1872.05.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17

Τῆς 31 Μαΐου 1872.

(Τετάρτη).

Ὥρα 7 Π. Μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου κατέχει ὁ κ. Ἀντωνόπουλος.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐγκρίνονται. Ὁρκίζεται ὁ ἄρτι ἐλθὼν βουλευτὴς Γορτυνίας κ. Κωνστ. Πλαπούτας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας· ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Ταμπακόπουλος.

§5ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ τῆς συζητήσεως ἔχω μίαν πρότασιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§7Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς νὰ παρακατατίθενται ὅλα τὰ δικαστικὰ ἔγγραφα, τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὰς ἐκλογὰς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ παρακαταθέσῃ μίαν ἔκθεσιν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει τὸ ἐπίσημον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναγνώσω. Ἐπειδὴ ἡ μειονοψηφία τοῦ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Ναυπλίας τμήματος κάμνει λόγον περὶ τῶν πράξεων τοῦ ἀνακριτοῦ Γαρδελίνου, ἐπειδὴ ἡμεῖς ἔχομεν σκοπὸν νὰ ὁμιλήσωμεν κατὰ τοῦ Γαρδελίνου, ἀναγινώσκω τὸ ἐπίσημον ἔγγραφον τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν διὰ νὰ ἴδητε ὁποίας σκανδαλώδους διαγωγῆς καὶ ὁποίου ὄργανον εἶναι αὐτὸς ὁ Γαρδελῖνος. Ἰδού. (Ἀναγινώσκει). Κύριοι, ὁ κ. Λυκούρης, ὁ κατέχων τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως παρὰ τοῖς ἐν Ναυπλίῳ ἐφέταις, εἶναι ἄνθρωπος γνωστὸς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸν κόσμον· ἀποκλειστικῶς ἀνήκει εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν· ἀκούσατε λοιπὸν τὶ λέγει, καὶ ἰδοὺ ποία ὑπόθεσις εἶναι. Εἷς ἐκ Τριπόλεως ἦτον νηπιόθεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν· διὰ τῶν κόπων καὶ ἱδρώτων του ἀπέκτησε μίαν περιουσίαν· κατεχόμενος ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀγάπης τῆς πατρίδος, ἠθέλησε νὰ ἐπανέλθῃ καὶ ἀποκατασταθῇ καὶ νὰ ζήσῃ μὲ τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν· ἦλθε πέρυσιν εἰς τὸ Ναύπλιον, κατέλυσεν εἰς ἕνα γνώριμον καὶ φίλον, ἐξήγησεν ἐν εἰλικρινείᾳ τὸν σκοπόν του, ὅτι ἐπανελθὼν ὁριστικῶς θέλει νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν πατρίδα του καὶ ὅτι ἀναχωρεῖ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας· εὑρέθη εἷς, ὅστις τοῦ ἔκαμε τὸν φίλον καὶ τὸν γνώριμον καὶ τοῦ εἶπεν ὅτι ἔχει τὴν καλωσύνην νὰ τὸν συντροφεύσῃ εἰς Τρίπολιν. Εἰσῆλθον εἰς τὴν λέμβον διὰ νὰ ἀποβιβασθοῦν εἰς Μύλους καὶ ἐκεῖθεν εἰς Τρίπολιν· εἰς τὴν λέμβον εὑρέθη καὶ ἕτερος σύντροφος. Μόλις διήρχοντο τὸν σταθμὸν τοῦ Νταουλίου αὐτοὶ οἱ τρεῖς, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος κατακερματίζεται διὰ μαχαιρῶν. Γίνεται γνωστὸν τοῦτο μετὰ μίαν ὥραν, συλλαμβάνουν αὐτοὺς καὶ τοὺς φέρουν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης. Ἐπρόκειτο ἤδη ἡ δίκη αὕτη νὰ γείνῃ εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ ἦτο γνωστὸν πρὸ 5 ἡμερῶν, ὅτι δι’ ἀθεμίτων μέσων εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ ἀθώωσις καὶ τὰ πάντα εἶχον προπαρασκευασθῆ· ἐξηγέρθησαν ἐφέται, ἐξηγέρθησαν πρωτοδίκαι, ἐξηγέρθη ὁ ἐμπορικὸς κόσμος, ὁ κτηματικὸς καὶ ὅλη ἡ κοινωνία διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν σκανδαλώδη ἀθώωσιν· ἔρχεται εἰς τὸ δικαστήριον ὡς πρόεδρος τῶν Συνέδρων ὁ κύριος Γαρδελῖνος, τοῦ ὁποίου τὴν πρᾶξιν ἡ μειοψηφία ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει· ὁ μάρτυς ὁ οὐσιωδέστατος τῆς κατηγορίας λείπει, ὁ σταθμάρχης καὶ ὁ χωροφύλαξ, οἵτινες εἶδον, ὅτι ὀλίγα βήματα παρὰ πέρα ἔγεινεν ὁ φόνος, ζητεῖ ὁ εἰσαγγελεὺς τὴν ἀναβολὴν διὰ τὴν ἔλλειψιν τῶν μαρτύρων σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, καὶ τὶ κάμνει ὁ κύριος Γαρδελῖνος; ἀποῤῥίπτει τὴν πρότασιν. Ἀνακαλύπτεται εἷς ψευδομάρτυς· προτρέπεται νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, νὰ διατάξῃ τὴν σύλληψιν καὶ τὸν παραπέμψῃ, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν, ἦτο ψευδὲς καὶ ὑπὲρ τῆς ἀθωώσεως τοῦ κατηγορουμένου, αὐτοῦ τοῦ κακούργου. Ἀποῤῥίπτει αὐτήν, ζητεῖ περαιτέρω ἀποδείξεις, ἀλλὰ μάτην, οὐδεὶς ἀκούει· ὁ δυστυχὴς εἰσαγγελεὺς εὑρέθη εἰς τὴν ἀναπόφευκτον ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν διακοπὴν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν, καὶ ἐπειδὴ εἶχε τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ ἀπὸ τὸ κακουργιοδικεῖον, τοῦ τὴν ἐκοινοποίησε καὶ τοιουτοτρόπως ἔσωσε τὴν δικαιοσύνην καὶ ἀφῆκεν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς στυγερᾶς καὶ μιαιφόνου αὐτῆς κατηγορίας τὸν κατηγορούμενον, τὸν ὑποτιθέμενον ἔνοχον κατὰ τὰς ἐνδείξεις. Αὐτὸς εἶναι ὁ Γαρδελῖνος, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Ναυπλίας καὶ ἐκεῖ θὰ ἀναπτύξω οὐχὶ πλέον παρανομίας, ἀλλὰ ἔτι χειρότερα διότι εἶναι τυφλὸν ὄργανον, καὶ ἠξεύρετε διατί; διότι ἦτο δικηγόρος εἰς τὴν δίκην ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος, τοῦ ὁποίου γίνεται τυφλὸν ὄργανον. Καὶ ἐπειδὴ ὁ εἰσαγγελεὺς εἰς τὴν ἔκθεσίν του σχετίζει μὲ ὅλα τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα κατέστησαν αὐτὸν ὄργανον φατρίας, παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ φέρῃ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, διότι θὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλὴ ὁποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁποῖα διέπραξε, διότι ἔχομεν καὶ ἀνάγκην ἀποδείξεων.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, βέβαια.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγει λοιπὸν ἡ Βουλὴ; Λέγει ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ.....;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, βέβαια· εἶναι ἀποφασισμένον νὰ ἔλθῃ τὸ ἔγγραφον.

§11ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραχωρεῖ ὁ κ. Ταμπακόπουλος;

§13ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§14ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί· διπλοῦ ἐπαίνου ἄξιος εἶναι ὁ ἔντιμος φίλος μου καὶ ἐξ Ἑρμιονίδος βουλευτὴς· ἓν μὲν, διότι προεκάλεσε τὴν παροῦσαν συζήτησιν διὰ τῆς ὁποίας ἐλπίζω νὰ ἀποδείξω πόσον ἠδίκησεν ἑαυτὸν ὁ ἔντιμος φίλος μου κύριος Παπαζαφειρόπουλος, γράψας πολλὰ καὶ διαδόσας τοσαῦτα μὴ ἀκριβῆ, τὰ ὁποῖα παρέσχον τοσαύτην ὕλην εἰς τὸν εὐφυᾶ φίλον μου κύριον Μίλησην, ὥστε ἐπὶ ὥρας νὰ ἀπασχολήσῃ ἡμᾶς· ἄλλο δὲ, διότι οὗτος ὀρεγόμενος νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν κοινὸν φίλον κύριον Παπαζαφειρόπουλον, ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἐνστάσεών του, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπινοίας του καὶ ἄλλας προσέθετο, καὶ διὰ πάσης τῆς τέχνης τοῦ λόγου, τῶν σχημάτων, τοῦ τρόπου καὶ τῆς διακρινούσης αὐτὸν δεξιότητος ἠθέλησε νὰ μεταδώσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς τὴν πεποίθησίν του, κενὴν πάσης ἀποδείξεως καὶ εἰς μόνην τὴν γόνιμον φαντασίαν του στηριζομένην. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου ηὐχαρίστησεν ἀμφοτέρους ἡμᾶς, καὶ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ὁμολογῶ χάριτας εἰς τὸν κύριον Μίλησην. Νομίζω ὅμως ὅτι ἔσφαλε σφάλμα μέγα, παρέλειψε καθῆκον σπουδαιότατον, ἱερώτατον, τὸ μέγιστον, κύριοι, καθόσον τὰς σπουδαίας ἐπινοίας αὐτοῦ καὶ τοσοῦτον πειστικὰς παρέλειψε νὰ τὰς ἐκθέσῃ, ὡς ὤφειλεν, εἰς ἔκθεσιν, ἥτις, ἐξεταζομένη καὶ μελετωμένη, ἠδύνατο νὰ διαφωτίσῃ ὑμᾶς καὶ ἀναγκαίως ἤθελεν ἐπιτευχθῆ ὁ λεγόμενος σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκε, τουτέστι νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ δικαιοσύνη. Καὶ λέγω ὅτι ἔσφαλεν οὗτος, κύριοι, διότι τὰ λοιπὰ ἔντιμα μέλη τοῦ τμήματος τῆς μειοψηφίας ἢ πλειοψηφίας ἕνεκα τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν δύο δήμων, Ὀρχομενοῦ καὶ Μανθυρέας, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μορφώσουν ἰδίαν γνώμην, καὶ τοιουτοτρόπως ἀφῆκαν κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ μορφώσουν τοιαύτην (διάλογοι), ἀλλ’ ὁ κύριος Μίλησης, ὡς ὁ ἴδιος εἶπε χθὲς, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐμόρφωσε τὴν πεποίθησίν του, ὅτι τοὐλάχιστον οἱ δύο οὗτοι δῆμοι ἢ ἡ ἐκλογὴ τῶν δύο τούτων δήμων εἶναι ἄκυρος· ὤφειλε λοιπὸν, τὸ ἐπαναλέγω, νὰ διατυπώσῃ τὰς ἰδέας του, τοὺς λόγους του. Τυχαία εἶναι ἡ παράλειψις αὐτὴ; δὲν εἶχε τὸν προσήκοντα καιρὸν ὁ ἔντιμος φίλος μου νὰ πράξῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἦτο τοσοῦτον ἀναγκαῖον, ἢ μήπως ἆρά γε ἐσκέφθη ὅτι τοιοῦτοι λόγοι κενοὶ ἀποδείξεων, ἐστερημένοι καὶ λογικῆς ἀληθείας, ὅπως θέλω σᾶς ἀποδείξει, φερόμενοι καὶ ὑποβαλλόμενοι εἰς σῶμα τοσοῦτον ἐμβριθὲς, ὁποῖον εἶσθε ὑμεῖς, εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, δὲν ἤθελον ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν καὶ τοιουτοτρόπως ἀπελείπετο νὰ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκεν; Ἐγὼ, κύριοι, δὲν λέγω τοῦτο· φαίνεται ὅμως ὅτι ἐτράπη τὴν ἐναντίαν ὁδὸν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἠδύνατο διὰ τῆς τέχνης τοῦ λόγου, διὰ τῶν ἐπικλήσεων, τῶν προσφωνήσεων καὶ ἀποσιωπήσεων νὰ διαλάθῃ τὴν προσοχήν σας καὶ νὰ διαπράξητε ἓν ἄδικον. Καὶ πάλιν, κύριοι, τὸ ἐπαναλέγω, δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω ὅτι τοιοῦτος ἦτο ὁ σκοπός του, εἶναι ὅμως καὶ ὁ πιθανώτερος, ἐκτὸς ἐὰν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ὁ ἔντιμος οὗτος φίλος μου ἐπίστευσεν ὅτι οἱ λόγοι αὐτοῦ ἔχουσι τοσοῦτον κῦρος, ὥστε καὶ λεγόμενοι παρ’ αὐτοῦ εἰς τοιοῦτον σῶμα ἐπιβάλλουσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν σφραγίδα τῆς ἀληθείας· δὲν ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ παραδεχθῶ καὶ τοῦτο, διότι τότε ἀναγκαίως ἤθελα ἀποδώσει εἰς τὸν ἔντιμον φίλον μου ἐγωϊσμόν τινα, τὸν ὁποῖον ὅμως δὲν ἔχει. Καὶ πῶς, κύριοι, ἦτο δυνατὸν τοιαύτη ἰδέα νὰ ἐπηρεάσῃ αὐτὸν, ὁπόταν καὶ ἐπὶ ἄλλων ὁμοίων συζητήσεων καὶ ἐπὶ σπουδαιοτέρου ἀντικειμένου ἐπειράθη ὁ ἔντιμος οὗτος φίλος μου νὰ λαλήσῃ διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου καὶ ἐν τῇ παρούσῃ Βουλῇ καὶ εἰς τὴν προηγουμένην καὶ ἐν τῇ Συνελεύσει ἀκόμη; ἀλλὰ ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, κύριοι, ἡ Βουλὴ ἀπέστρεψε τὸ πρόσωπόν της ἀπὸ τῆς γνώμης του καὶ προσέβλεψεν εἰς τὴν ἀλήθειαν.

§15ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ. Δὲν μὲ λέγετε ἓν παράδειγμα τῆς προηγουμένης Βουλῆς καὶ τῆς Συνελεύσεως;

§16ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικά.

§17ΜΙΛΗΣΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀναφέρετε μίαν περίστασιν, μίαν μόνην καθ’ ἣν ἐπειράθην νὰ ἀποπλανήσω εἴτε τὴν Βουλὴν εἴτε τὴν Συνέλευσιν, καὶ καθ’ ἣν ἡ εὐγενεία σας διὰ τῆς εὐθυκρισίας σας ἐπροσπαθήσατε.....

§18ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικὰ τῶν Βουλῶν καὶ θὰ ἴδητε.

§19ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἀπαντᾶτε λοιπόν; Κύριε Πρόεδρε, σημειώσατέ με.

§20ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ προχωρήσω καὶ ἀνεύρω ἀκριβῶς τὴν αἰτίαν καὶ ἔρχομαι ἀμέσως εἰς τὰ πράγματα, καὶ διαβεβαιῶ ὑμᾶς ὅτι θέλω εἶσθαι συντομώτατος, καθόσον μάλιστα οὔτε σκοπὸν εἶχον νὰ λάβω τὸν λόγον οὔτε καιρὸν ἔλαβα νὰ διέλθω τὰ ἔγγραφα. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι πρὸ ὀλίγου ἀνέγνωσα παρουσίᾳ τοῦ φίλου μου κυρίου Μίληση τὰ πρακτικὰ τῶν δύω δήμων, καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἔντιμος φίλος μου Κύριος Παπαζαφειρόπουλος· ἐὰν ἦτο παρών, ὡς τίμιος ἄνθρωπος πολλὰ πράγματα ἤθελε διομολογήσει, τὰ ὁποῖα ἐμμέσως ἤθελον ἀποδείξει τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου. Ἡ τοιαύτη ἔλλειψις, κύριοι, μ’ ἀναγκάζει καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις σχέσιν ἐχούσας ὡς πρὸς τὴν θέσιν ἡμῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ. Εἶναι πασίγνωστον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ὁσάκις οἱ πλειότεροι ἡμῶν ἑνοῦνται, ἀποκλείουσι τοὺς λοιπούς· τοιαῦτα παραδείγματα ἔχετε ἀφ’ ὅλας τὰς προηγουμένας βουλευτικὰς περιόδους. Εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1868 εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι ἡνωμένος μετὰ τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου, εἴχομεν ὅμως ἀντίπαλον τὸν γηραιὸν καὶ ἱστορικὸν συμπολίτην ἡμῶν καὶ πολίτην τῆς Ἑλλάδος, τὸν μακαρίτην Ῥήγαν Παλαμήδην, ὅστις ὁμολογουμένως καὶ ἀναμφισβητήτως ἠγαπᾶτο ὑπὸ πάντων· εἴχομεν ἀντίθετον ἡμῶν καὶ τὸν κ. Π. Μανέταν, ὅστις ἐπίσης ἔχει σπουδαίαν δύναμιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, καὶ ὑπερισχύσαμεν· ἡ ἐκλογὴ ἡμῶν ἠκυρώθη, ἐπανελήφθη καὶ πάλιν ἐξελέχθημεν οἱ αὐτοί. Κατὰ τὸ 1869 εἴμεθα ἀντιπολιτευόμενοι, καὶ μόλον ὅτι ὑπεστηρίζοντο ἀπὸ τὴν τότε κυβέρνησιν ὁ μακαρίτης Παλαμήδης καὶ ὁ μακαρίτης Βάρβογλης, οἱ σπουδαῖοι ἄνδρες τῆς ἐπαρχίας ἡμῶν, μολαταῦτα καὶ τότε ὑπερισχύσαμεν, καίτοι μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν συνδρομὴν ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, καὶ μὴ παρακωλυθέντες ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν ἡμῶν δύναμιν ὑπ’ αὐτῆς. Κατὰ τὴν ἄρτι ἐκλογὴν ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος ἔμεινε μετὰ τῶν κ.κ. Οἰκονομίδου καὶ Χρηστοπούλου· σᾶς ἐρωτῶ ἐὰν δὲν ἦτον ἐκ τῶν προτέρων βέβαιος ὅτι ἤθελεν ἀποτύχει; Ἐὰν ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος δὲν συμπεριελάμβανεν εἰς τὸν συνδυασμὸν αὐτοῦ τὸν κ. Οἰκονομίδην καὶ κ. Χρηστόπουλον, πολίτας ἐντίμους καὶ μεγάλην ἐπιῤῥοὴν ἔχοντας εἰς ὡρισμένους δήμους, τὸν δῆμον Τριπόλεως, τοὺς δήμους Τεγέας καὶ Κορυθίου, βεβαιωθῆτε ὅτι ὄχι μόνον κατὰ 1000 καὶ 1400 ψήφους, ὅπως σήμερον ἔρχεται κατώτερος, ἤθελεν ἔλθει, ἀλλὰ κατὰ πολὺ περισσοτέρας ἀκόμη. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐνθυμήθην ὅ,τι σπουδαιότερος ἐμοῦ, ὁ κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς, εἶπεν εἰς ἄλλην ἐκλογὴν, ὅτι αἱ ἐπιῤῥοαὶ μεταβάλλονται, καὶ δὲν θέλω εἰς τοῦτο νὰ στηρίξητε τὴν ἀπόφασίν σας· σᾶς λέγω μόνον ἵνα σᾶς χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν πραγμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ στηρίζομαι. Ἰδοὺ, κύριοι, μεταβαίνω ἀμέσως εἰς τὰ πράγματα.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μὰ κ. πρόεδρε, δὲν ἀκούομεν τίποτε, ἐπιβάλετε ἡσυχίαν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, παρακαλεῖσθε νὰ καταλάβητε τὰς θέσεις σας. Οἱ διάλογοι ἐμποδίζουσι τοὺς στενογράφους νὰ γράφωσι· παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§23ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δύω ἐνστάσεις, κύριοι, φέρει ὁ ἔντιμος φίλος μου κ. Παπαζαφειρόπουλος· πρῶτον, ὅτι ἐπέδρασαν εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων διορισμοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο τῇ προτάσει ἡμῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν ἀνέπτυξε τοὺς λόγους ὁ κύριος Παπαζαφειρόπουλος, παρῃτήθη μάλιστα αὐτῶν καὶ ἐν τῷ τμήματι· ἐγὼ ὅμως, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμῶ αὐστηρὰν ἐξέλεγξιν, καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς εἰς τοῦτο νὰ ἀπολήξητε, ἔχω τὴν φιλοτιμίαν νὰ φέρω καὶ τὸν λόγον τοῦτον ἐνώπιόν σας. Ὁ ἕτερος λόγος εἶναι ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις εἰς τέτσαρας μὲν δήμους, ὡς ἀναφέρει εἰς τὴν ἔνστασίν του, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀκροαματικὴν ἐν τῷ τμήματι συζήτησιν περιωρίσθη εἰς δύω μόνον, τοῦ Ὀρχομενοῦ καὶ τῆς Μανθυρέας. Ἵνα κρίνητε περὶ τοῦ πρώτου λόγου δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶ ἢ τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου Παπαζαφειροπούλου καὶ νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅ,τι εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπεν ὁ ἔντιμος ἐκ Ζακύνθου βουλευτὴς καὶ φίλος μου κ. Λομβάρδος, καὶ ἐξηγοῦμαι. Λέγει ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος ὅτι διωρίσθησαν ὑπεράριθμοι δασοφύλακες, διωρίσθησαν εἰσπράκτορες καὶ διωρίσθη ἐν τέλει καὶ εἰσαγγελεύς· ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐν ἐπαρχίᾳ ἡ ὁποία ἔχει πληθυσμὸν 50 χιλιάδων, ὁ διορισμὸς 5 δασοφυλάκων, 5 εἰσπρακτόρων δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων; Ὁ εἰσαγγελεὺς, κύριοι, δὲν διωρίσθη τῇ προτάσει ἡμῶν, εἶναι παρὼν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἂν τὸν ἐρωτήσητε θὰ μάθητε, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ εἰσαγγελεὺς ἀλλ’ ἀντεισαγγελεὺς, ὁ κ. Ἀλεξάκης, τὸν ὁποῖον ἐπροβίβασεν εἰς πρωτοδίκην καὶ ἦτον ἀνάγκη νὰ διορισθῇ εἰσαγγελεύς. Σᾶς ἀνέφερεν ὅμως ἂν κατεδιώχθη τις, ἂν ἐξεδόθη ἔστω καὶ ἔνταλμα συλλήψεως; διὰ τί λοιπὸν φέρονται τοιαῦται μέμψεις;

§24Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ.......

§25ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐγὼ ἠδυνάμην νὰ εἴπω ὅτι αἱ κυβερνήσεις ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζουν τοὺς ὑπαλλήλους. Ὅταν νομίμως ὁ ὑπάλληλος φυλακίζῃ καὶ ἐνεργῇ ἐντὸς τῶν καθηκόντων του, πολὺ καλὰ πράττει, ἀλλὰ τὸ λέγω διὰ νὰ ἀποδείξω εἰς ὑμᾶς τὴν σκαιότητα τῶν λόγων τοὺς ὁποίους φέρουσι. Παρέλειψαν νὰ φέρωσι τινὰ λόγον περὶ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, ἐκείνων δηλαδὴ αἱ ὁποῖαι πράγματι ἠθικῶς δύνανται νὰ ἐπηρεάσωσι. Διατί ἔπραξαν τοῦτο; διότι πάντες αὐτοὶ διωρίσθησαν ἢ ἦσαν διωρισμένοι ἐπὶ τοῦ πεσόντος ὑπουργείου, οὗτινος ἀπετέλει μέρος καὶ ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος· καὶ ὁ νομάρχης καὶ ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς καὶ οἱ δικασταὶ πάντες καὶ ὁ ἔφορος ἦσαν διωρισμένοι παρὰ τῶν προηγουμένων κυβερνήσεων, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Λομβάρδος, καὶ εἶπε, μοὶ φαίνεται, κακῶς ἴσως, εἴθισται ὅμως, οἱ ὑπουργοὶ νὰ μεριμνῶσι πλέον τῶν ἄλλων καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδίαν ἐπαρχίαν διὰ τοὺς τοιούτους ὑπαλλήλους· καὶ τὸ λέγω, κύριοι, καὶ δύναμαι νὰ τὸ ἀποδείξω, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν κατ’ ὄνομα ἤμην φίλος τῆς κυβερνήσεως καὶ εἶμαι φίλος, ἀλλ’ ἐπολεμήθην πολυειδῶς ἀπὸ τὰς σπουδαιοτέρας ἀρχάς.

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ σεῖς;

§27ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μάλιστα, ἂν θέλετε ἐρωτήσατε τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ μάθετε τὶ ἔγραφεν ὁ κ. νομάρχης περὶ τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου· μοὶ φαίνεται ὅτι ταῦτα εἶναι ἱκανὰ νὰ σᾶς ὑποδείξωσιν ὅτι ὁ φίλος κ. Παπαζαφειρόπουλος δὲν ἔχει κἀνὲν δίκαιον· ἀλλ’ ἔχει ἆράγε δίκαιον διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις εἰς τοὺς δύω δήμους; ἔφερε κἀμμίαν ἀπόδειξιν ὁ ἴδιος εἰς τὸ τμῆμα; Εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει ἀπόδειξιν. Ἀνέφερε τοιαύτην τινα ὁ ἔντιμος φίλος κ. Μίλησης; Οὐδεμίαν. Δὲν ἔχω λοιπὸν δίκαιον νὰ εἴπω ὅτι τοιοῦτοι λόγοι στεροῦνται πάσης ἀξίας, καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, δὲν πρέπει νὰ φέρωνται ἐνώπιόν σας καὶ νὰ σᾶς ἀπασχολοῦν; Εἰς τοιαύτας ἐνστάσεις μὴ ὑποστηριζομένας ἀπὸ καμμίαν ἀπόδειξιν θὰ δώσητε πίστιν καὶ θὰ παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τοῦ κ. Μίληση; Ναὶ, κύριοι· γνωρίζω τὴν δύναμιν ὑμῶν, δὲν ἔχετε ἀνάγκην τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ τρόπου διὰ νὰ πεισθῆτε, ἀρκεῖ νὰ πεισθῆτε. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀρκοῦσιν ἵνα σᾶς πείσωσιν; Ἐνθυμηθῆτε, κύριοι, τὴν σπουδαίαν γνώμην τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἔφερεν. «Ἡ πολιτεία εἰς ἡμᾶς ἐνεπιστεύθη τὴν ἐξουσίαν, εἶπεν ὁ σπουδαῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ, νὰ κρίνητε καὶ ἀποφασίσητε περὶ τοῦ καταρτισμοῦ αὐτῆς τῆς Βουλῆς· εἰς καμμίαν ἄλλην ἐξουσίαν μὴ ἐμπιστευθῆτε.» Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, ἂν τοῦτο ᾖναι τῳόντι ὀρθὸν, πρέπει νὰ ἐμπιστευθῆτε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ φίλου μου κ. Μίληση, ὅσον εὐφυὴς καὶ ὅσον σπουδαία καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἡ κρίσις του;

§28ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς καλπονοθεύσεως καὶ χθὲς συνεζητήθη εἰς τὴν ἐκλογὴν Λεβαδείας καὶ διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι οἱ ἀντίθετοι δὲν ἔλαβον ψήφους. Παρατηρῶ λοιπὸν, εἰς τὸν δῆμον Μανθυρέας ὁ Ἀποστολόπουλος ἔλαβε 1 ψῆφον.

§29ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, δὲν ἔφθασα εἰς αὐτὸ τὸ μέρος ἀκόμη· λέγει ὅμως ὁ κ. Μίλησης, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενοῦ παρατηρεῖ μίαν ὑπογραφὴν, ἡ ὁποία ἔχει τύπον ἐχίνου ἢ καρκίνου, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ δύο ἄλλας ὑπογραφὰς αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, διαφερούσας δῆθεν· ἑπομένως εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ καλπονόθευσις εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς. Σπουδαία τῳόντι καὶ εὐφυὴς αὕτη ἡ προσθήκη, ἀλλὰ δὲν εἶναι λογική. Ἔλαβε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Μίλησης νὰ παραδώσῃ εἰς τὰς χεῖρας πολλῶν τῶν κκ. βουλευτῶν τὸ βιβλίον αὐτό· διότι τῳόντι ἡ ὑπογραφὴ αὕτη εἶναι ὑπογραφὴ ἑνὸς ἀγραμμάτου, δὲν ἠξεύρω ὅμως διατί παρέλειψε νὰ προσθέσῃ, ὅτι εἰς τὴν ἰδίαν πρᾶξιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπογεγραμμένος αὐτὸς ὁ πλαστογεγραμμένος, εἶναι ἐπίσης ὑπογεγραμμένος καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου· ὑποθέτει, ὅτι ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος δὲν ἐγνώριζεν αὐτὴν τὴν πλαστογραφίαν, καὶ ὅτι ἡ ἰδική του ἐπινόησις τὴν ἀνεῦρεν; Ἀλλ’ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ συγγενὴς τοῦ ἀγραμμάτου μὲν ἀλλὰ λίαν ἐντίμου καὶ ἑνὸς ἐκ τῶν καλλιτέρων οἰκοκυραίων, πῶς ἠδύνατο νὰ λανθασθῇ; Μὲ εἶπε τὴν πρωίαν, ὅτε τοῦ ἔκαμον αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, «μὰ δὲν ἐνόησα αὐτὴν τὴν θέσιν, ἐννοῶ τὴν ὑπογραφὴν του, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ 9 φύλλον καὶ εἰς τὸ 12» καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐνθυμηθῇ τοὺς ἀριθμούς. Ἰδοὺ τὸ 9 φύλλον· τί λέγει; (Ἀναγινώσκει). Σᾶς ἐρωτῶ, αὐτὴ εἶναι πρᾶξις πλαστογεγραμμένη;

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπρόκειτο, ὡς βλέπετε, νὰ προσκληθῇ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, καὶ αὐτὸς ὁ καλὸς ἄνθρωπος δὲν ἤθελε, φαίνεται, νὰ ὑπογράψῃ εἰς τοιαύτην παρανομίαν· ἀντ’ αὐτοῦ λοιπὸν τὸν ὑπέγραψαν ἄλλοι. Ἁπλούστατον....

§31ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν μᾶς λέγετε, ἵνα δώσωμεν κἄποιαν ἀκοήν, τί συνέβη ἕνεκα αὐτῆς τῆς παραλείψεως; Ἐκαλέσθη στρατιωτικὴ δύναμις; ἀπεβλήθησαν ἀντιπρόσωποι;

§32ΜΙΛΗΣΗΣ. Βεβαιότατα.

§33ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Πρὸς θεοῦ! κύριοι, νὰ λέγεται, ὅτι μία πρᾶξις εἶναι πλαστογεγραμμένη, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν, μοὶ φαίνεται, ὅτι οὔτε πρέπον εἶναι νὰ ἀκούῃ ἡ Βουλὴ τοιαῦτα πράγματα· ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν δωδεκάτην πρᾶξιν. Ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι τῳόντι σπουδαιοτάτη, τὴν ἀνέγνωσε χθὲς ὁ κύριος Μίλησης. Εἰς αὐτὴν ἀναφέρεται τὸ σύνολον τῆς ὅλης διενεργείας τῆς ἐκλογῆς, διότι εἶναι ἡ τελευταία πρᾶξις· βεβαιοῖ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διενηργήθη ἐν πλήρει τάξει καὶ νομιμότητι, καὶ ἐδῶ, λέγει, ἡ ὑπογραφὴ εἶναι πλαστὴ, ἀλλ’ ἐγὼ θὰ σᾶς ἀποδείξω καὶ δι’ ἰδιαιτέρου τρόπου τὴν γνησιότητα. Εἰς τὴν πρώτην πρᾶξιν εἶναι ὑπογεγραμμένος μόνος ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου, εἰς τὴν παροῦσαν εἶναι συνυπογεγραμμένος ὁ Χρῆστος Θ. Ζῆς; Ποῖος εἶναι αὐτός; ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Χρηστοπούλου, τοῦ συντρόφου τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου· εἶναι ὁ Ν. Ἐλευθερίου, καὶ ποῖος εἶναι αὐτός; ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Οἰκονομίδου.

§34ΜΙΛΗΣΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν πληροφορίαν; Ἐν τῇ δικογραφίᾳ ὑπάρχει, κ. Ζέγγελη, ἓν ἔγγραφον τοῦ νομάρχου, διὰ τοῦ ὁποίου βεβαιοῦται, ὅτι ἀντικαθίστανται αὐτὰ τὰ ὀνόματα· ἀντὶ τοῦ ἀντιπροσώπου Ν. Ἐλευθερίου ἀντικαθίσταται ὁ Θ. Γεωργακόπουλος, ὥστε ὁ Ν. Ἐλευθερίου δὲν ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Οἰκονομίδου· ἀντὶ δὲ τοῦ Χ. Ζῆ ὁ Γεωργόπουλος.

§35ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Πότε;

§36ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὴν 23 Φεβρουαρίου.

§37ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τὸ ἔγγραφον δὲν περιῆλθεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Συμβαίνει ἐνίοτε δύο ἐκ τῶν ὑποψηφίων νὰ διορίζωσιν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἀντιπρόσωπον, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, κύριοι, ὅτι νόμιμοι ἀντιπρόσωποι καὶ τοῦ κ. Χρηστοπούλου καὶ τοῦ Οἰκονομίδου εἶνε αὐτοί, τοὺς ὁποίους ἀνέγνωσα. Ἀλλά, κύριοι, δὲν θέλετε νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τοῦτο; φέρω καὶ ἄλλην ἀπόδειξιν. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἔνστασιν τοῦ πληρεξουσίου τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τῆς ἐκλογῆς. Ἰδοὺ τὶ λέγει· «Μετὰ τὴν σφράγισιν τῶν ἄκρων κ. τ. λ......... παρέστη καὶ εἶπεν, ὅτι ὁ Π. Χατᾶς εἶνε παντελῶς ἀναλφάβητος καὶ δὲν πρέπει νὰ ᾖνε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ προτείνω νὰ ἀποσυρθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ ἀναπληρωτής». Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶνε ἀγράμματος, καὶ οἱ ἀγράμματοι πῶς ὑπογράφουν; δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς τὸ εἴπω· χαράττουν τὰ στοιχεῖα καὶ οὕτως ὑπογράφουν· καὶ ἂν παρατηρήσητε ὅλας τὰς ὑπογραφὰς, θὰ ἰδῆτε, ὅτι εἶνε ὁμοιόμορφοι καὶ εἴτε ἐκ τοῦ τρόπου τῆς χειρός, εἴτε ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ κονδυλίου δὲν γράφει ὡς γράφει ὁ κ. Μίλησης καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ μεγάλην ἐντύπωσιν εἰς αὐτόν· ἀλλά, κύριοι, πρὸς χάριν του ἐγκαταλείπω αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ὑπερασπίσεως καὶ ἐξετάζω ὑπὸ οὐσιαστικὴν ἔποψιν τὸ ζήτημα. Ἂν ἐγένετο πλαστογραφία, βεβαίως αὕτη ἔχει ἕνα σκοπόν· ὁ δῆμος αὐτὸς ἔχει 1500 ψηφοφόρους καὶ ἐψηφοφόρησαν μόνον 790. Δὲν σᾶς ἐξορκίζω, ὅπως ὁ κ. Μίλησης, σᾶς παρακαλῶ μόνον νὰ μοὶ εἴπητε, λογικῶς εἶνε δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις εἰς δῆμον, ὅπου ὑπάρχουν 1500 ψηφοφόροι, καὶ νὰ ψηφίσωσι σχεδὸν τὸ ἥμισυ αὐτῶν; Εἰς οὐδενὸς τὸν νοῦν δύναται νὰ περιέλθῃ τοιαύτη ἰδέα· ἀλλὰ καὶ πέραν προχωρῶ· ὅπου γίνεται καλπονόθευσις λαμβάνουν οἱ ἐναντίοι ψήφους; εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ποῖον εἶνε τὸ ἀποτέλεσμα; ἐρωτῶ τὸν κ. Μίλησην· ἐλάβομεν 600 ἢ 700 ψήφους ἡμεῖς.

§38ΜΙΛΗΣΗΣ. Πόσας εἰς τὸ ὄχι;

§39ΖΕΓΓΕΛΗΣ. 25 ἢ 30. Ὅταν δὲν γνωρίζετε τὰς τοπικὰς σχέσεις, δὲν εἰμπορεῖτε νὰ κρίνετε πόσας ψήφους δύναται νὰ λάβῃ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος. Ὁ Ἀποστολόπουλος ἔλαβε 447.—Ὁ κ. Οἰκονομίδης 409.— Ὁ κ. Χρηστόπουλος 453.— Ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος 278, ἀλλὰ τῷ ἀφαιροῦνται ψῆφοι, διότι εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια.

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Πόσα εἶναι τὰ πλεονάζοντα;

§41ΖΕΓΓΕΛΗΣ. 1500, 5,000 πρὸς χάριν σας.

§42ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ ὀνομάζεται ἐκλογή;

§43ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Εἶνε δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν νοῦν τινος, ὅσον αὐστηρὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ ἐκλογῆς κατηγορουμένης ὡς νόθου, ὅτι ἔλαβε χώραν καλπονόθευσις, ἀφοῦ οἱ ἀντίθετοι λαμβάνουν τὰ ⅔ τῶν ψήφων; Ὁ κ. Μίλησης μοὶ φαίνεται, ὅτι κάλλιον ἐμοῦ τὸ γνωρίζει, ἀλλὰ μετ’ ἐπιτηδειότητος δὲν ἠθέλησε νὰ σᾶς κάμῃ αὐτὸν τὸν παραλληλισμόν· ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι ὑμεῖς δὲν συγκαλεῖσθε ὅπως συγκαλοῦνται τὰ δικαστήρια τῶν ἐνόρκων· εἶσθε σῶμα αὐστηρὸν, ἐμβριθὲς καὶ ζητεῖτε ἀκριβῆ ἔλεγχον καὶ δὲν δίδετε προσοχὴν εἰς ψιλὰς λέξεις. Λέγει ὁ κ. Μίλησης, καὶ τοῦτο εἶπε καὶ πρὸ ὀλίγου, πῶς εὑρίσκονται 1000 τόσα σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου; Βεβαίως ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος θὰ ἐπευφημήσω εἰς τοιαύτην πρᾶξιν. Λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἐπιθυμῶ οἱ διαπράξαντες νὰ τιμωρηθῶσι, καὶ δὲν θέλω, κύριοι, νὰ ὀχυρωθῶ εἰς τὸ γράμμα τοῦ Νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ἀφαιροῦνται τὰ σφαιρίδια ἀπὸ τὸ Ναί. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχω ἰδίαν γνώμην καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ἀθ. Γ. Πετιμεζᾶ, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ νομοθέτης εἶνε σοφώτερος, καὶ ὑποστηρίζω ὅτι ἡ ἀληθὴς διάνοια τοῦ νομοθέτου ἦτο νὰ τιμωρήσῃ τὸν δόλον καὶ ἔλαβε μίαν μόνην περίπτωσιν, καὶ ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἐνδεικτικὴ καὶ θέλω νὰ συμπεράνω, ὅτι ὁσάκις ἀπαντᾶται δι’ ἄλλου τρόπου δόλος τις, τὰ τοιαῦτα σφαιρίδια δὲν ἐξετάζονται, ὅπως λέγει τὸ γράμμα τοῦ Νόμου· ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Μίλησην νὰ μοὶ εἴπῃ, ποίαν ἀπόδειξιν ἔχει, ὅτι τὰ σφαιρίδια αὐτὰ ἐῤῥίφθησαν ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους τοῦ κυρίου Παπαζαφειροπούλου; Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως παράδοξον φαίνεται πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνευ συμφέροντος νὰ πράξῃ φίλος τις εἰς κάλπην φίλου τοιαύτην πρᾶξιν, ἀφοῦ κατ’ οὐδὲν ἤθελε τὸν ὠφελήσει. Θὰ μάθετε ὅμως ἀπὸ τὸν κ. Ταμπακόπουλον, ὁ ὁποῖος καὶ ἐμελέτησε τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἀκριβέστερον ἐμοῦ γνωρίζει, ὅτι τὰ σφαιρίδια ἐῤῥίφθησαν ἀπὸ τοὺς φίλους τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου, καὶ εἶχον αἰτίαν εὔλογον. Καὶ δὲν θέλω νὰ ἀντλήσω αὐτὸν τὸν λόγον ἀπὸ τὰς βεβαιώσεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς αὐτὰ τὰ ἔγγραφα· ἀλλά, κύριοι, διατί νὰ σᾶς βασανίζῃ ὁ κύριος Μίλησης διὰ τὸν λόγον αὐτόν; τί θέλετε; Ἐὰν ᾖναι 1500 ἢ ἦσαν καὶ 2000, κᾀμμίαν διαφορὰν δὲν ἤθελον ἔχει, ἀφοῦ ὑπερβαίνουν τὸν ἀριθμὸν 270, τῶν ψήφων τοὐτέστιν ἐκείνων τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος, διότι μόνον τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ψήφων τούτων ἐπιφέρει ἡ ἐγκληματικὴ αὕτη, τὸ ὁμολογῶ, πρᾶξις. Προσθέσατε αὐτὰς τὰς ψήφους, εἰς τὸν κύριον Παπαζαφειρόπουλον καὶ προσέτι ὅσας εὑρέθησαν εἰς τὸν ἄλλον δῆμον. Ποῦ θὰ φθάσετε; θὰ ἔχητε τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος εἶναι ἐλάσσων κατὰ 350, νομίζω, ψήφους.

§44ΜΙΛΗΣΗΣ. Τοῦ τελευταίου εἶναι κατὰ 700 μόνον.

§45ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὅταν λοιπὸν προσθέσητε τὰ 270 καὶ διακόσια τόσα, θὰ ἔχῃ ὁ κ. Ταμπακόπουλος τριακοσίας τόσας ψήφους ὑπεράνω. Διατί λοιπόν, κύριοι, βασανίζομεν μίαν Βουλὴν, ἥτις ἔχει τόσα σπουδαῖα ἔργα, καὶ δὲν λέγομεν εἰς αὐτὴν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσιν; Ἄπορον εἶναι εἰς ἐμὲ πῶς διέφυγε τὴν προσοχὴν τοῦ ἐντίμου φίλου μου κ. Μίληση μία βεβαίωσις, ἥτις ὑπάρχει εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογήν· ἐγὼ δὲν ἤμην εἰς τὸ τμῆμα, ἔγινεν ἡ εὐρυτέρα συζήτησις, καὶ εἶπε μάλιστα ὁ κύριος Μίλησης καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς ταύτας αἱ ἐν τοῖς τμήμασιν ἀκροάσεις ἦσαν εὐρεῖαι, ἐκτεταμέναι. Μετὰ ταῦτα ἐζητεῖτο πᾶσα πληροφορία, καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν κατὰ πέντε ἡμέρας ἐγένετο διάσκεψις. Τί ἀπαντῶ, κύριοι, εἰς τὴν ἔκθεσιν; Ὁ κ. Οἰκονομίδης, εἷς δηλαδὴ τῶν συντρόφων τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου......

§46ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§47ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Λέγει, ὅτι οὐδεμία καλπονόθευσις ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἐπαρχίαν.

§48ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγώ, κύριοι, ἐπικαλοῦμαι......

§49Θ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Μίληση, δὲν εἶναι ὡς διατείνεσθε. Ἔχει λίαν ἀκριβῶς. Ὄχι, προσβάλλετε ὡς ἀνακριβῆ τὴν ἔκθεσίν μου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὁ πρῶτος ἐπιλαχὼν κ. Οἰκονομίδης δὲν ἐξηγήθη νὰ κυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Εἶπε νὰ κυρωθῇ· τοῦ τοιούτου αὐτήκοον εἶναι τὸ τμῆμα τῆς προεξελέγξεως. Δὲν ἐσυνείθισα ποτὲ, κύριε Μίληση, εἰμὴ ἀκριβῶς καὶ λίαν ἐπισταμένως νὰ ἐκθέτω τὰ πράγματα. Δὲν ἐσυνείθισα νὰ φέρω θεωρίας, αἱ ὁποῖαι οὔτε εἰς τὴν ποιν. δικονομίαν, ἐὰν τοιαύτη συνετίθετο ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ταμερλάνου, δὲν θὰ ἐπέτρεπεν οὗτοι νὰ καταχωρισθῶσιν ὅμοιαι διατάξεις. Τί εἴπατε χθές; τὰ πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας δὲν ὑπάρχουσι διὰ τῆς αὐτῆς χειρὸς γεγραμμένα. Ἄρα εἶναι πλαστογραφημένα. Πῶς σᾶς διέκοψέ τις, εἶναι τοῦτο πλαστογραφία; Εἶναι εἰκασία ἰδική μου, ἀπηντήσατε. Ἄρα ἡ εἰκασία ὑμῶν εἶναι ἀπόδειξις. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ φέρωνται αἱ εἰκασίαι ἑνὸς ὡς ἀποδείξεις, ὅτε μάλιστα πρόκειται περὶ πρακτικῶν καὶ πρωτοκόλλων ψηφοφορίας, ἅτινα οὐδ’ οἱ ἐπιστάμενοι ἐτόλμησαν νὰ προσβάλωσιν ὡς πλαστογραφημένα; Τί εἴπατε χθὲς σεῖς; εἶσθε ἐπιφυλακτικοὶ καὶ θέλετε νὰ ἀφήσετε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ σχηματίσῃ γνώμην καὶ πεποίθησιν. Πῶς λοιπὸν ἔρχεσθε ἀπὸ τῆς ἀρχῆς μέχρι τέλους καὶ καταγγέλλετε πλαστογεγραμμένα τὰ πρακτικά, ὁπότε δὲν προσεβλήθησαν ὡς τοιαῦτα; Ἠθελήσατε χθὲς νὰ τὰ φέρητε ἐπὶ τὸ ἐλαφρότερον, πῶς ἦλθον εἰς τὸν δῆμον Μανθυρέας τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας τόσοι πολλοί. Πῶς ἦλθον, ἐπὶ τεθρίππων; Μάλιστα, ἐξ ἐκείνων ἅτινα κατεσκευάσθησαν εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς Ἑρμιόνης. Εἶσθε γείτονες τῶν κατοίκων Μαντινείας οἵτινες ἄγουσι πλάνητα βίον καὶ νέμονται τὰς παρακειμένας τῇ χώρᾳ σας βοσκάς. Ἄρα ἔπρεπε νὰ μεσολαβήσωσιν ἡμέραι ὅπως οὗτοι δυνηθῶσι νὰ μεταβῶσι καὶ ψηφοφορήσωσιν εἰς τὸν δῆμον Μανθυρέας. Παρατηρήσατε μὲ πόσην ἁβροφροσύνην ὁμιλῶ εἰς τὴν ἔκθεσίν μου περὶ τῆς προσαχθείσης ἀνεπιγράφου ἀναφορᾶς, ἵνα καταγγελθῇ διὰ τοῦ περιεχομένου αὐτῆς ἡ ἀναβολὴ τῆς ψηφοφορίας τοῦ εἰρημένου δήμου Ἄνευ περαιτέρω ἀποδείξεων δὲν εἶναι οὔτε ὀρθόν, οὔτε νόμιμον νὰ προσβληθῶσι τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς διαδικασίας μιᾶς βουλευτικῆς ἐκλογῆς. Μόνον ἀποδείξεις ἀπρόσβλητοι δύνανται νὰ ἄρωσι τὴν ἰσχὺν τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας. Δὲν προσβάλλονται διαδικασίαι οὕτω, φίλε μου· ὀφείλετε νὰ τὰς σεβασθῆτε ἐφόσον δὲν ἀντιστρατεύονται κατ’ αὐτῶν ἀποδείξεις ἀποχρῶσαι.

§50ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις. Δὲν θὰ ἀπαντήσω βέβαια εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, διότι δὲν ἐνόησα τὰ πλεῖστα· μόνον ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον γεγονός, ὅτι ὁ Οἰκονομίδης μόνος ἐβεβαίωσε τὸ ἀναμάρτητον τῆς ἐκλογῆς, ὑπάρχει εἰς τὸ προεδρεῖον μία ἀναφορὰ τοῦ αὐτοῦ Οἰκονομίδου, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς τοιαύτης βεβαιώσεως, ἡ ὁποία τίθεται εἰς τὸ στόμα του ὑπὸ τοῦ κυρίου εἰσηγητοῦ, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§51Θ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι παράδοξον νὰ εἶναι τροπολογημένη· σᾶς λέγω, ὅ,τι εἶπον εἰς τὴν ἀναφοράν, τὰ ἐξέτασα λεπτομερέστατα εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, ὥστε ἠμπορούσατε νὰ ἰδῆτε αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν.

§52ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον πρόεδρον τοῦ τμήματος...

§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κύριος πρόεδρος δὲν ἐκατάλαβε τίποτε.

§54ΜΙΛΗΣΗΣ. Καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἦσαν παρόντα εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, νὰ βεβαιώσουν, ἂν ὁ κύριος Οἰκονομίδης εἶπεν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ὅτι δὲν ἔγινε καλπονόθευσις, ἢ ἂν εἶπε τὸ ἐναντίον, ὅτι καὶ εἰς τὴν ἰδικήν του κάλπην ἔῤῥιψαν ἱκανά· εἶναι τοῦτο ἀληθὲς ἢ ὄχι;

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι αὐτό. Τὸ εἶπε, δὲν τὸ κρύπτω.

§56ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κ. Θεοδωράκης ἂς ἀκούσῃ· τώρα ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ ἀναφορά.

§57ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ φέρωμεν ἡμεῖς τὸν Οἰκονομίδην ὡς πραγματογνώμονα· πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς· ἔχουν κατ’ αὐτῆς νὰ εἴπουν;

§58ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἀνέφερα, κύριοι, ὅτι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ δὲν δύναμαι ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως νὰ σᾶς βεβαιώσω περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ πράγματος.

§59ΜΙΛΗΣΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, κύριε πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Οἰκονομίδου, ἂν ἡ Βουλὴ ἀμφιβάλλῃ.

§60ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τώρα ἀμέσως, ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι περιττὸν· λέγω λοιπὸν ὅτι δὲν τολμῶ νὰ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον θέλει νὰ σᾶς φέρῃ ὁ κύριος Μίλησης, ὅτι ἐντιμότατοι συνάδελφοι ἡμῶν ἐλανθάσθησαν, οὔτε ἔχει καμμίαν σημασίαν ὅ,τι λέγει ὁ κύριος Μίλησης, οὔτε δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κύριος Οἰκονομίδης ἠδύνατο ν’ ἀναιρέσῃ ὅ,τι εἶπεν, ἂν τὸ εἶπεν· ὁ κύριος Οἰκονομίδης εἶναι συμπολίτης μου, εἶναι τιμιώτατος. Ἀλλὰ, κύριοι, μήτε τοῦτο λάβετε ὑπ’ ὄψιν, τὰ πράγματα σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν. Νομιμότητα ζητεῖτε, κύριε Μίληση, ἀλλ’ ἡ νομιμότης δὲν ὑπάρχει οὔτε δύναται νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὰς λέξεις, ὅταν τὰ πράγματα βοῶσι κατὰ τῶν ἰδεῶν σας. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἐναντίον σου, δὲν γίνονται καλπονοθεύσεις καὶ νὰ λαμβάνωσιν οἱ ἀντίθετοι τὰ δύω τρίτα τῶν ψήφων. Δείξατέ μοι ἓν παράδειγμα. Ἐγκαταλιμπάνω, κύριοι, τὸν δῆμον Ὀρχομενοῦ καὶ μεταβαίνω εἰς τὸν δῆμον Μανθυρέας, διότι καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Νάσσων καὶ Βαλτετσίου, παρατηρῶ ὅτι ὁ φίλος μου κύριος Μίλησης, ἐὰν δὲν ἐπείσθη ὅτι αἱ κρίσεις του εἶναι ἐσφαλμέναι, βεβαίως δὲν ἐπιμένει καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς βαρύνω, διότι τῳόντι ἐβαρύνθητε. Μίαν μόνην παρατήρησιν θὰ κάμω ἐπὶ τοῦ δήμου τούτου· διότι, ὡς σᾶς εἶπον, δὲν ἐξῆλθον τῆς Τριπόλεως καὶ δυστυχῶς δὲν ἔχω τὴν ἱκανότητα νὰ σᾶς βεβαιώσω γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν περιῆλθον εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Σᾶς διαβιβάζω ὅ,τι αἱ ἀσθενεῖς κρίσεις μου μοὶ ἐνδεικνύουσι προερχόμενον ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα. Πραγματικῶς, κύριοι, παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ φαινόμενον, ὅτι ὁ κύριος Παπαζαφειρόπουλος δὲν λαμβάνει πολλὰς ψήφους καθὼς καὶ οἱ σύντροφοί του, καὶ ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον τὰς ψήφους λαμβάνομεν ἡμεῖς· ἐπίσης εἶναι βέβαιον ὅτι εἰς τὴν ἐκλογικὴν αὐτὴν περιφέρειαν ἡ ἐκλογὴ ἀνεβλήθη ἐπὶ μίαν ἡμέραν. Ἄρχομαι, κύριοι, ἀπὸ τοῦ τελευταίου· ἐρωτῶ, ἔχει τὴν ἐξουσίαν κατὰ τὸν νόμον ἡ ἐπιτροπὴ ν’ ἀναβάλλῃ τὴν ἐκλογὴν, ὁσάκις ὑφίσταται τοιαύτη τις ἀνάγκη; Οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ, μήτε ὁ κύριος Μίλησης ἀνήρεσε τοῦτο. Ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη; τὸ βεβαιοῖ τὸ πρακτικόν, δὲν εἶχον σφαιρίδια· ἄνευ πυρίτιδος κανόνια δὲν ῥίπτονται· ἦτον ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἀναβληθῇ. Ἀλλὰ, λέγει ὁ φίλος μου κύριος Μίλησης, ναὶ ἀνεβλήθη, ἀλλὰ παρατηρῶ, λέγει, ἐδῶ μίαν πλαστογραφίαν καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὴν ἐξετάσητε καὶ ὑμεῖς· ποίαν, κύριοι, ὀνομάζει πλαστογραφίαν; τὰς λέξεις, «ἡ ἐπιτροπὴ διέταξε νὰ κλείσῃ ἡ ψηφοφορία, ἀφιχθείσης τῆς ὥρας ἣν ὁρίζει τὸ πρόγραμμα». Ὑπῆρχον, κύριοι, δύω πράξεις καὶ ἡ μία προηγεῖται τῆς ἄλλης. Ἡ τελευταία, ἡ ὁποία βεβαιοῖ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, εἶναι πλαστὴ· καὶ πῶς τὸ ἀποδεικνύει; Φοβέρα τῳόντι ἐπίνοια! Ἰδοὺ, λέγει, εἶναι μὲ ἄλλην μελάνην· δὲν εἶπε καὶ μὲ ἄλλην χεῖρα, διότι φαίνεται ὅτι εἶναι μὲ τὴν αὐτὴν χεῖρα. Εἰς ποῖον κανόνα, ὄχι τῆς πείρας, ἀλλὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου, εὗρεν ὁ κύριος Μίλησης τὸ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος τις νὰ γράφῃ μὲ μίαν μελάνην, ἢ ποίαν ἔχει ἀπόδειξιν, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην ἐγένετο χρῆσις μιᾶς μόνης μελάνης; Μὰ αὐτὰ, κύριοι, τὰ πράγματα δύνανται ἴσως νὰ ἔχωσιν σημασίαν, συνδυαζόμενα ὅμως, ὅταν ὑπάρχουν, μὲ ἄλλας ἀποδείξεις, τοιαῦται ὅμως δὲν ὑπάρχουσιν οὔτε ἀναφέρονται. Καὶ δὲν τολμᾷ νὰ τὸ εἴπῃ ὁ Κ. Παπαζαφειρόπουλος. Τὸ λέγετε ὑμεῖς. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἢ ὅτι μοῦ ἀρκεῖ ἡ παρατήρησις, ὅτι ὁ ἐνδιαφερόμενος εἶχε καὶ τὸ συμφέρον νὰ διερευνήσῃ τοιαῦτα πράγματα, ἂν ἐλάμβανον χώραν, καὶ νὰ τὰ καταγγείλῃ, ὅπερ ὅμως δὲν ἔπραξεν. Ἀλλὰ, κύριοι, αὐτῆς τῆς πράξεως ποῖον εἶναι τὸ οὐσιαστικὸν ἀποτέλεσμα; Λέγει ὁ κύριος Μίλησης, δὲν ἀνεβλήθη ἡ ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας· καὶ τί λέγει; τὰ πάντα εἶναι πλαστά· ἀποτείνομαι εἰς ὅλους ὑμᾶς. Ἐπέρχεται ἡ οὐσιαστικὴ πρᾶξις.....

§61ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἀκούομεν τίποτε, κύριε πρόεδρε.

§62ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπογεγραμμένοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀντιθέτων. Ὁ Ἰωάννης Τσίγκος, ὁ ὁποῖος βεβαιοῖ, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐνηργήθη, εἶναι πλαστὴ καὶ αὐτὴ ἡ πρᾶξις, Κ. Μίληση; καὶ συγχωρήσετέ μοι, διότι μετεχειρίσθην αὐτὴν τὴν λέξιν, τὴν ὁποίαν ἀποστρέφομαι. Δὲν ἔχετε τὴν ἔκθεσιν, ὅτι ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ, ἀλλ’ ἔχετε τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐγένετο· δὲν ἔχετε τὸ ἴχνος τοῦ διαβάντος, ἀλλ’ ἔχετε τὸν διαβάντα. Σᾶς ἐρωτῶ, Κ. Μίληση, τί θέλετε νὰ συναγάγητε ἐντεῦθεν;

§63ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν τὸ ἐκατάλαβα. Εἶναι πολὺ μεταφυσικόν.

§64ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Λέγω, ὅτι ἐπέρχεται ἡ πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιοῖ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἐκεῖ εἶναι ὑπογεγραμμένοι καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀντιθέτων.

§65ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὴν λῆξιν, ὄχι τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας. Εἷς ἢ δύω ἀντιπρόσωποι παρέστησαν εἰς τὴν διαλογὴν, διὰ νὰ μὴ καλυφθῇ ἡ καλπονόθευσις.

§66ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἔχω καὶ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μεταβάλετε. Ὁ Χρηστόπουλος εἰς τὸν δῆμον τῆς Μανθυρέας ἔχει ἀντιπρόσωπον τὸν Χρῆστον Γ. Χρηστόπουλον καὶ ἀναπληρωτὴν τὸν Τζῖγκον. Ἰδοὺ ἡ πρᾶξις. (Ἀναγινώσκει). Ὁ Ι. Τζῖγκος βεβαιοῖ ὅτι ἐγένετο ψηφοφορία. Ἀλλὰ λέγει ὁ Κ. Μίλησης, ἔχομεν δύο περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι σπουδαῖα, σημαντικά. Δὲν εὑρίσκονται τὰ σφαιρίδια ἰσάριθμα. Δὲν εὑρέθησαν τῳόντι, ἀλλὰ βεβαιοῖ ὁ δικαστὴς, ὁ πρωτοδίκης, ὅτι τὸ ἀβάκιον ἦτο χαλασμένον· ἀλλὰ τὸ ἔφτιασαν, λέγει ὁ κύριος Μίλησης. Φαίνεται, ὅτι δὲν ἐπῆραν ξυλουργὸν κατάλληλον, καὶ δὲν ἐννοῶ τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῶν 10 σφαιριδίων ἐὰν δύνασθε νὰ τὴν λάβητε ὡς τοιαύτην ἔνδειξιν νοθείας. Πῶς ὅμως, λέγει, ἐλάβατε ὅλας τὰς ψήφους; Σπουδαῖον πρᾶγμα αὐτό, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι πάντοτε τὸ τοιοῦτον φαινόμενον διήγειρε τὴν προσοχὴν τοῦ βουλευτοῦ καὶ πρέπει νὰ τὴν διεγείρῃ, οὔτε θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πολλὰ τοιαῦτα ἀπηντήσατε εἰς πολλὰς ἄλλας ἐκλογὰς, τὰς ὁποίας ἐπεκυρώσατε· δὲν ἐπιθυμῶ διὰ τοῦτο καὶ μόνον νὰ ἐπικυρώσητε καὶ ταύτην. Θέλω νὰ πεισθῆτε τόσῳ μᾶλλον, καθόσον καὶ παρεκάλεσα ἐν ἀρχῇ καὶ πάλιν παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ κάμητε αὐστηρὰν ἐξέλεγξιν· μάθετε ὅτι ὁ δῆμος αὐτὸς ἦτο ἄλλοτε ἡνωμένος μετὰ τοῦ δήμου τῶν Καλτεζῶν, καὶ διῃρέθη τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Κ. Παπαζαφειροπούλου, ὁ ὁποῖος λυποῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι παρὼν νὰ μὲ ἐπιβεβαιώσῃ. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν τὰ ὀρεινὰ χωρία εὑρίσκονται εἰς διαμάχην πρὸς τὰ πεδινά. Οἱ τῶν ἄνω χωρίων εἶναι ἀποκλειστικοὶ φίλοι ἡμῶν, οἱ τῶν κάτω εἶναι φίλοι τοῦ κ. Παπαζαφειροπούλου κατὰ τὸ πλεῖστον· ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀλλ’ ἐλάσσονας· ἐνόσῳ ἦτο ἡνωμένος ὁ δῆμος αὐτὸς, ἐλάμβανε πάντοτε ψήφους ὁ κύριος Παπαζαφειρόπουλος· καὶ τώρα, διαιρεθέντος τοῦ δήμου, λαμβάνει, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν κάτω δῆμον· εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν δὲν ἔχει ψήφους· μίαν καὶ μόνην οἰκογένειαν ἔχει, περὶ τῆς ὁποίας ὁ κύριος Ταμπακόπουλος εἶναι ἴσως εἰς καλλιτέραν θέσιν νὰ σᾶς διαφωτίσῃ, τῆς ὁποίας τὰ τρία τέταρτα, δηλαδὴ 7 ἢ 8 μέλη, εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς, καταδικασθέντες ἐπὶ κακουργήματι. Διὰ τοῦτο, φίλε κύριε Μίληση, δὲν λαμβάνει ὁ κύριος Παπαζαφειρόπουλος ψήφους· καὶ τοιαύτην ἔχω πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν καλέσητε, δὲν ἤθελε τὸ ἀρνηθῇ. Ἀλλὰ λέγει ὁ κύριος Μίλησης, πολὺ καλά· πῶς ὅμως ἐψηφοφόρησαν ὅλοι; Κατὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω καμμίαν πληροφορίαν, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν τοιαύτην· οὔτε μετέβην ἐκεῖ, οὔτε γνωρίζω ἀκριβῶς· ἓν μόνον παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Καὶ ἂν ὑποθέσητε ὅτι ἐψηφοφόρησαν 5 ἢ 10 ἢ 20 ἢ 150 πλειότεροι, τί ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ ὁπόταν βλέπετε, ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ 1,400 ψήφων, ἢ καὶ 800 ὡς πρὸς τὸν κατώτερον; Αὐτὰ, κύριοι, εἶχον σκοπὸν νὰ εἴπω εἰς ὑμᾶς, καὶ καταβαίνων τοῦ βήματος θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὴν ἀρχὴν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὀχυροῦνται καὶ ὁ φίλος μου κύριος Μίλησης καὶ ἄλλοι, τοὐτέστιν ὅτι πρέπει νὰ ἦσθε αὐστηροὶ κατὰ τὰς ἐξελέγξεις. Μετ’ αὐτῶν, κύριοι, καὶ ἐγὼ συντάσσομαι· ἐγὼ μάλιστα δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρακαθήσω μεθ’ ὑμῶν, ἐὰν ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ἐγερθῇ, ὅτι δὲν εἶναι γνησία ἡ ἐντολὴ, τὴν ὁποίαν σᾶς φέρω· παρακαλῶ ὅμως νὰ μὴ λάβητε ὑπ’ ὄψιν λέξεις κενὰς, προσφωνήσεις,—τοιοῦτον χαρακτῆρα δίδω εἰς τὰς τελευταίας φράσεις τοῦ κυρίου Μίληση—συγκινητικοὺς ἐπιλόγους, διότι ἡ θέσις ὑμῶν εἶναι πολὺ ἀνωτέρα· ἀμφιβάλλω ἐὰν ᾖναι δυνατὸν ὅστις δήποτε ἐξ ὑμῶν νὰ συλλάβῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι δύναται νὰ ὑπερτερήσῃ πάντας ἡμᾶς, πολὺ δὲ περισσότερον τολμηρὸν φαίνεται καὶ εἰς ἐμὲ νὰ νομίσῃ τις, λαλῶν πρὸς τοιοῦτον σῶμα, ὁποῖον εἶσθε ὑμεῖς, ὅτι δύναται νὰ φθάσῃ εἰς σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἴσως ἄλλοι ἐνίοτε ἐπιδιώκουν, ἀλλ’ ἐνώπιον ἄλλων συνεδρίων, οὐδέποτε ὅμως ἐνώπιον ὑμῶν. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν φίλον μου κύριον Μίλησην νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδόλως ἐνόησα, οὔτε ἐννοῶ νὰ προσβάλω τὴν φιλοτιμίαν του· εἶπον ὅσα ἠκούσατε, διότι δὲν ἐπεθύμουν νὰ μείνωσιν ἀπαρατήρητοι μέμψεις τοσοῦτον σοβαραὶ, φερόμεναι κατὰ συμπολιτῶν μου, οἵτινες πάντοτε ἐσεβάσθησαν τὸν νόμον, καὶ καθ’ ὅλας τὰς ἐκλογὰς καὶ τὴν ἄρτι ἐνεργηθεῖσαν ἐφιλοτιμήθησαν νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ὑπέρτατον δικαίωμά των χωρὶς νὰ δώσωσιν οὐδεμίαν αἰτίαν οὔτε εἰς ἁπλῆν σύγκρουσιν, ἢ καὶ εἰς διαπληκτισμὸν πρὸς ἀλλήλους, καὶ οἵτινες εἶναι ἀνίκανοι νὰ διαπράξωσι τοιαῦτα ἀδικήματα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μίλησης.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐὰν ἔχῃ σκοπὸν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κύριος Ταμπακόπουλος, ἂς λάβῃ οὗτος τὸν λόγον· διότι, τί νὰ εἴπω; Ὁμολογῶ ὅτι ὀλίγα ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἐναντίον τῶν ἐπιχειρημάτων μου θεωρῶ ἄξια ἀπαντήσεως. Ἐὰν ὁ κ. Ταμπακόπουλος ἔχῃ κρείσσονα τούτων νὰ εἴπῃ, ἐπιφυλλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἄλλως περιττὸν θεωρῶ ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ταμπακόπουλος παραιτεῖται τοῦ λόγου, ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§71ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς....

§73ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παραιτούμεθα, κύριε πρόεδρε, ἀπὸ τὴν συζήτησιν διὰ νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ προσωρ. πρόεδρος κύριος Σπυρο–Μήλιος.

§74ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἰδοὺ πῶς νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ. Τῶν δύω τελευταίων δήμων, δηλ. τοῦ Ὀρχομενοῦ καὶ τῆς Μανθυρέας, ἐζήτησα ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν δῆμον Βαλτετσίου, ἐζήτησα νὰ μὴ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναὶ αἱ ψῆφοι αἱ ῥιφθεῖσαι εἰς τὰς κάλπας τοῦ Παπαζαφειροπούλου καὶ Χρηστοπούλου, διότι εἶναι φανερὸν ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ ὄχι ἀπὸ χεῖρα πολεμίαν.

§75ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Μίληση, εἶναι γνώμη τῆς πλειοψηφίας τοῦ τμήματος ἡ ἰδική σας;

§76ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος ἦτο ἐπιφυλακτική· τινὰ τῶν μελῶν αὐτοῦ, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἤμην καὶ ἐγὼ, δὲν ἐδιστάζομεν ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν 2 δήμων ἦτο ἄκυρος....

§77ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ ἐὰν ὅλοι ὑμεῖς οἱ δέκα ἔχετε αὐτὴν τὴν γνώμην, ἢ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἄλλη γνώμη;

§78ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὅστις ἔχει ἄλλην γνώμην, θὰ τὴν διερμηνεύσῃ εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μετὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔγεινε, νομίζω ὅτι εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν τὸ θέμα προέρχεται ἐκ μελῶν τοῦ τμήματος ἢ ἐξ ἄλλων μελῶν τῆς Βουλῆς· καὶ ὡς πρὸς μὲν τοὺς δύω δήμους, τῶν ὁποίων προτείνει τὴν ἀκύρωσιν ὁ κύριος Μίλησης, εἶμαι σύμφωνος νὰ τεθῇ τὸ θέμα ὡς τὸ ἐπρότεινεν, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βαλτετσίου ἐσχημάτισα γνώμην, ὅτι πρέπει ἐκεῖνος ν’ ἀκυρωθῇ, διότι δὲν παραδέχομαι, ὅτι πρέπει τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια νὰ μὴ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ Ναὶ, ὅπως προτείνει ὁ κ. Μίλησης. Μετὰ τὴν ἀπόδειξιν τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Μίλησης ὅτι τὰ σφαιρίδια εἶχον ῥιφθῆ εἰς τὸ ὄχι τῶν ἀποτυχόντων, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν, οὐχὶ δὲ νὰ ἀφαιρέσῃ αὐτὰ ἄλλως ἢ ὅπως ὁ νόμος κελεύει. Προτείνω λοιπὸν καὶ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βαλτετσίου τὴν ἀκύρωσιν.

§80ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἴδιον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐλύθη εἰς τὸ Ἄργος, νομίζω, καὶ ἀλλοῦ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, πρόκειται περὶ τῶν τριῶν δήμων.

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μόνον τῶν δύω δήμων, διότι ὡς πρὸς τὸν ἄλλον διαφωνοῦμεν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι...

§84ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§85ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρητήθημεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ ζητοῦμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως. Ἐγείρονται πλείονες τῶν 15 ζητοῦντες τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δύω δήμων, Ὀρχομενοῦ καὶ Μανθυρέας, λέγουν Ναὶ, οἱ μὴ θέλοντες τὴν ἀκύρωσιν, λέγουν Ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Ὀρχομενοῦ καὶ Μανθυρέας τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, ναὶ ἢ ὄχι;

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 99 κατὰ 41 παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δύω δήμων.

§89ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τώρα ἡ ἄλλη πρότασίς μου εἶναι περιττή, διότι δὲν μεταβάλλει τὸ ἀποτέλεσμα.

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§92ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἂς γίνῃ δι’ ἀναστάσεως.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Βαλτετσίου, νὰ ἐγερθῶσιν· ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τοῦ δήμου καὶ κατὰ συνέπειαν τῆς ὅλης ἐκλογῆς, καὶ ἀνακηρύττει ὡς νομίμους βουλευτὰς Μαντινείας τοὺς κυρίους Μανέταν, Βάρβογλην, Ζέγγελην καὶ Ταμπακόπουλον. Ἔχομεν μίαν ἀναφορὰν ἀφορῶσαν τὴν ἐπαρχίαν ταύτην.

§94ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Γραμματεὺς). Ὁ πρῶτος ἐπιλαχών, κύριος Οἰκονομίδης, ζητεῖ νὰ εἰσέλθῃ ἀντὶ τοῦ ἀποβιώσαντος Ῥήγα Παλαμήδου.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπαράδεκτος.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θεωρεῖ τὴν ἀναφορὰν ἀπαράδεκτον. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαλοπόλεως. «Διὰ τοὺς λόγους τούτους τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως καὶ ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα οἱ κκ. Ἀθανάσιος Κατριβάνος καὶ Ἀθανάσιος Συνανιώτης, λαβόντες ψήφους ἐν συνόλῳ ὁ μὲν 2037, ὁ δὲ 2059.»

§97ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (γραμματεύς). Ὑπάρχει καὶ μειονοψηφία. «Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἡ μειονοψηφία τοῦ τμήματος γνωμοδοτεῖ ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ τῶν τριῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης δήμων, καθόσον καὶ εἰς τοὺς τρεῖς δήμους καὶ εἰς ὅλας τὰς κάλπας εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια ποῦ μὲν περισσότερα, ποῦ δὲ ὀλιγώτερα, πάντοτε ὅμως ἐπαρκῆ ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῶν, ὅπως ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος.»

§98ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§99ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀποτελῶ μέρος τῆς μειονοψηφίας, καὶ μάλιστα εἶμαι εἰσηγητής. Ὁ μόνος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ μειονοψηφία προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως δὲν εἶναι ἄλλος παρ’ ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων ἀπὸ τὸ ναὶ μετέβαλλε τοὺς ἐπιτυχόντας εἰς ἀποτυχόντας. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, ἡ ἐκλογὴ πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Ἄργους καὶ τοὺς ὁποίους κρίνω πάντη περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω ἤδη· ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀπέῤῥιψε τὴν γνώμην μου ταύτην. Ἡ αὐτὴ πλειοψηφία ἂς πράξῃ καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως ὅ,τι κρίνει ὀρθόν, καθόσον ἐγὼ ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ τ’ αὐτὰ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§101ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν γνώμην μας, ὅτι δηλαδὴ ὅταν τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια φέρουν ἀποτέλεσμα, πρέπει ἡ ἐκλογὴ ν’ ἀκυροῦται.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, οἱ θέλοντες τὴν ἐκλογὴν Μεγαλοπόλεως νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κκ. Κατριβάνον καὶ Συνανιώτην.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Μεγαρίδος.

§104ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα Τὸ τμῆμα ἐκφράζον τὴν εὐχὴν τῆς ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργείων ταχείας καὶ ἀκριβοῦς ἐξερευνήσεως τῶν ἐν τῷ δήμῳ Μεγάρων διατρεξάντων καὶ τῆς αὐστηρᾶς τῶν τυχὸν βεβαιωθησομένων παρανομιῶν τιμωρίας, προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ ὡς ἔγκυρον τὴν βουλευτικὴν ἐκλογὴν Μεγαρίδος καὶ ν’ ἀναγνωρίσῃ ὡς νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τὸν Ἀλέξ. Βάσσον καὶ Κωνστ. Κριεμάδην».

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀπαγγείλω, κύριοι, τὸ θέμα καὶ προσέξατε. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεγαρίδος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τὸν Ἀλέξανδρον Βάσσον καὶ Κωνσταντῖνον Κριεμάδην. Ἔχομεν τώρα τῆς Μέσης.

§106ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Διὰ Ταῦτα Τὸ τμῆμα ἀποφαίνεται παμψηφεὶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μέσης ἐνηργήθη ἐν πλήρει νομιμότητι καὶ τάξει, ὅτι νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας ταύτης εἰσὶν οἱ κύριοι Ζερβὸς Σπυρίδων ποτὲ ἱερέως Θεοδώρου, Σταμούλης Γεώργιος τοῦ Μαρίνου καὶ Παγκράτης Νικόλαος ποτὲ Στάμου, ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μέσης νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἀκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μέσης καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τὸν Σπυρίδωνα Ζερβὸν, Γεώργιον Σταμούλην καὶ Νικόλαον Παγκράτην. Ἐκλογὴ Μεσολογγίου.

§108ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης οὐδεμία ἔνστασις ἐγέντο. Ὅθεν τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεσολογγίου καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν αὐτῆς τῶν κυρίων Χαριλάου Σ. Τρικούπη καὶ Ἐπαμινώνδα Δεληγεώργη.»

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσολαγγίου καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Χαρίλαον Σ. Τρικούπην καὶ Ἐπαμινώνδαν Δεληγεώργην. Ἐκλογὴ Μεσσήνης.

§110ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Τὸ τμῆμα προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν, τριῶν ἐπιφυλαχθέντων, καὶ ἑνὸς μέλους, ἤτοι τοῦ κ. Κανάρη, καταχωρίσαντος τὴν ἑξῆς γνώμην· «διαφωνῶ πρὸς τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ τμήματος, φρονῶν, ὅτι ἡ ἐξουσία ἐπηρέασε προφανῶς τὴν ἐκλογὴν Μεσσήνης ὑπὲρ τοῦ κ. Κουμουνδούρου καὶ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης», τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς».

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Ἀλέξανδρον Κουμουνδοῦρον, Ἰωάννην Καρατζᾶν καὶ Π. Μποῦτον. Ἐκλογὴ Μήλου.

§112ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μήλου καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νομίμως ἐκλεχθέντες βουλευταὶ οἱ Γεώργιος Προβιλέγιος καὶ Λάμπρος Ἀπέργης.»

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μήλου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μήλου καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Γεώργιον Προβιλέγιον καὶ Λάμπρον Ἀπέργην. Ἐκλογὴ Νάξου.

§114ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειοψηφίαν νὰ κηρυχθῇ ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι αὐτῆς βουλευταὶ οἱ κύριοι Ν. Κονταράτος, Ν. Γκίλης καὶ Ε. Ναυπλιώτης, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§116ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις μειοψηφίας· ἀποσύρει ἡ μειοψηφία τὴν ἔκθεσίν της; (διάλογοι). Κύριε πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰς συζητήσεις.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅποτε τὴν ἐζητήσατε τὴν ἔκαμα.

§118ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὴν ζητῶ καὶ πάλιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, ὁρίσατε δύω ψηφολέκται (προσέρχονται οἱ κύριοι Α. Βαλασόπουλος καὶ Νέγκας).

§120ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ψηφορηθῇ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ἄνευ προηγουμένης συζητήσεως. Πολλὰ ἐγράφησαν καὶ ἐτυπώθησαν· διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἂν ᾖναι πραγματικὰ, ἂν φέρωσιν ἀποδείξεις ἢ ᾖναι συκοφαντίαι, πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις. Δὲν ἐπιθυμῶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν νὰ διέλθῃ ἡ ἐκλογὴ αὐτῆς ἄνευ συζητήσεως.

§121ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διατί δὲν τοῦ ἐπιτρέπετε νὰ ὁμιλήσῃ;

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος τὸν ἐμποδίζει; Ὁρίσατε, κύριε Κονταράτε, δὲν σᾶς ἐμποδίζει κανείς. (θόρυβος).

§123ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, καλέσατε ὅν τινα θέλει νὰ ἀγορεύσῃ κατὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ τὸν ἀκούομεν προθύμως.

§124ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ κύριος Κονταράτος εἶπε πρὸ ὀλίγου κἄτι τι, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ ὀρθὸν, νομίζω, λεγόμενον μάλιστα παρ’ αὐτοῦ ὡς ἐνδιαφερομένου. Εἶπε δηλονότι ὅτι δὲν νομίζει πῶς ἡ προκειμένη ἐκλογὴ, περὶ τῆς ὁποίας πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ ἐτυπώθησαν καὶ πολλὰ διὰ τοῦ τμήματος ὑπεβλήθησαν, πρέπει ἀσυζητητεὶ νὰ διέλθῃ· τοῦτο τὸ εἶπε καὶ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν του. Νομίζω ὅτι, ἂν ἐπιμένῃ ἀκόμη, πρέπει νὰ ἔλθῃ νὰ ἀναιρέσῃ τὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς του λεχθέντα.

§125ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην.

§126ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ ἀνάγκην, κύριε πρόεδρε, αὐτὸ φαίνεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῆς μειονοψηφίας, ἡ ὁποία ὡς πρὸς τὸν δῆμον Τραγέας, πλὴν τῶν παρανόμων πράξεων τὰς ὁποίας ἀποδίδει εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, πλὴν τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀντιπροσώπων καὶ μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, προβάλλει ὡς ἄμεσον ἀπόδειξιν τοῦ ἀνόμου τῆς ἐκλογῆς τὴν διαλογήν. Κατὰ ταύτην, ἐν τῷ δήμῳ τὸν ὁποῖον προανέφερα, τὸν τῆς Τραγέας, οἱ ἀντίθετοι ἔλαβον ἀπὸ δεκατρεῖς ἕως εἰκοσιτρεῖς ψήφους, οἱ δὲ ἐπιτυχόντες ἀπὸ ἐννεακοσίας ἐννέα ἕως ἐννεακοσίας εἴκοσι μίαν ἐκ τῶν 932 ψηφοφορησάντων. Καὶ προσέτι ἡ μειονοψηφία λέγει, ὅτι οἱ λαβόντες τὰς δεκατρεῖς ψήφους εἶχον καὶ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν ὑπὲρ ἑαυτῶν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βίβλου ἡ μειονοψηφία προτείνει τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ προβάλλει ὅτι ὑπῆρξεν ἀποκλεισμὸς καὶ ἀποκλεισμὸς πλήρης καὶ μονομερής. Μεταξὺ τῶν ἄλλων παρατηρεῖ, ὅτι ἐκ τῶν 1,246 ἐκλογέων ἐψηφοφόρησαν 481 μόνον, τὸ ἓν τρίτον τοῦ ὅλου, ἐνῷ κατὰ τὸ 1865 ἐψηφοφόρησαν 817, ἤτοι τὸ διπλάσιον, κατὰ τὸ 1868 ἐψηφοφόρησαν 818, ἤτοι τὸ διπλάσιον, κατὰ δὲ τὸ 1869 914, δηλ. τὸ διπλάσιον καὶ πλέον. Καὶ εἰς ἀπόδειξιν ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς ὑπῆρχε μονομερὴς παρουσιάζει τὸ ἀποτέλεσμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν 1,246 οἱ ἐπιτυχόντες ἔλαβον 467, 462, 449, οἱ δὲ ἀντίθετοι 85, 79, 61. Ὅτι δὲ ὑπῆρξεν ἀποκλεισμὸς, παρουσιάζει ἡ μειοψηφία ἔκθεσιν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ἀποσπασματάρχου, ὅστις εἶχε σταλῆ παρὰ τῆς ἐξουσίας διὰ νὰ διευθύνῃ καὶ ἐνεργήσῃ τὴν ἐκλογήν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀπειρανθίας ἡ μειοψηφία προτείνει ὅτι ὁ δῆμος αὐτὸς εἶναι ἄκυρος κατὰ τὴν κοινὴν γνώμην τῆς τε πλειονοψηφίας καὶ μειοψηφίας καὶ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης καὶ τῶν δύω ἀποχρώσεων τοῦ τμήματος παρουσιάζει πάλιν τὴν διαλογὴν ἥτις εἶναι ἀρκετὰ περίεργος· διότι ἐψηφοφόρησαν 495 καὶ οἱ μὲν ἐπιτυχόντες ἔλαβον 493, 493, 492, οἱ δὲ ἀποτυχόντες 2, 1, καὶ 4 ὁ τρίτος. Ἐπὶ τέλους ἡ μειοψηφία ἐπάγει ὅτι ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς εἰρημένους δήμους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπῆρξεν ἐκλογὴ νόμιμος, ἐκλογὴ γνησία, διὰ τὸν λόγον ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες ἔλαβον εἰς τοὺς τρεῖς αὐτοὺς δήμους ὁ μὲν Κονταράτος 1864, ὁ δὲ Ναυπλιώτης 1881, ὁ δὲ Γκίλης 1856, ἐνῷ οἱ ἀποτυχόντες ἔλαβον 110 ὁ εἷς, 89 ὁ ἄλλος καὶ 78 ὁ τρίτος, ἐνῷ εἰς τοὺς τρεῖς δήμους ἐψηφοφόρησαν 1908 ἐκλογεῖς. Τοῦτο δὲ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπροξένησε δεινὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν μειονοψηφίαν, διότι ἐκτὸς τῶν ἀριθμῶν συνηγορεῖ καὶ τὸ περιστατικὸν ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἦτο ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων καὶ εἰς τοὺς τρεῖς δήμους. Αὗται εἶναι αἱ αἰτιάσεις τὰς ὁποίας ἀναγινώσκω εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας. Νομίζει ὁ Κ. Κονταράτος ἢ ἄλλος τις τῶν ἐπιτυχόντων ὅτι αὗται εἶναι τόσον ἄξιαι περιφρονήσεως, ὥστε νὰ μὴ ἔλθουν νὰ εἴπουν τίποτε; Εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μόνοι αὐτοὶ πρέπει νὰ τὸ ἐκτιμήσουν. Ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν (ὅπως εἶπε καὶ ὁ Κ. Κονταράτος) εἰς τὴν ψηφοφορίαν χωρὶς νὰ ἔλθουν οἱ ἐπιτυχόντες νὰ ἀντικρούσουν τὴν πολύφυλλον ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον κανείς, κύριοι; Ὁ κ. πρόεδρος παραχωρεῖ τὴν ἕδραν του εἰς τὸν κ. Ἀντωνόπουλον.

§128ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οὐδ’ ἐγώ, οὐδὲ κανεὶς ἐξ ὑμῶν βεβαίως πιστεύει, ὅτι ἀναβαίνων τὸ βῆμα τοῦτο στηρίζομαι εἰς τὴν ῥητορικὴν ἱκανότητά μου, οὐδὲ εἰς τὴν δύναμιν τοῦ λόγου μου. Καὶ ἐγὼ λοιπὸν καὶ ἐσεῖς, πιστεύω, φρονεῖτε ὅτι ἀνέβην μόνον διὰ νὰ κάμω μίαν ἐξιστόρησιν τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὴν ἐκλογήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ σχηματίσῃ μίαν πεποίθησιν καθαράν. Πολλὰ εἰς τὴν φυλλάδα αὐτὴν (δεικνύει βιβλίον ἐνστάσεων Χατζοπούλου) εἶναι γεγραμμένα· τὰ παρατρέχω ὅμως καὶ τὰ παρατρέχω διότι ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας περιορίζεται εἰς ὀλίγα. Ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐνταῦθα εἶναι γεγραμμένα, παραλειφθέντα εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας, τὰ ἐθεώρησε φροῦδα ἡ μειονοψηφία· τὰ θεωρῶ καὶ ἐγὼ τοιαῦτα καὶ περιορίζομαι εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας ἀναφέρει. Ἀπεκλείσθησαν οἱ ἀντίθετοι εἰς τὸν δῆμον Βίβλου, λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας, καὶ ἀπεκλείσθησαν διὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Ποῖον νὰ πιστεύσωμεν; τοὺς ἐνισταμένους ἢ τὸν ἀρχηγὸν αὐτὸν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως; ὁ ἀρχηγὸς κάμνει μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν καὶ καταχωρίζουν εἰς τὴν ἔκθεσίν των οἱ μειονοψηφοῦντες. Δι’ αὐτῆς ὁμολογεῖ καὶ ὁμολογεῖ ἐναντίον τοῦ καθήκοντός του, ὁμολογεῖ, λέγω, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων, καὶ ὅταν ὁ ἀρχηγὸς αὐτῆς εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων, βεβαίως καὶ οἱ τρεῖς στρατιῶται, ἐξ ὧν συνίστατο ἡ δύναμις αὕτη, εἶναι ἀντίθετός μας· τὸ μαρτυρεῖ αὐτὴ ἡ ἔκθεσίς του, ἥτις εἶναι εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας καταχωρημένη. Ἂν τώρα αὐτὸς ὁ ἀρχηγὸς ἄλλα ἔπραττε καὶ ἄλλα γράφῃ, τότε τὸ σφάλμα δὲν εἶναι ἰδικόν μου· ἂν ἔπραττεν ὅ,τι καὶ γράφει, τότε δὲν ἦτον ἐδικός μας, ἦτον τῶν ἀντιθέτων μας.

§129ΜΙΛΗΣΗΣ. Γράφει ἐναντίον σας;

§130ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. — Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ εἴπω περισσότερα διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ ἔνοπλος δύναμις δὲν ἦτον ὑπὲρ ἡμῶν; Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ἦτον ὑπὲρ ἡμῶν, ἴσως μὲ εἴπῃ τις ὅτι ὡπλίσατε κατοίκους. Πρῶτον πάντων σᾶς βεβαιόνω, ὅτι εἰς τὰς νήσους εἰς τοὺς χιλίους ἕνα θὰ εὕρετε νὰ ἔχῃ ἕνα ὅπλον νὰ σκοτώνῃ κοτσύφια· ἀλλ’ ἔστω, εἴμεθα ὡπλισμένοι καὶ ὡπλίσαμεν· ἀλλ’ ἡμεῖς ὡπλίσαμεν, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν λέγω, διότι δὲν ὑπῆρξε, διατί δὲν ὥπλισαν καὶ αὐτοί; Εἶναι βέβαιον λοιπὸν ὅτι οὔτε ἡμεῖς ὡπλίσαμεν, οὔτε αὐτοί, καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ δημιουργήσουν κάτι τι, διότι δὲν εἶχον λόγον ἐνστάσεως (διάλογοι). Κύριε πρόεδρε, δὲν εἶμαι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ῥητορικῆς δυνάμεως θὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς· βοηθήσατέ με λοιπὸν, κ. πρόεδρε, ἐπαναφέροντες τὴν τάξιν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, παρακαλῶ, κύριοι.

§132ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Μεταχειρίζονται ἓν ἄλλο ἐπιχείρημα, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἐψηφοφόρησαν ὀλιγώτεροι ἀφ’ ὅσον εἰς τὰς παρελθούσας ἐκλογάς· εἶναι τόσον ἀληθὲς τοῦτο, καὶ εἶναι τόσον ἀληθέστατον, ὅσον ὅτι κατέβαλον ἐγὼ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ πείσω τοὺς ἀντιθέτους νὰ φέρουν τοὺς ψηφοφόρους, ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωσα, διότι τὸ σχέδιον ἦτο νὰ ἐμποδίσουν τοὺς φίλους των, διὰ νὰ δημιουργήσουν λόγον ἐνστάσεως. Καὶ, κύριοι, ἴσως μοῦ εἴπετε ὅτι μεταχειρίζεσαι καὶ σὺ τὸ σύστημα τῶν ἐνισταμένων, τὸ σύστημα δηλαδὴ τοῦ νὰ κατηγοροῦν χωρὶς νὰ φέρουν καμμίαν ἀπόδειξιν, διότι τοῦτο συνέβη ἀπὸ τοὺς ἐνισταμένους. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα τῶν ἐνισταμένων πρὸς τὴν Α. Μ. ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἰδῆτε, ὅτι τῳόντι αὐτοὶ οἱ κύριοι ἀπέσχον τοῦ ἀγῶνος καὶ περιωρίσθησαν μόνον νὰ ἐμποδίσουν τοὺς φίλους των ἀπὸ τὸ νὰ ψηφοφορήσουν, ἐὰν εἶχον τοιούτους, καὶ εἶχον ὀλιγίστους, καὶ ἂν μοὶ ἐπιτρέπεται, θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Οἱ ἐνιστάμενοι, κύριοι, κατὰ τῆς ἐκλογῆς Νάξου μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔχουν καὶ τὴν ἔνστασιν, καὶ εἶναι ὀρθὴ, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κορωνίδος, τὸν ἀπέχοντα 6 ὥρας ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν, ἡ ἐκλογὴ ἤρχισε κατὰ τὴν 11, τουτέστι μίαν ὥραν πρὸ τῆς μεσημβρίας· διὰ νὰ ἔλθῃ λοιπὸν ἡ εἰδοποίησις τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἀπὸ τὸν δῆμον αὐτὸν, ὅστις ἀπέχει 6 ὥρας, καὶ ἀφοῦ ἤρχισε τὴν ἑνδεκάτην, ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ἡ πέμπτη ὥρα, καὶ ἀφοῦ μόνον τὴν πέμπτην ὥραν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου τούτου, πῶς ἠδύνατο τὴν δωδεκάτην τῆς μεσημβρίας νὰ ὑπογράφουν τηλεγράφημα πρὸς τὴν Α. Μ. διὰ τοῦ ὁποίου λέγουν, ἐπέμβασις, ἀποκλεισμὸς, καλπονόθευσις τῆς ἐκλογῆς Νάξου, ἀπὸ τοῦδε εἶναι βέβαιον τὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, ὅπως μᾶς ὀνομάζουν; Καὶ βλέπω, ὅτι δὲν ἔχει ὄρεξιν ἡ Βουλὴ ν’ ἀκούσῃ, ἀλλ’ ἂν εἶχεν, ἤθελα ἀποδείξει ποῖοι εἶναι ὑπουργικοὶ καὶ ποῖοι ἔφερον εἰς Νάξον γράμματα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες ἅπαντες διωρίσθησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργείας Ζαΐμη· καὶ ἐνθυμεῖσθε, τῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Ζαΐμη ἦτο πιστοὶ ὀπαδοὶ οἱ τότε κακῇ μοίρᾳ βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Κρίσπης καὶ Ῥαυτόπουλος, οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι συνδυασμένοι μὲ τὸν κ. Χατζόπουλον. Ὅταν τοῦτο μόνον σκεφθῆτε, ὅτι ἐδιορίσθησαν τότε καὶ μένουσιν ἔτι οἱ αὐτοὶ, δὲν ἠμπορεῖτε παρὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι ἦταν φίλοι των. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ τούτου, διότι δὲν ἔχει ὄρεξιν ἡ Βουλὴ νὰ μὲ ἀκούσῃ. Τὴν 11 λοιπὸν γίνεται ἓν τηλεγράφημα πρὸς τὴν Α. Μ. διὰ τοῦ ὁποίου τὴν βεβαιώνουν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι βέβαιον ἀπὸ τοῦδε ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν. Συνδυάσατε τώρα αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα μὲ τὴν ἀπόστασιν τῶν ἓξ ὡρῶν τοῦ δήμου Κορωνίδος, καὶ τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου ἐκείνου, ἡ ὁποία ἤρχισε τὴν 11, ὅπως ἰσχυρίζονται οἱ ἴδιοι ἐνιστάμενοι (θόρυβος) καὶ θέλετε πεισθῆ, ὅτι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι εἰλικρινές. Ἀπέσχον λοιπὸν τῆς ἐκλογῆς καὶ εἰς οὐδὲν ἄλλο εἰργάσθησαν παρὰ νὰ ἐμποδίσουν τοὺς φίλους των νὰ ψηφοφορήσουν. Δὲν εἶχον, κύριοι, ψήφους καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ὅσοι δὲν κατάγονται, δὲν κατῴκησαν εἰς ἕνα τόπον, παρὰ μόνον εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ζητοῦν ψήφους. Τὸ μόνον πρᾶγμα ὅπερ τοὺς συνδέει μὲ τὴν ἐπαρχίαν εἶναι, ὅτι ὁ πατὴρ τοῦ μὲν ἠγόρασεν ἓν κτῆμα, ὁ δὲ ἄλλος διότι ἔτυχε νὰ γεννηθῇ ἐκεῖ. Ἀνήκετε, κύριοι, ὅλοι εἰς ἐπαρχίας καὶ ὀνομάσατέ μου μίαν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία νὰ δέχεται τοιούτους ἀντιπροσώπους νὰ παρουσιάζωνται τὴν τελευταίαν ἡμέραν καὶ ζητοῦν ψήφους. Ναὶ, ὑπάρχει ἡ Ἄνδρος, ἥτις ἐξέλεξε τὸν κύριον Μαυροκορδάτον, ἀλλ’ ὁ κ. Μαυροκορδάτος ἔχει μίαν ἱστορίαν πολιτικὴν, σπουδαίαν, ἀποβλέπουσαν ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§133ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ δι’ ὅσα εἴπετε περὶ τοῦ ὀνόματός μου, ἀλλ’ ὑπάρχει τι μὴ ἀκριβές· δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν ἐπῆγα εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, διότι καὶ πρὸ δέκα ἐτῶν μετέβην καὶ ἔμεινα ἐκεῖ.

§134ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Τόσον περισσότερον μὲ ἐνισχύσατε δι’ αὐτῆς τῆς παρατηρήσεώς σας, καὶ σᾶς εὐχαριστῶ. Παραλείπω λοιπὸν τὰ λοιπὰ, διότι ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ τηλεγραφήματος ὅλα καταπίπτουν, διότι βλέπετε ἀπὸ τὸ τηλεγράφημα ὅτι ἀπεσύρθησαν· ἀναφέρουν ὅτι ὑπεγράφη ἀπὸ τῆς δωδεκάτης τοῦ Σαββάτου, ἀλλ’ ὑπεγράφη ἀπὸ τὴν παραμονὴν, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἄλλως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὸν δῆμον Τραγέας ἐπέστρεψε τὸ βράδυ τοῦ Σαββάτου ὁ κύριος Χατζόπουλος· δὲν εἰμποροῦσε λοιπὸν τὴν μεσημβρίαν νὰ ᾖναι εἰς τὴν πόλιν νὰ ὑπογράψῃ, καὶ νὰ ᾖναι συνάμα καὶ εἰς τὴν Τραγέαν, ὅπου ὑπέγραψε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς καὶ ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν μ. μ.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§136ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Πολὺ καλὰ, σιωπῶ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος τις ἔχει τὸν λόγον, κύριοι;

§138ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δι’ ἀναστάσεως, κύριε Πρόεδρε.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Κονταράτον, Ναυπλιώτην καὶ Γκίλην. Ἐκλογὴ Ναυπακτίας.

§140ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Τούτων οὕτως ἐχόντων, γνωμοδοτοῦμεν· Νὰ κηρυχθῇ ἔγκυρος ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας ὡς πρὸς τοὺς πλειονοψηφήσαντας Ἰω. Δράκον καὶ Ν. Καλαντσόπουλον καὶ γίνωσι δεκτοὶ οὗτοι ὡς νόμιμοι αὐτῆς βουλευταί. Ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Πιλήνης καὶ ἐπαναληφθῇ αὕτη πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης ἐκλεγομένων, ἀφ’ οὗ ληφθῇ πρόνοια ὅπως ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ δήμου τούτου διορθωθῇ συμφώνως μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 533 τοῦ ἔτους 1870 ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν.» Ὑπάρχει καὶ μειοψηφίας ἔκθεσις. «Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἓν μὲν μέρος τῆς μειονοψηφίας προτείνει τὴν ἀκύρωσιν ἁπάσης τῆς ἐκλογῆς ὡς προϊὸν οὔσης βίας καὶ ἐπεμβάσεως, τέσσαρα δὲ μέλη προτείνουσι τὴν ἀκύρωσιν τεσσάρων δήμων, ἤτοι Πιλήνης, Προσχίου, Κλεπαΐδος καὶ Παρευηνίων, ἐν οἷς ἰδίως καταφαίνονται ἡ βία καὶ ἡ ἐπέμβασις.»

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§142Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§143ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§144Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ζητῶ τὸν λόγον καὶ σεῖς λέγετε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;—Κύριοι, βεβαίως πολλὰ δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ σᾶς εἴπω· εἶμαι ἐκεῖνος ὅστις ἐν τῇ ἐκθέσει ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Ὁ λόγος ὅστις μὲ ἔπεισε νὰ κηρυχθῶ κατὰ τῆς ἐκλογῆς Ναυπακτίας δὲν ἦτο κανεὶς ἄλλος, παρὰ ὁ λόγος τῆς ὑλικῆς βίας τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθησαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ, κύριοι, πᾶν ἄλλο ἐγένετο ἢ ἐκλογή. Πρὸ 40 ἡμερῶν, ἀπὸ τῆς διαλύσεως τουτέστι τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς, ἡ ἐπαρχία τῆς Ναυπακτίας δὲν ἐχρησίμευσε παρὰ ἓν στρατόπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον συνεκεντρώνοντο ὅλαι αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις καὶ πρὸ πάντων στρατιῶται, ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀξιωματικοὶ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην. Πολλὰ καὶ ἠκούσατε καὶ ἀνεγνώσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἡμεῖς δὲ ὡς μέλη τοῦ τμήματος ἐν τῷ ὁποίῳ ἐξηλέγχθη ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας ταύτης, ἠκούσαμεν καὶ εἴδομεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἔτι πλείονα. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας συγγενεῖς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, συγγενεῖς τῶν ἐπιτυχόντων, ἐντόπιοι ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς βίας καὶ τῆς πιέσεως καὶ διαφόρων ἄλλων μέσων ἐπέβαλον τὴν θέλησίν των. Ἡ ἐπαρχία ἐκείνη, κύριοι, ἐχρησίμευσεν ὡς ὁ τόπος εἰς τὸν ὁποῖον ἠδύναντο πολλοὶ στρατιωτικοὶ νὰ κάμωσι στάδιον, καὶ πολλοὶ πολῖται ὅπως ἀποκτήσωσι βαθμοὺς στρατιωτικούς. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ἀπὸ πολίτης, κύριοι, ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος προσέφερεν ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν Κοτίνης, νομίζω, τὶς μετεφέρθη εἰς τὴν ἐνεργὸν φάλαγγα. Καὶ γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν ἐνεργὸν φάλαγγα δὲν ὑπάρχουσι παρὰ τὰ ἱερὰ λείψανα τοῦ ἀγῶνος. Ἠθέλησαν οὕτως εἰπεῖν νὰ βεβηλώσωσι καὶ αὐτὸν τὸν ἱερὸν ἀγῶνα πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ὑπαξιωματικοὶ ἀποβληθέντες ἀπὸ τὰ σώματα ἐπανῆλθον καὶ ἐστάλησαν πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, πολῖται δὲ οἱ ὁποῖοι δὲν συγκατετέθησαν νὰ ψηφοφορήσουν ὑπὲρ τοῦ ὑπουργικοῦ συνδυασμοῦ, ἀρχηγὸς τοῦ ὁποίου ἦτο ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκρεουργήθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην τὰ ἀποσπάσματα, οἱ συγγενεῖς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὄχι μόνον ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας παρεβίαζον τοὺς ἐκλογεῖς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ χωρία παρεβίαζον τοὺς πολίτας διὰ νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν ἐπιμένω εἰς τὰ καθέκαστα, διότι νομίζω ὅτι οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους μέχρι τοῦδε σᾶς εἶπον εἶναι ἀρκετοὶ ν’ ἀκυρώσωσι τὴν ἐκλογήν.

§145ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρέπει ν’ ἀναπτυχθῇ περισσότερον.

§146Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἄλλην ἀνάπτυξιν θέλετε νὰ κάμω; Κατὰ τὴν κρίσιν τὴν ἰδικήν μου, κύριοι, δὲν ἠμπορῶ νὰ συμβιβάσω τὴν ἔννοιαν ἐλευθέρας ἐκλογῆς μὲ τοιαύτην κατάστασιν πραγμάτων, ἥτις ἔλαβε χώραν καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, καὶ διὰ τοῦτο, κύριοι, κηρύττομαι καθ’ ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Πέντε μέλη ἐζήτησαν τὴν ἀκύρωσιν τεσσάρων δήμων καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων αὐτῶν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἐξέθεσαν· ἀλλ’ ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἀκύρωσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὴν ἐζήτησα διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ὅτι μία πίεσις τόσον μεγάλη εἰς τέσσαρας δήμους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κύριοι, χωρὶς νὰ πολυλογήσω, διότι παρετήρησα μέχρι τοῦδε, ὅτι οἱ πολλοὶ λόγοι καθόλου δὲν ὠφελοῦν τὴν ὑπόθεσιν, προτείνω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὅλης τῆς ἐπαρχίας. Αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔχω καὶ οὕτως ἠξεύρω, κύριε Μίληση, νὰ ὁμιλῶ.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§148ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐνῷ λέγει, σπουδαῖα πράγματα ἔλαβον χώραν, βία, πίεσις, ἐνῷ ἀνέφερεν ἀνθρώπους κατακρεουργηθέντας, δὲν ἔχω νομίζω ἄδικον νὰ θέλω ν’ ἀκούσω τὰ καθέκαστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ δὲν θέλει νὰ ὁμιλήσῃ.....

§150Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύρ. Μίλησης θέλει νὰ τὸν εἴπω πολλὰ ὡρισμένα πράγματα. Φαίνεται, ὅτι ἐλλείπει ἀπὸ τὸ βιβλίον τοῦ κ. Μίληση ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας, ἐγὼ ὅμως εἰς τὸ βιβλίον ἔχω τὴν ἔκθεσιν περὶ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καὶ τοῦ κάμω τὴν χάριν νὰ τὴν ἀναγνώσω (Ἀναγινώσκει μέρος ἐκ τῆς ἐκθέσεως). Καὶ ὅμως λέγω, ὄχι μόνον πεντήκοντα ἀπεκλείσθησαν, ἀλλὰ μετεβλήθη ὁλόκληρον τὸ ἀποτέλεσμα, διότι μία τοιαύτη παραβίασις δὲν ἀποκλείει πεντήκοντα, ἀλλὰ πολλούς, διότι ἐμπνέει τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν)· καὶ ἀποδεικνύει τὴν καταδίωξιν τοῦ Πρωτοπαπᾶ ὡς κληρούχου. Μάθε δὲ, κ. Μίληση, ὅτι ὁ πρωτοπαπᾶς εἶναι δικηγόρος, ἦτο δὲ καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καναβοῦ, καὶ δὲν ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ φυγοδικήσῃ ὡς κληροῦχος· μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἠδύναντο νὰ τὸν ζητήσουν καὶ νὰ τὸν εὕρουν, διότι αὐτὸς ὡς δικηγόρος εὑρίσκεται πάντοτε ἐν Μεσολογγίῳ ἐντὸς τοῦ δικαστηρίου. Ἡ σύλληψις λοιπὸν τοῦ Πρωτοπαπᾶ δὲν εἶχεν ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ ἐμπνεύσῃ τὸν φόβον, καθὼς σᾶς εἶπα· (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). Αὐτὰ εἶναι εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ εἶναι λοιπὸν περιττὸν νὰ προχωρήσω.

§151ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι, ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας τοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη, ἔρχομαι νὰ ἐκθέσω τί τὸ τμῆμα παρετήρησεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης καὶ ποῦ στηριζομένη ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος προέβη εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Μία ἔκθεσις λίαν ἐκτεταμένη ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκτίθενται πολλὰ πράγματα ὡς λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας στηριζόμενοι τινες ἐζήτησαν τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς. Αἱ ἐνστάσεις ἐκ μέρους τῶν ἀποτυχόντων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, διαιροῦνται κυρίως εἰς δύο· εἰς ἐνστάσεις γενικὰς καὶ εἰς ἐνστάσεις εἰδικὰς κατά τινων δήμων ἐκ τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπαρχίαν ταύτην. Καὶ γενικῶς μὲν οἱ ἀποτυχόντες ἐκθέτουσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς στρατιωτικῆς πιέσεως, διότι στρατιωτικὴ δύναμις λίαν ὑπεράριθμος, λέγουν, συνεκεντρώθη εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν καὶ ὅτι ἡ δύναμις αὕτη, συγκεντρωθεῖσα πρὸ τῆς ἐκλογῆς εἰς διαφόρους δήμους τῆς ἐπαρχίας χάριν δῆθεν ὑπηρεσίας, ἐνήργησε διαφόρους πράξεις ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν ἐκφράζει τὴν ἀληθῆ καὶ εἰλικρινῆ θέλησιν τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Προσθέτουσι δὲ ὅτι καθ’ ὅλων αὐτῶν τῶν πράξεων οἱ ἐνιστάμενοι ἐγκαίρως ἀπευθύνθησαν πρὸς τὰς διαφόρους ἀρχὰς τοῦ τόπου, ἀλλ’ αἱ ἀρχαὶ δὲν ἔδωκαν προσοχὴν οὐδεμίαν εἰς τὰς παραστάσεις των. Ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ὅμως εἰς τὸ τμῆμα, κύριοι, ἐγγράφων ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος παρετήρησεν, ὅτι αἱ αἰτιάσεις αὗται δὲν εἶναι ἀληθεῖς, διότι δὲν ἔχουσι σχέσιν μὲ τὴν ἐκλογήν. Καὶ πρῶτον, κύριοι, ἐκ τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὸ τμῆμα ἐγγράφων περὶ τῆς καταστάσεως τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως τῆς ὑπαρχούσης ἐν Ναυπακτίᾳ ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοὶ τῶν ἐνισταμένων περὶ συγκεντρώσεως στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὅπως ἐπηρεάσωσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, δὲν εἶναι ἀληθεῖς, διότι οὗτοι, ὅπως λέγουν, 200 τόσοι εὔζωνοι καὶ 32 ὑπαξιωματικοὶ καὶ 50 χωροφύλακες καὶ 10 ὑπομοίραρχοι καὶ ἐνωματάρχαι συνεκεντρώθησαν ἐκεῖ· ἀλλ’ ἡ προσθήκη ἡ γενομένη εἰς τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν τὴν ἑδρεύουσαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην δὲν ὑπερβαίνει τὸν ἀριθμὸν τῶν 44 ἀνδρῶν· 44 εἶναι οἱ προστεθέντες εἰς τὴν ἑδρεύουσαν ἐκεῖ στρατιωτικὴν δύναμιν. Ὁ ἀριθμὸς λοιπὸν αὐτὸς τῶν προστεθέντων δὲν ἔπεισε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος, ὅτι ἦτον ἀρκετὸς νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα, νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων καὶ νὰ τὸ μετατρέψῃ ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, ἐνῷ πράγματι οἱ ἐπιτυχόντες εἶναι οἱ ἐκλεκτοὶ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Προσθέτουσι, κύριοι, ὅτι στρατιωτικοί τινες πολὺ πρὸ τῶν ἐκλογῶν συγκεντρωθέντες εἰς διάφορα χωρία τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἔκαμνον ὑπηρεσίας, ἄλλοι μετὰ τῶν εἰσπρακτόρων πρὸς εἴσπραξιν, ἄλλοι δὲ χάριν ὑπηρεσίας λέγουν ὅτι ἐψηφοθήρουν ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου τῶν συνδυασμῶν, ὅτι ἐνήργησαν κακώσεις, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων ὁ λαὸς ἠναγκάσθη νὰ τεθῇ ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἀλλὰ καὶ περὶ τούτου, κύριοι, ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἠδυνήθη νὰ πεισθῇ, διότι πράξεις τινὲς, αἱ ὁποῖαι ἀνεφέρθησαν ὅτι ἔλαβον χώραν κατὰ πολιτῶν ἐκ μέρους στρατιωτικῶν, ἔλαβον χώραν πρὸ τῆς ἐκλογῆς· δὲν εἶναι δὲ παντάπασι βέβαιον ὅτι ἐγένοντο χάριν τῆς ἐκλογῆς, καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν βεβαίωσιν περὶ τούτου, παρὰ μόνον τὴν βεβαίωσιν τῶν ἐνισταμένων. Οἱ ἐπιτυχόντες ἄλλως τε, καθὼς καὶ ὁ κύριος Ῥοντήρης, ἀμφισβητοῦν τοῦτο, ἐκθέσαντες μάλιστα, ὅτι αἱ πράξεις αὗται, τὰς ὁποίας ἀναφέρουν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι ἐκακώθησαν πολῖται, προῆλθον ἐξ αὐτῶν τῶν παθόντων, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τοῦτο, ὅπως ὁ κύριος Ῥοντήρης ἰσχυρίσθη. Ἰδίως εἰς τὸν δῆμον Κλεπαΐδος ἐφονεύθη πολίτης τις Κόκκαλης. Οἱ ἐνιστάμενοι διϊσχυρίζονται ὅτι ὁ φόνος αὐτὸς ἔγεινε χάριν τῶν ἐκλογῶν, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις διὰ νὰ μετατρέψῃ τὸ φρόνημά του καὶ νὰ τὸν καταστήσῃ ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου τῶν συνδυασμῶν, τὸν ἠπείλησεν, οὗτος δὲ ἀντέλεξε καὶ ἐντεῦθεν προῆλθεν ὁ φόνος· οἱ ἐπιτυχόντες ὅμως ἰσχυρίζονται τὸ ἐναντίον, ὅτι ὁ Κόκκαλης εἶχε διαφορὰς πρὸς ἄτομά τινα, ἔλαβε χώραν σύγκρουσις μεταξὺ αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν σύγκρουσιν ἐφονεύθη παρὰ τοῦ Κόντικα.

§152Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔγεινε φαλαγγίτης.

§153ΜΑΝΕΤΑΣ. Φαίνεται δὲ, κύριοι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, διότι ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κόκκαλη, ὁ ὁποῖος φαίνεται ὅτι παρευρέθη εἰς τὴν σκηνὴν αὐτὴν, συνελήφθη ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ διατελεῖ προφυλακισμένος, ἐξ οὗ φαίνεται, ὅτι καὶ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐπιῤῥίπτει τὸ λάθος εἰς αὐτόν. Ἐνῷ, κύριοι, οὐδὲν τεκμήριον, οὐδεμίαν ἔνδειξιν ἔχομεν, ὅπως πεισθῶμεν, ὅτι αἱ πράξεις αὗται ἔλαβον χώραν χάριν τῆς ἐκλογῆς, ἔχομεν ἐπίσης ἀξιοπίστους μάρτυρας ὡς καὶ τὴν πρᾶξιν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἰσχυρίσθησαν περιπλέον, ὅτι αἱ δημόσιοι ἀρχαὶ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης οὐδεμίαν προσοχὴν ἔδιδον εἰς τὰς αἰτιάσεις καὶ τὰ παράπονα τῶν ἐνισταμένων, ἀλλ’ ὅτι ἐκώφευον εἰς τὰς παραστάσεις των. Ἐπίσης ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα μᾶς ὑπεβλήθησαν φαίνεται ὅτι αἱ ἀρχαὶ δὲν ἐκώφευον, ἀλλὰ πάσας τὰς ἐνστάσεις των ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν των. Ὑπῆρχε σταθμὸς στρατιωτικὸς εἰς μίαν θέσιν τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας· ὁ σταθμὸς αὐτὸς μετετέθη εἰς ἄλλην θέσιν, διότι ἐθεωρήθη καταλληλοτέρα ἡ νέα αὕτη θέσις. Οἱ ἐνιστάμενοι ὑποθέτοντες, ὅτι ἡ τοποθέτησις τοῦ σταθμοῦ εἰς ἄλλο μέρος ἔγεινε χάριν τῆς ἐκλογῆς, παρεπονέθησαν καὶ ἐζήτησαν τὴν μετάθεσιν, καὶ ἡ μετάθεσις τοῦ σταθμοῦ, κύριοι, πραγματικῶς κατωρθώθη. Παρεπονέθησαν, ὅτι στρατιωτικοί τινες ἐκακοποίησαν πολίτας, καὶ ὅσους κατήγγειλαν ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, πάντες ἐτιμωρήθησαν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων. Παρεπονέθησαν, ὅτι εἷς ἀνθυπασπιστὴς καὶ δύω λοχίαι ἐψηφοθήρουν ὑπὲρ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐκακοποίουν πολίτας, καὶ αἱ ἀρχαὶ ἀνεκάλεσαν τοὺς στρατιωτικοὺς τούτους εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἀφοῦ οἱ ἐνιστάμενοι παρεπονέθησαν. Ἐκ τούτων, κύριοι, παρατηρεῖτε, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι αἱ δημόσιοι ἀρχαὶ ἐκώφευον εἰς τὰ παράπονα αὐτῶν, ἀλλὰ πᾶσάν των αἴτησιν τὴν ἐξετέλεσαν, καὶ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν, ἔγειναν. Μετὰ τὰς γενικὰς ἐνστάσεις, κύριοι, διὰ τῶν ὁποίων σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ ἐνιστάμενοι θέλουν νὰ παραστήσουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ὡς προϊὸν στρατιωτικῆς βίας, παραπονοῦνται ἰδίως κατὰ τῆς ἐκλογῆς τριῶν δήμων· κατὰ τοῦ δήμου Παρευηνίων, Προσχίου, Πιλήνης. Κατὰ δὲ τὴν ἐνώπιον τοῦ τμήματος συζήτησιν εἷς ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων, ὁ κ. Φαρμάκης, προσέβαλε καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Κλεπαΐδος. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐκ τῶν πρακτικῶν παντάπασι σχεδὸν δὲν ὑποστηρίζονται αἱ ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας οἱ ἐνιστάμενοι ἀπηύθυνον κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων τούτων, ἀλλ’ ὑπάρχουσι λόγοι, ἐξ ὧν δύναται νὰ πεισθῇ τις, ὅτι αἱ αἰτιάσεις αὗται δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Ἐν πρώτοις παραπονοῦνται κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πιλήνης, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, διοικουμένη ὑπὸ ἑνὸς τῶν συγγενῶν τοῦ κυρίου Δράκου, παρευρίσκετο διαρκῶς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας καὶ παρεμπόδιζε τοὺς ἐκλογεῖς ὅπως ψηφοφορῶσιν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κυρίου Δράκου. Ἀλλ’ ἐὰν, κύριοι, πληροφορηθῆτε, ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀνῆκε κατὰ πλειοψηφίαν εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας, σύγκειται δὲ ἐκ προσώπων, τὰ ὁποῖα γινώσκουσι καλῶς νὰ προστατεύσωσι τὰ συμφέροντα τῶν φίλων των, θέλετε ὁμολογήσει, ὅτι αἱ αἰτιάσεις αὗται δὲν εἶναι ἀληθεῖς, ἀφοῦ ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν δὲν κατεχωρήθη οὐδὲν τοιοῦτον ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ἀληθῶς, κύριοι, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου τούτου ἀπηύθυνε κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἕνα ἔγγραφον πρὸς τὸν ἀποσπασματάρχην καὶ ἕτερον πρὸς τὸν φρούραρχον, τὸ ὁποῖον μάλιστα ἐπεδόθη διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, εἰς τὰ ὁποῖα ἐκθέτει παρεκτροπάς τινας διαπραχθείσας ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως· ἀλλὰ, κύριοι, τὰ παράπονα αὐτὰ ἀποβλέπουν μόνον σύγχυσίν τινα, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας ἔλαβε χώραν· ἔκτοτε δὲ ἡ ἐφορευτικὴ αὕτη ἐπιτροπὴ, ἥτις, σᾶς εἶπον, εἶχε συμπαθείας πρὸς τοὺς ἀποτυχόντας καὶ τὴν διάθεσιν νὰ ὑπερασπισθῇ τὰ δικαιώματα αὐτῶν, ὄχι μόνον δὲν ἐξέθεσε κἀνὲν παράπονον, ἀλλὰ τοὐναντίον εἰς τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας βεβαιοῖ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ἐν τάξει καὶ νομιμότητι.

§154ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένη παρὰ πάντων (ἡ πρᾶξις);

§155ΜΑΝΕΤΑΣ. Καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀποτυχόντων. Ἐὰν λοιπὸν, κύριοι, ἀληθῶς ἐλάμβανον χώραν παρεκτροπαὶ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ εἶχον ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀρκούντως ἔδειξε διὰ τῆς πράξεώς της, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἀποκρύψῃ τι γενόμενον κατὰ τῶν φίλων της, δὲν ἤθελεν ἐκθέσει ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὅσα οἱ ἐνιστάμενοι ἀπευθύνουσι κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἢ τοὐλάχιστον δὲν ἤθελε βεβαιώσει ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ἐν τάξει καὶ νομιμότητι. Κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἐνόμισε καλὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἐνστάσεις ἐξωδίκους καὶ σχηματίσῃ γνώμην κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Περιπλέον, κύριοι, ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ τμῆμα καὶ διάφορα ἔγγραφα ἐκ μέρους τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καθ’ ἑκάστην ἐζήτει τὴν συνδρομὴν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν καλπῶν μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς. Ἐὰν, κύριοι, ἀληθῶς ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐφρόντιζεν ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου τῶν συνδυασμῶν νὰ ἐνεργῇ ὅσα οἱ ἐνιστάμενοι ἀποδίδουν εἰς αὐτὴν, βεβαίως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἥτις συνεπάθει ὑπὲρ τῶν ἐναντίων, δὲν ἤθελεν ἀναθέσει εἰς αὐτὴν τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ τὴν φρούρησιν τῶν καλπῶν ἐν καιρῷ νυκτός. Αἱ αὐταὶ περίπου ἐνστάσεις ἀπευθύνονται καὶ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Προσχίου, ὅτι καὶ ἐδῶ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις διημέρευεν ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ἀναγκάζουσα τοὺς πολίτας νὰ ψηφοφορῶσιν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἐπιτυχόντων προσθέτουσι δὲ περιπλέον ὅτι εἰς ἓν ἐκ τῶν χωρίων τῶν ἀποτελούντων τὸν δῆμον τοῦτον ὑπαξιωματικός τις ἠπείλησε τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου τούτου νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἀλλά, κύριοι, καὶ ἐκ τῶν παραπόνων αὐτῶν δὲν δύναται ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν, καθ’ ὅσον ἐκ τῶν πρακτικῶν πάλιν ἐξάγεται ἡ αὐτὴ ἀκρίβεια· εἰς τὸν δῆμον τοῦτον, κύριοι, οἱ ἀποτυχόντες εἶχον τὴν τύχην νὰ ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς· ἡ πλειοψηφία αὕτη ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἔδειξεν, ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ συγχωρήσῃ καμμίαν παραβίασιν, καμμίαν παρεκτροπὴν πρὸς βλάβην τῶν ἀποτυχόντων. Καὶ μολαταῦτα, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη οὐδὲν παράπονον ἐκθέτει ἐν τοῖς πρακτικοῖς καθ’ ὅλον τὸ τετραήμερον οὔτε περὶ τῶν λεχθέντων ὅτι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐκεῖ, οὔτε εἰς ἄλλα χωρία. Ἓν μόνον, κύριοι, φαίνεται παράπονον τεθειμένον ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐκ μέρους ἑνὸς Καραμανίδου, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιτροπὴ οὐδὲν ἐκφέρει καὶ ἀμφιβάλλει πολύ. Διότι, ἂν ἀληθῶς ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐπετίθετο κατὰ τοῦ Καραμανίδου αὐτοῦ, βεβαίως ἠδύνατο νὰ τὸν ἐμποδίσῃ ὅπως ἔλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐνῷ αὐτὸς ἔρχεται καὶ ἐκθέτει τὰ παράπονά του κατὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Λέγουν περιπλέον, ὅτι εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἐπροσωποκρατήθη ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὅτι τοῦτο ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀληθῶς, κύριοι, ἐπροσωποκρατήθη, ὄχι ὅμως διὰ χρέος δημόσιον, ἀλλ’ ἀπὸ ἕνα πολίτην, ὅστις εἶχε νὰ λάβῃ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν ἐντολὴν εἰς κλητῆρα, ὅστις μεταβὰς ἐκεῖ τὸν συνέλαβε καὶ τὸν ἐπροσωποκράτησεν· ἐπίσης καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καναβοῦ, ὁ Πρωτοπαπᾶς, ἐφυλακίσθη ὡς συνεργός, καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὸ τμῆμα φαίνεται, ὅτι κληροῦχός τις τοῦ δήμου ἐκείνου καταδιωκόμενος ὅπως καταταχθῇ εἰς τὸν στρατὸν, ἐξῃτήσατο δι’ ἀναφορᾶς του τὴν ἀναθεώρησιν πρὸς ἐξαίρεσιν, κατέβαλε καὶ τὰ νενομισμένα δικαιώματα καὶ ἐζήτησεν ὅπως συλληφθῇ ὁ Πρωτοπαπᾶς. Διαταγὴ πρὸς τοῦτο εἶχεν ἐκδοθῆ ἐκ μέρους τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὁποίας ἀπεπειράθη νὰ γίνῃ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ὁ Πρωτοπαπᾶς προλαβὼν ἔφυγεν. Ἀλλ’ ἐντεῦθεν, κύριοι, δὲν φαίνεται νὰ προῆλθε ζημία τις εἰς τὸν κύριον Καναβόν, διότι οὗτος δὲν ἐστερήθη τοῦ ἀντιπροσώπου του, ἀλλὰ ἄλλος ἀντὶ τοῦ Πρωτοπαπᾶ τὸν ἀντικατέστησε καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐκλογῆς δὲν φαίνεται νὰ ἔπαθε ζημία τινα. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κλεπαΐδος. Ὁ κύριος Φαρμάκης ἐξέθεσε λόγους τινὰς ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐζήτησε τὴν ἀκύρωσιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ὅτι οὐδεμίαν ἀπόδειξιν ἢ μᾶλλον ἔνδειξιν προσήγαγε πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἰσχυρισμῶν αὐτοῦ, τοὐναντίον μάλιστα παρατηρεῖτε ἐν τῇ ἐγγράφῳ ἐκθέσει τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Καναβοῦ, Βότσαρη καὶ Σισμάνη, ὅτι οὐδεμία προσβολὴ ἐγένετο κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου, εἰς τὸν ὁποῖον φαίνεται ὅτι κατὰ πολὺ ἐπλειοψήφησαν οἱ ἀποτυχόντες. Εἰς τὸν δῆμον Παρευηνίων. Οἱ ἐνιστάμενοι ἰσχυρίζονται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τυχοῦσα ἐκ μονομερείας ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων, διεξήγαγεν ἀτάκτως τὴν ἐκλογὴν καὶ ἐνήργησε τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς πρὸς βλάβην τῶν ἀποτυχόντων. Καθ’ ὅλον, κύριοι, τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς οὐδὲν παράπονον ἠγέρθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου καθ’ ὅλας τὰς τρεῖς ἡμέρας. Τὴν τελευταίαν ἡμέραν εἰς τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας εἷς τῶν σφαιριοδοτῶν κατήγγειλεν ἐκλογέα τινα, ὅτι ψηφοφορῶν προσεπάθησε νὰ νοθεύσῃ ἢ ἀλλοιώσῃ τὸ περιεχόμενον τῶν καλπῶν. Ἡ καταγγελία λοιπὸν κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικά. Μετὰ ταῦτα δὲ ὁ πατὴρ τοῦ καταγγελθέντος ἐνεχείρισεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἔνστασίν τινα, διὰ τῆς ὁποίας παραπονεῖται, ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τῶν σφαιριοδοτῶν ἐνόθευσε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἐγχειρίζουσα εἰς τοὺς προσερχομένους ψηφοφόρους διπλᾶ καὶ τριπλᾶ σφαιρίδια, ὅπως ῥίπτωσιν εἰς τὰς κάλπας. Καὶ ἀληθῶς, κύριοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς κατέδειξεν ἀταξίαν τινα περὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν σφαιριδίων. Διότι τὰ σφαιρίδια δὲν εἶναι ἰσάριθμα εἰς ὅλας τὰς κάλπας μήτε μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων. Ποῦ μὲν ὑπάρχουσιν εἴκοσι, ποῦ δὲ 30 καὶ ἀλλοῦ περισσότερα μέχρι 50 πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐνῷ δὲν εἶναι βεβαιωμένον παντάπασι παρὰ τίνος ἐῤῥίφθησαν τὰ σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας, ἀφοῦ μάλιστα εὑρέθησαν εἰς ὅλας τὰς κάλπας, καὶ ἀφοῦ ἡ νόθευσις τοῦ περιεχομένου τῶν καλπῶν ἀνταποδίδεται ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων μερίδων, διότι φαίνεται ὅτι κατήγγειλαν τὸν ἐκλογέα Καρβούνην ὡς νοθεύσαντα τὸ περιεχόμενον τῶν καλπῶν, ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ μετὰ τὴν καταγγελίαν κατήγγειλε τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι αὐτὴ ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τῶν σφαιριοδοτῶν ἔκαμεν, ὥστε νὰ μεταβληθῇ τὸ ἀποτέλεσμα· ἐνῷ λοιπὸν δὲν εἶναι βεβαιωμένον ὁπόθεν προῆλθεν ἡ ἀταξία αὕτη, ἐπειδὴ μάλιστα ἡ διαφορὰ τῶν σφαιριδίων τούτων δὲν ἐπηρεάζει παντάπασι τὸ ἀποτέλεσμα, ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ γνώμην τινα εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφῆκε τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου, νὰ τὸ λύσῃ σύμφωνα μὲ τὴν νομολογίαν, τὴν ὁποίαν ἤθελε καθιερώσει ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν, ὅπου ἤθελον ἀπαντηθῇ ὅμοια ζητήματα. Τοιουτοτρόπως, κύριοι, ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἐπείσθη περὶ τῆς ἀπειρίας τῶν αἰτιάσεων τῶν ἀπευθυνομένων κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, καὶ δὲν ἐπείσθη, διότι οὐδεμία ἀπόδειξις προσήχθη πρὸς ὑποστήριξιν αὐτῶν· τοὐναντίον δὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς μάχεται ἐναντίον τῶν αἰτιάσεων αὐτῶν καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι κατὰ τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν ἔλαβε χώραν πράγματι ἐκλογὴ καὶ ὄχι ὅπως ὁ κύριος Πετιμεζᾶς εἶπεν, ὅτι πᾶν ἄλλο ἔλαβε χώραν ἢ ἐκλογή. Διότι ἂν παρατηρήσητε τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς, θέλετε παρατηρήσει, ὅτι ἐνταῦθα ὁ συναγωνισμὸς ἦτο ζωηρότατος, ὅτι ὁ συνδυασμὸς ὁ ἐπιτυχὼν, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐλέγετο ὅτι διεπράχθησαν τόσα καὶ τόσα, δὲν ἐπλειονοψήφησεν εἰμὴ κατ’ ὀλίγας ψήφους, δὲν ἐπέτυχε δὲ καὶ καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι εἷς ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τούτου ἀπέτυχε. Διὰ τοῦτο ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἐδίστασε νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν, τὴν ἀπόῤῥιψιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐνστάσεων τῶν ἀναφερομένων κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἐκτὸς ὅμως, κύριοι, τῶν ἐνστάσεων, τὰς ὁποίας οἱ ἀποτυχόντες ὑπέβαλον κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἔνστασις ἐκ μέρους ἑτέρου τινὸς ἀποτυχόντος, τοῦ κυρίου Ῥοντήρη, ὅστις ἰσχυρίζεται, ὅτι 58 ἐκλογεῖς μὴ ἔχοντες δικαίωμα ψήφου, καθότι τὸ δικαστήριον τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν δι’ ἀποφάσεώς του διέταξε τὴν διαγραφὴν αὐτῶν, ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον Πιλήνης, ὅτι 15 περιπλέον πρόσωπα μὴ ἐγγεγραμμένα παντάπασιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον φαίνονται σημειωμένα ὡς ψηφοφορήσαντα, πρὸς δὲ ὅτι 9 ἐκλογεῖς, τῶν ὁποίων τὴν ἐγγραφὴν διέταξε τὸ δικαστήριον τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν δι’ ἀποφάσεώς του εἰς τὸν κατάλογον, δὲν ἐνεγράφησαν ὑπὸ τοῦ δημάρχου καὶ οὕτως ἀπαρτίζεται εἷς ἀριθμὸς 82 ψηφοφόρων, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὰς ἐνστάσεις τοῦ κυρίου Ῥοντήρη, ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ τελευταίου τῶν ἐπιτυχόντων, τοῦ κυρίου Φαρμάκη, καὶ καθιστῶσιν ἀμφίβολον τὴν θέλησιν τῆς ἐπαρχίας ὡς πρὸς τὸν τρίτον αὐτῆς βουλευτήν. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος παρατηρήσασα, ὅτι ἀληθῶς ὑπάρχει μία ἀπόφασις δικαστικὴ, ἡ ὁποία διέταξε τὴν διαγραφὴν ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου 58 ψηφοφόρων, νομίζω, παρατηρήσασα δὲ περιπλέον, ὅτι 15 ἀληθῶς πρόσωπα σημειωμένα εἰς τὰς ἐνστάσεις τοῦ κυρίου Ῥοντήρη καὶ ἐγγεγραμμένα ὡς ψηφοφορήσαντα δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη τοῦ δήμου Πιλήνης καθόσον ἀφορᾷ τὸν τελευταῖον βουλευτὴν, διότι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἐπηρεάζει τοὺς ἐπιτυχόντας, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἤθελε πεισθῇ, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὕτη ἡ ἐκδοθεῖσα ἐπὶ ἐνστάσεων κατὰ τοῦ καταλόγου τοῦ 1870 δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ 1871, εἰς τὸν ὁποῖον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐνεγράφησαν, συμπεριλήφθησαν, διότι ὑπῆρχον ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1870. Ἠγέρθη ἀντίῤῥησις ὅτι οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἔχει ἐπὶ τοῦ καταλόγου τοῦ 1870, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐνηργήθη ἡ ἐκλογή, καὶ ὅτι ἀφοῦ ἐκλογικὸς κατάλογος προγενεστέρου ἔτους, ὅστις ἀνεθεωρήθη κατὰ τὰς ἀποφάσεις καὶ κατέστη...

§156ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄ! προγενεστέρου;

§157ΜΑΝΕΤΑΣ. Ναὶ, τοῦ 1870. Κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου τοῦ 1870 ἐγένετο ἔνστασις πρὸς διαγραφὴν ἐκλογέων καὶ ἐγγραφὴν ἄλλων. Τὴν ἔνστασιν αὐτὴν ἀπέῤῥιψεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τῇ συντάξει τοῦ καταλόγου, ἐγένετο δὲ ἔνστασις ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τῶν πρωτοδικῶν, τὸ δὲ δικαστήριον ἐδέχθη τὴν ἔνστασιν καὶ διέταξε νὰ διαγραφῶσιν ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων ἡ διαγραφὴ ἐζητήθη, νὰ ἐγγραφῶσι δὲ ἕτεροι τῶν ὁποίων ἡ ἐγγραφὴ πάλιν ἐζητήθη. Ἀλλ’ ὁ δήμαρχος δὲν συνεμορφώθη μὲ τὴν ἀπόφασιν ταύτην.

§158ΜΙΛΗΣΗΣ.......

§159ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐν τῷ καταλόγῳ λοιπὸν τοῦ 1871 ὑπάρχουν γεγραμμένα τὰ ὀνόματα τὰ ὁποῖα ἡ ἀπόφασις διέταξε νὰ διαγραφῶσι, καὶ δὲν ἐνεγράφησαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διέταξε νὰ ἐγγραφῶσιν. Οἱ ἐνιστάμενοι ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ αἴτησις πρὸς διαγραφὴν, ἀφοῦ τοιαύτη εἶχε γίνει κατὰ τὸ 1871, καὶ ἀφοῦ δὲν ἐπιτρέπονται τοιαῦται ἐνστάσεις κατὰ τοῦ ὁριστικοῦ καταλόγου.

§160ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα διαγράφονται;

§161ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὄχι.

§162ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Λοιπὸν ὁ κατάλογος τοῦ 1869 τοὺς ἔχει ὅλους αὐτούς.

§163ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κατάλογος τοῦ 1869 ὅπου περιείχοντο προσεβλήθη;

§164ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὄχι, διότι εἶχε προσβληθῆ τὸ 1870 καὶ εἶχεν ἐκδοθῆ ἀπόφασις κατ’ αὐτοῦ.

§165ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ, (διάλογοι θορυβώδεις).

§166ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἐλάβατε ἀφορμὴν νὰ μάθετε τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον τὸ πρωτοδικεῖον εἶχε διατάξει τὴν διαγραφήν; μήπως εἶνε λόγῳ ἀνηλικιότητος;

§167ΜΑΝΕΤΑΣ. Φαίνεται.

§168ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅλοι ἠκούσατε, κύριοι βουλευταὶ, πρὸ τῶν ἐκλογῶν τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας καὶ τὴν προπαρασκευὴν ἥτις ἐγένετο διὰ νὰ καταληφθῇ αὕτη στρατιωτικῶς ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἀναδειχθῶσι βουλευταὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Δράκου, ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν. Ὅλοι ἀνεγνώσατε τὰς ἐπανειλημμένας διατριβὰς, διὰ τῶν ὁποίων οἱ δυστυχεῖς ἀποτυχόντες παρίστανον μὲ τὰ πράγματα καὶ τὰ πρόσωπα τὰ δικαιώματά των προφανῶς παραβιαζόμενα. Ὅλοι βεβαίως ἀνεγνώσατε τὴν ἀνδρικὴν ἐκείνην καταμήνυσιν τοῦ συνταγματάρχου Βότσαρη, ὅστις οὐχὶ διὰ λόγων κενῶν, ἀλλὰ διὰ πραγμάτων, ἀλλὰ διὰ προσώπων ἐτόλμησε πρώτην φορὰν νὰ καταγγείλῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν ὡς προφανῶς παραβιάσαντα ὅλους τοὺς νόμους τῆς πατρίδος ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ ἐκλεχθῇ βουλευτής. Ὅλοι ἀνεγνώσατε, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τιμωρῶν τὴν διαγωγὴν ταύτην τοῦ ἀποτυχόντος βουλευτοῦ, ἐπειδὴ ἐτύγχανε στρατιωτικὸς, ἐζήτησε τὴν εἰς ἀργίαν μετάθεσίν του. Ὅλοι τέλος ἐμάθατε, ὅτι ἐναντίον τῶν κειμένων νόμων περὶ τῆς προικοδοτημένης φάλαγγος, τοῦ στρατιωτικοῦ τούτου σώματος τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὸν ἱερὸν ἀγῶνα τοῦ 1821, ἄνθρωπος ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ πολίτου ἐλήφθη αὐθαιρέτως καὶ κατετάχθη πρὸς ἀμοιβὴν τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἄνθρωπος ὅστις δι’ ἐντάλματος συλλήψεως κατεδιώκεται, καὶ μόλις τὸν βλέπει ὀφθαλμὸς ἀνθρώπου καὶ ἀμέσως γίνεται ἄφαντος, Εἶναι ἄξια περιφρονήσεως τὰ παράπονα ταῦτα; Ἂν τοῦτο φρονῆτε, εἴπετέ το καὶ θέλω ἐγκαταλείψει τὸ βῆμα πάραυτα· ἀλλ’ ἐὰν ἦσθε ζηλότυποι τῶν δικαιωμάτων σας, ἂν φρονῆτε ὅτι ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε τὴν ἀποτυχίαν, καὶ πρὸς τοῦτο ἐξετάσετε ἐμπεριστατωμένως καὶ μὲ ἀπάθειαν τὰ πράγματα, θέλετε ἴδει καὶ πεισθῆ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Ναυπακτίας εἶναι προϊὸν βίας στρατιωτικῆς. Αἱ ἐκλογαὶ ἐπρόκειτο, κύριοι, νὰ ἀρχίσωσι τὴν 26 Φεβρουαρίου ε. ε. καὶ ἡ προπαρασκευὴ ἤρχισεν ἀπὸ τῆς 12 Φεβρουαρίου. Διετάχθη λοιπὸν ἡ στάθμευσις λόχου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ναυπακτίας καὶ αὐτόθι ἐστάλη ὁ πρῶτος ἐξάδελφος τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ ὁ κ. Ἀλέξανδρος Δράκος, ἐστάλη ἔτι ὁ ὑπολοχαγὸς Ἰτζὲς, ὁ κεκηρυγμένος ἐχθρὸς καὶ ἀντίπαλος τῶν ἀποτυχόντων, ἄνθρωπος ἀνήκων εἰς τὴν ἐναντίαν μερίδα τοῦ κυρίου Φαρμάκη. Προσεκλήθησαν ἐκ διαφόρων ταγμάτων ὡρισμένοι ὑπαξιωματικοὶ καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων δύο ἐξάδελφοι τοῦ Καλαντζοπούλου. Ἡ στρατιωτικὴ δύναμις δὲν ὑπῆγε διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐπαρχίαν· διότι ἂν τοῦτο ἦτο ἀληθὲς, ἠδύνατο νὰ σταλῇ σῶμά τι, λόχος π. χ. μὲ τοὺς ἐν αὐτῷ ἄνδρας· ἀλλ’ ὄχι, δὲν ἦτο αὐτὸς ὁ λόγος· ἐστάλησαν ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται διὰ τῶν σχέσεών των ἐν τῷ τόπῳ νὰ ἐκβιάσωσι καὶ νὰ παρανομήσουν. Ἐπεθύμουν νὰ ἦτο παρὼν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν νὰ ἀπολογηθῇ, διότι εἶναι δίκαιον νὰ γνωρίζῃ τὸ κοινὸν, ἂν ἡμεῖς λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν ἢ ὁ κ. ὑπουργὸς παρηνόμησεν. Ἂν, κύριοι, πρὸ τῶν θυρῶν ἦτο Πασσᾶς τις, ἂν ἐν τῇ Ναυπακτίᾳ εἰσέβαλλον αἱ λῃστρικαὶ συμμορίαι ὅπως εἰς τὴν ἀτυχῆ πατρίδα μου, ἤθελεν εἴπει τις, ὅτι δικαίως ἔπραξε τοῦτο ὁ κ. ὑπουργός. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔσχε τὴν εὐτυχίαν ἡ ἐπαρχία Ναυπακτίας νὰ μὴ μαστίζεται ἀπὸ τὴν ληστείαν, πρὸς τί προσεκάλεις, κύριε ὑπουργὲ, τὰ ἄτομα ταῦτα; Καὶ ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς πείσω, ὅτι προσεκλήθησαν διὰ τὰς ἐκλογάς; Δὲν πείθεσθε; Ἐνῷ αἱ ἀρχαὶ Φθιώτιδος ἔγραφον εἰς τὴν κυβέρνησιν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὁ κ. ὑπουργὸς διέταττε τινάς ἐκ τῶν αὐτόθι νὰ μεταβῶσιν εἰς Ναυπακτίαν διὰ νὰ ἐκφοβίσῃ τοὺς ἁπλουστέρους. Οὐδεὶς ὑπουργὸς μέχρι τοῦδε μετεχειρίσθη τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν ἐκλογῶν ἀποκλειστικῶς. Ἂν, κύριοι, ταῦτα εἶνε ἀληθῆ, δὲν χρειαζόμεθα μήτε νόθευσιν, μήτε ἄλλο τι διὰ νὰ κηρύξωμεν τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον. Ἀλλ’ ἂς ἀκούσωμεν, κύριοι, μήπως τάχα ταῦτα πάντα εἶναι λόγοι κενοὶ καὶ φαντασιώδεις καὶ λόγοι αἰσθήματος, τὸ ὁποῖον ἐγὼ καί τινες ἄλλοι πάσχομεν, μήπως δὲν ἀναφέρωνται ὡρισμένα πρόσωπα; Ἰδοὺ τί λέγουν οἱ ἐνιστάμενοι. (Ἀναγινώσκει). «Ἐκομίσθησαν ἐκ διαφόρων σωμάτων.....» Δὲν παραδέχομαι, κύριοι, τὴν ἔνστασιν, τὸ βεβαιοῖ ὅμως ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω εἰς τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων, συντεταγμένη ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τῆς ὑπομοιραρχίας· ἡ κατάστασις ἀποδεικνύει προφανῶς τοὺς λόγους μου καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψετε νὰ τὴν παρουσιάσω. Ἰδοὺ αὕτη. (Ἀναγινώσκει) Κατ’ αὐτὴν, φαίνεται ὅτι 44 ὑπαξιωματικοὶ διαφόρων ὅπλων προσεκολλήθησαν εἰς τὴν ὑπομοιραρχίαν, ἡ ὁλικὴ δὲ δύναμις κατὰ τὰς ἐπισήμους μαρτυρίας ὑπερβαίνει τοὺς 200 ἄνδρας. Ἀλλ’ 20 ἄνδρες ἤρκουν ἐν Ναυπακτίᾳ διὰ τὴν τακτικὴν ὑπηρεσίαν, κατὰ δὲ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ τοὺς λόγους τοῦ ὑπουργοῦ, ἡ δύναμις αὕτη ἀνήρχετο εἰς 200. Καὶ νομίζετε, ὅτι 200 δὲν εἶνε ἱκανοὶ νὰ ἀναδείξουν καὶ τὸν τελευταῖον ὡς βουλευτὴν, ὅταν μεταχειρισθῶσιν ὡς εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν τὴν βίαν;

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν ἀνέδειξε τὸν Ῥοντήρην;

§170ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις, δὲν ἐδύναντο οἱ ἀντίπαλοι νὰ ἀντιπαρατάξουν 200; Ἴσως ἐδύναντο, ἀλλ’ ὄχι κατὰ τῆς στρατ. δυνάμεως, διότι ἐν αὐτῇ ἐκπροσωπεῖται ἡ ἐξουσία, ἐκεῖ πᾶσα ἀντίστασις εἶνε ἀντίστασις κατὰ τῶν καθεστώτων· οὐδεὶς λοιπὸν διακινδυνεύει νὰ θέσῃ τὸν ἑαυτόν του καὶ τὴν πατρίδα του εἰς τοιοῦτον σημεῖον. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ὅσοι διευθύνουν τῆς πατρίδος τὰ πράγματα πρέπει νὰ ᾖνε λίαν φειδωλοὶ εἰς τὴν χρῆσιν τῆς ἐξουσίας καὶ διὰ τοῦτο εἰς οὐδεμίαν ἄλλην περίστασιν εἴδομεν τοσαύτην ἐπέμβασιν, ὅσην ἐφέτος· ἡ τόλμη αὐτὴ μοῦ ἔκαμε τὴν χειροτέραν ἐντύπωσιν.

§171ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Ἐλησμονήσατε τὰ 1869;

§172ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂν, κύριοι, ἦτο ἀνάγκη νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1869, ἤθελον εὐχηθῆ ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ νὰ ἐνεργοῦντο ὡς ἐκεῖναι τοῦ 1869 (θόρυβος). Τοιαύτας ἔχω ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου πληροφορίας.

§173ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἔχετε ἀληθεῖς πληροφορίας.

§174ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων) «τὸ πλῆθος...»

§175ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν ὁ λῃστὴς Ντουρτούμης ποῦ ὑπῆρχε;

§176ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀγνοῶ ἂν πρῶτον ὑπάρχῃ λῃστὴς Ντουρντούμης (διάλογοι θορυβώδεις). «Αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις...» Μήπως αὐτὰ, κύριοι, εἶναι ψεύματα ἢ τὰ ἔπλασεν ἡ φαντασία μου; «Οἱ φίλοι ἡμῶν......» Καὶ, κύριοι, θέλετε ἀνεχθῆ σεῖς, εἷς τῶν ὀπαδῶν σας νὰ δέρεται ἀνηλεῶς;

§177ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Εἶσθε βέβαιος περὶ αὐτῶν; Τὰ ἀντελήφθητε ὁ ἴδιος;

§178ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, αὐτὴν τὴν πτέρυγα, ἂν καὶ ἐπὶ μικρὸν ἀμφιβάλλῃ, νὰ στείλῃ ἐπιτροπὴν διὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν.

§179ΤΙΝΕΣ. (ἐξ ἀριστερῶν). Πρῶτον νὰ στείλωμεν εἰς τὴν φθιώτιδα.

§180ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ σᾶς προκαλέσω, κύριε, ἂν δὲν ἔχετε τὴν τόλμην νὰ ἀναβῆτε οἴκοθεν τὸ βῆμα, θὰ σᾶς προκαλέσω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος καὶ σᾶς προκαλῶ ἀπὸ τοῦδε, διότι δὲν ἐπιθυμῶ, ἂν ἡ ἐκλογή μου δὲν εἶναι γνησία, οὔτε ἐπὶ στιγμὴν νὰ ᾖμαι βουλευτής. Ἐν συνόλῳ λοιπὸν, κύριοι, δὲν εἰμπορεῖ νὰ μένῃ ἀμφιβολία, ὅτι, ὅταν συγκεντρώνεται περὶ μίαν ἐπαρχίαν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις καὶ ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ἐργασίας τῆς Κυβερνήσεως πείθεται ὁ πολίτης ὅτι αὐτόθι θέλει γίνει ἐπέμβασις, ὅτι αὐτόθι θέλουν γίνει φόνοι, ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη δὲν εἰμπορεῖ νὰ ᾖνε προϊὸν ἐλευθέρας θελήσεως, ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἦνε παράνομος, ἐξ ὑπαρχῆς, ἀπὸ τῆς γεννήσεώς της. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν, κύριοι, ὄχι εἰς τὰ καθέκαστα, ὅπως ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. εἰσηγητὴς, ἀλλὰ συλλήβδην, διότι ὁ ἐπιθυμῶν νὰ γνωρίσῃ τὰ καθέκαστα μελετᾷ αὐτὸς τὰ ἔγγραφα. Ἂς ἴδωμεν ἂν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἔλαβον χώραν παρανομίαι. Ὁ Ἀλ. Δράκος ὁ ὑπολοχαγὸς, ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ θείου του ἢ ἐξαδέλφου του, ὄχι μόνον ἐτοποθέτησε πέριξ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἄνδρας, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος εἰσῆλθε καὶ κρατῶν τὸ ξίφος παρεκάθητο εἰς τὴν κάλπην τοῦ ὑποψηφίου Δράκου, ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἂν τοῦτο εἶνε ἀληθὲς, καὶ δὲν τὸ ἀμφισβητεῖ οὐδεὶς, τὸ βεβαιοῦσι τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, εἶνε ἁγνὴ ἡ ἐκλογὴ αὐτή; Αὐτὰ ἔκαμεν ὁ Δράκος εἰς ἕνα τῶν δήμων, τὰ αὐτὰ ἔπραξεν ὁ Ἰτζὲς εἰς τὸν ἕτερον καὶ ἕνας ἄλλος λοχίας εἰς τὸν τρίτον, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα ἀγνοῶ. Καὶ ἠξεύρετε τί λέγουν πρὸς δικαιολόγησιν αὐτῶν; «Πάντες οἱ παρανομήσαντες ἐτιμωρήθησαν». Συγχωρῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ τοὺς ὑποστηρίξουν διὰ τῆς λέξεως «ἐτιμωρήθησαν», ἀλλ’ ἂν πρόκειται νὰ δώσω ἐλευθέρως τὴν ψῆφον, δὲν ἀρκεῖ ἡ τιμωρία, ἀλλὰ πρέπει ἡ τιμωρία νὰ στρέψῃ κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὰ δυστυχήματα ταῦτα, καὶ τότε οὐδεὶς ἤθελε τολμήσει νὰ κάμῃ τοιαύτην πλέον ἐπέμβασιν. Μήπως αὐτὰ μόνον ἔκαμαν; Ἀπέβαλαν παρανόμως τοὺς ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς «1, 29.......» Τοὺς ἀπέβαλαν διατί; διότι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ τοὺς μεταβάλουν· τοὺς εἶπον, ἀπέλθετε, εἶσθε ἔνοχοι, διότι θέλετε νὰ δώσητε τὰς ψήφους σας ἀλλοῦ.

§181ΜΑΝΕΤΑΣ. Παρετηρήσατε, ἂν ἐψηφοφόρησαν ἢ ὄχι;

§182ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὴ ἦτο ἐργασία ἰδική σας (διάλογοι θορυβώδεις). Ἀλλά, κύριοι, παρουσιάζονται ἔγγραφα τῶν ὑπαλλήλων ἀρχῶν, διαψεύδοντα τὰς τοιαύτας κατηγορίας. Εἰς ἄνδρας νοήμονας, κύριοι, ὡς ὑμεῖς, εἶναι καταληπτὴ ἀφ’ ἑαυτῆς ἡ ἀλήθεια, ἀλλ’ οὐχ ἧττον θὰ μοὶ ἐπιτρέψετε νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ τὰ ἔγγραφα, διότι καὶ ἐκ μόνης τῆς ἀναγνώσεως αὐτῶν θὰ πεισθῆτε, ὅτι αἱ ἀρχαὶ ἠθέλησαν νὰ ὑπερβῶσι κατὰ τὸν ζῆλον καὶ αὐτὸν τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν. Δὲν δύναμαι ἐκ τοῦ προχείρου νὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπήν τινα ἐγγράφου τοῦ ἐπάρχου Ναυπακτίας. Ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ψάλλεται ὁ πανηγυρικὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὅπως ὁ κάλλιστος δημοσιογράφος δὲν θὰ ἔγραφεν αὐτόν. Ἡ ἀρχὴ λοιπόν, ἡ ὁποία ἀποφαίνεται τοιουτοτρόπως· δὲν δύνται νὰ εἶναι πιστευτή, διότι εἰς τὴν ἐνέργειάν της ἐνέχεται μέχρι κεφαλῆς· ἑπομένως, ὅταν ἡμεῖς ἔχωμεν ἀποδείξεις ψηλαφητάς, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ σᾶς βεβαιώσουν αἱ ἀρχαί, οἱ ἔνοχοι ὅλων τῶν διαπραχθέντων κατὰ τὴν ἐκλογὴν Ναυπακτίας. Ἐρωτῶ καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ Εὐρυτανίας Γιολδάση, ἂν δὲν κατέφυγον εἰς τὴν ἐπαρχίαν του ἄνθρωποι φεύγοντες τὴν ἐξουσίαν· δέκα περίπου τὸν ἀριθμόν, πρὶν ἀναχωρήσω ἀπὸ τὴν Φθιώτιδα, ἐλθόντες ζητοῦμεν, μοῦ εἶπον, ἄσυλον· διὰ τί; διότι μᾶς καταδιώκει ἡ ἐξουσία· ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν ἐκλογῶν δὲν ἐστάθημεν εἰς τὰς οἰκίας μας, καὶ ἀκόμη δέρονται, κύριοι!

§183ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀκόμη τοὺς καταδιώκουν;

§184ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀκόμη.

§185ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ ἐκλογή.

§186ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐτελείωσε καὶ ὅμως ἀκόμη τοὺς δέρετε. Ὁ κ. Πρωτοπαπᾶς, ἀντιπρόσωπος τοῦ Ν. Καναβοῦ, διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δικηγόρος γνωστὸς εἰς πολλοὺς ἐξ ὑμῶν, διότι διετέλεσεν ἐν Ἀθήναις πέντε περίπου ἔτη, συλλαμβάνεται ὡς κληροῦχος, καὶ μὴ ὑποθέσετε, ὅτι ἐγὼ ἐννοῶ, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ συλληφθῇ διότι εἶναι Πρωτόπαπας, ὄχι.

§187ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποίαν ἡλικίαν ἔχει;

§188ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. 26 ἕως 28 ἐτῶν. Ἀλλ’ ὑποτεθείσθω, ὅτι εἶναι 20, ἐρωτῶ ὑμᾶς τὸν ἴδιον, ἦτο ἐποχὴ διὰ νὰ συλληφθῇ ὁ Πρωτοπαπᾶς; δὲν ἐδύνατο ν’ ἀναβληθῇ ἡ σύλληψίς του ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας;

§189ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν συνέλαβον.

§190ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι ἔφυγε, δὲν ἐστάθη νὰ τὸν φυλακίσετε. Συνέλαβον καὶ ἕνα πρόεδρον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀπέλυσαν, καί τοι καταβληθέντων τῶν ὀφειλομένων. Καὶ ὅλα ταῦτα δὲν ἤρκουν ν’ ἀναδείξουν τοὺς ἐπιτυχόντας, ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσουν καὶ μίαν καλπονόθευσιν. Εἰσήχθη τὸ μόλυσμα τοῦτο εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας· ἀτυχῶς ἄπειροι τῶν τοιούτων, ἐνόμισαν ὅτι ἤρκει νὰ κρύψωσι τὰ σφαιρίδια ὑπὸ τὰς κάππας των καὶ νὰ ῥίψωσιν ἀνὰ δεκάδας· δὲν ἐγνώριζον, ὡς βλέπετε, τὴν τέχνην.

§191ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὴ ἀνησυχεῖτε, ἐντὸς ὀλίγου θὰ τὴν μάθουν.

§192ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὡς φαίνεται, εἶχον τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν ἀνὰ χεῖρας, εἶχον τοὺς σφαιριοδότας καὶ ἀπὸ τὴν ταραχὴν καὶ τὸν τρόμον των τὰ σφαιρίδια ἔῤῥιψαν ὅπως ἔφθασαν. Ἔνθα ὑπάρχει ἁγνὴ ἐκλογὴ ἐνδέχεται νὰ συμβῇ λάθος καὶ νὰ παρεισφρύσουν πέντε ἢ δέκα σφαιρίδια πλειότερα τῶν σημειουμένων ἐν τῷ καταλόγῳ, ἀλλ’ αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς ὅλας τὰς κάλπας καὶ ἀφαιροῦνται ἀπὸ ὅλους· ὅπου ὅμως ὑπάρχει τὸ ἐναντίον εἶναι νοθεία κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον πλημμελὴς, ἐπηρεάζουσα τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος, ἡ ὁποία ἐξήτασεν ὅλα ταῦτα, καὶ τῆς ὁποίας σέβομαι τὴν γνώμην, εὑρίσκει κατὰ τὴν κρίσιν της δεδικαιολογημένα· ἡ μειοψηφία ὅμως δὲν ἐσχημάτισε τὴν αὐτὴν κρίσιν καὶ πεποίθησιν, διότι λέγει· «Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ναυπακτίας, ἅμα διαλυθείσης τῆς Βουλῆς, ἤρξατο προπαρασκευὴ ἐπεμβάσεων ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ὑπουργικοῦ συνδυασμοῦ· ἐπὶ τούτῳ δὲ συνεκεντρώθη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μεγάλη στρατιωτικὴ δύναμις, κατὰ μὲν τοὺς ἐνισταμένους ὑπερβαίνουσα τοὺς τριακοσίους ἄνδρας, κατὰ δὲ τὰ προσαχθέντα ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἔγγραφα ἡ δύναμις αὕτη ἀνήρχετο εἰς διακοσίους περίπου. Ἐν τῇ δυνάμει ταύτῃ περιλαμβάνονται 44 ὑπαξιωματικοὶ—τόσοι ἀναλογοῦν περίπου εἰς τὴν δύναμιν ἑνὸς τάγματος ἢ τὰ ⅔ περίπου—καὶ στρατιῶται ἀποσπασθέντες ἀπὸ διάφορα τάγματα τοῦ κράτους καὶ προσκολληθέντες παρὰ τῇ ὑπομοιραρχίᾳ, τούτων δὲ οἱ πλεῖστοι εἰσὶν ἐντόπιοι. Ἡ ἀπόσπασις δὲ ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν ἀπὸ διαφόρων ταγμάτων, ἐν ᾧ ἀντίκειται προφανῶς εἰς τὴν τοῦ στρατοῦ πειθαρχίαν, καταδεικνύει πασιδήλως τὴν πρόθεσιν τῆς ἐπεμβάσεως· ἰδίως δὲ ἐν τοῖς ἀκολούθοις δήμοις ἔλαβον χώραν τὰ ἑξῆς γεγονότα, καταδεικνύοντα καθαρῶς τὴν χρῆσιν τῆς βίας.» Ἡ ἔκφρασις δὲ τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς λέγει· «Ἡ μειονοψηφία ὀφείλει νὰ μνημονεύσῃ ἐνταῦθα, ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς τινὲς τῶν ἐπενεργησάντων ὑπαξιωματικῶν ἐπροβιβάσθησαν καὶ ὁ ὁδηγὸς Κοτίνης, δραστήριον λαβὼν μέρος ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τῶν ὑπουργικῶν, ἐναντίον τῶν περὶ φάλαγγος νόμων κατετάχθη ἐν αὐτῇ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ.» Βλέπετε, ὅτι οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρέτησαν τὰς διαθέσεις τῶν κυρίων των, ἀνταμείβονται μὲ βαθμοὺς ἀναφαιρέτους· προσέξατε λοιπὸν εἰς τὸ μέλλον μὴ τυχὸν παραβῆτε τοῦτο, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ἡ νέα πολιτική. Ἐπειδὴ δὲν αἰσθάνομαι δύναμιν νὰ εἴπω περισσότερα, καὶ ἄπειρα δύναταί τις νὰ εἴπῃ, καταπαύω ἐνταῦθα ἀρκούμενος νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ ἱστορία ἡ κοινοβουλευτικὴ δὲν παρουσιάζει παράδειγμα στρατιωτικῆς ἐπεμβάσεως μεγαλείτερον καὶ εὔχομαι νὰ μὴ παρουσιάσῃ καὶ ἐπὶ τὸ μέλλον. Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀκύρωσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς, οὐχὶ μόνον δήμων τινῶν, ὡς ἄλλοι ἰσχυρίζονται. Πρὶν κατέλθω ἂς εἴπω καί τινα περὶ τῆς ἑτέρας ἐνστάσεως τῆς ἀφορώσης τὸν κύριον Φαρμάκην· ὁ κ. Φαρμάκης, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιῤῥοὴ ἐν Ναυπακτίᾳ εἶναι μεγάλη πατρόθεν καὶ ἐξ ἰδίας ἱκανότητος, ἑπόμενον ἦτον νὰ ἀναδειχθῇ βουλευτὴς καὶ μ’ ὅλην τὴν βίαν καὶ νοθείαν· ἀλλὰ, κύριοι, παρουσιάζουν, καὶ ὅσοι εἶσθε δικαστικοὶ προσέξατε, παρουσιάζουν ἓν ἀπόσπασμα ἀποφάσεως τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πρωτοδικῶν· ὁ κ. Ῥοντήρης εἶναι δικαστικὸς ἄνθρωπος, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔφερεν ὁλοσχερὲς ἀντίγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἠθέλομεν ἰδεῖ, ὅτι οἱ ἐξαιρεθέντες κατὰ τὸ 1870 ἦσαν ἀνήλικες. Ὀρθῶς δὲ κατὰ τὸ 1871, ἀναθεωρηθέντος αὖθις τοῦ καταλόγου, ἐνεγράφησαν· παράδοξος δὲ εἶναι ἡ ἔνστασις, διότι ἐπικαλεῖται ὑπὲρ ἑαυτῆς τὸν κατάλογον τοῦ 1870, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη κατὰ τὸ 1872 καὶ νομίμως ἐλήφθη ὁ κατάλογος τοῦ 1871, καθ’ οὗ οὐδεμία ἐγένετο ἔνστασις. Καὶ ἂν παραδόξως ἐβλάφθησαν οἱ ὑπουργικοὶ ἐκ τούτου, ἂς αἰτιῶνται ἑαυτοὺς, διότι δὲν ἔφερον ἐγκαίρως κατὰ τοῦ καταλόγου ἐνστάσεις· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ὁ δήμαρχος ἐτιμωρήθη μὲ πρόστιμον 75 δραχμῶν, ἐνῷ εἰς οὐδὲν πειθαρχικὸν παράπτωμα ὑπέπεσε. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ὑπάρχει ὁ ὁποῖος νὰ διαφιλονεικήσῃ τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Φαρμάκη.

§193ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νομίζετε, ὅτι ἡ βία ἐπενήργησε κατὰ τοῦ κ. Φαρμάκη;

§194ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγὼ προτείνω τὴν ἐντελῆ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ ὡς πρὸς τὸν Φαρμάκην, διότι πιθανὸν ἄλλοι νὰ πλειοψηφήσουν καὶ τοῦ Φαρμάκη εἰς νέαν τινα ἐκλογήν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσωμεν λοιπὸν εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἔγκυρον ἢ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς.

§196ΜΑΝΕΤΑΣ. Θὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§197ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος μίαν παρατήρησιν. Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς. Ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὸ ἔγκυρον, εἶναι περιττὴ ἡ ψῆφος τοῦ ἀκύρου· ἂν ὅμως τυχὸν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀκύρου, τότε εἶναι διάφοροι λόγοι, οἱ ὁποῖοι πείθουν τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον. Ἐγὼ π. χ. εἶμαι ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤκουσα, ἀλλὰ διστάζω ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος καθόσον ἀφορᾷ τὸν κύριον Φαρμάκην· ἑπομένως ἂν γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄκυρον, θὰ ζητήσωμεν τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος, ἂν παραδεχθῇ τὸ ἔγκυρον, ὅλα τελειώνουν· τὴν διασάφησιν ταύτην ἤθελον νὰ κάμω.

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον, λέγουν ναὶ, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον, λέγουν ὄχι.

§200ΜΑΝΕΤΑΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν καθόσον ἀφορᾷ τοὺς δύο.

§201ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξέλθητε, πρῶτον διότι τὸ ἄκυρον ὑπέχει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λομβάρδου, ὅτι θέλομεν νὰ ἐξαιρέσωμεν ἕνα.

§202ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἔκαμα τροπολογίαν.

§203ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐκτὸς ἂν ὁ κύριος Φαρμάκης θέλῃ νὰ ἐξαιρέσῃ τὸν ἑαυτόν του, καὶ ἐπεθύμουν μάλιστα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκφρασθῇ ἐπὶ τούτου. Ἰδοὺ ἡ πρώτη δυσκολία· ἡ δευτέρα δυσκολία εἶναι, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ᾖναι ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρος. Οἱ θεωροῦντες ὅτι εἶναι τινες δῆμοι ἀκυρωτέοι θὰ τεθῶσιν εἰς δύσκολον θέσιν ψηφίζοντες τὸ καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρον ἢ τὸ καθ’ ὁλοκληρίαν ἔγκυρον. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο· ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἐγκύρου δὲν δύναται νὰ γίνῃ ψηφοφορία, διότι ἡ πλειοψηφία ἔχει καὶ αὐτὴ ἕνα ὅρον, λέγει, ὅτι ὡς πρὸς τὸν Φαρμάκην δὲν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογή. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ὁ καλλίτερος δρόμος εἶναι ἂν θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, διότι αὕτη περιλαμβάνει πλήρη γνώμην καὶ ἂν αὕτη γίνῃ δεκτὴ, ἕτερον ζήτημα δὲν ὑπάρχει.

§204ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Μόνον περὶ τῶν τεσσάρων δήμων πρέπει νὰ θέσητε ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν.

§205Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ τέσσαρες δῆμοι δὲν ἠμποροῦν νὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν, διότι πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν τινὲς θέλοντες τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς μόνον ἐκ τῶν τεσσάρων ἢ δύο, πῶς λοιπὸν θὰ τεθῶσιν εἰς ψηφοφορίαν περιληπτικῶς; Ἰδοὺ ἀμέσως ἡ πρότασις τῆς πλειοψηφίας εἶναι ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς δήμου.

§206ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αἱ προτάσεις τῆς μειονοψηφίας ἢ τῆς πλειοψηφίας τῶν ἐπιτροπῶν δὲν εἰμποροῦν νὰ ᾖναι ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὴν Βουλὴν, οὔτε τίθενται ὡς ζητήματα· τὰ ζητήματα εἶναι ἀπόῤῥοια τῆς συζητήσεως. Ἐνταῦθα, κύριε πρόεδρε, πρότασις διαιρέσεως τῆς ψηφοφορίας κατὰ δήμους δὲν ἐγένετο.

§207Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Γίνεται τώρα.

§208ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε τοὺς λόγους δι’ οὓς θέλετε νὰ γίνῃ ἡ διαίρεσις.

§209ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς πλειοψηφίας περιέχει τὴν διαίρεσιν τῶν ζητημάτων.

§210ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν μᾶς μέλει.

§211ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ ὅμως διὰ τί μέλει ἡμᾶς, διότι ἡ ἔκθεσις τῆς πλειοψηφίας εἶναι ἓν θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο τοιαύτη συζήτησις.

§212ΤΗΛ. ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν παραδέχομαι τὴν ἀκύρωσιν κανενὸς δήμου· ἑπομένως ἂν τεθῇ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας, ἥτις θεωρεῖ ἄκυρον ἕνα δῆμον, θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἶμαι κατά· μὲ ποίαν γνώμην ἐγὼ θὰ συνταχθῶ; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ψηφοφορήσωμεν ἕνα ἕνα δῆμον.

§213ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα κατὰ δήμους, καὶ ἀπορῶ πῶς ἐπανέρχεται τοιοῦτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐλύθη καὶ προχθές.

§214ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προχθὲς, προκειμένης τῆς ἐκλογῆς Κυνουρίας, ἐγένοντο τρεῖς ψηφοφορίαι διὰ τοὺς τρεῖς δήμους κεχωρισμένως. Ἐγὼ θέλω τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς δήμου· πῶς θὰ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ ψηφίσω γενικῶς τὸ ἄκυρον ἢ τὸ ἔγκυρον ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς;

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἕνας ἕνας δῆμος.

§216ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Πιλήνης.

§218ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον· (θόρυβος).

§219ΠΟΛΛΟΙ. Καθήσατε κάτω.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω τὸ ζήτημα. Θὰ ἐγερθῶσιν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Πιλήνης. Ἂν δὲν διακριθῇ, θὰ θέσω τὸ ἐναντίον.

§221ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον (θόρυβος). Πρέπει νὰ διακριθῇ τὸ ζήτημα.

§222ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει τὸν λόγον εἶναι ἐνδιαφερόμενος.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω.....

§224ΘΩΜΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγου εἴπατε δι’ ἀναστάσεως, τώρα θέλετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· δὲν ἐννοεῖτε ὅτι ἐκουράσθημεν;

§226ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§227ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, εἴμεθα περισσότεροι τῶν δέκα πέντε καὶ ζητοῦμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§228ΘΩΜΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Ἄς γίνῃ δι’ ἀναστάσεως.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχονται καὶ μὲ λέγουν ἐὰν ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως αὐτοῦ τοῦ δήμου ἡ ἀκύρωσις θὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν δύο ἢ ἐπὶ τῶν τριῶν.

§230ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τελειώσωμεν δι’ ἀναστάσεως.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πιλήνης νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Πιλήνης.

§232ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ προεδρείου, διότι ἐζητήθη ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις. (θόρυβος.)

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κλεπαΐδος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Παρευηνίων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Προσχίου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ὅλης ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καὶ ὡς νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Δράκον, Καλαντζόπουλον καὶ Φαρμάκην. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 12½.