1874.02.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

Τῆς 6 Φεβρουαρίου 1874.

(Τετάρτη).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπομένως τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Χθὲς, κύριοι, καθυπεβλήθη ὑπὸ τῶν μελῶν τοῦ ἑ. τμήματος ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης· αὕτη ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, καὶ τὴν ἔχετε ἤδη ἀνὰ χεῖρας. Σήμερον δὲ κατετέθη ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ κ. Λογιωτατίδου ὁμοία σχεδὸν ἔκθεσις, διότι καταλήγει εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα μὲ τὴν προσθήκην ὑπογραφῶν τινων.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἔχει κἀμμίαν ἐπιῤῥοὴν αὐτό· ἀφ’ οὗ ἐτυπώθη, διενεμήθη καὶ ἐλάβομεν γνῶσιν, εἶναι τὸ αὐτό.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σημερινὴ ἔκθεσις καταλήγει εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα μὲ τὴν χθὲς ὑποβληθεῖσαν, διότι λέγει τὰ ἑξῆς· «Ἐν τούτοις ἐπειδὴ οὐδεμία ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐγένετο, οὔτε ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἐπαρουσιάσθη τις ὅπως κατηγορήσῃ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· Τὸ Τμῆμα ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν δύω δήμων τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, καθ’ ἣν ἀνεδείχθησαν πλειονοψηφοῦντες οἱ καὶ εἰς τοὺς μὴ ἀκυρωθέντας δήμους πλειονοψηφήσαντες, καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς νομίμων βουλευτῶν Μεσσήνης τῶν κυρίων Ἀλεξάνδρου Κουμουνδούρου, Σπήλιου Ἀντωνοπούλου καὶ Περικλέους Μπούτου, ἐχόντων τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.

Ὁ Πρόεδρος

Ν. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ.

Τὰ μέλη Δ. Τριγγέτας, Ι. Μαυρομιχάλης, Γ. Λάπας, Κ. Θεοδώρου, Β. Κ. Νικολόπουλος, Π. Ἰατρὸς, Ν. Λούτζης, Ἠλ. Φλέσσας, Α. Πετραλιᾶς, Γ. Μαλέας. Ὁ εἰσηγητὴς Σ. Λογιωτατίδης.»

§6ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κἀμμία· νὰ προβῶμεν ἀμέσως.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε ὅτι οἱ ὑπογραφέντες εἰς τὴν ἔκθεσιν ταύτην εἶναι καὶ εἰς τὴν ἑτέραν ὑπογεγραμμένοι.

§8ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν χθεσινὴν ἔκθεσιν οἱ περισσότεροι δὲν ἦσαν εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅταν συνεζητήσαμεν τὴν ἐκλογήν.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Τί σημαίνει τοῦτο;

§10ΛΑΠΑΣ. Χθὲς ὁ κ. Λογιωτατίδης, εἰσηγητὴς, ἔλαβε τὴν ἔκθεσιν καὶ ἀνεχώρησε· διὰ τοῦτο ὑπεγράψαμεν ἄλλην καὶ τὴν ὑποβάλλομεν (θόρυβος).

§11ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ὁ ἴδιος, κ. πρόεδρε, ἐκαλέσατε χθὲς τὸν εἰσηγητὴν νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν, καὶ τοῦτο τὸ ἔπραξε σήμερον. Τὸ ἄλλο δὲν εἶναι ἔκθεσις· διότι βλέπετε ὅτι τὸ ἄρθρον 4 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει· «Ἄρθρον 4. Περὶ τῆς ἐξελέγξεως ἑκάστης ἐκλογῆς συντάσσεται ἔκθεσις ᾐτιολογημένη καὶ ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν δι’ εἰσηγητοῦ ἐκλεγομένου ὑπὸ τοῦ Τμήματος. Αἱ συνεδριάσεις καὶ ἀποφάσεις τοῦ Τμήματος ἔχουσι κῦρος, ὅταν ὦσι παρόντα τοὐλάχιστον τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν παρόντων ἐν Ἀθήναις μελῶν του. Ἕκαστον ἐκλέγει πρόεδρον καὶ γραμματέα. Ἐν οὐδεμιᾷ δὲ περιπτώσει δύναται νὰ συζητηθῇ ἐκλογή τις πρὶν ἢ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς Βουλευτὰς πρὸ 24 ὡρῶν.» Ἡ ἔκθεσις, ἥτις κατετέθη χθὲς, δὲν φέρει τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν τῶν ὑπογραφῶν.

§12ΛΑΠΑΣ. Πὲς ὅ,τι θέλεις.

§13ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Τμῆμα σύγκειται ἐκ βουλευτῶν 23. οἱ 3 ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀπόντες· ὥστε παρόντες εἶναι 20 βουλευταὶ ἐν Ἀθήναις. Ἡ πλειονοψηφία λοιπὸν εἶναι ἕνδεκα, καὶ ὄχι δέκα· ἡ δὲ ἔκθεσις ἡ χθὲς περιέχει 10 μόνον. Βλέπετε ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι τακτικά. Ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, εἴμεθα σύμφωνοι· ἀλλ’ ἐντούτοις παραβιάζεται ὁ Κανονισμός.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία λεπτολογία, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ σημασίαν.

§15ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ προχθές ἐπεκαλούμεθα τὸν Κανονισμὸν δι’ ἓν σπουδαιότατον ζήτημα, προκειμένου λόγου περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου, καὶ αὐτὴ ἡ πτέρυξ (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) ἔκαμνεν ὅτι δὲν καταλαμβάνει, οὔτε εἰς τὸν Κανονισμὸν ἤθελε νὰ δώσῃ προσοχήν. Τώρα ἔχομεν ἓν ψύλλου πήδημα. Εἴμεθα σύμφωνοι ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, λέγουν, ἀλλὰ τοῦ ψύλλου τὸ πήδημα μᾶς σκανδαλίζει νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Κουμουνδοῦρος εἰς τὴν Βουλήν. Φωνάξατε τὸν Κωνσταντῖνον Θεοδώρου νὰ σᾶς λύσῃ τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§16ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, ὅτι ἡμεῖς παραβιάζομεν τὸν Κανονισμόν, ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον. Χθὲς ἀνηγγείλατε, κύριε πρόεδρε, ὅτι ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης κατηρτίσθη καὶ κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν· αὕτη ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη καὶ ἤδη εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ὅλων ἡμῶν. Κατά τί παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός; Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν οὔτε αὐτὸ τοῦ ψύλλου τὸ πήδημα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται· ὅτι δὲν ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ εἰσηγητοῦ ἡ ἔκθεσις, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ἔγκυρος ἡ κατάθεσις. Δὲν εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι πολλάκις, κύριοι, κατετέθησαν ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔφεραν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ εἰσηγητοῦ.

§18ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο μόνον παρατηρῶ, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν κανονισμόν· ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, δὲν ἔχομεν κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν (θόρυβος).

§19Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελα παρακαλέσει τὸν κύριον πρόεδρον νὰ μοὶ εἴπῃ πόσας ὑπογραφὰς ἔχει ἡ σημερινὴ ἔκθεσις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὰς ὑπογραφὰς τῶν ὑπογραψάντων τὴν χθεσινὴν ἔκθεσιν, καὶ πρὸς τούτοις τὰς τῶν κυρίων Χατζοπούλου, Λογιωτατίδου, Ἰατροῦ, Μαλέα, Φλέσσα καὶ Πετραλιά.

§21ΤΙΝΕΣ. Ἐκτὸς αὐτῶν τῶν ἕξ.

§22Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν, κύριε πρόεδρε, ἡ πλειονοψηφία μετρᾶται ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ ἐκείνων ὅσοι ἀποτελοῦν τὸ τμῆμα καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐργάζεται. Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν χθεσινήν. Τί εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγουν; Ἐὰν λοιπὸν ἕνας ἢ δύω βουλευταὶ αὐτοῦ τοῦ τμήματος ἔλειπον καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογὴ καὶ ὑπέβαλον ἔκθεσιν ἀκυρωτικὴν, πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀναψηλάφησιν τῆς ἐκλογῆς, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Λογιωτατίδου;

§23Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Μεσσήνης πρέπει νὰ συζητηθῇ· μία ὅμως παρατήρησις σπουδαία ἐγένετο καὶ πρέπει νὰ ἐκτιμηθῇ, ὅτι ἡ ἔκθεσις, ἥτις ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, δὲν εἶναι συντεταγμένη κατὰ τὸν Κανονισμόν, καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν ὅλοι ἐὰν ἤμεθα καλῆς πίστεως· διότι πῶς καταρτίζεται μία ἔκθεσις; συνέρχεται τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον συγκροτεῖται ἀπὸ Πρόεδρον καὶ Γραμματέα, διορίζεται ὁ εἰσηγητὴς, λαμβάνει τὰ πρακτικὰ, μελετᾷ τὰ πρακτικὰ καὶ ἐκθέτει εἰς τὸ τμῆμα τὰ οὐσιώδη· γίνεται διάσκεψις, συντάσσεται ἡ ἔκθεσις καὶ ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλήν, τυποῦται καὶ διανέμεται. Ἐν τούτοις ἐπὶ τοῦ προκειμένου παρετηρήθη χθὲς ὅτι πρὶν ἢ ἀναγγελθῇ ἡ ὑποβολὴ τῆς ἐκθέσεως τῆς διανεμηθείσης καὶ τυπωθείσης, ἔγεινεν ἡ παρατήρησις καὶ ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ ὅτι, ἐὰν ὁ εἰσηγητὴς δὲν ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν του, νὰ πράξωμεν ὅ,τι ὁρίζει ὁ κανονισμός, ἤτοι νὰ ὁρίσωμεν προθεσμίαν εἰς τὸ τμῆμα· καὶ ἂν δὲν καταρτίσῃ καὶ τότε τὴν ἔκθεσίν του, νὰ παραπέμψωμεν τὴν ἐκλογὴν εἰς ἄλλο τμῆμα. Ἀκολούθως ὑπεβλήθη μία ἔκθεσις, ἥτις ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη. Παρετηρήσαμεν ὅτι οὔτε πρόεδρος εἶναι ὑπογεγραμμένος, οὔτε εἰσηγητής· ἔχει ὅμως πολλῶν μελῶν ὑπογραφάς. Τώρα ἐρωτῶ νὰ μὲ πείσωσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, καλῇ τῇ πίστει σκεπτόμενοι, ἡ ἔκθεσις αὕτη συνετάχθη κατὰ τὸν κανονισμόν; (θόρυβος). Λέγω, κ. πρόεδρε, νὰ σημειωθῇ ὅτι δὲν εἶναι κατὰ τὸν κανονισμὸν συντεταγμένη ἡ ἔκθεσις ἡ χθεσινή, ἀλλὰ κἀμμία ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει ἵνα συζητηθῇ, καὶ ἐγὼ προτείνω νὰ συζητηθῇ σήμερον, ἀλλὰ λέγω ὅτι δὲν ὑπεβλήθη κατὰ τὸν κανονισμόν (θόρυβος).

§24ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγνώριζον μέχρι τοῦδε, ὅτι ὁ τύπος σκοπεῖ τὴν διαφύλαξιν τῆς οὐσίας, ἀλλὰ σήμερον οἱ κύριοι ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ἤτοι τὴν καταστροφὴν τῆς οὐσίας, ἐπιδιώκουσι διὰ τῆς ἐπικλήσεως τοῦ τύπου. Ἔχομεν δύω ἐκθέσεις, τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ἡ πλειοψηφία τοῦ πέμπτου τμήματος ὑπέγραψεν, ἔχομεν καὶ τὴν ἔκθεσιν, τὴν σήμερον κατατεθεῖσαν. Ἀμφότεραι καταλήγουσιν εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης, ἀναγνωρίζουσι νομίμους βουλευτὰς τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, Ἀντωνόπουλον καὶ Μποῦτον, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ τελευταία κατετέθη 24 ὥρας ὑστερώτερον. Δὲν πρόκειται λοιπὸν διαφορὰ γνωμῶν κατὰ τὴν οὐσίαν, ζητοῦν μόνον διὰ τοῦ τύπου νὰ καταστρέψουν τὰ πράγματα. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπικαλοῦνται σήμερον τοὺς τύπους εἶναι συνεπείς μὲ τὴν μέχρι τοῦδε ἐν τῷ κοινοβουλίῳ διαγωγήν των. Χθὲς, ἂν ὄχι ὅλα, τὰ πλεῖστα ὅμως μέλη τοῦ Εʹ. τμήματος ἐμέμφθησαν τὸν εἰσηγητὴν διὰ τὴν διαγωγὴν, ἣν ἐτήρησεν ἐπὶ ἐκλογῆς, καθ’ ἧς οὐδεμία ὑπάρχει ἔνστασις ὅπως ὁ ἴδιος τὸ λέγει διὰ τῆς ὑπογραφῆς του. Χθὲς ὑποσχεθεὶς τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως, ὤφειλε τοὐλάχιστον νὰ μὴ φύγῃ (θόρυβος), διότι, τολμῶ νὰ τὸ εἴπω, ἀπεδείχθη, οὕτω φερόμενος, ὅτι ἦτο κακῆς πίστεως. Στενοχωρηθεὶς, ὑπεσχέθη τὴν προσαγωγὴν τῆς ἐκθέσεως καὶ προσήγαγεν αὐτὴν εἰς ὑπογραφήν· ἀλλ’ ὅπως ἐπισφραγίσῃ τὴν ὅλην του διαγωγὴν, τὴν ἔθηκεν ἐν τῷ θυλακίῳ του καὶ ἀνεχώρησεν. Ἐνώπιον δὲ τοιαύτης διαγωγῆς, ἡ ὁποία ἀπὸ κακὴν πίστιν ὑπηγορεύθη, δὲν δύναται ἓν κυρίαρχον Σῶμα, ὡς ἡ Βουλὴ, νὰ σταματήσῃ ὑποχωροῦσα πρὸ τοῦ τύπου, ὃν οἱ καταστροφεῖς τῆς οὐσίας ἐπικαλοῦνται. Πρέπει λοιπὸν νὰ προβῶμεν.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Κακῆς πίστεως εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην (θόρυβος).

§27Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶπες νὰ τὴν καταθέσῃς χθὲς καὶ ἔφυγες (θόρυβος).

§28Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Δημητριάδης ὡς νομικὸς ἄνθρωπος ἠθέλησε νὰ μὴν χαθῇ κἀνὲν μέρος κἀνενὸς νόμου, μᾶς εἶπεν ὅτι οἱ δέκα, οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἔκθεσιν, ἔφεραν μίαν ἔκθεσιν οὐχὶ συντεταγμένην κατὰ τοὺς τύπους τοὺς παραδεδεγμένους ἐν τῷ νομοθετικῷ Σώματι. Ἐν τῷ νομοθετικῷ Σώματι τούτῳ ἡμεῖς ζῶμεν διαρκέστερον ἀπ’ αὐτόν. Ἐὰν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ παρατηρήσῃ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Μεσολογγίου τοῦ 1872, εἰς ἣν εἴχατε μέρος καὶ σεῖς, κ. πρόεδρε, ὡς ἀπαρτίζοντες μέλος τοῦ τμήματος, καὶ δύω ὑπουργοὶ ὁ κ. Γρίβας καὶ Δρόσος, θέλει ἰδεῖ ὅτι ὑπάρχει μία ἔκθεσις τοιαύτη· μηδεμιᾶς ἐνστάσεως ὑπαρχούσης κατὰ τῆς ἐκλογῆς Μεσολογγίου, τὸ τμῆμα συνέταξε τὴν ἔκθεσιν. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι ζήτημα δημοσίας τάξεως, οὔτε ὁ εἰσηγητὴς, οὔτε οἱοσδήποτε ἄλλος, ὅταν δὲν ἐγείρεται κἀνὲν παράπονον ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ἥτις στέλλει τοὺς ἀντιπροσώπους της, δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσβάλῃ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἡ ἐκλογὴ αὕτη νὰ εὕρῃ τοὺς ἐνισταμένους ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Προηγούμενα λοιπὸν τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ἔχει. Σήμερον μάλιστα ἐβραδύναμεν περισσότερον, καὶ συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ῥάλλη. Τί λέγει λοιπὸν ὁ κ. Δημητριάδης ὅτι δὲν ἔχομεν προηγούμενα; Τὸν παραπέμπω εἰς τὴν ἐκλογὴν Μεσολογγίου τοῦ 1872. Καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχει ἔνστασις κατ’ ἐκλογῆς, εἶναι ζήτημα ὅτι δὲν πρέπει αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ νὰ βραδύνῃ εἴτε ἐν τῷ τμήματι εἴτε ἐν τῷ κοινοβουλίῳ διὰ νὰ συζητηθῇ;

§29Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δύω λέξεις, κ. πρόεδρε.

§30ΛΑΠΑΣ. Ἐγὼ θὰ εἰπῶ δύω λέξεις. Ἡμεῖς ὑπεγράψαμεν τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Λογιωτατίδης μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ τὴν ὑποβάλῃ· ἀλλὰ ἀντὶ νὰ τὴν ὑποβάλῃ, τὴν πέρνει εἰς τὴν τσέπωσίν του καὶ πάει καλιὰ της. Τότε ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, νὰ τὴν ὑπογράψωμεν καὶ νὰ τὴν ὑποβάλωμεν (θόρυβος).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεγράψατε καὶ τὴν σημερινὴν ἔκθεσιν;

§32ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὲ παρεξήγησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι καθὼς καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς καὶ ὁ κ. Ῥάλλης ἰσχυρισθέντες ὅτι ἐζήτησα νὰ μὴ προβῶμεν (θόρυβος). Εἶπα τοῦτο, ὅταν πείθεται ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ ἔκθεσις, ἥτις ὑπεβλήθη χθὲς εἰς τὸ προεδρεῖον, συνετάχθη κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ κανονισμοῦ, ἂν συνῆλθεν τὸ τμῆμα, ἂν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ ὅπως ἀπαιτεῖ ὁ κανονισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐρεύνης, τότε ἂς προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἄλλως ἐὰν ἀληθεύῃ τὸ γεγονὸς ὅτι, διαφωνούντων τινῶν μελῶν τοῦ τμήματος, ὁ μὲν εἰσηγητὴς ἔλαβε τὰ ἔγγραφα καὶ ἀπῆλθεν, αὐτοῦ δ’ ἀπόντος ἐκεῖνοι συνῆλθον καὶ ἔκαμαν τὴν ἔκθεσίν των καὶ τὴν ὑπέγραψαν κατ’ ἰδίαν ἕκαστος, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ἀξιοπρεπὲς εἰς τὴν Βουλὴν, οὔτε σύμφωνον μὲ τὸν κανονισμὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι κατηρτίσθη ἔκθεσις νομίμως καὶ κατὰ τὸν κανονισμόν.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§34ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἄνευ ἀπαντήσεως. Εἶναι συνεπὴς καὶ ὁ κ. Δημητριάδης καὶ ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ ἑ. τμήματος πρὸς τὴν ὅλην διαγωγὴν των ἐν τῇ Βουλῇ· ἠθέλησαν, ὡς προεῖπον, νὰ καταστρέψουν τὴν οὐσίαν διὰ τοῦ τύπου. Χθὲς ἀκόμη ἠθέλησαν νὰ καταστρέψουν τὴν οὐσίαν τοῦ Συντάγματος ἐπικαλούμενοι τοὺς τύπους· σήμερον ζητοῦν νὰ καταστρέψουν τὴν ἐκλογὴν Μεσσήνης παρακωλύοντες τὴν νόμιμον ἀντιπροσωπείαν τῆς ἐπαρχίας ταύτης νὰ ἐνασκήσῃ τὰ δικαιώματά της, πάλιν δὲ χάριν τῶν τύπων... (θόρυβος). Ἀλλὰ ἂς μὴ ἀναμιγνύωσι τοὐλάχιστον τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ κοινοβουλίου· τὴν γνωρίζομεν ἡμεῖς καλλίτερα ἀπ’ αὐτοὺς καὶ ἀπὸ ὅλους ἐκείνους οἵτινες ἀπ’ ἀρχῆς τὴν ὕβριν καὶ τὴν συκοφαντίαν ἀντέταξαν κατὰ τῆς νομίμου τοῦ τόπου ἀντιπροσωπείας, καὶ οἵτινες τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῆς ἐπικαλοῦνται μόνον, ὅταν πρόκειται νὰ θέσουν τὸ ἐπιστέγασμα τῆς κακῆς των πίστεως (θόρυβος).

§35ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§36ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ· δὲν περιωρίσθη ὁ κ. Ῥάλλης νὰ κάμῃ λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος ζητήματος (θόρυβος).... Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ τοῦ κυρίου προέδρου, ὅστις εἶναι ὁ φρουρὸς καὶ φύλαξ τοῦ κανονισμοῦ (θόρυβος), νὰ εἴπῃ ἐὰν δὲν ἦναι ὑποβολιμαία ἔκθεσις ἡ ὑποβληθεῖσα χθὲς...(θόρυβος). Ὑποβολιμαία μάλιστα· διότι ὁ κ. πρόεδρος ῥητῶς ἐπεφόρτισε τὸν εἰσηγητὴν νὰ φέρῃ σήμερον τὴν ἔκθεσίν του· ἡ δ’ ἄλλη ἔκθεσις, ἥτις ὑπεβλήθη χθὲς, φρονῶ, ὅτι εἶναι ὑποβολιμαία, διότι πολλὰ μέλη ἐκ τῶν ὑπογραψάντων αὐτὴν ἔλειπον εἰς τὰς ἐπαρχίας των (θόρυβος).

§37Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὑποβολιμαία ὑπάρχει ἡ συμπεριφορὰ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ καὶ τοῦ κ. Χατζοπούλου (θόρυβος).

§38ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διότι ἐκ προθέσεως τὸ ἔκαμεν αὐτὸ (θόρυβος).

§39ΘΕΟΔΩΡΟΥ. Πέντε ἡμέρας, κ. Χατζόπουλε, ἠρχόμην εἰς τὸ σπῆτί σου καὶ σὺ ἐκρύπτεσο (θόρυβος).

§40ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. Δημητριάδης ἔθεσεν ἕν φαρισαϊκὸν ζήτημα.

§41ΡΟΥΚΗΣ. ..... (θόρυβος).

§42ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ τί νὰ κάμωμεν; Χθὲς ἦτον ἡ ἀράδα σου, σήμερον εἶναι ἡ ἐδική μου· λοιπὸν σιώπα. Σᾶς ἔθεσεν ἓν ἐξ ἐκείνων τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀναγκάζουν νὰ εἴπετε ὄχι (θόρυβος). Ἐπεκαλέσθη τὸν κανονισμὸν, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἐπρόσθεσε καὶ τὸ ἄλλο· ἐὰν τριπώσουν ὁ εἰσηγητὴς καὶ ὁ πρόεδρος, τὰ ἄλλα μέλη τί νὰ κάμουν; πρέπει ἡ ἐκλογὴ νὰ περιμένῃ νὰ ἔλθῃ τὸ κέφι τοῦ εἰσηγητοῦ; (θόρυβος). Ὅλη ἡ παροῦσα συζήτησις σκοπὸν δὲν ἔχει, διότι τὸ τελικὸν ἐξαγόμενον εἶναι ὅτι ὁ πρόεδρος θὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν, ἡ δὲ Βουλὴ θὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ τρεῖς βουλευταὶ τῆς Μεσσήνης θὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου (θόρυβος). Μὰ τί νὰ σᾶς κάμωμεν ἀφοῦ εἶσθαι ὀλιγώτεροι; νὰ σᾶς πολλαπλασιάσω;

§43ΡΟΥΚΗΣ. Αὐτὸ τοὺς εἶπα καὶ δὲν μὲ ἀκούουν (θόρυβος).

§44ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Χθὲς, ἐν τῇ παρελθούσῃ συνόδῳ, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς—διότι τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς ὤφειλέ τις ὁπωσδήποτε νὰ τὰς σέβεται—ὁ κύριος Χατζόπουλος εἰσῆλθεν ἐν τῇ Βουλῇ ἀντισυνταγματικῶς· παντὸς ἄλλου λοιπὸν ὤφειλε νὰ σιωπᾷ τὴν στιγμὴν ταύτην, διότι ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐκλεχθῇ ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν βουλευτὴς, ἐὰν δὲν ᾖναι ἐγκαταστημένος ἐν αὐτῇ......

§45ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Τί εἶναι αὐτά!

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξερχόμεθα τοῦ προκειμένου οὕτω.

§47ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε (θόρυβος) δύω λέξεις, κύριε πρόεδρε, καὶ τελειώνω. —Ἐὰν δὲν κατάγεται ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἢ δὲν ᾖναι ἐγκαταστημένος ἐν αὐτῇ πρὸ δύω ἐτῶν. Ἐν τούτοις, κύριε πρόεδρε, ἡ Βουλὴ σεβομένη τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου ὑπὸ ὑψηλοτέραν ἔποψιν, ἔκλεισε τοὺς ὀφθαλμούς της, καὶ ἰδοὺ ὁ κύριος Χατζόπουλος ἐν τῷ βουλευτηρίῳ σήμερον. Ἔρχεται λοιπὸν σήμερον καὶ ἐπικαλεῖται τὸν κανονισμόν, τὸν ὁποῖον ἐσεβάσθη ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἰσήγαγε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης. Τί ἠθέλατε νὰ γείνῃ, κύριοι, ἀφοῦ ὁ εἰσηγητὴς ἔλαβε τὴν ἔκθεσιν καὶ ἀνεχώρησεν; Ἐπίστευσαν, ὅτι ὁ εἰσηγητὴς δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ τὴν εἰσαγάγῃ καὶ συνῆλθεν ἡ πλειοψηφία καὶ ἐποιήσατο νέαν ἔκθεσιν. Ποῦ εἶναι ἡ παρανομία, ποῦ παραβιάζεται ὁ κανονισμός;

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, εἴμεθα σύμφωνοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τῶν δύω ἐκθέσεων τὸ συμπέρασμα εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ λέγει, ἀνὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰρημένων δήμων Παμίσου καὶ Ἀνδανίας καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης οἱ κύριοι Ἀλέξ. Κουμουνδοῦρος, Σπήλ. Ἀντωνόπουλος καὶ Περ. Μποῦτος, ἔχοντες ἅπαντα τὰ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα». Θὰ ἐρωτήσω λοιπόν, οἱ παραδεχόμενοι ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι οἱ ἐκλεχθέντες κύριοι Κουμουνδοῦρος, Ἀντωνόπουλος καὶ Μποῦτος ἔχουσι τὰ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Κουμουνδοῦρον, Ἀντωνόπουλον καὶ Μποῦτον· παρακαλοῦνται δὲ νὰ προσέλθουν καὶ δώσουν καὶ τὸν ὅρκον.

§51ΤΙΝΕΣ. Εἶναι καὶ τοῦ Οἰτύλου ἡ ἐκλογή, κύριε πρόεδρε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ· πρέπει νὰ ὁρκισθοῦν οἱ βουλευταὶ, τῶν ὁποίων ἐτελείωσεν ἡ ἐκλογή. Ὁρίστε, κύριε Κουμουνδοῦρε, κ. Ἀντωνόπουλε. Ὁρκίζονται τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ κύριοι Κουμουνδοῦρος καὶ Ἀντωνόπουλος (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§53ΡΟΥΚΗΣ. Διατί, κύριε πρόεδρε; Δὲν ἠμποροῦν νὰ διαδηλώσουν τὸ αἴσθημά των;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν, κύριοι, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ πρῶτον τμῆμα παρεδέχθη κατὰ πλειονοψηφίαν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ κυρίου Λεωτσάκου. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§55ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§56Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ εἴπω, παρ’ ὅτι ἐπιμένω εἰς ὅσα λέγει ἡ ἔκθεσις (θόρυβος).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καταλάβετε τὰς θέσεις σας.

§58ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Δημητριάδην νὰ ἐκφρασθῇ διὰ τί δὲν ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν, καὶ τί ἐγένοντο αἱ ἰδέαι, τὰς ὁποίας προχθὲς ἐν τῷ τμήματι ἀνέπτυξε.

§59ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ δὲν μᾶς μέλει ἡμᾶς.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν γνώμην τοῦ κ. Φλέσσα· «Προτείνω ν’ ἀκυρωθῇ ὁ δῆμος Ἀβίας .... (θόρυβος). Μὰ, κύριοι, ἡσυχάσατε· αὐτὸ εἶναι βάσανο, καὶ τὸ κακὸν εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ πλευρὰ (δεικνύων τὴν δεξιὰν πτέρυγα) κάμνει ὅλον τὸν θόρυβον. — «Προτείνω ν’ ἀκυρωθῇ ὁ δῆμος Ἀβίας, καθότι τὰ ἐκ τῆς αὔλακος καταπεσόντα σφαιρίδια δὲν πρέπει νὰ καταλογισθῶσιν εἰς οὐδένα τῶν ὑποψηφίων, καὶ διότι αὐτὰ μεταβάλλουσι τὰ ἀποτελέσματα· ἄλλως δὲ, νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Λεωνίδα Καπετανάκου, καθ’ ὅσον ὁ κατ’ αὐτοῦ συναγωνιζόμενος Πέτρος Λεωτσάκος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα, ὡς μὴ ἀνακηρυχθεὶς ἐμπροθέσμως ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου. Κ. Ι. Φλέσσας.» Ἐπιθυμεῖτε νὰ ἀναπτύξητε τὴν γνώμην σας ταύτην, κύριε Φλέσσα;

§61ΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἔχω περισσότερα.

§62Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἤμην μέλος τοῦ τμήματος καὶ ἤμην παρὼν, ὅτε ὁ κ. Χατζίσκος, εἰσηγητὴς, λεπτομερεστάτην ἔκαμεν ἔκθεσιν τῶν λαβουσῶν χώραν ἐνστάσεων, ἀκυροτήτων κτλ. καὶ ἐξέφερε τὴν γνώμην του. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἀληθῶς παρετήρησα δύω καίρια τραύματα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· τὸ πρῶτον, ὅτι ὁ κ. Λεωτσάκος ἀνεκηρύχθη δι’ ἀποφάσεως τοῦ δικαστηρίου ὑποψήφιος χωρὶς νὰ προταθῇ, ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ ὅτι συνέταξαν οἱ συμπολῖταί του ἀναφορὰν, ἡ ὁποία ἀπωλέσθη. Τὸ δικαστήριον ἐξέτασε μάρτυρας καὶ ἐπείσθη ὅτι πραγματικῶς ἀπωλέσθη· ἐγένετο δὲ ἡ ἀνακήρυξίς του μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τῆς δεκαπενθημέρου προθεσμίας. Τὸ καθῆκον μοὶ ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσω, ἔχει τὸ δικαστήριον τὸ δικαίωμα μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τῆς προθεσμίας καὶ ἄνευ προτάσεως τῶν ἐκλογέων νὰ ἀνακηρύξῃ ὑποψήφιον βουλευτήν; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ἐσχημάτισα τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ ἐξουσία, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ δικαστήριον ὑπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου, δὲν δύναται νὰ ἐξασκηθῇ πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἔθετο ὁ νόμος. Διὰ νὰ ἀνακηρυχθῇ τις ὑποψήφιος, ἀπαιτεῖται ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐν ἑκάστῳ δήμῳ κοινοποιήσεως τοῦ προγράμματος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς νὰ ἐπιδοθῇ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν πρότασις τῶν ἐκλογέων, καὶ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τοῦ δικαστηρίου, μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην, νὰ ἀνακηρυχθῇ ὁ ὑποψήφιος. Ἐὰν ἐξ ἀνωτέρας δυνάμεως δὲν κατασταθῇ δυνατὸν νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τὸν πρόεδρον ἐγκαίρως ἢ ὑπεξαιρεθῇ ἐπιδοθεῖσα ἡ ἀναφορὰ, θὰ εἰπῇ ὅτι οἱ ἐκλογεῖς ἐστερήθησαν τοῦ δικαιώματος νὰ προτείνουν ὑποψήφιον, καὶ τότε δικαιολογεῖται ἡ μετὰ τὴν προθεσμίαν πρότασις καὶ ἀνακήρυξις τοῦ ὑποψηφίου. Ἀλλ’ ἡ ἀδυναμία πρέπει νὰ ᾖναι τοιαύτη, ὥστε νὰ πείσῃ πάντα ἄνθρωπον. Τοιαύτη ἀνωτέρα δύναμις, ἤτοι ἀπόλυτος ἀδυναμία, οὔτε ἐπροτάθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου, οὔτε ἐβεβαιώθη. Ἤθελα λοιπὸν νὰ διευκρινισθῇ ἐὰν τῷ ὄντι τὸ δικαστήριον, μὴ ὑπαρχούσης βεβαιωμένης ἀπολύτου ἀνάγκης, ἄνευ ἀναφορᾶς τῶν ἐκλογέων δύναται νὰ ἀνακηρύττῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα καὶ ἀνάγεται εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς προσβαλλομένης ἐκλογῆς. Ἀλλὰ, κύριοι, ἄλλο τραῦμα καίριον παρουσιάζει αὐτὴ ἡ ἐκλογή. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου, ὁ ψηφοφόρος χρεωστεῖ, θέτων τὴν χεῖρα εἰς τὴν κάλπην, νὰ ψηφοφορῇ εἴτε εἰς τὸ ναὶ εἴτε εἰς ὄχι· ἐὰν δὲ δὲν θέλῃ νὰ ψηφοφορήσῃ, τιμωρεῖται. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ψηφοφορῇ οὔτε εἰς τὸ ναὶ, οὔτε εἰς τὸ ὄχι, εἴτε ἐπίτηδες εἴτε ἐκ πλάνης θέτων τὸ σφαιρίδιόν του εἰς τὸ στόμιον τῆς κάλπης ἢ εἰς τὸ διάφραγμα, τί γίνεται; Εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, ἀνεῳχθεισῶν τῶν καλπῶν, εὑρέθησαν 81 σφαιρίδια εἰς τὸ διάφραγμα τῆς κάλπης Λεωτσάκου ἐν τῷ δήμῳ Ἀβίας, τὰ ὁποῖα τρία μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἰσχυρίζονται ὅτι αὐτὰ ἔμειναν ἐπὶ γεφύρας κλινούσης πρὸς τὸ ναὶ, καὶ θέλουν νὰ τὰ καταλογίσωσιν εἰς τὸ ναί· τ’ ἄλλα δύω μέλη λέγουν ὅτι αὐτὰ ἔμειναν εἰς τὸ διάφραγμα καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὸ ναὶ, ἀλλ’ εἰς τὸ ὄχι. Ἕτερα 50 σφαιρίδια εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ κάτω τοῦ σάκκου· ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ τὰ κατελόγησεν εἰς τὸ ναὶ, δὲν ἀνεκήρυξε κᾀνένα. Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι, δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ μαντεύσωσμεν λέγοντες ὅτι ἦσαν εἰς τὸ ναὶ ἢ τὸ ὄχι; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ἴδω ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ τὸν κύριον Λεωτσάκον, ἐδυσκολεύθην νὰ τὸ παραδεχθῶ, διότι ὁ νόμος δὲν μοὶ δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Αὐτὰς, κύριοι, τὰς παρατηρήσεις ἔκαμον εἰς τὸ τμῆμα· δὲν ἐπρόφθασα χθὲς νὰ τὰς ἀναπτύξω. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐνόμισαν ὅτι ἔστρεψα τὰ νῶτα. Ἐξηγοῦμαι λοιπὸν, ὅτι αὐτὴν εἶχον τὴν γνώμην, αὐτὴν ἔχω καὶ αὐτὴν θὰ ἔχω· διότι ἠμπορῶ νὰ ἔχω πᾶσαν τὴν διάθεσιν, ὅπως εἶπον, νὰ ἴδω τὸν κύριον Λεωτσάκον μεταξὺ ἡμῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω ὅτι τὰ 81 σφαιρίδια, ἀλλοιοῦντα τὸ ἀποτέλεσμα, δύνανται νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὸ ναί. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀβίας. Κάμνω δὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι σκάνδαλον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου ἐν καιρῷ τῆς γενικῆς διαλογῆς, ὅτε συνεκεντρώθησαν αἱ κάλπαι, διότι ὅτε εἶδον οἱ φίλοι τοῦ Λεωτσάκου, ὅτι εἰς τὸν Λεωτσάκον δὲν ἐδίδετο εἰσιτήριον, ὡπλίσθησαν κατασκευάσαντες ὀχυρώματα μανιάτικα καὶ ἡτοιμάσθησαν εἰς ἐπίθεσιν, καὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἠναγκάσθη νὰ μὴ δώσῃ εἰς κᾀνένα.

§63ΤΙΝΕΣ. Ἔδωκε.

§64ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐνδέχεται, ἀλλὰ δὲν προκύπτει ἐκ τῶν ἐγγράφων. Τώρα σᾶς παρακαλῶ· ἡ ἐκλογὴ αὕτη οὐσιώδη περιέχει παράπονα· εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς σήμερον ἀμερολήπτως καὶ λογικῶς σκεπτόμενοι νὰ ἀδιαφορήσωμεν; θέλετε νὰ θάψωμεν αὐτὰ τὰ παράπονα ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου; Θέλετε νὰ γείνωμεν μάντεις καὶ προφῆται, παραδεχόμενοι ὅτι τὰ ἐν τοῖς διαφράγμασι σφαιρίδια ἀνῆκον εἰς τὸ ναὶ καὶ οὐχὶ εἰς τὸ ὄχι; Ἐγὼ κηρύττω ὄχι. Παύω δὲ τὸν λόγον καὶ ἂς εἴπουν ὅ,τι θέλουν οἱ ἀντιδοξοῦντες.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζίσκος ἔχει τὸν λόγον.

§66Ι. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὡς εἰσηγητὴς, κύριοι, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Οἰτύλου ὀφείλων νὰ ἀναπτύξω τὰ κατ’ αὐτὴν, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας πρὸ πάντων, διότι ὁ κ. Δημητριάδης ἀντέλεξεν ἤδη εἰς τὴν ἔκθεσιν καὶ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος. Ἐν πρώτοις εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἐψηφοφοροῦντο δύω μόνον, ὁ κ. Λεωτσάκος καὶ ὁ κ. Καπετανάκος, ὅτι μετὰ τὴν ἐκλογὴν οὐδεὶς ἀνεκηρύχθη ὡς νόμιμος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι εὑρέθησαν 81 σφαιρίδια εἰς τὴν αὔλακα, ἥτις διαχωρίζει τὸ ναὶ ἀπὸ τὸ ὄχι, τῆς κάλπης τοῦ κ. Λεωτσάκου κατὰ τὸν δῆμον Ἀβίας. Ἐὰν δὲ τὰ νῦν 81 σφαιρίδια ἀνήκωσιν εἰς τὸ ναὶ τῆς κάλπης τοῦ κ. Λεωτσάκου, τότε ὁ κ. Λεωτσάκος εἶναι ἀναμφισβητήτως ὁ νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου· ἐὰν δὲ δὲν ἀνήκωσιν εἰς τὸ ναὶ, τότε βεβαίως δὲν εἶναι τοιοῦτος. Πρὶν ὅμως ἐξετάσω τὸ ζήτημα τοῦτο, ὀφείλω πρὸ πάντων νὰ ἐξετάσω τὴν περὶ νομίμου ἀνακηρύξεως ὡς ὑποψηφίου βουλευτοῦ τοῦ Πέτρου Λεωτσάκου ἔνστασιν ἀφορῶσαν τὸν τύπον. Νομίμως λοιπὸν ἀνεκηρύχθη ὡς ὑποψήφιος βουλευτὴς ὁ κύριος Λεωτσάκος ἢ ὄχι; διότι, ἂν δὲν ἀνεκηρύχθη νομίμως, τότε εἶναι περιττὸν πλέον νὰ ἐξετάσωμεν τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς. Προβαίνων νῦν ἐπὶ τοῦτο, λέγω ὅτι εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ κ. Λεωτσάκος ἐπροτάθη ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του ὡς ὑποψήφιος, καὶ ἀληθὲς ἐπίσης ὅτι ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐπεδόθη διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος ἐμπροθέσμως· ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἀπωλέσθη καὶ ὅτι τὸ δικαστήριον μετὰ τὴν προθεσμίαν ἀνεκήρυξεν αὐτὸν ὡς νόμιμον ὑποψήφιον τῆς ἐπαρχίας, ἀφοῦ ὅμω, τὸ δικαστήριον ἐξέδωκε προδικαστικὴν ἀπόφασιν καὶ ἀφοῦ ἐν τῇ συγκεκριμένῃ αὐτῇ περιστάσει τὸ δικαστήριον ἐν τῇ δικαστικῇ του ἐξουσίᾳ καὶ κρίσει, ἐν τῇ δικαστικῇ ἐκτιμήσει τῶν γεγονότων, παρεδέχθη τὸ ἀδύνατον τῆς ἐμπροθέσμου ἐπιδόσεως τῆς γενομένης προτάσεως. Τούτου τεθέντος, τὸ δικαστήριον ἀνεκήρυξεν ὡς νόμιμον ὑποψήφιον βουλευτὴν τὸν κ. Λεωτσάκον. Ἐρωτῶ ἤδη τὴν Βουλὴν, ὅταν ἔχῃ αὕτη δεδομένον καὶ ἀποδεδειγμένον διοικητικῶς, ἤτοι ὅταν ἔχῃ ἀναμφισβητήτως ὡς ἀληθὲς τὸ στοιχεῖον τοῦ ἀδυνάτου τῆς ἐπιδόσεως τῆς γενομένης προτάσεως, εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ πλέον σήμερον, ὅτι κακῶς ἀνεκηρύχθη ὁ κύριος Λεωτσάκος ὡς ὑποψήφιος βουλευτής; Ἡμεῖς δὲ οἵτινες δυνάμεθα αὔριον καὶ πάλιν νὰ ἐκτεθῶμεν εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα, ἐὰν τυχὸν στείλωμεν κομιστὴν προτάσεως καὶ καθ’ ὁδὸν ἀπολεσθῇ εἴτε αὐτὸς εἴτε ἡ ἀναφορὰ τῶν συμπολιτῶν μας καὶ ἐκ τούτου παρέλθῃ ἡ προθεσμία, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκτεθῶμεν πλέον εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα; Ἔχουσα λοιπὸν ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν της ἀποδεδειγμένον τὸ ἀδύνατον, ὅπερ τὸ δικαστήριον ἐξετίμησε καὶ παρεδέχθη, ἀναγκαίως θέλει παραδεχθῆ ὡς καλῶς ἀνακηρυχθέντα τὸν κύριον Λεωτσάκον παρὰ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου ὡς ὑποψήφιον βουλευτήν. Ἡ ἔνστασις λοιπὸν περὶ τῆς μὴ νομίμου ἀνακηρύξεως πίπτει. Λυπούμενος δὲ ἤκουσα σήμερον τὸν κύριον Δημητριάδην ἐναντίαν ἔχοντα γνώμην, ἂν καὶ εἰς τὸ τμῆμα συνεφώνησε μεθ’ ἡμῶν κατὰ τὴν προεξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς.

§67ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Τὸ τοιοῦτον συνέβη εἰς ἐμὲ ἄλλοτε καὶ ἐλύθη τὸ ζήτημα.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Χατζῖσκε, εἶναι βεβαιωμένον δικαστικῶς, ὅτι ὁ ἀπαιτούμενος ἀπὸ τὸν νόμον ἀριθμὸς ἐκλογέων προέτεινε τὸν κύριον Λεωτσάκον;

§69Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§70ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Τὸ δικαστήριον ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας παρεδέχθη τὸ ἀδύνατον τῆς ἐμπροθέσμου ἐπιδόσεως νομίμου προτάσεως, διότι ἀπωλέσθη ἡ νόμιμος πρότασις.

§71ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὥστε ἐγένετο πρότασις;

§72ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Βεβαίως. Τοιουτοτρόπως ἡ ἔνστασις αὕτη, κατὰ τὴν κρίσιν μου, πίπτει. Εἶναι περιττὸν δὲ ἤδη νὰ ἐξετάσω τὴν ἔνστασιν τῆς μὴ παραιτήσεως ἀπὸ τῆς θέσεως δημαρχικοῦ παρέδρου καθόσον ἀφορᾷ τὸν κύριον Καπετανάκον, ἂν καὶ ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δὲν ὑπεχρεοῦτο ὑπὸ τοῦ νόμου εἰς παραίτησιν, καθ’ ὅσον οὐδεμία ἀντίῤῥησις ἐγένετο περὶ τούτου. Σπουδαῖον δὲ βεβαίως ζήτημα ἐγείρεται νῦν περὶ τῆς ἐννοίας τῶν 81 σφαιριδίων, ἅτινα εὑρέθησαν εἰς τὸ διάφραγμα τῆς κάλπης τοῦ κ. Λεωτσάκου. Τὰ στοιχεῖα δὲ, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ κρίνωμεν ἀλανθάστως περὶ τούτου, εὑρίσκομεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὰ πρακτικὰ λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν λέγει τὸ ἑξῆς· ὅτι τὸ διάφραγμα τὸ ἐν τῇ αὔλακι ἦτο κινητὸν, καὶ ἔκλινε πρὸς τὸ ὄχι, ὁ δὲ χάνδαξ, λέγει τὸ πρακτικόν, πάντοτε ἦτον ἀνοικτὸς πρὸς τὸ ναί. Τὰ αὐτὰ δὲ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐξηγοῦντα ἀκολούθως πληρέστερα τὴν ἰδίαν των, λέγουν ὅτι τὸ διάφραγμα δὲν ἦτον ἐντὸς τῆς αὔλακος (διότι γνωρίζετε, ὅτι αἱ πρῶται κάλπαι εἶχον αὔλακα πρὸς τὰ κάτω καὶ διάφραγμα πρὸς τὰ ἄνω). Τὸ διάφραγμα αὐτὸ δὲν ἦτον ἐντὸς τῆς αὔλακος, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς αὔλακος καὶ πρὸς τὸ ὄχι (κατὰ τὰ ἔγγραφα τῆς 12 καὶ 15 Αὐγούστου 1873), ἡ δὲ αὖλαξ ἦτον ἐντελῶς ἀνοικτὴ πρὸς τὸ ναί. Τούτου οὕτως ἔχοντος, βεβαίως σφαιρίδια ἦτον ἀδύνατον νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν αὔλακα ἐκ δυσμενῶν ψηφοφόρων, καθ’ ὅσον τὸ χάσμα τῆς αὔλακος ὁλόκληρον ἦτο πρὸς τὸ ναί.

§73ΤΙΝΕΣ. Κατεσχέθη ἡ κάλπη;

§74ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κατεσχέθη μία κάλπη καὶ ἠνεῴχθη ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ἀληθὴς κάλπη, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀνέφερεν, ὅτι τὸ διάφραγμα ἦτον ἐκτὸς τῆς αὔλακος. Βεβαίως ὅμως δύναταί τις νὰ διϊσχυρισθῇ ἐξ ἄλλου, ὅτι παμψηφεὶ ἡ ἐπιτροπὴ παρεδέχθη σιωπηρῶς, ὅτι πᾶν σφαιρίδιον ἐντὸς τῆς αὔλακος τοῦ διαφράγματος ἀνήκει εἰς τὸ ναὶ, διότι ἐντὸς τῆς κάλπης τοῦ κυρίου Λεωτσάκου εἰς τὸ ναὶ εὑρέθησαν 50 σφαιρίδια ὑπὸ τὸ σακκίδιον τοῦ ναί, τὸ δὲ σακκίδιον τοῦτο δὲν εἶχε κᾀμμίαν ὀπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν λέγει, ὅτι τὸ σακκίδιον δὲν εἶχεν οὐδεμίαν ὀπὴν, ἀνεκαλύφθη δὲ ὀπὴ εἰς τὴν αὔλακα πρὸς τὸ ναί, καὶ ὅτι ἐκ τῆς ὀπῆς αὐτῆς κατέπιπτον τὰ σφαιρίδια αὐτὰ εἰς τὸ ναί· ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν λέγει, ὅτι τὰ 50 σφαιρίδια ἐῤῥίπτοντο εἰς τὸ ναί, ἔπιπτον δὲ ἐκ τῆς αὔλακος. Παραδέχεται λοιπὸν κατὰ τοῦτο ὅτι πᾶν σφαιρίδιον ἐκ τῆς αὔλακος ἀνήκει εἰς τὸ ναί. Ὡς πρὸς δὲ τὴν κατασχεθεῖσαν κάλπην, δὲν εἶναι ἡ ἀληθὴς, διότι ἔχει ὀπὴν πρὸς τὸ ὄχι καὶ οὐχὶ πρὸς τὸ ναί. Ἐπὶ τέλους ἐὰν κρίνωμεν ἐκ τῶν πραγμάτων, ἡ λογικὴ ἑρμηνεία αὐτῶν ἀποδεικνύει πληρέστατα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ 81 σφαιρίδια παρὰ νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ ναὶ, διότι εἰς τὴν κάλπην, ὡς γνωστόν, δεξιὰ ἀνήκει τὸ ναὶ καὶ ἀριστερὰ εἶναι τὸ ὄχι. Ἐὰν ἐγὼ ᾖμαι δυσμενὴς ψηφοφόρος, κατὰ γενικὸν κανόνα θὰ λάβω τὸ σφαιρίδιον μὲ τὴν δεξιὰν χεῖρα, θὰ ῥίψω εἰς τὸ ὄχι καὶ τὸ ἔξωθεν μέρος τῆς χειρὸς θὰ ἀποκλίνῃ τῆς αὔλακος, τὰ δὲ δάκτυλα πρὸς τὰ ἀριστερὰ ἐντελῶς θὰ κλίνωσιν. Ἀδύνατον λοιπὸν τὸ σφαιρίδιον νὰ πέσῃ εἰς τὴν αὔλακα. Ἐὰν ὅμως ᾖμαι εὐμενὴς ψηφοφόρος καὶ θελήσω νὰ ψηφοφορήσω εἰς τὸ ναὶ, κατ’ ἀνάγκην θὰ πέσῃ τὸ σφαιρίδιον εἰς τὴν αὔλακα. Ὥστε βεβαίως αὐτοὶ ἦσαν εὐνοϊκοὶ ψηφοφόροι οἱ ῥίψαντες τὰ 81 σφαιρίδια. Ὅταν λοιπὸν ἔχετε αὐτὰ τὰ γεγονότα, ὅταν βλέπετε μίαν ἐπιτροπὴν κεντρικὴν μὴ πεισθεῖσαν νὰ ἀνακηρύξῃ τὸν κύριον Καπετανάκον, τότε ἐν συνειδήσει δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ κ. Λεωτσάκος, ὡς πλειονοψηφῶν διὰ τῶν 81 ψήφων, εἶναι ὁ νόμιμος βουλευτὴς Οἰτύλου.

§75ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ μὲ τὴν ἀριστερὰν τὸ αὐτὸ γίνεται.

§76ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἀδιάφορον· ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον λέγω τί γίνεται. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, κύριοι, τὸ τμῆμα προτείνει τὴν παραδοχὴν τοῦ κ. Λεωτσάκου ὡς νομίμου βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου.

§77ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Δύω εἶναι τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται εἰς τὴν παροῦσαν ἐκλογήν· πρῶτον, τὸ δικαίωμα τῆς ὑποψηφιότητος τοῦ κ. Λεωτσάκου, καὶ δεύτερον, τὸ ἐὰν ἐγένετο καλπονόθευσις ἢ κακὴ ἢ καλὴ ἀπαρίθμησις τῶν σφαιριδίων. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, ὁ κ. Δημητριάδης ἀνέπτυξε πολὺ καλὰ τὸ ζήτημα προτείνας ὅτι τὸ δικαστήριον ἐξαιρετικῶς καὶ ὅταν ἤθελε παρουσιασθῇ περίστασις, ἡ ὁποία νὰ ἀποδεικνύῃ τὸ ἀδύνατον τοῦ νὰ κοινοποιηθῇ ἡ αἴτησις τοῦ κ. Λεωτσάκου, τότε μόνον ἠδύνατο νὰ ὑπερπηδήσῃ τὴν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῆς ὑποψηφιότητος ἑνὸς ἑκάστου. Τὸ ἀδύνατον τοῦτο βεβαίως πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ἐναργῶς καὶ διὰ πολλῶν μέσων, ὥστε νὰ μὴ ἀφίνῃ ἀμφιβολίαν.

§78Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δικάζομεν ἀπόφασιν δικαστικὴν τώρα;

§79ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Τὸ δικαστήριον δὲν ἠδύνατο πέραν τῆς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ἐπιλαμβάνηται τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διότι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ δώσωμεν τόσην εὐρύτητα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δικαστηρίων, τὰ δικαστήρια θὰ περιπλακῶσιν εἰς περιστάσεις τοιαύτας, ὥστε νὰ διακινδυνεύσῃ ἡ ἀμεροληψία των. Καὶ γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἂν καὶ ἐξ ἀνάγκης ἡ πολιτεία ἀνέθηκέ τινα ζητήματα σχετικὰ πρὸς τὴν πολιτικὴν εἰς τὴν δικαιοσύνην, ὅλοι ἐθεωρήσαμεν ὅτι τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἐπικίνδυνον, διότι παρασύρομεν τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην εἰς ἀντικείμενα ξένα τῆς φύσεώς της. Λοιπὸν εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν ἐξουσίαν τῶν δικαστηρίων πέραν τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ἔταξεν ὁ νόμος, καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι μετὰ πολλῆς εὐκολίας εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν τὸ δικαστήριον ἐξέδωκε μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν τοῦ νὰ ἐξετάσῃ μάρτυρας καὶ νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἐγένετο ἀναφορά. Πόσους εἶχε, πόσους δὲν εἶχεν ἐκ τῶν ἐκλογέων, οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ. Ἀλλ’ ὅτι ὑπῆρξεν ἀναφορὰ καὶ ὅτι ἑπομένως ἔπρεπε νὰ ἀνακηρυχθῇ ὁ κ. Λεωτσάκος, νομίζω ὅτι διόλου δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, καὶ δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Καὶ τοιουτοτρόπως μόνος ὁ κ. Καπετανάκος ἐξετέθη ὡς ὑποψήφιος βουλευτὴς εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ κατὰ νόμον βουλευτής. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅμως ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχεται αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ἔρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, καὶ χωρὶς νὰ ἐξετάσω πολλὰ πράγματα κάμνω τὰς ἀκολούθους παρατηρήσεις· ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς διαλογῆς γίνεται λόγος περὶ τῆς κάλπης, τῆς ὁποίας ἡ αὖλαξ ἐδέχθη τὰ 81 σφαιρίδια· προσέτι δὲ γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ κάλπη αὕτη εἰς τὴν βάσιν τοῦ διαφράγματος εἶχεν ὀπήν, ἡ ὁποία ἦτο πρὸς τὸ ναί. Χθὲς εἰς τὸ τμῆμα μᾶς ἐπαρουσιάσθη μία κάλπη, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ εἶχεν ὀπήν, ἀλλὰ πρὸς τὸ ὄχι. Ἐγὼ ἐσκέφθην κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅτι ἴσως, ὅπως καὶ εἰς ἄλλα μέρη γίνονται ἄλλαι ἐπίνοιαι ἀπὸ τοὺς κομματάρχας διὰ νὰ κατορθώσουν τὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῶν φίλων των, τοιουτοτρόπως καὶ εἰς τὸ Οἴτυλον νὰ ὑπῆρξεν ἡ ἐπίνοια νὰ ἀφήσουν ὀπὰς εἰς τὸ διάφραγμα, ποῦ μὲν εἰς τὸ ναί, ποῦ δὲ εἰς τὸ ὄχι, καὶ νὰ κατορθώσουν ὥστε, ἐὰν μὲν ἀφορᾷ ἐκλογὴν φίλου των, νὰ λαμβάνουν κάλπην ἔχουσαν ὀπὴν πρὸς τὸ ναί, ἐὰν δὲ ἀφορᾷ ἀντίπαλον, νὰ ἔχῃ πρὸς τὸ ὄχι.

§80ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τίνος φίλος ἦτον ὁ ἔπαρχος;

§81ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν κατηγόρησα κανένα ὡρισμένως· τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι καθὼς εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας οἱ φίλοι ἑνὸς ὑποψηφίου ἐνδιαφέρονται καὶ ἐπινοοῦν διάφορα πράγματα διὰ νὰ φέρουν τὴν ἐπιτυχίαν, τοιουτοτρόπως ἠμπορεῖ νὰ ἔγεινε καὶ ἐδῶ. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ κάλπη βεβαιοῦται ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, ὅτι εἶχε τὴν ὀπὴν ἄγουσαν πρὸς τὸ ναί. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· ἐὰν ἡ κάλπη, ὅπως βεβαιοῦται, ἔχῃ τὴν ὀπὴν πρὸς τὸ ναί, βεβαίως δὲν ἠμπορῶ νὰ παραδεχθῶ ἐγὼ ὅτι εἷς ἀντίπαλος τοῦ κυρίου Λεωτσάκου ἔκαμεν, ὥστε νὰ κλίνῃ, ὡς λέγουν, τὸ διάφραγμα πρὸς τὸ ὄχι, διὰ νὰ δίδῃ εὐκολίαν πρὸς τὸ ναί· διότι ἂν ἔχω τὴν κάλπην κλεισμένην πρὸς τὸ ὄχι καὶ ἔχῃ τὴν ὀπὴν πρὸς τὸ ναί, εἶναι μάταιον νὰ τὸ κάμω· ἐὰν ᾖναι πρὸς τὸ ὄχι, τότε εὑρίσκω ἕνα λόγον, ἔχω τὴν ἀσφάλειαν, διότι ὅταν ψηφίζω εἰς τὸ ὄχι, ἔχω τὴν ἐλπίδα νὰ πέσῃ κανὲν σφαιρίδιον εἰς τὴν αὔλακα καὶ νὰ διέλθῃ διὰ τῆς ὀπῆς τοῦ ναί· ἄλλως, δὲν ἔχω νὰ ὠφεληθῶ τίποτε. Εἶπεν ὁ ἔντιμος εἰσηγητὴς, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς παραδέχεται ὅτι τὸ διάφραγμα ἔκλινε πρὸς τὸ ὄχι· δὲν εἶναι ὅμως ἀκριβές· ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, καὶ ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν παρεδέχθη τὸ τοιοῦτον, ἀλλ’ ἅμα ἠνοίχθη ἡ κάλπη καὶ παρετηρήθη ἀταξία, ἀμέσως ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἔκθεσις νὰ κατασχεθῇ ἡ κάλπη καὶ νὰ διαβιβασθῇ ἐνταῦθα καὶ τότε ἠμπορούσαμεν νὰ ἔχωμεν φῶς περισσότερον, ἵνα ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς εἰλικρινοῦς διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς· ὅταν ὅλα ταῦτα δὲν ὑπάρχουν, ὅταν αὐτὰ τὰ 81 σφαιρίδια ἐξασκοῦν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων λεπτομερειῶν, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν... (θόρυβος).

§82Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰς λεπτομερείας τὰς ἐπροκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰς συζητοῦμεν ὅταν θέλετε.

§83ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ προσβάλω κἀνένα, μήτε τὴν Κυβέρνησιν, μήτε τὰ διαμαχόμενα μέρη, μήτε νὰ ἀναπτύξω πολιτικὰ ζητήματα· ἐξετάζω τὰ πράγματα ὅπως μοὶ παρουσιάζονται καὶ ἐπ’ αὐτῶν φέρω τὰς κρίσεις μου. Ἂν ὁ κύριος Μαυρομιχάλης νομίζῃ, ὅτι ἡ κυβέρνησις ἐπεμβῆκεν εἰς τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα ἐκλογὴν ἢ παρεξετράπη πως, τὸ στάδιον εἶναι ἐλεύθερον νὰ φέρῃ πρότασιν. Λέγω λοιπὸν ὅτι, κρίνων κατὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα μοὶ παρουσιάζονται, πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀβίας καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς.

§84Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπορῶ, κύριοι, πῶς δύω ἄνδρες νομομαθεῖς ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ Βουλὴ σήμερον πρέπει νὰ ἀνατρέψῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρωτοδικείου, δι’ οὗ ἀνεκηρύχθη ὁ κύριος Λεωτσάκος ὡς βουλευτής· καὶ ἀπορῶ τόσον περισσότερον διότι δι’ αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως ἡ Βουλὴ θέλει φέρει τὸ χάος καὶ τὸν κυκεῶνα. Δύω διαδικασίας ἔχομεν κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, εἰς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ᾖναι ἐγγεγραμμένοι ὅλοι οἱ ἔχοντες δικαίωμα ψήφου ὅπως ψηφοφορῶσι κατὰ τὰς βουλευτικὰς καὶ δημοτικὰς ἐκλογάς· πρώτη διαδικασία εἶναι ἡ διαγραφομένη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποίου, καθὸ ὁ δήμαρχος μετὰ δύω συμβούλων ἀποφασίζει· δευτέρα εἶναι ἡ ἐρχομένη ἐνώπιον τοῦ πρωτοδικείου, τὸ ὁποῖον δικάζει πλέον ὡς ἐφετεῖον καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ εἶναι ἀνέκκλητος. Οὐδεὶς δὲ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀνατρέψῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρωτοδικείου. Καὶ νομίζετε, ὅτι αὐτὸ τὸ δικαίωμα αὐθαιρέτως καὶ ἄνευ ἀποδείξεως πρέπει νὰ τὸ οἰκειοποιηθῶμεν εἰς μίαν ἐπουσιώδη διάταξιν, ὁποία εἶναι ἡ τῆς ἀνακυρήξεως; Εἰς τὸ δικαστήριον τόσον τοῦ πρώτου ὅσον καὶ τοῦ δευτέρου βαθμοῦ ἀνεθέσατε ἔργα καὶ ἀποφάσεις ἀνεκκλήτους δυναμένας νὰ κλονίσωσιν ἐκ βάθρων καὶ αὐτὸ τὸ πολίτευμα διὰ τῶν ψευδοκαταλόγων. Τὸ πρωτοδικεῖον Μεσολογγίου διέγραψε 300 ἔχοντας δικαίωμα ψήφου εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ ἐνέγραψε 400· καὶ πολὺ ὀρθῶς τὸ ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνηνέχθησαν οἱ Μεσολογγῖται κατὰ τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶδον καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ ἔλεγεν ὁ δήμαρχος τοῦτον διαγράφω, διότι πέρνει ὀλίγα κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ δίδει τὴν ψῆφόν του, (φαίνεται ὅτι εἶναι συνειθισμένοι εἰς τὰ πολλὰ οἱ φίλοι τοῦ δημάρχου, καὶ τὸ βεβαιόνω ἐπισήμως, καὶ ὅ,τι βεβαιόνω ἐγὼ εἶναι ἀληθὲς, διότι τὸ ἀντελήφθην ἐξ ἐπισήμου ἐγγράφου καὶ δύναμαι νὰ τὸ πιστοποιήσω)· τὸ ὑπουργεῖον, λέγω, ὀρθῶς ποιοῦν, εἶπεν ὅτι διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητά του· καὶ συλλογισθεῖτε ὅτι εἶναι ἀνώτατον δικαστήριον ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ, κύριοι, ὁ κ. Δημητριάδης σᾶς ἠρνήθη, ὅτι ἂν ὑπάρξῃ περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτον ἀδύνατος ἡ ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἐπίδοσις τῆς ἀναφορᾶς τοῦ τριακοστοῦ μέρους τῶν ψηφοφόρων τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, ὅτι ὁ κ. Λεωτσάκος νομίμως ἀνεκηρύχθη ἀπὸ τὸ πρωτοδικεῖον; ὄχι· ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ τὸ ἀδύνατον. Καὶ ὅταν ἔχετε ἐνώπιόν σας δικαστικὴν ἀπόφασιν πρωτοδικείου καὶ δὲν πιστεύετε αὐτὴν, ποῖα ἄλλα μέσα θέλετε νὰ φέρετε ἵνα ὑποστηρίξετε τὸ ἀδύνατον; ποῖον ἄλλο στοιχεῖον εἶναι μᾶλλον ἀποδεικτικὸν, ἀφ’ οὗ δὲν σᾶς πείθῃ ἡ ἀπόφασις τοῦ πρωτοδικείου;

§85Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κύριε, πρόεδρε.

§86Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅτον θέλει ἂς ζητῇ τὸν λόγον ὁ κ. Δημητριάδης· εἶναι ἀδύνατον νὰ φέρῃ ἀποδείξεις μεγαλειτέρας τῶν ἀποφάσεων ἑνὸς δικαστηρίου, καὶ ὁ λόγος του δὲν δύναται νὰ ᾖναι πιστευτός. Ἡ ἀνακήρυξις ἐγένετο νομίμως, διότι ὁ κ. Λεωστάκος δὲν ἠδύνατο νὰ παρουσιάσῃ ἄλλα μέσα ἀποδείξεως. Ἀφίνω δὲ ὅτι τὸ ζήτημα ἐπαρουσιάσθη καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Παρνασσίδος κατὰ τὰ 1865 καὶ ἐλύθη ὡς ἰσχυρίζομαι. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τῆς ἐκλογῆς. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν παρανόμων ἐκλογῶν, διότι τὴν παρανομίαν δὲν τὴν ἐζήτησα ποτὲ διὰ τὸν ἑαυτόν μου, ἑπομένως δὲν τὴν ζητῶ ὑπὲρ κἀνενὸς ἄλλου. Ἀλλὰ, κύριοι, νομίζετε ὅτι αὐτὸ τὸ βουλευτήριον πρέπει νὰ γείνῃ τὸ παίγνιον τῶν τελευταίων ὑπαλληλίσκων τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ πρέπει νὰ ἐξαρτᾶται ἡ τύχη ἑνὸς ἀντιπροσώπου καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀπὸ ἕνα γραμματίδιον ἑνὸς ἐπάρχου; Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, τί συνέβη εἰς τὰς ἐκλογὰς μιᾶς ἐπαρχίας· αἱ κάλπαι αἱ ἀνήκουσαι εἰς τοὺς ἀντιπολιτευομένους εἶχον τὰς ὀπὰς τοῦ ναὶ στενοτέρας, ὥστε μόλις ἠδύνατο νὰ διέλθῃ τὸ σφαιρίδιον, τὰς δὲ ὀπὰς τοῦ ὄχι πολὺ ἀνοικτάς· ἀντιστρόφως δὲ εἶχον κατασκευασθῆ αἱ κάλπαι τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Ὅταν δὲ ὁ ἔπαρχος ἠρωτήθη διατί συνέβησαν ταῦτα; εἶπε, λάθος. Μὰ πῶς συνέβη λάθος εἰς ὅλας τὰς κάλπας τῶν ἀντιπολιτευομένων, τὸν λόγον βεβαίως τὸν εὑρίσκετε σεῖς. Εἰς τὸ Οἴτυλον, κύριοι, δύω ἦσαν οἱ διαγωνιζόμενοι, καὶ ὅλην τὴν εὐκαιρίαν εἶχεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ἡ ἀποστέλλουσα τὰς κάλπας εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, νὰ τὰς κατασκευάσῃ ὡς ἤθελε Τί ἔχουν νὰ κάμουν ἐδῶ οἱ κομματάρχαι ὡς λέγει ὁ κ. Λεώπουλος· αἱ κάλπαι εἶναι προϊὸν τῆς κατασκευῆς καὶ τῆς θελήσεως τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν· καὶ ἂν αὗται ᾖναι ἄνευ συνειδήσεως καὶ θέλουν διὰ παντὸς μέσου νὰ μὴ σεβασθῶσι τοὺς νόμους, ἀλλὰ νὰ εὐχαριστήσουν τοὺς δυνατοὺς, αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἔχετε. Πταίουν οἱ κομματάρχαι ὅμως, μᾶς λέγουν· κρεμάσατε τοὺς Μαυρομιχάλας, τοὺς Τζανετάκιδας· ὄχι, κύριοι· τιμωρήσατε τοὺς αὐθάδεις, τοὺς κακοήθεις ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐμπαίζουν μὲ τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ.

§87ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ τοὺς διευθύνοντας...

§88ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί συνέβη ἐνταῦθα; Ἔκλινε, λέγουν, τὸ διάφραγμα πρὸς τοῦτο τὸ μέρος καὶ ἑπομένως, λέγουν, ἐσχηματίσθη ἕνα αὐλάκι, εἰς τὸ ὁποῖον ἔπιπτον τὰ σφαιρίδια καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ αὐλάκι ἦτο μία τρύπα, καὶ οὕτω τὰ 51 σφαιρίδια κατῆλθον καὶ τὰ 81 δὲν κατῆλθον. Ὁ κ. Δημητριάδης λέγει ὅτι ὁ νόμος ῥητῶς σὲ ὑποχρεοῖ νὰ ψηφοφορήσῃς εἰς τὸ ναὶ ἢ εἰς τὸ ὄχι, καὶ ἂν δὲν ψηφοφορήσῃς, τιμωρεῖσαι· ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἐφαρμόζεται ἐνταῦθα. Ὁ νόμος λέγει ὅτι ὁ ψηφοφόρος ψηφοφορῶν εἰς μίαν κάλπην καὶ ἀρνούμενος νὰ ψηφοφορήσῃ εἰς τὰς λοιπὰς, τιμωρεῖται. Ὁ ψηφοφόρος ὅμως ἐπῆγε νὰ ψηφίσῃ εἰς τὴν κάλπην, εὗρεν ὅμως αὐλάκια· τί ἠθέλατε νὰ κάμῃ; (γέλωτες). Βλέπετε δὲ, κύριοι, ὅτι ἐκτὸς τοῦ δόλου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς — καὶ ἐνθυμεῖσθε ὁποῖα συνέβησαν καὶ διατὶ δὲν ἐδόθη τὸ εἰσιτήριον, διότι τὰ παιδία τῆς Μάνης ἐπιάσασι τὰ ὅπλα, ἄλλως ὁ ἔπαρχος ἤθελε δώσει 12 εἰσιτήρια—ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν ψήφων, αἵτινες ἔπεσαν εἰς τὸ αὐλάκι; ὅσα μὲν σφαιρίδια, καὶ προσέξατε, δὲν ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τοῦ Λεωτσάκου, ἡ σεβαστὴ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ τὰ καταλογίζει ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ τοιαῦτα ἦσαν τὰ 51· τὰ δὲ εἰς τὴν αὔλακα 81 δὲν τὰ καταλογίζει αὐθαιρέτως, διότι μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ τί ἐξήχθη κατόπιν; ὅτι τὰ 51 σφαιρίδια τὰ καταλογισθέντα ἔπιπτον ἐκ τῆς αὐτῆς αὔλακος, ἐξερχόμενα ἀπὸ μίαν τρύπα· λοιπὸν κατελόγισεν ὅσα δὲν μετέβαλλον τὸ ἀποτέλεσμα, τὰ δὲ λοιπὰ ἀπέῤῥιψεν. Ἀλλὰ μήπως ἔχετε μόνον τὸν δόλον ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν; ὄχι· ἔχετε καὶ τὴν κακὴν πίστιν. Κατεσχέθη ἡ κάλπη, καὶ ἤθελε σταλῆ ἐδῶ καὶ θὰ τὴν εἴχομεν ἐνώπιόν μας· ἀλλ’ ἀντὶ ἐκείνης τῆς κάλπης μᾶς ἐστάλη ἄλλη, ἄλλο ὄνομα φέρουσα ἐγγεγραμμένον, ὁ Γιάννης τοῦ Κώστα· ἡ κάλπη ἐκείνη ἀνελήφθη, καὶ βεβαίως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ἡ ἐνεργήσασα τὸν πρῶτον δόλον, τὴν ἀπέκρυψεν ἐκ δευτέρου.

§89ΙΩΑΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ ἀνεψιὸς τοῦ κ. Λεωπούλου (θόρυβος).

§90ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης λέγει, ὁ ἀνεψιός μου ἔπραξεν ὅλα ταῦτα.

§91Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ναὶ, ὁ Πολυχρόνης.

§92ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἐκεῖ κἀνένα ἀνεψιόν.

§93ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ὑποθάλψῃ καὶ νὰ ἐνθαῤῥύνῃ τὸν δόλον τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἂς ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Λεωτσάκου· ἄλλως δὲ, ἂν θέλετε νὰ δώσητε παράδειγμα, καὶ παράδειγμα αὐστηρὸν, οὐ μόνον πρέπει νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ πρέπει αὐτὸν τὸν αὐθάδη καὶ κακοήθη διοικητικὸν ὑπάλληλον νὰ προκαλέσετε τὴν κυβέρνησιν νὰ τὸν τιμωρήσῃ αὐστηρῶς.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά (θόρυβος).

§95Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ ὅλας τὰς διαμαρτυρήσεις τῶν κυρίων θεωρούντων τὴν συζήτησιν περιττὴν, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ἀνεπτύχθη μία θεωρία παρὰ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, τὴν ὁποίαν δὲν ἀσπάζομαι. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπεν, ὅτι προκειμένου περὶ ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων, μόνον τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμος, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ δικάσῃ, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ νομίμου ἢ μὴ τῆς ἀνακηρύξεως, ὅτι τὸ δικαστήριον εἶναι κυρίαρχον ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ δύναται ὁποιονδήποτε θέλει ν’ ἀνακηρύττῃ καὶ ὁποιονδήποτε ν’ ἀποκλείῃ. Τοιαύτη θεωρία δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὰ οἰκτρὰ ἀποτελέσματα· καὶ ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἡ Βουλὴ, κύριοι, εἶναι κυρίαρχον Σῶμα, καὶ ἅμα πρόκειται εἰς ἕτερον σῶμα, ἔστω καὶ δικαστήριον ἢ πρωτοδικεῖον (καὶ γνωρίζετε πῶς καταρτίζονται τὰ πρωτοδικεῖα), ν’ ἀναθέσῃ τὴν ἐξέλεγξιν ὁποιουδήποτε σταδίου τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν της, ἀπώλεσε τὴν ἀνεξαρτησίαν της, καὶ ἀπὸ Σῶμα κυρίαρχον θέλει καταστῆ σῶμα ὑποτελές. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ὅπως ὑποστηρίξῃ τὴν θεωρίαν του προσέφυγεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τὰς ὁριζούσας τὸν τρόπον τοῦ καταρτισμοῦ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων· οὐδεμία ὅμως ὑπάρχει σχέσις τῶν διατάξεων τούτων πρὸς τὰς περὶ ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων. Ἡ τῶν ὑποψηφίων ἀνακήρυξις, ὡς ἓν τῶν σταδίων τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ὑποπίπτει ἀναγκαίως εἰς τὸν ἔλεγχον μόνης τῆς Βουλῆς. Μόνον ἡ Βουλὴ δύναται νὰ φέρῃ κυρίαρχον ψῆφον ἐπὶ ζητημάτων καθαρῶς ἐκλογικῶν, καθὸ θιγόντων τὴν κυριαρχίαν της. Τὸ δικαστήριον δὲν ἐκδίδει ἀπόφασιν δικαστικὴν, ἀποτελοῦσαν δεδικασμένον, ὥστε νὰ φοβῆσθε τὴν σύγχυσιν τῶν ἐξουσιῶν· ἐνεργεῖ ἁπλῶς ὡς ἤθελεν ἐνεργήσει πᾶσα ἄλλη ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν ὁ νόμος ἤθελεν ἀναθέσει τὸ ἔργον τῆς ἀνακηρύξεως. Ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ καταρτισμοῦ ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐπειδὴ οὗτοι, καίτοι ἀποτελοῦντες τὴν βάσιν τῶν ἐκλογῶν, δὲν εἶναι ὅμως καὶ μέρος τῆς ἐκλογῆς, πρὸς δὲ χρησιμεύουσι διά τε τὰς βουλευτικὰς ὡς καὶ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, ἐφ’ ὧν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα ἐλέγχου, τότε ἔρχεται τὸ πρωτοδικεῖον, τὸ ὁποῖον δικάζει κατὰ δεύτερον βαθμὸν τὰς κατὰ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐνστάσεις, οἵτινες οὕτω καθίστανται ὁριστικοί. Ἀλλὰ τί θέλομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὰς θεωρίας; νομίζω ὅτι πρακτικῶς τὸ ζήτημα ἐξεταζόμενον δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς λογικὴν λύσιν. Τὸ δικαστήριον ἐξέδωκεν ἀπόφασιν προδικαστικὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπέβαλε τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀπωλείας τῆς προτάσεως τοῦ κ. Λεωτσάκου ὡς ὑποψηφίου καὶ τὴν προσαγωγὴν ἀντιγράφου τῆς ἀπολεσθείσης. Συνεπείᾳ τῆς ἐκδοθείσης ταύτης ἀποφάσεως διεξήχθησαν ἀποδείξεις· ἀπεδείχθη δ’ ἐξ αὐτῶν πραγματικῶς ἡ ἀπώλεια. Ἡ πρότασις ἐγένετο, ἑπομένως καὶ ἐπληρώθη τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Ὅταν δὲ τοιαῦτα ἔχωμεν γεγονότα, ὅταν ὡς ἐκ περισσοῦ ἔχωμεν τὴν πλειοψηφίαν αὐτοῦ τοῦ κυρίου Λεωτσάκου καὶ σκεφθῶμεν, ὅτι προκειμένου περὶ προτάσεως δὲν ἀπαιτεῖται εἰμὴ τὸ τριακοστὸν τῶν ἐκλογέων, ὅπερ ἀναγκαίως περιλαμβάνεται εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ἧς ἔτυχε, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀμφισβητήσωμεν τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Λεωτσάκου, ἐπικαλούμενοι τὴν ἔλλειψιν δῆθεν προτάσεως πρὸς ἀνακήρυξιν, ἥτις ὑπῆρξε μὲν, ἀλλ’ ἀπωλέσθη.

§96Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ φέρω χωρὶς νὰ ὀργισθῶ, διότι ὁ ὀργιζόμενος δὲν βουλεύεται ὀρθῶς. Δὲν θέλω νὰ ἀνατρέξω οὔτε εἰς ἐκλογὰς ἄλλων ἐπαρχιῶν, οὔτε εἰς παραδείγματα ξένα καὶ ἀτυχῆ· ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν προκειμένην ἐκλογὴν καὶ εἰς ταύτην περιορίζομαι, διότι περὶ ταύτης μόνον πρόκειται καὶ ἐπ’ αὐτῆς νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου· εἶναι δὲ ἀδύνατον νὰ πεισθῶ, ὅτι τὰ σφαιρίδια, τὰ εὑρεθέντα ἐπὶ τῆς αὔλακος τῆς κάλπης, ἦσαν εἰς τὸ ναί ἢ εἰς τὸ ὄχι. Τώρα ὁ κ. Πετιμεζᾶς πείθεται καὶ ὑποστηρίζει διαφθορὰν τῶν ὑπαλλήλων, ἐγὼ ἀδιαφορῶ ἐπὶ τούτου· ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀληθεύῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει περὶ τῶν ἀρχῶν, ἐν γένει; Εἶναι ἀποδεδειγμένον ἤδη, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Ἀβίας ἀνῆκεν εἰς τὸν κ. Λεωτσάκον· εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ, ὅταν παρέλαβε τὰς κάλπας, τὰς ἐπιθεώρησε καὶ τὰς εὑρῆκε καλῶς ἐχούσας. Πῶς λοιπὸν θὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ κάλπη εἶχε μεταβληθῆ πρότερον ὑπὸ τῶν ἀρχῶν; Ἐξ ἐναντίας ἐνταῦθα πρέπει νὰ μεμφθῶμεν τὸν δόλον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀνῆκεν εἰς τὸν κ. Λεωτσάκον. Ἀλλὰ σήμερον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσωμεν ταῦτα πάντα. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι 81 σφαιρίδια δὲν εὑρέθησαν εἰς τὸ ναί· ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα ἀλλοιοῦται, καὶ ὁ κ. Λεωτσάκος δὲν ἔχει πλειοψηφίαν. Τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε· καὶ ἐπικυροῦντες τοιαύτην ἐκλογὴν, δὲν δύνασθε νὰ ἐμπνεύσητε τὴν ὀρθότητα καὶ τὴν νομιμότητα εἰς τὴν κοινωνίαν· προστίθημι δὲ, ὅτι διαφωνῶ καὶ πρὸς τὰς ἰδέας τοῦ κ. Πετιμεζᾶ περὶ τῆς ἀπολύτου ἰσχύος τῶν δικαστ. ἀποφάσεων ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων δὲν σταματᾷ εἰμὴ ἀπέναντι τῆς ἀδικίας.

§97Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προσθέσω ὀλίγα. Ὁ κ. Δημητριάδης εἶπεν, ὅτι αὐτὸς δὲν ὁμιλεῖ ὡργισμένος καὶ δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ τῆς ἐκλογῆς Μεσολογγίου κλπ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν εἶχον ἄλλο πρόσφατον γνωστὸν παράδειγμα ν’ ἀναφέρω καὶ διὰ τοῦτο ἀνέφερα αὐτό. Ἐγὼ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσολογγίου ἐπῄνεσα τὸ ὑπουργεῖον, διότι εἶπεν ὅτι ἀφοῦ ἐγένετο μία ἀπόφασις, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ κάμω ἄλλως. Ἀλλ’ ὁ κ. Δημητριάδης μὲ παρεξήγησε. Κάμνω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν· οἱ χωρικοὶ δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσωσι πολλῶν ὑπαλλήλων, διελθόντων ἄστεα καὶ πόλεις, ταῖς πονηρίαις. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Πρόεδρε, τί ἐπάθατε εἰς τὴν ἐκλογήν σας· σᾶς εἶχον μίαν κάλπην ὁλόμαυρην· ἄσπρο δὲν ὑπῆρχε πουθενὰ (γέλως).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συνέβη ἐπὶ τῆς παρούσης ἐκλογῆς (θόρυβος). Κύριοι, ἐπροτάθη καὶ ὑπεστηρίχθη ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀβίας· ταύτην ἐπρότεινεν ὁ κ. Ἡλ. Φλέσσας καὶ ὑπεστήριξαν ὁ κ. Δημητριάδης καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Ἐπομένως θέλει τεθῇ πρῶτον ἡ πρότασις αὕτη εἰς ψηφοφορίαν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀβίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§99ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σηκωθῆτε πρὸς τοῦτο δεκαπέντε (ἐγείρονταί τινες).

§101ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶναι δεκαπέντε.

§102ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε, ψηφολέκται.

§104Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι περιττὴ ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§105ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν, ἐγειρόμενοι). Ὄχι! δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε πρόεδρε.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι· θὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀβίας λέγουσι ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Περ. Μαυρομιχάλη καὶ Μ. Βότσαρη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον· Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀβίας, ναὶ ἢ ὄχι;

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 124· ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Ἀβίας 21· ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως 101, καὶ ἠρνήθησαν δύω. Κύριοι, θὰ προκαλέσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ὅλης ἐκλογῆς. Οἱ παραδεχόμενοι ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ὁ κύριος Λεωτσάκος, ἐκλεχθεὶς βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, ἔχει τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸν κύριον Π. Λεωτσάκον ὡς νόμιμον βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου. Ἂς προσέλθῃ νὰ ὁρκισθῇ· (ὁρκίζεται). Καθήσατε, κύριοι, ἔχω νὰ ἀναγγείλω τι εἰς τὴν Βουλήν. Κατετέθη πρὸ ὀλίγου ἡ ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας· αὕτη φέρει ὅλους τοὺς τύπους, ὑποθέτω, καὶ ὑπέρ, διότι ὁ εἰσηγητὴς εἶναι δὶς ὑπογεγραμμένος, ὥστε δὲν φοβούμεθα ἵνα τινὲς ὀργίλοι ὀργισθῶσιν αὔριον· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἂν φέρῃ τὴν πλειοψηφίαν, διότι μέλη τινὰ μὲ εἶπον νὰ μὴ τὴν ἀναγνώσω.

§108Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην συνήλθομεν καὶ ἀπεφασίσαμεν τὴν Παρασκευὴν νὰ ἀκροασθῶμεν τοὺς ἐνισταμένους, ἀλλὰ τότε δὲν συνήλθομεν, διότι ἦτον ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου· προσεκλήθησαν μέλη τινὰ, ἐγὼ καὶ ἄλλα τινὰ μέλη δὲν προσεκλήθημεν. Χθὲς ὁ κύριος πρόεδρος τοῦ τμήματος μοὶ ἔφερε τὴν ἔκθεσιν νὰ ὑπογράψω, ἀλλὰ δὲν εἴδομεν τὰ ἔγγραφα. Σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ἕως οὗ ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλα τινὰ μέλη (θόρυβος).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ πρόεδρος τοῦ τμήματος;

§110ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Ζέγγελης.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ;

§112ΤΙΝΕΣ. Ἀπουσιάζει (θόρυβος).

§113ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ δώσω καὶ ἐγὼ τινὰς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν. Πραγματικῶς τὸ τμῆμα συνῆλθε μίαν ἡμέραν, ἔκαμε εἰσηγητὴν τὸν κ. Καναβόν· μετὰ ταῦτα προσεκλήθησαν τὰ μέλη δὶς ἢ τρὶς νὰ προσέλθωσι. Χθὲς ἐνῷ συνεδριάζαμεν μᾶς προσεκάλεσαν νὰ συνέλθωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν, ὅπως συσκεφθῶμεν· ἦτον ἑτοίμη καὶ μία ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὁ εἰσηγητὴς κατέθεσεν, ὅστις εἶπεν ὅποιος θέλει ἂς τὴν ὑπογράψῃ· ἦσαν καὶ μέλη τινὰ, τὰ ὁποῖα ἐπείσθησαν καὶ ὑπέγραψαν· οἱ ἐπίλοιποι, ἐπειδὴ δὲν ἀνοίξαμεν οὐδὲν βιβλίον ἀπὸ τὰ πρακτικὰ, εἴπομεν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ σκεφθῶμεν, καὶ ἐπειδὴ εἷς ἐκ τῶν βουλευτῶν, ὁ κ. Στάϊκος, μᾶς εἶπεν ὅτι ἔχει πληροφορίας νὰ μᾶς δώσῃ, εἴπομεν νὰ ἔλθῃ ν’ ἀκούσωμεν αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Ἐγὼ ἦλθα τὴν πρωΐαν καὶ ἔδωσα μιὰ ματιὰ τρεχάτα εἰς τὰ πρακτικά· εἶδα ὅτι εἶναι κάμποσα πράγματα, τὰ ὁποῖα φαίνονται σπουδαῖα. Ἔχομεν ἑπομένως ἀνάγκην νὰ ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ; δὲν ἔχομεν ἐναντίωσιν· θέλομεν ὅμως νὰ ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα.

§114ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ποῖοι εἶναι ὑπογεγραμμένοι εἰς εἰς τὴν ἔκθεσιν;

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἑτέραν ἔκθεσιν, εἶναι καί τινα ἄλλα μέλη.

§116ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅπως τὴν ἐξήγησεν ὁ κ. Λομβάρδος. Ὅταν συνῆλθε τὸ τμῆμα, ἐγὼ ἔκαμα τὴν εἰσήγησιν· τὴν ἐπιοῦσαν προσεκλήθημεν χωρὶς νὰ ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα καὶ διελύθημεν. Χθὲς προσεκλήθην, δὲν ἠξεύρω ἂν ἐγένετο ἀπαρτία· ὑπέθετον, ὅτι θὰ ἐγίνετο καὶ ὑπέγραψα· ἀλλ’ ἀπαρτία δὲν ἐγένετο, καὶ ἑπομένως δὲν ἐγένετο ἡ ἔκθεσις συναινέσει τοῦ τμήματος.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ, ἵνα τὸ ἔγγραφον τοῦτο παραπεμφθῇ εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ τμήματος νὰ συγκαλέσῃ τὸ τμῆμα καὶ προβῇ νομίμως εἰς τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως;

§119ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον δὲν ἔχομεν συνεδρίασιν, διότι οὔτε ἡ μία μερὶς, οὔτε ἡ ἄλλη κατήρτισε τὸ ψηφοδέλτιόν της διὰ τὰς ἐπιτροπάς· ἑπομένως δὲν θὰ γείνῃ συνεδρίασις. Ἂν ὅμως ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, ἂν τὸ Τμῆμα συνέλθῃ καὶ ἑτοιμάσῃ τὴν ἔκθεσιν, νὰ σταλῇ διὰ νὰ τυπωθῇ.

§121ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἀλλὰ νὰ προσκληθῇ τὸ Τμῆμα νὰ συνέλθῃ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι, ἵνα ἐπιστραφῇ εἰς τὸν πρόεδρον τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὅπως συνταχθῇ νομίμως ἡ ἔκθεσις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§123ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰδοποιηθῇ τώρα ὁ κ. πρόεδρος τοῦ τμήματος;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, θὰ εἰδοποιηθῇ. Αὔριον πρὸ τῆς 12ης παρακαλοῦνται ὅλαι αἱ μερίδες νὰ στείλουν τὰ ψηφοδέλτιά των διὰ νὰ ἑτοιμασθοῦν ὅπως μεθαύριον γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτροπῶν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 παρὰ 25|60).