1874.02.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7

Τῆς 13 Φεβρουαρίου 1874.

(Τετάρτη).

(Ὥρα 1 Μ. Μ.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. — Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἀλλὰ πρὸ ταύτης εἰδοποιῶ τὰ ἀκροατήρια ὅτι πρέπει νὰ τηρήσωσιν ἄκραν τάξιν. Τὰ λαβόντα χθὲς χώραν ἦσαν ἄξια λύπης. Εἰδοποιῶ τὰ ἀκροατήρια προσέτι ὅτι εἰς τὸ πρῶτον σημεῖον ἀταξίας θέλω ζητήσει παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἐκκένωσιν.

§4ΤΙΝΕΣ. Ἔχετε τὴν ἄδειαν, κύριε πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ὑποστηρίξῃ τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, ἐγὼ παραιτῶ τὴν ἕδραν αὐτήν· διότι μόνον ἐν τῇ τάξει ἐθεώρησα πάντοτε ὅτι ἔγκειται τὸ καλὸν, ἐν τῇ ἀταξίᾳ δὲ οὐδέποτε εὗρον καλόν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ὑποστηρίξῃ τὸν πρόεδρον εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, ὁ πρόεδρος παραιτεῖ τὴν ἕδραν ταύτην.

§6ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Χθὲς σᾶς ἐδώκαμεν τὴν ἄδειαν, κύριε πρόεδρε.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἢ ἀπὸ τὴν μίαν πτέρυγα ἢ ἀπὸ τὴν ἄλλην ἐκάματε παρατηρήσεις ὅτι δύω τρεῖς μόνον ἀτακτοῦσιν. — Ὁ κανονισμὸς λέγει· θορύβου γενομένου, ἐκκενοῦται τὸ ἀκροατήριον. Εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν δύω ἢ τρεῖς εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες πρέπει νὰ ἀποβληθῶσιν· ἑπομένως ἐὰν δύω τρεῖς ἐθορύβησαν, τὸ ἀκροατήριον πρέπει νὰ κενωθῇ. Λοιπὸν εἰς τὸ μέλλον ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν δώσῃ τὴν ὑποστήριξίν της εἰς τὸ προεδρεῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν μένω εἰς τὴν ἕδραν αὐτήν.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἔχετε.

§9ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριε πρόεδρε, νὰ σᾶς ἐνθυμίσω ὅτι ὑπάρχει ῥητὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ὁποίας καταργεῖται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ περὶ τῶν ἀκροατηρίων καὶ δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὸν πρόεδρον νὰ κενώσῃ τὰ ἀκροατήρια ὅταν γείνῃ θόρυβος.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἀπόφασις αὕτη, ἀλλὰ δι’ ὡρισμένην ἡμέραν, οὐχὶ διὰ πάντοτε.

§11ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι ἀπόφασις, ἥτις προεκλήθη ἐπὶ ἐμοῦ ἄλλοτε, δι’ ἧς καταργεῖται τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ἀνατίθεται εἰς τὸν πρόεδρον ἡ ἐκκένωσις.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς διμήνου πιστώσεως. Λοιπὸν συζητεῖται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§13ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσιν. — Ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι. Παρεδέχθη. — Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. — Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§15ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον. Αὔριον εἶναι ἡ τρίτη καὶ τελευταία.

§17ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλλω ἓν νομοσχέδιον, κύριοι, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπαγόρευσαν αἱ ἀταξίαι αἱ λαμβάνουσαι χώραν. Ἔχει ὡς ἀκολούθως· «Ἄρθρ. 1. Ὁ δημόσιος λειτουργὸς, ὅστις κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ Συντάγματος ἤθελεν ἐνεργήσει ἢ διατάξει εἴσπραξιν δημοσίων ἐσόδων, ἢ πληρωμὴν δημοσίων ἐξόδων ἀναγομένων εἰς ἔτος, τοῦ ὁποίου δὲν ἐψηφίσθη ὁ προϋπολογισμὸς, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν καὶ μὲ στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἐπὶ τρία ἔτη· τὰ δὲ πληρωθέντα καταλογίζονται εἰς βάρος τοῦ πληρώσαντος καὶ διατάξαντος τὴν πληρωμήν. Ἡ χρῆσις βιαίων μέτρων πρὸς εἴσπραξιν τοιούτων ἐσόδων θεωρεῖται ὡς ἐκβίασις καὶ τιμωρεῖται κατὰ τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ Ποιν. νόμου. Ἄρθρ. 2. Πᾶς πολίτης, παρ’ οὗ εἰσεπράχθησαν ἔσοδα κατὰ παράβασιν τοῦ προηγουμένου ἄρθρου, ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ δικαστικῶς τὴν ἐπιστροφὴν αὐτῶν. Τὰ οὕτως εἰσπραχθέντα ἐξαλείφονται τῶν δημοσίων βιβλίων καὶ δὲν δύνανται οὔτε μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ζητηθῶσιν ἐκ νέου. Ἄρθρ. 3. Αἱ διατάξεις τῶν προηγουμένων ἄρθρων δὲν ἐφαρμόζονται, 1) ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων καὶ πληρωμῶν, ὅσαι μετὰ τὴν εἰς τὴν Βουλὴν εἰσαγωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἤθελον ἐπιτραπῆ δι’ εἰδικοῦ νόμου, καὶ 2) ἐὰν μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπέλθῃ διάλυσις τῆς Βουλῆς, ἀρνηθῇ δὲ αὕτη τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 13 Φεβρουαρίου 1874. Οἱ βουλευταὶ Α. Κουμουνδοῦρος Σ. Σωτηρόπουλος.»

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τηρηθῇ ὁ κανονισμός.

§22Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Χθὲς, κύριοι, ἐξέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὗρον τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ συγχρόνως ἀνέφερα πρὸς ὑμᾶς ὅτι προέβην εἰς τὴν συνομολόγησιν δανείου τινὸς μετὰ τῆς Τραπέζης, ὅπως ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας διατελοῦμεν σήμερον. Εὑρίσκομαι νῦν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ν’ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Τράπεζα συγκατετέθη νὰ χορηγήσῃ τὸ δάνειον τοῦτο ἐκ δραχ. 2,500,000 ἐπὶ ἐκχωρήσει τῶν ὁμολογιῶν τῶν προερχομένων ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου μοὶ ἀπηύθυνε χθὲς τὴν δικαίαν παρατήρησιν ὅτι ὤφειλον νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἀφοῦ ἐξέθεσα πόσα ὀφείλει τὸ δημόσιον, τὶ ὀφείλονται εἰς αὐτὸ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1873, καὶ ὑπεσχέθην εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θέλω ὑποβάλει τοιαύτην κατάστασιν, λαμβάνω τὴν τιμὴν σήμερον νὰ παρατηρήσω τόσον εἰς τὸν κύριον βουλευτὴν Μεσολογγίου ὡς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μοὶ ἐζήτησεν, ἐμπεριέχονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἡ ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ κυβέρνησις ὑπέβαλε πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τούτῳ ὑπάρχει καὶ προσωρινὴ κατάστασις τῆς χρήσεως τοῦ 1873 κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ὅτι προϋπελογίσθησαν ἔσοδα 35,755,000 δραχμαί· ἐβεβαιώθησαν δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους 33,707,000. Εἰσεπράχθησαν καθ’ ὅλον τὸ 1873, 29,000,000, καὶ ἐλπίζεται νὰ εἰσπραχθῶσι μέχρι τέλους τῆς χρήσεως 6,262,000, ὡς λεπτομερῶς ἀναφέρει ἐν τῇ προσωρινῇ ταύτῃ καταστάσει ὁ ἔντιμος προκάτοχός μου, ἀλλὰ συγχρόνως ὀφείλει τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ εἰσέτι διὰ τὰς μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1873 δαπάνας δραχμ. 7,605,406, κατ’ αὐτὴν τὴν ἰδίαν προσωρινὴν κατάστασιν τοῦ προκατόχου μου. Αἱ πληροφορίαι λοιπὸν, τὰς ὁποίας ὁ κ. βουλευτὴς Μεσολογγίου ἀπῄτησεν ἀπὸ ἐμὲ, ἐμπεριέχονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἡ ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ κυβέρνησις ὑπέβαλε πρὸ μικροῦ εἰς τὴν Βουλήν· ἑπομένως εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη πληροφορία ἐκ μέρους ἐμοῦ.

§23ΔΡΟΣΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ἐπὶ πόσῳ τόκῳ συνωμολογήσατε τὸ δάνειον;

§24ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς 8% ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος· ἡ μὲν πλειοψηφία προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἡ δὲ μειοψηφία προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀμβρακίας, ἐπιφυλάσσεται δὲ ὡς πρὸς τὴν ἀκύρωσιν ἄλλου τινὸς δήμου. Ζητεῖ τίς τὸν λόγον;

§26ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγώ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ φέρουν τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς.

§28ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας κατὰ τὸν παρελθόντα Ὀκτώβριον διετάχθη ἐκλογὴ ἀντὶ τοῦ ἀποβιώσαντος ἀντιπροσώπου αὐτῆς Β. Σκαλτσοδήμου. Ὡς τελευταία ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς εἶχεν ὁρισθῆ ἡ 14 Ὀκτωβρίου· ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦλθεν εἰς τὸ τμῆμα πρὸς ἐξέτασιν. Ἐκ τῶν ἐνστάσεων, τὰς ὁποίας ἔδωκαν οἱ ἀποτυχόντες, ἔλαβεν ἡ μειοψηφία τὴν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν τὰ παράπονα αὐτῶν ᾖναι ἢ ὄχι ἀκριβῆ, ᾖναι ἢ δὲν ᾖναι ἀληθῆ. Προέβημεν λοιπὸ εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ εἴδομεν, ὅτι τὰ παράπονά των συνίστανται εἰς δύω τινά· α) εἰς στρατιωτικὴν ἐπέμβασιν καὶ βίαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς, καὶ β) εἰς νόθευσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀμβρακίας. Ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις, τὴν ὁποίαν οἱ ἐνιστάμενοι προτείνουν, συνίσταται εἰς τοῦτο· ἡ ἐπαρχία Τριχωνίας εἶχε τὴν εὐτυχίαν πρὸ πολλοῦ νὰ ἀπαλλαχθῇ τῆς μάστιγος τῆς ληστείας, κατὰ συνέπειαν ἡ κυβέρνησις κατήργησε τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, τῶν ὁποίων ἀμυδρὰν ἰδέαν ἐλάβετε χθὲς ἀπὸ τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ζακύνθου· μόλις ὅμως διετάχθη ἡ ἐκλογὴ, τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα ἐπανῆλθον ἄνευ ἀνάγκης, ὡς λέγουν οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ ἰδοὺ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν εἷς ὑπομοίραρχος, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα μοὶ εἶναι γνωστὸν καὶ ἐξ ἄλλης περιστάσεως καὶ θέλω ἀναγνώσει εἰς τὴν Βουλὴν τί διεπράξατο ἐν ἄλλῃ τινὶ ἐκλογῇ ὁ ὑπομοίραρχος οὗτος· ὁ ὑπομοίραρχος εἶναι ὁ Νικ. Βλαχόπουλος. Πρῶτον λοιπὸν διατί ἄνευ ἀνάγκης ἐν μέσῳ πλήρους ἀσφαλείας καὶ ἡσυχίας καὶ τάξεως κατὰ τὴν Τριχωνίαν ἀνενεώθησαν τὰ ἀποσπάσματα; τὸ λέγει ὁ δήμαρχος Ἀμβρακίας καὶ διαμαρτύρεται εἰς τὸν ἔπαρχον, ὅτι σκοπὸς εἶναι ἡ ἐπέμβασις εἰς τὴν ἐνεργηθεῖσαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου κυρίου Διαλέτη· τὸ λέγει τὴν ά. 8βρίου διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1165 ἀναφορᾶς του. Δεύτερον, ἐνῷ αἱ ἐγκύκλιοι τοῦ ὑπουργείου ἔλεγον ὅτι οὐδεὶς ἐντόπιος στρατιώτης ἢ ὑπαξιωματικὸς συγχωρεῖται νὰ παρευρίσκεται ὄχι μόνον εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, συνεκεντρώθησαν ἀπὸ τὰ διάφορα σημεῖα τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος ὅλοι οἱ ἐντόπιοι στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοὶ καὶ μεταξὺ αὐτῶν ὁ ἀνεψιὸς τοῦ κ. Διαλέτη, ὁ λοχίας Διαλέτης. Τίθενται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀποσπασμάτων καὶ περιέρχονται τοὺς δήμους Ἀμβρακίας, Παμφίας καὶ Θέρμου· συλλαμβάνουν, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ ὅτι θέλουν νὰ εἰσπράξουν φόρους, ἀνθρώπους, τοὺς φυλακίζουν, τοὺς ἀποφυλακίζει ἡ διοικητικὴ ἀρχή· τοὺς συλλαμβάνει αὖθις ὁ ὑπομοίραρχος, διότι δὲν εἶχον ἀποδείξεις, λέγει, ὅτι ἐπλήρωσαν· δέρουν τὸν εἰρηνοδίκην, διότι ἔλεγεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πλειοψηφήσῃ ὁ κ. Διαλέτης. Τὴν 9 8βρίου, τοὐτέστι πρὶν φθάσῃ ἀκόμη ἡ ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς, διαμαρτύρεται αὖθις ὁ δήμαρχος Ἀμβρακίας πρὸς τὸν ἔπαρχον, ἀλλ’ οὔτε ἀκούεται, οὔτε ἀπάντησις κἀμμία τῷ δίδεται· 5 ἢ 6 τηλεγραφήματα στέλλονται πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ θεραπεία δὲν ἐπέρχεται. Ἤρξατο τέλος πάντων ἡ ἐκλογή· τὴν 13 τοῦ μηνὸς ἐπιδίδονται ἐνστάσεις —καὶ σημειώσατε, ὅτι τὴν 14ην ἐτελείωνεν ἡ ἐκλογὴ—ἐνστάσεις, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος στρατιωτικῆς βίας καὶ ἐπεμβάσεως ἐνηργήθη ἡ ἐκλογή, ὅτι ὁ λοχίας Παπαθανασιάδης εἰσῆλθεν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐξεδίωξεν ἐκεῖθεν ἀνθρώπους, ὅτι ὁ ὑπομοίραρχος Βλαχόπουλος μετέβη εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Θέρμου. Καὶ αἱ ἐνστάσεις αὗται εἶναι καταχωρισμέναι καὶ ἐπισυνημμέναι εἰς τὰ ἀποτελοῦντα τὴν ἐκλογὴν ἔγγραφα. Κάμνουν ἀναφορὰν εἰς τὸν ἔπαρχον, δὲν τὴν παραδέχεται· τὴν ἐπιδίδουν διὰ τοῦ κλητῆρος—καὶ ὑπάρχει τὸ ἐπιδοτήριον εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον.—Ἀφοῦ ταῦτα ἔπραξαν καὶ κατελήφθη στρατιωτικῶς ἡ ἐπαρχία, ἀφοῦ συνῆλθησαν ἐκ διαφόρων σημείων διάφορα ἀποσπάσματα καὶ ἐστάλη ἐκ τῆς γείτονος ἐπαρχίας Ναυπακτίας εἷς ἕτερος λοχίας, Ξύδης ὀνόματι, ἐπὶ κεφαλῆς 15 ἑτέρων στρατιωτῶν καὶ μετὰ τριῶν πολιτῶν ἀγνώστων εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Τριχωνίας—τώρα τοῦτο τὸ ἀγνώστων δὲν ἠξεύρω καλῶς τί σημαίνει, ὑποθέτω ὅμως, ὅτι ἦσαν ἄνθρωποι καταδιωκόμενοι ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἐν τούτοις ἡνώθησαν μὲ τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, καὶ μετέβησαν καὶ οὗτοι ἐκεῖσε— κατὰ συνέπειαν, λέγουν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι δῆμοι Θέρμου, Ἀμβρακίας καὶ Παμφίας ἐνήργησαν τὰς ἐκλογάς των ὑπὸ τὸ κράτος τῆς στρατιωτικῆς πιέσεως καὶ βίας. Ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν βίας, διότι ὀνομάζονται εἰς τὰς ἐνστάσεις γεγονότα, περιστατικά, ἀποτελοῦντα βίαν, τοὐτέστιν ὅτι ἐξεδιώχθη ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀποτυχόντος Δεληγιάννη, ὅτι ἐδάρησαν ἄνθρωποι, ὅτι παρέμεινον, ἄνευ προσκλήσεως τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, οἱ λοχίαι εἰς τοὺς τόπους τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπέτρεπον τὴν εἴσοδον εἰς τοὺς μὲν, ἀπέτρεπον δὲ εἰς τοὺς δέ· ὅτι ἓν στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα ὑπὸ ἕνα ἐνωμοτάρχην Πετρόπουλον... —φαίνεται δὲ ὅτι οὗτος, ἐνῷ ἦτο σταθμάρχης, ἐγκαταλείψας τὴν θέσιν του, ἐγένετο μεταβατικὸς—ἀπὸ ἕνα ἐνωμοτάρχην Πετρόπουλον οἱ κάτοικοι ἑνὸς χωρίου Χρυστοβᾶ, δὲν ἠξεύρω καλῶς πῶς τὸ λέγουν....

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Γκορετσιβοῦ.

§30ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Γκορετσιβοῦ, μάλιστα· ἐμποδίσθησαν νὰ ἔλθουν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, διότι δὲν ἤθελον τὸν ὑπουργικὸν ὑποψήφιον. Αὐτὰ ἦσαν τὰ παράπονα τῶν ἐνισταμένων. Ἀποδεικνύονται δὲ, διότι πολὺ πρὸ τῆς ἐκλογῆς ὁ δήμαρχος γράφει πρὸς τὸν ἔπαρχον τάδε· (Ἀναγινώσκει τὰς ὑπ’ ἀριθμ. 1165 καὶ 1218 ἀναφορὰς τοῦ δημάρχου Ἀμβρακίας πρὸς τὸν ἔπαρχον Τριχωνίας, δι’ ὧν οὗτος περιγράφει λεπτομερῶς τὰ ὑπὸ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων κλπ. λαβόντα χώραν). Ἀφοῦ, κύριοι, οἱ παραπονούμενοι τὰς ἐνστάσεις τὰς ἔφερον διαρκούσης τῆς ἐκλογῆς καὶ παραπονοῦνται κατὰ τῆς στρατιωτικῆς βίας, ὄχι ὅταν ἀπέτυχον, ἀλλ’ ἐνῷ ἀκόμη εἶχον τὴν ἐλπίδα τῆς ἐπιτυχίας, φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ πιστεύσωμεν ὅτι τῳόντι ἐπροξένησεν, ἂν ὄχι ἄλλο τι, τοὐλάχιστον μεγίστην ἐντύπωσιν καὶ μέγιστον φόβον ἐνεποίησεν ὁ σχηματισμὸς τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων καὶ ἡ ἀποστολὴ ἐκεῖ τοῦ κ. Βλαχοπούλου.

§31ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε....

§32ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ. Ἰδοὺ τί εἶπε τὸ τμῆμα κατὰ τὸ 1870 ὡς πρὸς τὴν διαγωγὴν τοῦ κ. Βλαχοπούλου εἰς ἄλλην ἐκλογὴν ἐν Μεσολογγίῳ ἐνεργηθεῖσαν. «Ἐπειδὴ ἡ τοῦ ὑπομοιράρχου Βλαχοπούλου κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν Μεσολογγίου διαγωγὴ ἐστάθη λίαν ἄτοπος, διότι δύω ἐπιστολαὶ αὐτοῦ, προσαχθεῖσαι εἰς τὸ τμῆμα, ἐναργῶς μαρτυροῦσιν, ὅτι οὗτος ἀνεμίχθη εἰς τὴν ἐκλογὴν Μεσολογγίου ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κ. Δεληγιώργη, καὶ δικαίως πρέπει νὰ ὑποστῇ ποινὴν ἀνταξίαν τῆς διαγωγῆς του, καὶ τοῦτο τὸ τμῆμα ἰδιαζόντως συνιστᾷ εἰς τὴν κυβέρνησιν.» Ὁ κ. Βλαχόπουλος, φαίνεται, συνειθίζει οἴκοθεν νὰ ἔρχεται εἰς ἐπικουρίαν τῶν ὑπουργικῶν ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀναμιγνύεται ἐκεῖ ὅπου δὲν τοῦ εἶναι ἐπιτετραμμένον, δὲν ἔχει καθῆκον. Ἡ ἐμφάνισις λοιπὸν τοῦ κ. Βλαχοπούλου μετ’ ἐφίππου χωροφυλακῆς, τὴν ὁποίαν δὲν εἶδον πρὸ 20 ἐτῶν εἰς τὸν δῆμον οἱ κάτοικοι, εἶναι ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ διέλθῃ ἀπαρατήρητον ἀπὸ τὴν Βουλήν. Αὐτὰ λοιπὸν εἶναι, κύριοι, ἐν συντόμῳ τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν τὴν μειονοψηφίαν τοῦ τμήματος, ἂν ὄχι νὰ κηρυχθῇ καθαρῶς ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν δήμων, νὰ φυλάξῃ ὅμως γνώμην ἐπιφυλακτικὴν μέχρις οὗ ἀκούσωμεν τὴν προφορικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐπιτυχόντος καὶ μεταβάλωμεν τυχὸν ἰδέαν· διότι δὲν ἔχομεν τίποτε προσωπικὸν μὲ τὸν ἄνθρωπον, οὔτε διαφερόμεθα ἀτομικῶς νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἷς κύριος, ὅστις ἐξετέθη καὶ ἐντίμως ἠγωνίσθη, ἂν πρέπει νὰ ἔλθῃ δικαίως. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν τίποτε ἀτομικόν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν βεβαίως τοιαῦτα παράπονα, κατὰ τῶν ὁποίων πάντοτε φωνάζομεν καὶ παραπονούμεθα, καὶ μολοντοῦτο ὅταν ἔρχεται ἡ ὥρα, σχεδὸν οἱ πλεῖστοι τὰ παραβλέπομεν. Τοῦτο δὲ τὸ παράπονον συνίσταται εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας. Τελευταῖον ἔρχεται τὸ παράπονον τῆς νοθεύσεως τοῦ δήμου Ἀμβρακίας. Ὅτι ὑπάρχει νόθευσις τὸ ὁμολογεῖ καὶ ὁ κ. Διαλέτης, καὶ ἐν τῷ τμήματι δὲν τὸ ἠρνήθη, διότι ἐκ τῶν 365 ψηφοφορησάντων ὁ ἀντίθετός του δὲν ἔλαβε μήτε μίαν ψῆφον, τῷ ὑπολείπονται μάλιστα νὰ πληρώσῃ καὶ 8 εἰς μέλλουσαν ἐκλογήν. Ναὶ μὲν ἔλαβεν 142, ἀλλὰ τοῦ ἀφῃρέθησαν 150 πλεονάζοντα· ἑπομένως μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν χρεωστεῖ καὶ 8 διὰ μέλλουσαν ἐκλογήν. Πῶς ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι 150 σφαιρίδια περιπλέον εἰς μίαν γνησίαν ἐκλογήν; Ἐγὼ δὲν τὸ ἐννοῶ. Θέλετε νὰ εἴπητε γνησίαν αὐτὴν τὴν ἐκλογήν; εἴπατέ το· ἐγὼ ὅμως δὲν θὰ τὸ εἴπω ἐν συνειδήσει. Ἐκλογή, ἡ ὁποία περιέχει σφαιρίδια πλέον τῶν 10 ἢ 20, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐσημειώθησαν τὰ ὀνόματα τῶν ψηφοφόρων, τοιαύτη ἐκλογὴ ποτὲ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι γνησία. Ἔγεινε, λέγουν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐπιτυχόντες, νόθευσις, ἀλλά, λέγουν, ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ ναί, κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλὰ ἂς μοὶ συγχωρήσουν νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἦτο τοιοῦτον τὸ πνεῦμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου· λέγει νὰ ἀφαιρῶνται τὰ περιπλέον σφαιρίδια, ἀλλὰ δὲν πείθομαι, ὅτι ἐννοεῖ προφανῶς νὰ περιλαμβάνῃ καὶ παρομοίας περιστάσεις. Ἀναντιῤῥήτως λοιπὸν ὑπῆρξε νόθευσις καὶ ἀποτέλεσμα τῆς νοθεύσεως αὐτῆς εἶναι ὅτι πλειονοψηφεῖ ὁ κ. Διαλέτης· ἀλλὰ διισχυρίζονται, προσθέσατε τὰ 150 σφαιρίδια εἰς ἐκεῖνον καὶ πάλιν πλειονοψηφεῖ ὁ κύριος Διαλέτης κατὰ 220 ψήφους· ἔστω τοῦτο ἀληθές. Τίς μᾶς δίδει ὅμως τὸ δικαίωμα ἐπὶ νόθου νὰ βάλωμεν χεῖρα καὶ νὰ κηρύξωμεν αὐτὸ γνήσιον; δὲν ἔχετε λοιπὸν δικαίωμα νὰ κηρύξητε τὸ νόθον γνήσιον καὶ τὸ γνήσιον νόθον. (Θόρυβος ἐκ λογομαχίας μεταξὺ Ῥούκη καὶ Σταΐκου).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ· μὴ διακόπτετε.

§34ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀφοῦ, κύριοι, δὲν ἔχομεν ἀπολύτως τοιοῦτον δικαίωμα, δὲν ἔχομεν τοιοῦτον οὐδὲ σχετικῶς, κατὰ τὴν διαρκῆ καὶ σταθερὰν νομολογίαν τῆς Βουλῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Βουλὴ εἶπε καθ’ ὅλας τὰς συνόδους καὶ ὁμοφώνως, ὅτι ἂν τὸ ἀποτέλεσμα δὲν μεταβάλλεται διὰ τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, εἶναι ὀρθὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὸν βουλευτὴν ἐκεῖνον ὡς νομίμως ἐκλεχθέντα. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως τὸ ἀποτέλεσμα μεταβάλλεται, ἐὰν προσθέσωμεν εἰς τὸν Ἰωάννην Δεληγιάννην ὅλας τὰς ψήφους τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, καὶ ὁ κ. Διαλέτης μένει ἔξω. Τούτου οὕτως ἔχοντος, οὐδεμιᾶς φωνῆς ἐναντίας ὑπαρχούσης ἐκτὸς τῆς τοῦ ἀντιθέτου, εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν δύναται νὰ ᾖναι νόμιμος· ἑπομένως ἡ μειοψηφία τοῦ τμήματος δὲν εἶχεν οὔτε τὸν μικρότατον δισταγμὸν νὰ κηρυχθῇ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Πρὶν κατέλθω θέλω ἐκφράσει τὴν ἀτομικήν μου γνώμην ἤτοι, ὅτι κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι ζήτημα ὅτι καὶ οἱ τρεῖς δῆμοι εἶναι ἀκυρωτέοι, λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς ἐπεμβάσεως καὶ βίας, δὲν εἶναι ζήτημα καὶ δὲν θέλω τὸ θέσει ποτέ. Ὅταν ἐπὶ παραδείγματι εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ἥτις δὲν ἔχει ἀνάγκην στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, σταλῇ εἰδικὸς ἀξιωματικὸς διακεκριμένος περὶ τὰ τοιαῦτα, μόνον ἡ ἀποστολὴ αὐτοῦ εἶναι ἓν δεῖγμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἐνεργήσῃ βίαν, καὶ ἐντεῦθεν ἐπέρχεται πίεσις εἰς τὸν λαὸν ἐκεῖνον. Δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι τοῦτο, οὐδὲ θέλει εἶσθαι ποτὲ ζήτημα, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν δίδει εἰς οὐδένα ἀξιωματικὸν ἄδειαν νὰ ᾖναι παρὼν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ μόλον τοῦτο παραβαίνει τὴν διαταγήν της ταύτην καὶ στέλνει εἰς μίαν ἐπαρχίαν τοὺς φίλους τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου. Ἡ τοιαύτη ἐπέμβασις εἶναι παράνομος· προσέξατε, κύριοι. Δυστυχῶς ἀναμιγνύονται οἱ κατώτεροι ἰδίως εἰς τὰ ἐκλογικὰ οἴκοθεν, πολὺ δὲ περισσότερον ὅταν τοιαῦται εἶναι αἱ ὁδηγίαι των. Ὅταν οὕτω ἐνεργεῖται ἐκλογὴ, οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, ὅσον μέγας καὶ ᾖναι, ἔρχεται ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου. Προσέξατε, κύριοι, διὰ τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον διὰ τὸ περὶ οὗ πρόκειται ἄτομον οὐδεὶς σπουδαίως ἐνδιαφέρεται· τὸν κ. Διαλέτην εὐχαρίστως θὰ τὸν δεχθῶ συνάδελφον, ἂν ἡ Βουλὴ θεωρήσῃ τὴν ἐκλογήν του ἔγκυρον. Ὡς πρὸς τὴν νόθευσιν τοῦ δήμου Ἀμβρακίας, κρίνω περιττὸν νὰ προσθέσω πλειότερόν τι.

§35ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ ἀποσπασμάτων· ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ὁρίσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνδρῶν;

§36ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα· ἓν ὑπὸ τὸν λοχίαν Ξύδην μὲ 15 στρατιώτας καὶ τρεῖς ἀγνώστους πολίτας ἐκ τῆς Ναυπακτίας ὁρμηθέντας.

§37ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ὁ Ξύδης, κύριε, ἐπῆγεν ἀπὸ τὸν δῆμον ὅπου ἦτον ἀποσπασματάρχης, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐφόνευσε τοὺς λῃστὰς τῆς Πλάκας. Ὁ λῃστὴς Τσούνιας εἶχε διαδοθῆ ὅτι ἦτο πληγωμένος βαρέως· ἀφοῦ ἔγεινεν ἔρευνα καὶ δὲν εὑρέθη τι, ἐστάλη πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν νὰ ἴδῃ ἂν ᾖναι ἐκεῖ ὁ Τσούνιας· οὔτε γνωρίζει ὁ Ξύδης ἂν ἐγένετο ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον αὐτόν (θόρυβος).

§38ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἷς λοιπὸν ὁ λοχίας αὐτὸς μὲ 15 στρατιώτας, εἷς ὁ Διαλέτης μὲ 20 στρατιώτας ξένους καὶ δὲν ἠξεύρω πόσους ἐντοπίους.

§39ΤΙΝΕΣ. Διαλέτης;

§40ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀνεψιὸς τοῦ κυρίου Διαλέτη. — Ὁ λοχίας Παπαθανασίου. Εἷς ὑπομοίραρχος Βλαχόπουλος μὲ ἔφιππον χωροφυλακήν. Εἷς ἕτερος ἐνωμοτάρχης Σταματόπουλος μὲ 10 τὸ ὀλιγώτερον· αὐτοὶ γίνονται περὶ τοὺς 60. Ἀλλὰ ἂν δὲν ἀρκοῦν αὐτοὶ, δι’ ἐμὲ ἀρκοῦν 10. Ὅταν δὲν ἀρκοῦν αὐτοὶ, στέλλουν καὶ ἄλλους. Καὶ ἤθελα νὰ μάθω ἂν σᾶς, κύριε Κυριακίδη, δὲν δύνανται εἰς τὴν ἐπαρχίαν σου νὰ σὲ ἀποκλείσουν αὐτοί.

§41ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. 40 ἦλθον καὶ δὲν ἠμπόρεσαν νὰ μὲ ἀποκλείσουν (γέλως).

§42Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν πρόκειται σήμερον περὶ συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν. Ἐγὼ θέλω ὁμιλήσει, βεβαιωθῆτε, μακρὰν τούτων.

§43ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Ἄ, ἄ.

§44Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅστις θέλει ἂς τὸ πιστεύσῃ, ὅστις δὲν θέλει ἂς μὴ τὸ πιστεύσῃ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Βουλῆς κεκλημένης νὰ ἀποκριθῇ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς. Τῳόντι ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος πιστὴν ἔκαμε τὴν εἰσήγησιν τῶν κατηγοριῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβὴς, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὡς πρὸς τὰ συμπεράσματα. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς αὐταὶ αἱ ἀντιῤῥήσεις προτείνονται, τοὐτέστιν ὅτι εἰς τρεῖς δήμους ἔλαβε χώραν στρατιωτικὴ ἐπέμβασις, βία, ἐπιδράσασα οὐσιωδῶς εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκλογέων, καὶ τοῦτο ἠλλοίωσε κατὰ συνέπειαν τὸ ἀποτέλεσμα· αὐτὴ εἶναι ἔνστασις, ἥτις ἐπροτάθη, ἥτις ὑπεστηρίχθη σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· ἡ δευτέρα ἔνστασις, ἥτις ὑπεστηρίχθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ἡ λεγομένη καλπονόθευσις διὰ τῆς εὑρέσεως σφαιριδίων πλεοναζόντων εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Δεληγιάννη. Διὰ νὰ ἀποφανθῶμεν σήμερον ἀσφαλῶς, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἂν αὗται αἱ ἐνστάσεις πιθανολογοῦνται, ἀποδεικνύωνται καὶ ποῖα μέσα ἔρχονται πρὸς ὑποστήριξιν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Φθιώτιδος σᾶς ἀνέγνωσε τὰς ἐνστάσεις, σᾶς ἀνέγνωσε τὴν ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου. Αἱ ἐνστάσεις εἶναι ἐκ μέρους τῶν ἀποτυχόντων καὶ περιέχουν τὴν γνώμην αὐτῶν. Ἡ ἀναφορὰ τοῦ δημάρχου δὲν εἶναι παρὰ ἀναφορὰ ἐνδιαφερομένου, ὑποστηρίξαντος τὸν ἀποτυχόντα. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, δύνασθε σεῖς λογικῶς σκεπτόμενοι, νὰ σχηματίσητε γνώμην ἀσφαλῆ ὅτι εἶναι ἀληθῆ τὰ παράπονα ταῦτα; Ἂν παραδεχθῆτε αὐτὴν τὴν λογικὴν, κύριοι, ὅλοι οἱ ἐπιτυγχάνοντες δὲν δύνανται νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου· διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀποτυχόντες, μετὰ τὴν ἐκλογὴν παρακινοῦνται νὰ κάμουν τηλεγραφήματα, ἐνστάσεις, ἀναφοράς. Δὲν ἀνέγνωσα, οὔτε ἤκουσα εἰς κᾀμμίαν Βουλὴν τοῦ κόσμου, ὅτι ἀρκεῖ ἓν τηλεγράφημα, μία ἀναφορὰ δημάρχου, ἑνὸς ἀντιπροσώπου καὶ μόνον ταῦτα, ἵνα μία ἐκλογὴ ᾖναι ἄκυρος. Θέλετε σεῖς σήμερον νὰ καθιερώσητε αὐτὴν τὴν ἀρχήν; καθιερώσατέ την· ἀλλὰ θὰ ἀκυρόνεται οὕτω καὶ ἡ γνησιωτέρα ἐκλογή. Ἀλλ’ εἶναι πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν οἱ ἀποτυχόντες ἦλθον μὲ ἐνστάσεις, ἀναφορὰς καὶ πιστοποιητικά...; Πολλάκις οἱ ἀποτυχόντες καὶ ἀναφορὰς καὶ ἐνστάσεις καὶ καταμηνύσεις ὑπέβαλον, ἀλλὰ δὲν ἐπιστεύθησαν, καὶ δικαίως.

§45Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Λοιπὸν νὰ μὴ κάμνουν οὔτε παράπονα;

§46Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὰ παράπονα δὲν τὰ ἐμποδίσαμεν, ἀλλὰ τὰ παράπονα πρέπει νὰ τὰ βασανίσωμεν καὶ νὰ τὰ παραδεχθῶμεν, ὅταν ᾖναι βάσιμα καὶ ἀληθῆ· ἄλλως, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ τὰ πιστεύσωμεν. Τί περιέχουν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὰ παράπονα; στρατιωτικὴν ἐπέμβασιν ἀπὸ τὸν Βλαχόπουλον. Τί ἐστὶ Βλαχόπουλος; Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνέφερε τὰ κατὰ τὸ 1868 παράπονα ἐκ Μεσολογγίου· δύναμαι νὰ τὰ παραδεχθῶ. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι εὑρεθεὶς σήμερον εἴς τινα δῆμον ὁ Βλαχόπουλος ἐπεμβῆκεν; Εἶναι ἐπικίνδυνον, κύριοι, μὲ τοιαῦτα συμπεράσματα νὰ δικάσωμεν μίαν ἐπαρχίαν καὶ νὰ στερήσωμεν αὐτὴν τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ἀντιπροσωπεύεται ἐδῶ σήμερον, διότι ἔχασε τὸν ἀντιπρόσωπον αὐτῆς. Λέγουν ὅτι ὑπῆρχον ἀποσπάσματα. Ἔλαβον πληροφορίας, κύριοι, καὶ ἂν ᾖναι ἀληθεῖς, καὶ δὲν ἔχω λόγους νὰ ἀμφιβάλλω, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχεν ἔνοπλος δύναμις, ἀλλ’ ἀκόλουθοι εἰσπρακτόρων, διορισθέντες κατὰ σύστασιν τοῦ Σταΐκου καὶ τοῦ Διαλέτη. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι λογικὸν νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας ἡ παρουσία τριῶν ἢ τεσσάρων στρατιωτῶν ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα; Κατηγοροῦμεν, κύριοι, ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία καὶ θάῤῥος καὶ ἀνδρίαν ἔδειξε καὶ δὲν εἶναι ἀξία χλευασμοῦ.

§47ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὅλον τὸ ἔθνος ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν πιέσεων. Εὑρῆκες τὴν Τριχωνίαν νὰ τὴν ἐπαινέσῃς (θόρυβος).

§48Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγώ, κ. Στάϊκε, δὲν ἦλθον ποτὲ εἰς τὴν Τριχωνίαν, ἀλλὰ τὸ γνωρίζω ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Σκαλτσᾶν· τοιαύτην εἶχε θέσιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ὥστε ἐχορήγει συνδρομὴν καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας.

§49Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Μὲ τὴν Κυβέρνησιν πάντοτε.

§50Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πολλάκις εἶδον τὸν κ. Σκαλτσᾶν παρακαθήμενον ἐνταῦθα (θόρυβος). Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματίσῃ τις πεποίθησιν, ὅτι πέντε στρατιῶται ἐπέδρασαν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκλογέων. Διετάχθη, λέγουν, νὰ μὴ εὑρίσκωνται ἀποσπάσματα, ὅπου ἐνεργοῦνται ἐκλογαὶ, καὶ ὅμως χάριν τοῦ Διαλέτη διωρίσθησαν συγγενεῖς του. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ὁ μὲν ἀναφερθεὶς ἀποσπασματάρχης Διαλέτης εἶχεν ἀσθενήσει, ὁ δὲ Ξύδης οὐδόλως παρευρέθη· συνελήφθη εἷς λῃστὴς καὶ παρευρέθη ἐκεῖ μίαν νύκτα καὶ ἀνεχώρησε. Διαψεύδει δὲ ἐπισήμως ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι οἱ στρατιῶται αὐτοί, τρεῖς ἢ τέσσαρες, εὑρίσκοντο εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Τί ἄλλο οὐσιῶδες; Ἐδάρη εἷς εἰρηνοδίκης ἀπὸ ἕνα Μάρκον, στρατιώτην, ἀλλὰ δὲν λέγουν διατί ἐδάρη· ὁ λόγος ὅμως εὑρίσκεται διατί ἐδάρη. Ὁ εἰρηνοδίκης ἦλθεν εἰς διαστάσεις μετ’ αὐτοῦ εἶχε βουτυχθῆ εἰς τὸν φατριασμὸν καὶ ἐνήργει ὑπὲρ τοῦ Σταΐκου. Τοῦτο εἶναι ἐπέμβασις ὑπὲρ τοῦ Διαλέτη, ἢ μιᾶς ἄλλης ἐξουσίας τῆς τοῦ εἰρηνοδίκου ὑπὲρ τοῦ κ. Σταΐκου; Αὐτὸ, κύριοι, ἀντὶ νὰ στραφῇ κατὰ τοῦ ἀποτυχόντος, θέλουν νὰ τὸ στρέψουν κατὰ τοῦ ἐπιτυχόντος (θόρυβος εἰς τὸ ἀκρατήριον).

§51ΤΙΝΕΣ. Τί τρέχει; Φωναὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου ὅτι σκοτόνονται ἄνθρωποι εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ Βουλευτηρίου. Ταραχή.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχάσατε· δὲν εἶναι τίποτε.

§53Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπέμβασις στρατιωτικὴ δυναμένη νὰ ἐπενεργήσῃ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκλογέων οὔτε ὑπῆρξεν, οὔτε δύναται νὰ πιστευθῇ. Δὲν εἴχομεν ἀνάγκην νὰ φέρωμεν, κύριοι, κἀμμίαν περὶ τούτου ἀπόδειξιν, διότι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, μέχρις ἀποδείξεως τοῦ ἐναντίου, προϋποτίθεται· ἡ ἐκλογὴ ἑπομένως εἶναι ἰσχυρά. Ἀλλ’ ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῶν παρελθουσῶν ἐκλογῶν. Πρὸ ὀλίγου, κύριοι, προτοῦ γείνῃ ἡ προκειμένη ἐκλογὴ, εἶχε γείνει ἡ τοῦ μακαρίτου Σκαλτσᾶ, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντίθετος ἦτον ὁ κ. Διαλέτης.

§54ΣΤΑΪΚΟΣ. Καὶ ὁ κ. Τρυγώνης.

§55ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. Τί ὑποθέτετε, θὰ ὑβρίσωμεν τὴν μνήμην τοῦ κ. Σκαλτσᾶ, ἂν δεχθῶμεν εἰς ἴσην μοῖραν αὐτοῦ ἄλλον; Καὶ ὅμως ὁ Διαλέτης ἔλαβε περισσοτέρας ψήφους. Τί σημαίνει τοῦτο; Ἀρνεῖσθε ὅτι ἡ μερὶς τοῦ κ. Σκαλτσᾶ; ὑπεστήριξεν αὐτὸν καὶ σεῖς εἴχετε μονωθῆ; Ὁ κ. Δεληγιάννης δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν, κύριοι, ἀλλ’ ἦτον ἔνορκος εἰς τὴν Ζάκυνθον.

§56ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἦτο χολέρα καὶ δὲν τὸν ἄφιναν.

§57Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἠδύνατο λοιπὸν νὰ ἐπιτύχῃ; Ἀλλὰ, κύριοι, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν εἶχον ἑτοιμάσει τὰς ἐνστάσεις των· σημαίνει λοιπὸν ὅτι δὲν εἶχον πεποίθησιν εἰς τὰς δυνάμεις των. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἐπέμβασιν, τὴν ἰδανικήν. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν καλπονόθευσιν. Πράγματι, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας παρετηρήθη τὸ ἑξῆς· εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Δεληγιάννη εὑρέθησαν ὑπεράριθμα σφαιρίδια 150, εἰς τὴν ἄλλην 34, εἰς τὴν ἄλλην 45. Σημειώσατε ὅμως τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, κύριοι, καὶ μνημονεύεται εἰς τὰ πρακτικά· τὴν τελευταίαν ἡμέραν γίνεται μία ἔνστασις, ὅτι ὡρισμένος ἄνθρωπος ἔῤῥιψεν ὑπεράριθμα σφαιρίδια· ἡ ἐπιτροπὴ ἐξανίσταται, ἐπιχειρεῖ ἔρευναν, καὶ ἕτερος λέγει, ὅτι τὰ σφαιρίδια ἔῤῥιψεν ἄλλος· ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν καὶ λέγει, δὲν πιστεύω αὐτὸς νὰ τὰ ἔῤῥιψε, διότι ἐλήφθη αὐτὴ ἡ φροντὶς κτλ. (Θόρυβος). Τούτου οὕτως ἔχοντος, δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος; Κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια εἴτε ὀλίγα, εἴτε πολλὰ, ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸ ναί. Ζήτημα ὑπῆρξε, κύριοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἂν πρέπει ν’ ἀφαιροῦνται ἢ νὰ ἀκυροῦται ἡ ἐκλογή. Εἶχε προταθῆ, ἐνθυμοῦμαι, καὶ ὑποστηριχθῆ εἰς τὸ τμῆμα ἡ ἑξῆς παρατήρησις· ἂν ᾖναι γνωστὴ ἡ βέβηλος καὶ ἀσεβὴς ἐκείνη χεὶρ, πρὸς τί νὰ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν; νὰ καταλογίσωμεν τὰ σφαιρίδια καὶ προβῶμεν. Ἐθεωρεῖτο ἀπὸ ἄλλους ἡ γνώμη αὕτη αὐθαίρετος, διότι ὁποιανδήποτε βεβαίωσιν καὶ ἂν ἔχωμεν δὲν ἀποκλείει τὴν ἀνταπόδειξιν. Ἂν εἴχομεν μίαν ἀπόδειξιν δικαστικὴν, τὸ ἐννοῶ νὰ τὰ ὑπολογίσωμεν εἰς τὴν κάλπην, ἐν ᾗ εὑρέθησαν. Ἄλλη γνώμη ἦτον, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἂν ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ἡ γνώμη αὕτη ἐπεκράτησε. Τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ φρονῶμεν καὶ ἡμεῖς. Βδελυσσόμεθα τὸν κακοῦργον καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ τιμωρηθῇ· ἀλλὰ διότι εὑρέθη τοιοῦτος, ἐδόθη τὸ δικαίωμα ν’ ἀκυρόνῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐκλογὴν, ὅταν δὲν ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα; Τί φαίνεται εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτήν; Ὁ Διαλέτης ἔλαβεν ἐν ὅλῳ ψήφους 1537, ὁ Δεληγιάννης 1176. Ἂν προσθέσωμεν, κύριοι, καὶ τὰς 142 ἢ τὰς 150 ψήφους, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἀλλοιοῦται, διότι ὑπερτερεῖ 228, ἐκτὸς τῶν 45 σφαιριδίων, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ὑπεράριθμα. Τί ἄλλο φαίνεται, κύριοι; — καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαῖον· — ἐὰν ὅλας τὰς ψήφους ἐν τῷ δήμῳ Ἀμβρακίας προσθέσετε εἰς τὰς ψήφους τοῦ Ἰωάννου Δεληγιάννη, πάλιν ὑπερτερεῖ ὁ κ. Διαλέτης. Τί λέγει ἡ μειονοψηφία; Ὄχι· ὅλον τὸν κατάλογον. Καὶ κατὰ ποίαν ἐκλογὴν ἐψηφοφόρησαν μέχρι τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ καταλόγου; Ἔχομεν τὰ πρακτικὰ ἀπὸ τὰ 1865 καὶ ἐφεξῆς, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον οὐδέποτε ἐψηφοφόρησαν πλέον τῶν 300. Διατί λοιπὸν νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν; Εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν σας νὰ τὴν ἀκυρώσητε, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ ἐκτελεσθῇ· ἀλλὰ ζήτημα εἶναι ἂν ἀκυροῦντες τὴν ἐκλογὴν, δύνασθε νὰ ἐμπνεύσητε τὴν ὀρθότητα τῆς ἀποφάσεώς σας· καὶ περὶ αὐτοῦ σκεφθῆτε. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, εἶπον τὴν γνώμην μου· ἐναπόκειται δ’ εἰς σᾶς νὰ πράξατε ὅ,τι θέλετε. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς.

§58ΡΑΛΛΗΣ. Πρὶν, κ. Πρόεδρε, προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τῆς ἐκλογῆς, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω λόγον περὶ ἑνὸς παρεμπίπτοντος. Θέλω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ προεδρείου τὰς σκηνὰς, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐκτὸς μὲν τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ περιβόλου της. Ὁ Διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν κλητήρων, ἐπετέθη κτυπῶν τοὺς πολίτας. Γνωρίζομεν, κύριοι, πῶς ἐφέρθησαν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα πρὸ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ κατὰ τῶν φοιτητῶν... (θόρυβος).

§59ΜΑΚΡΗΣ. Καθ’ ἣν στιγμήν..... (θόρυβος).

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ διακόπτετε.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε θλιβερὰ συμβεβηκότα ἔλαβον χώραν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Βουλῆς, διότι ἐπετέθησαν κατὰ τῶν πολιτῶν στρατιῶται καὶ κλητῆρες, οἱ στρατιῶται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διατελοῦσιν ὑπὸ μόνας τὰς διαταγὰς τοῦ Προέδρου. Ἂν ὑπάρχῃ προεδρεῖον, ἔχει καθῆκον νὰ τηρῇ τὴν τάξιν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Βουλῆς· πρέπει δὲ νὰ διατάξῃ ἤδη ἀνακρίσεις, ἵνα ἴδωμεν πόθεν ἐπῆλθεν ἡ ῥῆξις, καὶ νὰ τιμωρηθῇ ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος ὅστις ἄνευ διαταγῶν ἐνήργησεν. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐξυπνήσωμεν. Ἔρχονται καὶ ὑποστηρίζουσιν ἐκλογὰς, αἵτινες εἶναι καθαρὸν ἀπαύγασμα τῆς βίας....

§62ΚΟΚΚΙΝΟΣ........

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κόκκινε, πρέπει νὰ δίδετε τὸ παράδειγμα τῆς τάξεως.

§64ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Πηγαίνουν ἔξω καὶ πιάνονται μὲ τοὺς τραμπούκους καὶ ἔπειτα θέλουν νὰ φέρῃ ὁ Πρόεδρος τὴν τάξιν.

§65ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ν’ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Κόκκινος τὴν φράσιν, ὅτι ὁ βουλευτὴς ἐπιάσθηκε μὲ τοὺς τραμπούκους (θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, ἵνα συνεννοηθῶμεν. Τὸ ὑπουργεῖον εἶναι παρὸν, ἤκουσε τὰ γεγονότα· παρακαλεῖται λοιπὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ Διευθυντοῦ καὶ περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος ἀξιωματικοῦ. Τί θέλετε νὰ κάμω ἐγὼ παρὰ νὰ καταγγείλω.

§67ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ πράξεως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἁρμόδιον τὸ προεδρεῖον, ὅπως ἐνεργήσῃ τὰς ἀνακρίσεις. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ εὐθύνη, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνετε διὰ τῆς ἐνεργείας τῶν ἀνακρίσεων, εἶναι μεγάλη, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς ἐκλογὴν κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα ἐνεργήσῃ τὰς ἀνακρίσεις αὐτή (θόρυβος).

§68ΜΑΚΡΗΣ. Δύω λέξεις. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ὑπερασπισθῶ τὸν Διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, διότι ἡ θέσις μου δὲν εἶναι τοιαύτη, οὐχ’ ἧττον ὅμως χάριν τῆς ἀληθείας λέγω τοῦτο, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἤρχισεν ἡ ῥῆξις μεταξὺ πολιτῶν, ὁ Διευθυντὴς εὑρίσκετο εἰς τὸ παρακείμενον δωμάτιον. Μάρτυς ὁ κ. Φλέσσας καί τινες ἄλλοι βουλευταί· ἐξῆλθε δὲ τελευταῖος καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅ,τι ἠδυνήθη ἐκ τῶν καθηκόντων του τὸ ἐξετέλεσεν. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς ἂν ἔχῃ ἀφορμὰς κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ νὰ τὰς καταθέσῃ· ἠμπορεῖ νὰ φρονῇ οὕτως ἢ ἄλλως, ἡ κοινωνία ὅμως δὲν φρονεῖ οὕτω περὶ αὐτοῦ. Δὲν παρακινοῦμαι ἀπὸ ἀδελφικὰ καθήκοντα, λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρέθη, ὑπηρέτησε πιστῶς τὴν πατρίδα καὶ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του. Χάριν λοιπὸν τῆς ἀληθείας καὶ διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἡ παραμικρὰ μομφὴ, ἡ ὁποία ἐδόθη, καταθέτω τὸ ἑξῆς, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἤρξατο ἡ ῥῆξις καὶ ἐπροχώρησεν, ὁ Διευθυντὴς ἦτον εἰς τὸ παρακείμενον δωμάτιον.

§69ΛΑΠΑΣ. Τοῦτο βεβαιῶ καὶ ἐγὼ ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἤρχισεν ἡ ῥῆξις, συνωμίλουν ἐγὼ μετὰ τοῦ κ. Διευθυντοῦ.

§70ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἐγὼ τὶ ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ῥήξεως· ὅταν ἐξῆλθον, εὗρον τὸν Διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, τοὺς κλητῆρας καὶ τὸ ἀπόσπασμα μὲ τοὺς πολίτας εἰς χεῖρας· αὐτὸν τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἀποσπάσματος Ζυγομαλᾶν μὲ τὸ κεφάλι σπασμένον καὶ αἱματόφυρτον. Ἂν ὁ κ. Μακρῆς ἦτον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἢ ἐπῆλθε μετὰ ταῦτα, θὰ τὸ ἀποδείξῃ ἡ ἀνάκρισις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἐνεργηθῆ ἡ προσήκουσα ἀνάκρισις, ἵνα πληροφορηθῶμεν τίς ὑπῆρξεν ὁ αἴτιος τῆς ῥήξεως. Τώρα διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, τί θέλετε νὰ γείνῃ;

§72Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα συνδέεται μὲ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν τάξιν, ἥτις ὀφείλεται νὰ τηρῆται ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, ἡ Βουλὴ ἔχει ἀνάγκην νὰ μάθῃ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν.

§73ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ τὰ γεγονότα καὶ θὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν.

§74ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καθὰ φαίνεται, ἡ ῥῆξις προεβλέπετο, διότι κάποιος μοῦ εἶπεν ὅτι εἶδεν ἔξω τοὺς δεῖνα καὶ δεῖνα καὶ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ῥῆξις. Καλὸν λοιπὸν εἶναι ὁ κ. πρόεδρος νὰ ἐξετάσῃ ἂν τῷ ὄντι τοιαῦτα συμβαίνουν ἐν τῷ περιβόλῳ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ περίβολος λοιπὸν τῆς Βουλῆς ἐκτείνεται μέχρι τῆς θέσεως, ὅπου ἵσταται ὁ σκοπὸς, καὶ ὑπάγεται τὸ μέρος τοῦτο ὑπὸ τὴν ἀστυνομίαν τῆς Βουλῆς;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βέβαια, βέβαια.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέχρι τοῦδε δὲν ἦτον ὡρισμένη ἡ περίμετρος.

§78ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἦτον ὡρισμένον τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ φρουρὰ νὰ λαμβάνῃ μέρος... (Θόρυβος)· ἤδη ὅμως ἀπεμακρύναμεν τοὺς κλητῆρας καὶ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα· ἀνεθέσαμεν δὲ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως εἰς τὸν κ. φρούραρχον.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ καλά, πολὺ καλά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ φρούραρχος θέλει ἤδη λάβει τὰς διαταγὰς περὶ τῆς τάξεως παρὰ τοῦ προεδρείου. Ὁ κ. Στάϊκος ἔχει ἤδη τὸν λόγον.

§81ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν ἤθελον ἀναβῆ τὸ βῆμα καὶ δὲν ἤθελον ὁμιλήσει οὔτε ὑπὲρ, οὔτε κατὰ διὰ κἀμμίαν ἐκλογὴν, διότι ἔτη ὁλόκληρα ἀκούω νὰ διακωδωνίζεται ὅτι ὁ στρατὸς ἔκαμε τοῦτο καὶ ἐκεῖνο (Θόρυβος)· προεκλήθην ὅμως ἀπὸ τὸν ἔντιμον κύριον Δημητριάδην. Ὁ κύριος Δημητριάδης εἶπεν, ὅτι οὐδεμία στρατιωτικὴ δύναμις περιήρχετο τοὺς δήμους καὶ τὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας παρὰ μόνον ὀλίγοι στρατιῶται, οἵτινες ἐσυνόδευον τοὺς εἰσπράκτορας· ἐδιορίζοντο μάλιστα οἱ εἰσπράκτορες, εἶπε, κατὰ σύστασιν τοῦ κ. Σταΐκου. Λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σᾶς εἴπῃ ἂν ἐγὼ ἔκαμα σύστασιν. Ἐπὶ ὁλόκληρα, κύριοι, τέσσαρα ἔτη δὲν ἐπάτησα τὴν σκάλα κἀνενὸς ὑπουργείου. Ὅσον ἀφορᾶ, κύριοι, τὴν στρατιωτικὴν ἐπέμβασιν, πρὸ μηνός, ὡς ὁ κ. Τσιριμῶκος προεξέθεσεν, ἐνῷ οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀνάγκη μεταβατικοῦ ἀποσπάσματος, ἀντικατεστάθησαν ὅλα τὰ ὄργανα τὰ στρατιωτικὰ καὶ μάλιστα τὸ ὄργανον τοῦ στρατιωτικοῦ μεταβατικοῦ κ. ὑπομοίραρχος Βλαχόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰδικότητα ἐκεῖ, καὶ καταγόμενος ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ἔχει πολλοὺς συγγενεῖς, καὶ πρὸ πάντων βλαχοποιμένας καὶ τὸν μεταχειρίζονται καὶ κυβερνήσεις ἐρχόμεναι εἰς τὴν ἐξουσίαν εἰς τὰ βουλευτικὰ ἰδίως. Πρὸ μηνὸς λοιπὸν κατέλαβε τὴν θέσιν τοῦ ὑπομοιράρχου καὶ τοῦ διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ· κατοικῶν δὲ ἐν τῇ οἰκίᾳ ἑνὸς συγγενοῦς του Παπαγαλάνη, ἐξαπέστειλε χωροφύλακας εἰς διάφορα χωρία καὶ ἔφερε τοὺς παρέδρους διὰ νὰ εἴπῃ εἰς αὐτοὺς, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν ἡ κυβέρνησις ὑποδεικνύει τὸν λοχαγὸν Διαλέτην· τοὺς εἶπε δέ· προσέξατε, διότι ἡ ἐξουσία θὰ σᾶς τιμωρήσῃ μὲ τοὺς εἰσπράκτορας καὶ τ’ ἀποσπάσματα καὶ διὰ παντὸς μέσου, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς φανῇ ἐπιβλαβές. Ἀφοῦ δὲ, κύριοι, ἐκοσκίνισε τὸν δῆμον Ἀγρινίου, μετέβη καὶ εἰς τὸν δῆμον Θέρμου εἰς τὸ χωρίον Μεσταφοῦλι, ὅπου διεπράχθησαν πολλὰ κακουργήματα, καὶ μάλιστα ἐφονεύθη καὶ εἷς συγγενὴς τοῦ πρωθυπουργοῦ ὀνόματι Ψαμάδας, καὶ ὁ φόνος αὐτοῦ ἔμεινε χωρὶς νὰ ἐξετασθῇ. Μεταβάντες εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Θέρμου, παρέμειναν ἐκεῖ, ἐνουθέτησαν, παρέπεισαν, ἠπείλησαν· ἦτο μάλιστα εἰς τὸν δῆμον Θέρμου καὶ πέντε ἢ ἓξ ἐνταλματίαι, εἰς τοὺς συγγενεῖς τῶν ὁποίων εἶπεν, ὅτι θὰ σᾶς συλλάβω, ἂν δὲν ὑπάγετε νὰ δώσετε ψῆφον εἰς τὸν ὑποψήφιον κ. Διαλέτην· μετέβη εἶτα εἰς τὸν δῆμον Παμφίας καὶ ἐπανέκαμψεν, ὅταν ἤρχισεν ἡ ἐκλογή. Μετὰ τοῦ ὑπομοιράρχου ἦτο καὶ ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Κοτσονίκας, ὅστις ἔλεγεν ὅτι ἔχει πέντε καὶ ἡμίσεος μηνῶν ἄδειαν καὶ ὅτι ἐπεριδιάβαζε τὰς κώμας καὶ τὰ χωρία. Ἀφίνω τοὺς δασοφύλακας, τοὺς εἰσπράκτορας καὶ ἄλλους, διότι αὐτὰ εἶναι συνειθισμένα.

§82ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἐγένοντο διορισμοί;

§83Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὄχι· ἀλλὰ μάλιστα ὑπάρχει παράπονον διὰ τοῦτο. Ἅμα ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ, συνέβησαν πολλὰ, τὰ ὁποῖα σᾶς τὰ ἐξέθεσεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐξετέθησαν δὲ καὶ εἰς τὸ βῆμα, καὶ πάντες τὰ ἐνθυμεῖσθε. Ἐγὼ ἤμην αὐτόπτης μάρτυς καὶ τὰ ἔβλεπα μὲ τὰ μάτιά μου· περιώδευα τότε τὴν ἐπαρχίαν.

§84ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὡς ἐνδιαφερόμενος.

§85ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὡς ψηφοφόρος καὶ ὡς πολίτης εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου (θόρυβος). Ὕστερον λοιπὸν ἀφ’ ὅσα σᾶς προεξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Φθιώτιδος, δὲν ἔχω ἄλλο νὰ σᾶς εἴπω παρ’ ὅτι εἶναι ἀληθῆ... (θόρυβος καὶ διάλογοι μεταξὺ Σταΐκου καὶ Διαλέτη).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ θὰ ἀκούσωμεν διαλόγους;

§87ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἂς μὴ διακόπτουν. Πρόκειται νὰ ἴδωμεν ἂν τοὺς βουλευτὰς θὰ τοὺς ἐκλέγουν εἰς τὸ μέλλον οἱ ὑπομοίραρχοι καὶ δεκανεῖς, ἢ ὁ λαός. Αὐτὸ θέλω νὰ ἀκούσετε, καὶ περὶ αὐτοῦ νὰ σκεφθῆτε. Ὅσα ἐν τῇ ἐκθέσει εἶναι γραμμένα ὅτι ἔλαβον χώραν, εἶναι ἀληθῆ· ὅτι δὲ περὶ τοῦ δεκανέως Ξύδη σᾶς εἶπεν ὁ κ. Δημητριάδης δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ἀφοῦ ὁ λῃστὴς ἐβάδιζε πρὸς βοῤῥᾶν, τί ἐζήτει ὁ δεκανεὺς εἰς τὴν δύσιν;

§88ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ὁ Ξύδης εὑρίσκετο εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ὅπου προσεκλήθη νὰ πάρῃ τὰς πρώτας θείας τοῦ λῃστοῦ Τσούνη (θόρυβος).

§89ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κ. Στάϊκος εἰς κάθε ἐκλογὴν, ὅταν ἐξελέγετο ὁ Σκαλτσᾶς, ἔλεγεν ὅτι τὸν ἐκλέγουν οἱ δεκανεῖς. Τώρα ὁ Σκαλτσᾶς δὲν ὑπάρχει, καὶ πάλιν μᾶς λέγει τὰ αὐτά. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸν πιστεύσω.

§90ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ προγενεστέρων ἐποχῶν, εἰμὴ περὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, καὶ ἂν γνωρίζετε λεπτομερείας, ἔπρεπε νὰ λάβετε μέρος ὡς ἐπόπτης. Ἐξακολουθῶ λοιπὸν, κύριοι, καὶ ἐπαναλέγω ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ δὲν εἶναι παρὰ ἀποτέλεσμα μιᾶς στρατιωτικῆς βίας· διότι πῶς ἦτο δυνατὸν, κύριοι, νὰ παλαίσῃ ὁ κ. Διαλέτης κατὰ δύω μερίδων ἰσχυρῶν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ν’ ἀναδειχθῇ βουλευτής; Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Δημητριάδης εἶπεν, ὅτι καὶ πέρυσιν εἰς δύω δήμους τὸ ἀποτέλεσμα ἦτον ὑπὲρ τοῦ Διαλέτου, λέγω ὅτι καὶ τότε τὰ αὐτὰ συνέβησαν. Μάλιστα εἰς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας ἤμην αὐτόπτης μάρτυς κατὰ τήν διαλογὴν καὶ ἦτο μάρτυς καὶ ὁ δικαστὴς Γονατᾶς, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς προσωπικῆς του παρουσίας διέσωσε τὴν ἐκλογὴν ἀπὸ τὸν δεκανέα Παπαγεωργίου, ὁ ὁποῖος μετὰ εἴκοσι στρατιωτῶν ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν ναὸν, διὰ ν’ ἀνατρέψῃ τὰς κάλπας. Εἰς τὸν δῆμον Παμφίας ἦτον ἡ αὐτὴ ἐνέργεια. Δὲν ἔχω, κύριοι, κἀνὲν μέγα συμφέρον, διὰ ν’ ἀδικήσω τὸν κ. συνάδελφόν μου· δὲν πρόκειται σήμερον νὰ παλαίσω κατ’ αὐτοῦ πρὸς τὸν ὁποῖον καὶ συμπαθείας ἔχω, καὶ οὔτε πολὺ θὰ λυπηθῶ, ἂν εἰσέλθῃ εἰς τὸν βουλευτικὸν περίβολον, οὔτε πάλιν θὰ χαρῶ, ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή του. Πρόκειται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα σήμερον, ὅταν ὁ δυστυχὴς λαὸς τῆς Ἑλλάδος συνέρχεται νὰ ῥίψῃ ἓν σφαιρίδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Ἐθνοσυνέλευσις καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἔθνους τῷ ἔδωκαν, πρέπει νὰ τὸν ὑποχρεόνῃ ὁ δεκανεὺς ἢ ὁ στρατιώτης Τσόρακας, ἢ νὰ πηγαίνῃ μόνος του πανηγυρικῶς καὶ νὰ δίδῃ τὸ δῶρον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον τῷ ἔδωκε τὸ ἔθνος, εἰς τὸν φίλον του, εἰς τὸν ἐμπιστευμένον του; (Εὖγε). Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι περισσότερον. Πράξατε ὅ,τι θέλετε· δὲν θὰ λυπηθῶ, ἐὰν ἡ πλειοψηφία ἐμβάσῃ τὸν ἔντιμον συνάδελφόν μου Διαλέτην ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ χαρῶ δὲ ἀφ’ ἑτέρου, ἐὰν ἴδω τὸν νόμον ἐκτελούμενον.

§91ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Εἰς τὸ Ἀγρίνιον σταθμεύει πάντοτε ἕνας λόχος, τὸν ὁποῖον ἐδιοίκησεν ὁ κύριος λοχαγὸς Στάϊκος καὶ τὸν ὁποῖον ἐδιοίκησα ἀκολούθως ἐγὼ καὶ ὕστερον ἄλλοι ἀξιωματικοί. Ὁ λόχος αὐτὸς ἐσύγκειτο, ὅταν τὸν ἐδιοικοῦσεν ὁ κ. Στάϊκος, ἐξ 90 ἀνδρῶν· ἀκολούθως τὸ ὑπουργεῖον ἔδωκε τὴν ἄδειαν ἵνα οἱ ἔφεδροι λάβουν τὰς ἀφέσεις των καὶ τὰς ἐπῆραν καὶ ἔμεινεν ὁ λόχος μὲ 70 ἄνδρας. Ἐξ αὐτῶν διέταξε τὸ ὑπουργεῖον 10 ἢ περισσοτέρους στρατιώτας διὰ τὴν Βόνιτσαν, τοὺς ἄλλους τοὺς ἐμοίρασεν εἰς ἄλλα μέρη εἰς τοὺς ἄλλους δήμους, ὥστε ἔμειναν εἰς τὸ Ἀγρίνιον 3 ἕως 5, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶχον οὔτε ὑπηρέτας. Λοιπὸν ἀρξαμένης τῆς ἐκλογῆς, ἐστάλησαν εἰς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας 4 στρατιῶται μὲ τὸν ὑπαξιωματικὸν Παπαθανασιάδην. Ὁ κύριος Στάϊκος μὲ 25 ὁπλοφόρους ἦτον εἰς τὸν δῆμον Θέρμου· 4 στρατιῶται μὲ τὸν ὑπαξιωματικὸν ἐκλείσθησαν, κατὰ διαταγὴν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, εἰς μίαν οἰκίαν ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας, καθὼς ἐπίσης ὅλαι αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ ἔκλεισαν τοὺς στρατιώτας μέσα, διότι αἱ ἐπιτροπαὶ ἦσαν παμψηφεὶ τοῦ κ. Στάϊκου. Ὁ δὲ κ. Στάϊκος ἔμεινεν εἰς τὸν δῆμον Θέρμου μὲ 25 ὁπλοφόρους καὶ ἔστειλαν δεξιὰ καὶ ἀριστερά.

§92ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὁπλοφόρους δὲν εἶχε ποτὲ ὁ κ. Στάϊκος.

§93ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Ἀφοῦ εἴδατε ὅτι δὲν εἴχατε πολλοὺς ψηφοφόρους εἰς τὸ Ἀγρίνιον, διότι καὶ πέρυσιν ἐπῆρα 401 καὶ ἐφέτος ἐπῆρα 498.

§94ΣΤΑΪΚΟΣ. Πῶς; δὲν ἐπῆγες μόνος σου.

§95ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Ἐπῆγα μὲ τοὺς καλλιτέρους τοῦ Ἀγρινίου καὶ περιῆλθον ὅλα τὰ χωρία. Ἐπῆγα ὡς Διαλέτης. Εἶμαι υἱὸς τοῦ Διαλέτη, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ βουλευτὴς καὶ γερουσιαστὴς τότε ὅπου δὲν ἦτον ἄλλος, ἐκεῖνα ποῦ ’ξεύρεις (ἱλαρότης).—Ἀκολούθως ἀφοῦ εἶδε τὴν ἀπελπισίαν εἰς τοὺς δήμους αὐτοὺς, γράφει γράμματα ἕνας κἄποιος Στεριαλῆς, τὸν ὁποῖον εἶχε κλητῆρα ὁ πατήρ μου μίαν φορὰν, καὶ ἔκαμαν τὴν καλπονόθευσιν. Ἔβαλαν εἰς τὴν ἰδικήν μου κάλπην καὶ εἰς τὴν τοῦ Δεληγιάννη διὰ νὰ φέρουν μίαν ἀλλοίωσιν εἰς τὴν ἐκλογήν. Ὁ δὲ λοχίας Ξύδης ἔτυχεν ἐκτάκτως ἐκεῖ· διότι ἦλθεν ὁ Κολυκώστας ἀρχιληστὴς μὲ ἕνα σύντροφόν του νὰ μετεμφιεσθῇ καὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Βλαχίαν· τότε τοὺς ἔκλεισαν εἰς ἕνα σπῆτι καὶ ἐπληγώθη ὁ ληστὴς, ὁ δὲ σύντροφός του ἔφυγε. Ἡ Βουλὴ ἐὰν θέλῃ καὶ ἐὰν μὲ κρίνῃ ἄξιον, ἂς μὲ δεχθῇ· ἐὰν δὲν θέλῃ, ἂς μὲ βγάλῃ ἔξω. (Εὖγε).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μακρῆς.

§97ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λομβάρδος.

§99ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἤμην μέλος τοῦ τμήματος· διὰ τοῦτο ἀνέρχομαι τὸ βῆμα, καὶ ἔχω ὑπογράψει τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαινόμεθα διὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Ἀμβρακίας· ἐπιφυλάσσεται δὲ ἡ μειοψηφία καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τοὺς ἄλλους δήμους. Ἐπεφυλάχθημεν, καθότι καιρὸν, τοὐλάχιστον ἐγὼ, δὲν ἔλαβον διὰ νὰ ἐξετάσω τὰ χαρτιὰ τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ἦτον ἑτοίμη ἡ ἔκθεσις. Δὲν ἐδίστασα νὰ ἀποφανθῶ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Ἀμβρακίας, διότι τὸ ἐξαγόμενον τοῦ δήμου αὐτοῦ εἶναι τοῦτο, καθ’ ὅσον τὸ περιγράφει ἡ ἐπιτροπή. «Εἰς τὴν κάλπην τοῦ ἀποτυχόντος Δεληγιάννη εὑρέθησαν 142 σφαιρίδια εἰς τὸ ναὶ καὶ 373 εἰς τὸ ὄχι· ἐπειδὴ εἰς τὸν σάκκον τοῦ ὄχι τοῦ ὑποψηφίου Δεληγιάννη εὑρέθησαν πλείονα σφαιρίδια τῶν ψηφοφορησάντων 150, ὁ ὑποψήφιος οὗτος δὲν ἔλαβεν οὐδὲν εἰς τὸ ναί· μάλιστα ὑπερβαίνει 8 σφαιρίδια, διότι κατὰ τὸν νόμον ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ ναί. Ἀναγγελθέντος τούτου εἰς τὸ κοινὸν, ὑπογράφεται ἡ παροῦσα πρᾶξις.» Ἐνόμισα ὅτι δὲν πρέπει νὰ διστάσῃ τις νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου τούτου, ἀφοῦ καὶ μὲ τοιοῦτον ἐμπαικτικὸν τρόπον ἀνηγγέλθη ἡ καλπονόθευσις εἰς τὸ κοινόν. Ἀλλὰ ἐσχημάτισα, κύριοι, πεποίθησιν καὶ διὰ τὰς τῶν ἄλλων δήμων, ἀφοῦ ὑπέγραψα τὴν ἔκθεσιν. Δὲν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ πείσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ὑποστηρίζουν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ αὐτοῦ τοῦ δήμου Ἀμβρακίας. Μὲ τοὺς ἀξιοτίμους ἐκείνους συναδέλφους, τῶν ὁποίων σέβομαι τὴν γνώμην, ἀλλὰ δὲν τὴν συμμερίζομαι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ τις εἰς συζήτησιν, ἀφοῦ νομίζουν ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ἀμβρακίας. Καὶ αἱ τῶν ἄλλων δήμων Θέρμου καὶ Παμφίας, εἶναι κατ’ ἐμὲ ἐπίσης ἄκυροι. Ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις φανεροῦται πανταχόθεν. Ἦταν ἔφιπποι χωροφύλακες εἰς τοὺς δήμους τούτους, εἰς τοὺς ὁποίους πρὸ πολλῶν ἐτῶν δὲν ἐφανερώθησαν. Ἦσαν ἐντόπιοι στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοί, ἦτον ὁ ἀνεψιὸς τοῦ ὑποψηφίου· καὶ πόσοι ἦσαν αὐτοὶ δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ λέγω ἀδιστάκτως ὅτι δύω μόνον στρατιῶται εἰς ἕνα δῆμον, καὶ μάλιστα εἰς δήμους τοιούτους ἀπομεμακρυσμένους, τιθέμενοι εἰς τὴν θύραν τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, ἀρκοῦν διὰ νὰ ἀλλοιώσουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας· διότι διὰ νὰ τοὺς ἀπομακρύνωσιν ἐκεῖθεν, δὲν μένει ἄλλο παρὰ νὰ τοὺς φονεύσουν. Εὐκόλως λοιπὸν ὁ ψηφοφόρος παραιτεῖ τὸ δικαίωμά του διὰ νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἔπακρον. Καὶ ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἀκούομεν ἐντίμους στρατιωτικοὺς ἀναβαίνοντας τὸ βῆμα τοῦτο, νὰ μᾶς φωνάζουσι· θέσατε ἕνα φραγμόν, εἶναι ἀνάγκη τέλος νὰ μάθῃ ὁ λαὸς ἐὰν εἰς τὰς ἐκλογὰς ᾖναι κύριος τῆς ψήφου του ἢ ἐὰν τοὺς βουλευτὰς θὰ κάμουν οἱ δεκανεῖς καὶ οἱ λοχίαι, εἶναι καιρός, κύριοι, νὰ θέσωμεν ἕνα φραγμὸν χειροκροτοῦντες τοὺς στρατιωτικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ θάῤῥος τοιαῦτα ἀπὸ τοῦ βήματος ν’ ἀπαγγέλλωσι. Δὲν φέρω κἀμμίαν μομφὴν εἰς τὸν στρατόν, ἐὰν εἴπω ὅτι μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παραγνωρίζουν τὸ καθῆκόν των ἢ νομίζουν, ὅτι καθῆκον ἐκπληροῦν ἐκτελοῦντες παρανόμους διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτι στρατιωτικὴ ἐπέμβασις ἔλαβε χώραν καὶ εἰς μέγαν βαθμὸν εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, εἶναι πασιφανές. Ὄχι μόνον δὲν προσεκλήθησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν οἱ στρατιῶται, ὅπερ καὶ τοῦτο θὰ ἦτο παράνομον, ἀλλὰ ἐναντίον τῶν διαμαρτυρήσεων τῆς ἐπιτροπῆς, οἱ στρατιῶται παρευρέθησαν ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν. Καὶ εἶναι τοῦτο ἐκλογή, τὴν ὁποίαν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπικυρώσῃ; Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι τὸ ἐξαγόμενον εἶναι γνήσιον· ἀλλὰ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι ἐναντίον τῶν διαμαρτυρήσεων τῆς ἐπιτροπῆς, στρατιωτικὴ δύναμις εὑρέθη ἐκεῖ, δὲν ἀρκεῖ τοῦτο διὰ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογήν, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ εἰς τὸ ἑξῆς;

§100ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τὰ ἔχει αὐτά;

§101ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τὰ ἔχῃ ἢ ὄχι ἐν τοῖς πρακτικοῖς· αὐτὰ τὰ πράγματα κατηγγέλθησαν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσιν οἱ δήμαρχοι, αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ διαβεβαιοῖ ἔντιμος ἀξιωματικὸς καὶ συνάδελφός μας, ὁ κ. Στάϊκος, εἰς τοῦ ὁποίου τὸν λόγον δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀμφιβάλλω.

§102ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ δήμαρχοι ἀνήκουν εἰς τὸν κύριον Στάϊκον.

§103ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔχω πολὺ σέβας εἰς τὸν ἑαυτόν μου, ἵνα μὴ διστάσω, ἐπαναλέγω, εἰς πράγματα βεβαιούμενα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπὸ συνάδελφον ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἐπαρχίας του, τὸν ὁποῖον ἡ ἐπαρχία του θ’ ἀκούσῃ ὅτι ἐλάλησε περὶ αὐτῆς· καὶ ἐὰν τὰ πράγματα ᾖναι διάφορα, ὁ κ. Στάϊκος θὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τῆς ἐπαρχίας του.

§104ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ὁ κ. Διαλέτης εἶναι ἀξιωματικός· διατί δὲν τὸν πιστεύετε;

§105ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸν κύριον Διαλέτην σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν τὸν ἔχω συνάδελφον καὶ δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῶ τὴν γνώμην του ἀπέναντι τοῦ κυρίου Σταΐκου. Ὅτι δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔγραψεν, ἐὰν τυχὸν δὲν ἔγραψεν, εἰς τὰ πρακτικά, ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ γράψῃ ἐνώπιον στρατιωτῶν καὶ χωροφυλάκων λογχοφόρων, οἱ ὁποῖοι ἐναντίον τῶν διαταγῶν της εἰσήρχοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ.

§106Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καθὼς γνωρίζετε καὶ σεῖς, ὅταν αἱ ἐπιτροπαὶ ἔχουν ἀνάγκην φρουρήσεως, δι’ ἐγγράφου ἰδιαιτέρου, τὸ ὁποῖον ἐπισυνάπτουν εἰς τὰ πρακτικά, προσκαλοῦν τὴν φρουράν. Τοιοῦτον ἔγγραφον ὑπάρχει; Ἅμα δὲν ὑπάρχῃ, δὲν εἶναι ἀμφιβολία ὅτι οἱ λόγοι τοῦ κυρίου Σταΐκου εἶναι ὀρθοὶ καὶ ἀληθεῖς.

§107ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶμαι λοιπὸν ἀδιστάκτως ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς καὶ τῶν τριῶν δήμων, Ἀμβρακίας, Θέρμου καὶ Παμφίας. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ἀγρινίου, ἤθελον καθυποβάλει τὴν ἑπομένην γνώμην. Ἀφοῦ πρόκειται ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν τριῶν δήμων, διότι ἐγένετο ἐπέμβασις στρατιωτικὴ εἰς αὐτοὺς, καὶ διότι εἰς τὸν ἕνα ἐξ αὐτῶν προκύπτει πρὸς τούτοις καὶ ἡ αἰσχρὰ καλπονόθευσις, τὴν ὁποίαν βλέπομεν, μένει δὲ εἷς μόνος δῆμος εἰς τὸν ὁποῖον πλειονοψηφεῖ ὁ κ. Δεληγιάννης, νομίζω, ὅτι τὸ ἀκριβὲς καὶ δίκαιον ἤθελεν εἶσθαι νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ὅλης ἐπαρχίας καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μακρῆς.

§109ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἕνα λόγον ἤθελα νὰ εἴπω, τὸν ὁποῖον παρέλειψα, ὅταν τελειώσῃ ὁ κ. Μακρῆς....

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰπέτε το λοιπὸν τώρα.

§111ΣΤΑΪΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἤμην εἰς τὸν δῆμον Θέρμου, ὅπου ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία. Τὴν τελευταίαν ἡμέραν συνέπεσε νὰ ᾖναι ἑορτή· τὴν ἡμέραν ἐκείνην συνηθροίσθησαν οἱ ψηφοφόροι ὅλοι. Ὁ ὑπομοίραρχος λοιπὸν μετὰ τῶν ἱππέων χωροφυλάκων μετέβη εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· τοῦτο ἀνηγγείλαμεν διὰ τηλεγραφήματος πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐστωτερικῶν. Τὸ ὑπουργεῖον ἀπαντᾷ καὶ διατάττει τὸν ἔπαρχον αὐθωρεὶ νὰ διατάξῃ τὸν ὑπομοίραρχον νὰ ἐπιτρέψῃ· καβαλικεύει ὁ γραμματεὺς τοῦ ἐπαρχείου καὶ τρέχει νὰ φθάσῃ τὸν ὑπομοίραρχον· ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν ἄλογον κουτσὸ τοῦ γραμματέως νὰ φθάσῃ τοὺς καλπάζοντας ἵππους τῆς χωροφυλακῆς; Ἐτελείωσε λοιπὸν τὸ ἔργον καὶ μετὰ ταῦτα ἐκαβαλίκευσε πάλιν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν. Ἐὰν ταῦτα δὲν ἀλλοιόνουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἂς συλλογισθῇ ἡ Βουλή.

§112ΜΑΚΡΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, θὰ ἐξετάσω ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν τὸ ζήτημα. Καθόσον ἀφορᾷ λοιπὸν τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ἀρκετὰ ἐξετέθησαν παρ’ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων, ἀλλ’ ἀλλοῦ κεῖται τὸ ζήτημα. Εἰς ὅλους, κύριοι, ἐφάνη παράδοξον ὅταν μεμονωμένος ὁ ἀξιότιμος κύριος Διαλέτης ἐξετέθη εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας κατὰ τῆς ἐπιῤῥοῆς τοῦ κυρίου Σταΐκου, τῆς ὁμολογουμένης, καὶ τοῦ μακαρίτου Σκαλτσᾶ· ἀλλ’ ἀκολούθως ἔλαβον ἄλλην τροπὴν τὰ πράγματα. Πραγματικῶς ἐὰν ἡ ἐπιῤῥοὴ τοῦ μακαρίτου Σκαλτσᾶ καὶ ἡ ἐπιῤῥοὴ τοῦ κ. Σταΐκου ἦσαν συνηνωμέναι, ὅπως εἰς τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν, ὁμολογῶ ἐν συνειδήσει ὅτι ἤθελε ματαίως κοπιάσει ὁ κ. Διαλέτης· ἀλλ’ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν συνέβη τὸ ἐναντίον· ὁ κ. Στάϊκος συνήθροισε τοὺς ἐκλεκτοτέρους ἐκ τῶν φίλων του καὶ ἀνέθεσεν εἰς τούτους τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὑποψηφίου, τὸν ὁποῖον ἔμελλον νὰ ὑποστηρίξουν ἀμφότεραι αἱ συνηνωμέναι μερίδες. Ὁ Ἀνδρέας Εὐθυμίου, ὁ Κουβέλης, ὁ Βάσσος Βασιλόπουλος, ὁ Στεριαλῆς, ὁ δεῖνα, ὁ δεῖνα, ἀξιότιμα πρόσωπα τῆς μερίδος αὐτῆς, δὲν ἠθέλησεν οὐδεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ἄλλον, δὲν ἠθέλησε κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι ὑποψήφιος θὰ ᾖναι ὁ Στεριαλῆς, ὁ ὁποῖος καὶ ὁμολογουμένως ἤθελεν ἐπιτύχει διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας, ἀλλ’ ὅλοι αὐτοὶ ὁ εἷς ὑπέβλεπε τὸν ἄλλον· καὶ τὶ συνέβη; Φθονοῦντες ὁ εἷς τὸν ἄλλον, ἐξέλεξαν ὡς ὑποψήφιον τὸν κ. Δεληγιάννην, ἔνορκον τῆς Ζακύνθου. Τότε λοιπὸν ἀνεπτερώθησαν πραγματικῶς αἱ ἐλπίδες τοῦ κ. Διαλέτη· ἐξετέθη εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα καὶ ἀπέναντι τοῦ Δεληγιάννη εἶχε πλειοτέρας συμπαθείας. Εἰς τὸν δῆμόν του δὲ τὸν ἰδιαίτερον ἀπολαμβάνει μερικῆς ἐπιῤῥοῆς καὶ ὁμολογουμένης, καὶ πάντοτε, ὁσάκις ἐκτίθεται, πλειονοψηφεῖ, καθὼς τοῦτο ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ 1862, ὁσάκις ἐξετέθη. Διὰ νὰ σᾶς πείσω περὶ τούτου, ὅτι ἡ μερὶς τοῦ μακαρίτου Σκαλτσᾶ καὶ ἡ μερὶς τοῦ κυρίου Σταΐκου δὲν ἔμειναν εὐχαριστημέναι ἀπὸ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὑποψηφίου κυρίου Δεληγιάννη ἐνόρκου ἐν Ζακύνθῳ, σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι ἐντὸς τοῦ Ἀγρινίου ὁ κ. Διαλέτης, χωρὶς νὰ ὑπηρετῆται ἀπὸ κἀνένα, παρὰ ἀπὸ τὰς ἀντιζηλίας καὶ ἀπὸ τὰς συμπαθείας τῆς ἀρχαίας του οἰκογενείας, ἐπῆρε 490 τόσας ψήφους, καὶ ὁ ἀντίπαλός του κἄτι τι πλειότερον. Τὶ πταίει ὁ κ. Διαλέτης, ἐὰν ὁ κ. Στάϊκος, ἐὰν ἡ σωζομένη μερὶς τοῦ μακαρίτου Σκαλτσᾶ δὲν ἀπεφάσισε νὰ συντρέξῃ τὸν κ. Δεληγιάνην, ὁ ὁποῖος, σημειώσατε τοῦτο, οὔτε εἴδησιν εἶχεν ἴσως, οὔτε ἦλθεν ἐκ τῆς Ζακύνθου διὰ νὰ παρευρεθῇ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς;

§113ΡΟΥΚΗΣ. Ἔλειπε;

§114ΜΑΚΡΗΣ. Ἔλειπεν εἰς τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς.

§115ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀκόμη καλλίτερα, ἐὰν ἔλειπε.

§116ΜΑΚΡΗΣ. Ὁ κύριος Στάϊκος δὲν ἔπρεπε νὰ λυπῆται, διότι ἡ ἐπιτυχία τοῦ κ. Διαλέτη δὲν μειόνει ποσῶς τὴν ὑπεροχήν του ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τριχωνίας ἀπέναντι τοῦ κυρίου Διαλέτη. Αὐτὴ εἶναι ἡ καθαρὰ ἀλήθεια. Ἀλλὰ δὲν δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κάπως δυσαρεστηθέντας κομματάρχας καὶ εἰς τὸν λαὸν νὰ σκεφθῇ, ὅτι ἐπειδὴ ὁ Δεληγιάννης δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος, ἂς ἐκλέξωμεν τὸν Διαλέτην; Τοῦτο συνέβη, καὶ διὰ τοῦτο βεβαιωθῆτε ὅτι ἐν συνειδήσει σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ὁ κύριος Διαλέτης εἶναι ὁ ἀληθὴς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, χωρὶς τοῦτο οὔτε νὰ δυσαρεστῇ τὸν κύριον Στάϊκον, ὁ ὁποῖος ἂς προκληθῇ εἰς τὴν τιμήν του νὰ ὁμολογήσῃ ἐὰν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲν ὁμολογῶ τὴν ἀλήθειαν.

§117ΤΙΝΕΣ. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον; (Ἱλαρότης).

§118ΜΑΚΡΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ λανθάνωμαι ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας· αὐτὴ ὅμως εἶναι ἡ καθαρὰ ἀλήθεια, ὅτι ὁ κύριος Διαλέτης εἶναι ἀληθὴς καὶ γνήσιος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσα.

§119ΤΙΝΕΣ. Ἀρκεῖ.

§120Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὰς ἐκλογὰς κρίνουσι κατὰ τὸ ἐπιεικὲς δίκαιον· καὶ ἔχουσι δίκαιον οἱ φρονοῦντες καὶ διϊσχυριζόμενοι ὅτι τὸ δίκαιον τοῦτο πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῶν. Ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἓν δρᾶμα, εἰς τὸ ὁποῖον λαμβάνουσι μέρος χιλιάδες προσώπων, τῶν ὁποίων τὰ πλεῖστα συνήθως ἔχουσιν ἀτελῆ γνῶσιν τοῦ νόμου. Εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα ὑπάρχει ὁ πόθος τῆς ἐπιτυχίας· ὁ πόθος τῆς ἐπιτυχίας μεταβάλλεται ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ εἰς πάθος· τὸ πάθος καταντᾷ ἐπὶ τέλους φανατισμός, καὶ ὁ φανατισμὸς εὐκόλως ὠθεῖ τοὺς μετέχοντας τοῦ δράματος ἐκτὸς τοῦ νόμου, ἀφ’ οὗ ἀτελῆ ἔχουσι τὴν γνῶσιν τοῦ νόμου. Ὅθεν ἡ παράβασις τοῦ νόμου εἶναι συνήθης. Δὲν ἐξετάζουσι λοιπὸν κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐὰν παρεβιάσθη διάταξίς τις τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐξετάζουσιν ἐὰν ἐκ τῇ παραβιάσεως τοῦ νόμου μετεβλήθη ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων. Ἠμπορεῖ λοιπὸν εἰς ἐκλογὴν νὰ παρεβιάσθη μία ἢ πολλαὶ διατάξεις τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἀποδειχθῇ ὅτι διὰ τῆς παραβάσεως ταύτης μετεβλήθη ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων, ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ. Ἐν Ἑλλάδι ὅμως, ἥτις δυστυχῶς πρὸ πολλοῦ παριστᾷ πρωτοτυπίαν ἐφ’ ὅλων, ἐν Ἑλλάδι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτω. Διηνύσαμεν μίαν περίοδον συνταγματικοῦ βίου 19 ἐτῶν· τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς ἦτον εἰκονικὸν, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν ἦτο πλαστόν. Παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ ἐκείνη, καὶ εἰσήλθομεν εἰς περίοδον ἄλλην συνταγματικοῦ βίου· ἀλλὰ πολλάκις μετὰ θλίψεως εἴδομεν ὅτι δὲν ἔμειναν τὰ κόμματα νὰ ἀνταγωνισθῶσι μόνα, ὅτι οἱ ἰδιῶται δὲν ἐπάλαισαν μὲ τὰς ἰδίας δυνάμεις των πρὸς ἀλλήλους, ὅτι ἐπῆλθεν ἐπίκουρος εἰς ἓν τῶν κομμάτων ἡ ἀρχή. Ἀρχὴ εἶναι ἡ πολιτεία ὁλόκληρος· ἀρχὴ εἶναι ὁ ἔπαρχος καὶ ἡ διοίκησις· ἀρχὴ εἶναι οἱ ταμίαι καὶ οἱ εἰσπράκτορες· ἀρχὴ εἶναι οἱ δασονόμοι καὶ οἱ δασοφύλακες· ἀρχὴ εἶναι οἱ εἰρηνοδίκαι καὶ οἱ δικαστ. κλητῆρες· ἀρχὴ εἶναι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἀποσπασμάτων καὶ ὁ στρατός. Καὶ ποῖον ἄτομον, κύριοι, δύναται νὰ ἀνθέξῃ πρὸς ὅλην ταύτην τὴν πανοπλίαν τῆς ἀρχῆς; Καὶ νομίζετε ὅτι οἱ ψηφοφόροι, οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἀναχωροῦσιν ἀπὸ τὸ χωρίον των καὶ ὁδεύουσι 3 καὶ 6 ὥρας διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου νὰ ψηφοφορήσωσι καὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ χωρίον των, νομίζετε ὅτι φρονοῦσιν ὅτι μεταβαίνουσιν εἰς τὸ χάνι τῆς Γραβιᾶς διὰ νὰ πολιορκηθῶσιν, ἢ ὅτι πηγαίνουσιν εἰς τὴν πολιορκίαν τοῦ Μεσολογγίου διὰ νὰ σκοτωθῶσιν; Πηγαίνουσι νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἢ νὰ χύσωσι τὸ αἷμά των πολεμοῦντες κατὰ τῶν ἀλλοφύλων; Πηγαίνουν διὰ νὰ ῥίψουν τὴν ψῆφόν των. Ἀλλ’ ὅταν, καθ’ ὃν χρόνον εἰσὶ συνηθροισμένοι ἐν τῷ προαυλίῳ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ ῥίψωσι τὴν ψῆφόν των, ὁ ἀποσπασματάρχης καὶ τὸ ὑπ’ αὐτὸν ἀπόσπασμα πυροβολῇ εἰς τὸν σωρὸν, καὶ φονεύῃ δύω ἢ τρεῖς· ὅταν, καθ’ ὃν χρόνον εἰσὶ συνηθροισμένοι διὰ νὰ ῥίψωσι τὴν ψῆφόν των, λοχαγοὶ ἑλκύωσι τὸ ξίφος καὶ ἐπιτίθενται κατ’ αὐτῶν καὶ τοὺς τρέπουσιν εἰς φυγήν· ὅταν καταληφθῇ ὁ τόπος ὅλος ἀπὸ τὸν τρόμον, ποῦ ἡ ἐλευθερία τῶν ἐκλογῶν; ποῖος τολμᾷ νὰ μεταβῇ νὰ ψηφοφορήσῃ; ποία θέλησις τῶν ἐκλογέων ἐκφράζεται διὰ τῆς ἐκλογῆς; Παρευρέθην δυστυχῶς πολλάκις μάρτυς τοῦ θεάματος τούτου. Παρέστην δυστυχῶς θεατὴς δραμάτων παραπλησίων καὶ ἴσως ἠδυνάμην νὰ μαρτυρήσω ὅ,τι εἶδον· βεβαιωθῆτε ὅτι καὶ τελευταῖον ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὸ βουλευτήριον, ὀφείλω τὴν ἐκλογήν μου εἰς τὴν τιμιότητα δύω λοχιῶν· ἐὰν οἱ δύω ἐκεῖνοι τίμιοι λοχίαι, τῶν ὁποίων δὲν λέγω τὰ ὀνόματα διὰ νὰ μὴ ἐκθέσω αὐτοὺς εἰς τὴν δυσμένειάν τινος, ἤκουον τὰς διαταγὰς, αἵτινες εἶχον δοθῇ αὐτοῖς, ἤθελον εἶσθαι καὶ ἐφέτος ἀκόμη ἐκτὸς τοῦ βουλευτηρίου, οὔτε ἤθελον συνεδριάζει σήμερον ἐν τῷ κοινοβουλίῳ. Αἱ ἐκλογαὶ ἐν Ἑλλάδι πρέπει νὰ ἐξετάζωνται κατὰ τὸ ἐπιεικὲς δίκαιον, ὅταν πρόκηται νὰ ἐξετασθῶσι παρανομίαι καὶ παραβιάσεις, τὰς ὁποίας τὰ κόμματα διέπραξαν· πρέπει νὰ ἐξετάζωνται ὅμως κατὰ τὸ αὐστηρὸν, κατὰ αὐστηρότατον δίκαιον, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ ὑποψία ὅτι ἡ πολιτεία, ὅτι ἡ κυβέρνησις κατῆλθεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ἓν τῶν κομμάτων, πολλάκις δ’ ἄτομα ἄγνωστα. Δὲν γνωρίζω τὸν ἀποτυχόντα μὲ τὸν ἐπιτυχόντα μὲ συνδέει σχέσις τις, διότι συνήντησα αὐτὸν ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει· αἱ αἰτιάσεις ὅμως, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξαν ὁ κύριος Τσιριμῶκος καὶ ὁ κ. Λομβάρδος, παριστῶσιν ἐνάσκησιν τῆς στρατιωτικῆς ἐπεμβάσεως καὶ βίας, καὶ ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου κατὰ τῆς ἐκλογῆς.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἕτερος ἐγγεγραμμένος, καὶ ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωμένη. Ὅπως ἠκούσατε, κύριοι, ἐξετέθησαν τρεῖς γνῶμαι· ὁ κύριος Λομβάρδος ὑπεστήριξε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τριῶν δήμων...

§122ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἐπιμένω, κύριε πρόεδρε, ἀφοῦ τὴν γνώμην μου δὲν τὴν ὑπεστήριξαν καὶ ἄλλοι.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν δύω γνώμας, τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, ἥτις ὑπεστήριξε τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας, καὶ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος· ἑπομένως ὡς ἀποτέρα γνώμη θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον ἡ περὶ ἀκυρώσεως τῶν τριῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας.

§124Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λόγῳ στρατιωτικῆς βίας.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δικάζει ὡς δικαστήριον, διὰ νὰ δώσῃ λόγον. Ἐπιθυμεῖτε δι’ ἀναστάσεως ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§126ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως...

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, καθήσατε καὶ λάβετε τὰς ἕδρας σας.—Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα περὶ ἀκυρώσεως τῶν τριῶν δήμων, Παμφίας, Ἀμβρακίας καὶ Θέρμου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, ἤτοι τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί.) Ἐπειδὴ, κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ γραφείου, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀκύρωσιν ...

§128ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, κύριε πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ῥούκη καὶ κύριε Α. Π. Πετιμεζᾶ, ἔλθετε ὡς ψηφολέκται (προσέρχονται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν λέγουσιν ὄχι. Λοιπὸν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Α. Ῥούκη καὶ Α. Π. Πετιμεζᾶ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας, ναὶ ἢ ὄχι;

Προσέξατε, κύριοι, ἄρχεται ἡ διαλογή· (γίνεται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἀνωτέρω ψηφολεκτῶν).

§130ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα, κύριε πρόεδρε (θόρυβος).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχάσατε. Ὁ κ. Ῥούκης ἀριθμεῖ ἐκ νέου τὰς ψήφους, διότι ὑπάρχει ἀμφιβολία εἰς τὴν ἀρίθμησιν. Ἔχετε ὑπομονήν.

§132ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα, κύριε πρόεδρε (θόρυβος).

§133ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω συμφέρον. Ἔγεινε λάθος καὶ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία· (θόρυβος καὶ διαπληκτισμοί· τινὲς τῶν βουλευτῶν ἀναβαίνουσιν εἰς τὸ προεδρεῖον).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καταβῆτε ὅλοι· ἐκτὸς τῶν ψηφολεκτῶν, οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀναβαίνῃ ἐδῶ! (κρούει τὸν κώδωνα παρατεταμένως). Κύριοι, λάβετε τὰς θέσεις σας· καθήσατε, κύριοι βουλευταί, ν’ ἀπαγγείλω τὸ ἀποτέλεσμα· (οἱ βουλευταὶ κατέλαβον τὰς ἕδρας των). Ἐψηφοφόρησαν κατὰ τὸ πρωτόκολλον 149· ἐξ αὐτῶν 75 εἶπον ναί· 74 εἶπον ὄχι...

§135ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτος πλειοψηφία.

§136ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πόσοι ἠρνήθησαν ψῆφον, κύριε πρόεδρε; Ὁ Βαλασόπουλος ἦτο παρών, ὁ Παπαμιχαλόπουλος ἐπίσης.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Βαλασόπουλος καὶ Παπαμιχαλόπουλος ἦλθον ἅμα ἐτελείωσεν ἡ ψηφοφορία.

§138ΜΑΚΡΗΣ. Ἐγὼ στηρίζομαι εἰς τὸν κανονισμὸν καὶ τίποτε περισσότερον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ παρερμηνεύσητε...

§140ΜΑΚΡΗΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει ῥητῶς, ὅτι οἱ παρευρισκόμενοι εἰς τὰ δωμάτια βουλευταὶ θεωροῦνται παρόντες.

§141ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὴν ἀπαρτίαν.

§142ΕΤΕΡΟΙ. Κύριε Βαλασόπουλε καὶ Παπαμιχαλόπουλε, ἐψηφοφορήσατε; (θόρυβος).

§143ΜΑΚΡΗΣ. Διαβάσατε τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, κύριε πρόεδρε.

§144ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ ἐπαναλάβετε, κύριε πρόεδρε, τὴν ψηφοφορίαν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 17 ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ ἰδοὺ τὶ λέγει· «Οἱ ἐν τοῖς παρακειμένοις τῇ αἰθούσῃ τῶν συνεδριάσεων δωματίοις βουλευταί, καλούμενοι παρὰ τοῦ προέδρου διὰ τῶν κλητήρων, ἐπανέρχονται ἀμέσως εἰς τὴν αἴθουσαν, καὶ ἐὰν δὲν ἐπανέλθωσι θεωροῦνται παρόντες.» Ποῖον ἐκαλέσαμεν; δὲν ἐκαλέσαμεν κἀνένα.

§146ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὴν ἀπαρτίαν θεωροῦνται παρόντες.

§147ΜΑΚΡΗΣ. Ἐὰν δὲν ἠγέρθη ἔνστασις, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐξεφωνήθη τὸ ὄνομα τοῦ κ. Βαλασοπούλου, ὅτι εἶναι παρών· ἐν τούτοις τὸ ὄνομά του ἀπηγγέλθη. Ὁ κ. Γραμματεὺς εἶπε, Βαλασσόπουλος δὲν φαίνεται παρών· ἐν τούτοις κατὰ τὸν κανονισμὸν θεωρεῖται παρών· ἐὰν προσεκλήθη ἢ δὲν προσεκλήθη νὰ παρουσιασθῇ, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον· ἐν τούτοις οἱ ἐν τοῖς δωματίοις βουλευταὶ θεωροῦνται παρόντες, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συγκατατεθῇ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται καὶ περὶ μιᾶς ψήφου καὶ περὶ ἐκλογῆς βουλευτοῦ, εἶναι δίκαιον, εἶναι συμφέρον νὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ τέλους τὸ δίκαιον. Ἐὰν ἔχῃ ψήφους ὑπὲρ, ἂς εἰσέλθῃ, ἐὰν δὲν ἔχῃ ὑπὲρ, ἂς μὴν ἔλθῃ· οὐχ ἧττον ἕνα βουλευτὴν ἱστάμενον πρὸ ἡμῶν νὰ τῷ ἀρνεῖσθε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν, δὲν εἶναι ὀρθόν. Προτείνω λοιπὸν νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία, ναί ἢ ὄχι; Ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἀπηγγέλθη, εἰς οἱανδήποτε στάσιν καὶ ἂν εὑρίσκεται τὸ ζήτημα, δύναται ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἔλθῃ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἀπεφασίζετο πρὸ καιροῦ, τότε θὰ ἦτο δεδικασμένον, τώρα δὲν εἶναι δεδικασμένον, διότι φιλονικεῖται. Ἐπαναλέγω λοιπόν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτος πλειονοψηφία, διότι οἱ βουλευταὶ δεῖνα, δεῖνα καὶ δεῖνα ἦσαν εἰς τὰ δωμάτια καὶ θεωροῦνται παρόντες. Ἐὰν σημειωθῶσιν εἰς τὸν κατάλογον τῆς ψηφοφορίας οἱ βουλευταὶ οἱ ἐν τοῖς δωματίοις, τότε ἀπόλυτος πλειονοψηφία δὲν ὑπάρχει, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς.

§148ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ καὶ τότε, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη, νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§149ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 15. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεος καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν αὑτῆς καὶ ἄνευ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν....» «Ἄρθρον 16. Ὁ πρόεδρος κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων κλπ.....» «Ἄρθρον 17. Αἱ συνεδριάσεις ἄρχονται τακτικῶς τὴν 10 ὥραν κλπ....» οἱ ὁπωσδήποτε κωλυόμενοι νὰ παρευρεθῶσιν εἴς τινα τῶν συνεδριάσεων κλπ... Οἱ ἐν τοῖς παρακειμένοις τῇ αἰθούσῃ τῶν συνεδριάσεων δωματίοις βουλευταὶ καλούμενοι παρὰ τοῦ προέδρου διὰ τῶν κλητήρων, ἐπανέρχονται ἀμέσως εἰς τὴν αἴθουσαν, καὶ ἐὰν δὲν ἐπανέλθωσι θεωροῦνται παρόντες.»

§150ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, οὔτε ἐκλήθημεν νὰ ψηφοφορήσωμεν, οὔτε ἐὰν ἐκαλούμεθα θὰ ἐψηφίζαμεν, διότι ὡς ὑπουργοὶ δὲν ἠθέλαμεν νὰ λάβωμεν μέρος εἰς τοιούτου εἴδους ζητήματα. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, οὐδεὶς μᾶς ἐκάλεσε νὰ ἐξέλθωμεν τῶν δωματίων πρὸς ψηφοφορίαν· ἄλλως τε, ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ περὶ τῶν ἐν τοῖς δωματίοις εὑρισκομένων βουλευτῶν, φρονῶ ὅτι ἐφαρμόζεται μόνον διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς· τοὐλάχιστον τοῦτο ἐπεκράτησε μέχρι τοῦδε.

§151ΜΑΚΡΗΣ. (ἀναγινώσκει τὸ 15 ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ). «Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεος καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν αὑτῆς καὶ ἄνευ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν.» Ὁποιανδήποτε ἐξήγησιν καὶ ἂν ἠθέλησε νὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ βουλευτὴς, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ οὕτω τὴν ψῆφόν του, ἵνα μὴ θελήσῃ νὰ ψηφοφορήσῃ, διότι δὲν θέλει νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ὁποιονδήποτε καὶ ἂν δώσῃ λόγον, τὸ δίκαιον ὑπάρχει ἐν τῷ μέσῳ ἀκαταγώνιστον, (θόρυβος). Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ὑπουργῶν βουλευτῶν ἦσαν παρόντες, καὶ δὲν δύνανται νὰ τὸ ἀρνηθῶσι. Φέρετε ὑμεῖς ἄλλην ἐξήγησιν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ ῥητὸν τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει· «Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεος καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν αὑτῆς καὶ ἄνευ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν». Ἦσαν ἢ δὲν ἦσαν παρόντες; Ἀφοῦ λοιπὸν ὁμολογοῦμεν ὅτι ἦσαν παρόντες, δὲν βλέπω τὸν λόγον τοῦ νὰ προσκληθῶσιν ἢ ὄχι. Ἴσως δὲν ἔγειναν ἐνστάσεις νὰ προσκληθῶσιν, ἴσως δὲν τὸ ἀπῄτησε κἀνεὶς, ἴσως ἦτον ἔλλειψις, δὲν τὸ ἀπῄτησε κἀνεὶς, δὲν ἠθέλησε κἀνεὶς νὰ τοὺς φέρῃ νὰ ψηφοφορήσωσιν· ἐν τούτοις δὲν εἶναι ζήτημα, ὅτι ἦσαν παρόντες, καὶ ἂν προστεθοῦν εἰς τὸν κατάλογον τῶν παρόντων — τὸ ὁποῖον εἶναι ὁμολογούμενον καὶ δὲν δύνανται νὰ τὸ ἀρνηθῶσιν, — ὡς ἀρνηθέντες ψῆφον, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ἡ ψηφοφορηθεῖσα πρότασις. Συμπεραίνων, λέγω, ὅτι ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι εἶναι ζήτημα καὶ ὑφίσταται, δὲν δύναται οὐδεὶς νὰ φέρῃ τὴν λύσιν, οὔτε ἡ ἀπαίτησις τοῦ ἑνὸς οὔτε ἡ ἀπαίτησις τοῦ ἄλλου, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ λυθῇ διὰ μιᾶς τακτικῆς ψηφοφορίας.

§152ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Διατί δὲν λέγετε, ὅτι θέλετε νὰ ψηφοφορήσητε ἐκ νέου, διότι εἷς βουλευτὴς, ὅστις ἦτον ἀπὼν καὶ ἀνήκει εἰς ὑμᾶς, ἦλθε τώρα;

§153ΜΑΚΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐξέθηκα αὐτοὺς τοὺς λόγους ὡς ὀρθοὺς καὶ δικαίους· οἱουσδήποτε ἄλλους καὶ ἂν φέρετε σεῖς, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι διὰ ψηφοφορίας πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§154ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν χρηστοὺς ὑπουργοὺς διατί; διότι καὶ ἂν τοὺς λάβωμέν ποτε, θέλομεν νὰ τοὺς διαφθείρωμεν. Εὑρέθησαν ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι δὲν κατεδέχθησαν ν’ ἀναμιχθοῦν εἰς τὰς ἐκλογάς, οἱ ὁποῖοι ὅμως θέλουν νὰ ἦναι πλησίον τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἀπῆλθεν, ἡ Βουλὴ δὲν ἀπελύθη. Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι οἱ ὑπουργοὶ δὲν κατεδέχθησαν νὰ ψηφοφορήσωσι, καθὼς ἐψηφοφόρησαν εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογὰς οἱ προκάτοχοί των. Ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἔχωμεν κακοὺς ὑπουργούς· διότι ἂν ἦναι καλοὶ θὰ τοὺς ἐκβάλωμεν τὰ ’μάτια. Ὁ προλαλήσας ἐπικαλεῖται τὸν κανονισμόν· ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν ἂν οἱ ὁρισμοὶ αὐτοῦ ἔχουν τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ τοὺς δώσῃ. Κατὰ τὸν κανονισμόν, «Οἱ ἐν τοῖς παρακειμένοις τῇ αἰθούσῃ τῶν συνεδριάσεων δωματίοις βουλευταί, καλούμενοι.» Καὶ ἐὰν δὲν κληθοῦν, τί νὰ κάμωμεν; Εἰς τὸ καλούμενοι θέλουν νὰ δώσουν ἄλλην ἐξήγησιν. Καὶ τοὺς παρόντας ἐν τῇ αἰθούσῃ, καὶ τοὺς παρόντας ἐν τοῖς δωματίοις, καὶ τοὺς παρόντας ἐν Ἀθήναις, καὶ τοὺς παρόντας ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἐὰν κἀνεὶς ἐξ αὐτῶν δὲν ἐψηφοφόρησε, καὶ ἐκείνους τοὺς καλοῦν. Ἀλλὰ «καλοῦνται παρὰ τοῦ προέδρου διὰ κλητήρων»· «καλούμενοι δὲ, «ἐπανέρχονται ἀμέσως εἰς τὴν αἴθουσαν, καὶ ἂν δὲν ἐπανέλθωσι» τότε «θεωροῦνται ὡς παρόντες.» Καταλαμβάνετε πόσα ἂν ἔχει ὁ ὁρισμὸς τοῦ κανονισμοῦ; Ἐν πρώτοις δὲ πρέπει νὰ τοὺς καλέσητε διὰ κλητήρων.

§155Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ....................

§156ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς τὸ δικαστήριον. Δὲν εἶμαι κουτὸς, ἀλλὰ πολλάκις ὑπεκρίθην τὸν κουτόν.

§157Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶπα τίποτε.

§158ΖΩΧΙΟΣ. Φαίνεται, ὅτι θέλεις νὰ μὲ μιμηθῇς εἰς ταύτην τὴν περίστασιν (ἱλαρότης). Ἴσως, ἴσως. Τί ἴσως; τὸ γνωρίζουν ὅλοι. Ἕνας Βασιλεὺς τῶν Μακεδόνων...

§159ΤΙΝΕΣ. Παραμύθια ἔχομεν;

§160ΖΩΧΙΟΣ. Τί νὰ σᾶς κάμω ἐγὼ, ἀφοῦ δὲν ἠξεύρετε ἱστορίαν; —ἔγραψεν εἰς τοὺς Σπαρτιάτας τοῦ καιροῦ ἐκείνου, ὅτι ἂν ἔμβῃ εἰς τὴν Λακεδαίμονα, εἰς τὴν Σπάρτην, θὰ θύσῃ, θὰ ἀπολέσῃ Οἱ Σπαρτιᾶται ὅμως τῷ ἀπήντησαν μὲ ἓν ἄν. Διατί ἄν; διότι ἡ μονοσύλλαβος αὕτη λέξις ἀνῄρει τὸ πᾶν. Ἐδῶ ἔχομεν πολλὰ ἄν. Λοιπὸν παρόντες λογίζονται οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ· παρόντες λογίζονται καὶ οἱ ἐν τοῖς δωματίοις· πότε; ἂν κληθῶσιν ὑπὸ κλητήρων καὶ ἂν δὲν ἔλθουν, τότε μάλιστα.

§161ΤΙΝΕΣ. Ἂν ἔλθουν....

§162ΖΩΧΙΟΣ. — Ἐὰν ἔλθουν, εἶναι παρόντες (θόρυβος).

§163ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται νὰ ᾖναι ἐπιτετραμμένη ἀπορία τις περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ ὅρος παρόντες ἐμφαίνει πάντοτε, κύριοι, τοὺς λαμβάνοντας μέρος εἰς πρᾶξίν τινα. Τὸ ἥμισυ λοιπὸν τῶν παρόντων, ὅταν λέγῃ ὁ κανονισμὸς, ἐννοεῖ τὸ ἥμισυ τῶν λαμβανόντων μέρος εἰς τὴν προκειμένην πρᾶξιν, τὸ ἥμισυ δηλονότι τῶν ψηφοφορησάντων. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ λογισθῇ παρὼν ὁ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης βουλευτὴς, ὅστις δὲν ἐψηφοφόρησε. Τὸ ἄρθρον 17 τοῦ κανονισμοῦ δὲν ὁμιλεῖ περὶ πάσης ψηφοφορίας, περὶ πάσης πράξεως τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ μόνον περὶ τῆς νομίμου συγκροτήσεως τοῦ Σώματος. Ἰδοὺ ἐπὶ λέξεως πῶς ἔχει τὸ ἄρθρον τοῦτο (ἀναγινώσκει τὸ 17 ἄρθρον). Τὸ ἐδάφιον 1 ὁμιλεῖ, ὡς βλέπετε, περὶ τῆς ὥρας, καθ’ ἣν ἀρχίζουν αἱ συνεδριάσεις. Τὸ 2 ἐδάφιον ὁμιλεῖ περὶ τῶν κωλυμάτων, τὰ ὁποῖα ἐμποδίζουν τινάς τῶν βουλευτῶν νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις. Τὸ 3 ἐδάφιον διατάσσει τὴν δημοσίευσιν τῶν ὀνομάτων τῶν ἄνευ λόγου μὴ παρευρισκομένων εἰς τὰς συνεδριάσεις, καὶ τὸ 4 ἐδάφιον ὁμιλεῖ περὶ ἄλλης εἰδικῆς περιστάσεως, ἀφορώσης πάντοτε εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος, διότι τοῦτο εἶναι τὸ μόνον ἀντικείμενον τοῦ ἄρθρου 17. Τὸ ἐδάφιον τοῦτο ὁρίζει ὅτι, ἐάν τις τῶν βουλευτῶν, ὅταν ἐκφωνῆται τὸ ὄνομά του, δὲν ἀπαντᾷ καὶ δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς αἰθούσης, ἀλλ’ ἐν τοῖς δωματίοις, καλεῖται διὰ κλητήρων ὑπὸ τοῦ προέδρου, καὶ ἐὰν δὲν παρουσιασθῇ, θεωρεῖται παρὼν, τουτέστι διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Τώρα, κύριοι, αὐτὴν τὴν εἰδικὴν, τὴν ἐξαιρετικὴν διάταξιν, τὴν καθιερωθεῖσαν μόνον διὰ τὴν ἀπαρτίαν τοῦ Σώματος, θέλετε νὰ τὴν ἐφαρμόσητε καὶ εἰς τὰς ψηφοφορίας τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ εἴπητε ὅτι θεωρεῖται ὅτι παρεστάθη εἰς τὴν ψηφοφορίαν βουλευτὴς, ὅστις δὲν θέλει νὰ παρασταθῇ, διότι τὸ ἄρθρον 17 θεωρεῖ καὶ τοὺς ἐν τοῖς δωματίοις ὡς παρόντας; Ἄς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο καθαρὸς παραλογισμός. Παρόντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἠξεύρω, ὅτι εἶναι μόνον ἐκεῖνοι, οἵτινες λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς· παρόντες δὲν εἶναι οἱ μὴ ψηφοφοροῦντες, οἱ μὴ λέγοντες οὔτε ναί, οὔτε ὄχι, οὔτε ἀρνοῦμαι. Τὸ ἐναντίον ἀντιβαίνει καὶ εἰς τὴν λογικὴν καὶ εἰς τὴν γραμματικὴν ἔννοιαν τῆς διατάξεως τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ ἐν τοῖς δωματίοις βουλευτὴς ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ παρὼν εἰς τὴν εἰδικὴν περίστασιν τῆς νομίμου συγκροτήσεως τοῦ Σώματος· ἀλλ’ αὐτὴν τὴν εἰδικὴν περίστασιν, αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπεκτείνητε εἰς ὅλας τὰς πράξεις καὶ ἀποφάσεις τοῦ Σώματος, διότι καθιεροῦτε γεγονὸς ψευδές, σπουδαιοτάτην ἔχον ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν κατάρτισιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Σώματος. Ἕκαστος, κύριοι, δύναται νὰ ἐπιθυμῇ ταύτην μᾶλλον ἢ ἐκείνην τὴν λύσιν ἐπὶ ἑκάστου προσπίπτοντος ζητήματος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν ἀπορῶ λοιπὸν, ἢ μᾶλλον παραδέχομαι ὡς λίαν εὔλογον τὴν ἐπιθυμίαν τῶν κυρίων νὰ ἴδωσι τὸν κ. Διαλέτην βουλευτήν· ἀλλὰ τὴν ἐπιθυμίαν των ταύτην ἐδήλωσαν πρὸ ὀλίγου διὰ τῆς ψήφου των· ἡ δ’ ἐπιμονή των τώρα νὰ ἐπιβάλουν τὴν γνώμην των ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ κοινοβουλίου, ἐκτρέπεται τοῦ ὁρίου τῆς εὐλόγου καὶ δικαίας ἐπιθυμίας. Διὰ τοῦτο τοὺς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένουν, ἀλλὰ νὰ δεχθῶσι τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειονοψηφίας ὡς νόμιμον καὶ ὁριστικήν.

§164ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἡμῶν, ὁ προλαλήσας, ἔκαμε, νομίζω, μίαν πολὺ καλὴν ἑρμηνείαν τοῦ κανονισμοῦ· καὶ ἴσα ἴσα ἐνῶ ἐστηρίχθη εἰς βάσιν ἀρκετὰ ὀρθὴν, ἐν τούτοις ἐξήγαγε σφαλερὸν συμπέρασμα. Ὁ κανονισμὸς καίτοι μὴ παρόντα μέλη τῆς Βουλῆς τὰ θεωρεῖ παρόντα, ὁ δὲ συνάδελφος τὰ θέλει, καί τοι παρόντα, νὰ τὰ θεωρήσωμεν ἀπόντα. Ἡμεῖς δὲν ἰσχυριζόμεθα περὶ τῶν μελῶν, ἅτινα ἦσαν ἐντὸς τῶν δωματίων· ἀλλ’ ὅταν ἦσαν βουλευταὶ παρόντες ἐντὸς τῆς αἰθούσης, οἵτινες δὲν ἐθεωρήθησαν παρόντες, θέλομεν νὰ θεωρηθοῦν τοιοῦτοι. Ὁ κανονισμὸς εἶναι τόσον αὐστηρὸς, ὥστε, προκειμένου περὶ ἀπαρτίας, θεωρεῖ παρόντας καὶ τοὺς ἐν τοῖς δωματίοις εὑρισκομένους· καὶ ὅμως σήμερον οἱ ἀντιφρονοῦντες ἡμῖν ἀξιοῦσιν ἵνα οἱ παρόντες ἀλλὰ μὴ ἀποφανθέντες θεωρηθῶσιν ἀπόντες. Πῶς λοιπὸν ἡμεῖς τοὺς παρόντας νὰ μὴ θεωρήσωμεν παρόντας;

§165ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐξήγαγε συμπέρασμα ἐκ τοῦ ἄρθρου 17, τὸ ὁποῖον καταστρέφει τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 15. Τὸ ἄρθρον 15 ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀπαρτίας τοῦ Σώματος, καὶ ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, αἵτινες ἔχουν ἰσχὺν, ὅταν ἐκφέρωνται ἀπὸ τὸ Σῶμα, καὶ τότε εἶναι ἀποφάσεις ἰσχυραὶ, ὅταν ἦναι τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας. Ἀλλὰ τίνων μελῶν; τῶν παρόντων. Λοιπὸν ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 15 ἔχει τὴν βάσιν, ὅτι ἰσχὺν ἔχουν αἱ ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας τῶν παρόντων, ἔρχεται τὸ ἄρθρον 17 τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι θεωροῦνται παρόντες καὶ οἱ ἐν τοῖς δωματίοις. Πῶς θέλετε νὰ ἐξαγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι παρόντες θεωροῦνται μόνον οἱ λαμβάνοντες μέρος εἰς μίαν ἀπόφασιν; Ὑποθέσατε δύω παρόντας, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ εἴπουν οὔτε ναὶ, οὔτε ὄχι· δὲν συμπράττουν; Οὐχ ἧττον ἐπηρεάζουν τὴν ἀπόφασιν. Τώρα ἄν ἦναι δύω ἀρνούμενοι, δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος πλειονοψηφία; Ὄχι. Λοιπὸν δὲν δύνασθε ἀπέναντι τοῦ ἄρθρου 15 καὶ 17 νὰ μὴ καταλογίσητε τοὺς κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνόματός των παρευρεθέντας ὡς παρόντας. Δὲν εἶναι λοιπὸν παντάπασι λογικὴ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Μίλησης εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ κανονισμοῦ. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτος πλειοψηφία κατὰ τὴν γενομένην ψηφοφορίαν καὶ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§166ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Τριγγέτας ἂν ἦτο παρὼν (θόρυβος).

§167Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι τῳόντι περίεργος ὁ ἰσχυρισμὸς, τὸν ὁποῖον προτείνουν οἱ κύριοι, ἰσχυριζόμενοι ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, τῆς πρὸ ὀλίγου ἐνεργηθείσης, δὲν δύναται νὰ ᾖναι καθαρὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας. Ἐπικαλοῦνται δὲ ἄρθρα τοῦ κανονισμοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνέγνωσα, ἀλλὰ λέγω, κύριε πρόεδρε, ὅτι τὰ ἄρθρα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦνται, δὲν προσετέθησαν ἐν τῷ κανονισμῷ παρὰ μόνον διὰ τὸν λόγον τοῦ νὰ συντελοῦν καὶ οἱ εὑρισκόμενοι ἐν τοῖς δωματίοις καὶ ἀποχωροῦντες ἀπὸ τὸν τόπον τῆς συνεδριάσεως, νὰ συντελοῦν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἀπαρτίας τοῦ Σώματος. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μάλιστα ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον πιστεύω θέλει πείσει καὶ τοὺς κυρίους αὐτούς. Ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι ἔχομεν ἓν σπουδαῖον νομοσχέδιον, νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ ἐσυζητοῦσεν ἐπὶ 15 ἡμέρας καὶ ἡ συζήτησις κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔκλειε· καθ’ ἣν στιγμὴν ἔκλειεν ἡ συζήτησις φθάνει ὁ ἀπουσιάζων βουλευτὴς Καράπαυλος, ὁ ὁποῖος λέγει· ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ψηφοφορήσω, διότι τὴν συζήτησιν δὲν τὴν ἤκουσα, ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ δώσω ψῆφον οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης γνώμης· ἀποχωρῶ λοιπὸν μέσα εἰς τὸ δωμάτιον. Ὑποθέσατε δὲ ἀκόμη ὅτι εἴχομεν μίαν ψηφοφορίαν 80 πρὸς 81· ἤρχετο κατόπιν ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν κυρίων, καὶ ἂν μὲν τὸν ἔφερον ὡς πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἀπαρτίας, θὰ ἦτο πολὺ ὀρθός. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἀπαρτίας, οὐχὶ ὅμως καὶ τῆς ἀποφάσεως. Ὅταν ἡ Βουλὴ ᾖναι πλήρης καὶ ὅταν ὁ βουλευτὴς δὲν ᾖναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ καμμίαν ψῆφον, ἢ εἶσθε, κύριοι, ἠναγκασμένοι χάριν αὐτοῦ νὰ ἐπαναφέρητε τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ὅπως τὸν φωτίσητε, ἢ δὲν δύνασθε, ὑπαρχούσης ἀπαρτίας καὶ αὐτοῦ μένοντος ἐν τοῖς δωματίοις, νὰ τὸν θεωρήσητε παρόντα. Τώρα ποία εἶναι ἡ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν πάντοτε ἠκολουθήσαμεν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν; ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἱ ὑπουργοὶ παρόντες ἦσαν, ἀλλὰ δὲν ἐψηφοφόρησάν ποτε. Τὸ ἀπόλυτον τῆς πλειοψηφίας ἐπεδικάσθη ἀπὸ τὴν ἰδίαν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Σάμης, καὶ κατ’ αὐτὴν μόνον ὁ τότε πρωθυπουργὸς δὲν ἐψηφοφόρησε, καὶ ἦτο μέσα. Κἀνεὶς ὅμως δὲν ἔφερε τὸ ζήτημα ὅτι ἦτον ἡ ἀπόφασις ἄκυρος δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις· ἂν δὲ ἐπιμένουν, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἑξῆς θέμα· «ἡ ἐνεργηθεῖσα ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας εἶναι ἔγκυρος, ναὶ ἢ ὄχι;»

§168ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τῳόντι, καθὼς τὸ ζήτημα ἐτέθη ἀπ’ ἀρχῆς παρὰ τοῦ κ. Μακρῆ, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ὑποστηρίζεται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ κανονισμοῦ. Κατ’ αὐτὸ, ἂν βουλευταὶ ὑπῆρχον εἰς τὰ δωμάτια, ἔπρεπε προηγουμένως νὰ κληθῶσι παρὰ τοῦ προέδρου διὰ κλητήρων, καὶ ἂν δὲν ἤθελον ὑπακούσει εἰς τὴν πρόσκλησιν, τότε θὰ ἐθεωροῦντο ὡς παρόντες· τοιοῦτόν τι ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἔλαβε χώραν. Λοιπὸν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Μακρῆ ἐπὶ τοιαύτης αἰτιολογίας στηριζομένην. Ἀλλ’ ἂν ᾖναι βεβαιωμένον, ὅτι τρεῖς ἐκ τῶν κυρίων ὑπουργῶν ἦσαν παρόντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ὡς ὑποστηρίζουν πολλοὶ τῶν συναδέλφων, ἂν παραδεχθῇ τις ὡς ἀληθὲς, ὅτι, ἐκφωνηθέντων τῶν ὀνομάτων των, ἐσιώπησαν καὶ οὕτω προφανῶς ἠρνήθησαν ψῆφον... (θόρυβος). Λοιπὸν ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἀφοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἦσαν παρόντες οἱ ὑπουργοὶ κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ καταλόγου, ἀπεχώρησαν δέ τινες καὶ ἔμειναν εἷς, δύω ἢ τρεῖς, καὶ αὐτοὶ ἠρνήθησαν, ἐκφωνηθέντων τῶν ὀνομάτων των, ἕπεται ὅτι καὶ αὐτοὶ θὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων καὶ οὕτω ἐπέρχεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μὴ ἀπολύτου πλειοψηφίας. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν· δὲν παραδέχομαι ὅμως τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν ἐστήριξεν αὐτὴν ὁ κύριος Μακρῆς.

§169ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κατ’ ἐμὲ οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει ψηφοφορίας· δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ. Προτείνονται δύω ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ζητήματα· πρῶτον, εἶναι ἀπόλυτος πλειοψηφία τῶν 75 κατέναντι τῶν 74; δὲν εἶναι ζήτημα· διότι καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Σάμης ὑπεκινήθη τὸ τοιοῦτον ἀπὸ τὸν κύριον Μακρῆν καὶ ἡ Βουλὴ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν πτέρυγα ταύτην νὰ σκεφθῇ καὶ θὰ ἰδοῦν ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐπίσης δὲν εἶναι ζήτημα, διότι ἐλύθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα περὶ τῶν παρόντων κατὰ τὴν συνεδρίασιν· δὲν εἶναι ζήτημα, διότι, ὅστις εὑρέθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κανονισμοῦ, ἐνθυμεῖται πολὺ καλὰ ὅτι ἐτέθη ῥητῶς, διότι τότε εἴχομεν πρόσφατα παραδείγματα βουλευτῶν, οἵτινες εἰσήρχοντο εἰς τὰ δωμάτια καὶ ἐπέμενον νὰ μὴ ἐξέλθουν, καὶ μολονότι εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, αὐτοὶ ἐματαίουν τὴν ἀπαρτίαν· ὅπως λοιπὸν ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀπαρτία, ἐτέθη ῥητῶς. Ὅταν λοιπὸν εἶναι ἀπαρτία τοῦ Σώματος καί τινες εἶναι ἐντὸς τῶν δωματίων, εἶναι ὡς νὰ μὴ ἦναι παρόντες, ἐκτὸς ἂν ὁ πρόεδρος τοὺς καλέσῃ διὰ κλητήρων. Ἀλλὰ καὶ ἂν τοὺς ἐκάλει διὰ κλητήρων τοὺς τρεῖς βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ ὑπουργοὶ, ὤφειλον νὰ σιωπήσουν καὶ νὰ τοὺς σεβασθῇ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ εἴπῃ δὲν εἶναι παρόντες. Ἀπέναντι ὑπουργῶν, οἵτινες σέβονται τὸν ἑαυτόν των καὶ λέγουν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐκλογῆς, καίτοι δὲν τὴν ἐνηργήσαμεν ἡμεῖς, σεβόμεθα τὴν Βουλὴν, δὲν θέλομεν νὰ ψηφοφορήσωμεν, νὰ θέλωμεν ἡμεῖς νὰ τοὺς βιάσωμεν νὰ μὴ σεβασθοῦν τὸν ἑαυτόν των καὶ τὴν Βουλὴν.....

§170ΜΑΚΡΗΣ. Τότε ἀρνοῦνται ψῆφον (θόρυβος).

§171ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐκτὸς τούτου, τὸ ἐξαγόμενον τῆς ψηφοφορίας ποῖον θὰ ᾖναι; Τὸ ἐξαγόμενον εἶναι φανερὸν, διότι καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ θὰ ψηφοφορήσουν... Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§172Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ γείνῃ παραδεκτὸν ὅτι ἐψηφοφόρησεν αὐτὸς ὁ ἀριθμός. Ἰσχυριζόμεθα ὅτι δὲν ὑπελογίσθη μία ψῆφος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἦτο παρὼν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ ἠρνήθη. Δὲν θέλομεν νὰ ψηφοφορήσῃ, ἀλλὰ λέγομεν, ἢ πρέπει νὰ ψηφοφορήσῃ ἢ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ δωμάτιον.

§173ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε κατὰ τί διαφέρουν οἱ παρόντες καὶ δηλοῦντες ὅτι ἠρνήθησαν ψῆφον ἀπὸ τοὺς μηδόλως παρευρισκομένους;

§174Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἰδοὺ κατὰ τὶ, ὅτι αὐτοὶ μὲν λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἐνῷ οἱ μὴ λαμβάνοντες μέρος δὲν συναριθμοῦνται.

§175ΜΑΚΡΗΣ. Μίαν λέξιν, κύριε πρόεδρε.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε δὶς, καὶ πρέπει νὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἄδειαν ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσητε ἐκ νέου.

§177ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ, κύριε Πρόεδρε.

§178ΕΤΕΡΟΙ. Ἂς ὁμιλήσῃ.

§179ΜΑΚΡΗΣ. Μίαν λέξιν θὰ προσθέσω. Ποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην νὰ λύσῃ τὴν μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν διαφωνίαν; ἡ Βουλὴ ἡ ἰδία διὰ μιᾶς ψηφοφορίας.

§180ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§181ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὸ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ ἐγώ. Ὅσα καὶ ἂν λαλήσουν, οἱ μὲν θεωροῦν τοῦτο, οἱ δὲ ἐκεῖνο· ἑπομένως ἡ Βουλὴ θὰ λύσῃ τὴν διαφοράν. Προτείνουν μίαν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ καὶ οἱ εὑρισκόμενοι.....

§182ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι!

§183ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποίαν ἄλλην πρότασιν; Ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κύριος Ἡλιόπουλος; (θόρυβος). Ἐπεκαλέσθησαν τὴν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ, ὅτι οἱ ἐν τοῖς δωματίοις, προσκαλούμενοι καὶ μὴ ἐρχόμενοι, θεωροῦνται παρόντες. Ὁ κύριος Ἡλιόπουλος εἰλικρινῶς εἶπεν ὅτι δὲν ἀριθμοῦνται ἀρνούμενοι. Φέρετε τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας. Ἠξεύρετε ὅτι ὑπάρχουν τέσσαρες στῆλαι εἰς τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας, εἰς τὴν μίαν σημειοῦνται οἱ λέγοντες ναί, εἰς τὴν δευτέραν οἱ λέγοντες ὄχι, εἰς τὴν τρίτην οἱ ἀρνηθέντες, εἰς τὴν τετάρτην οἱ ἀπόντες. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὸ Προεδρεῖον ἂν μεταξὺ τῶν ψηφοφορησάντων ὑπάρχωσι καὶ βουλευταὶ, οἵτινες ἐσημειώθησαν εἰς τὴν στήλην τῶν ἀρνηθέντων ψῆφον, τὰ πρακτικὰ δὲν λέγουν ὅτι τοιοῦτοι ἀρνηθέντες βουλευταὶ ὑπάρχουσι; Πῶς θέλετε νὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν ἂν ὑπάρχουν, ἐν ᾧ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας λέγουν ὅτι δὲν ὑπῆρξαν βουλευταὶ ἀρνηθέντες!

§184Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἰδοὺ ἓν πρωτόκολλον ψηφοφορίας· ἔχει τὰς ἑξῆς στήλας, ναί, ὄχι, παρόντες, ἀπόντες καὶ ἀσθενεῖς.

§185ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀρνούμενοι εἶναι;

§186Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀσθενεῖς, λέγει.

§187ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, βεβαιωθῆτε ἂν δὲν εἶχον τὴν πεποίθησιν εἰς ὅσα εἶπον, ἤθελον καταψηφίσει τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Μακρῆ· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ πεισθῇ τις ὅτι, ἐνῷ εὑρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ βουλευταὶ καὶ γίνεται ψηφοφορία, αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς παρόντες καὶ ὡς ὀφείλοντες ἢ νὰ καταψηφίσωσιν ἢ νὰ ἐπιψηφίσωσι. Καὶ τί κυρίως ζητεῖται; ἡ ἀκύρωσις τῶν πρακτικῶν διὰ τὸν λόγον ὅτι παρόντα πρόσωπα δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν. Ἂν ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς ἔχεται ἀληθείας, ἐννοεῖται ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἡ ψηφοφορία εἶναι ἄκυρος. Ὁ κύριος Τριγγέτας ἐπροσκλήθη νὰ ἐκφρασθῇ εἰς τὴν τιμήν του ἂν ἦτο παρὼν ἢ ὄχι, καὶ ἐσιώπησε· αὐτὸ δ’ εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ἦτο παρών.

§188ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ ὡμολόγησε.

§189ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ποῖος τὸ λέγει; Καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένετο ἡ ψηφοφορία, ἐγὼ ἤμην ἐκτὸς τῆς αἰθούσης (θόρυβος).

§190ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε, θέσατε μίαν βάσιν... (θόρυβος).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔκλεισε, νομίζω. Θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἑξῆς πρότασιν· ἐὰν ἡ ψῆφος τῶν μὴ ἀπαντώντων εἰς τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνόματός των ἰσοδυναμῇ μὲ τὴν ψῆφον τῶν ἀρνουμένων.

§192ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀπλοποιήσατε τὴν πρότασιν, κ. Πρόεδρε· νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπῃ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία ἢ ὄχι (θόρυβος).

§193Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς τὸ ἔθεσε πολὺ καλὰ τὸ ζήτημα· σᾶς εἶπεν ὅτι ἔχετε ἐνώπιόν σας ἕνα κατάλογον, ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας· ἡ ψηφοφορία ἐνεργεῖται εἰς τὸ Προεδρεῖον ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Προέδρου, τῶν γραμματέων καὶ τῶν ψηφολεκτῶν. Ἔχετε λοιπὸν ἓν ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχετε 75 ἔχοντας μίαν γνώμην καὶ 74 μίαν ἄλλην, οὐδένα δὲ ἀρνηθέντα ψῆφον. Θὰ ἐρωτήσητε λοιπόν, κ. Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ ψηφοφορία, ὅπως ἐγένετο, ἔχει καλῶς, ναὶ ἢ ὄχι;

§194ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§195ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς δύνασθε, κ. Πρόεδρε, νὰ θέτετε ἄλλο θέμα; Ἐννοεῖται ὅτι θέτοντες ἓν οἱονδήποτε ἄλλο θέμα, θέτετε εἰς ἀμφισβήτησιν καὶ ἀμφιβολίαν ὄχι μόνον τὸν κανονισμόν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐποπτείαν ὁλοκλήρου τοῦ Προεδρείου καὶ τῶν ψηφολεκτῶν (θόρυβος).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀτάκτως ὁμιλεῖτε ὅλοι· δὲν ἐννοῶ διὰ σᾶς. Ὅταν σεῖς λέγετε μίαν ἰδέαν καὶ ἄλλος ἄλλην, διακόπτοντες καὶ θορυβοῦντες, δὲν διευκρινίζετε τὰς προτάσεις σας. Εἶναι διάφοροι οἱ λαλήσαντες καὶ διάφοροι αἱ ἰδέαι.

§197ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διάφοροι εἶναι αἱ ἰδέαι, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ εἴπῃ ἡ Βουλὴ (θόρυβος).

§199Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἄκυρος ἡ γενομένη ψηφοφορία. Λοιπὸν ἂς ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κεχαγιᾶ.

§200ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα· ἡ γενομένη ψηφοφορία ἔχει καλῶς ἢ ὄχι;

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις διετυπώθη οὕτω· ἡσυχάσατε, σᾶς παρακαλῶ, νὰ τὴν ἀκούσητε. Ἂν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία ὡς πρὸς τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας (θόρυβος).

§202ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἁπλούστερον νὰ τεθῇ τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ γενομένη ψηφοφορία ἔχει καλῶς λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι (θόρυβος).

§203ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἁπλούστερον ἀληθῶς δὲν γίνεται· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς γενομένης ψηφοφορίας λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ παραδεχόμενοι τοὐναντίον λέγουσιν ὄχι.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· νὰ προσέλθουν ψηφολέκται. Ἀκούσατε λοιπὸν, κύριοι, τὸ θέμα· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς γενομένης ψηφοφορίας λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν Α. Ῥούκη καὶ Ι. Μαυρομιχάλη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἔγκυρον τῆς γενομένης ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Θέρμου, Παμφίας καὶ Ἀμβρακίας, ναὶ ἢ ὄχι;

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας διὰ ψήφων 80 κατὰ 72· ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ τῶν δήμων Παμφίας, Ἀμβρακίας καὶ Θέρμου ἀκυροῦται διὰ ψήφων 75 κατὰ 74. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τοῦ δήμου Ἀγρινίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τί θέλετε νὰ συζητήσωμεν αὔριον;

§206ΠΟΛΛΟΙ. Κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον λοιπὸν ἔχομεν τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν τῆς πιστώσεως διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον καὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν τῆς Βουλῆς.

§208ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 6 παρὰ 20/60 Μ. Μ.)