1873.02.14

§0ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ

Ἐνάρξεως τῆς Αʹ. Συνόδου τῆς Εʹ. Βουλευτικῆς περιόδου. 14 Φεβρουαρίου 1873. (Τετάρτη). (Ὥρα 10 π. μ.) Ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Γ. Δρακόπουλος καὶ ὁ ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμηματάρχης κ. Α. Βαλαβάνης κατὰ τὸ πρόγραμμα τῆς τελετῆς ὑπεδέχθησαν εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ βουλευτηρίου τοὺς κυρίους βουλευτὰς καὶ ἔλαβον παρ’ αὐτῶν τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν δοθέντα πρὸς αὐτοὺς εἰδοποιητήρια. Εἶτα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ πρεσβύτερος τῶν βουλευτῶν κ. Ἀντώνιος Γεωργαντᾶς, συμπαρακάθηνται δὲ ὡς γραμματεῖς οἱ κύριοι Ὄθων Μακρυγιάννης, Σπυρίδων Λογιωτατίδης, Λεωνίδας Βούλγαρης, Δημήτριος Ῥάλλης, Βασίλειος Ν. Βουδούρης, Μ. Βότσαρης καὶ Ἰωάν. Μαυρομιχάλης ὡς νεώτεροι (θόρυβος).

§1ΤΙΝΕΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ νεώτεροι, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ αὐτούς; Αὐτοῦ ἐκάθησαν ἑπτὰ, ὀκτώ.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐν τούτοις θεωρῶ, ὅτι πρέπει νὰ καθήσωσιν ὡς γραμματεῖς οἱ κύριοι Βουδούρης, Μακρυγιάννης ...

§3ΜΙΛΗΣΗΣ. Μήπως σᾶς εἴπομεν νὰ ὁρίσητε σεῖς τοὺς γραμματεῖς; Τὸ Σύνταγμα λέγει, ὅτι οἱ νεώτεροι καταλαμβάνουσι τὴν θέσιν τῶν γραμματέων.

§4Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὴν ἰδέαν μου, ὁ κ. Λογιωτατίδης δὲν εἶναι νεώτερος ἀπὸ τὸν κ. Ῥάλλην, καὶ ὁ κ. Μακρυγιάννης ἀπὸ τὸν Μαυρομιχάλην ....

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐκείνους γνωρίζω ὡς γραμματεῖς· τώρα Βουλὴ δὲν εἶναι. Ὅταν συγκροτηθῇ τὸ σῶμα, τότε ....

§6ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς ὁρίσητε σεῖς· ἄλλως ἠμποροῦμεν ν’ ἀναβῶμεν ὅλοι ἐκεῖ καὶ δὲν ἠξεύρομεν ποῖος θὰ τὸ ἀποφασίσῃ.

§7ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ τοῦ Προέδρου τὴν θέσιν θὰ τὴν ἀμφισβητήσωμεν· τὴν ἀμφισβητοῦμεν, εἶναι γεροντότεροι ἐδῶ καὶ θὰ ἀποφασίσῃ τὸ σῶμα. Εἶναι ὁ κ. Παπαδαῖος.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ τὸ σῶμα, θὰ τὸ ἀποφασίσῃ.

§9Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ σῶμα ἦλθε.

§10Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ Σύνταγμα λέγει, ὁ πρεσβύτερος λαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου, οἱ δὲ νεώτεροι παρακάθηνται ὡς γραμματεῖς· ἡμεῖς δὲ φρονοῦμεν, ὅτι, μεταξὺ τῶν ὑπαρχόντων, ὁ κ. Βούλγαρης δὲν εἶναι νεώτερος τοῦ κ. Μαυρομιχάλη. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν εἶσθε σύμφωνοι νὰ περιμείνωμεν νὰ γίνῃ ἀπαρτία, τότε δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε.

§11ΤΙΝΕΣ. Θὰ σεβασθῶμεν τὸν Νόμον, κύριοι;

§12ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τελειώσῃ. Τὸ προεδρεῖον δὲν εἶναι καλῶς κατηρτισμένον καὶ σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα θὰ τελειώσῃ, ὅταν γίνῃ ἀπαρτία.

§14ΜΙΛΗΣΗΣ. Τώρα ἐρχόμεθα καὶ καταλαμβάνομεν τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ἡμεῖς.

§15ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. (Ἀναγινώσκει τὸν ὀνομαστικὸν τῶν κκ. βουλευτῶν κατάλογον). «Κωνσταντῖνος Θεοδώρου».

§16ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατάλογον δὲν δύνασθε ν’ ἀναγνώσητε, κ. Μακρυγιάννη· δὲν εἶσθε ὁ νεώτερος.

§17ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ (Ἀναγινώσκει). «Κωνσταντῖνος Θεοδώρου».

§18ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀναγνώσητε.

§19Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ νεώτερος θ’ ἀναγνώσῃ τὸν κατάλογον.

§20ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρὸς τὸν κ. Μακρυγιάννην). Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀναγνώσητε τὸν κατάλογον.

§21Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ νεώτερος θ’ ἀναγνώσῃ τὸν κατάλογον.

§22ΤΙΝΕΣ. Ὁ κ. Ῥάλλης. Ὁ κ. Δημ. Ῥάλλης λαμβάνει τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον ἐκράτει εἰς χεῖράς του ὁ κ. Μακρυγιάννης, διὰ νὰ τὸν ἀναγνώσῃ· ἐπειδὴ δ’ ὁ κ. Μακρυγιάννης δὲν ἠθέλησε νὰ τὸν ἀφήσῃ, διχοτομεῖται ὁ κατάλογος καὶ τὸ μὲν ἓν τεμάχιον μένει εἰς τὴν χεῖρα τοῦ ἑνὸς, τὸ δὲ ἕτερον εἰς τὴν τοῦ ἄλλου.

§23ΟΘ. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Τί τρόπος εἶναι αὐτός;

§24Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχει καὶ ἄλλους καταλόγους.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ καθήσῃς καλὰ, κύριε Ῥάλλη, αὐτοῦ· θὰ σὲ βγάλω ἔξω (θόρυβος).

§26Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν μοῦ λέγετε ἀπὸ ποῦ θὰ μὲ βγάλετε ἔξω; (Προσέρχεται τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον).

§27ΤΙΝΕΣ. Τί τρόπος εἶναι αὐτὸς, κύριε Πρόεδρε;

§28ΜΑΚΡΗΣ. Νομίζω εἰλικρινῶς, ὅτι εἶναι νεώτεροι οἱ κύριοι Μαυρομιχάλης, Ῥάλλης, Βουδούρης καὶ Βότσαρης· αὐτὴ εἶναι ἡ εἰλικρίνεια.

§29ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Κωνϛ. Θεοδώρου».

§31ΤΙΝΕΣ. Ἂς λυθῇ πρῶτον τὸ ζήτημα. Ὁ Πρόεδρος ἐπιμένει, οἱ δὲ περιπλέον γραμματεῖς δὲν ἀπομακρύνονται.

§32ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ εἰλικρίνεια λοιπὸν ἀπαιτεῖ καὶ ἡ ὁμόφωνος συγκατάθεσις τῆς Βουλῆς ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς γραμματεῖς οἱ νεώτεροι· ὡς τοιούτους δὲ βλέπουν οἱ κύριοι βουλευταὶ τοὺς κυρίους Δ. Ῥάλλην, Ἰω. Μαυρομιχάλην, Μ. Βότσαρην, Β. Βουδούρην· οἱ ἄλλοι νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον ν’ ἀποσυρθῶσι.

§33ΤΙΝΕΣ. Μὴ κάθεσθε ἐκεῖ λοιπὸν ἐσεῖς. Ἀποσύρονται οἱ κύριοι Ὄθ. Μακρυγιάννης, Λ. Βούλγαρης καὶ Σ. Λογιωτατίδης.

§34Μ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ. (Γραμματεὺς, ἀναγινώσκει τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες βουλευταὶ εἶναι 55, ὥστε ἀνοίξατε τὰ θεωρεῖα. Ἀνοίγονται τὰ θεωρεῖα καὶ εἰσέρχονται πλῆθος ἀκροατῶν πάσης τάξεως καὶ φύλου. (Ὥρα 10 καὶ ½ π. μ.)

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη θὰ κληρώσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις θὰ ὑποδεχθῇ τὰς Α. Α. Μ. Μ. Ἐγένετο ἡ κλήρωσις, ἔλαχον δὲ οἱ κύριοι Ἐπ. Βιρβίλης, Ἰω. Ἰωάννου, Σ. Κορυζῆς, Κ. Πλατὺς, Δ. Τριγγέτας, Γ. Μίλησης, Α. Μεταξᾶς, Ἰω. Παπαζαφειρόπουλος, Στ. Ἀναστασιάδης καὶ Ἰω. Κυριακός. Προσέρχεται ὁ Σ. Μητροπολίτης μετὰ τῆς ἱερᾶς Συνόδου, ἱερέων καὶ ἱεροδιακόνων. (Ὥρα 11 π. μ.) Ψάλλεται ὁ συνήθης ἁγιασμός. (Ὥρα 11 καὶ 20|60 π. μ.)

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐγερθῶσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ διὰ νὰ ὀμόσωσι τὸν ὅρκον. Ὁ Σ. Μητροπολίτης ἀναγινώσκει τὸν νενομισμένον ὅρκον, τῶν βουλευτῶν ὑψωμένην τὴν δεξιὰν κρατούντων, εἶτα ὑπογράφει τὸ πρωτόκολλον τῆς ὁρκωμοσίας, καὶ κατόπιν ὑπογράφουσιν αὐτὸ ὁ προσωρινὸς πρόεδρος, οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ λοιποὶ παρευρεθέντες βουλευταί.) Ὥρα 12 παρὰ 15|60 π. μ. Προσέρχονται οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι τῶν ξένων δυνάμεων καὶ καταλαμβάνουσι τὴν δι’ αὐτοὺς προσδιορισθεῖσαν θέσιν. Ὥρα 12 παρὰ 3|60 π. μ. Προσέρχεται ἡ Α. Μ. ἡ Βασίλισσα μετὰ τοῦ θείου τῆς, τῆς μεγάλης κυρίας, τριῶν ἑτέρων κυριῶν, τοῦ Αὐλάρχου καὶ δύο ὑπασπιστῶν. Ὥρα 12 καὶ 5|60. Ἀναγγέλλεται ἡ ἄφιξις τοῦ Βασιλέως ὑπὸ τοῦ ὡρισμένου ἐπὶ τούτῳ κλητῆρος. Ἐξέρχεται τὸ προεδρεῖον μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὑποδέχεται τὸν Βασιλέα, ὅστις ἀναβὰς ἐπὶ τοῦ θρόνου καὶ ἔχων πρὸς τὰ δεξιὰ τὸν προσωρινὸν πρόεδρον τῆς Βουλῆς, πρὸς τὰ ἀριστερὰ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ τοὺς ὑπασπιστὰς καὶ διαγγελεῖς ἑκατέρωθεν καὶ ὄπισθεν τοῦ θρόνου, ἔλεξε τάδε· «Κύριοι Βουλευταί. Μετὰ χαρᾶς βλέπω περὶ Ἐμὲ τοὺς Ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους συνελθόντας ὅπως συμπράξωσι μετὰ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς διευθέτησιν τῶν κοινῶν συμφώνως πρὸς τὰ φρονήματα καὶ τοὺς πόθους αὐτοῦ. Αἱ σχέσεις Μου μετὰ τῶν ξένων Δυνάμεων εἶναι ὡς καὶ πρότερον φιλικαί· ἡ δὲ πρόοδος τοῦ τόπου θέλει ἔτι μᾶλλον κρατύνει καὶ ὠφελιμοποιήσει αὐτὰς ἐν τῷ μέλλοντι. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἑξάμηνον ἡ διοίκησις ἐπιμόνως ἐνησχολήθη εἰς τὴν σύλληψιν τῶν φυγοδίκων· ἡ δὲ δραστηρία τοῦ ἔργου ἐκτέλεσις ἀπήλλαξε ταχέως τὴν κοινωνίαν τῆς φθοροποιοῦ ταύτης ἀνωμαλίας. Ἡ ληστεία ἀφ’ ἑτέρου ἐντελῶς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐξαφανισθεῖσα, ἐπιτυχῶς ἀπεκρούσθη καὶ ἐπὶ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς. Πρὸς ἐντελῆ δὲ καταστροφὴν αὐτῆς ἐν τοῖς συνόροις ἡ Κυβέρνησίς Μου ἐπρότεινε τῇ Ὀθωμανικῇ Κυβερνήσει σχέδιον εἰδικῆς ἐπὶ τούτῳ συμβάσεως, ἥτις δὲν θέλει βραδύνει, ἐλπίζω, νὰ συνομολογηθῇ χάριν τοῦ κοινοῦ ἀμφοτέρων τῶν ἐπικρατειῶν ἠθικοῦ καὶ ὑλικοῦ συμφέροντος. Εἰς τὴν σκέψιν ὑμῶν θέλουσι τάχιστα ὑποβληθῆ συμβάσεις καὶ νομοθετικὰ ἔργα ἄξια τῆς ἐμβριθοῦς ὑμῶν μελέτης, ὡς ἀμέσως ἀφορῶντα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δυνάμεων τοῦ τόπου, ὅστις ἰσχυρῶς αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην ταύτην· ἤτοι Περὶ συστάσεως δύω τραπεζῶν, τῆς Γενικῆς πιστωτικῆς καὶ τῆς Κτηματικῆς, αἵτινες θέλουσιν ἀναπτύξει τὴν πίστιν, ἥτις εἶναι τὸ δραστηριώτατον ὄργανον τοῦ σημερινοῦ πολιτισμοῦ, ἐλαττώσει τὴν τιμὴν τῶν κεφαλαίων, συνδράμει τὴν γεωργίαν, ἔχουσαν ἀπόλυτον αὐτῶν ἀνάγκην, καὶ διευκολύνει τὴν ἐκτέλεσιν ὠφελίμων δημοτικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ἔργων· Περὶ κατασκευῆς δύω σιδηροδρόμων ἀπὸ Πατρῶν μέχρι Πύργου καὶ ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι τῶν παρὰ τὴν Λαμίαν συνόρων, οἵτινες θέλουσιν ἀναπτύξει τὴν ἐσωτερικὴν συγκοινωνίαν καὶ πιθανῶς συνδέσει τὴν χώραν μετὰ τῶν ἄλλων Ἐπικρατειῶν· Περὶ ἱδρύσεως γεωργικῆς ἑταιρίας πρὸς διδασκαλίαν καὶ ἐφαρμογὴν τῶν νέων συστημάτων τῆς καλλιεργείας διὰ συστάσεως πρακτικῶν καὶ θεωρητικῶν Σχολῶν καθ’ ἅπαντας τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους, ὅπως ἐνισχυθῶσι καὶ διὰ τῆς ἐπιστήμης αἱ γεωργικαὶ δυνάμεις τῆς ἡμετέρας χώρας· Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ μετὰ τῆς ἀλλοδαπῆς· Περὶ αὐξήσεως καὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ὑπαρχόντων τῆς ὁδοποιΐας πόρων, ὅπως ἐν βραχεῖ χρόνῳ ἡ ὅλη τοῦ Κράτους ὁδοποιΐα περαιωθῇ, παραχωρουμένου τοῦ ὅλου ἔργου εἰς ἑταιρίας ἐπὶ διαγωνισμῷ· Περὶ ἀναδιοργανώσεως καὶ ἀναπτύξεως τῆς Σχολῆς τῶν τεχνῶν συμφώνως πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῆς τε κοινωνίας καὶ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, μεταῤῥυθμιζομένων πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ τῶν ὀργανισμῶν ἑτέρων ἐκπαιδευτηρίων· Περὶ νέου συστήματος στρατολογίας πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τοῦ ἔθνους καὶ πρὸς δικαίαν καὶ ἀνεπαχθῆ διανομὴν τῆς τοῦ στρατεύεσθαι ὑποχρεώσεως. Θέλουσιν ὡσαύτως ὑποβληθῆ ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν καὶ ἕτερα νομοσχέδια πρὸς ἐντελεστέραν ἐφαρμογὴν τῶν ἀρχῶν, αἵτινες διέπουσι τὴν ἡμετέραν πολιτείαν, πρὸς βελτίωσιν τῆς διοικήσεως καὶ ἐκτέλεσιν ἔργων παραγωγικῶν καὶ χρησίμων. Τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων διευκολύνουσιν αἱ συνομολογηθεῖσαι ὑπὲρ τοῦ Κράτους μετὰ τῶν νέων Τραπεζῶν πιστώσεις ἐκ δέκα ἑκατομμυρίων ἐπὶ συμφερωτάτοις ὅροις. Εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους πολλαὶ ἐπενεχθήσονται μεταβολαὶ, ὅπως ἐντελῶς καλυφθῇ τὸ ἐτήσιον ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὰ πρὸς τοῦτο προταθησόμενα ὑμῖν μέτρα θέλετε ἐκτιμήσει κατὰ τὴν ἀνάγκην ἥτις ὑπηγόρευσεν αὐτὰ, οὐ μόνον πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἰσοῤῥοπίας τῶν ἐξόδων πρὸς τὰ ἔσοδα, ἀλλὰ καὶ πρὸς κρείττονα διαῤῥύθμισιν τῆς διοικήσεως. Ἡ ὁμολογουμένη τάσις τοῦ ἔθνους πρὸς τὴν πρόοδον πέποιθα ὅτι θέλει διευκολύνει τὸ ἔργον ἡμῶν καὶ ἐπαληθεύσει τὰς ἐλπίδας, ἃς δικαίως διήγειρε τὸ παρελθὸν τῆς ἡμετέρας Πατρίδος. Ἐπικαλοῦμαι δὲ τὴν ἀῤῥωγὴν καὶ τὰς εὐλογίας τοῦ Ὑψίστου. Κηρύττω τὴν ἔναρξιν τῆς πρώτης Συνόδου τῆς πέμπτης βουλευτικῆς Περιόδου». (Ζητωκραυγαὶ ὑπὲρ τῶν Α. Α. Μ. Μ.) (Ὥρα 12 καὶ 15|60).