1872.06.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

Τῆς 2 Ἰουνίου 1872.

(Παρασκευή).

Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου κατέχει ὁ κ. Ἰ. Ἀντωνόπουλος.

Ὥρα 8 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀντικείμενον, κύριοι, τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας·

§4ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Φυγαλείας καὶ τοῦ δήμου Σκυλοῦντος καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῶν. Τὴν ἐπικύρωσιν δὲ τῶν δήμων Ἀνδριτσαίνης, Βώλακος, Ἀρήνης καὶ Ἀλιφείρας. Ὡς πρὸς τὴν μὴ ἀνακήρυξιν τοῦ Δημητρίου Ν. Μοσχούλα τὸ τμῆμα ἀπέχει νὰ ἀποφανθῇ, διότι δὲν προσήχθη εἰσέτι τὸ ἐπιδοτήριον, δι’ οὗ ἀποδείκνυται, ὅτι νομίμως ἐπεδόθη αἴτησις ἐκλογέων πρὸς τὸν πρόεδρον τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πρωτοδικῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 5 Μαΐου 1872. Ἡ πλειοψηφία Ἐ. Κεχαγιᾶς, πρόεδρος, Θ. Παπακώστας, εἰσηγητὴς, Ἀ. Αὐγερινὸς, Ν. Φαρμάκης, Ἰ. Καραγιαννόπουλος, Γ. Προβιλέγιος, Ὄθων Λεονάρδος, Κ. Θεοδώρου, Γ. Γεροθανάσης, Ἰάκ. Πολυλᾶς. Κ. Κριεμάδης μὲ ἐπιφύλαξιν εἰς τὸν δῆμον Φυγαλείας, ἀκυρωτικὸς δὲ τοῦ δήμου Σκυλοῦντος. Γ. Θωμᾶς, ἐπιφυλακτικὸς δι’ ὅλους τοὺς δήμους. Ἰ. Δ. Χατζῖσκος, ἀκυρωτικὸς ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σκυλοῦντος, ἐπιφυλακτικὸς εἰς τὸν δῆμον Φυγαλείας, ἐπικυρωτικὸς ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς τέσσαρας δήμους. Ἐπικυρωτικὸς Ἀνδριτσαίνης καὶ Βώλακος, ἀκυρωτικὸς εἰς τοὺς ἄλλους δήμους Φυγαλείας καὶ Σκυλοῦντος καὶ ἐπιφυλακτικὸς εἰς τοὺς ἄλλους Π. Νεζερίτης. Ἰωάννης Γ. Καπιτσίνης προτείνω τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ δήμου Σκυλοῦντος, διότι οἱ ψηφοφορήσαντες ἑτεροδημόται ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους δήμους· ἄλλως, νὰ ἀκυρωθῇ καὶ ἡ ἐκλογὴ τῶν ἄλλων δήμων, ἀφοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐκτεθέντα ἀπεκλείσθη μέγας ἀριθμὸς ἐκλογέων, καὶ ἕνεκα βίας καὶ ἀποκλεισμοῦ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα.»

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§6ΤΙΝΕΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας τί γίνεται;

§7ΜΠΟΥΤΟΣ (γραμματεύς). Ἡ μειοψηφία ἀποσύρει τὴν γνώμην της.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Φυγαλείας καὶ τοῦ δήμου Σκυλοῦντος καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῶν, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Φυγαλείας καὶ Σκυλοῦντος καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπικύρωσιν τῶν δήμων Ἀνδριτσαίνης, Βώλακος, Ἀρήνης καὶ Ἀλιφείρας, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἐπικύρωσιν τῶν δήμων Ἀνδριτσαίνης, Βώλακος, Ἀρήνης καὶ Ἀλιφείρας. — Ἔπεται ἡ ἐκλογὴ Ὄρους· «Τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Ὄρους καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν πλειονοψηφησάντων καὶ ἀνακηρυχθέντων κυρίων Σπυρίδωνος Μαρτσούκου, Θεοφίλου Προβατᾶ ποτὲ Παναγιώτου ἢ Παραμάρκου καὶ Ἰωάννου Τριβυζᾶ τοῦ Νικολάου.»

§10ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ὄρους, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ὄρους, καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς τοὺς κκ. Σπυρίδωνα Μαρτσοῦκον, Θεόφιλον Προβατᾶν ποτὲ Παναγιώτου ἢ Παραμάρκου καὶ Ἰωάννην Τριβυζᾶν τοῦ Νικολάου. Ἔπεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Πάλλης· «Τὸ τμῆμα προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Πάλλης καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσιν οἱ σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες· 1) Χαριτάτος Τυπάλδος Π. Κοσμᾶ Μιχαὴλ, 2) Ἰακωβάτος Τυπάλδος Π. Πέτρου Δημήτριος καὶ 3) Δελλαπόρτας Π. Νικολάου Διονύσιος.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Πάλλης, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Πάλλης, καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς Χαριτάτον Τυπάλδου Π. Κοσμᾶ Μιχαὴλ, Ἰακωβάτον Τυπάλδου Π. Πέτρου Δημήτριον καὶ Δελλαπόρταν Π. Νικολάου Διονύσιον. Ἔπεται ἡ ἐκλογὴ Παξῶν. «Τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Παξῶν καὶ ν’ ἀναγνωρισθῇ νόμιμος βουλευτὴς αὐτῆς ὁ Κ. Ἰωάννης Βελιανίτης.»

§12ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κ. πρόεδρε.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§14ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ ἐκλογὴ τῶν Παξῶν ἐκληρώθη εἰς τὸ τμῆμα τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι μέλος· κατὰ τὴν ἀκροαματικὴν συζήτησιν, ὅτε, ὡς τοῖς πᾶσιν εἶναι γνωστὸν, γίνεται εὐρυτάτη συζήτησις, δὲν παρέστην. Ὅταν, συνταχθεῖσα ἡ ἔκθεσις, ἀνεγνώσθη, ἤκουσα τὰς προτεινομένας ἐνστάσεις καὶ ἐκ τούτων δύω ἐφείλκυσαν τὴν προσοχήν μου, κύριοι· ἡ ἔνστασις τοῦ ὅτι ὁ ἔντιμος φίλος μου Κ. Βελιανίτης στερεῖται τῶν προσόντων τοῦ βουλευτοῦ, καὶ δεύτερον, ὅτι κατὰ τὴν μικρὰν αὐτὴν ἐπαρχίαν ἔλαβε χώραν δωροδοκία. Ἐπὶ τοῦ πρώτου λόγου σχεδὸν ἐπείσθην, ὅτι ἡ ἔνστασις ἦτο βάσιμος, καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, μὲ ἓν τῶν σπουδαιοτέρων μελῶν τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον σφόδρα ὑπολήπτομαι, ἦλθον εἰς συζήτησιν· αἱ παρατηρήσεις αὐτοῦ σχεδὸν ἔπεισάν με ἵνα μὴ ἐπιμείνω θελήσας νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ἐμβριθέστερον, καὶ τοῦτο ἐξεδήλωσα ἐν τῷ τμήματι· ὑπέγραψα δὲ εἰς τὴν ἔκθεσιν Παρατηρήσας, Κύριοι, εὗρον ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἦτον ἰσχυρὸς, διότι δὲ εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ φέρω εἰς ὑμᾶς τὰς παρατηρήσεις μου, μόλον ὅτι, κύριοι, σᾶς βεβαιῶ, τοῦτο πράττω μετὰ πολλῆς λύπης, διότι τὸ ζήτημα ἀφορᾷ πρόσωπον μετὰ τοῦ ὁποίου στενῶς συνδέομαι· ἐπειδὴ ὅμως τὸ ζήτημα κατ’ ἐμὲ εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος, καὶ ὡς τοιοῦτον καὶ ἄλλοτε ὑποβληθὲν ἐν τῇ Βουλῇ ἐθεωρήθη, βεβαίως ἔπρεπε νὰ ὑποταχθῶ εἰς τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὴν πολιτείαν. Γνωρίζετε, κύριοι, πάντες κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι ὁ ἡμέτερος Νομοθέτης καθιερώσας τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος καὶ ἀρνηθεὶς πᾶσαν διάκρισιν, (καὶ τοιαύτη ἐδύνατο τῷ ὄντι νὰ θεωρηθῇ ἡ παραδοχὴ γενικῆς πολιτογραφήσεως ἢ ἄλλης ἐμμέσου τοιαύτης διακρίσεως) καθιέρωσε ῥητῶς καὶ σαφῶς τὰ προσόντα ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων ἀποκλείει πᾶσαν τοιαύτην ἰδέαν· προσέτι δὲ ὁρμώμενος ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, κατ’ ἐμὴν γνώμην, τοῦ νὰ ὑπάρχουσι σπουδαῖαι ἐγγυήσεις παρὰ τοῦ ἐκλεγομένου πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς, προέβλεψε καὶ ὥρισε πρὸς τοῦτο. Καὶ τὸ μὲν Σύνταγμα ὁρίζει διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς, πρέπει νὰ ᾖναι πολίτης Ἕλλην, νὰ κατάγηται ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐκλέγεται, ἢ νὰ ᾖναι ἐγκατεστημένος ἐν αὐτῇ καὶ νὰ ἐνασκῇ τὰ πολιτικά του δικαιώματα τοὐλάχιστον πρὸ διετίας· ὁ δὲ βουλευτικὸς Νόμος προσθέτει καὶ ἄλλην ἐγγύησιν, νὰ ἔχῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἀκίνητόν τινα περιουσίαν, καὶ ἀπῄτησε τοῦτο ὡς μίαν ἐγγύησιν διὰ νὰ ὑπάρχῃ εἰς συνάφειαν, εἰς ἑνότητα τὸ συμφέρον του πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐντολέων του. Καθόσον ἀφορᾷ, Κύριοι, τὸν Κ. Βελιανίτην, οἱ ἐνιστάμενοι ἀρνοῦνται καὶ τὰς τρεῖς ἰδιότητας ταύτας, ἀρνοῦνται τοὐτέστιν ὅτι ὁ Κ. Βελιανίτης κατάγεται ἐκ Παξῶν, ὅτι ἔχει ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ, ἰσχυρίζονται δὲ ὅτι δὲν ἐξασκεῖ πρὸ διετίας τὰ πολιτικά του δικαιώματα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ὅθεν ἐξελέχθη βουλευτής. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, ἀποδεικνύεται τῷ ὄντι ὅτι ὁ Κ. Βελιανίτης ἐγεννήθη ἐν Κερκύρᾳ, ὅτι ἐκεῖ ἐνασκεῖ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου. Ἀλλ’ ὡς ἑρμηνεύω ἐγὼ, Κύριοι, τὸν Νόμον, δὲν δέχομαι ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι βάσιμος, διότι παρατηρῶ ὅτι ἐγεννήθη ἀπὸ πατέρα δημότην Παξῶν, καὶ ὁ ἡμέτερος Νομοθέτης τὴν καταγωγὴν κυρίως ζητεῖ, ὄχι τὴν γένεσιν· τότε μόνον ἠδυνάμην νὰ παραδεχθῶ τὸν λόγον τοῦτον, ἐὰν ἦτον ἀποδεδειγμένον ὅτι ὁ πατὴρ τοῦ κ. Βελιανίτου ἀπέβαλεν αὐτὴν τὴν ἰδιότητα κατοικήσας καὶ γενόμενος δημότης Κερκύρας· ἀλλὰ τοιαύτη τις ἀπόδειξις δὲν φέρεται, ἑπομένως ἐγὼ δὲν παραδέχομαι τὸν λόγον τοῦτον. Ἐπίσης προσάγονται διάφορα συμβόλαια, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται κατὰ τοὺς ἐνισταμένους, ὅτι ὁ κ. Βελιανίτης δὲν ἔχει περιουσίαν ἐν τῇ νήσῳ τῶν Παξῶν, διότι πᾶσαν τὴν πατρικὴν οὐσίαν φαίνεται ὅτι διένειμε, καὶ ὅτι ἡ περιουσία αὐτοῦ ἐπωλήθη. Ἠδύνατο, κύριοι, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο νὰ ἐγερθῶσι δισταγμοὶ, ἀλλὰ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν θεωρῶ τὸν λόγον τοῦτον τόσον σπουδαῖον, ὥστε νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι μόνον διὰ τοῦτο πρέπει καὶ ν’ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλεχθῇ βουλευτής. Δὲν πείθομαι δὲ ὅτι ὡς ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν βεβαιοῦται, ὅτι στερεῖται καὶ αὐτοῦ τοῦ προσόντος, δηλαδὴ ὅτι δὲν ἔχει ἐκεῖ περιουσίαν. Ἀλλὰ, κύριοι, ἔρχεται τὸ ἕτερον προσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ῥιζικὸν, τὸ σπουδαιότατον κατ’ ἐμὲ, τὸ συνδέον ὡς εἶπον τὸ συμφέρον τοῦ ἐντολοδόχου πρὸς τοὺς ἐντολεῖς του. Τούτου τοῦ δικαιώματος, κύριοι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν στερεῖται ὁ κ. Βελιανίτης, διότι ὑπάρχει ἓν ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται ὅτι ὁ κ. Βελιανίτης ἐξελέχθη ὡς ἐπαρχιακὸς σύμβουλος Κερκύρας πρὸ ἐτῶν, καὶ ὅτι οὗτος ἐνασκεῖ ἐκεῖ πολιτικὰ δικαιώματα· ἐὰν, κύριοι, ᾖναι ἀποδεδειγμένον ὅτι συνεπεία τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὁ νομοθέτης, καὶ ἥτις ἐξ αὐτοῦ τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου ἐμφαίνεται, νὰ μὴ δύναταί τις νὰ ᾖναι ἐν δυσὶν ἐπαρχίαις δημότης καὶ ἐνασκῇ ἐν ἀμφοτέραις ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα, ἀναγκαίως ἕπεται ὅτι ὁ κ. Βελιανίτης δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξέλθῃ βουλευτὴς ἀπὸ τὴν νῆσον Παξῶν. Ὁ κ. Βελιανίτης, καθ’ ὅσον ἤκουσα, ἰσχυρίζεται ὅτι καί τοι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας, καί τοι ἐξελέχθη ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, δὲν ἀπέβαλε τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐν τῇ νήσῳ Παξῶν, οὔτε ἀπώλεσε τὴν ἀστικὴν καὶ πολιτικὴν ἰδιότητα, τὴν ὁποίαν εἶχε κεκτημένην ἐν τῇ νήσῳ τῶν Παξῶν, διότι λέγει, ὅτι καὶ ἐκεῖ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον τὸν βουλευτικὸν καὶ δημοτικὸν, καὶ περὶ τούτου, βλέπετε, δὲν ἔχω καμμίαν πληροφορίαν. Ἀλλὰ τοῦτο ἀντιστρατεύεται πρὸς τὴν ἐπίσημον διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν διὰ πράξεώς του ἔκαμε. Δὲν εἶναι μόνον ἀποδεδειγμένον ὅτι ἐξελέχθη ἐπαρχιακὸς σύμβουλος ἐν Κερκύρᾳ, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἐνήσκησε καὶ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἀξιώματος· ἰδοὺ, ὑπάρχει ἓν πρακτικὸν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι παρέστη καὶ ἔλαβε μέρος εἰς μίαν πρᾶξιν τοιαύτην. Σᾶς ἐρωτῶ τώρα, δύναται νὰ εἴπῃ ἤδη ὁ κ. Βελιανίτης ὅτι τοῦτο ἐγένετο ἄνευ τῆς ἰδικῆς του θελήσεως, καὶ ὅτι οὐδέποτε τὸ ἀποδέχθη; Ἐκλέγεται ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, παραίτησις δὲ αὐτοῦ ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ καὶ ἀπόδειξις ὅτι ἐδέχθη εἶναι ἡ παράστασις καὶ σύμπραξις αὐτοῦ εἰς τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον· τοῦτο εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ἀπόδειξις ὅτι ἀπεδέχθη τὴν λειτουργίαν αὐτήν.

§15Γ. ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Εἶναι ἐπαρχιακὸς σύμβουλος εἰς Κέρκυραν;

§16ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μάλιστα.

§17ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον;

§18ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μὲ ἐρωτοῦν ἐὰν ᾖναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν δημοτικὸν κατάλογον Κερκύρας· ἔχω τὴν ἐναντίαν ἀπόδειξιν, ὅτι ὁ δήμαρχος Κερκύρας βεβαιοῖ ὅτι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι σπουδαῖον, ὅταν ᾖναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἐνήργει καὶ ἐνήσκει πολιτικὴν δικαιοδοσίαν ἐν Κερκύρᾳ. Τοῦτο μὴ τὸ παραβλέψητε, κύριοι, διότι ἐμμέσως θὰ παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν, ὅτι δύναταί τις ἐν δυσὶν ἐπαρχίαις νὰ ἐνασκῇ τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα. Διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις ὡς ἐπαρχιακὸς σύμβουλος ἕπεται ἀναγκαίως νὰ ᾖναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον· πῶς ἐξελέχθη ὡς ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, μὴ ὢν ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν δημοτικὸν κατάλογον; Τοῦτο εἰς ἐμὲ εἶναι ἄγνωστον· τοὐναντίον παραδέχομαι, διότι τὸ βεβαιοῖ ὁ δήμαρχος, ὅτι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος, ἀλλὰ δύναται νὰ ᾖναι ζήτημα περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀφοῦ ἅπαξ ἐγένετο δεκτὴ ἡ θέσις ἐκείνη, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς κεκαλυμμένη κατ’ ἐμὲ ἡ τοιαύτη ἔνστασις, διότι ἐνήργησε τοιαύτην λειτουργίαν καὶ τὰ δικαιώματα τὰ ἐκπηγάζοντα ἐκ τῆς ἰδιότητος ταύτης. Αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησις τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ταύτην μεταβιβάζω εἰς ὑμᾶς. Λέγει ὁ κύριος Βελιανίτης, ὅτι κατὰ τὸ 1848 ἐξελέχθη βουλευτὴς Παξῶν, κατὰ τὸ 1862 ἐξελέχθη πληρεξούσιος Παξῶν. Βέβαιον εἶναι, κύριοι, καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο, ἀλλ’ οὐδέτερον τούτων ἀναιρεῖ ὅ,τι ἐγὼ ὑποστηρίζω, διότι ἐννοεῖται κάλλιστα, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην λειτουργίαν τὴν πρὸ τῆς ἑνώσεως, ἐκείνη διήπετο ἀπὸ τὴν νομοθεσίαν τῶν Ἰονίων νήσων, καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν δευτέραν, αὕτη εἶναι προηγουμένη τοῦ συντάγματος. Μετὰ τὸ σύνταγμα δὲν ἀπαντῶμεν τὸν κύριον Βελιανίτην ἐνασκήσαντα πολιτικὰ δικαιώματα ἐν Παξοῖς· μόνη ἡ ἐγγραφὴ δὲν ἀρκεῖ, ἢ τοὐλάχιστον ἀναιρεῖται ἐκ τοῦ ὅτι ἀποδεικνύεται ὡς ἐνασκῶν πολιτικὰ δικαιώματα εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν. Ἐπίσης, κύριοι, πιστεύω καὶ παραδέχομαι, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν ὁμοιότητα πρὸς τὸ κατ’ ἀρχὴν ὅμοιον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεφύη διὰ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Ἄνδρου, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὁ κ. Μαυροκορδάτος, ὄχι μόνον ἐξελέχθη ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, ἀλλὰ καὶ λειτουργίαν δημοτικὴν ἐνήσκησεν ἐν Ἄνδρῳ.

§19ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἤμην πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς.

§20ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὑπάρχει λοιπὸν ἀπόδειξις τῆς ἐνασκήσεως τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων. Ἐπίσης, κύριοι, οὐδεμίαν ὁμοιότητα ἔχει τὸ ζήτημα τοῦτο, ἂν καὶ κατ’ ἀρχὴν τὸ αὐτὸ πρὸς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνεφύη ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἰθάκης· τῷ ὄντι καὶ ὁ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης βουλευτὴς φαίνεται ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον τὸν βουλευτικὸν τῆς Κερκύρας, ἐνῷ εἶναι δημότης Ἰθάκης, δὲν εἶναι ὅμως ἀποδεδειγμένον ὅτι ἐνήσκησεν ἐκεῖ πολιτικὰ δικαιώματα. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίστασιν ὁ Κύρ. Βελιανίτης φαίνεται ὡς ἀποδεχθεὶς τὴν ἰδιότητα τοῦ δημότου Κερκύρας, ἀποδεχθεὶς συνάμα καὶ τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ ὡς ἐπαρχιακοῦ συμβούλου. Ὅτι, Κύριοι, τοιαύτην ἔννοιαν ἔχει τὸ Σύνταγμα, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, τὸ εἶπεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Σύρου, ὅτε μάλιστα ὁ Νομάρχης εἰς τοῦτο στηριζόμενος δὲν ἔδωκεν οὔτε κάλπην εἰς τὸν Βαφιαδάκην· παρουσιάσθη ἐπίσης τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὰς δύο ἐκλογὰς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὸ 1869 ὑπὲρ τοῦ σπουδαίου φίλου μου Κυρ. Κουμουνδούρου, καὶ διὰ τοῦτο ὁ Κύρ. Κουμουνδοῦρος τότε παρῃτήθη ἀπὸ τῆς μιᾶς ἐκλογῆς. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, αὐτὴν τὴν γνώμην, διότι τὸν λόγον τὸν ἐννοεῖτε πάντες καὶ δὲν θέλω νὰ προχωρήσω. Εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον μάλιστα, διὰ τὰς μικρὰς ἐπαρχίας, καὶ σκεφθῆτε καλῶς, καὶ προσέξατε ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Θὰ διακινδυνεύσητε ἐμμέσως νὰ ῥίψητε εἰς τὸν κύβον τὰ δικαιώματα τῶν συνεπαρχιωτῶν σας. Δεύτερον, Κύριοι, σᾶς ὑπενθυμίζω καὶ ἄλλον λόγον ὅστις πολλάκις ἐν τῷ σώματι τούτῳ ἀνεπτύχθη· ὅτε ὁ ἡμέτερος νομοθέτης καθιέρωσε τὴν ἰσότητα, δὲν ἐπέτρεψε καμμίαν διάκρισιν, οὔτε ἀμέσως οὔτε ἐμμέσως. Ταῦτα Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω εἰς ἡμᾶς καθόσον ἀφορᾷ τὸν λόγον τοῦτον. Ὡς πρὸς τὸν ἕτερον, ὅστις ἐφείλκυσε τὴν προσοχήν μου, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, ὅ,τι περὶ τούτου ἐσκέφθην. Τὴν ἔνστασιν, Κύριοι, τῆς δωροδοκίας τὴν θεωρῶ λίαν ἐπικίνδυνον, τὴν δωροδοκίαν τὴν θεωρῶ τὸ σπουδαιότατον μόλυσμα, τὸ μέγιστον, Κύριοι. Ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, οὔτε πείθομαι, διατί; διότι ἓν καὶ μόνον ἔγγραφον ἐπαρουσίασαν ὡς πρὸς τὸν λόγον τοῦτον.

§21ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν, κύριε Πρόεδρε, κάμετε ἡσυχίαν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ παύσουν οἱ διάλογοι.

§23ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἰδοὺ πῶς εἶχε· «οἱ ὑποφαινόμενοι τρεῖς ὑποψήφιοι Παξῶν, θεωρήσαντες ὅτι ὁ συναγωνισμὸς καθίσταται δυσχερέστατος ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων τοῦ τόπου ....» Αὐτὸ καὶ μόνον τὸ ἔγγραφον παρουσιάζει· τῳόντι, Κύριοι, κατὰ τὴν ἐμὴν ἰδέαν, κἄπως παρεισέφρυσεν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τὸ μόλυσμα τῆς διαφθορᾶς τῶν συνειδήσεων διὰ χρημάτων· ἐγὼ δὲν τὸ λέγω, τὸ λέγουν οἱ ὑπογράψαντες τὸ ἔγγραφον, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου θέλουσιν οἱ κύριοι νὰ προλάβουν αὐτὴν τὴν κατάχρησιν, νὰ τὴν ἐξαλείψωσι, καὶ δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο καὶ μόνον τὸ ἔγγραφον νὰ χαρακτηρίσῃ καὶ τὴν διάπραξιν· κακόζηλος μοὶ φαίνεται ἡ τελευταία φράσις τῆς ἀλληλεπικουρίας παρὰ τοῦ ἐπιτυχόντος. Λοιπὸν διὰ τοῦ ἐγγράφου εἶνε βεβαιωμένον ὅτι ὑπάρχει ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων νὰ λάβουν χρήματα, δὲν εἶναι καὶ βεβαιωμένον ὅτι ἐδόθησαν. Λέγω δὲ, ὡς ἤκουσα, διὰ νὰ μὴ μὲ εἴπωσιν, ὅτι θέλω νὰ τὸ ἀποκρύψω, ὅτι ναὶ μὲν ἐγένετο αὐτὴ ἡ συμφωνία, ἀλλ’ ὁ Κ. Βελιανίτης δὲν τὴν διετήρησε, δαπανήσας χρήματα, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ἔχω ἀπόδειξιν· ἐὰν ἄλλος τις δύναται νὰ φέρῃ αὐτὴν, τότε ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο στοιχεῖον· λέγω τοὐτέστιν, ὅτι διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου ὑπάρχει ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων νὰ λάβωσι χρήματα καὶ νὰ διαφθαρῶσιν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀπόδειξις ὅτι διεφθάρησαν· ἐὰν ἄλλος τὸ ἀποδείξῃ, ἐπιφυλάσσομαι καὶ ἐγὼ νὰ καταψηφίσω καὶ διὰ τοῦτο. Ταῦτα ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ σᾶς ὑποβάλω καὶ καταβαίνω τοῦ βήματος.

§24ΣΑΡΑΒΑΣ. Τί προτείνετε;

§25ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Προτείνω τὴν ἀκύρωσιν ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ προσόντος τῆς ὑπάρξεως τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτικῶν πρὸ διετίας. Καταβαίνω τοῦ βήματος, Κύριοι, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχω, παρὰ τὴν περιστολὴν τοῦ κινδύνου, ὅστις δύναται νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς καταχρήσεως, τῆς σπουδαιοτέρας αὐτῆς διατάξεως τοῦ νομοθέτου· καὶ προσέτι θέλω νὰ βεβαιώσω τὸν φίλον μου κύριον Βελιανίτην, ὅτι διὰ τοῦτο καὶ μόνον εὑρέθην εἰς τὴν δυσάρεστον αὐτὴν θέσιν νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς του.

§26ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν εὑρίσκω, κύριε πρόεδρε, διόλου ὀρθὴν τὴν γνώμην ἣν ἐξέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας βουλευτὴς. Ὁ κύριος Ζέγγελης φρονεῖ, ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν βουλευτὴς Παξῶν δὲν ἔχει ἅπαντα τὰ προσόντα, ἅτινα κατὰ τὸ ἄρθρον 70 τοῦ συντάγματος ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ὁ ἐκλεγόμενος βουλευτὴς, διότι εἶναι ἐκλελεγμένος ἐπαρχιακὸς σύμβουλος ἐν Κερκύρᾳ, καί τοι κατάγεται ἐκ τῆς ἐπαρχίας Παξῶν, ἐκ τῆς ἐπαρχίας δηλονότι ἐξ ἧς ἐξελέχθη. Κατὰ τὸ ἄρθρον 70 τοῦ συντάγματος, ὅπως ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς, ἀπαιτεῖται ἢ νὰ κατάγηται ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς ἐκλέγεται, ἢ νὰ ᾖναι πρὸ δύο ἐτῶν ἐγκατεστημένος εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω σήμερον ὁποίαν ἔννοιαν ἠννόει νὰ ἀποδώσῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸν ὅρον τῆς ἐγκαταστάσεως· ἡ Συνέλευσις προφανῶς ἠννόει τὴν πραγματικὴν ἐγκατάστασιν ἐν τῷ τόπῳ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὁ βουλευτὴς πρόκειται νὰ ἐκλεχθῇ.

§27ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μίαν λέξιν. Δὲν εἶπον ἐγὼ διὰ τὸν λόγον τῆς ἐγκαταστάσεως.

§28ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ συνέλευσις, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως ἠννόει τὴν πραγματικὴν ἐγκατάστασιν ἐν τῷ τόπῳ, διότι κατὰ τοῦτο ἐνεπνέετο, ἀτυχῶς, ὑπὸ ἰδεῶν λίαν περιωρισμένων καί, ἐάν μοὶ ἐπιτρέπηται ἡ ἔκφρασις, λίαν αὐτοχθονικῶν· ἀπῄτει νὰ ᾖναι ὁ βουλευτὴς ἀμέσως συνδεδεμένος πρὸς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς του ἢ διὰ τῆς καταγωγῆς, ἢ διὰ τῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα, ὡς εἶναι ἑπόμενον, γεννᾷ ἡ ἐγκατάστασις· ὁ περιορισμὸς ὅμως οὗτος, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐκλογὴν ἡ συνέλευσις, ἐκρίθη τόσῳ ἄδικος, ὥστε ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἐντελῶς ἐγκατελείφθη· ἐν τῇ ἐφαρμογῇ δὲν ἀπῃτήθη ὅπως ἡ ἐγκατάστασις ᾖναι πραγματική· ἡ πολιτικὴ ἐγκατάστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀφ’ ἧς ἐκλέγεται, ἐθεωρήθη ἀρκοῦσα. Ἐγεννήθη ὅμως τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν παρεκτὸς τῶν προσόντων τούτων, τοὐτέστι τῆς καταγωγῆς ἀπὸ τῆς ἐπαρχίας ἐξ ἧς ἐκλέγεταί τις ἢ τῆς ἐγκαταστάσεως, ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι καὶ δημότης εἰς τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον φέρεται σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ λύσωμεν, ἐξετάζοντες ἐὰν ἔχῃ τὰ προσόντα ὁ κύριος Βελιανίτης. Ἀληθῶς ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται κἄπως ἀσυμβίβαστον τὸ νὰ δύναταί τις νὰ ἐκλεχθῇ βουλευτὴς ἀπὸ ἐπαρχίαν εἰς ἣν δὲν εἶναι δημότης, ἀφοῦ παρ’ ἡμῖν δὲν ἰσχύει ἡ γενικὴ πολιτογράφησις.

§29ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἶμαι δημότης Παξῶν.

§30ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀλλ’ ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι τὸ Σύνταγμα ἠθέλησε νὰ καθιερώσῃ ἰδιαίτερα προσόντα δι’ ἐκεῖνον, ὅστις μέλει νὰ ἐκλεχθῇ βουλευτὴς, καὶ διὰ τοῦτο ἀδιαφόρησε ποῦ δύναται νὰ ᾖναι δημότης καὶ δὲν ἀπῄτησε παρὰ μόνον ἢ νὰ κατάγεται ἐκ τῆς ἐπαρχίας παρ’ ἧς ἐκλέγεται ἢ νὰ ᾖναι πρὸ δύο ἐτῶν ἐγκατεστημένος. Τόσῳ δ’ εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὥστε αὐτὴ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ἄρθρου 70 τοῦ συντάγματος ἀρκεῖ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι δὲν δύναται παρὰ νὰ ᾖναι τοιαύτη ἡ ἔννοιά του. Τὸ ἄρθρον 70, Κύριε Πρόεδρε, ἰδοὺ τὶ λέγει· «διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι πολίτης Ἕλλην, ἐκ τῆς ἐπαρχίας παρ’ ἧς ἐκλέγεται, ἢ πρὸ δύω ἐτῶν τοὐλάχιστον ἐγκατεστημένος ἐν αὐτῇ, ἀπολαύων πρὸ διετίας τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα....» Τώρα ἐὰν ἤθελε τὸ Σύνταγμα νὰ ἀπαιτήσῃ ὅπως τὰ πολιτικὰ δικαιώματα ἀπολαμβάνῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν εἰς ἣν ἐκλέγεται, ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπῃ ῥητῶς, ὅπως τὸ εἶπε διὰ τὴν ἐγκατάστασιν. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἄλλως τε, Κύριε Πρόεδρε, ἦλθεν εἰς προηγουμένην ἐποχὴν καὶ ἐλύθη κατὰ τὴν γνώμην ἣν ὑποστηρίζω. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου τῆς Βʹ. Περιόδου εἶχεν ἐκλεχθῆ βουλευτὴς ὁ Κ. Ξ. Πικουλάκης, ὅστις συνέπεσε νὰ ᾖναι δημαρχικὸς Πάρεδρος τοῦ δήμου Καλαμῶν. Ἦλθε τὸ ζήτημα, ἐὰν ὁ ἐκλεχθεὶς, μολονότι κατήγετο ἐκ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, μολονότι ἦτον ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ἐὰν ἐδύνατο νὰ ἐκλεχθῇ, ἀφοῦ διετέλει δημαρχικὸς πάρεδρος τοῦ δήμου Καλαμῶν, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφήνατο ὅτι ὁ κ. Ξανθὸς Πικουλάκης νομίμως ἐξελέχθη βουλευτὴς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, ἐξ ἧς κατήγετο, καὶ ἂν ἦτο δημότης εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἔχομεν καὶ προηγούμενον σύμφωνον πρὸς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω. Ἐπειδὴ δ’ ἔλαβον τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω καὶ ὀλίγας λέξεις καὶ ὡς πρὸς ἑτέραν τινὰ ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ Κύριος Ζέγγελης. Κατὰ τὴν ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογὴν παρουσιάσθη ἓν ἔγγραφον γενόμενον μεταξὺ τῶν ἀποδυθέντων εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐνόμισάν τινες, ὅτι παραβλάπτει τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων καὶ δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς σκέψεις, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Ἐγὼ δὲν διστάζω νὰ ἐκφράσω ἀπροκαταλήπτως τὸ φρόνημά μου. Ἐγὼ ἤθελον εὐχηθῆ καθ’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Βασιλείου τοιαῦτά τινα ἔγγραφα νὰ ἐγίνοντο μεταξὺ τῶν ἀνταγωνιζομένων ἐν ταῖς βουλευτικαῖς ἐκλογαῖς. Τί λέγει τὸ ἔγγραφον τοῦτο; μεταξὺ τῶν τριῶν ἀποδυθέντων εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ὑπῆρχεν ὑποψία, ὅτι ἦτον ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ χρῆσις χρημάτων πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ διαφθείρωσι τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τῶν ἐκλογέων. Λοιπὸν καὶ οἱ τρεῖς ἀποδυθέντες εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα, ἀναγνωρίζοντες πόσον ἐπιβλαβὲς ἤθελεν εἶσθαι εἰς τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τῆς θελήσεως τῆς ἐπαρχίας, καὶ εἰς τὴν δημοσίαν ἠθικὴν ἡ χρῆσις χρημάτων πρὸς ἐξαγορὰν συνειδήσεων, ἐσυμφώνησαν νὰ ἀπέχωσι παντὸς τοιούτου μέσου καὶ τὴν συμφωνίαν των ταύτην ἐκύρωσαν δι’ ὅρκου. Ἀληθῶς δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη μιᾶς τοιαύτης συμφωνίας, ἔπρεπε νὰ ᾖναι τὸ ἄγραφον δίκαιον ὅλων τῶν ἀποδυομένων εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα. Ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν ἐφθάσαμεν ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῆς ἠθικῆς μορφώσεως, ὥστε τὸ ἄγραφον τοῦτο δίκαιον νὰ τηρῆται, χωρὶς νὰ ᾖναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀντικείμενον συμφωνίας, κυρουμένης μάλιστα δι’ ὅρκου. Ἡ συμφωνία αὕτη ἑπομένως ὄχι μόνον δὲν ἔχει τι τὸ ἀθέμιτον, ἀλλ’ ἐπεναντίας δύναται νὰ ἐπενεργῇ εἰς τὴν ἠθικοποίησιν τῶν ἐκλογικῶν συλλόγων. Ἀπέναντι ὅμως τῆς συμφωνίας τοῦ νὰ μὴ κάμωσι χρῆσιν μέσου μὴ ἐπιτρεπομένου οὔτε ὑπὸ τοῦ νόμου, οὔτε ὑπὸ τῆς ἠθικῆς, ὑπόσχονται νὰ συντρέξωσι τοὺς ἀποτυχόντας εἰς τὸ νὰ λάβωσι θέσιν τινά. Μία τοιαύτη ὑπόσχεσις, ἐὰν ἐγίνετο πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς, ἀναντιῤῥήτως θὰ ἦτον ὑπόσχεσις ἀθέμιτος καὶ θὰ ἐπηρέαζεν ἀθεμίτως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς· ἀλλ’ ὅταν ἡ ὑπόσχεσις αὕτη δίδεται πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἀποτρέψῃ ὁ εἷς τὸν ἄλλον νὰ κάμῃ χρῆσιν μέσων ἀθεμίτων ἢ μὴ ἠθικῶν, εἶναι, φρονῶ, ὑπόσχεσις θεμιτὴ, διότι οὐδεὶς ἄλλος σκοπὸς θεμιτώτερος, παρὰ ἐκεῖνος, ὅστις ἤθελε συντελέσει νὰ ἐκφρασθῇ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ ἐλευθέρως χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῇ διὰ μέσων, τὰ ὁποῖα ἀποκρούει ὁ θετικὸς ἢ ὁ ἠθικὸς νόμος. Φρονῶν ἑπομένως, ὅτι οὔτε ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος δίδεται ἀφορμή τις κατὰ τῆς ἐκλογῆς, κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου.

§31ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μίαν μόνην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω, ἐὰν μοὶ τὸ ἐπιτρέπῃ ὁ κύριος Δεληγεώργης.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα.

§33ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὁ ἔντιμος φίλος μου κ. Σαράβας σᾶς ἐξήγησε τὴν σπουδαιότητα τοῦ προσόντος τῆς ἐγκαταστάσεως καὶ τῆς ἐνασκήσεως τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Εἶπεν ὅμως κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, ἀρκεῖ ὁ ἐκλεγόμενος ν’ ἀπολαμβάνῃ τοιαῦτα δικαιώματα ἐν οἱᾳδήποτε ἐπαρχίᾳ τοῦ κράτους, ἀλλ’ ὡς ὁ ἴδιος παρετήρησε, τοῦτο δὲν εἶναι ἀμέσως εὐθὺ πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοθέτου. Καὶ τῷ ὄντι μία τοιαύτη ἑρμηνεία ἀντιστρατεύεται καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὸ γράμμα τοῦ νομοθέτου. Ἐάν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Σαράβας, ὁ νομοθέτης εἶχεν νοῦν αὐτοχθονικὸν, σᾶς ἐρωτῶ, ἠδύνατο ἐν τῇ διανοίᾳ του νὰ παραδεχθῇ ὡς ἔχοντα τὰ προσόντα τοῦ βουλευτοῦ ἐκεῖνον, ὅστις οὐ μόνον δὲν συνδέεται μὲ τὰ συμφέροντα τῶν συνεπαρχιωτῶν του, ἀλλὰ καὶ ὅλως διὰ διαζυγίου, οὕτως εἰπεῖν, εἶναι κεχωρισμένος ἀπὸ αὐτά; Καὶ τῷ ὄντι, κύριοι, ὁ ἐνασκῶν τὰ πολιτικὰ δικαιώματα ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καὶ κατ’ ἀναγκαίαν συνέπειαν συνδεόμενος μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου τούτου, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἐνασκεῖ τὰ αὐτὰ συμφέροντα εἰς ἕνα τόπον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον κατάγεται μόνον καὶ οὐδέποτε ἐπεσκέφθη, οὔτε ἐνήσκησεν, οὔτε ἐνασκεῖ ἐκεῖ τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ αὐτοῦ δικαιώματα; Ἠθέλομεν παραδεχθῆ τὸν νομοθέτην παραλογιζόμενον, καὶ ποτὲ οἱ νομοθέται δὲν παραλογίζονται. Ἀφίνω ὅτι πρὸς ὑποστήρηξιν τῆς ἰδέας ταύτης ἔρχεται καὶ ὁ ἕτερος λόγος τοῦ ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ καθιερώσῃ διακρίσεις, καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ δώσωμεν τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Σαράβας ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὸν νόμον, καθιεροῦμεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν· σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τοῦτο· ἐνασκῶ τὰ πολιτικά μου δικαιώματα ἐνταῦθα, γίνομαι ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, δημαρχικὸς πάρεδρος, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ τῶν βουλευτῶν, ὑπάγω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου νὰ ἐκλεχθῶ, διότι ἐκεῖθεν κατάγομαι· ποῖος σύνδεσμος ὑπάρχει μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν συμπολιτῶν μου; Τοῦτο ἀντιστρατεύεται, οὐ μόνον πρὸς τὸ πνεῦμα, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Τί λέγει, κύριοι, τὸ ἄρθρον; Ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς ἐκλέγεται....... ἀπολαμβάνων πρὸ διετίας τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα.....» Λέγει ὁ κ. Σαράβας, ὅτι δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν ἰδέαν, διότι τότε ὤφειλε νὰ διατυπώσῃ ὡρισμένως, ὅτι πρέπει ν’ ἀπολαμβάνῃ τὰ πολιτικὰ καὶ ἀστικὰ δικαιώματα ἐν τῷ τόπῳ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐκλέγεται· ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ τὸ εἴπῃ, διότι εἶναι μία περίοδος αὕτη. Ἐὰν εἶχε τὴν ἐναντίαν ἔννοιαν, τότε ἠδύνατο νὰ προσθέσῃ μετὰ τὰς λέξεις «ἐγκατεστημένος καὶ λοιπὰ καὶ τὸν σύνδεσμον «καὶ» δηλαδὴ «καὶ ν’ ἀπολαμβάνῃ...» Δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν ὅτι διὰ τοῦτο ἠθέλησε νὰ παραλείψῃ τὸν σύνδεσμον, διὰ νὰ ἐννοηθῇ ὡς μία περίοδος ἡ φράσις αὕτη τοῦ νομοθέτου ὁλόκληρος. Μοὶ φαίνεται λοιπὸν ὅτι ἡ γνώμη του δὲν εἶναι ὀρθή. Τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον σᾶς ἔφερε δύναται νὰ ὑπάρχῃ καὶ δὲν δύναμαι ν’ ἀμφισβητήσω ὅτι τῳόντι ταὐτίζεται· ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, κύριοι, ὅτι ἡ Βουλὴ τότε ἐδέχθη, ἢ διότι εἶπε, τοὐτέστιν ὅτι ὑπάρχει μὲν δημαρχικὸς πάρεδρος, ἀλλὰ δὲν ἐνήσκησε τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπαρχία ἀπέδωκεν εἰς αὐτὸν καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἔλαβεν αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν, ἢ, προβαίνω περαιτέρω, διότι ἐπλανήθη, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ διατελῇ εἰς τὴν πλάνην; Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ μὲν τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Σαράβα, δὲν συμφωνῶ δὲ μὲ τὴν γνώμην του.

§34ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶχον μέρος εἰς τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον προεξήλεγξε τὴν ἐκλογὴν καὶ συνειργάσθην μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος κ. Ζέγγελη· εἶναι δὲ ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι τῳόντι ἐν τῷ τμήματι ἐσυζήτησα μετ’ αὐτοῦ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὁ κ. Ζέγγελης μετά τινα συζήτησιν ἔμεινε σύμφωνος μετ’ ἐμοῦ καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοιούτου ζητήματος σπουδαίου καὶ θεμελιώδους, ὁμολογῶ, ὅτι μετὰ μίαν ἐπιμελέτησιν αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ γνώμην καὶ ἔκαμεν ἄριστα νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα εἰς γενικὴν συζήτησιν. Εἶναι λυπηρὸν νὰ ὑπάρχωσι νόμοι ἀμφίβολοι εἰς τὴν πολιτείαν μας περὶ τόσον θεμελιώδη ζητήματα ὅσον τὸ σημερινόν· διότι σήμερον πρόκειται περὶ τοῦ τίς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγηται, καὶ τίς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγηται ἀντιπρόσωπος, ἤτοι τίς δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ κοινοβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ πολιτεύματος, τίνας δὲ ἡ ἐπαρχία δύναται νὰ ἐκλέξῃ, καὶ τίνας ὄχι. Εἰς μίαν πολιτείαν, οἵα ἡ ἡμετέρα, τὰ τοιαῦτα θεμελιώδη ζητήματα ἔπρεπε νὰ ᾖναι ἀποφασισμένα καὶ ἀναμφισβήτητα, δὲν εἶναι ὅμως, χρεωστῶ νὰ τὸ ὁμολογήσω, διότι οἱ συντάξαντες τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 70 περιέλαβον πολλὰ ἐν ὀλίγοις καὶ κανεὶς μεταγενέστερος νόμος δὲν ἡρμήνευσεν αὐτά. Διὰ τοῦτο δὲν πρέπει ν’ ἀδικήσωμεν τοὺς ἀντιφρονοῦντας, διότι φρονῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 70 δίδει ἀφορμὰς διαφωνίας. Νομίζω δὲ ἐπικίνδυνον ἡ ἀληθὴς ἔννοια τοῦ ἄρθρου 70 νὰ κανονισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς μιᾶς ἐπαρχίας. Θεωρῶ κακὸν νὰ σχηματίζωμεν νομολογίαν ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, οὐ μόνον διότι ἐν τοιαύταις περιστάσεσι δὲν γίνονται ἐμβριθεῖς συζητήσεις, ἀλλὰ καὶ διότι τὰ προσωπικὰ ζητήματα δὲν εἶναι πρὸς τοῦτο πρόσφορα. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ὅμως Παξῶν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἠναγκασμένη ἡ Βουλὴ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, οὐδὲ μετὰ τὴν ἀμφιβολίαν τὴν ὁποίαν ἤγειρεν ὁ κ. Ζέγγελης. Κατὰ τὸ ἄρθρον 70 τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς ἀπαιτεῖται πρῶτον νὰ ᾖναι πολίτης Ἕλλην, δεύτερον πρέπει νὰ ᾖναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας παρ’ ἧς ἐκλέγεται, (εἶναι δὲ πάντες σύμφωνοι ὅτι ἡ φράσις νὰ ᾖναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας παρ’ ἧς ἐκλέγεται, ἐννοεῖ τὴν καταγωγὴν) ἢ τοὐλάχιστον πρὸ δύο ἐτῶν ἐγκατεστημένος εἰς αὐτήν. Ὅτι δὲ ὁ κ. Βελιανίτης εἶναι πολίτης Ἕλλην, δὲν πιστεύω κανεὶς νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ· ἔχει λοιπὸν τὸ πρῶτον προσόν. Ὅτι δὲ κατάγεται ἐκ τῆς ἐπαρχίας Παξῶν, ὅτι ἔχει δηλ. τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο ἑπομένων προσόντων, ἐπίσης δὲν τὸ ἠμφισβήτησεν ὁ κύριος Ζέγγελης, διότι, καθὼς ἠκούσατε, οἱ γονεῖς τοῦ κυρ. Βελιανίτη κατάγονται ἐκ Παξῶν· καὶ δὲν πιστεύω νὰ εὑρεθῇ κανεὶς ὅστις νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι καταγωγὴ εἶναι ὁ τόπος τῆς γεννήσεως.

§35ΤΙΝΕΣ. Τὸ φρονοῦν ὁ Δόσιος, ὁ Κόκκινος κλπ.

§36ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διαφωνῶ. Ὁ τόπος τῆς γεννήσεως, κύριοι, δὲν χρησιμεύει παρὰ διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων, περὶ ὧν δὲν πρόκειται ἤδη· δηλαδὴ χρησιμεύει μόνον εἰς τοὺς νόθους. Μόνοι οἱ νόθοι ἔχουν ἀνάγκην νὰ ἐνθυμῶνται τὸν τόπον τῆς γεννήσεώς των καὶ νὰ τὸν ἀποδείξωσι, διότι εἶναι ὁ μόνος τίτλος διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν πολιτείαν ὡς στερούμενοι γνησίων γονέων. Ἡ γέννησις εἶναι ὅλως διόλου τυχαῖον περιστατικόν, ἐνῷ ἡ πατρὶς δὲν μορφοῦται ἐκ τυχαίων περιστατικῶν. Εἶναι πολύτιμον πρᾶγμα δι’ ἓν ἄτομον τὸ νὰ κατάγωνται οἱ γονεῖς του καὶ οἱ προπάτορες του καὶ ἡ γενεά του ἐξ ἑνὸς τόπου, καὶ εἰς πολλὰς περιστάσεις εἶναι μία δόξα καὶ τιμή. Τοῦτον νὰ θέλετε νὰ τὸν στερήσητε αὐτῆς καὶ νὰ τὸν ἀδικήσητε διὰ νὰ τὸν ῥίψητε ἔνθα ἐγεννήθη καὶ νὰ τὸν καταδικάσητε νὰ ἔχῃ ὡς πατρίδα τὸν τόπον τοῦτον εἶναι οὐ μόνον ἄδικον, ἀλλὰ καὶ παραλογισμός, διότι δύναταί τις νὰ γεννηθῇ καὶ ἐκτὸς τοῦ κράτους, ἢ νὰ διαμελισθῇ ἡ οἰκογένεια, διότι ἐκ πολλῶν τέκνων τὰ μὲν ἐγεννήθησαν ἐδῶ, τὰ δὲ ἀλλαχοῦ. Ἐγώ, φέρ’ εἰπεῖν, ἐγεννήθην εἰς Τρίπολιν, ἀλλ’ ὁ κύριος Ζέγγελης ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τῆς Τριπόλεως δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ μὲ ἐδέχετο λόγῳ καταγωγῆς νὰ ἐκλεχθῶ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Τριπόλεως. Λοιπὸν ὁ κύριος Βελιανίτης ἔχει τὸ πρῶτον προσόν, τὸ προσὸν τῆς καταγωγῆς, διότι οἱ γονεῖς του εἶναι Παξινοί. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ζέγγελης μεταβαίνων εἰς ἄλλο προσὸν ἰσχυρίζεται, ὅτι παιτεῖται προσέτι ὁ ἐκλεγόμενος νὰ ἐξασκῇ ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταγωγῆς του τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα. Ἐν πρώτοις φρονῶ, ὅτι ἡ ἔκφρασις τοῦ ἄρθρου 70 δὲν συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς γνώμης του· ἀλλὰ προσθέτω, ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τοῦτο ὁμιλῶν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Παξῶν. Τῷ ὄντι τὸ «ἀπολαμβάνει πρὸ διετίας τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα», δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο κατὰ τὴν ἰδέαν μου, παρὰ ὅτι δὲν ἐστερεῖτο αὐτῶν πρὸ διετίας. Ὁ νομοθέτης ἀπήτησε διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς νὰ ἦναι Ἕλλην, νὰ κατάγηται ἐκ τῆς ἐπαρχίας παρ’ ἧς ἐκλέγεται, ἢ νὰ ἦναι ἐγκατεστημένος ἐν αὐτῇ πρὸ δύο ἐτῶν· ὡς γενικὸν δὲ προσὸν εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιστάσεις προσαπαιτεῖ νὰ μὴ ἐστερήθη πρὸ δύο τοὐλάχιστον ἐτῶν τῶν ἀστυκῶν καὶ πολιτικῶν δικαιωμάτων του. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι συνέδεσε τὰ πολιτικὰ καὶ ἀστυκὰ δικαιώματα ὁμοῦ, ἐνῷ ἡ δημοτότης, τὸ προσὸν τοῦ δημότου, καὶ τὸ προσὸν τοῦ νὰ ἦναι τις ἐγγεγραμμένος εἰς τοὺς δημοτικοὺς καὶ ἐκλογικοὺς καταλόγους τινὸς ἐπαρχίας ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ ἀστυκὰ δικαιώματα. Ὁ νομοθέτης λοιπὸν τίποτε ἄλλο δὲν ἠννόησε νὰ διατάξῃ εἰμὴ ὅτι, καί τοι ἔχει ὅλα τὰ ἄλλα προσόντα Ἕλλην τις, ἐὰν ὅμως πρὸ ἑνὸς μόνον ἔτους ἀποκατεστάθη εἰς τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικά του δικαιώματα, καί τοι ἔχει αὐτὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐκλέγεται, δὲν ἀρκεῖ· πρέπει νὰ τὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον πρὸ δύο ἐτῶν. Ὁ δὲ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπόλλυσιν ὁ ἕλλην τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα εἶναι γνωστός· μία καταδικαστικὴ ἀπόφασις δύναται νὰ στερήσῃ τινὰ τῶν προσόντων τούτων, ἤτοι τοῦ ἐκλεξίμου, ἂν καὶ ἠδύνατο πρότερον νὰ ἐκλεχθῇ καὶ βουλευτὴς καὶ δήμαρχος καὶ σύμβουλος, ἢ τῶν ἀστυκῶν δικαιωμάτων. Ὁ νομοθέτης αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἠθέλησε νὰ προβλέψῃ, τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐντὸς τοῦ χρόνου τῆς διετίας ὑπῆρξαν ἡμέραι κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶχε τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ του δικαιώματα. Ἡ ἀπαίτησις λοιπὸν τοῦ κ. Ζέγγελη, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ ἐξήσκει τὰ δικαιώματα ταῦτα ἐντὸς τῆς ἐπαρχίας τῆς καταγωγῆς δὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἄρθρου· ἄλλως ἤθελε γίνει χρῆσις τῆς λέξεως ἐξασκῶν καὶ ὄχι τῆς λέξεως ἀπολαμβάνων, καὶ δὲν ἤθελαν συνδεθῆ μετὰ τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων τὰ ἀστυκά, ἅτινα εἶναι ἀπόλυτα καὶ πρὸς τὴν ἐπαρχίαν τῆς τε καταγωγῆς καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως ἄσχετα. Ἀλλά, καθὼς εἶπον, δὲν πρόκειται τώρα οὐδὲ εἶναι συμφέρον ἐν γένει ν’ ἀποφασίζωμεν τὰ ζητήματα ταῦτα τὰ συνεχόμενα μὲ δικαίωμα τόσον θεμελιῶδες ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως μιᾶς ἐκλογῆς. Καὶ εὐτυχῶς δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα ἡ ἀνάγκη· διότι καὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Ζέγγελη, ὁ κ. Βελιανίτης ἔχει τὰ προσόντα· ὁ κ. Ζέγγελης τί ἀπαιτεῖ; νὰ εἶχεν ἐν Παξοῖς ὁ κ. Βελιανίτης τὰ ἀστυκὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ὑπεραποδεδειγμένον. Ἐντὸς τοῦ τμήματος παρουσιάσθησαν ὅλα τὰ πιστοποιητικά, τὰ πλέον ἐπίσημα καὶ ἀναμφισβήτητα, ὅτι ὁ κ. Βελιανίτης εἶναι δημότης Παξῶν καὶ ἐκλογεὺς Παξῶν, εἶναι δηλαδὴ ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ δημοτολόγιον, ἐξασκεῖ τὰ δημοτικά του δικαιώματα ἐκεῖ, εἶναι δὲ καὶ ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον ὅλων τῶν παρελθουσῶν περιόδων ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἑνώσεως καὶ πρὸ αὐτῆς, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἀντεπροσώπευσε τοὺς Παξοὺς καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος ἐν τῇ ἐθνοσυνελεύσει. Ὥστε νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ζέγγελης, ἀφοῦ τοιαῦται ἀποδείξεις ἐφέρθησαν εἰς τὸ τμῆμα, καὶ δὲν ἀναιροῦνται τὴν σήμερον, ματαίως ἤγειρε τὸ ζήτημα, διότι καὶ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ζέγγελης ἀποδίδει εἰς τὸ ἄρθρ. 70, εἰς τὴν φράσιν περὶ ἀστυκῶν καὶ πολιτικῶν δικαιωμάτων, ὁ κύριος Βελιανίτης δὲν ἀποκλείεται δημότης ὢν Παξῶν καὶ ἐκλογεὺς εἰς τὰς δημοτικὰς καὶ βουλευτικὰς ἐκλογάς. Δύο λέξεις προσθέτω, ὅσον ἀφορᾷ μίαν ἀνωμαλίαν. Ἡ ἀνωμαλία εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Κερκύρας ἐν τῷ ἐπαρχιακῷ συμβουλίῳ ὁ κύριος Βελιανίτης ἐξελέχθη πρὸ καιροῦ ἐπαρχιακὸς σύμβουλος. Ὁ κύριος Βελιανίτης θὰ σᾶς ἐξηγήσῃ λεπτομερέστερον, ἐὰν λάβῃ τὸν λόγον, διότι καὶ εἰς τὸ τμῆμα λεπτομερῶς ἐξήγησε τὰ περὶ τούτου· ἐγὼ ὅμως καὶ τὸ τμῆμα ὁλόκληρον τὰ ἐθεωρήσαμεν περιττὰ, καὶ τὰ θεωροῦμεν περιττὰ, διότι ὁ κύριος Βελιανίτης ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι δημότης Παξῶν, καὶ προσέτι ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἶναι δημότης Κερκύρας, δηλαδὴ δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὰ δημοτολόγια αὐτῆς.

§37ΠΟΛΥΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ἐψήφισεν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν, τὴν τελευταίαν τοῦ δήμου Κερκυραίων, καὶ ὁ κύριος Βελιανίτης καὶ ὁ ἀδελφός του· ἠμπορεῖ νὰ τὸ βεβαιώσῃ ὁ ἴδιος.

§38ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§39ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν βλάπτει, οὔτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Βελιανίτης.

§40ΠΟΛΥΛΑΣ. Ὁ δὲ ἀδελφός του ἦτον ὑποψήφιος πάρεδρος καὶ ἀπέτυχε.

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ μετὰ τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος Κερκύρας τὰ πράγματα δὲν μεταβάλλονται, διότι ἐγὼ ἰσχυρίσθην ὅτι ἦτο ἀποδεδειγμένον κατὰ τὰ ἔγγραφα τὰ ἐπίσημα καὶ ἀναμφισβήτητα τὰ παρουσιασθέντα εἰς τὸ τμῆμα, ὅτι ὁ κύριος Βελιανίτης εἶναι δημότης Παξῶν, καὶ δὲν εἶναι δημότης Κερκύρας. Ὁ κύριος Πολυλᾶς ἰσχυρίζεται, ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν περίοδον τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἐψηφοφόρησεν ἐν Κερκύρᾳ. Αὐτὸ δὲν μᾶς προετάθη εἰς τὸ τμῆμα, οὐδὲ καμμίαν ἀπόδειξιν φέρει.

§42ΠΟΛΥΛΑΣ. Ἂς μὲ ἀναιρέσῃ ὁ κ. Βελιανίτης.

§43ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε, διότι θὰ συμπληρώσω τὴν ἰδέαν σας. Εἰς τὸ τμῆμα δὲν ἐπαρουσιάσθη τοιαύτη ἀπόδειξις, οὐδὲ κἂν λόγος περὶ τούτου ἐγένετο, ἀλλὰ δὲν σημαίνει, φέρεται εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν. Τὸ νὰ ψηφοφορήσῃ τις δὲν ἀποδεικνύει ὅτι εἶναι δημότης, ὑπάρχει ὅμως τεκμήριον. Τὰ δημοτικὰ δικαιώματα ἀποκτῶνται καὶ μένουσιν ἀναφαίρετα, ὅταν ὑπάρχῃ τακτικὴ ἐγγραφὴ εἰς τοὺς καταλόγους τοῦ δήμου καὶ ἐκτελεσθῶσιν ὅλαι αἱ διατυπώσεις αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ γείνῃ τις δημότης. Τὸ νὰ ἐγγραφῇ ὅμως εἰς ἕνα ἐκλογικὸν δημοτικὸν κατάλογον καὶ νὰ ψηφοφορήσῃ, αὐτὸ εἶναι μία ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ὅμως οὔτε δίδει περαιτέρω δικαιώματα, οὔτε ἀφαιρεῖ κεκτημένα. Ἐὰν δὲν ἐπεξειργάσθη καλῶς εἷς κατάλογος, ἐὰν παρεισέφρυσαν ὀνόματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τὸ προσὸν νὰ ὑπάρχουν, τοῦτο εἶναι μία ἀνωμαλία· καὶ πρὸς καθαρισμὸν ἐκτίθενται οἱ κατάλογοι κατ’ ἔτος τὸν Ἀπρίλιον, γίνονται ἐνστάσεις καὶ καθιερώθησαν αἱ διαδικασίαι τῆς τῶν καταλόγων ἐξελέγξεως. Ὑπάρχει λοιπὸν μία ἀνωμαλία μόνον, ἀλλ’ αὐτὴ δὲν προσδίδει δικαιώματα καὶ ὁ Κ. Βελιανίτης, διότι ἐψήφισεν εἰς τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν καὶ διότι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν δημοτικὸν κατάλογον Κερκύρας δὲν ἕπεται ὅτι εἶναι δημότης Κερκύρας, ἀφοῦ ὑπάρχει ἀποδεδειγμένον ἐπισήμως καὶ ἀναμφισβητήτως, ὅτι δὲν εἶναι ἐν τῷ δημοτολογίῳ. Ἀλλὰ, κύριοι, θέλω εὐχαριστήσει τὸν κύριον Πολυλᾶν, προσθέτων κάτι ἄλλο, ὅτι καὶ ἐὰν ἦτο εἰς τὸ δημοτολόγιον Κερκύρας, δὲν δύναται ἡ περίστασις αὕτη νὰ τὸν ἀποκλείσῃ τοῦ δικαιώματος νὰ ἰσχυρίζηται καὶ νὰ ᾖναι δημότης Παξῶν, ἐὰν ᾖναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ δημοτολόγιον αὐτῶν.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν δὲν ᾖναι;

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν δὲν ᾖναι, μὲ ἐρωτᾷ τις. Σᾶς ὁμιλῶ κατὰ τὰ πιστοποιητικὰ τὰ ὁποῖα ἐφέρθησαν εἰς τὸ τμῆμα. Τώρα ἐὰν παρουσιασθῇ τις ὅστις νὰ ἀναιρέσῃ τὴν ἀπόδειξιν ταύτην καὶ ν’ ἀποδείξῃ ὅτι δὲν εἶναι δημότης Παξῶν ὁ κ. Βελιανίτης, τότε γεννᾶται ἡ ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὀρθότητα τῆς γνώμης τοῦ Κ. Ζέγγελη, ὁ ὁποῖος ἀποδίδει εἰς τὸ ἄρθρον 70 τὴν ἔννοιαν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ παρ’ ἧς ἐκλέγεται. Ἀλλ’ ἐνόσῳ δὲν παρουσιάζεται ἀπόδειξις ἐναντία καὶ ἰσχύουσι τὰ ἐπίσημα ἀποδεικτικὰ, λέγω ὅτι ἡ ἀναίρεσις τῆς γνώμης τοῦ κυρίου Ζέγγελη εἶναι περιττὴ, διότι ὁ κ. Βελιανίτης ἐξασκεῖ ἐν Παξοῖς τὰ πολιτικὰ καὶ ἀστικὰ δικαιώματα. Ἀλλ’ ἐξελέχθη λέγουν, ἐπαρχιακὸς σύμβουλος Κερκύρας. Ὅ,τι εἶπον περὶ τοῦ πρώτου, λέγω καὶ περὶ τοῦ δευτέρου, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη, ἄκυρος οὖσα, οὔτε προσδίδει οὔτε ἀφαιρεῖ δικαιώματα. Δύναται νὰ ᾖναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπαρχιακῶν συμβούλων, ἐὰν ἐψηφοφόρησε καὶ ἐξελέχθη ὡς ἐπαρχιακὸς σύμβουλος πολίτης ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὰ προσόντα· ἀλλὰ νὰ ζητῶμεν νὰ πλάσωμεν λόγους ἀκυρότητος μιᾶς βουλευτικῆς ἐκλογῆς ἐγκύρου κατὰ τὰ λοιπὰ, διότι προηγήθη μία ἄκυρος ἐπαρχιακὴ ἐκλογὴ εἰς τὴν Κέρκυραν, τοῦτο εἶναι πρᾶγμα ἀκατανόητον. Ἡ ἀκυρότης περιορίζεται ἐντὸς τῶν στενωτάτων ὁρίων τῆς ἐπαρχιακῆς ἐκλογῆς καὶ δὲν ἔχει καμμίαν δύναμιν, προκειμένου περὶ τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς περὶ ἧς γίνεται λόγος σήμερον· ἑπομένως τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Παξῶν καὶ τὰ προσόντα τοῦ κυρίου Βελιανίτου θέλουν ἐξετασθῆ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀκυροτήτων καὶ ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι τυχὸν συνέβησαν εἰς τὴν ἐπαρχιακὴν ἐκλογὴν Κερκύρας.

§46ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Δεληγεώργη, παρακαλῶ νὰ μὲ εἰπῆτε· ἐὰν ὁ κύριος Βελιανίτης ᾖναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν δῆμον Κερκύρας καὶ ἐν αὐτῷ ἐξελέχθη, ὡς λέγουσιν, ἐπαρχιακὸς σύμβουλος καὶ ἐξήσκησε τὰ δικαιώματα τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβούλου, δὲν παρέχει τοῦτο μίαν ἀναγνώρισιν τῆς ἰδιότητος δημότου Κερκύρας καὶ σιωπηρὰν παραίτησιν τῆς προτέρας του ἰδιότητος ὡς δημότου Παξῶν;

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὲ ἐρωτᾷ ὁ κύριος Ταμπακόπουλος, μόνον ἴσως διὰ νὰ περάσω μίαν ἐξέτασιν, περὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον ὡριμώτερον σκεφθεὶς δὲν ἤθελε ποτὲ θέσει. Ἐν πρώτοις παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον φίλον μου ὅτι ἡ βάσις τῆς ὑποθέσεώς του δὲν εἶναι ὀρθὴ, διότι ἴσα ἴσα ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ὑπάρχει ἀπόδειξις ἀναμφισβήτητος ὅτι ὁ κ. Βελιεανίτας δὲν εἶναι δημότης Κερκύρας· ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ εἰς τὸν δημοτικὸν ἐκλογικὸν κατάλογον Κερκύρας, καὶ ἐὰν ἐψηφοφόρησε, τοῦτο εἶναι ἀνωμαλία ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας. Δεύτερον, ὁ κ. Ταμπακόπουλος γνωρίζει κάλλιστα τίνι τρόπῳ ἀπόλλυσί τις τὰ δημοτικὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχει νομίμως ἀποκεκτημένα.

§48ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ μεταφορᾶς.

§49ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ νὰ γίνῃ μεταφορὰ ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἀναφορὰ, δήλωσις, πρᾶξις καὶ οὕτω καθεξῆς· τέλος πάντων ἐὰν ἔχητε τοιαύτας ἀποδείξεις, κύριε Ταμπακόπουλε....

§50ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν ἔχω· εἶπεν ὁ κ. Πολυλᾶς ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§51ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχουσῶν ἀποδείξεων, καὶ εἴδετε ὅτι εἶπον πρὸ μικροῦ, ἐὰν παρουσιασθῶσιν ἀποδείξεις ἐναντίαι, τότε βεβαίως θὰ ἔλθωμεν εἰς ἄλλην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 70.

§52ΒΑΡΝΑΚΙΩΤΗΣ. Δὲν παρῃτήθη σιωπηλῶς δεχθεὶς καὶ ψηφοφορηθεὶς ἐν Κερκύρᾳ;

§53ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶμαι δημότης Κερκύρας.

§54ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος μὲ ἠρώτησε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Ταμπακόπουλος· προσθέτω μάλιστα ὅτι ὑπάρχουν Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς πλείονας δήμους καὶ θεωρεῖται μάλιστα ὅτι καλῶς εἶναι ἐγγεγραμμένοι, ἀφοῦ δέχονται νὰ φέρωσιν ἀμφοτέρων τὰ βάρη. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ᾖναι ἀμφησβιτήσιμον αὐτὸ τὸ ζήτημα, δὲν πρόκειται περὶ τούτου, διότι ὑπάρχουν ἀποδείξεις ὅτι ὁ Βελιανίτης δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς δύο ἐπαρχίας· λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθ. 70 εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν δὲν ἔχει τὸν τόπον του.

§55ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑπέγραψα, κύριοι, τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος ἐπιφυλακτικῶς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἤμην ἐπιφυλακτικὸς ἐν τῷ τμήματι, καὶ δὲν εἶμαι ἐπιφυλακτικὸς τὴν σήμερον. Δύσκολος ἡ θέσις, εἶπεν ὁ κύριος Ζέγγελης, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἕνεκα τῶν ἐνδιαφερομένων προσώπων. Ἐὰν δύσκολος ᾖναι ἡ θέσις τοῦ κυρίου Ζέγγελη, ἂς μείνῃ βέβαιος ὅτι ἔτι δυσκολωτέρα εἶναι ἡ ἰδική μου. Πρόκειται ἀφ’ ἑνὸς περὶ τοῦ κυρίου Βελιανίτου, μετὰ τοῦ ὁποίου συνειργάσθην ἐπὶ δύο βουλευτικὰς περιόδους εἰς τὴν Βουλὴν τῆς Ἑπτανήσου, συνειργάσθην ἐδῶ ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει. Οὐδαμοῦ ψυχρότης εἴτε ἀτομικὴ εἴτε πολιτικὴ ἐμφιλοχώρησε μεταξύ μας· δὲν ἔχω κανένα λόγον τοὐλάχιστον διὰ νὰ ὑποθέσω ὅτι ἐὰν ἐπεκυροῦτο ἡ ἐκλογή του, δὲν ἠθέλαμεν συνεργασθῆ καὶ πάλιν. Πρόκειται ἐξ ἄλλου περὶ τοῦ κυρίου Κάγκα, μετὰ τοῦ ὁποίου οὐδὲν ἄλλο μὲ συνδέει εἰμὴ μία μόνον ἀνάμνησις, ἡ ἀνάμνησις τῶν πρώτων ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τῆς δευτέρας περιόδου. Ποία εἶναι ἡ ἀνάμνησις αὐτὴ, τὴν γινώσκετε ὅλοι ὅσοι ἐνθυμεῖσθε τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν μας.

§56ΣΑΡΑΒΑΣ. Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἀνάμνησις;

§57ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ κύριος Σαράβας ἐπιθυμεῖ νὰ τοῦ εἴπω ποία εἶναι αὐτὴ, ὡς δῆθεν νὰ μὴ τὴν ἐνθυμεῖτο, ὡς δῆθεν νὰ μὴ τὴν ἐγίνωσκε· δὲν ἔχω δυσκολίαν καμμίαν νὰ τοῦ τὴν εἴπω.

§58ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Ὁ Κύριος Λομβάρδος πάντοτε τὰ πράγματα τὰ λέγει μὲ τὰ ὀνόματά των, οἱ ἄλλοι δὲν τὰ λέγουν μὲ τὰ ὀνόματά των.

§59ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡμεῖς τὰ λέγομεν μὲ τὰ ὀνόματά των, διότι πρεσβεύομεν ὅτι πάντοτε ἀπὸ τὸ βῆμα πρέπει νὰ λέγωμεν καθαρῶς τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία λέγουν ὅτι εἶναι γυμνὴ, ἀδιαφοροῦντες ἐὰν οἱ λόγοι μας ἠμποροῦν νὰ δυσαρεστήσουν ἐνίοτε φίλους μας ἢ νὰ εὐαρεσήσουν ἄλλους· ἑπομένως ἀφοῦ ὁ κ. Σαράβας μὲ παρεκάλεσε νὰ τοῦ ἐξηγήσω ὅ,τι γνωρίζει, τοῦ λέγω ὅτι αἱ ἀναμνήσεις, αἱ ὁποῖαι μὲ συνδέουν μετὰ τοῦ κ. Κάγκα διὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς Βʹ. βουλευτικῆς περιόδου, εἶναι ἡ ἀνάμνησις ὅτι ἡ ὑπογραφή του εἶναι μεταξὺ τῶν ὑπογραφῶν τῶν ἄλλων οἵτινες ὑπέγραψαν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 68, ἥτις μὲ ἐξώριζεν ἀπὸ τοῦ βουλευτηρίου τούτου. Τοῦτο τὸ γνωρίζετε, κύριε Σαράβα. Δὲν τὸ εἶπον ἐμπεριστατωμένως, διότι οὐδεμίαν κακὴν ἀνάμνησιν διατηρῶ διὰ τὰ γενόμενα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι τῆς ἱστορίας, ἀλλὰ λέγω ἁπλῶς ὅτι τοιαῦται εἶναι αἱ ἀναμνήσεις μου πρὸς τὸν Κύριον Βελιανίτην, καὶ τοιαῦται πρὸς τὸν κύριον Κάγκαν. Πρεσβεύω ὅμως ὅτι τὰς ἐξελέγξεις πρέπει νὰ τὰς διεξαγάγωμεν δικαστικῶς, καὶ οὐχὶ πολιτικῶς, καὶ οὐχὶ κατὰ τὰς σχέσεις μας πρὸς τὰ πρόσωπα καὶ πρὸς τὰς περιστάσεις· δὲν ἐξετάζω παρὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς. Ἐν τῷ τμήματι ἐξετάσθη τὸ ζήτημα τῆς δημοτικότητος ἢ τῆς ἐγκαταστάσεως, ἢ πολιτογραφήσεως, ὅπως θέλετε. Ὡς ὀρθῶς παρετήρησε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Δεληγεώργης, εἰς τὸ ζήτημα διχογνωμοῦσιν οἱ ἁρμόδιοι, διχογνωμεῖ καὶ αὐτὸ τὸ βουλευτικὸν σῶμα· ἄλλην ἐξήγησιν ἔδωκαν ἄλλοτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου σπουδαῖοι νομομαθεῖς, ἄλλην ἐξήγησιν ἔδωκαν ἄλλοι· ἄλλην νομολογίαν ἀνέγραψε μία Βουλὴ εἰς τὰ 1869, ἄλλην ἀνέγραψεν ἄλλη εἰς τὸ 1868. Ἐγὼ δὲν ἐδίστασα ἐν τῷ τμήματι νὰ συγκαταταχθῶ μετὰ τῆς γνώμης ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐθεώρησαν ὡς πρόσκομμα τὸ νὰ ἐκλεχθῇ ὁ κ. Βελιανίτης εἰς τοὺς Παξοὺς τὸν λόγον ὅτι ἴσως εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον Κερκύρας, διότι καὶ ἄλλοτε ἐξετάσας τὸ ζήτημα τοῦτο, μὲ ἔπεισεν ἡ γνώμη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρεσβεύουν τὴν ἰδέαν ταύτην. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀντίθετον ἰδέαν θὰ κηρυχθῶσι βεβαίως κατὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐγὼ δὲν προτείνω τὴν ἀκύρωσιν διὰ τοῦτο. Κατηγορήθη ἡ ἐκλογὴ αὕτη, κύριοι, ὅτι ἔλαβε χώραν εἰς αὐτὴν καλπονόθευσις, ὅτι εὑρέθησαν 50 σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Κάγκα. Ἐν τῷ τμήματι εἶπα εἰς τοὺς συναδέλφους, πρώτην φορὰν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ τῶν Παξῶν παρίσταται ἡ ἀπόπειρα αὕτη τῆς καλπονοθεύσεως· σᾶς παρακαλῶ προσέξατε, φανῆτε αὐστηροὶ, νὰ ἐμποδίσωμεν τὸ κακὸν διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ. Κατηγορήθη πρὸς τούτοις ἡ ἐκλογὴ αὕτη, ὅτι παρεκτὸς τῆς εἰσαγωγῆς τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων εἰς τὸ Ναὶ τῆς κάλπης τοῦ κυρίου Κάγκα, ἐσφραγίσθη ἡ ὀπὴ τοῦ Ναὶ τῆς κάλπης του ἵνα σταματῶσι τὰ σφαιρίδια τὰ ὁποῖα ἐῤῥίπτοντο εἰς τὸ Ναὶ, καὶ μεταφέρωνται εἰς τὸ ὄχι. Ἀντέκρουσε τὸ τοιοῦτον ὁ κύριος Βελιανίτης εἰπὼν ὅτι τὰ σφαιρίδια τὰ πλεονάζοντα, τὰ εὑρεθέντα ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ κυρίου Κάγκα, εὑρέθησαν διότι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἢ οἱ φίλοι του ἔῤῥιψαν πολλὰ διὰ μιᾶς σφαιρίδια εἰς τὸ Ναὶ τῆς κάλπης του, ὅπως ἐὰν μὲν ἐπιτύχῃ, νὰ μὴ τὸν βλάψωσιν, ἐὰν δὲ ἀποτύχῃ, ἔχῃ τὴν πρόφασιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ Ὄχι τῆς κάλπης του· καὶ θέλετε λάβει τὴν ἀπόδειξιν, ἐπρόσθεσεν ὁ κ. Βαλιανίτης, ἐκ τῆς δικαστικῆς ἐνεργείας, διότι ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων κατηγγέλθη ὁ φίλος τοῦ κ. Κάγκα, δεῖνα, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομά του, ὅτι αὐτὸς πράγματι ἔῤῥιψε σφαιρίδια καὶ παρεπέμφθη διὰ βουλεύματος. Πρώτην φορὰν, κύριοι, σᾶς εἶπον, παρουσιάζεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Παξῶν ἡ ἀπόπειρα αὕτη τῆς καλπονοθεύσεως· δὲν εἶναι ἐξησκημένοι ἀκόμη ἐκεῖ οὕτως, ὥστε νὰ κάμνουν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον εἰσέτι δὲν εἴδομεν εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, διότι εἴδομεν παντοῦ νὰ ῥίπτουν σφαιρίδια εἰς τὸ κατὰ τοῦ ἀντιθέτου διὰ ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ Ναὶ, ἀλλ’ οὐδαμοῦ εἴδομεν πλεονάζοντα σφαιρίδια ῥιπτόμενα εἰς τὸ ναὶ τῆς ἰδίας κάλπης· ὡς ἐκ τούτου κλίνω νὰ μὴ πιστεύσω τόσον πολὺ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Βελιανίτη· ἀλλὰ προκειμένου περὶ δικαστηρίου, εἶπον, ἂς μένω ἐπιφυλακτικὸς ἵνα ἴδω τὶ θὰ εἰποῦν τὰ δικαστήρια. Ἀλλὰ τὰ δικαστήρια ἐκήρυξαν ἀθῶον τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τῇ ἐξετάσει τῶν μόνων μαρτύρων τῆς κατηγορίας· δὲν ἐξήτασαν τοὺς μάρτυρας τῆς ὑπερασπίσεως τοῦ κ. Κάγκα. Τοῦτο μ’ ἔκαμε νὰ λάβω μίαν πιθανότητα πλησιάζουσαν τὴν βεβαιότητα, ὅτι καὶ ἡ σφράγισις τῆς ὀπῆς τοῦ Ναὶ ἐγένετο, καὶ ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος εἰσήγαγε τὴν χεῖρά του ὅπως ἐπιθεωρήσῃ τὴν κάλπην, ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια ἴσως εἰς τὸ Ὄχι, ἐὰν δὲ δὲν εὑρέθη πῶμά τι κατὰ τὸ ἄνοιγμα τῆς κάλπης, τὸ ὁποῖον νὰ δεικνύῃ τὴν σφράγισιν τῆς ὀπῆς τοῦ Ναὶ, ὅλα αὐτὰ τὰ περιστατικὰ μὲ πείθουν ὅτι πολὺ εὐκόλως ὁ πρόεδρος ὁ εἰσαγαγὼν τὴν χεῖρα ἐν τῇ κάλπῃ, ἀφήρεσε τὸ πῶμα καὶ τὸ ἐβάσταξε. Δὲν μὲ μένει λοιπὸν καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἀπόπειρα καλπονοθεύσεως (ἡ καλπονόθευσις χωρὶς ἀποτέλεσμα, διότι ὑπερτερεῖ ὁ κ. Βελιανίτης κατὰ 100 νομίζω ψήφους), ἐγένετο εἰς τὰς κάλπας τοῦ κ. Κάγκα ἐκ τῆς ἀντιθέτου μερίδος· καὶ θὰ σᾶς φανῇ ἴσως παράδοξον, ἀλλὰ δι’ ἐμὲ, προκειμένου νὰ δοθῇ ἓν παράδειγμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἰσῆλθεν ἀκόμη τὸ μόλυσμα τῆς καλπονοθεύσεως, ἵνα μὴ τὸ ἐπαναλάβῃ, δὲν ἤθελον διστάσει δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον νὰ κηρύξω ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν, ὅπως ἐπαναληφθῇ ἁγνή. Ἀλλὰ γίνεται, κύριοι, περαιτέρω προσβολὴ, γίνεται ἡ προσβολὴ τῆς δωροδοκίας. Κατέναντι τῆς προσβολῆς ταύτης παρουσιάζεται τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ζέγγελης, τὸ ὁποῖον ἐξύμνησεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Σαράβας. Συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐν τῷ πρωτοτύπῳ αὐτοῦ. (Ἀναγινώσκει). Ὁ κύριος Ζέγγελης, ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου τούτου σκεπτόμενος εἶπεν, ὅτι βλέπει πιστοποιουμένην τὴν διαφθορὰν ἐν Παξοῖς, τὴν διάθεσιν τοῦ λαοῦ ἐκείνου ν’ ἀγοροπωληθῇ διὰ χρημάτων. Τοιαύτην βεβαίως παριστάνει τὴν κοινωνίαν ἐκείνην τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἀξιότιμε κύριε Ζέγγελη· δύναμαι ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι διαφθορὰ διὰ χρημάτων ἐν Παξοῖς κατὰ τὰς ἐκλογὰς οὐδέποτε ἐγένετο. Εἶναι πτωχὴ ἡ κοινωνία ἐκείνη ἀλλὰ φιλότιμος, εἶναι μικρὰ ἀλλ’ ἠδυνήθη νὰ ἀνθέξῃ καὶ εἰς βίαν καὶ εἰς χρηματικὴν διαφθορὰν, εἰς ἄλλην πολὺ δυσκολωτέραν ἐποχὴν, καὶ ὅσον ἂν ἐπροσπάθησεν ἄλλοτε ἡ Ἀγγλικὴ προστασία ν’ ἀποκλείσῃ τοὺς ῥιζοσπάστας εἰς τοὺς Παξοὺς, ὅσα μέσα καὶ ἂν μετεχειρίσθη, οὐδέποτε κατώρθωσε νὰ μὴν ᾖναι εἷς ἢ καὶ οἱ δύο ἐκ τῶν βουλευτῶν Παξίων ῥιζοσπάσται. Ἀδικεῖ, κύριε Ζέγγελη, τὸ ἔγγραφον τοῦτο τὴν μικρὰν κοινωνίαν τῶν Παξίων· ἀλλ’ ἂς μείνῃ βέβαιος ὁ κ. Ζέγγελης, ὅτι τοιοῦτοι δὲν εἶναι οἱ Πάξιοι. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐξύμνησεν ὁ κύριος Σαράβας, οὐ μόνον, ἀλλὰ καὶ ηὐχήθη ἵνα ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι φθάσωσιν εἰς τὴν ἄκραν αὐτὴν ἐντέλειαν, ὥστε ὅλοι οἱ ὑποψήφιοι ἐν καιρῷ τῶν ἐκλογῶν νὰ συντάσσωσι τοιαῦτα ἔγγραφα. Συντάσσομαι μετὰ τῆς εὐχῆς σας κ. Σαράβα, κάμω δὲ καὶ ἐγὼ εὐχὴν ἀκόμη περαιτέρω· εὔχομαι ἵνα ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι φθάσωσιν εἰς τὴν τελειότητα ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐχὶ οἱ ὑποψήφιοι νὰ συντάσσωσι τοιαῦτα ἔγγραφα, τὸ ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ἐκλογεῖς νὰ θεωρῶσιν ὡς καθῆκόν των ἐν καιρῷ τῶν ἐκλογῶν νὰ μὴ δέχωνται οὔτε ἕνα ποτῆρι κρασὶ ἀπὸ τοὺς ὑποψηφίους οὔτε ἕνα φλιτζάνι καφὲ, ἵνα μὴν ὑποτεθῇ, ὅτι εἶναι δωροδοκία· καὶ εἶναι δυνατὸν, κύριοι, ἂν ἀποφασίσωμεν, νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἀφοῦ βλέπομεν ὅτι πράγματι εἴς τινας ἐπαρχίας τὸ φαινόμενον τοῦτο παρουσιάζεται. Ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον τοῦτο μὲ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα φέρει δὲν σᾶς δεικνύει αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐξύμνησεν ὁ κύρ. Σαράβας. Ἂν ἤθελε ζητήσει νὰ πληροφορηθῇ τί εἰς Παξοὺς ἔτρεξεν, ἀντὶ νὰ ἐξυμνήσῃ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἤθελεν εἴπει, ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ, καὶ ἤθελεν εἴπει αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω καὶ ἐγώ. Ἤμην ἐπιφυλακτικὸς εἰς τὸ τμῆμα, καθότι ἀπέναντι τῆς ὑπὸ μόνου τοῦ κυρίου Κάγκα ὑποστηριζομένης ἐνστάσεως τῆς διαφθορᾶς δὲν ἠμποροῦσα νὰ βασισθῶ. Ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ ἀκόμη καλλίτερα, εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω καὶ νὰ σᾶς ἀναγγείλω, ἀναδεχόμενος πᾶσαν τὴν εὐθύνην τοῦ λόγου μου οὐ μόνον ἐνώπιον ὑμῶν, ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἀπεκδυόμενος τοῦ ἐνδύματος τοῦ βουλευτοῦ, γνωρίζων ὅλας τὰς συνεπείας τῆς ἐκφράσεως τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω τώρα, ὅτι καί τοι ὅρκος ἐδόθη εἰς τὴν ἱερὰν εἰκόνα τοῦ Παντοκράτορος καὶ ἐνώπιον πολλῶν Παξίων, ὅτι χρήματα δὲν ἤθελον μεταχειρισθῆ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην, τὰ χρήματα ἀφειδῶς ἐσκορπίσθησαν, καὶ, ἐπαναλαμβάνω, ἀναδέχομαι ὅλην τὴν εὐθύνην οὐ μόνον ἐνώπιόν σας ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων.

§60Γ. ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Ὑπάρχει καὶ πλαστογραφία συγχρόνως.

§61ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔπειτα, κύριοι, ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἠμποροῦσα, νὰ διστάσω ἀπὸ τοῦ νὰ κηρύξω ἄκυρον τὴν ἐκλογήν; ἔπειτα ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἠδύνατο ὁ κ. Σαράβας νὰ ἐξυμνήσῃ τὸ ἔγγραφον αὐτό; Ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον τοῦτο δὲν ἐμπεριέχει ταύτην καὶ μόνην τὴν ἰδέαν· τὸ ἔγγραφον ἐμπεριέχει ἐν τέλει ὅτι ὁρκίζονται οἱ ὑποψήφιοι ἐπὶ τῆς ἱερᾶς εἰκόνος, ὅτι «ἐν περιπτώσει ἐπιτυχίας μου, ὑπόσχομαι νὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειάν μου εἰς τὴν ἀρωγὴν τῶν ἑτέρων δύο ὑποψηφίων εἰς οἱανδήποτε διοικητικὴν θέσιν ἢ δικαστικήν.» Ἂν δὲν εὗρεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Σαράβας ἐπιλήψιμον τὸν ὅρκον τοῦτον τὸν διδόμενον ἐνώπιον τῆς εἰκόνος τοῦ Παντοκράτορος, διότι εἶπεν, οἱ ὑποψήφιοι ἔδιδον τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην οὐχὶ πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς· ἀλλ’ ἂν τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιλήψιμον, φίλε κύριε Σαράβα, δὲν εἶναι κἂν ἐπιλήψιμον δι’ ἐμὲ καὶ διὰ σᾶς νὰ κυρώσω καὶ νὰ κυρώσητε διὰ τῆς ψήφου σας σήμερον ὅ,τι οἱ ἐχθροὶ τοῦ κοινοβουλίου καὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος ἐκήρυττον, ὅτι δηλαδὴ ἡ Βουλὴ εἶναι πρόσκομμα εἰς τὴν καλὴν διοίκησιν καὶ εἰς τὴν καλὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν παριστάνει ἄλλο, εἰμὴ συντροφίαν κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ὅπως ἀναβιβάζωσι καὶ καταβιβάζωσι Κυβερνήσεις ἀναλόγως μὲ τὰ ῥοσφέτια τὰ ὁποῖα τοὺς δίδουν ἢ τοὺς ἀρνοῦνται; Τοῦτο τὸ λέγουν, ἀλλ’ ἡμεῖς τὸ ἠρνούμεθα, εἰς τὴν συνείδησί μας τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει· ἂν ὅμως σήμερον ψηφίσωμεν μετ’ ἐγκωμίων τοὺς ὅρκους τούτους, τοὺς ὁποίους δίδει εἷς ἀντιπρόσωπος, ὅτι ἂν ἐκλεχθῇ καὶ εἰσέλθῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἄλλην ἀποστολὴν δὲν ἔχει παρὰ μόνον καὶ μόνον νὰ ἐνεργήσῃ ὅπως εἰς τὸν ἕνα τῶν συνυποψηφίων του δοθῇ δικαστικὴ θέσις, εἰς δὲ τὸν ἄλλον διοικητικὴ καὶ ἑπομένως θέλει ὑποστηρίξει ἢ πολεμήσει τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὅσον αὐτὴ τοῦτο πράξει ἢ μή, δὲν ἐπικυροῦμεν τὰ κηρύγματα τῶν ἐχθρῶν μας, ὅτι δηλαδὴ τὸ κοινοβούλιον εἶναι ὄντως τοιοῦτον, ὁποῖον θέλουσι νὰ τὸ παραστήσωσι; Ἔλαβον τὸν λόγον, κύριοι, καὶ τὸν ἔλαβον ὁπωσοῦν τραχὺν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, καθ’ ὅτι οὐδεμία ἄλλη, ἔστω κατάχρησις, ἔστω παραβίασις, ἔστω παρατυπία, ἔστω ἀνωμαλία ἐπικυρουμένη θὰ δώσῃ θανασιμωτέραν πληγὴν εἰς τὸ κοινοβούλιον παρὰ ἡ ἐπικύρωσις αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς μὲ τοιοῦτον προηγούμενον. Ἐὰν ἄλλη ἀνωμαλία δὲν ὑπῆρχε παρὰ μόνον καὶ μόνον αὐτὴ ἡ ἔνορκος ὑπόσχεσις, τοῦτο καὶ μόνον ἤρκει, κύριοι, ὅπως εἴπωμεν· ἀξιότιμε κύριε Βελιανίτη, σὲ σεβόμεθα, σὲ τιμῶμεν ὅσον θέλεις, ἀλλ’ ἡ ἐκλογή σου καθὼς παρίσταται, δὲν μᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τὴν ἐπικυρώσωμεν. Σὺ ὁ ἴδιος, ἂν κήδεσαι τῆς τιμῆς καὶ ὑπάρξεως τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃς ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ καὶ νὰ ἐπανέλθῃς, καὶ σοῦ εὔχομαι νὰ λάβῃς πάλιν τὰς ψήφους τοῦ τόπου σου, ὅμως ἐλεύθερος ὅλως διόλου ἀπὸ τοιαύτας ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι σὲ καταδικάζουν, ὅτι ἐδὼ μέσα δὲν ἦλθες νὰ ὑποστηρίξῃς τὰ γενικὰ τοῦ τόπου συμφέροντα ἢ τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ τὰ μικρὰ καὶ ποταπὰ τῶν δύο συνυποψηφίων σου· ἐνθυμηθῆτε δὲ, ὅτι διὰ πολὺ μικροτέρας ἀνωμαλίας τοιούτου εἴδους ἄλλαι Βουλαὶ ἠκύρωσαν ἐκλογάς. Διὰ ταῦτα δὲν διστάζω νὰ συνενώσω τὴν ψῆφόν μου μετ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θ’ ἀκυρώσωσι τὴν ἐκλογὴν ταύτην.

§62ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριοι! μετὰ τόσον σφοδρὰν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς ἐκλογῆς μου, ἕκαστος ἐννοεῖ, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς λίαν δυσάρεστον θέσιν, ἀφοῦ πρόκειται νὰ περιαυτολογήσω καὶ ν’ ἀποκρούσω τὴν μομφὴν τῆς ἐπιορκίας, μομφὴν τόσον μᾶλλον φοβερὰν κατ’ ἐμοῦ, ὅσον ὑπῆρξε, τοὐλάχιστον ἐκ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον οἱ τρεῖς συνυποψήφιοι ὑπεγράψαμεν ἀποδεικνύεται, ὅσον λέγω ὑπῆρξεν αὐθόρμητος αὐτὴ ἡ πρᾶξις καὶ ἀμοιβαία τῶν τριῶν ὑποψηφίων. Ἡ θέσις, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι λίαν δεινὴ προκειμένου περὶ ἐμαυτοῦ, θὰ ἐπιχειρήσω ὅμως διὰ βραχέων ν’ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἐντίμους προλαλήσαντας κ. Ζέγγελην καὶ κ. Λομβάρδον, ἡ δὲ Βουλὴ ἂς ἐκτιμήσῃ καὶ ἀναπληρώσῃ ὅ,τι δήποτε δὲν ἤθελον ἐγὼ συμπληρώσει ἢ ἤθελον παραλείψει ἕνεκα τῆς ταραχῆς εἰς τὴν ὁποίαν δικαίως διατελῶ. Ἀπὸ τὰ 1865, ὅτε ἐξελέχθην πληρεξούσιος Παξῶν καὶ ἤμην μέλος τῆς δευτέρας Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ ἐξεπλήρωσα τὴν ἐντολήν μου, ἀπέσχον τοῦ πολιτικοῦ βίου. Προσεκλήθην ἤδη καὶ προσεκλήθην αὐθορμήτως ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν μου ἐναντίον τῆς ἐπανηλειμμένης ἐμοῦ ἀποποιήσεως. Δὲν μετέβην εἰς Παξοὺς διὰ νὰ ψηφοθηρήσω, οὔτε διὰ ν’ ἀγοράσω συνειδήσεις· μόλις τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἔφθασα ἐκεῖ, διότι ἐθεώρησα καθῆκόν μου, ἀτοῦ αὐθορμήτως ὁ τόπος μὲ ἐπρότεινε, νὰ μὴν ἀπουσιάσω κατ’ αὐτὰς τὰς τρεῖς ἡμέρας, αἵτινες προηγήθησαν τῆς ἐκλογικῆς πάλης. Ταῦτα εἶναι ἀναγκαῖα, κύριοι, ἵνα ἐκτιμήσητε ἀληθῶς καὶ τὸ ἔγγραφον καὶ τὴν μεγάλην μομφὴν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἀποδίδετε, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἐγγύησιν οὐ μόνον ὡς βουλευτὴς ἀλλὰ καὶ ἀτομικῶς ὁ φίλος καὶ συνάδελφός μου κύριος Λομβάρδος, ἐγγύησιν ἀτομικὴν, ἥτις θαυμάζω πῶς δὲν κατῆλθε μέχρι τοῦ σημείου τοῦ μηνυτοῦ. Ἡ ἐγγύησις αὕτη διδομένη εἰς τὴν δημοσιότητα, ῥιπτομένη ἐνώπιον τοῦ σεβαστοῦ καὶ κυριαρχικοῦ τούτου σώματος, εἶναι, φίλε Λομβάρδε, μία ἄμεσος κατηγορία, ἡ ὁποία ἂν δὲν μὲ ἀπολυτρόνῃ ἀπὸ τὰ δεσμὰ, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ ποινικὸς νόμος ὑποβάλλει τὸν ἐπίορκον, ἄ! μὲ στιγματίζει, καὶ σὺ μεθ’ οὗ συνειργάσθην καὶ συνειργάσθην ἀδελφικῶς, ἔπρεπεν ἀνεξαρτήτως τῆς ἀτομικῆς σου ἐγγυήσεως, ἀνεξαρτήτως τῶν διαβεβαιώσεών σου νὰ ἔλθῃς δι’ ἐνδείξεων τοὐλάχιστον ἵνα μοὶ ῥίψῃς τὸ βορβορῶδες τῆς ἐπιορκίας ἔγκλημα εἰς τὸ μέτωπον. Ἀλλὰ, κύριοι βουλευταὶ, οὕτω πέπρωται ἐν αὐτοῖς τοῖς καιροῖς νὰ ἴδωμεν, οὕτω πρέπωται, καὶ χωρὶς νὰ συντάξωμεν προηγουμένως τάγματα νομιμοφρόνων, νὰ ἀνυψοῦμεν μίαν σημαίαν καὶ νὰ γράφωμεν ἐπ’ αὐτῆς νομιμότης, ἵνα δι’ αὐτῆς πλήττωμεν τοὺς τιμίους (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Ἐπίορκος ἐγώ! καὶ ῥίπτετε τοῦτο ἐνώπιον τοῦ κυριάρχου σώματος τοῦ ἔθνους, εἰς τὸ ὁποῖον μετὰ ἓξ ἐτῶν ἀπουσίαν πολιτικῆς ζωῆς ἦλθον νὰ προσφέρω καὶ ἐγὼ τὴν ὀβολόν μου εἰς τὴν διευθέτησιν τῶν πραγμάτων τῆς πολιτείας, καὶ εἰς τὴν κραταίωσιν μιᾶς Κυβερνήσεως! Ἐπίορκος ἐγὼ διὰ τῆς ἐγγυήσεως τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Λομβάρδος, ἐνῷ δὲν παρουσιάζει οὐδεμίαν ἔνδειξιν, οὐδὲ οἱ ἐνιστάμενοι διετύπωσαν τοιαύτην ἔνδειξιν δωροδοκίας εἰς τὰ ἔγγραφα! Ἡ ἔνστασις τῆς δωροδοκίας εἶναι ὀψίγονον ἐφεύρεμα τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη ἐν Ἀθήναις κατὰ τὴν κατ’ ἀντιπαράστασιν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὸ τμῆμα. Ἐξετάσατε, κύριοι, τὰς ἐγγράφους ἐνστάσεις· οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ παρουσιάσῃ τοιαύτην ἔνστασιν δωροδοκίας, καὶ ὅμως ἐν Ἀθήναις σαρκοῦται οὐ μόνον ἡ ἰδέα αὕτη ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδέα τοῦ ἐγκλήματος, καὶ φέρεται ἐνώπιόν σας ὁ Βελιανίτης ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν, σιδηροδέσμιος ὡς ἐπίορκος! Μὲ ἐπλήξατε, Κύρ. Λομβάρδε, εἰς ὅ,τι διετήρησα ἱερὸν μέχρι τῆς ἡλικίας ταύτης, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤδη αἱ τρίχες μου ἐλευκάνθησαν. Ἀλλ’ ἔρχομαι, Κύριοι, καὶ ζητῶ συγγνώμην ἂν ἴσως σφοδρῶς ἐπὶ τοῦ μέρους τούτου ἀπήντησα, καθ’ ὅσον καὶ τὸ τραῦμα ἦτο δεινόν. Μίαν παρατήρησιν ἔρχομαι νὰ κάμω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου εἰς τὸν Κύριον Λομβάρδον, ἡ ὁποία ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐλάλησα· ὡς σᾶς εἶπον, οὐδ’ ἔνστασις διετυπώθη ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν Παξῶν ἔλαβε χώραν χρηματικὴ διαφθορὰ, καὶ ὅτι τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο τὸ ὁμόφωνον, τὸ αὐθόρμητον τῶν τριῶν ὑποψηφίων, τὸ ἐπισφραγισθὲν διὰ τοῦ ὅρκου, παρεβιάσθη, καὶ ὅμως ἔρχεται ἐνώπιόν σας ἄλλο γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἔλαβε προηγουμένως χώραν εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, τὸ ὁποῖον ἀσυζητητὶ παρῆλθε καὶ τὸ ὁποῖον ἔλαβε καὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ψήφου τοῦ Κυρίου Λομβάρδου. Γεγονὸς σπουδαῖον, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Λομβάρδος τί ἤθελεν εἰπῆ διὰ τοὺς φίλους του συμβουλευτὰς Κερκυραίους; Ἐξηγοῦμαι. Ῥητῶς μεταξὺ τῶν ἐνστάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας ὑπῆρχε καὶ ἡ ἔνστασις τῆς διαφθορᾶς, ἐννοεῖται δὲ, Κύριοι, ὅτι ὁμιλῶν περὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, ἡ ὁποία ἐπεκυρώθη, δὲν ἐννοῶ νὰ φέρω καμμίαν προσβολὴν εἰς τὸ δεδικασμένον· ἐπικεκυρωμένη οὖσα ἐπισύρει τὸν σεβασμὸν τοῦ δεδικασμένου· δὲν ἐννοῶ οὔτε νὰ προσβάλω ἀμέσως ἢ ἐμμέσως τὴν ἐκλογὴν, δὲν ἐννοῶ νὰ θέσω ἐνδοιασμοὺς εἰς τὴν ψυχὴν οὐδενὸς τῶν βουλευτῶν ὅτι ἐν τῇ ἐκλογῇ ἐκείνῃ ἀληθῶς εἰσεχώρησεν ἡ διαφθορά. Ἀλλὰ, Κύριοι, συγχωρήσατέ μοι, ἀφοῦ ἄνευ τινὸς ἐνδοιασμοῦ προσβάλλεται ἡ ἰδική μου ἐκλογὴ ὡς ἐξαγόμενον διαφθορᾶς καὶ ἐγὼ συγκατηγοροῦμαι ὡς ἐπίορκος καὶ διαφθορεὺς, συγχωρήσατέ μοι ν’ ἀνατρέξω ὡς εἰς ἱστορικὰ γεγονότα λαβόντα χώραν ἐνώπιόν σας, καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἦλθεν αὐτὸς ὁ Κ. Λομβάρδος ὡς κατήγορός μου καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουσι μεγάλην σπουδαιότητα, διὰ νὰ ἐκτιμήσητε τὴν μομφὴν, ἡ ὁποία σήμερον ῥίπτεται εἰς τὸ πρόσωπόν μου. Καὶ δὲν ἦτο μόνον ἡ ἔνστασις ἐπὶ χρηματικῇ διαφθορᾷ κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πέμπει συνεπεία τῆς αἰτήσεως αὐτοῦ τοῦ Κ. Λομβάρδου κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν συζητήσεων τοῦ νὰ φέρῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅσα ἔγγραφα ἔχει σχετικὰ μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἐκλογῶν... ὡς πρὸς τὴν Κέρκυραν μεταξὺ τῶν ἄλλων ὑπάρχει καὶ τὸ ἑξῆς βούλευμα, ὅπερ περιέχει ὁρμαθιὰν ὀνομάτων κατηγορουμένων ἐπὶ δωροδοκίᾳ καὶ παραπεμπομένων εἰς τὸ ἐν Κερκύρᾳ δικαστήριον τῶν πλημμελειοδικῶν. Τὸ βούλευμα φέρει ἀριθμὸν 378.

§63ΠΟΛΥΛΑΣ. Ὡς γνήσιος ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους εἴχατε καθῆκον νὰ πολεμήσητε τὴν ἐκλογήν μου τότε, διὰ νὰ ἔλθω καὶ ἐγὼ νὰ σᾶς ἀντικρούσω.

§64ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν προσβάλλω τὴν ἐκλογήν.

§65ΠΟΛΥΛΑΣ. Εἶσθε πολὺ ἄπειρος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου· ἔπρεπε νὰ ζητήσητε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ὅταν ἦλθεν ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεώς της (θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ διακόπτετε καὶ νὰ θορυβῆτε.

§67ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριοι ἐγώ.....

§68ΠΟΛΥΛΑΣ. Σᾶς προκαλῶ ν’ ἀναγνώσιτε καὶ τὴν πρότασιν τοῦ εἰσαγγελέως Μπένση διὰ ν’ ἀνοίξωμεν συζήτησιν ἐδῶ.

§69ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι οὔτε ἐνδοιασμὸς ἐμφιλοχωρεῖ εἰς τὸν νοῦν μου κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἐγὼ δὲν τὸ ἀναγινώσκω τοῦτο εἰμὴ ὡς ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον διῆλθεν ἀπὸ τὴν ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Λομβάρδος ἐνῷ εἶχεν ἓν βούλευμα ἐπὶ δωροδοκίᾳ, ἠδύνατο νὰ κάμῃ λόγον ὅτι εἶναι ἐξαγόμενον διαφθορᾶς ἡ ἐκλογὴ, καὶ ὅμως τὴν ἐπεκύρωσε καὶ μετ’ αὐτοῦ ὅλη ἡ Βουλή.

§70ΠΟΛΥΛΑΣ. Εἶναι ἐπίβουλος τρόπος αὐτός. Δὲν εἴχατε τὸ θάῤῥος νὰ τὴν κτυπήσητε ὅταν ἦλθε, τώρα δὲ προσπαθεῖτε πλαγίως νὰ ἐπιῤῥίψητε μομφὴν κατ’ αὐτῆς· σᾶς προκαλῶ νὰ τὴν κτυπήσητε τώρα.

§71ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν προσβάλλω, εἶπον, τὴν ἐκλογήν.

§72ΠΟΛΥΛΑΣ. Εἶνε δικανικὴ στρεψοδικία.

§73ΛΟΡΑΝΔΟΣ. Δὲν ἔχετε ἄλλα μέσα νὰ ὑποστηρίξετε τὴν ἐκλογήν σας καὶ μεταχειρίζεσθε αὐτὰ, κύριε Βελιανίτη.

§74ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Οὔτε ἐνόησα νὰ προσβάλω τὴν ἐκλογὴν ἐδήλωσα ὅτι ἐνδοιασμὸν κἂν δὲν ἔχω, ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, ἐγὼ προσβάλλωμαι καὶ κατηγοροῦμαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοῦ ἔθνους ὄχι μόνον ὡς δωροδοκήσας ἀλλὰ καὶ ὡς ἐπιορκήσας, μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπισθῶ;

§75ΛΟΡΑΝΔΟΣ. Ἡμεῖς δὲν τὸ ἐκάμαμεν αὐτὸ, οὔτε ἐπιωρκίσαμεν (θόρυβος).

§76ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν λέγω μὲ τοῦτο ὅτι εἶναι ἀληθὴς ἡ διαφθορὰ καὶ ὅτι μία Βουλὴ δὲν ἔχει ἀκμαῖον τὸ δεδικασμένον, ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον ὑπῆρχον ἐνδείξεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέστησαν τὴν προσοχὴν δικαστικῶν σωμάτων, καὶ ὁ Κ. Λομβάδος δὲν ἀνέβη τὸ βῆμα διὰ νὰ τὴν προσβάλῃ καὶ οὔτε ν’ ἀναλάβῃ ἐκείνην τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε δι’ ἐμαυτόν. Τοῦτο ἐξηγεῖται, κύριοι, ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς συμπνοίας, ἥτις μᾶς συνέδεσεν εἰς τὰς πολιτικάς μας ἀρχάς. Μετὰ τὴν παρέκβασιν ταύτην, κύριοι, ἔρχομαι ψυχρῶς καὶ ἀπαθῶς εἰς τὸ πρῶτον ζήτημα, εἰς τὴν πρώτην ἔνστασιν, ἥτις ἀφορᾷ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς μου, τοὐτέστι τὸ περὶ τῆς ἀνικανότητος, τὸ περὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν προσόντων. Μετὰ τὴν εὐφραδῆ ἀγόρευσιν τῶν προλαλησάντων κυρίων Σαράβα καὶ Δεληγεώργη νομίζω, κύριοι, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ προσθέσω πολλὰ, καθόσον οἱ νομομαθεῖς καὶ εὐκρινέστατοι οὗτοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν ὑπὸ ὅλας τὰς ἐπόψεις τὸ ζήτημα τοῦτο. Θέλω προσθέσει πραγματικά τινα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀναγκαῖον εἶναι νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν ὅπως μὴ ἐκ τῆς συγχύσεως τῶν πραγματικῶν γεγονότων ἐξαγάγῃ συμπεράσματα ἀντίθετα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξαν οἱ δύο προλαλήσαντες κύριοι. Ὁ πατήρ μου καὶ ὅλοι οἱ πρόγονοί μου, κύριοι, εἶναι ἀναντιῤῥήτως Πάξιοι. Εἰς Παξοὺς αἱ οἰκογένειαι συνιστῶσι καὶ τὰ διάφορα χωρία, καὶ ἂν ἤθελε λάβει τις τὸν κόπον νὰ ἔλθῃ νὰ ἴδῃ τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ἤθελεν ἴδει ὅτι τὰ χωρία λαμβάνουσι τὴν προσηγορίαν των ἐκ τοῦ ἐπωνύμου τῶν ἐν αὐτοῖς κατοικουσῶν οἰκογενειῶν· οὕτω π. χ. ἐκ τῶν Ἀνεμογιάννη τὸ χωρίον Ἀνεμογιαννίτικα, καὶ ἤθελεν ἴδει ὅλους τοὺς φέροντας τὸ ὄνομα Ἀνεμογιάννης ἐγγεγραμμένους εἰς τὸν κατάλογον τοῦ χωρίου αὐτοῦ· τοιοῦτον εἶναι καὶ τὸ χωρίον Βελιανίτικα, ἀπαρτίζεται τουτέστιν ἀπὸ Βελιανίτας καὶ δὲν ὑπάρχει ἀλλοῦ παρὰ εἰς τὴν κώμην Βελιανίτικα τῶν Παξῶν· τὸ ὄνομα Βελιανίτης ἀποδεικνύει ἡ γεννητήριος πρᾶξίς μου ὅτι ὁ πατήρ μου ἦτον ἐξ ἐκείνων τῶν κατοίκων τῆς κώμης Παξῶν. Λέγει ἡ γεννητήριος πρᾶξίς μου· «Ἐβάπτισα ἓν βρέφος ἄῤῥενος φύλου τοῦ κυρίου Δ. Βελιανίτη ἀπὸ τὸ νησὶ τῶν Παξῶν». Ἀλλ’ ἐγεννήθην εἰς τὴν Κέρκυραν· δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἠδύνατο νὰ γεννηθῶ καὶ εἰς τὴν θάλασσαν· τοῦτο δὲν ἀφαιρεῖ ἀπὸ ἐμὲ ὅτι ἡ πατρίς μου, τουλάχιστον κατὰ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἔχει τις περὶ πατρίδος, εἶναι οἱ Παξοί.

§77ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν σᾶς θέλομεν διὰ Κερκυραῖον (γέλωτες).

§78ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἤθελον λοιπὸν εἶσθαι ἄπατρις. Ἀφοῦ ἐνηλικιώθην, κύριοι, καὶ ἐξεπαιδεύθην, μετέβην νὰ ἐγκατασταθῶ εἰς Παξοὺς οἰκογενειακῶς μετὰ τὸν γάμον μου. Ἐγκατασταθεὶς δὲ ἐνεγράφην κατὰ τὸ ἐπίσημον ἀποδεικτικὸν τοῦ δημάρχου Παξῶν ἀπὸ τὸ ἔτος 1848, καὶ διέμεινα ἐκεῖ ἕως ὅτου τὰ συμφέροντά μου τὸ ἐπέτρεπον, τοὐτέστι μέχρι τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου, ὅτε συνεπείᾳ τῆς ἀφομοιώσεως κατηργήθη τὸ πρωτοδικεῖον καὶ ἕνεκα τούτου ὤφειλον ἐξ ἀνάγκης ὅπου ὁ πόρος μου καὶ τὸ ἐπιτήδευμά μου ἀπῄτει νὰ ὑπάγω. Κατ’ αὐτὸ δὲ τὸ διάστημα τῆς πραγματικῆς ἐγκαταστάσεώς μου ἀποδεικνύεται ἐπισήμως ὅτι ἐγὼ ἐνεγράφην εἰς τὸν δημοτικὸν κατάλογον Παξῶν, καὶ εἰς τὸν τῶν ἐκλογέων, καὶ εἰς ἐκεῖνον τῶν ἐκλεξίμων τῶν Παξῶν, διότι διῃροῦντο τότε οἱ κατάλογοι τῶν ἐκλογέων καὶ τῶν ἐκλεξίμων, καὶ διὰ τοῦτο δὶς ἐξελέχθην βουλευτὴς κατὰ τὸ δωδέκατον καὶ κατὰ τὸ δέκατον τρίτον Ἰόνιον κοινοβούλιον. Ἀφοῦ δὲ ἐπῆλθεν ἡ ἕνωσις, ἐξελέχθην καὶ πληρεξούσιος. Ἐπελθούσης τῆς ἑνώσεως καὶ σχηματισθέντων τῶν δημοτολογίων, εἶχε παραλειφθῆ τὸ ὄνομά μου, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, εἶχον μεταφέρει τὴν κατοικίαν μου εἰς Κέρκυραν διὰ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός μου. Ἐγένετο αἴτησις παρ’ ἐμοῦ διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου μου, διατί μὲ παρελείψατε; καὶ ἡ αἴτησις παρεδέχθη καὶ ὡς ἐκ τούτου μετὰ τὸ 1865 ἐνεγράφην εἰς τὸ νέον δημοτολόγιον καὶ ἔκτοτε διατελῶ ἐγγεγραμμένος μόνον καὶ μόνον εἰς τὸ δημοτολόγιον Παξῶν, κατὰ τὸ ἐπίσημον πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς εὕρω τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα.

§79ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§80ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἔγειναν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἐν Κερκύρᾳ, καὶ οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἐγένοντο παρὰ τῶν ἐφημερίων, ἐνέγραψαν δὲ εἰς αὐτοὺς ὅσους δήποτε ἦσαν κάτοικοι εἰς τὰς διαφόρους συνοικίας, ἐνέγραψαν καὶ τὴν οἰκογένειαν τὴν ἰδικήν μας, ἐπειδὴ ἐκατοικούσαμεν εἰς ἐκείνην τὴν συνοικίαν. Ἡ ἐγγραφὴ αὕτη, ἐρωτῶ, συνακολουθουμένη ἀπὸ πραγματικὴν ἐνάσκησιν, ἀπὸ ψηφοφορίαν, ἀφαιρεῖ τὸ δικαίωμα τῆς δημοτικότητος, τὸ ὁποῖον εἶναι κεκτημένον δυνάμει τοῦ νόμου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου συνεισφέρονται καὶ ἐξασκοῦνται ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ ὅλα τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει ἡ δημοτικότης εἰς ἕκαστον δημότην; Μολονότι δὲ ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον Κερκύρας, ὡς ὑπάρχει ἐγγεγραμμένος ὁ κύριος Σπυρίδων Ῥοδοθεάτος, βουλευτὴς Ἰθάκης, τῆς νήσου ἐκείνης κατὰ τῆς ὁποίας ἡ αὐτὴ ἔνστασις ἠγέρθη καὶ ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογήν· ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον, ἔπαυσα τοῦ νὰ ἦμαι καὶ νὰ ἐξασκῶ τὰ δημοτικὰ δικαιώματά μου ἐν Παξοῖς; καὶ ὑπῆρξεν αἴτησις περὶ καταχωρίσεώς μου εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας; ὑπάρχει ἐπίσημον πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου Κερκύρας, βεβαιοῦν ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο παρ’ ἐμοῦ αἴτησις εἴτε περὶ τῆς ἐγγραφῆς μου εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας, εἴτε εἰς τὸν δημοτικόν. Ἀλλὰ σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι καθὸ δημότης Παξῶν ὄχι μόνον μετέβαινον τακτικῶς κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκεῖ διὰ νὰ ὑποστηρίζω τοὺς φίλους μου, ἀλλὰ καὶ ἔνορκος ἐξελέχθην, καὶ μετ’ ὀλίγον, ὅταν ἐνηλικιωθῇ ὁ υἱός μου, θὰ πληρώσω καὶ τὸν φόρον τοῦ αἵματος. Ἐρωτῶ τοὺς ἀντιφερομένους κατ’ ἐμοῦ νὰ μοὶ εἴπουν, ἀφοῦ ἀπέκρουσαν τὴν δημοτικότητά μου διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐξελέχθην ἐπαρχιακὸς σύμβουλος ἀπὸ τὸν δῆμον Διαποντίων Κερκύρας, ὅπου ἔχω πολλοὺς πελάτας, οἵτινες ἠθέλησαν νὰ μὲ κάμουν τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξουν, ἐρωτῶ, ἀφοῦ ἀπώλεσα τὴν δημοτικότητά μου καθὸ δημότης τῶν Παξῶν, ποῦ θὰ μὲ θέσουν; Κερκυραῖον; ὄχι, διότι δὲν εἶμαι δημότης, δὲν εἶμαι ἐγγεγραμμένος καὶ δὲν μὲ θέλουν, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Σταμούλης· δὲν εἶμαι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ δημοτολόγιον Κερκύρας, ὑπάρχει ἐπίσημον πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου, ὅτι οὔτε αἴτησις, οὔτε πραγματικὴ ἐγγραφὴ ὑπάρχει. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ περαιτέρω ἀπασχολία. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα τῆς καλπονοθεύσεως, περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμε λόγον ὁ κ. Λομβάρδος, ἵνα τὸ συνδέσῃ μὲ τὸ ἕτερον, τὸ τῆς δωροδοκίας καὶ ἐπιορκίας. Ἔλαβε χώραν καλπονόθευσις. Ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ καθυποβάλω καὶ ἐκθέσω εἰς τὸ τμῆμα τὰ ὅσα ἐξάγονται ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας καὶ τῶν πρωτοκόλλων τῆς ψηφοφορίας τῶν ὑπογεγραμμένων παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐνισταμένου Γεωργίου Κάγκα. Εἰς δύο δήμους διαιρεῖται ἡ ἐπαρχία Παξῶν, δῆμον Γαϊανῶν καὶ δῆμον Λακκιωτῶν. Κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας —καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο, διότι ἐδὼ ἐῤῥίφθη μία ἀπόφασις παρὰ τοῦ κ. Λομβάρδου, ἡ ὁποία δεικνύει καλπονόθευσιν· πρέπει ν’ ἀποδείξω πᾶν ὅ,τι δύναται ἠθικῶς ν’ ἀσχημίσῃ τὴν ἐκλογὴν ταύτην —τὴν δευτέραν ἡμέραν, λέγω, τῆς ψηφοφορίας, ἀφ’ οὗ εἶχον ψηφοφορήσει 21 εἰς τὸν δῆμον Λακκιωτῶν, ἔρχεται ὁ πρόεδρος ὁ δῆθεν συμπαθῶν ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ παρατηρεῖ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐνισταμένου καὶ αὐτοῦ τοῦ ὑποψηφίου, ὅτι ἤκουσεν ὅτι ἀπειλοῦνται καλπονοθεύσεις τῶν σφαιριδίων, τῶν καλπῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀπῄτησεν ἵνα δύναται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐπισκέπτεται τὰς κάλπας ὅπως ἀποτρέψῃ τὰ τοιαῦτα. Εἶπον ὅτι δὲν ἐπολιτεύθην ἀπὸ τὰ 1865 καὶ ἐννοεῖται, κ. Λομβάρδε, ὅτι δὲν ἠμποροῦσα οὔτε κἂν νὰ συλλάβω τὴν ἰδέαν τῆς καλπονοθεύσεως· ὁ κ. πρόεδρος ἀφ’ οὗ ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑποψηφίους καὶ ἀντιπροσώπους ἔλαβε τὴν πλήρη συναίνεσίν των. Ὑπάρχει πρακτικόν, κύριοι, βεβαιοῦν αὐτό, ἐπικυρωμένον παρ’ ὅλων.

§81ΛΟΡΑΝΔΟΣ. Δεύτερον συνυποσχετικὸν αὐτό.

§82ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρακτικόν. Εἰσεχώρησε λοιπὸν τὴν χεῖρά του εἰς τὴν πρώτην κάλπην, τὴν εὗρεν ἐν καλῇ καταστάσει· εἰσεχώρησεν αὐτὴν εἰς τὴν τοῦ ἀντιπάλου μου καὶ εὗρεν ἐπὶ τοῦ Ναὶ ἐπικαθήμενον ἀριθμόν τινα σφαιριδίων· ἀγνοῶ πόσα ἦσαν, ἀκολούθως εἰς τὴν διαλογὴν προέκυψεν ὅτι ἦσαν 59. Ἂν ἐσυμπαθοῦσεν αὐτὸς ὁ πρόεδρος ὑπὲρ ἐμοῦ, ἐννοεῖται τί ἤθελε κάμει· ἤθελεν ἀφαιρέσει τὰ σφαιρίδια τὰ ὁποῖα εὗρεν εἰς τὸ Ναὶ καὶ τὰ ῥίψει εἰς τὸ Ὄχι, καὶ οὕτω βλάψει τὸν ἀντίπαλόν μου, ἀλλ’ ἄνθρωπος εὐσυνείδητος, θέλων νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, πρὶν ἐξαγάγῃ τὴν χεῖρά του ἐκ τῆς κάλπης δηλόνει ὅτι εἰς τὸ Ναὶ τῆς κάλπης τοῦ κ. Κάγκα εὑρίσκεται ἐπικαθήμενος σωρὸς σφαιριδίων· τί μέλλει γενέσθαι; προσκαλεῖ ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, συμπαθοῦν ὑπὲρ αὐτοῦ, εἰσάγει καὶ οὗτος τὴν χεῖρα καὶ τὸ ἐπιβεβαιοῖ· τί μέλλει γενέσθαι; Ἐγὼ ἐν πάσῃ τῇ εἰλικρινείᾳ εἶπον, ἀφ’ οὗ εἶναι εἰς τὸ μέρος τοῦ Ναὶ σπρώξατέ τα, διότι αὐτὰ ἀνήκουσιν εἰς τὸ Ναὶ τὸ ἰδικόν του. Μολονότι αὐτὸ τὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐσυμπαθοῦσεν ὑπὲρ τοῦ ἀντιπάλου μου, εἰσεχώρησε τὴν χεῖρά του, ἔσπρωξε τὰ σφαιρίδια καὶ κατέπεσαν· οὐδὲν ξένον σῶμα ὑπῆρχεν οὐδὲ ἀνευρέθη τὸ ὁποῖον νὰ ἐμπόδιζε τὴν ὀπήν. Ἐξηγήσατε τώρα, ἂν τὰ σφαιρίδια ἦσαν εἰς τὸ Ναὶ καὶ δὲν εὑρέθη ξένον σῶμα τὸ ὁποῖον νὰ ἐμπόδιζε φυσικῶς τὴν καταφορὰν αὐτῶν, πόθεν προῆλθεν αὐτὴ ἡ ἐπικάθισις. Εἶναι δὲ φυσικώτατον· ἡ ὀπὴ εἶναι κατεσκευασμένη ὥστε δύο σφαιρίδια δὲν διέρχονται διὰ μιᾶς· ὅταν ῥίπτωνται σωρηδὸν τὰ σφαιρίδια, ἕνα, δύο, τρία κλείουν τὴν ὀπὴν καὶ ἐπικάθηνται· ἂν οἱ ἰδικοί μου φίλοι ἤθελον ἀποπειραθῆ αὐτὴν τὴν καλπονόθευσιν, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῆς ἐπιορκίας μοι ἀπεδόθη, ἤθελον τὰ ῥίψει εἰς τὸ Ναὶ τοῦ ἀντιπάλου μου; Ἀλλ’ ἐνταῦθα ὅμως ὑπάρχει ὁ λόγος τὸν ὁποῖον δύνανται νὰ μοῦ ἀντιτάξουν. Καὶ τί ὠφελοῦσε τὸν ἀντίπαλόν σου ἂν οἱ φίλοι του ἔκαμον τὴν καλπονόθευσιν; Κύριοι, ἐγὼ χρεωστῶ νὰ σᾶς δώσω λόγον ἂν αὐτὸς ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὁ αὐτουργὸς ἀλλ’ ὁ ὁποῖος δὲν ἀπεδείχθη, ἂν αὐτὸς ἐνόμισεν ὅτι οὕτω ἤθελε βοηθήσει τὸν ἀντίπαλόν μου ἢ μὴ γνωρίζων τὸν νόμον ἢ κακῶς ἐξηγῶν αὐτόν; Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἀφοῦ ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ Ναὶ τοῦ ἀντιπάλου μου, ἀποκλείεται τὸ ὅτι ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ τῶν ἐναντίων του· τὰ περιπλέον ἐπεδείξαμεν εἰς τὸ τμῆμα καὶ τὸ σχετικὸν πρακτικόν, ὁ δὲ ἐνιστάμενος ἠμφισβήτησε τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀντιπροσώπου του, ἀλλὰ τὸ τμῆμα καὶ ὁ κ. Χρηστίδης καὶ ὁ κ. Δεληγεώργης ἐξηκρίβωσαν ὅτι μολονότι ὑπάρχει μία μουντζουριά, ἀνακαλύπτεται ἡ ὑπογραφή του. Ἔρχεται κατόπιν ἡ διαλογὴ καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὸ Ναὶ τῆς κάλπης αὐτῆς ἦσαν περιπλέον 59 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν νόμον ἀφῃρέθησαν· ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἤθελον ἀφαιρεθῇ, καὶ ἂν ἀπεδίδετο εἰς ἐμὲ ἡ καλπονόθευσις, καὶ ἂν ἦτο ἀποδεδειγμένον, διότι εὐτυχῶς δὲν ἐσυνειθίσαμεν εἰσέτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον τοιαύτας καλπονοθεύσεις—δὲν λέγω ὅτι ἀλλαχοῦ ἐκτελοῦνται, ἄπαγε, ἀλλ’ ἡμεῖς τοιαύτας δὲν ἐσυνειθίσαμεν·—ἂν, κύριοι, ἦτον ἀποδεδειγμένον τοῦτο, πάλιν δὲν εἶχεν ἀποτέλεσμα, καθόσον ἐγὼ ὑπερτερῶ τὸν ἀντίπαλόν μου κατὰ 113 ψήφους, ὥστε καὶ ἂν τὰς λάβῃ αὐτὰς δωρεάν, πάλιν τὸν ὑπερτερῶ. Κύριοι, περὶ τῆς δωροδοκίας ἐνδιέτριψα· ἡ Βουλὴ θέλει ἐκτιμήσει ἀπέναντι ἐμοῦ καὶ τοῦ κυρίου Λομβάρδου ἂν πρέπῃ νὰ δώσῃ πίστιν ἢ εἰς ἐμὲ ἢ εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Λομβάρδος περὶ δωροδοκίας· ἀλλὰ συγχωρήσατέ μοι νὰ εἴπω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι λίαν ἐπικίνδυνον ἂν ἠδύνατο, κύριοι, ὄχι μόνον νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή, ἀλλὰ νὰ ἐπέλθῃ μία καταδικαστικὴ ἀπόφασις σώματος ἀνωτέρου παντὸς ἄλλου σώματος τῆς πολιτείας, πάσης δικαστικῆς ἀρχῆς, ὁποῖον εἶναι τὸ σῶμα τῆς Βουλῆς, ἂν ἐπρόκειτο, λέγω, νὰ δοθῇ τοιαύτη ἀπόφασις κατὰ τῆς ὑπολήψεως ἑνὸς ἀτόμου καὶ ἀπὸ τοιοῦτον σῶμα μόνον καὶ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαβεβαιώσεως ἑνὸς τῶν μελῶν τοῦ ἰδίου τούτου σώματος. Ὁ κ. Λομβάρδος καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀγόρευσίν του περὶ τῆς ἐκλογῆς μου εἶπεν ὅτι θεωρεῖ τὴν Βουλὴν σῶμα δικαστικόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἐξελέγξῃ τὰς ἐκλογὰς ὡς ὁ δικαστής. Καὶ ποῖος θὰ ἦναι σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν θέτεις καὶ νὰ καταδικάσῃ τὴν ἐκλογήν μου ὡς προϊὸν δωροδοκίας καὶ νὰ μὲ στιγματίση, ἵνα αὐτὴν τὴν κληρονομίαν ἀφήσω εἰς τὰ τέκνα μου μόνον καὶ μόνον ἀκούων εἰς τὴν φωνήν σου; Ἂς κρίνῃ ἡ Βουλὴ μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν. Δὲν λέγω, κύριοι, νὰ πιστεύσητε περισσότερον ἐμὲ ἀπὸ τὸν κ. Λομβάρδον· ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἔνδειξις καὶ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐξύμνησε.....

§83ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν τὸ ἐξύμνησα ἐγώ.

§84ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἴπατε ὅτι εὐχῆς ἔργον ἦτον ὅλη ἡ Ἑλλὰς νὰ κάμῃ τοιαῦτα διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν διαφθοράν.

§85ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν τὸ εἶπον ἐγώ.

§86ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἂν δὲν τὸ εἴπατε, θέλει τὸ κρίνει ἡ Βουλὴ, ἥτις ἐνθυμεῖται τοὺς λόγους σας· ὅπως δήποτε τὸ ἔγγραφον ἐμφαίνει οὐχὶ κακοήθειαν, ἀλλὰ καλοήθειαν· εἶναι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται μόνον ἀπὸ τὰς ψυχὰς ἐκείνων οἵτινες πράγματι προσπαθοῦν νὰ ἠθικοποιήσουν τοὺς λαούς. Ἀλλὰ, κύριοι, τὸ τελευταῖον μέρος τοῦ ἐγγράφου, ἡ δοθεῖσα καθαρὰ ὑπόσχεσις ἔδωκε χώραν εἰς ἄλλας παραστάσεις. Δι’ αὐτοῦ παρίσταμαι ἐγὼ οὐ μόνον ἐπίορκος καὶ διαφθορεὺς, ἀλλ’ ἔχω καὶ ἓν ἄλλο πλεονέκτημα, ὅτι ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐνόησα τὴν ἐντολὴν τοῦ βουλευτοῦ ὡς συνισταμένην εἰς τοῦτο καὶ μόνον, νὰ παραστήσω τὴν Βουλὴν αὐτὴν, ὡς λέγουσιν οἱ ἐχθροί της καὶ οἱ ἐχθροὶ τοῦ ἔθνους, ὅτι εἶναι συμμορία ἀνθρώπων συνερχομένων ἐπὶ ἀμοιβαίᾳ ὠφελείᾳ ἕνεκα τῆς διοικήσεως καὶ πρὸς τὴν διοικητικὴν πίεσιν. Ἐνθυμεῖται κάλλιστα ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου κ. Λομβάρδος, ὅτε συνειργάσθημεν ἐπὶ ἑτέρας Βουλῆς καὶ ἤμην νεώτερος, τοιοῦτον σύστημα δὲν ἠκολούθησα· εἶναι δὲ ἐν καταστάσει νὰ γινώσκῃ προσέτι ὁ ἔντιμος κ. Λομβάρδος, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἄτομόν μου οὔτε διοικητικὴν θέσιν ἐπεδίωξα οὔτε δικαστικὴν ἄχρι τοῦδε, διότι ἐπροτίμησα τὸ δικηγορικόν μου ἐπάγγελμα νὰ ἐξακολουθήσω καὶ ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου μου νὰ τρώγω τὸν ἄρτον μου.

§87ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν ἦσο ἐπὶ τῆς ξενοκρατείας εἰσαγγελεὺς; δὲν μᾶς λέγετε διὰ ποίους λόγους ἀπελύθητε τῆς εἰσαγγελικῆς ὑπηρεσίας;

§88ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἤμην εἰσαγγελεὺς ἐπὶ προστασίας, καὶ ἠξεύρει ὁ τόπος καὶ ἡ πατρίς μου ἰδιαιτέρως, ἐκτὸς ἄλλων οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ ἐννοήσουν, διὰ ποίους λόγους ἀπελύθην· ἠξεύρει προσέτι ἡ Ἑπτάνησος ὅτι κατόπιν τῆς ἀποβολῆς μου ἥτις ἀπεδόθη εἰς πολλὰς καὶ διαφόρους αἰτίας, οὐχ ἧττον ὁ λαὸς τῆς Ἑπτανήσου, διότι ἀνεπέτασα τὴν ἐθνικὴν περὶ τῆς ἑνώσεως σημαίαν, μὲ ἐξέλεξε δὶς καὶ μὲ ἀπέστειλε βουλευτήν του καὶ ὑπερεψήφισα ὑπὲρ ἐκείνης καὶ μᾶς εἰκονογράφησαν ὡς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπεγράψαμεν τὴν ποθητὴν καὶ αἰσίαν ἕνωσιν μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ τίτλος μου, κύριοι, δὲν εἶναι εἰς τὴν εἰσαγγελικὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβα, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπανειλημμένην ἐκλογὴν τοῦ λαοῦ τὴν αὐθόρμητον, ἡ ὁποία καὶ ἐπὶ προστασίας καὶ μετὰ τὴν προστασίαν ἔμεινε.

§89ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Μετὰ τὴν ἐκ τῆς εἰσαγγελικῆς ὑπηρεσίας ἀπόλυσίν σας ἐγείνατε καὶ ῥιζοσπάστης.

§90ΤΙΝΕΣ. Κατόπιν, μὴ διακόπτετε.

§91ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, παρακαλῶ.—Ἐδῶ εἶναι πράγματι, κύριοι, περίεργοι· δὲν ἠμποροῦσα νὰ ἦμαι εἰσαγγελεὺς καὶ ἀντιπρόσωπος καὶ βουλευτής· ἔγεινα βουλευτὴς μετὰ τὴν ἀπόλυσίν μου ἀπὸ τῆς εἰσαγγελίας, καὶ ἔγεινα δὶς καὶ πληρεξούσιος κατόπιν· λοιπὸν δυνάμει αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, κύριοι, νομίζετε ὅτι ἐγὼ ἤμην, ἢ ἠδυνάμην νὰ ἦμαι ὁ ὑπαινιττόμενος αὐτῆς τῆς τελευταίας περικοπῆς, ἡ ὁποία προσετέθη εἰς αὐτὸ τὸ ἔγγραφον καὶ ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν ἐκλογὴν; Καθ’ ὅσον οὐδόλως ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν θέλησιν τοῦ ἐκλογέως τοῦ νὰ ἀποστείλῃ ἐμὲ κάλλιον ἢ ἕνα ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑποψηφίους τοὺς συνυπογράψαντας αὐτὰ τὰ ἔγγραφα ὡς βουλευτήν. Τί σχέσιν ἔχει ἐὰν ἡμεῖς ἐν τῷ πρακτικῷ ἐκείνῳ καθ’ οὗ τρεῖς αὐθορμήτως ὑπεσχέθημεν ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν ὅπως δήποτε ἤθελε ὑποστηρίξει τὸν ἕτερον, ἐὰν ἤθελεν οὗτος ζητήσει διοικητικὴν ἢ δικαστικὴν θέσιν; ἢ τοῦτο δηλοῖ ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν δὲν ἤθελεν ἔχει ἄλλην ἐντολὴν παρὰ αὐτὴν καὶ μόνην τοῦ νὰ ἐπιδιώξῃ, διότι ὡρκίσθη, τὴν δικαστικὴν ἢ διοικητικὴν θέσιν ὑπὲρ τοῦ ἀποτυχόντος φίλου του; Καὶ ἄν, κύριοι, καὶ τοῦτο ὑπῆρχεν, ἦτο μία τῶν μεριμνῶν τοῦ ἐπιτυχόντος ὅπως τοποθετήσῃ τὸν θέλοντα νὰ τοποθετηθῇ πρώην ἀνταγωνιζόμενον μετ’ αὐτῶν. Τί ἐμφαίνει, κύριοι, τὸ ἔγγραφον εἰμὴ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμφιλοχωρῇ μνησικακία, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμφιλοχωρήσουν πάθη, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμφιλοχωρήσουν διενέξεις μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων ἅμα ἐτελείωσεν ὁ ἐκλογικὸς ἀγὼν, ἀλλ’ ὅτι ἐπίσης ἡ ἀμοιβαία ἀγάπη καὶ σύμπραξις καὶ ἡ ἀγαθὴ συμπεριφορὰ ἡ ὑπαγορευομένη ὑπὸ τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς καλῆς ἀνατροφῆς ἔπρεπε νὰ τοὺς συνδέῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον; Περαίνω, κύριοι, διότι νομίζω ὅτι σᾶς ἀπησχόλησα ἐπαρκούντως. Εὐελπίζομαι ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ δικαιοσύνῃ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ἀμεροληψίᾳ θέλετε ἀκούσει τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι φέρονται, καὶ ὅτι θέλετε φέρει ψῆφον λευκὴν ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, ἡ ὁποία ὡς βλέπετε δὲν ἔχει ἄλλο τι, εἰμὴ ὅτι ἐγὼ κωλύομαι ἔνθεν καὶ ἔνθεν ὡς ἄπατρις καὶ ὡς ἐγκληματίσας, μόνον καὶ μόνον διότι τὸ λέγουσιν οἱ κατήγοροί μου.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λομβάρδος ἔχει τὸν λόγον τὸν δεύτερον.

§93ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἷς τῶν ἀρχαίων συγγραφέων, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὁ Πλούταρχος, λέγει, ὅτι ὁ Δημοσθένης εἶπέ ποτὲ εἴς τινα τῶν φίλων του· «Ἐὰν πρὶν ἀποφασίσω νὰ ἀναβῶ τὸ βῆμα, ἐγίνωσκα τοὺς κινδύνους καὶ τὰ μαρτύριά του, καὶ ἤθελέ τις μοὶ δείξει ἀφ’ ἑνὸς τὸ βῆμα, ἀφ’ ἑτέρου τὸν τάρταρον, τὴν κόλασιν, δὲν ἤθελα διστάσει νὰ ἐκλέξω τὴν κόλασιν καὶ οὐχὶ τὸ βῆμα.» Τοῦτο, κύριοι, πολλάκις ᾐσθάνθην, τοῦτο αἰσθάνομαι καὶ σήμερον· πολλάκις ᾐσθάνθην τὸ μαρτύριον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καθυποβληθῇ ἐκεῖνος, ὅστις ἀπὸ τοῦ βήματος οὐδὲν ἄλλο θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ παρὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν· ὄχι μόνον δὲν θέλει ἐλαττώσει τοὺς ἐχθρούς του, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἐχθρῶν του θέλει ῥίψει καὶ φίλους του· ὄχι μόνον δὲν θέλει ἐκτιμηθῇ παρὰ πολλῶν ἡ ἀφέλεια, διὰ νὰ μὴ εἴπω τί ἄλλο, τῶν ἐκφράσεών του, ἀλλὰ θέλει εὕρει καὶ αὐστηροὺς ἐπιτιμητάς. Καὶ μόλον τοῦτο, κύριοι, καὶ τοι, ἐπαναλαμβάνω, ᾐσθάνθην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ αἰσθάνωμαι τοὺς κινδύνους, τὸ μαρτύριον, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ μεγάλου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πάντοτε τὸ βῆμα εἰς τὸν θέλοντα ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀναβῇ καὶ νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν προξενεῖ, οὐχ ἧττον ἐγὼ ἐξηκολούθησα καὶ θὰ ἐξακολουθῶ πάντοτε τὴν ἀλήθειαν ταύτην γυμνὴν νὰ προφέρω· διότι φέρω ἐν ἐμαυτῷ τὴν τερπνὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς τῆς σημερινῆς ἐποχῆς δὲν εἶναι Ἑλλὰς τῆς ἐποχῆς τοῦ Δημοσθένους, ἐποχῆς παρακμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν σοφισταὶ πᾶσαν ἀρχὴν ἠθικῆς καὶ νομιμότητος διαγράψαντες, καὶ θέσαντες τὸ νόμῳ καλὸν καὶ νόμῳ κακὸν, καὶ τὴν δύναμιν τοῦ νοός των περιορίσαντες ἵνα ποιῶσι τὸν κρείττονα λόγον ἥττονα, ἔφεραν τὴν πολιτείαν ἐκείνην ἐκεῖ ὅπου τὴν ἔφεραν· φέρω ἐν ἐμῇ τὴν τερπνὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἑλλὰς δὲν εἶναι ἡ Ἑλλὰς τῆς ἐποχῆς τοῦ κακοῦ Βυζαντινισμοῦ, ὅτε ἡ διαφθορὰ πανταχόθεν διαχυθεῖσα ἔφερε τὴν ἀποσύνθεσιν, καὶ 400 ἐτῶν δουλείαν τοῦ τούρκου, ἀλλ’ εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἡ ἀνεγειρομένη, ἡ ὁποία θέλει νὰ ζήσῃ καὶ θὰ ζήσῃ, καὶ κατέναντι τῆς ὁποίας ἐνώπιον τῆς ὀρθῆς κρίσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ συντρίβονται καὶ θὰ συντριφθῶσιν ὅσον οὔπω τὰ σοφίσματα καὶ τῶν σημερινῶν σοφιστῶν. Καὶ ἂν ἀκόμη βλέπωμεν σήμερον, κύριοι, τινὰς στέργοντας ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο νὰ ἀναβαίνωσιν ἵνα τὸν κρείττονα λόγον ἥττονα ποιῶσι καὶ ἵνα τὴν νομιμότητα χλευάζωσι καὶ τὴν παρανομίαν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς νομιμότητος παριστάνωσι, δὲν θὰ παρέλθῃ ὅμως πολὺς καιρὸς, ὅτε ὁ εἷς μὲ τὸν ἄλλον θὰ συνεργαζώμεθα πραγματικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἵνα κηρύξωμεν καὶ καθιερώσωμεν τὸ «ἐῤῥέτω ἡ παρανομία ἵνα μὴ ἀπολεσθῇ ἡ Ἑλλάς». Λοιπὸν τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν πεποίθησιν ταύτην ἠκολούθησα πάντοτε καὶ εἰς τὰς ἐξελέγξεις, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Βελιανίτης, ὅστις ἐφάνη τοσοῦτον χολωθεὶς, διότι τὴν ἐκλογήν του, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, ἐθεώρησα ἄνομον ὑπὸ ἔποψιν διαφορετικὴν πάσης ἄλλης, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ἀναφέρω ἓν γεγονὸς ὡς παράδειγμα. Ὅτε ἄλλοτε προσεβάλλετο καὶ ἡ ἰδική μου ἐκλογὴ καὶ ἦτον προφανὲς, ὅτι ἡ πλειονοψηφία δύω ἢ τριῶν ψήφων ἤθελε δικάσει τὴν ἐπικύρωσιν ἢ ἀκύρωσίν της, ἦλθον νὰ με εὕρωσι πέντε βουλευταὶ μεθ’ ἑνὸς ἄλλου βουλευτοῦ φίλου των, βουλευταὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ συνεζητεῖτο καὶ ἀπεφασίζετο τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἐπρόκειτο ν’ ἀποφασισθῇ ἡ ἰδική μου καὶ μοὶ εἶπον, δόσε μας τὴν ψῆφόν σου εἰς τὴν ἐκλογήν μας καὶ σοῦ ὑποσχόμεθα αὔριον νὰ ἔχῃς τὴν ἰδικήν μας εἰς τὴν ἰδικήν σου. Οἱ πέντε ἐπρόκειτο νὰ ἀπέλθωσιν, ἂν ἠκυροῦτο ἡ ἐκλογὴ, ὁ εἷς δὲ νὰ μείνῃ, διότι ἡ ἐκλογή του εἶχεν ἐξελεγχθῆ, ὅστις προσέθεσεν, ἐὰν ὑπὲρ τῶν πέντε ψηφίσῃς, θέλεις ἔχει καὶ τὴν ἰδικήν μου, ἄλλως θὰ καταψηφίσω καὶ ἐγὼ τὴν ἐκλογήν σου. Ἦτον φανερὸν, κύριοι, ὅτι αἱ ἓξ ἐκεῖναι ψῆφοι ἐξησφάλιζον θριαμβευτικῶς τὴν ἐκλογήν μου, ἀλλ’ εἶχον ἐνώπιόν μου παράνομον ἐκλογὴν κατὰ τὴν πεποίθησίν μου καὶ ἐπροτίμησα νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή μου, ἀλλὰ νὰ μὴ δώσω τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ παρανόμου ἐκλογῆς· κατεψήφισα τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην, ἠκυρώθη, τὴν δὲ ἐπιοῦσαν ἠκυρώθη καὶ ἡ ἰδική μου. Ἐνῷ λοιπὸν τὴν ἰδικήν μου κατεδίκασα, ἵνα μὴ δώσω τὴν ψῆφόν μου εἰς παράνομον ἐκλογὴν κατ’ ἐμὲ, νομίζετε, ὅτι οἷα δήποτε καὶ ἂν ᾖναι τὰ αἰσθήματά μου πρὸς σὲ, καὶ ὅσον δήποτε ἐνδιαφέρον καὶ ἂν τυχὸν αἰσθάνωμαι διὰ τὴν ἐκλογήν σου, ὅτι θὰ ὑπερψηφίσω, ἐνῷ τὴν αἰσθάνομαι παράνομον;

§94ΒΑΡΒΟΓΛΗΣ. Μοὶ κάμεις τὴν χάριν νὰ μοὶ εἴπῃς ποίας ἐπαρχίας βουλευταὶ ἦσαν ἐκεῖνοι;

§95ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ τώρα.

§96ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι καὶ ἀνάγκη.

§97ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν λέγω διὰ τὴν σημερινὴν Βουλὴν, ἦσαν ἄλλοτε. Εἶπα τοὺς λόγους, κύριοι, διὰ τοὺς ὁποίους θεωρῶ, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν δύναται νὰ ἐπικυρωθῇ. Ἀλλ’ ὁ κύριος Βελιανίτης μοὶ λέγει, διατὶ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον προτείνεις ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς μου, δὲν τὸν ἐπρότεινες διὰ τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ αὐτὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐξέτασε τὴν ἐκλογήν μου ταύτην; Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ἁπάντων τῶν μελῶν τοῦ τμήματος ἐκείνου· ἕως οὗ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο συνεδρίαζεν, οὐδὲν ἄλλο παρουσιάσθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, εἰμὴ ἡ ἀόριστος ἔνστασις, τὴν ὁποίαν ἀναφέρομεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος. Ἐγένετο λόγος, ὅτι ἤθελε σταλῆ ὑπόμνημά τι, ὅτι εἶχον ἀρχίσει ἀνακρίσεις ἐν Κερκύρᾳ· ἀλλ’ ἕως οὗ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο συνεδρίαζε, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν μελῶν ἁπάντων τοῦ τμήματος, οὐδὲν μᾶς ἀνάφερον· ὅτε δὲ τὸ τμῆμα ἔπαυσε τὰς ἐργασίας του, διαβεβαιῶ τὸν κύρ. Βελιανίτην, ὅτι οὐδὲν ἤκουσα ὅτι ἀπεφασίσθη περὶ Κερκύρας.

§98ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀνεφέρατε εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας περὶ ἀποφάσεως.

§99ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν ἰδικήν σας εἶπον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὅσα εἴπατε εἶναι παρεννόησις; Αὐτὸ εἶπα, οὔτε ἐξύμνησα τὸ ἔγγραφόν σας.

§100ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ναὶ, ἔχετε δίκαιον, ὅτι ὅλο σφάλλομεν, ὅτι εἴμεθα φαῦλοι.

§101ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ τὸ δεχθῆτε σεῖς, δεχθῆτέ το, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὸ εἶπον. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερον διόλου περὶ βουλεύματος, ἀλλὰ περὶ ἀποφάσεως ἐκδοθείσης διὰ τὴν ἐκλογήν σας.

§102ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἄ, βέβαια τὸ ἐλησμονήσατε.

§103ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ κύριος Βελιανίτης, ὅστις μαζή του ἔφερε τὰ ἔγγραφα ταῦτα.....

§104ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀπὸ τὸ προεδρεῖον τὰ ἐπῆρα.

§105ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ νὰ τὰ καταθέσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας· δὲν τὸν ἔλαβε, καὶ δὲν ἠθέλαμεν δυσαρεστηθῆ ἂν ἴσως ἠθέλατε φέρει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης· καὶ μάρτυρες εἶναι ὄχι μόνον οἱ φίλοι βουλευταὶ Κερκύρας, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι, ὅτι πολλάκις τοὺς εἶπα, ὅτι λυποῦμαι, διότι πιστεύω ὅτι, καί τοι προσεβλήθη ἡ ἐκλογὴ Κερκύρας, δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ἀνοίξωσι συζήτησιν ἐπ’ αὐτῆς. Ἀλλὰ ποίαν σχέσιν ἔχει, ἀξιότιμε κύριε Βελιανίτη, αὐτὴ ἡ ἀνάκρισις ἡ ἐνεργηθεῖσα ἐν Κερκύρᾳ ὑπὸ τοῦ κυρίου Μπένση μὲ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν; Ποῖος φαίνεται, δὲν θέλω νὰ εἴπω εἰλικρινέστερος, ἀλλὰ ποῖος φαίνεται συνεπέστερος ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, τὸν ὁποῖον συζητεῖται; Ἐγὼ ὅστις ἁπλῶς καὶ μόνον ἐνησχολήθην εἰς τὰ τῆς ἐκλογῆς Παξῶν, ἢ ἐκεῖνος ὅστις ἠθέλησε νὰ παραστρατήσῃ ἀπὸ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν καὶ πετάξῃ ὄπισθεν εἰς τὰ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, ἡ ὁποία πρὸ 5 ἢ 6, ἡμερῶν ἐπεκυρώθη; Καὶ τί ἠθέλατε μὲ εἰπῆ ἐὰν τυχὸν ἤθελον εἴπει λαλῶν περὶ τῆς σημερινῆς ἐκλογῆς Παξῶν, ὅτι ὑπῆρξέ ποτὲ εἰσαγγελεὺς ὅστις εἰσαγγελεὺς ὢν, ἀνεμιγνύετο ὡς δικηγόρος εἰς πολιτικὰς ὑποθέσεις, ὄχι μόνον, ἀλλ’ εἰσαγγελεὺς ὢν, ἀνεμιγνύετο ὡς δικηγόρος εἰς ποινικὰς ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ κατηγορήσῃ, καὶ ἕνεκα τούτου ἐπαύθη καὶ ἐπαύθη δι’ ἀποφάσεως ῥητῆς τῆς Γερουσίας, κοινοποιηθείσης τῷ Ἐπάρχῳ καὶ δημοσιευθείσης; Τί ἠθέλατε μὲ εἰπῇ ἐὰν ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ οὐχὶ πολὺ ἄσχετον μὲ τὴν ἐκλογήν σας, ἤθελα ἐξαγάγει συμπεράσματα ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς ἐκλογῆς σας; Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔπραξα τοῦτο, περιωρίσθηκα μόνον καὶ μόνον, Κύριοι, εἰς τὰ περὶ τῆς ἐκλογῆς, εἰς τὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Καὶ ὡς πρὸς τὸν ἰσχυρισμόν μου ὅτι ἀφειδῶς χρήματα κατὰ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν ἐσκορπίσθησαν, καὶ ἂς μὴ ζητήσουν νὰ παρεξηγήσουν ἢ παραμορφώσουν τὰς ἐκφράσεις μου, ἂς ἐπαναλαμβάνω, ἀφειδῶς χρήματα κατὰ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν διεσκορπίσθησαν· ὡς πρὸς τὸν ἰσχυρισμόν μου τοῦτον ὁ Κύρ. Βελιανίτης ἐρεθίζεται καὶ λέγει, ποῦ ἡ ἀπόδειξις; Ἤλπιζα ὅτι ὁ κύριος Βελιανίτης ἐνθυμεῖτο ἄλλην τινὰ ἐποχὴν ἐντὸς ἄλλου βουλευτηρίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἁπλῆ ἔκφρασις, ἡ ἁπλῆ κατάθεσις ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἑνὸς βουλευτοῦ ἐθεωρεῖτο ἐγγύησις, ἀπόδειξις, διότι ὅλοι εἴχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ βήματος δὲν ἀναβαίνει ποτὲ νὰ ἐγγυηθῇ διὰ πρᾶγμά τι, ἐὰν δὲν εἶχε πλήρη τὴν περὶ τούτου ἀπόδειξιν, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον δύνασθε καὶ ὑμεῖς ἀκόμη, ἂν θέλετε, νὰ τὸ ἐξακριβώσητε. Ὁμιλῶν περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Βελιανίτου, ἤλπιζα, ὅτι θὰ ἐνθυμεῖτο τὸ τοιοῦτον καὶ ἑπομένως ἐπίστευα ὅτι ἂν ἀφ’ ὅτου ἐν τῷ Ἰονίῳ κοινοβουλίῳ εἰργαζόμεθα παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος, δὲν παρῆλθον ὅμως καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς ἠθικῆς καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ βουλευτοῦ, λαλοῦντος ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ὅτι ἐννοοῦμεν ἀκόμη ὅτι οὐχὶ μικρὰν εὐθύνην ἀναλαμβάνομεν λαλοῦντες ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιθέσετε ἐπ’ ἐμοῦ; λέγει ὁ κύριος Βελιανίτης. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπιθέσω ἢ ἀποθέσω τί· ἐννοῶ μόνον καὶ ἐπαναλαμβάνω ἀκόμη ὅτι χρήματα καὶ χρήματα ἀφειδῶς ἐσκορπίσθησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν Παξῶν. Ποῖον τῶν δύο βουλευτῶν, κύριοι, ἠμπορεῖτε ἢ πρέπει νὰ πιστεύσητε; ἀφοῦ ἡμεῖς μεταξὺ μας ἀναιρούμεθα, ὀφείλετε τὸ πρᾶγμα νὰ τὸ ἐξετάσητε εὐθὺς καὶ ν’ ἀνοίξητε περὶ τούτου ἀνάκρισιν· ἢ ἐγὼ ζητῶ νὰ σᾶς ἀπατήσω, ἢ ὁ κύριος Βελιανίτης, ὅστις θέλει νὰ ῥίψῃ εἰς τοὺς ἄλλους, ὅτι ψεύματα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔρχονται καὶ λέγουν. Δέχεσθε, κύριε Βελιανίτη, τὴν ἀποστολὴν μιᾶς ἐπιτροπῆς πρὸς ἀνάκρισιν; Ὀνομάσατε σεῖς τοὺς βουλευτὰς, τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ σταλῶσιν ὅπως ἐξετάσωσι τὸ πρᾶγμα καὶ ἐπανέλθωσιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ μᾶς εἴπωσι, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς ἢ ὄχι, ὅτι χρήματα ἐδόθησαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν.

§106ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐὰν μοῦ ἐλέγετε νὰ σταλῇ καὶ διὰ τὴν Κέρκυραν, ἤθελα τὸ δεχθῆ καὶ ἐγώ.

§107ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Λαλεῖτε περὶ τοῦ εἰσαγγελέως;

§108ΚΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίου εἰσαγγελέως;

§109ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν θέλω νὰ μοῦ εἴπητε τώρα, ὅτι ἐλάλησα περὶ τοῦ εἰσαγγελέως ἐκείνου, δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω καὶ νὰ ἐπανέλθω εἰς ἄλλα ἐπιχειρήματα, ὅσα εἶπα πρὶν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Ἐπιμένω εἰς τοῦτο· ἀφοῦ ὁ κύριος Βελιανίτης ἔκαμε τοσοῦτον πάταγον, διότι εἶπα καὶ ὑποστηρίζω ὅτι χρήματα κατὰ τὴν ἐκλογὴν Παξῶν διενεμήθησαν, ἀπέναντι τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον παρέστησεν ὅτι εἶχε σκοπὸν νὰ ἠθικοποιήσῃ τὴν κοινωνίαν ἐκείνην, ἀφοῦ, λέγω, τὸ ἀρνεῖται, ἕνας ὅμως ἄλλος συνάδελφός σας τὸ ὑποστηρίζει, ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε τὸ περιστατικὸν τοῦτο, νὰ ἐρευνήσητε. Δὲν δέχεται ὁ κύριος Βελιανίτης ὅσα τῷ εἶπα; Νὰ ὁρίσῃ αὐτὸς τοὺς βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ν’ ἀποσταλῶσι καὶ νὰ ἐξετάσωσι. Ἐγὼ τὸ ζήτημα τὸ ἔθεσα καθαρῶς· δὲν ἠμπορεῖτε δὲ, κύριοι βουλευταὶ, νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ἐπικύρωσιν ἢ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἐὰν δὲν διευκρινίσητε αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ῥίπτεται εἰς τὸ μέσον ὑμῶν ἀπὸ δύο συναδέλφους, ἑνὸς τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ εἶναι ὑπόδικος, καὶ ἐμοῦ τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη πρὸ πολλῶν ἡμερῶν καὶ ὅστις λέγει, ἀναδέχομαι τὴν εὐθύνην τοῦ γεγονότος καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἂς ἐκλέξῃ ὁ κ. Βελιανίτης τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι θὰ σταλοῦν καὶ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν θὰ ἔχωμεν τὴν ἀπάντησιν· ἂν ἀποδειχθῇ ἀληθὲς τὸ τοιοῦτον, βεβαίως θὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὁ ἐρεθισμὸς τὸν ὁποῖον ἔδειξε δὲν ἦτο ἄλλο ἢ μόνον δικηγορικὸν ἐπιχείρημα ὅπως σᾶς ἐπηρεάσῃ. Ἀλλὰ σεῖς πρὶν ἢ δώσητε τὴν ψῆφόν σας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε· ἐὰν τυχὸν δὲν πείθεσθε εἰς τὴν ἐγγύησιν τὴν ὁποίαν σᾶς δίδει βουλευτὴς, ὅστις σᾶς λέγει, ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τοῦ γεγονότος τούτου, πράξατε ὅ,τι θέλετε.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ.

§111ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε....

§112ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται, κύριοι, νὰ ψηφοφορήσωμεν περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Παξῶν. Δι’ ἀναστάσεως θέλετε ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§114ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Παξῶν νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Παξῶν καὶ νόμιμον βουλευτὴν τὸν κ. Βελιανίτην. Ἕπεται ἡ ἐκλογὴ Παρνασσίδος. «Διὰ ταῦτα γνωμοδοτοῦμεν νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ Παρνασσίδος καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος οἱ κύριοι Εὐθ. Κεχαγιᾶς, Δ. Καραλίβανος καὶ Δ. Παπαγεωργίου. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§116ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Κεχαγιᾶν, Καραλίβανον καὶ Παπαγεωργίου. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν.

§118ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, αὔριον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς τὸν λόγον;

§120ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§121ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς.

§123Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ ἐπαρχία τῶν Πατρῶν συγκροτεῖται ἀπὸ πέντε δήμους· τὸν δῆμον τῆς πρωτευούσης, ὅστις διαιρεῖται εἰς τρία ἐκλογικὰ τμήματα, καὶ τέσσαρας ἄλλους, τὸν δῆμον Δύμης, τὸν δῆμον Τριταίας, τὸν δῆμον Φαρῶν καὶ τὸν δῆμον Ἐρινεῶν. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη προσεβλήθη δι’ ἐνστάσεων, τὸ δὲ τμῆμα διῃρέθη· καὶ ἡ μὲν πλειονοψηφία ὑπεστήριξε τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας, ἡ δὲ μειονοψηφία προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῶν 4 δήμων, ἤτοι τῶν δήμων Δύμης, Τριταίων, Φαρῶν καὶ Ἐρινεῶν. Ἐγὼ, κύριοι, κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς Πατρῶν, διότι θεωρῶ, ὡς καὶ εἰς μίαν ἄλλην ἐπαρχίαν προχθὲς ἐπρότεινα διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους τὴν καθ’ ὁλοκληρίαν ἀκύρωσιν, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ βία ἀλλοιοῖ τὸ ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον ἐν τοῖς δήμοις ἔνθα διαπράττεται, ἀλλ’ εἰς ὅλην τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο, διότι ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις καὶ ἡ βία ἀπεδίωξαν τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας τοὺς ἐκλογεῖς καὶ ἀνέδειξαν διὰ τῆς λόγχης μὴ ἀληθεῖς ἀντιπροσώπους τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, κύριοι, ἂν καὶ ἠθέλησεν ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος διὰ τοῦ εὐφυεστάτου εἰσηγητοῦ αὑτῆς νὰ τὸ καλύψῃ ὑπὸ πολλὰς φρασεολογίας, δὲν ἠδυνήθη, διότι τὰ πράγματα πρόκεινται ἐνώπιόν σας ἀναντίῤῥητα καὶ ἀναμφισβήτητα. Ἄρχομαι ἐκ τῶν συνδυασμῶν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν οἱ συνδυασμοὶ ἔλαβον διαφόρους τροποποιήσεις· τὸ πρῶτον ἐφαίνετο, ὅτι ἤθελε λάβει χώραν συνδυασμὸς μεταξὺ τῶν σήμερον συνδυασθέντων, πλὴν τοῦ Ἀντωνοπούλου, ὀπαδοῦ τῶν Ῥούφων, ἀλλὰ προσλαμβανομένου τοῦ κ. Μπουκαούρη ἔχοντος καὶ μείζονα ἰσχὺν κατὰ τὴν ἐπαρχίαν· καὶ συνδυασμὸς ἀπὸ τὸ ἀντίθετον μέρος, συγκροτούμενος ἀπὸ τοὺς κυρίους Ῥούφους καὶ τοὺς φίλους των, ἀλλ’ οἱ συνδυασμοὶ οὗτοι, προϊόντος τοῦ χρόνου, ἐτροποποιήθησαν καὶ οἱ κύριοι Πατρινὸς καὶ Μπουκαούρης συνεδυάσθησαν μετὰ τοῦ κ. Ῥούφου καὶ κατήρτισαν τὸν ὑπουργικὸν συνδυασμόν. Ὁ συνδυασμὸς οὗτος ἐφαίνετο, ὅτι ἤθελε προχωρήσει μέχρι τοῦ πέρατος τῆς ἐκλογῆς καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ, ὅτε μετέβαινον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, τὰ Καλάβρυτα, καὶ διῆλθον ἐκ τῶν Πατρῶν, εὗρον τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν τετελεσμένον. Ἐν ὅσῳ λοιπὸν ἐφαίνετο ὅτι ἤθελε προχωρήσει μέχρι τοῦ πέρατος τῆς ἐκλογῆς ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς, οὐδεμία παραβίασις, οὐδεμία πίεσις ἔλαβε χώραν καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν τῶν Πατρῶν· ἅμα ὅμως τέσσαρας ἡμέρας πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, διὰ ποίους λόγους τὸ ἀγνοῶ, ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς διελύθη, ἤρχησεν ἡ πανηγυρικὴ ἐπέμβασις τῆς στρατιωτικῆς καὶ πολιτικῆς ἀρχῆς καὶ συνάμα ἡ παραβίασις τῶν νόμων ἐκ μέρους σχεδὸν ὅλων τῶν ἀρχῶν τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, κύριοι, ἤρχησε νὰ παραβιάζηται ὁ ἐκλογικὸς νόμος δι’ ἐκδόσεως νέων προγραμμάτων, ὁριζόντων τόπους ψηφοφορίας εἴτε τὰ νεκροταφεῖα, εἴτε τοὺς ναοὺς τοὺς ὁποίους τιμῶμεν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ, καὶ σᾶς λέγω τοῦτο, διότι ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι οἱ ναοὶ οὗτοι συνήθως κτίζονται ἐπὶ κορυφῶν τινων ἀπομεμακρυσμένων τῶν χωρίων καὶ τῶν πόλεων· καὶ δὴ τὴν 23 Φεβρουαρίου, ἐνῷ ἐπρόκειτο ν’ ἀρχήσῃ ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ ψηφοφορία τὴν 26, ὁ νομάρχης Κολποδῖνος ἐκδίδει πρόγραμμα ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, μεταθέτει τοὺς τόπους τῆς ψηφοφορίας εἰς δύο δήμους, τοὺς δήμους Δύμης καὶ Φαρῶν, καὶ εἰς μὲν τὸν δῆμον Δύμης προσδιορίζει τὸ νεκροταφεῖον, ὅπως εὑρίσκῃ πρόχειρον τὴν ὑποστήριξιν τῶν νεκρῶν δι’ ἔλλειψιν ζώντων καὶ καλῇ αὐτοὺς ἀνετώτερον εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· εἰς δὲ τὸν δῆμον Φαρῶν τὸν Προφήτην Ἠλίαν, ὅπως, φαίνεται, διὰ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δράμωσιν οἱ ὑπουργικοὶ ψηφοφόροι ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης καὶ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ἐνέργεια, ἡ τοιαύτη διαταγὴ, τὸ τοιοῦτον πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἶναι ἔγκυρον; Ὄχι, κύριοι. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ πρώτη παραβίασις τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει κανὲν ἄλλο καθῆκον, παρὰ νὰ ἐκδώσῃ τὸ πρόγραμμα, δι’ οὗ ν’ ἀναγγέλλῃ τὸ διάταγμα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ συγχρόνως νὰ προσδιορίζῃ καὶ τοὺς τόπους τῆς ψηφοφορίας· ῥητῶς τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁρίζει καὶ ὑποχρεόνει τὰς διοικητικὰς ἀρχὰς εἰς τοῦτο, τοὺς δὲ δημάρχους νὰ κοινοποιῶσιν αὐτὸ πέντε τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας. Δὲν δύνανται οὔτε ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, οὔτε ἡ δημοτικὴ νὰ τροποποιήσουν τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ὥρισε πῶς πρέπει καὶ πότε πρέπει νὰ ἐκδίδεται. Δὲν ἤρκεσεν ὅμως, κύριοι, ἡ παράβασις αὕτη τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου διὰ νὰ φθάσουν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, καὶ διὰ νὰ παραβιάσωσι τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τῆς ἐπαρχίας τῶν Πατρῶν ἐδέησε, κύριοι, νὰ παύσουν δύο δημάρχους, τὸν δήμαρχον Δύμης καὶ τὸν δήμαρχον Φαρῶν. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἔχετε ὄρεξιν νὰ μὲ ἀκούετε, ἀλλὰ γνωρίζω ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ὅτι ἐγὼ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον νὰ εἴπω ὅ,τι γνωρίζω καὶ ὅ,τι ἔλαβε χώραν· μοὶ εἶναι δὲ ἀδιάφορον ποία θὰ ᾖναι ἡ ἀπόφασίς σας, τὴν ὁποίαν ἄλλως ἐκ τῶν προτέρων τὴν γνωρίζω. Ἰδοὺ δὲ πῶς ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος τῆς ἐπιτροπῆς δικαιολογεῖ τὴν παῦσιν τῶν δημάρχων, καὶ κρίνετε ἐὰν αὕτη εἶναι δικαιολογία. (Ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῆς πλειονοψηφίας.) Ὁ κύριος Ζέγγελης λοιπὸν σᾶς λέγει, ὅτι ἡ παῦσις τῶν δημάρχων κατὰ τὰς παραμονὰς μιᾶς ἐκλογῆς δὲν εἶναι ἀρκετὸς λόγος πρὸς ἀκύρωσιν ἐκλογῆς, διατί; διότι, λέγει, προφυλάσσεται ἡ ἐλευθερία τῆς συνειδήσεως ἀπὸ τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας, πρὸς δὲ σᾶς λέγει, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἐκθέσεις τοῦ εἰσαγγελέως, αἵτινες δικαιολογοῦν τὴν παῦσιν τῶν δημάρχων. Τὸ ζήτημα, κύριοι, περὶ τῆς προσωρινῆς παύσεως τῶν δημάρχων ἐπραγματεύθην εἰς τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων καὶ κρίνω περιττὸν νὰ τὸ ἐπαναφέρω. Οἱ δήμαρχοι δὲν παύονται παρὰ εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, ὅταν ὑπάρχῃ πρὸ τῶν θυρῶν ἐπανάστασις, στάσις, ἀνταρσία, καὶ οἱ δήμαρχοι φαίνονται ἀποκλίνοντες καὶ συμπαθοῦντες εἰς τοῦτο. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν ἂν καὶ αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν, τὴν ἀνταρσίαν δὲν τὴν ἐπενόησεν ὁ κύριος νομάρχης Κολποδῖνος· αὐτὸς δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, πραγματευομένου περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν Πατρῶν, ἰδοὺ τί γράφει. (Ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος τοῦ ἐγγράφου)· τὰ Καλάβρυτα, λέγει, αἱ Πάτραι, ἡ Ἠλεία καὶ ἄλλοι τόποι ἦσαν ἑστίαι ἐπαναστάσεως πρὸς ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ Μεσολόγγιον;

§125Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχει καὶ τὸ Μεσολόγγιον, ἀλλ’ ὄχι ἐδώ.

§126ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀφοῦ δὲν τὸ γράφει, δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ πιστεύσω.

§127Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἀνέφερα αὐτό. Ὁ κύριος Κολποδῖνος, κύριοι, συνέπεσε νὰ ᾖναι γραμματεὺς κατὰ τὴν 8 πρὸς τὴν 9 8βρίου τοῦ 1862 τῆς νομαρχίας Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος· τότε εἶδεν ἐπαναστατημένην τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, τὰ Καλάβρυτα, τὴν Ἠλείαν καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ διατελῇ ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς φόβους καὶ διὰ τοῦτο κατηγόρησε καὶ τὰς Πάτρας καὶ τὰ Καλάβρυτα καὶ τὴν Ἠλείαν· δὲν ἐννοῶ ὅμως πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφυλάκισε τοὺς καταγγελθέντας ἀντάρτας, ἀλλ’ ἐννοῶ, ὅτι μὲ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν συγκατηγορεῖ συγχρόνως καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἀγωνίζεται νὰ κρατήσῃ τὴν τάξιν, ἐννοῶ ὅτι πρόεδρος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὁ τότε πρόεδρος τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ ἂν τότε αἱ ἐπαρχίαι τῶν Πατρῶν, τῶν Καλαβρύτων καὶ τῆς Ἠλείας ὕψωσαν σημαίαν ἀνταρσίας, ἀρχηγὸς βεβαίως αὐτῆς τῆς ἀνταρσίας ἦτον ὁ κύριος Βούλγαρης. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ὁ κύριος Κολποδῖνος διατελεῖ ἀκόμη ὑπὸ τὰς φοβερὰς ἐντυπώσεις τῆς Μεταβολῆς τῆς 10 8βρίου· ἐξακολουθεῖ ἀκόμη, ἐν ὅσῳ ὑπάρχει διοικητὴς τῶν Πατρῶν, νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς αὐτὰς ἐντυπώσεις καὶ νὰ διατελῇ βλέπων καὶ ἔξυπνος καὶ καθ’ ὕπνον ἐπαναστάσεις. Ἀλλὰ, κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Πατρινοὺς, τοὺς Ἠλείους καὶ τοὺς ἄλλους, μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον τί θ’ ἀποκριθοῦν· ἀλλὰ τί πταίω ἐγὼ νὰ κατηγοροῦμαι ἀπὸ τὸν κύριον Κολποδῖνον ὡς ἀντάρτης καὶ ὡς ἄνθρωπος ὅστις ἐπρόκειτο ν’ ἀνατρέψω τὴν παροῦσαν τάξιν, ἐνῷ εἰς τὰ Καλάβρυτα κατηγορούμεθα ὡς μεταχειρισθέντες τὸ ὄνομα τοῦ Βασιλέως διὰ νὰ κερδήσωμεν; ἐκερδήσαμεν μάλιστα καὶ ἐγείναμεν βουλευταὶ διὰ τοῦτο; καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο καὶ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς μας πλὴν τῶν Λαπαθῶν; Κρίνατε, κύριοι, περὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης κατηγορίας καὶ δόσατε τὴν προσήκουσαν βαρύτητα καὶ εἰς τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τοῦ νομάρχου καὶ εἰς τὰς κατὰ τῆς ἐκλογῆς μας αἰτιάσεις τῶν ὑπουργικῶν. Ἀλλ’ ὁ Κ. νομάρχης, ἀφοῦ παριστάνει, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ἐπαναστατήσῃ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐξακολουθεῖ νὰ λέγῃ, καὶ τοῦτο εἶναι περίεργον καὶ ἄξιον ἀναγνώσεως... (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος ἐκ τοῦ ἐγγράφου τοῦ νομάρχου). Τί δὲ ἀπολογεῖται εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅταν ἔπαυσε τοὺς δημάρχους Δύμης καὶ Φαρῶν; Ἰδοὺ τί ἀπολογεῖται· ἐπειδὴ ὁ δήμαρχος Πατρῶν ὑποκινεῖ στάσεις καὶ ἄλλας ἐγκληματικὰς πράξεις ἐν τῇ πόλει τῶν Πατρῶν καὶ ἀπειλεῖται ἡ διατάραξις τῆς τάξεως καὶ ἡ ἀνατροπὴ τοῦ καθεστῶτος καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦτο παύει ὄχι τὸν δήμαρχον Πατρέων, ἀλλὰ τοὺς δημάρχους Δύμης καὶ Φαρῶν. Κρίνατε σεῖς ἂν ἡ παῦσις ἐγένετο δι’ ἄλλον ἢ τὸν τῆς ἐκλογῆς λόγον. Δύο ἔντιμοι βουλευταὶ ἐκ Πατρῶν, εὐτυχῶς καὶ οἱ δύο νομικοὶ, ὁ κ. Ἀντωνόπουλος καὶ ὁ κ. Νεζερίτης, μὲ λέγουν, ὅτι ἐπαύθησαν δι’ ἄλλους λόγους, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κατηγγέλθησαν δι’ ἐγκληματικὰς πράξεις· ἀλλ’ οἱ δήμαρχοι δὲν παύονται δι’ ἐγκληματικὰς πράξεις, ἀλλὰ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 44. Τὸ ἄρθρον 44 δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν νομάρχην νὰ παύῃ οὓς θέλει; ὄχι. Ἄρχομαι τῆς κατηγορίας ἀπὸ τὸν δῆμον Δύμης. Εἰς τὸν δῆμον Δύμης τὸ ἀρχικὸν πρόγραμμα τοῦ κυρίου νομάρχου προσδιορίζει ὡς τόπον ψηφοφορίας τὸν Ἅγιον Ἰωάννην, τουτέστι τὸν ἐνοριακὸν ναὸν, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος· ὁ ναὸς οὗτος ἐθεωρεῖτο, κύριοι, κατάλληλος μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ὁ Ῥοῦφος καὶ Πατρινὸς ἦσαν συνδυασμένοι· ἀφ’ ἧς ὅμως ἡμέρας διελύθη ὁ συνδυασμὸς, ἦτον ἀκατάλληλος καὶ μετετέθη ὁ τόπος τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸν δῆμον Δύμης ἀπὸ τὸν Ἅγιον Ἰωάννην εἰς τὴν Θεοτόκον, τοὐτέστιν εἰς τὸ νεκροταφεῖον· διότι κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ κυρίου Κολποδίνου, φόβος ἦτον ὅτι ἤθελον ἐπαναστατήσει οἱ νεκροὶ καὶ ἔπρεπε νὰ μετατεθῇ ἀπὸ τὸν Ἅγιον Ἰωάννην εἰς τὸ νεκροταφεῖον ὁ τόπος τῆς ψηφοφορίας. Ἀλλὰ ἰδοὺ τὶ λέγει, κύριοι, ὁ κύριος εἰσηγητὴς καὶ ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος περὶ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας καὶ πῶς ἑρμηνεύει τὸν νόμον. (Ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος). Ἀκούετε, κύριοι, πῶς ἑρμηνεύουν τοὺς νόμους; Ἀφίνει ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα εἰς τὴν διοικ. ἀρχὴν, ἀλλ’ ὁ νόμος ἔχει, κ. Ζέγγελη, ῥητὴν ἀπαγόρευσιν· τοὐλάχιστον πέντε ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας δίδει δικαίωμα εἰς τὸν δήμαρχον νὰ δημοσιεύσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς τὸ ἀγγέλλον τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς καὶ ὁρίζον τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· καὶ νομίζετε ὅτι οὕτω σκεπτόμενοι δύνασθε νὰ μεταβάλητε τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου; Ὄχι, κύριοι· πῶς δύνασθε νὰ ἐξηγήσητε διαφοροτρόπως τὸν νόμον παρ’ ὅπως αὐτὸς ῥητῶς ἐκφράζεται; θέλετε νὰ καταδολιευθῆτε αὐτόν; Τὴν 23 φεβρουαρίου ἀποστέλλεται τὸ πρόγραμμα, φθάνει δὲ ἀναγκαίως τὴν εἰκοστὴν τετάρτην εἰς τὸν δῆμον Δύμης, τὴν 25, 26, 27 δημοσιεύεται εἰς τὰ εἴκοσι χωρία τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὸν δῆμον Δύμης. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσητε μίαν ἐκλογὴν νόμιμον, τῆς ὁποίας τὸ πρόγραμμα τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας καὶ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ τόπου αὐτῆς κοινοποιοῦνται δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ἔναρξίν της; Συγχύζεσθε κ. Ζέγγελη· ἰδοὺ τί λέγει ὁ κύριος Ζέγγελης ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα· διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιῤῥοὴν ἡ δημοσίευσις τοῦ προγράμματος μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, ἰδοὺ τί συμπέρασμα κάμνει ὁ εἰσηγητὴς καὶ ἡ πλειονοψηφία. Ἀκούσατε. (Ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος ἐκ τῆς ἐκθέσεως). Λοιπὸν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τεκμαίρεται τὴν δημοσίευσιν τοῦ προγράμματος· ἀλλὰ πῶς λέγετε προηγουμένως ὅτι δύναται κατὰ πᾶσαν ἐποχὴν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ μεταβάλλῃ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐνῷ παραδέχεσθε ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ εἶνε ὑποχρεωμένη πρὸ 5 ἡμερῶν νὰ κοινοποιήσῃ τὸ πρόγραμμα; Πῶς θὰ συμβιβάσητε τοῦτο, Κ. Ζέγγελη;

§128ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω.

§129Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λόγια ἠμπορεῖς νὰ εἴπῃς, ἀλλ’ ὄχι πράγματα (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). Βλέπετε ὅτι καὶ ὁ ἴδιος μόλον ὅτι προσπαθεῖ νὰ πείσῃ τὸν ἑαυτόν του ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κατὰ πᾶσαν ἐποχὴν δύναται νὰ ἐκδίδῃ πρόγραμμα, δὲν δύναται ὅμως νὰ πεισθῇ, λέγει μόλα ταῦτα, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος ἀκυρώσεως, διότι εὑρίσκει πάλιν ὅτι τὸ πρόγραμμα ἐδημοσιεύθη ἐγκαίρως. Ἐὰν αἱ ἀποδείξεις τῆς δημοσιεύσεως, αἱ ὁποῖαι φέρουν ἡμερομηνίαν 25, 26, 27 Φεβρουαρίου, δὲν ἠμπόρεσαν νὰ σᾶς πείσουν ὅτι δὲν ἐδημοσιεύθη ἐγκαίρως, θὰ σᾶς πείσω ἐγώ; Τὸ ἐναντίον ἀναγκάζομαι νὰ συμφωνήσω μαζῆ σας καὶ ἀναγνωρίζω ὅτι ὄχι μόνον εἰς τοὺς ζῶντας ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς νεκροὺς ἐκοινοποιήθη καὶ διὰ τοῦτο καὶ αὐτοὶ οἱ πρὸ χρόνων συγχωρημένοι ἐψηφοφόρησαν· τὸ ἀσφαλὲς μάλιστα τοῦ λόγου μου βεβαιοῦται διότι ἐψηφοφόρησαν εἰς τὰς δύο ἐκλογὰς 3000, ἐν ᾧ ὁ κατάλογος ἔχει 1800 ψηφοφόρους. Τὸ ἀποτέλεσμα λοιπὸν τῆς διαλογῆς ἔπεισε τὸν Κ. Ζέγγελην ὅτι οἱ ψηφοφόροι εἰδοποιήθησαν ἐγκαίρως, ἀλλὰ καὶ δὲν τὸν ἔπεισε συγχρόνως, διότι ὁ Κ. Ζέγγελης ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ἐξέφερε τὴν ἀκόλουθον παράδοξον γνώμην, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἐκλογὴ διευθύνθη ἀπὸ δύο μέλη, δὲν ὑπάρχουν ὅλαι αἱ νομικαὶ ἐγγυήσεις καὶ δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν 924 ἐκλογεῖς, ψηφοφορήσαντας τὰς δύο πρώτας ἡμέρας, καὶ ἂν ἀφαιρέσωμεν αὐτὰ τὰ σφαιρίδια, πάλιν δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἀπὸ τοὺς 924 καὶ ἄνω. Ἀλλά, Κύριε Ζέγγελη, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι αὐτοὶ οἱ 924 ψηφοφόροι, καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπελείφθησαν νὰ ψηφοφορήσωσι δὲν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ προγράμματος, διότι διὰ τοὺς 930 δὲν ἔχεις, λέγεις ὁ ἴδιος, τὴν νομικὴν ἐγγύησιν, διὰ νὰ τοὺς κηρύξῃς ἐννόμως ψηφοφορήσαντας, δὲν ἔχομεν τότε 1300 ψηφοφόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐψηφοφόρησαν καὶ τῶν ὁποίων τὴν ψῆφον ἐξουδετερεῖς σὺ αὐθαιρέτως, Κ. Ζέγγελη; Πάρτε καὶ αὐτοὺς ὅλους, λέγει ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος. Φίλε Κ. Ἀντωνόπουλε, ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ πάρω οὐδεμίαν ψῆφον ἐκ τοῦ δήμου Δύμης, ἐγὼ ἐζήτησα καὶ ἔλαβον τὰς ψήφους τῆς ἐπαρχίας μου, ἀλλὰ σεῖς ὠφείλατε νὰ ἀφήσετε τοὺς ψηφοφόρους νὰ προσέλθουν ἐλευθέρως νὰ ψηφίσουν, καὶ ηὐχόμην καὶ ἤθελον ἐπικροτήσει μάλιστα εἰς τὴν ἐπιτυχίαν σας. Ἠξεύρετε, κ. Ἀντωνόπουλε καὶ κύριε Νεζερίτη, ὅτι ἐγὼ ποτὲ φιλικῶς δὲν διάκειμαι πρὸς τοὺς Ῥούφους· ἠξεύρετε ὅτι πάντοτε τοὺς ἐπολέμησα καὶ μ’ ἐπολέμησαν· ἠξεύρετε ὅτι φιλικῶς πρὸς ὑμᾶς διάκειμαι εἰς τὰς Πάτρας, ἀλλ’ ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Πατρῶν εἶναι, καθὼς λίαν εὐφυῶς λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας, μία ἀπομίμησις τὴν ὁποίαν ἠθέλατε νὰ κάμετε, διὰ νὰ ἀπομιμηθῆτε τὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου· καὶ ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς Πατρῶν λέγω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι μία ἀπομίμησις βουλευτικῆς ἐξελέγξεως, καὶ μία παρῳδία τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θέλομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν ἀληθῶς ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου αὐτοῦ. Τὴν πρώτην λοιπὸν ἡμέραν, τὴν 26, ἡ ἐπιτροπὴ σύσσωμος ἐκ 5 μελῶν συνέρχεται εἰς τὸν τόπον τὸν νομίμως προσδιορισθέντα διὰ τοῦ προγράμματος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· τὰ δύο μέλη ἐνίστανται καὶ ἐμφαίνεται ἐντὸς τῶν πρακτικῶν ἡ πρᾶξις αὕτη, ὅτι πρέπει νὰ μεταβῶσι νὰ ἐνεργήσουν τὴν ψηφοφορίαν ἐν τῷ νεκροταφείῳ. Τὰ τρία μέλη ἀνθίστανται ἐν τῷ δικαίῳ εὑρισκόμενα καὶ οὕτως ἀποχωροῦν τὰ δύο μέλη εἰς τὸ νεκροταφεῖον νὰ ἐνεργήσουν τὴν ἐκλογὴν, διὰ τὴν ὁποίαν ἀνεζητήθη καὶ ὁ Κολποδῖνος καὶ ἀνευρέθη καὶ ἀπεστάλη νομάρχης εἰς τὰς Πάτρας· τὰ τρία μέλη διευθύνουν τὴν ἐκλογὴν ἐν τῷ Ἁγίῳ Ἰωάννῃ καὶ ἔχοντα τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα πρακτικὰ, πρωτόκολλα καὶ ἐκλογικὰ εἴδη, προχωροῦν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἐξάμβλωμα, εἶναι καθαρὰ καλπονόθευσις, διότι τὰ ἀποτελέσματα καὶ τῆς μιᾶς ἐκλογῆς καὶ τῆς ἄλλης ἔρχονται φανερὰ νὰ σᾶς εἴπωσιν ὅτι ἐκλογὴ ἐν τῷ δήμῳ Δύμης δὲν ἐγένετο. Ἐν τῷ ἰδίῳ δὲ τούτῳ ἐγγράφῳ τοῦ κυρίου νομάρχου τί εὑρίσκετε, κύριοι; ὅτι μετέβαλε τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, διότι ἄπειρα πλήθη, λέγει, καὶ ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν φράσιν μετεχειρίσθη, συνεκεντρώθησαν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ ἦτο μέγας φόβος νὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις. Καὶ ὅταν ἄπειρα πλήθη εἴχετε ἐναντίον σας νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν καὶ νὰ κλονίσωσιν τὰ θεμέλια καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς κυβερνήσεως, πῶς εὑρέθη κατὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ ἔχουν οἱ ἀντίθετοί σας 9 μόνον ψήφους; καὶ ὅταν ἐν τῷ δήμῳ Δύμης καὶ ἐν τῷ δήμῳ Φαρῶν σεῖς ἐμετρεῖτε ἀπὸ 1500 ψήφους καὶ οἱ ἀντίθετοί σας ἀπὸ 9, ποίους φόβους εἶχεν ὁ κ. Κολποδῖνος διαταράξεως τῆς τάξεως; 9 ἄνθρωποι ἦτον δυνατὸν νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν κατὰ 1500 φιλονόμων, φιλησύχων ὀπαδῶν σας, ὑποστηριζόντων καὶ τὸν κύριον Κολποδῖνον καὶ τὴν κυβέρνησιν; Αἴ κύριοι, αὐτὰ δὲν ὑποστηρίζονται, δὲν λέγονται κἄν. Ἀλλ’ ἀκόμη θ’ ἀπαντήσητε εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας, ὅτι, ὅπου ἠδυνήθησαν οἱ ἀποτυχόντες νὰ σταθῶσι μὲ τὰ δόντια, κατὰ τὸ λεγόμενον, ἐντὸς τῆς ἐκκλησίας καὶ νὰ κάμωσι τὰς ἐνστάσεις των καὶ νὰ βεβαιώσωσι τὰς καταπιέσεις καὶ βιαιοπραγίας τὰς στρατιωτικὰς, ἐκεῖναι αἱ πράξεις δὲν πείθουσι τὸν κ. Ζέγγελην καὶ τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς· ὅπου τὰ πρακτικὰ διηρπάγησαν καὶ δὲν τὰ εἶδεν οὔτε ὁ ὀφθαλμὸς τῶν δῆθεν ἀποτυχόντων, ἐκεῖ τί λέγουν; λέγουν ὅτι, ἐπειδὴ ἐν τοῖς πρακτικοῖς δὲν εἶνε σημειωμένη ἔνστασις, ἄρα ἡμεῖς δὲν πειθόμεθα· ὅπου εἶνε αἱ ἐνστάσεις, λέγουν ὅτι δὲν τοὺς πείθουν· ὅπου δὲν εἶνε ἐνστάσεις, δὲν βεβαιοῦνται δι’ ἐνστάσεων τὰ γεγονότα. Λοιπὸν ἐγὼ λέγω, καὶ παρὼν ἐὰν ἦσθε ἐκεῖ καὶ ἂν ἐβλέπετε κ. Ζέγγελη ὅλα ταῦτα, δὲν ἠθέλατε πεισθῆ. Ἄρχεται λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ ἁγίῳ Ἰωάννῃ, ἄρχεται καὶ ἡ ἐκλογὴ, ὡς εὐφυῶς λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας, ἐν τῷ νεκροταφείῳ, ἐξακολουθεῖ ἐν τῷ νεκροταφείῳ ἡ ἀπομίμησις τῆς ἐκλογικῆς αὐτῆς κωμῳδίας διὰ δύω μελῶν, καὶ διὰ τριῶν μελῶν ἐν τῷ ἁγίῳ Ἰωάννῃ. Εἰς τὸ νεκροταφεῖον δύω μέλη διευθύνουν τὴν ψηφοφορίαν τὰς δύω πρώτας ἡμέρας, τὴν τρίτην ἡμέραν ἀποστέλλεται ὁ εἰρηνοδίκης ἐκ Πατρῶν, ἐξακολουθοῦν πλέον αἱ πράξεις τακτικῶς, τελειώνει ἡ ἐκλογὴ, ἀλλὰ δὲν ἔχουν μονογραφημένα ὡς ἀπαιτεῖ ὁ νόμος ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν πρακτικά. Πλὴν τοῦτο δὲν τὸ εὑρίσκει οὔτε ὁ φίλος μου κ. Ζέγγελης οὔτε ἡ πλειοψηφία ὡς ἰσχυρὸν λόγον· λέγει, ἀφοῦ βεβαιοῦται ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην τὸν διευθύνοντα τὴν ἐκλογὴν καὶ ἀπὸ τὰ δύω μέλη ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι ἐξηκολούθησεν ἡ ψηφοφορία, ἄρα ἕπεται, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν ἠλλοιώθησαν· ἑπομένως αὐτὸς ὁ τύπος τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, κατὰ τὸν κ. Ζέγγελην τὸν νομικὸν, εἶνε ἐντελῶς περιττός. Ἀλλοίμονον ἂν αὐτὸς ὁ τύπος ὁ περιττὸς εὑρίσκετο εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐκλογὴν· ὄχι ἀπ’ ἐδῶ ἤθελον εἶμαι ἐκσφενδονισμένος, ἀλλὰ καὶ ποῦ θὰ εὑρισκόμην! Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι, τ’ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Δύμης. Τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νεκροταφείου εἶνε τὰ ἀκόλουθα. Ἀντωνόπουλος 1516, Καλαμογδάρτης 1578, Κανακάρης 51, Κοντογούρης 58, Μπουκαούρης 42, Νεζερίτης 1570, Πατρινὸς 1583, Πράτσικας 49, Τσερτίδης 1577, Χαλικιόπουλος 32. Τώρα οἱ ἴδιοι δημόται φαίνεται ὅτι ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην, ὅπου εἶναι τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα. Ἀντωνόπουλος 51, Καλαμογδάρτης 75, Κανακάρης 1478, Κοντογούρης 1452, Μπουκαούρης 1473, Νεζερίτης 47, Πατρινὸς 61, Πράτσικας 1451, Τσερτίδης 31, Χαλικιόπουλος 1461. Ἐρωτήσατε τώρα, κύριοι, καὶ ἐμὲ ὁ ὁποῖος εἶμαι σχεδὸν Πατρινὸς, ὁ ὁποῖος ἔχω καὶ φίλους πολλοὺς ἐν Πάτραις καὶ συγγενεῖς πολλοὺς καὶ ἰσχυροὺς, νὰ σᾶς εἴπω τί γνωρίζω περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ δήμου ἐκείνου. Ὅπως ὁ συνδυασμὸς ἦτο κατηρτισμένος ἐφέτος, βεβαιωθεῖτε, κύριοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς εἴπω ὑπερβολὴν, ὅτι τὰ ⅘ ἦσαν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Ῥούφου καὶ τὸ ⅕ ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἄλλων, καὶ σᾶς λέγω πολλὴν φειδωλείαν μεταχειρίζομαι λέγων τοῦτο ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων, διότι ὅλαι αἱ διαμαχόμεναι μερίδες συνεβιβάσθησαν νὰ ὑποστηρίξουν τοὺς ἀντιπολιτευομένους, καὶ συνεβιβάσθησαν ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, παρὰ διότι ἔπαιξαν αὐτὸ τὸ φοβερὸν παιγνίδι οἱ ὑπουργικοὶ, συνδυασθέντες καὶ ξανασυνδυασθέντες καὶ διασπασθέντες καὶ ξαναδιασπασθέντες· διὰ τοῦτο αὐτοὶ οἱ φίλοι των τοὺς εἶπον, ἡμεῖς εἴμεθα κομματάρχαι φίλοι σας, ἡμεῖς εἴμεθα ἀντίπαλοι τοῦ Ῥούφου, ἠθέλαμεν τὸν πολεμήσει· μᾶς ἐπήρατε μᾶς ἐπήγατε εἰς τὸ σπῆτι του, ὡμιλήσαμεν μαζί του, τοῦ ἐδώκαμεν τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι ἠθέλαμεν τὸν ὑποστηρίξει καὶ θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ τὸν ὑποστηρίξωμεν, καὶ ἂν σεῖς ἀθετῆτε τοὺς λόγους σας, ἡμεῖς δὲν τοὺς ἀθετοῦμεν.

§130ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;

§131Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Φίλοι σας.

§132ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ. Δὲν τοὺς εἰξεύρω.

§133Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ὁ Χαντζῆς.

§134ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι.

§135Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰξεύρετε ὅτι ἐγὼ εἶμαι Πατρινός.

§136ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ. Ναὶ, καὶ ἐγὼ Καλαβρυτινὸς, γνωριζόμεθα πολὺ καλά.

§137Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ναὶ, καὶ θὰ γνωριζώμεθα καὶ εἰς τὸ μέλλον καλλίτερα. Ἐὰν τώρα τοῦτο λέγεται ἐκλογὴ ἢ ἐκλογικὴ παρῳδία, ὡς εὐφυῶς λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας, ἐπικυρώσατέ την ἐντελῶς, μοὶ εἶναι ἀδιάφορον· οὐχ ἧττον ὅμως τὰ πράγματα, κύριοι, φωνάζουν, τὰ πράγματα εἶναι ὅπως σᾶς τὰ εἶπον, τίποτε ὀλιγώτερον, τίποτε περισσότερον. Μεταβαίνω εἰς τὸν δῆμον Τριταίας· εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν θέλετε ἰδεῖ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα ἀγῶνα μεταξὺ πολιτῶν ἀντιπολιτευομένων καὶ στρατιωτῶν, συγκρούσεις ἐπὶ συγκρούσεων, κτυπήματα ἐπὶ κτυπημάτων, φοβερὰν προσπάθειαν ἀποκλεισμοῦ, καὶ δὲν ἀρνοῦνται οὔτε αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ὅτι ἀπεκλείσθησαν 600 ψηφοφόροι ἕνεκα αὐτῆς τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ θὰ ἰσχυρισθοῦν ἴσως ὅτι ὁ δήμαρχος ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ καὶ οἱ φίλοι του ἐπροκάλουν τὰς ταραχάς. Ἂς τὸ παραδεχθῶμεν, ἀλλὰ τί ἤθελεν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας; τί ἤθελε νὰ συναγελάζεται μὲ τοὺς μὲν καὶ νὰ λογχίζῃ τοὺς δέ; Ἡ στρατιωτικὴ δύναμις λέγει ὁ ἐκλογικὸς νόμος ὅτι τότε παρουσιάζεται, ὅταν προηγηθῇ σύγκρουσις καὶ προσκληθῇ παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Προσεκλήθη λοιπὸν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ὅπως προλάβῃ σύγκρουσιν ἢ χύσιν αἵματος; Ὄχι· ἀλλ’ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πατρῶν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρωταγωνιστεῖ εἰς τὸ νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας. Τόπος λοιπὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀγωνίζονται οἱ ψηφοφόροι πρὸς διάσωσιν τῶν δικαιωμάτων των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ οἱ στρατιῶται ὅπως διαρπάσωσιν αὐτά, ἀφ’ οὗ τοῖς ἐξεμύζησαν διὰ τῶν φόρων καὶ τὴν τελευταίαν ἰκμάδα, ἀφοῦ εἰσπράττομεν ἀπὸ τοὺς ψηφοφόρους ὅλους τοὺς φόρους, ἀφοῦ τοὺς ὑποβάλλομεν εἰς ὅλας τὰς ἀγκαρίας, πῶς ὅταν ἔρχεται ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἐκεῖνοι διὰ τῆς ψήφου των θὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰ πράγματα τῆς πολιτείας, τοὺς λέγομεν, τίποτε ὀλιγώτερον, κρημνισθῆτε ἀπ’ ἐδῶ! Καὶ νομίζετε ὅτι ἔχετε πλέον δικαίωμα νὰ ψηφίσετε καὶ νὰ ἐπιβάλετε φόρους; Καὶ νομίζετε ὅτι οἱ Ἕλληνες εἶναι Φελλάχαι διὰ νὰ ἀποβάλλωνται διὰ τῆς στρατιωτικῆς λόγχης ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας; Ἐὰν τοῦτο, κύριοι, νομίζετε, ἐπικυρώσατε, σᾶς ἐπαναλέγω, τὴν ἐκλογὴν αὐτήν, θὰ ἴδωμεν δὲ ἂν δὲν μετανοήσετε διὰ τοῦτο. Μεταβαίνω εἰς τὸν δῆμον Φαρῶν. Ἐκεῖ παύεται ὁ δήμαρχος, ἀλλὰ τὴν παῦσιν τοῦ δημάρχου δὲν τὴν εὑρίσκει ὁ κύριος Ζέγγελης ὡς μίαν ἔνδειξιν ἐπεμβάσεως ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροσώπων. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως ἡ παῦσις τοῦ δημάρχου διὰ νὰ μεταβάλῃ καὶ ἀλλοιώσῃ τὸ πνεῦμα τοῦ δήμου ἐκείνου. Ὁ κύριος νομάρχης ἐδῶ μὲ ἓν πρόγραμμα μεταβάλλει ἐπίσης τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ὁρίζει ὡς τόπον ψηφοφορίας πρῶτον ἕνα ναὸν ἐντὸς τῆς πρωτευούσης, δεύτερον τὸ σχολεῖον καὶ τελευταῖον, τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς, τὸν στέλλει εἰς τὸν προφήτην Ἠλίαν· καὶ εἰξεύρετε τί εἶναι ὁ προφήτης Ἠλίας; ὅ,τι εἶναι τὸ Γεράνι πρὸς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ καλογήρου τοῦ Σπανοῦ ἐπὶ τοῦ Λυκαβητοῦ.

§138ΚΑΛΑΜΟΓΔΑΡΤΗΣ. Δὲν λέγεις ἀλήθειαν.

§139Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλήθειαν δὲν λέγουν μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὸ βουλευτήριον μὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Φαρῶν, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν, καὶ ὁμιλοῦν ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ τῆς ἀληθείας, εἶπον καὶ λέγουν πάντοτε τὴν ἀλήθειαν.

§140ΚΑΛΑΜΟΓΔΑΡΤΗΣ. Δὲν γνωρίζεις τὴν θέσιν.

§141Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ Χαλανδρίτσα εὑρίσκεται εἰς τὸν πρόποδα ἑνὸς βραχίονος ἐπεκτεινομένου ἀπὸ ἕνα βουνὸν τὸ ὁποῖον εἶναι ἄνωθεν αὐτῆς· ἡ Χαλανδρίτσα λοιπὸν ἡ πρωτεύουσα εἶναι ἐδῶ, αὐτὸς εἶναι ὁ βραχίων, ὁ ὁποῖος ἐκτείνεται καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ χωρίον. Ἔμπροσθεν τῆς Χαλανδρίτσας διέρχεται δρόμος ἐκ Καλαβρύτων πρὸς τὰ κτήματα τῶν Καλαβρυτινῶν καὶ δρόμος διευθυνόμενος πρὸς τὰ μαῦρα βουνὰ τῆς Ἠλείας, διὰ νὰ τοῦ δείξω ὅτι τὸν εἰξεύρω τὸν τόπον τοῦ κυρίου Καλαμογδάρτου καὶ ἔχω καὶ λαγοὺς σκοτωμένους ἐκεῖ (ἱλαρότης). Ἐδῶ λοιπὸν εἶναι τὸ χωρίον, ἀντικρὺ τοῦ χωρίου εἶναι λόφος καὶ ἄνωθεν τοῦ λόφου αὐτοῦ εἶναι ἄλλος λόφος, παρ’ ἐπάνω ἄλλος καὶ οὕτω ἡ φύσις τοποθετήσασα τοὺς λόφους της χωρεῖ πρὸς τὰ ἄνω καὶ τὰ ἄντικρυ τῆς Χαλανδρίτσας κείμενα βουνά. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου αὐτοῦ λόφου, εἰς τὴν κορυφὴν, εἶναι ἓν παρεκκλήσιον ἐπὶ τιμῇ τοῦ προφήτου Ἡλιοῦ κτισμένον. Μεταξὺ τοῦ χωρίου τούτου καὶ τοῦ προφήτου Ἡλιοῦ εἶναι, κύριοι, χάνι εἰς τὸν δρόμον, ὅπως διανυκτερεύουν οἱ διαβάται. Τὸ χάνι αὐτὸ ἐχρησίμευσεν ὡς στρατὼν διὰ νὰ κόψῃ πᾶσαν συγκοινωνίαν μεταξὺ τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ προφήτου Ἡλιοῦ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ τοῦτο;

§142ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ χάνια δὲν εἶναι εἰς τὰ χωρία.

§143ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χάνια τὰ λέγομεν ἡμεῖς.

§144ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μπακάλικο.

§145Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔστω μπακάλικο, ἴσως ἐπεθυμοῦσε ὁ κ. Ἀντωνόπουλος νὰ ᾖναι τὸ Hôtel d'Angleterre διὰ νὰ τὸ εἴπῃ χάνι.

§146ΣΑΡΑΒΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἐδῶ καὶ μία φωτογραφία;

§147ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα, ἐδῶ εἶναι καὶ ἡ φωτογραφία, ἀλλὰ τί νὰ τὴν κάμω; Ἐγὼ γνωρίζω τὸν τόπον· δὲν ἦτον λοιπὸν ὁ σκοπὸς διὰ νὰ προσδιορισθῇ τόπος ψηφοφορίας ὅπως οἱ ψηφοφόροι ἀποθέσωσιν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πεποιθήσεών των τὸ σφαιρίδιόν των, ἀλλὰ προσδιωρίσθη τόπος ἔχων ἀξίαν στρατηγικὴν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ κόψουν πᾶσαν προχώρησιν καὶ πᾶσαν ὑποχώρησιν τῶν ψηφοφόρων, νὰ κόψουν τὴν συγκοινωνίαν τοὐτέστι. Στρατηγικώτατα λοιπὸν ὠχυρώθησαν εἰς τὸ χάνι οἱ στρατιῶται καὶ στρατηγικώτατα ἐμπόδισαν τοὺς ἀντιπάλους των ἀπὸ τοῦ νὰ προσέλθουν καὶ ψηφοφορήσουν. Ἀλλ’ ἤρχισε τοὐλάχιστον τὴν πρώτην ἡμέραν ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ; ὄχι κύριοι, τὴν πρώτην ἡμέραν δὲν ἦταν τὰ πράγματα προητοιμασμένα· οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως διορισθέντες φαίνεται ὅτι ἐσεβάσθησαν, καὶ ὄχι φαίνεται, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι ἐσεβάσθησαν καὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ στρατιώτου καὶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐκαλοῦντο νὰ ὑπηρετήσουν καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ γείνουν ὄργανα οὔτε τῆς μιᾶς οὔτε τῆς ἄλλης τῶν διαμαχομένων φατριῶν. Ἀνεκλήθη λοιπὸν ὁ πρῶτος, ἐστάλη δεύτερος, ἀνακαλεῖται καὶ ὁ δεύτερος καὶ στέλλεται ἐπὶ τέλους τρίτος λοχίας, ἀσεβὴς καὶ πρὸς τὸν νόμον καὶ πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις του καὶ πρὸς τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἔχει, καὶ ἀρχίζει ἡ ψηφοφορία τὴν 27, καὶ ἐπὶ ποίᾳ προφάσει νομίζετε; ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι δὲν εἶχον σφαιρίδια. Πιστεύετε, κύριοι, σεῖς ὅτι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ἐντὸς μάλιστα τῆς νομαρχίας ὅπου εὑρίσκετο ἕνας νομάρχης τὸν ὁποῖον ἐπροίκισεν ἡ θεία πρόνοια μετὰ τοσαύτης φρονήσεως, ὡς λέγει ὁ ἴδιος ὁ κύριος Κολποδῖνος, δὲν τὸ λέγω ἐγὼ, πιστεύετε νὰ μὴν εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ μὴ στείλῃ σφαιρίδια καὶ νὰ μὴ ἔστειλεν εἰς τὸν τέσσαρας ὥρας ἀπέχοντα τῆς πρωτευούσης δῆμον τῶν Φαρῶν; Ἀρχίζει τέλος πάντων τὴν 27 ἡ ψηφοφορία, ἀποβάλλουν τὰ κύρια μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, παρουσιάζεται τέλος πάντων ἓν μέλος καὶ τέσσαρα ἀναπληρωτικά· τὴν πρώτην ἡμέραν ψηφοφοροῦν 138, καὶ κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν φαίνεται ὑπογεγραμμένος καὶ ὁ Δ. Ν. Κουμανιώτης, ἀντιπρόσωπος τοῦ κυρίου Χαλκιοπούλου, καὶ τοῦτο τὸ ἐπικαλοῦνται ὅπως ὑποστηρίξουν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐνεργηθείσης ἐκλογῆς· ἀλλ’ ὁ Δ. Ν. Κουμανιώτης ὑπέγραψε τὴν πρώτην ἡμέραν, ὅταν ἐψηφοφόρησαν 138, προσῆλθε καὶ τὴν δευτέραν εἰς τὸ ἄνοιγμα τῆς κάλπης καὶ ὑπέγραψε, καὶ μετὰ ταῦτα τὸν ἀπεβάλετε, καὶ ὄχι σεῖς, διότι σεῖς δὲν εἶσθε ἱκανοὶ νὰ ἀποβάλετε τὸν Κουμανιώτην, καὶ τὸ γνωρίζει ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, διότι ὁ Κουμανιώτης εἶναι υἱὸς στρατηγοῦ καὶ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος καὶ τὸ ὅπλον καὶ τὸ ξίφος δύναται ἐπιδεξίως νὰ κρατήσῃ εἰς τὴν χεῖρα, ἀλλὰ διὰ τῆς στρατιωτικῆς λόγχης τὸν ἐδιώξατε καὶ ἔκτοτε ἀρχίζει πλέον ἡ πληθὺς καὶ ἡ πολλαπλότης τῶν προσερχομένων ψηφοφόρων καὶ ψηφοφοροῦν πόσοι νομίζετε εἰς τὸν δῆμον Φαρῶν; 1759· πόσους δὲ ἔλαβεν ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος; 1750· πόσους ὁ Κανακάρης; 9· καὶ ἠξεύρετε ποῖοι εἶναι οἱ κομματάρχαι οἱ πρώτιστοι τοῦ δήμου ἐκείνου; εἶναι ὁ δήμαρχος Φαρῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι πρῶτός μου ἐξάδελφος, εἶναι ὁ Κουμανιώτης, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ἔκαμον λόγον καὶ ὁ ὁποῖος ἐπίσης εἶναι πρῶτός μου ἐξάδελφος, οἵτινες ἦσαν διῃρημένοι καὶ ἀντίθετοι προηγουμένως, καὶ ὁ Σπυλιοτόπουλος.

§148Κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ. Ὁ ἰσχυρότερος.

§149Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα, τὸ παραδέχομαι· ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ τόπου ἡνωμένα, ὁ δήμαρχος καὶ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι μεταξὺ των ἡνωμένοι, καὶ πόσας ψήφους ἔλαβον; 9, ὁ δὲ κύριος Ἀντωνόπουλος 1750! Καὶ νομίζετε, κύριε Ἀντωνόπουλε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πείσετε ἐμὲ, νὰ πείσετε ὅλους τοὺς παρακαθημένους ἐν τῇ Βουλῇ αὐτῇ, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Φαρῶν, ὑποστηριζομένου τοῦ Ῥούφου καὶ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοὺς Γεώργ. καὶ Ν. Κουμανιώτας, Παναγ. Χριστοδούλου, ἀπὸ τοὺς Μ. Σπυλιοτόπουλον καὶ ἀδελφοὺς, θὰ λάβουν 9 ψήφους;

§150ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελε σὲ πείσει ὁ μακαρίτης ὁ πατέρας σου, ἂν ἐζοῦσε.

§151ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν πατέρα μου ἐπικαλεῖται, διότι ἐσυνήθισε κατὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ ἐπικαλῆται τὴν μαρτυρίαν τῶν νεκρῶν ὁ κ. Ἀντωνόπουλος (ἱλαρότης), ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἐπικαλοῦμαι εἰς τὰς καλπονοθεύσεις τὸν πατέρα μου, ἐπικαλοῦμαι μόνον τὰ γεγονότα, ὅπως ἔχουν. Ἐπειδὴ ὅμως σεῖς ἔχετε σχέσεις μὲ τὸν ᾅδην, ἐρωτήσατέ τον νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ (γέλως). Αὐταὶ εἶναι, κύριοι, αἱ ἐκλογαὶ, αὐτὰ εἶναι τὰ μαλάμματα, διὰ τὰ ὁποῖα μᾶς λέγουν πῶς τολμᾶτε νὰ κατηγορήσητε τοιαύτην ἐκλογήν! Καὶ ὅταν ἐπιστρέφουν, κύριοι, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς — δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔμαθον διερχόμενος ἀπὸ τὸν δῆμον ἐκεῖνον καὶ μεταβαίνων εἰς τὰς Πάτρας — ὅταν ἐπιστρέφουν μὲ τὰ ἀποτελέσματα καὶ μετὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, εἰσέρχονται ὑποψήφιοι καὶ στρατιῶται ἐν τῇ πόλει τῶν Πατρῶν ἐν τυμπάνοις καὶ ἀλαλαγμοῖς καὶ μὲ τὰ ὅπλα ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχον ἀναμμένα κηρία καὶ φωνάζουν μὲ τὴν ἀγρίαν φωνὴν τῶν ἐγκληματιῶν, ζήτω ὁ ὑπουργικὸς συνδυασμὸς, ζήτωσαν ὀνομαστὶ οἱ ἐνώπιόν σας κύριοι ἐπιτυχόντες.

§152ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σὲ ἐγέλασαν.

§153ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ ἐγέλασαν! Οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι μοὶ εἶπον αὐτὰ δὲν ψεύδονται, διότι δὲν ἐπικαλοῦνται νεκροὺς εἰς μαρτυρίαν. Καὶ νομίζετε, ὅτι ἐὰν ἐπικυρώσετε τοιαύτας ἐκλογὰς, θὰ δυνηθῆτε ν’ ἀπατήσητε καὶ τὸν ἔσω καὶ τὸν ἔξω κόσμον; Ἡ πόλις τῶν Πατρῶν εἶναι ἡ δευτέρα πόλις τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑλλὰς, ἔχει μέλλον μέγιστον, καὶ ὅσοι δὲν γνωρίζετε μεταβῆτε νὰ ἴδητε. Μέγιστα εὐρωπαϊκὰ συμφέροντα ὑπάρχουν ἐν Πάτραις καὶ ὅλαι αἱ εὐρωπαϊκαὶ δυνάμεις ἔχουν ἀντιπροσώπους, ἔχουν προξένους. Τὰ γεγονότα ταῦτα τὰ ἀντελήφθησαν, ὑπέπεσαν εἰς τὰς αἰσθήσεις αὐτῶν τῶν ἰδίων· τὰ γεγονότα ταῦτα τὰ ἀνέφεραν καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς πρέσβεις, καὶ μάθετε ὅτι ὅλη ἡ Εὐρώπη σήμερον γνωρίζει πῶς ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ τῶν Πατρῶν. Ὅστις, κύριοι, πιστεύει τὸ ἐναντίον ἀπατᾶται· δύνασθε σεῖς διὰ τῆς ψήφου σας σήμερον νὰ δώσετε τὸ κῦρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Πατρῶν, δὲν δύνασθε ὅμως νὰ ἀναιρέσητε τὰ ῥαπόρτα τῶν προξένων, τῶν ἀντιπροσώπων τῶν δυνάμεων, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχουν πᾶσαν πίστιν καὶ πᾶσαν πεποίθησιν εἰς τοὺς πράκτορας αὐτῶν· καὶ ὅταν ἐγὼ μετέβην εἰς τὰς Πάτρας, δὲν ἔμαθον ταῦτα μόνον ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων εἴτε τοῦ ἑνὸς εἴτε τοῦ ἄλλου μέρους. Ἠξεύρετε, ὅτι εἶμαι ἀρκετὰ γνωστὸς εἰς τὰς Πάτρας ἠξεύρετε, ὅτι ὡς ἐκ τῶν σχέσεών μου ἠδυνάμην νὰ ἴδω καὶ ἀνταμώσω πλείστους ὅσους ξένους καὶ Ἄγγλους καὶ Γερμανοὺς, ἀνθρώπους καλοανατεθραμμένους, οἱ ὁποῖοι ἐσυνείθισαν νὰ μὴ φέρωσιν εἰς τὰ χείλη τὸ ψεῦδος. Ἀπὸ τούτους λοιπὸν ἔμαθον καὶ ἐπληροφορήθην πολλά· ἀλλ’ ὑπῆρχεν ἀνάγκη μαρτύρων διὰ νὰ μάθω τὰ διατρέξαντα; Καὶ κάμνετε πολὺ κακὰ, ὅσοι ἔρχεσθε νὰ διαψεύσητε μίαν πρᾶξιν τόσον πανηγυρικὴν, πρᾶξιν τὴν ὁποίαν σεῖς ἐπράξατε τότε καὶ σήμερον ἔχετε τὴν ἀκατονόμαστον τόλμην νὰ τὴν ἀρνῆσθε, διότι οὕτω σᾶς συμφέρει. Ἐκλογὴ λοιπὸν ἐνεργηθεῖσα οὕτω πως νομίζετε ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ κῦρος; Τὸ λέγω, κύριοι, δὲν πρέπει οὔτε ἡ ἐκλογὴ τῆς πρωτευούσης νὰ ἐπικυρωθῇ, διότι ἀδύνατον αἱ καταπιέσεις, αἱ καταδιώξεις αἱ λαβοῦσαι χώραν εἰς τοὺς ἔξω δήμους νὰ μὴ ἐπηρέασαν καὶ αὐτὴν τὴν πρωτεύουσαν. Ἔχομεν ἤδη, κύριοι, τὸν δῆμον Ἐρινεῶν· καὶ ὁ δῆμος οὗτος παρουσιάζει ἐκλογικὰς παρανομίας, ἀλλ’ αὗται συγκρινόμεναι καὶ παραβαλλόμεναι μὲ τὰς τῶν ἄλλων δήμων εἶναι μηδὲν καὶ δὲν τολμῶ οὔτε νὰ ἐγγίξω τοιαύτας παρανομίας, διότι ἀφοῦ διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῶν λοιπῶν δήμων διαψεύδομαι ἀπὸ τοὺς εὐγενεῖς ἀντιπροσώπους τῶν Φαρῶν, τῆς Τριταίας καὶ τῆς Δύμης, τί θὰ εἴπουν κατ’ ἐμοῦ, ἂν εἴπω τι κατὰ τῶν παρανομιῶν τοῦ δήμου Ἐρινεῶν; Καὶ μολαταῦτα πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκεῖ Κατρῆς τις, ἀξιωματικὸς, ἐνέπνευσε τὸν τρόμον καὶ τὸν φόβον καὶ διὰ τοῦτο τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ὁποῖα φαίνονται. Δὲν θέλω νὰ ἦμαι ὑπερβολικός· παραδέχομαι, ὅτι ὁ συνδυασμὸς Ῥούφου καὶ Μπουκαούρη, καὶ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ἐξασκοῦντος ἐπιῤῥοὴν, ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πλειοψηφίαν, ἀλλ’ ἐγὼ παραδέχομαι μόνον ἰσοψηφίαν· ἀλλά, κύριοι, δὲν ἔχει οὕτως· οὔτε τὸ πέμπτον τῶν ψήφων δὲν ἔλαβεν. Ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐξεδιώχθη, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι τραμποῦκος, ἀλλὰ ἕνα οἰκοκυρόπουλο ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἐκ τοῦ δήμου Νωνάκριδος, ἀποκατασταθὲν ἐκεῖ. Τί λέγει ὅμως ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ; ὅτι φαίνεται, ὅτι ἀπεπειράθη ν’ ἀνατρέψῃ τὰς κάλπας καὶ διὰ τοῦτο τὸν ἀπεδίωξαν. Ἐφρόντισεν ὅμως νὰ μάθῃ ἂν ὁ Κωστόπουλος εἶναι ἄνθρωπος ν’ ἀνατρέπῃ κάλπας; ἐπειδὴ ὅμως τὸ εἶπαν οἱ ἄλλοι, τὸ παρεδέχθη ὁ κύριος Ζέγγελης καὶ ὑπεστήριξε τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς. Δὲν ἔχω ἄλλο νὰ εἴπω περισσότερον· πολλὰ γνωρίζω, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα παρὰ νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ κυριωδέστερα· σᾶς ἐξέθεσα αὐτὰ τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν, ὑμεῖς κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἂν καὶ ἠξεύρω τί θὰ κάμετε.

§154ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§155ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, τώρα νὰ τελειώσωμεν (θόρυβος).

§156ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ. Πρέπει, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἀποδεικνύεται... (ἐκ τοῦ θορύβου διακόπτεται).

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορία, ψηφοφορία.

§158ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, κύριε πρόεδρε (θόρυβος).

§159ΤΙΝΕΣ (ἐγειρόμενοι ὑπὲρ τοὺς 15). Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τῆς ὅλης ἐκλογῆς.

§161ΤΙΝΕΣ. Μόνον τῶν τεσσάρων δήμων.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Δύμης, Τριταίας, Φαρῶν καὶ Ἐρινεῶν λέγουν ναί, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Πρωτόκολλον Ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἔγκυρον τῶν ἐκλογῶν τῶν δήμων Δύμης, Τριταίας, Φαρῶν καὶ Ἐρινεῶν τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν, ναὶ ἢ ὄχι;

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων τούτων διὰ ψήφων 93 κατὰ 38, ἀρνηθέντων δύο. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ ἄλλου δήμου;

§164ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Πατρῶν καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κκ. Καλαμογδάρτην, Δ. Πατρινὸν, Π. Νεζερίτην, Γ. Τζερτίδην καὶ Ἰω. Ἀντωνόπουλον. Ἔχομεν ἤδη τὴν ἐκλογὴν Πυλίας.

§166ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 1 Μ. Μ. παρὰ 20/60.