1872.06.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34

Τῆς 28 Ἰουνίου 1872.

(Τετάρτη).

Ὥρᾳ 8 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει κατάλογον τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ μετὰ τῆς καταστάσεως αὐτῶν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ ναυάρχου Νικοδήμου, ἀφορῶσα τὰς ἀποζημιώσεις τῶν νήσων.

§4ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ;

§6ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν τυποῦνται αἱ ἀναφοραί· δύναται μόνον νὰ ἀναγνωσθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν.

§7Ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐπὶ ζητήματος τοιοῦτον σπουδαίου, νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ τυπωθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ἔγγραφα, διότι ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ περὶ ἱερῶν καὶ ἀπαραγράπτων δικαιωμάτων καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ᾖναι ἐν γνώσει.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κόσσος ὑποβάλλει ἀναφορὰν, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ τῷ δοθῶσιν 10,000 δραχμῶν ἵνα κατασκευάσῃ καλλιτεχνικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα νὰ στείλῃ εἰς τὴν ἐν Βιέννῃ ἔκθεσιν.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐσωτερικῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέτρος τις Κοσκινᾶς ζητεῖ νὰ τυπωθῇ δημοσίᾳ δαπάνῃ τὸ γεωμετρικὸν αὑτοῦ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφεῦρε.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα Παναγῆ Τριανταφύλλου ζητεῖ βοήθειαν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀδελφαὶ τοῦ ἀποβιώσαντος ταγματάρχου Πέτρου Ψωμοπούλου ζητοῦσι βοήθειαν.

§16ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι αὐταὶ αἱ δυστυχεῖς, ὡς ἠξεύρετε, ὑπερέβησαν τὴν ἡλικίαν καὶ δὲν ἠμποροῦν ν’ ἀποκατασταθῶσι, δὲν ἔχουν δὲ δικαίωμα συντάξεως, διότι εἶναι ἀδελφαί.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συστηθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε θέλει ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε προχθὲς ὁ κ. Φαρμάκης;

§19ΔΡΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ Σάββατον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον καὶ μεθαύριον εἶναι δύο μεγάλαι ἑορταὶ καὶ πιθανὸν ἡ Βουλὴ νὰ μὴ συνεδριάσῃ, τὸ Σάββατον ἑπομένως θὰ ἔχῃ πολλὰς ἐργασίας.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αἱ ἐπερωτήσεις μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§22ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνας Κώστας Διαμάντης παραπονεῖται ὅτι μολονότι κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1854 ἐθυσίασε μεγάλα ποσὰ, μολονότι ἔπαθε μεγάλας ζημίας, μολοντοῦτο ἡ κυβέρνησις τὸν ἐστέρησεν ἀπὸ τὸ τακτικὸν βοήθημα καὶ δὲν τὸν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, καὶ παρακαλεῖ τὴν κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ καὶ εἰς αὐτὸν κἄτι τι. Ἐγὼ ὅμως ἔχω νὰ προσθέσω καὶ ἕτερόν τι καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ παραδεχθῇ καὶ νὰ τὸ ἀποφασίσῃ διὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν βοηθημάτων. Ἡ τότε κυβέρνησις εἴτε διότι δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα διὰ νὰ ἴδῃ ὁποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ λάβωσι βοήθημα, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους ἔδωκεν εἰς πολλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ λάβωσιν. Ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἔδωκεν, ἀνεχώρησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ διὰ πληρεξουσίου ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν τὸ βοήθημα αὐτὸ, ἐνῷ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐδαπάνησαν σπουδαῖα ποσὰ καὶ ἔπαθον κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, δὲν ἔλαβον τίποτε· διὰ νὰ λείψῃ καὶ τὸ παράπονον αὐτὸ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον νὰ παρακαλέσῃ ἵνα συστήσῃ ἐπιτροπὴν ἐξ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι τοὺς παθόντας κατὰ τὴν Ἤπειρον καὶ Θεσσαλίαν, καὶ νὰ καθαρίσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ λαμβάνουν τακτικὸν βοήθημα, νὰ διαγράψῃ δὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ λαμβάνουν διὰ πληρεξουσίου τὸ βοήθημα.

§23ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ συστηθῇ στενῶς τὸ προτεινόμενον μέτρον.

§24ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς σᾶς εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως δωρεᾶς πέντε στρεμμάτων γῆς παρὰ τον Λυκαβητὸν εἰς τὴν Γαλλικὴν σχολήν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐσωτερικῶν λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον, ἐξετίμησε τοὺς λόγους καὶ παρεδέχθη αὐτό· σᾶς ὑποβάλλει δὲ τὴν ἔκθεσίν της· σᾶς ὑποβάλλω δὲ πρὸς τούτοις καὶ τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων περὶ ἀνιδρύσεως Λωβοκομείου καὶ περὶ συστάσεως Ζαχαροποιείου. Τὰ ἱδρύματα ταῦτα ἐθεώρησε καὶ ἡ ἐπιτροπὴ λίαν ὠφέλιμα καὶ συνιστᾷ τὴν παραδοχήν των.

§25ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Τὰ νομοσχέδια περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς κοίτης τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ τί γίνονται;

§26ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Σήμερον θὰ σκεφθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπ’ αὐτῶν.

§27ΔΙΒΑΡΗΣ. Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ δημοτικῶν φόρων εἰς τοὺς δήμους Κεφαλληνίας· τὸ νομοσχέδιον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ γνωμοδοτεῖ οὐ μόνον ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ὑπὲρ τοῦ κατεπείγοντος.

§28ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μετὰ τὴν τύπωσιν ἀποφασίζεται τὸ κατεπεῖγον.

§29ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ τυπωθῇ σήμερον.

§30ΣΑΚΚΗΣ. Ὑποβάλλω τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ ἀμεταθέτου τῶν διδασκάλων. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ὁποία χρῆσις ἐγένετο τοῦ νόμου ἐκείνου καὶ πῶς ἐπαρῳδήθη· διὰ τῆς τροποποιήσεως δὲ ταύτης ἐπιζητῶ τὴν θεραπείαν.

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§32Ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἀντικειμένου, οὗ τινος πέποιθα ὅτι θέλει ἐκτιμήσει τὴν σπουδαιότητα. Προτίθεμαι δ’ ἐνταυτῷ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ν’ ἀπευθύνω ἐρώτησίν τινα πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργόν. Εἶναι, φαίνεται, πεπρωμένον νὰ παλαίωμεν συνεχῶς κατὰ δυσχερειῶν προερχομένων ποτὲ μὲν ἐκ τῆς ἐσωτερικῆς τοῦ ἔθνους διοικήσεως, ποτὲ δὲ συνδεομένων μετὰ τῶν ἐξωτερικῶν αὐτοῦ σχέσεων, ἐνίοτε δὲ καὶ ἐκ δυνάμεων ἀνωτέρων τοῦ ἀνθρώπου πηγαζουσῶν. Ἀπὸ ὀλίγων ἰδίως ἐτῶν αἱ ἐθνικαὶ, οὕτως εἰπεῖν, συμφοραὶ αὗται ἐπῆλθον συχναὶ ἡ μία κατόπιν τῆς ἄλλης εἴτε ἐκ πολιτικῶν γεγονότων, ἅτινα συνεκίνουν μὲν τὴν καρδίαν, ἦσαν ὅμως ἀνεξάρτητα τῆς θελήσεως ἡμῶν, εἴτε ἐκ θεομηνιῶν, αἵτινες κατέστρεφόν τινας τῶν ὡραιοτέρων ἡμῶν ἐπαρχιῶν, εἴτε ἐκ κακουργημάτων, συνταραξάντων δικαίως καὶ τὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Ἑλλάδα. Οἱονεὶ συνεχίζον τὴν σειρὰν ταύτην τῶν κακῶν, ἐπῆλθεν ἐσχάτως ἐκ μέρους ἔθνους μεγάλου καὶ γενναίου, πρὸς ὃ ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε ἔπαυσε τρέφουσα ζωηρὰν τὴν συμπάθειαν, ὅπως καὶ ἐκεῖνο ἔδειξε πολλὰ τὰ δείγματα εὐνοίας πρὸς ἡμᾶς, ἐπῆλθε, λέγω, μέτρον ὅπερ συνεκίνησε βαθέως πάντας τοὺς ἐνδιαφερομένους ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος τοῦ τόπου. Ἐτρώθη βαρέως δι’ αὐτοῦ εἷς τῶν καλλίστων κλάδων τῆς ἐθνικῆς εὐημερίας καὶ προαγωγῆς. Τὸ ἔθνος, κύριοι, τὸ ἐννοήσατε, εἶναι ἡ Γαλλία· τὸ μέτρον εἶναι ὁ νόμος, ὃν πρὸ μικροῦ ἐψήφισεν ἡ Γαλλικὴ ἐθνοσυνέλευσις, δι’ οὗ ἐπιβάλλεται φορολογία 7½ φράγκων ἀνὰ τόνον εἰς ὅλα τὰ πλοῖα τὰ εἰσερχόμενα εἰς Γαλλικοὺς λιμένας καὶ ὅσων αἱ κυβερνήσεις δὲν συνδέονται μετὰ τῆς Γαλλίας διὰ συνθηκῶν ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας. Περιττὸν νὰ προσθέσω ὅτι τὸ βάρος τοῦ νόμου ἐπιπίπτει κατὰ μέγιστον μέρος ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ναυτιλίας, ἥτις, κατέχουσα μίαν τῶν πρώτων θέσεων ἐν τῇ Μεσογείῳ, μεταφέρει τὰ προϊόντα τοῦ Εὐξείνου καὶ τῆς Ἀνατολῆς ἐν γένει εἰς τοὺς λιμένας τῆς Δύσεως· περιττὸν ἐπίσης νὰ εἴπω ὅτι ὁ Ἕλλην ναύτης, δι’ ἄκρας καὶ ἀξιοθαυμάστου λιτότητος, διὰ τῆς νοημοσύνης, τῆς δραστηριότητος καὶ τῆς τιμιότητος αὑτοῦ κατώρθωσε νὰ κατέχῃ μίαν τῶν πρώτων μεταξὺ τῶν ναυτιλλομένων θέσιν, ὅπως πρωτίστην θέσιν κατέχει ἡ ναυτιλία παρ’ ἡμῖν διὰ τὰς σπουδαίας ὑπηρεσίας, ὅσας καὶ ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ προσέφερε καὶ προσφέρει εἰς τὸ κράτος. — Διὰ τὴν ἑλληνικὴν λοιπὸν ναυτιλίαν τὸ ὑπὸ τῆς Γαλλίας ληφθὲν μέτρον ἦτον καταστρεπτικόν. Καὶ ἂν μὲν ὁ ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς ἐθνοσυνελεύσεως ψηφισθεὶς νόμος, ὑπαγορευθεὶς, ὡς ἐλπίζω, μόνον ἐξ οἰκονομικῶν λόγων, ἠδύνατο νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν δι’ ὃν ἐδημιουργήθη, βεβαίως ὀλιγώτερα καὶ ὀλιγώτερον δίκαια ἤθελον εἶναι τὰ παράπονα ἡμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν, ὅπως εἶναι εὐχερὲς ν’ ἀποδειχθῇ, τὸ μέτρον τοῦτο, ζημιοῦν τὴν Ἑλλάδα ὑλικῶς, προσβάλλον ζωηρῶς καὶ τὴν ἡμετέραν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν, καθότι οἱ ἡμέτεροι πλοίαρχοι ὑποχρεοῦνται ὑπὸ τοῦ συμφέροντος, τὸ λέγω μετὰ λύπης, νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν ἐθνικὴν σημαίαν ἀντ’ ἐκείνης ἑτέρων φίλων δυνάμεων, δὲν ὠφελῇ ἐνταυτῷ, ἕνεκα τοῦ τελευταίου τούτου λόγου, τὸ ταμεῖον τῆς Γαλλίας, τότε δικαιούμεθα νὰ παραπονεθῶμεν ὅτι προσγίνεται ζημία πρὸς ἡμᾶς ἄνευ ὠφελείας διὰ τὴν Γαλλίαν, καὶ νὰ ἐκφράσωμεν βαθεῖαν λύπην, ὅτι ἔθνος μεθ’ οὗ τοσοῦτοι καὶ τόσον στενοὶ συνδέουσιν ἡμᾶς δεσμοὶ ἀπεμακρύνθη τῶν ἐλευθερίων καὶ μεγάλων οἰκονομικῶν ἀρχῶν τοῦ αἰῶνος ὅπως ἀκολουθήσῃ ὁδὸν ἄγονον καὶ ἡμαρτημένην, τὴν ὁδὸν τῆς προστασίας ἐν τῷ ἐμπορίῳ, καὶ τοῦτο ἀπέναντι κράτους μικροῦ μὲν ἀληθῶς, ἀλλ’ ὑπερηφάνου καὶ φίλου· πρὸ πάντων δὲ ἄνευ πρακτικοῦ ἀποτελέσματος. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως, λαβοῦσα γνῶσιν τῶν γεγονότων, ἔπραξεν ὅ,τι δέον πρὸς τὴν δυνατὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Ἐπεθύμουν μόνον νὰ μάθω παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοῦ ἐὰν, ὡς ἐλπίζω καὶ εὔχομαι, συνελέχθησαν αἱ ἀναγκαῖαι πληροφορίαι καὶ ἐγένοντο τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα, ὅπως ἀποδειχθῇ τῇ Γαλλικῇ Κυβερνήσει τὸ ἀνωφελὲς δι’ αὐτὴν καὶ λίαν βλαβερὸν δι’ ἡμᾶς τοῦ νομοθετήματος τούτου. Καθ’ ἃς ἔχω ἐκ διαφόρων καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος μερῶν καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ πληροφορίας, πολλὰ ἐκ τῶν πλοίων ἡμῶν ἤλλαξαν ἤδη σημαίαν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅπερ περιῆλθε βεβαίως εἰς γνῶσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοῦ, ἔσεται νέον καὶ ἰσχυρὸν ἐπιχείρημα ἀποδεικνῦον τὸ εὔλογον τῶν παραπόνων ἡμῶν. Ἐπὶ πᾶσι δὲ πιστεύω, ὅτι ἡ ὁμόφωνος ἀρωγὴ, ἣν πέποιθα ὅτι καὶ ἡ παροῦσα καὶ πᾶσα Ἑλληνικὴ Βουλὴ θέλει προθύμως χορηγήσει τῇ Κυβερνήσει τοῦ Βασιλέως ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου ζητήματος, ἔσεται ἡ καλλίστη ἐνθάῤῥυνσις, ἣν δύναται νὰ λάβῃ ὑπουργὸς τοῦ στέμματος ὅπως καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ἐπὶ ζητήματος τοσοῦτον ζωτικοῦ διὰ τὰ συμφέροντα ἡμῶν.

§33ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς ναυτικῶν). Εὐτυχῶς δύναμαι ἐγκαίρως νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν προλαλήσαντα. Ὅταν ἦλθον εἰς τὰ πράγματα τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν, εὗρον δύο καίρια τραύματα κατὰ τῆς ναυτιλίας, τὸ ἓν ἦτο ὁ νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ἐλάλησεν ὁ προαγορεύσας, τὸ ἕτερον ἦτον ἡ ναυταπάτη, ἥτις ἤγειρεν εἰδεχθεστάτην κεφαλήν· φοβερὰ πράγματι τὰ δύο ταῦτα γεγονότα κατὰ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Καὶ τὴν μὲν ναυταπάτην δι’ ὅλων τῶν συντόνων καὶ δραστηρίων μέσων κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι κατεσπάραξα εἰς ὅλας τὰς γωνίας, ὅπου καὶ ἂν ἐκρύπτετο, καὶ ἐπῆλθον εὐάρεστα ἀποτελέσματα, διότι συνελήφθησαν οἱ ναυταπάται καὶ παρεδόθησαν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ὅλα τὰ σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ἐνδιεφέροντο περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ναυτιλίας, ἀπηύθυναν καὶ ἀπὸ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὐχαριστίας καὶ εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν κυβέρνησιν, ἥτις ἠδυνήθη ἐν βραχυτάτῳ χρόνῳ νὰ καταστρέψῃ τὴν ναυταπάτην, καὶ εὐτυχῶς ἤδη εὑρισκόμεθα ἀπηλλαγμένοι, καὶ πιστεύω ὅτι ἐπὶ πολὺ θὰ ἤμεθα ἀπηλλαγμένοι ὕστερον ἀπὸ τὸ φοβερὸν κτύπημα τὸ ὁποῖον ἔλαβε. Περὶ τοῦ ἑτέρου τραύματος, τοῦ γαλλικοῦ νόμου κατὰ τῆς ναυτιλίας, ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ λάβῃ πᾶσα κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος, ἵνα δυνηθῇ νὰ ἐπιφέρῃ θεραπείαν τινα ὑπὲρ τῆς ναυτιλίας. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν ἔγραψεν ἀμέσως πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐξωτερικῶν ἵνα διὰ τοῦ πρέσβεως ληφθῶσιν ὅλα τὰ μέτρα πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Πράγματι ἡ κυβέρνησις, κύριοι, εἰργάσθη μεθ’ ὅλης τῆς δραστηριότητος καὶ δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν ἀπέναντι τοιούτου μεγάλου ἔθνους· δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ νικήσῃ τὰς δυσκολίας αὐτὰς, διότι τὸ συμφέρον τῆς Γαλλίας δὲν τὸ ἐπέτρεπε. Μέχρις ἐσχάτων ὑπῆρχεν ἐλπίς τις περὶ ἀναστολῆς τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ τελευταῖον ἔγγραφον τοῦ πρέσβεως ἐν Παρισίοις μᾶς δεικνύει, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν, κύριος Ῥεμυζά, τῷ ἐξέφρασε μετὰ λύπης, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποχωρήσῃ ἀπέναντι τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔλαβε· μολαταῦτα ὁ Πρέσβυς μᾶς γράφει, ὅτι μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀπελπιστικὴν διαβεβαίωσιν, ἣν ἔλαβε, δὲν ἔπαυσε καὶ δὲν παύει νὰ ἐνεργῇ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς· μᾶς γράφει ὅτι ἐλάλησε μετὰ πολλῶν βουλευτῶν καὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἑτέρας πτέρυγος, οἵτινες ὑπεσχέθησαν νὰ ἐπαναφέρωσι τὸ ζήτημα ἐν τῇ συνελεύσει. Ὁ προστατευτικὸς οὗτος νόμος, ὅταν παρουσιάσθη εἰς τὴν συνέλευσιν, ἐπολεμήθη σπουδαίως, ὁ δὲ κύριος Θιὲρς ἐθεώρησε τὴν νίκην ταύτην ὡς θρίαμβον· τοιοῦτόν τι μάλιστα εἶπεν ὁ κύριος Ῥεμυζὰ εἰς τὸν Πρέσβυν μας, ἂν καὶ τὸν ἐκέρδησε μὲ ὀλίγας ψήφους. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι εἶναι τινὰ πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων ὅσον καὶ ἂν θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ, δὲν δύναται νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα· ἐλπίζω εἰς τὰς ἐνεργείας, αἵτινες δὲν ἔπαυσαν νὰ γίνωνται, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμά τι, καθὼς καὶ εἰς τὰς ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς δίδονται ὑπὸ βουλευτῶν καὶ τῆς μιᾶς μερίδος καὶ τῆς ἄλλης, ὅτι θὰ φέρουν τὸ ζήτημα εἰς τὴν συνέλευσιν. Κατόπιν τούτου, ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθημεν ν’ ἀναστείλωμεν τὸ μέτρον αὐτὸ, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλαι δυνάμεις, καὶ αὐτὴ ἡ Ἀγγλία, ἐνδιεφέροντο καὶ ἐνήργησαν, ἐνομίσαμεν ὅτι ἐδικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν μίαν προθεσμίαν ἑξάμηνον, στηριζόμενοι εἰς τρία τινά· εἴπομεν εἰς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι οἱ ἔμποροι τοῦ Δουνάβεως, τῆς Ὀδησσοῦ, τοῦ Ταϊγανίου, στηριζόμενοι εἰς τοὺς ὑπάρχοντας ἐν Γαλλίᾳ νόμους καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ νεοψηφισθέντος, ἔκαμαν προαγορὰς καὶ προναυλώσεις· ἐπίσης οἱ ναυτιλλόμενοι ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ νόμου καὶ ἐν γνώσει τῶν ὑπαρχόντων ἐναυλώθησαν δι’ ὅλους τοὺς λιμένας τῆς Ἀλγερίας· δυστυχῶς καὶ εἰς τοῦτο ἀπετύχαμεν, καὶ ἡ ναυτιλία μας θὰ ὑποφέρῃ μέχρις ὅτου ὁ νόμος αὐτὸς ὑπάρχει ἐν ἐνεργείᾳ. Μετὰ λύπης καὶ ἐγὼ ἀναφέρω πρὸς τὴν Βουλὴν ὡς καὶ ὁ προαγορεύσας, ὅτι οἱ δυστυχεῖς ναυτικοὶ Ἕλληνες, μὴ ἔχοντες πῶς νὰ οἰκονομήσωσι τὰς περιστάσεις αὐτὰς, καταφεύγουν εἰς τὴν ἀλλαγὴν τῆς σημαίας τῶν πλοίων των διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας των. Αὐτὴ, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις ὡς πρὸς τὸν ναυτικὸν νόμον τῆς Γαλλίας. Ὅ,τι ἠδύνατο νὰ κάμῃ ἡ κυβέρνησις τὸ ἔκαμεν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐπετύχαμεν. Ὑπάρχουσι διάφορα ἔγγραφα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ ὅστις τῶν κ. βουλευτῶν ἐπιθυμεῖ δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν, διότι ὑπάρχουν καί τινα, περὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι νὰ κάμω λόγον, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων θέλει πεισθῆ ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα. Ἤδη σᾶς ὑποβάλλω ἓν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. Ἡ ἔκθεσις δικαιολογεῖ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐλπίζω κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν λεπτομερῆ καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ πείσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ διστάσῃ νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν μὲ παρεκάλεσεν, ἐπειδὴ ἀσθενεῖ, νὰ ὑποβάλω δύο νομοσχέδια· τὸ ἓν ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν τῶν Ἐπισκόπων, καὶ τὸ ἄλλο ἀφορᾷ ἕνα τμηματάρχην ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης (τὰ καταθέτει εἰς τὸ Προεδρεῖον).

§34ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ, κύριοι, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ ταχέως ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τὸ ἔτος 1872 καὶ πίστωσιν δὲν ἔχομεν πέραν τοῦ μηνὸς Ἰουνίου, ὑποβάλλω νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται πίστωσις διὰ τὰς δαπάνας τῶν μηνῶν Ἰουλίου καὶ Αὐγούστου. Διὰ τὸ κατεπεῖγον τῆς ὑποθέσεως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὴν πίστωσιν αὐτὴν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἔχωμεν νὰ δαπανήσωμεν πέραν τοῦ παρόντος μηνός. Ὑποβάλλω πίστωσιν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1871 ἐκ δραχμῶν 171,958 καὶ 61|00, ἀναγομένην εἰς τὰ ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν. — Ἑτέραν πίστωσιν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρ. ἔτους ἐκ δραχμῶν 65,998 καὶ 44]00, ἀναγομένην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ δαπάνην κεκλεισμένων χρήσεων. Τὸ νομοσχέδιον τῆς πιστώσεως τῶν δύο μηνῶν, παρακαλῶ, ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φοράν.

§35ΔΡΟΣΟΣ. Ἡ ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία, ὅταν ἐσυστήθη, ἔλαβε προνόμιον ἀποκλειστικὸν δωδεκαετὲς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας. Τὸ δωδεκαετὲς αὐτὸ διάστημα ἔληξε πρὸ τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1869. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐγένετο νέα σύμβασις, ἥτις κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶναι ἄκυρος, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται τώρα. Ἡ νέα σύμβασις ἐξέτεινε τὸ προνόμιον τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας ἐφ’ ὅλης τῆς διαρκείας τῆς ἑταιρίας αὐτῆς, ἥτις διάρκεια εἶναι εἰκοσαετής. Ἀλλ’ ἡ σύμβασις αὕτη ἐξαιρεῖ τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Σύρου καὶ Πειραιῶς, Πειραιῶς καὶ Πατρῶν, διὰ Καλαμακίου, Νέας Κορίνθου καὶ τῶν Ἰονίων Νήσων· ὥστε ἡ ἑταιρία ἐπὶ τῶν γραμμῶν αὐτῶν οὐδὲν ἔχει δικαίωμα ἀποκλειστικόν. Καὶ ὅμως οἱ πράκτορες τῆς ἑταιρίας αὐτῆς, ἀντιποιούμενοι κυριαρχικὰ δικαιώματα, ἐπιβάλλουν φόρους εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ταξειδεύουν μὲ ἄλλα ἀτμόπλοια εἰς αὐτὰς τὰς γραμμάς· καὶ ἰδοὺ πῶς. Πηγαίνετε εἰς τὸ πρακτορεῖον τῆς ἑταιρίας Loydd καὶ ζητεῖτε εἰσιτήριον διὰ τὴν Σύρον· σᾶς λέγουν, φέρετε ἄδειαν ἀπὸ τὸ πρακτορεῖον τῆς ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας. Πηγαίνετε ἐκεῖ καὶ σᾶς λέγουν, δὲν δίδομεν ἄδειαν, εἰμὴ ἂν πληρώσητε ναῦλον καὶ ναῦλον Βʹ. θέσεως. Ἡ φορολογία αὕτη, κύριοι, εἶναι παράνομος, εἶναι τόλμημα. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι αὕτη εἶναι μία φορολογία, ἥτις πρὸ χρόνων ἤρχισε καὶ ἐξακολουθεῖ εἰσέτι, νὰ μᾶς εἴπῃ πρῶτον, ἐὰν γνωρίζῃ, ὅτι γίνεται τοῦτο, καὶ δεύτερον τί φρονεῖ. Ἐὰν ταῦτα δὲν ᾖναι γνωστὰ εἰς αὐτὸν, τὸν παρακαλῶ νὰ προσδιορίσῃ μίαν ἄλλην ἡμέραν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§36ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Βέβαια ἡ ἀπάντησις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν θὰ ᾖναι τοιαύτη, τὴν ὁποίαν προσδοκᾷ ἡ Βουλὴ, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ νόμος, εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κυρίου Δρόσου τοῦ καὶ φίλου μου. Ἡ ἑταιρία εἶχε βεβαίως τὸ προνόμιον τὸ ἀποκλειστικόν, ἀλλὰ τὸ προνόμιον αὐτὸ τῆς ἑταιρίας ἔληξεν. Ἡ νέα σύμβασις, τὴν ὁποίαν ἐπεψήφισεν ἡ Βουλὴ, δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν, ἀλλ’ οὔτε εἶναι ἐν ἰσχύϊ. Εἴτε εἶναι ἐν ἰσχύϊ εἴτε μή, φρονῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ ἑταιρία νὰ ἐπιβάλλῃ δασμὸν καὶ νὰ φορολογῇ· ἐὰν γίνηται τὸ τοιοῦτον, φρονῶ ὅτι γίνεται παρανόμως· δὲν γνωρίζω ἂν γίνεται. Θὰ ἐξετάσω, διότι οὔτε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καμμίαν τοιαύτην γνῶσιν, οὔτε οὐδεμία ἀρχὴ, οὔτε οὐδεὶς πολίτης.

§37ΓΚΙΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐπλήρωσα αὐτὸν τὸν ναῦλον.

§38ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Voluntas non est injuria, κύριε βουλευτὰ Νάξου. Πρώτην φορὰν ἡ κυβέρνησις μανθάνει τοῦτο. Ἡ ἀκτοπλοΐα εἶναι κυβερνητικὸν δικαίωμα, οὐδεὶς δύναται νὰ σφετερισθῇ αὐτὸ ὑπὲρ ἑαυτοῦ. Ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία ἔπαυσε τοῦ προνομίου, τὸ ὁποῖον εἶχε μεταξὺ Σύρου καὶ Πειραιῶς. Καὶ ἀφοῦ ἡ νέα σύμβασις, ἐὰν κυρωθῇ, καὶ πρόκειται νὰ κυρωθῇ, δὲν δίδει τοιοῦτον δικαίωμα, δὲν δύναται νὰ ἐξασκῇ τοιαύτην φορολογίαν, καὶ ἐὰν τὴν ἐξασκῇ, τὴν ἐξασκεῖ κακῶς.

§39ΣΑΡΑΒΑΣ. Μοὶ συγχωρεῖτε, κύριε ὑπουργὲ, μίαν παρατήρησιν; Εἴπετε ὅτι ἡ σύμβασις δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν· ἡ ψηφισθεῖσα πέρυσι σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας ἐκυρώθη καὶ ἐδημοσιεύθη διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως· τί ἐννοεῖτε λοιπὸν λέγοντες ὅτι δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν;

§40ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως συνῆλθεν ἡ ἑταιρία ἵνα ὑποβάλῃ τὸ καταστατικὸν, τὸ ὁποῖον κατ’ αὐτὰς λαμβάνει νόμιμον κῦρος.

§41ΣΑΡΑΒΑΣ. Τινὲς ἀμφιβάλλουν ἐὰν ἰσχύῃ νόμος, ὅστις κυρωθεὶς δὲν ἐδημοσιεύθη ἐντὸς τῶν δύο μηνῶν· ὑπέλαβα λοιπὸν μήπως διὰ τοιοῦτον τινὰ λόγον ἡ σύμβασις δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν.

§42ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διόλου δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία.

§43ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν ἔχετε ὑμεῖς ἀμφιβολίαν; Ἐγὼ ἐπιφυλάττομαι ἐν καιρῷ νὰ ἐξηγήσω τὴν γνώμην μου.

§44ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ἄλλοι νόμοι ὑπάγονται εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀνεγνώσθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης καὶ ναὶ μὲν ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, ἀλλὰ δὲν παρῆλθον 24 ὧραι.

§46ΤΙΝΕΣ. Αὔριον περὶ αὐτοῦ.

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, ν’ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φορὰν ἡ πίστωσις τῶν δύο μηνῶν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤλθαμεν ἀκόμη εἰς αὐτό.

§49ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. πρόεδρε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μας τὴν τακτικήν. Καὶ τῳόντι, εἶναι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περὶ πιστώσεως λίαν κατεπεῖγον καὶ σπουδαῖον· νομίζω ὀρθὸν νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φοράν.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§52ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὴν πίστωσιν).

§53ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τῆς διμήνου πιστώσεως.

§55ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς ἀνάγνωσιν;

§56ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πλεῖστοι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἔχομεν τώρα ἓν ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§58ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§60ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἀντιλέγω ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τῆς εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβαλλομένης ταύτης προτάσεως, ἀλλ’ ὑποβάλλω μερικὰς παρατηρήσεις διὰ νὰ προκαλέσω συζήτησιν καὶ πεισθῶ ὅτι ἡ μικρὰ αὕτη αὔξησις εἶναι χρήσιμος ἢ πείσω ὅτι οὐδόλως χρήσιμος εἶναι ἡ προκειμένη αὔξησις. Νομίζω ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ τὴν γνῶσιν τὴν ὁποίαν ἔχω αὐτοῦ, εἶναι ἀρκετὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν διεξάγει. Πολλάκις ἐπεσκέφθην τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ παρετήρησα, ὅτι οἱ τοῦ ὑπουργείου τούτου ὑπάλληλοι δὲν κάμπτονται ὑπὸ τὸ βάρος τῆς ὑπηρεσίας. Ἀφοῦ τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖο διὰ τῆς προσθήκης ἑνὸς γραμματέως πρέπει νὰ προέλθῃ μία ἐπαύξησις. Ἴσως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις γενικωτέρα, ἀφορῶσα τὸν κανονισμὸν τῆς ἐν τῷ ὑπουργείῳ τούτῳ ὑπηρεσίας. Περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καθὰ ἐπληροφορήθην, ὑπάρχει νομοσχέδιον ἕτοιμον, τὸ ὁποῖον εἶναι προϊὸν σκέψεως μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχε σχηματισθῆ εἰς προηγουμένην ἐποχήν. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου μέχρις ὅτου κατασταθῇ ὥριμον τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο; Νομίζετε ὅτι ἐπαυξάνονται τὰ ἔξοδα τοῦ κράτους κατὰ μικρόν, αἱ δὲ κατὰ μικρὸν αὗται αὐξήσεις ἀποτελοῦσιν ἐπὶ τέλους αὔξησιν σπουδαίαν, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται δὲν ἀνέχεται μεγάλας προσθήκας. Ἐπαναλαμβάνω νὰ παρακαλέσω τὴν κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ δηλώσῃ ἐὰν θεωρῇ τὴν προσθήκην αὐτὴν ὡς ἀπαραιτήτως ἀναγκαίαν.

§61ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι τόσον ἐπουσιῶδες, ὥστε οὐδὲ λόγος κἂν δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Δὲν πρόκειται περὶ προσθήκης νέας θέσεως, ἀλλὰ περὶ μετατροπῆς θέσεως· ἡ διαφορὰ δὲ τῆς δαπάνης δὲν εἶναι εἰμὴ 40 δρ. κατὰ μῆνα· ἑπομένως οὔτε λόγος δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ περὶ αὐτοῦ. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ὅστις εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, ἐξετίμησε τὸ ἀναγκαῖον τῆς μετατροπῆς τῆς θέσεως αὐτῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς καὶ πᾶσα ἄλλη συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι περιττή.

§62ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ καθυπεβλήθη καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἐθεώρησεν ἐπουσιῶδες, διότι ἡ παραδοχὴ αὐτοῦ δὲν φέρει καμμίαν μεταβολήν. Μολονότι ἐφάνη αὐστηρὰ εἰς ἄλλας τροποποιήσεις, εἰς αὐτὴν δὲν ἐφάνη τοιαύτη.

§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ προτεινομένη αὕτη μεταῤῥύθμισις εἶναι ἐπουσιώδης, ἀλλὰ δι’ αὐτὸ τοῦτο ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Αἰγίου εἶναι σπουδαία καὶ οὐσιώδης. Τὸ ἐπουσιῶδες τῆς μεταῤῥυθμίσεως ἀποδεικνύει ὅτι ἡ πρότασις αὕτη δὲν ὑπαγορεύεται ἀποκλειστικῶς ὑπὸ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὅτι ἔχει τρόπον τινὰ προσωπικὸν χαρακτῆρα, ὅτι ὑπάρχει ὑπάλληλος, ὅστις δικαιοῦται νὰ προβιβασθῇ, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει θέσις, ἀντικαθίσταται μία τῶν ὑπαρχουσῶν δι’ ἄλλης ἀνωτέρας. Δὲν δύναταί τις νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Νομίζω ὅτι οἱ νόμοι πρέπει νὰ ἀποβλέπωσι πρὸς γενικώτερον σκοπόν. Ἀναντιῤῥήτως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπάρχει ἀνάγκη τροποποιήσεως τοῦ διοργανισμοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Αἰγίου δικαίως παρετήρησεν, ὅτι ἐν τῷ ὑπουργείῳ τούτῳ οὔτε ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων εἶναι μικρότερος, οὔτε οἱ βαθμοὶ αὐτῶν κατώτεροι τῶν ἀναλογούντων πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ὁ διοργανισμὸς εἶναι τοιοῦτος, ὥστε μὲ ὅλον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοὺς μεγάλους βαθμοὺς, ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία δὲν φθάνει εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται νὰ εὑρίσκηται. Ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ κ. Κουμουνδούρου εἶχε συστηθῆ ἐπιτροπὴ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀναδιοργανώσεως ὄχι μόνον τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη εἶχε προχωρήσει εἰς τὸ ἔργον της συνδυάσασα τοὺς δύο διοργανισμούς· διότι ὡς πρώτην βάσιν τῆς διοργανώσεως καὶ τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας ἔθετε τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ ὑπηρετῶσιν οἱ ὑπάλληλοι ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν καὶ εἰς τὴν μίαν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην· τουτέστιν, ὑπάλληλος νὰ μὴ δύναται νὰ προβιβασθῇ ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν δὲν ὑπηρετήσῃ εἰς προξενικὴν θέσιν· ἐπίσης, διὰ νὰ ἐκτελῆται καλλίτερον ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία, διευκολύνετο ἡ ὑπηρεσία τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ κεντρικῷ γραφείῳ. Καὶ ἄλλαι ἀτέλειαι τοῦ ὑφισταμένου ὀργανισμοῦ ἐθεραπεύοντο διὰ τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης. Ἰδίως δὲ κατηργεῖτο ὁ θεσμὸς τῶν παρὰ τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ ἀμίσθων δοκίμων, ὅστις κατ’ ἐμὲ εἶναι μία τῶν σπουδαιοτέρων ἀφορμῶν τῆς καχεκτικῆς καταστάσεως τοῦ γραφείου Ἐκανονίζοντο δὲ τὰ περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ περὶ προαγωγῆς ἐν αὐτῇ. Ὅλα ταῦτα εἶναι ζητήματα λίαν σπουδαῖα καὶ θὰ ἦτον ὀρθὸν νὰ ὑπεβάλλετο εἰς τὴν Βουλὴν πρότασις ἔχουσα σκοπὸν τὴν τοιαύτην διοργάνωσιν τοῦ ὑπουργείου καὶ ὄχι ἕνα τόσον μερικὸν σκοπὸν, ὁποῖος ὁ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐπιδιωκόμενος καὶ ὅστις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀφορῶν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας. Τὴν ἑτέραν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἤτοι τὸν προβιβασμὸν τοῦ προξενείου τῆς Νέας Ὑόρκης εἰς γενικὸν προξενεῖον, παραδέχομαι πληρέστατα, διότι αὕτη ἀληθῶς ὑπαγορεύεται ὑπὸ τοῦ συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ περὶ διοργανισμοῦ τῶν προξενείων νόμος ἐπιτρέπει ὅπως, ὅπου δὲν ὑπάρχουν προξενικαὶ ἀρχαὶ, συνιστῶνται τοιαῦται διὰ Β. διατάγματος, προσδιορίζοντος καὶ τὸν βαθμὸν αὐτῶν. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ προξενεῖον Νέας Ὑόρκης συνεστήθη διὰ νόμου προσδιορίσαντος καὶ τὸν βαθμὸν αὐτοῦ, ἐνόμισεν ἡ κυβέρνησις ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ διὰ Β. διατάγματος τὸν διὰ νόμου ὁρισθέντα βαθμὸν καὶ διὰ τοῦτο περιέλαβε τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν. Ὅθεν ὡς πρὸς ταύτην εἶμαι σύμφωνος, ὡς πρὸς τὴν πρώτην ὅμως διάταξιν νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν, ἀντὶ τῆς περιεχομένης ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ μετατροπῆς μιᾶς θέσεως, νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὸ ὑπουργεῖον γενικωτέραν τινὰ πρότασιν, σύμφωνον πρὸς τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ, περὶ ἧς προανέφερα, παρεσκεύασεν. Ἐννοεῖται ὅτι περιορίζομαι εἰς ἁπλῆν παρατήρησιν καὶ σύστασιν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον.

§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ προαγορεύσας ἐθεώρησε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προσωπικὸν χαρακτῆρα φέρον. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς νομίζει ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς ὑπουργικοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως ἀντὶ ἑνὸς ἀκολούθου. Ὁ ὑπουργὸς, ὅστις εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, ἐξετίμησεν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην καὶ ζητεῖ νὰ τὴν θεραπεύσῃ· ἑπομένως οὐδὲν προσωπικὸν συμφέρον πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό· καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν δαπάνην, αὐτὴ εἶναι μηδαμινὴ καὶ ἀναξία λόγου, διότι δὲν πρόκειται εἰμὴ περὶ διαφορᾶς ἐπὶ πλέον 400–500 δραχ. κατ’ ἔτος. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν διοργανισμὸν τοῦ ὑπουργείου, τοῦτο εἶναι ἔργον ἀποκλειστικὸν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ὅστις εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ταύτην τὴν ἀνάγκην, ἂν ὑπάρχῃ τοιαύτη, καὶ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ καταλληλοτέρας διαῤῥυθμίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρατηρήσεις ὑπεβάλομεν, δὲν ἀνθιστάμεθα δὲ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ ἡ κυβέρνησις ἐπιμένει.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πλεῖστοι)· ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Μεταβαίνομεν, κύριοι, εἰς ἄλλο ἔργον· ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ διορισμοῦ τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ λοιπῶν δικαιωμάτων διὰ τὸ ἔτος 1872.

§67ΤΙΝΕΣ. Δὲν περιέχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσαμεν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πειράζει, ἀφοῦ εἶναι ὥριμον.

§69ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (τὸ ἀναγινώσκει).

§70ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ ψηφίσωμεν πρῶτον τὴν ἀρχήν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πλεῖστοι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. (Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος κύριος Λέκας).

§73ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν, ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§75ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἔχω παρατήρησίν τινα νὰ ὑποβάλω, ἐπιφυλάττομαι ὅμως νὰ τὴν φέρω εἰς τὴν δευτέραν ἢ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, καθόσον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἡ Βουλὴ, ὡς παρατηρῶ, δὲν εἶναι παρεσκευασμένη εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Τὸ ἄρθρον εἶναι σπουδαῖον, διότι περιέχει αὔξησιν φορολογίας.

§77ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει μία ἀσάφεια, ἥτις θὰ γεννήσῃ πολλὰς ἀμφιβολίας εἰς τὴν φορολογίαν· διὰ τοῦτο θέλω νὰ σαφηνισθῇ ὁ νόμος ΤΠΒʹ. Ὁ νόμος οὗτος, κανονίζων τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, ὁρίζει, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ὁρίζεται κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Ὁ δὲ ὑπουργὸς θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμέσου φορολογίας καὶ ἐπὶ τοῦ καπνοῦ Λοκρίδος, Φθιώτιδος καὶ Αἰτωλοακαρνανίας· ἀλλ’ εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τὸ ἄρθρον λέγει «ὁρίζεται δὲ ἔγγειος φόρος ἐπὶ μὲν τοῦ καπνοῦ τῶν ἀνωτέρω μερῶν....» Ἐδῶ ὑπάρχει μία σύγχυσις, διότι παραπάνω λέγει καὶ περὶ καπνοῦ τῶν ἐπαρχιῶν Ναυπλίας καὶ Ἄργους;» ὥστε νὰ ὁρισθῇ τῶν ἀνωτέρω ἐπαρχιῶν Λοκρίδος, Φθιώτιδος καὶ Αἰτωλοακαρνανίας.

§78ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὁ φόρος τοῦ καπνοῦ τῶν ἐπαρχιῶν Ἄργους καὶ Ναυπλίας εἶναι ἤδη κεκανονισμένος διὰ προγενεστέρου νόμου· ὁ προκείμενος νόμος πρόκειται νὰ κανονίσῃ τὸν φόρον τῶν δύο νομῶν Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Διαβεβαιῶ τὸν κύριον βουλευτὴν Ἄργους, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ μεταβολή τις ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ Ἄργους καὶ Ναυπλίας, ὅστις εἶναι δι’ ἄλλου νόμου προσδιωρισμένος. Ὁ φόρος τῶν 15 λεπτῶν ἐπιβάλλεται εἰς τὰ καπνὰ τῶν δύο νομῶν, καὶ αὐτὴ ἡ ἐξήγησις ἂς σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ τὸν κύριον βουλευτὴν Ἄργους.

§79ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ στρεμματικὴ φορολογία παύει ἐντελῶς;

§80ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Μάλιστα.

§81ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπιφυλασσόμεθα εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ προτείνωμεν αὔξησιν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν τώρα ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα 3,4,5 καὶ 6.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο λοιπὸν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.—Ἕτερον. Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1864 ΚΗʹ. νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§84ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§86ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ἡ Βουλὴ διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν.— Ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῶν ΣΠΖʹ. καὶ ΡΚʹ. νόμων περὶ τῶν ἐπ’ ἐθνικῆς γῆς ἀνεγερθεισῶν οἰκοδομῶν.» Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. (ἄρθρ. 1 2,3,4).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν εἰς τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§89ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 2 ἄρθρου ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν βʹ. ἢ τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν νὰ προτείνω αὔξησιν ἐπὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ καπνοῦ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν παρεδέχθη τώρα καὶ αὐτὸ διὰ πρώτην φοράν. Κύριοι, εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν τὰ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενα ἔσονται τὰ ἑξῆς. Ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης καὶ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τῶν εἰς πρώτην σήμερον παραδεχθέντων νομοσχεδίων.

§91ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ μᾶς κάμητε τὴν χάριν, κύριε πρόεδρε, νὰ τυπώνηται ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ νὰ διανέμηται.

§92ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐν γένει, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ τακτοποιηθῶσιν αἱ συζητήσεις καὶ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια. Αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα διῆλθον σήμερον τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, θὰ ἦναι αὔριον διὰ τὴν δευτέραν. Παρακαλεῖται ἡ Βουλὴ, θέλετε αὔριον νὰ συνεδριάσωμεν;

§94ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§95ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§97ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἔλθωμεν αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§98ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, νὰ μὴ κάμωμεν αὔριον συνεδρίασιν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ καθήσουν καὶ νὰ λάβουν τὰς θέσεις των διὰ νὰ καθαρισθῇ τὸ ζήτημα. Δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ ἀμφίβολα.

§100ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της εἰς ποῖον μέρος τοῦ χρόνου εὑρισκόμεθα, καὶ τὸ διάστημα εἶναι πολὺ ὀλίγον, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου οἱ βουλευταὶ θὰ ἐπασχοληθῶσιν εἰς τὰς οἰκιακάς των ἐργασίας. Ὁ χρόνος εἶναι πολλὰ ὀλίγος· ἐὰν ἀναβάλωμεν καὶ αὐτὰς τὰς ὀλίγας ἡμέρας, αἵτινες μένουν ἀκόμη, ἐννοεῖ καλῶς ἡ Βουλὴ ὅτι θὰ ἀφήσῃ τὴν κυβέρνησιν ἄνευ προϋπολογισμοῦ καὶ φορολογικῶν νόμων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἐκτάκτως νὰ ἐργασθῶμεν αὔριον.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐπιθυμοῦντες λοιπὸν νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλὴ αὔριον... Καθήσατε, κύριοι, λάβετε μίαν θέσιν διὰ νὰ φανῇ ἡ ἀπόφασίς σας.

§103Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μήτε τὰ δημόσια γραφεῖα δὲν ἐργάζονται αὔριον· ἑπομένως νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλητε τὴν Βουλὴν εἰς μίαν ἀσέβειαν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι...

§105ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν λύονται διὰ ψηφοφορίας, διότι, ἐὰν ἔλθωμεν εἰς ψηφοφορίαν, ἔστω καὶ τὸ μεγαλείτερον μέρος ἂν θελήσῃ νὰ ἔλθωμεν, καὶ τὸ μικρότερον τὸ ὁποῖον ἀντιτείνει, δὲν ἔλθῃ, ἀπαρτία δὲν γίνεται· διὰ τοῦτο καλὸ εἶναι νὰ συμφωνήσωμεν. Εἶναι αἱ τελευταῖαι ἡμέραι τῶν ἐργασιῶν μας. Εἶναι καλὸν νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι καὶ νὰ μὴ λέγωμεν ὁ ἕνας, ὅτι θὰ ἔλθω, ὁ ἄλλος, ὅτι δὲν θὰ ἔλθω. Λοιπὸν νὰ ἔλθωμεν αὔριον καὶ χωρὶς ψηφοφορίαν σεῖς, κ. Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσητε τοὺς βουλευτὰς νὰ ἔλθουν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ πεισθῶ διὰ νὰ μὴ ἀποφασίσω τι, τὸ ὁποῖον δὲν θέλετε. Λοιπὸν οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλὴ αὔριον νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἠγέρθησαν λοιπὸν οἱ περισσότεροι, ὥστε αὔριον ἔχομεν συνεδρίασιν.

§107ΤΙΝΕΣ. Ποίαν ὥραν;

§108ΘΩΜΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὰς ὀκτώ.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10, 20|60).