1871.05.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 82

Τῆς 19 Μαΐου 1871.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 2. Μ. Μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Σπ.

Νοταρᾶς. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρέθησαν παρόντες οἱ ἑξῆς βουλευταί.

Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς 17 Μαΐου, τῆς 80 συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται. — Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ζητεῖ νὰ προστεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ τροποποιήσεως τῶν εἰς κεκλεισμένας χρήσεις ἀνηκόντων χρεῶν τοῦ δημοσίου ἡ ἑξῆς προσθήκη ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου μετὰ τὴν λέξιν «ἔξοδα.» «Ἐξαιροῦνται αἱ πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων ἢ δικαστικῶν συμβιβασμῶν ἀναγνωρισθεῖσαι τοιαῦται δαπάναι, αἵτινες δύνανται νὰ πληρωθῶσι καὶ ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων.» Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ εἴχομεν ἀποφασίσει ἔκτοτε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Β. Ζῶτος ζητεῖ νὰ χορηγηθῶσιν εἰς αὐτὸν τὰ μέσα πρὸς ἔκδοσιν τοῦ συγγράμματός του.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.— Ἡ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὸν ἀπολογισμὸν τῆς παρελθούσης Συνόδου.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ζητεῖ νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ ά. συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἐν Ἰωαννίνοις, Ἀδριανουπόλει, Βιτωλίοις καὶ Χίῳ προξένων. Ἐπιτρέπει ἡ Βουλὴ τὴν ἀνάγνωσιν;

§11ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§12ΜΠΡΑΤΣΙΚΑΣ. Νὰ προστεθῇ καὶ τὸ τῆς Φιλιππουπόλεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται.

«ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ τροποποιήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἐν Ἰωαννίνοις, Ἀδριανουπόλει, Βιτωλίοις καὶ Χίῳ Προξένων. Ὁ μηνιαῖος μισθὸς τοῦ μὲν ἐν Ἰωαννίνοις Προξένου προσδιορίζεται εἰς δραχμὰς 800, τοῦ δὲ ἐν Ἀδριανουπόλει εἰς δραχμὰς 600 καὶ τοῦ ἐν Βιτωλίοις ἐπίσης εἰς 600. Ὁ τοῦ Προξένου Χίου προσδιορίζεται εἰς 500. Πᾶσα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα Νόμον καταργεῖται. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 15 Μαΐου 1871.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»

Ἀναγινώσκεται διὰ βʹ. ἀνάγνωσιν καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ νομοσχέδιον. «Περὶ ἀμοιβῆς ἓξ χιλιάδων δραχμῶν πρὸς καταστροφὴν τοῦ ἐπὶ τῶν σταφυλῶν σκώληκος.» Εἰς ἁ. δὲ ἀνάγνωσιν τὸ ἑξῆς. «Ἄρθρον μοναδικόν. Ὁ τροποποιηθεὶς καὶ προσαρτηθεὶς ἐν τῷ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1864 περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων Νόμῳ πίναξ ἰσχύει ὡς πρὸς τὰ χορηγήματα, τὰ ἐκ τοῦ ταμείου τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ βασιλικοῦ ναυτικοῦ χορηγούμενα, δι’ ὅλας τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανά, ἅτινα ἔλαβον παρὰ τοῦ δημοσίου σύνταξιν δυνάμει τοῦ ἀπὸ 6 Ἀπριλίου 1851 περὶ ναυτικῶν συντάξεων Νόμου. Πᾶσα ἐναντία διάταξις καταργεῖται.» Ἀναγινώσκεται εἰς ἀ. ἀνάγνωσιν 1) ἡ πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ λῃστείας 2) ἡ Πρότασις Νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συντάξεως τῶν πρώην χωροφυλάκων τῆς Ἑπτανήσου νόμου. Εἰς δευτέραν δὲ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῆς ἐν Λιβερποὺλ Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας Μπὰρν καὶ Μὰκ Ἴβερ. Εἰς ά. ἀνάγνωσιν ἡ πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιτρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς;

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς κεφάλαια·

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 7 μισθὸς 5 στενογράφων 13,000 Ἡ ἐπιτροπὴ φέρει τὴν ἑξῆς σύστασιν. «Ἡ ἐπιτροπὴ συσταίνει τὴν αἴτησιν τῶν στενογράφων Οἰκονόμου καὶ Τσιγκάρη, αἰτούντων τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των, τοῦ μὲν ἐκ δραχμῶν 200, τοῦ δὲ ἐκ δραχμῶν 150, ἀνὰ δραχμὰς 250 κατὰ μῆνα εἰς ἕκαστον».

§17ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, κ. πρόεδρε, εἶναι 4 στενογράφοι ἀνὰ 250 δραχμὰς τώρα εἶναι 5, ἐξ ὧν οἱ δύο, ὁ μὲν λαμβάνει 200, ὁ δὲ 150 δραχμάς. Εἶναι σωστὸν, εἶναι δίκαιον νὰ λαμβάνουν ὅλοι τὸν αὐτὸν μισθὸν, ἀνὰ 250 δραχ. κατὰ μῆνα ἕκαστος. Ὥστε τὸ ποσὸν διὰ τοὺς 5 στενογράφους γίνεται 15,000.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19ΛΕΚΚΑΣ. Ὅλοι νὰ λαμβάνουν ἐξίσου καὶ εἰς βοήθειαν πρὸς διατροφήν των ἀνὰ 10 ἕως 20 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἢ καὶ περιπλέον.

§20ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ αὐτὸς μισθὸς νὰ ᾖναι δι’ ὅλους.

§21ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κάμνω, κ. πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναγκαίαν· διότι πραγματικῶς ὑπάρχουν δύο στενογράφοι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, ἂν ὄχι περισσότερον, ἴσα μὲ τοὺς ἄλλους· διὰ ποῖον λόγον ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν νὰ λαμβάνῃ 200, ὁ δὲ ἄλλος 150; Ἂν ᾖναι κατώτεροι, νὰ τοὺς διώξωμεν· ἐὰν ᾖναι ἐπίσης ἱκανοὶ, καὶ σᾶς λέγω ὅτι εἶναι ἱκανοὶ ἐκ πείρας, φρονῶ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ λαμβάνουν καὶ αὐτοὶ τὴν αὐτὴν μισθοδοσίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν καὶ οἱ ἄλλοι.

§22ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἀνάξιον προσοχῆς αὐτὸ, ἀπέναντι τῶν ὅσα χθὲς εἴπομεν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ......

§24ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνωσι καὶ οἱ δύο οὗτοι στενογράφοι ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι, νὰ λαμβάνωσι τὸν αὐτὸν μισθόν;

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη νὰ λαμβάνωσι τὸν αὐτὸν μισθὸν μὲ τοὺς ἄλλους. «Ἄρθρον 8 μισθὸς ἀντιγραφέων τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου δραχ. 3560». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§28ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. Γʹ. ἄρθρον 1. Μισθὸς ἑνὸς εὐταξίου τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἓν ἔτος 1200». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§30ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι, ὄχι.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2 μισθὸς ἑνὸς ἀρχικλητῆρος τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἓν ἔτος 900». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§32ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 3. Μισθὸς ἑνὸς κλητῆρος τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἓν ἔτος 720». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§34ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν κλητήρων ἐπὶ 6 μῆνας. 5240». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§36ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι ὄχι.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. Δʹ. ἄρθρον 1. Προμήθεια γραφικῆς ὕλης 500». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Δετικὰ πρακτικῶν 250». Εἰς τὰ δετικὰ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ὑπάρχει σημείωσις τοῦ βιβλιοδέτου, ὅστις ἀντὶ 250 δραχμῶν ζητεῖ 379 καὶ 50/00. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41ΤΙΝΕΣ. Ἂς κάμῃ καλὰ τὸ προεδρεῖον.

§42ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἔπρεπε ἓν πρὸς ἓν τὰ κονδύλια νὰ συζητηθοῦν.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Αἴ! αἴ!

§44ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν προηγούμενα, τὰ ὁποῖα τὸ προεδρεῖον πρέπει νὰ τὰ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ᾖναι ἡ ἐξέλεγξις ἀκριβής. Ὑπάρχει μία δαπάνη διὰ τὸν πρόεδρον ἐκ 2,000 δραχμῶν· ὡς πρόεδρος ἐγὼ πέρυσιν ἐκήρυξα, ὅτι αὐτὴ ἡ δαπάνη εἶναι ἀδικαιολόγητος, καὶ δὲν ἔλαβα οὔτε ὀβολόν. Αὐτὸ τὸ ποσὸν εἶναι ἀδικαιολόγητον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, τὸ παρεδέχθη· καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπανέλθῃ πλέον.

§47ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ κ. Χρηστίδης ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ 2,000 δρ. αἱ ὁποῖαι ἦσαν πέρυσιν ἐκτὸς τῶν ἐξόδων τῆς ἁμάξης· αὐτὸ ἐννοεῖτε, Χρηστίδη;

§48ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ Χρηστίδης δὲν εἶχεν ἅμαξαν, καὶ ἐπλήρονεν ἅμαξαν. (θόρυβος). Ἐδῶ εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ποτὲ ὀβολὸς δὲν ἐδαπανήθη δι’ ἐμέ.

§49ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Χρηστίδης εἶναι εὐθηνὸς εἰς τὰ ἄλευρα, καὶ ἀκριβὸς εἰς τὴν στάκτην. Ἐρωτῶ τὸν κ. Χρηστίδην, σπουδάζων λέγει, ὅτι ὁ κ. πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἅμαξαν;

§50ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν πρέπει.

§51ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κ. πρόεδρε, τὸ θεωροῦμεν ἀναξιοπρεπὲς νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἅμαξα διὰ τὸν πρόεδρον· εἶναι ἀναγκαιοτάτη.

§52ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὄχι μόνον ἀναξιοπρεπὲς δὲν εἶναι, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀδικώτατον νὰ ὑπάρχῃ.

§53ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπέρασε πλέον αὐτὸ, κ. πρόεδρε· παρὰ κάτω.

§54Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ, κ. πρόεδρε, εἶναι διὰ νόμου ψηφισμένον· νόμος, ὅστις ἐψηφίσθη εἰς τὰ 1856, χορηγεῖ εἰς τὸν πρόεδρον τῆς Βουλῆς 2000 δραχμὰς· ἂν ὁ κ. Χρηστίδης δὲν τὰς ἔλαβεν, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα· ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαφιλονεικηθῇ, ὥστε νὰ μὴ ψηφισθῇ αὐτὴ ἡ εὐτελεστάτη δαπάνη διὰ τὸν πρόεδρον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, προχωροῦμεν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα καὶ καὶ κεφάλαια.)

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, τὸ σύνολον γίνεται δεκτὸν μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν 2 Στειογράφων εἰς 250, καὶ μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ βιβλιοδέτου διὰ τὰ δετικὰ, δραχμὰς τὸ ὅλον 393,468 καὶ 25|00. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§57ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς ἐκτάκτου συνόδου τοῦ 1868 ὁ κ. Γρίβας δὲν ἔλαβε τὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ δοθῶσιν εἰς αὐτὸν 1500 δραχ. ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§59ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ εἰς τὸν ὑποβληθέντα ἤδη προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς δὲν προεβλέφθησαν ποσὰ δι’ ἀποζημιώσεις βουλευτῶν, ἀναπληρωσάντων ἀποβιώσαντας, καί τινων, οἵτινες θέλουσιν ἀναπληρώσει, ὧν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἐκκρεμής· ἐπειδὴ ἐπίσης ζήτημά τι ἀφορῶν βουλευτῶν ἀποζημιώσεις ὡς ἐπιδόματα μένει ἐκκρεμὲς, καθυστερουμένων αὐτῶν ἐναντίον παντὸς δικαίου καὶ τοῦ Νόμου, ὡς ἐψηφισμένων ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἄλλοτε, τὸ δὲ δημόσιον θέλει ἐπιβαρυνθῆ μὲ τόκους καὶ ἔξοδα ἀφεύκτως, καὶ τοιαῦται αἰτήσεις ἀπηυθύνθησαν ἤδη πλεῖσται δικαστικῶς καὶ ἀναφορικῶς πρὸς τὴν λογιστικὴν ἐπιτροπήν· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἐπιψήφισιν τεσσαράκοντα τριῶν χιλιάδων δραχμῶν πρὸς πληρωμὴν ὀφειλομένων ποσῶν λίαν δικαιολογημένων καὶ ἀναμφισβητήτων, ἐξ ὧν πληρωθήσονται καὶ βουλευταὶ δικαιούμενοι κατὰ τὸ 1866. Τὰ μέλη Π. Μποῦτος, Ν. Φαρμάκης, Κ. Θεοδώρου, Μ. Ε. Παρίσης, Μ. Ἀβέρωφ. Ὁ πρόεδρος Κ. Χ. Πεταλᾶς.»

§61ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, κ. πρόεδρε (θόρυβος).

§62ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ γνωρίζω, κ. πρόεδρε, ἂν πλέον τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸ ἔντυπον αὐτὸ (δεικνύει τὸν ἄρτι ψηφισθέντα προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς) καὶ πλέον τῶν 1500 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὸν κ. Γρίβαν, ἂν ἐψηφίσθη ἄλλη δαπάνη αὐτὴν τὴν στιγμὴν (θόρυβος).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων». (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις αὐτοῦ).

«ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ προσκλήσεως τῶν ὀφειλετῶν. Ἄρθρον 1. Οἱ φορολογούμενοι προσκαλοῦνται εἰς ἀπότισιν τῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων ἐπικαρπίας παρὰ τοῦ ταμίου ἢ τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, διὰ γενικῆς προσκλήσεως, περιεχούσης τὸ εἶδος τοῦ χρέους καὶ τὴν χρῆσιν εἰς ἣν ἀνήκει. Ἡ πρόσκλησις αὕτη ἀποστέλλεται εἰς τὸν δήμαρχον, ὅστις ὀφείλει νὰ δημοσιεύῃ αὐτὴν παραχρῆμα διὰ κηρύξεως ἐπ’ ἐκκλησίας, ἀναγνώσεως καὶ τοιχοκολλήσεως εἰς τὰ δημοσιώτερα μέρη τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου καὶ ἄλλων χωρίων. Ἄρθρον 2. Πάντες οἱ λοιποὶ πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλέται, ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας καὶ ἂν προέρχηται τὸ χρέος των, προσκαλοῦνται ἐγγράφως ἰδίᾳ ἕκαστος, ἅμα κατασταθῇ ληξιπρόθεσμον τὸ χρέος των, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου ἵνα ἀποτίσωσιν αὐτό. Ἡ πρόσκλησις ἐπιδίδεται εἰς τὸν ὀφειλέτην διὰ τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ταμείου, τῶν δικαστικῶν κλητήρων καὶ τῶν δημοσίων ὑπηρετῶν ἐν γένει· ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ᾖναι ἀπὼν, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τοὺς ἐν τῇ αὐτῇ οἰκίᾳ οἰκοῦντας συγγενεῖς ἢ ἄλλους συνοίκους. Διὰ πᾶσαν ἐπίδοσιν συντάσσεται ἐπιδοτήριον, τὸ ὁποῖον ὑπογράφεται παρὰ τοῦ ἐπιδίδοντος καὶ τοῦ παραλαμβάνοντος. Ἐὰν οὐδεὶς εὑρεθῇ ἐν τῇ οἰκίᾳ ἢ οἱ ἐν αὐτῇ οἰκοῦντες ᾖναι ἀγράμματοι ἢ ἀρνοῦνται τὴν παραλαβὴν, ἡ πρόσκλησις τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν θύραν τοῦ δωματίου ἢ τῆς οἰκίας τοῦ ὀφειλέτου ἐπὶ παρουσίᾳ ἑνὸς μάρτυρος προσυπογραφομένου εἰς τὸ ἐπιδοτήριον, ἐὰν γινώσκῃ γράφειν. Τοῦ ὀφειλέτου ἀπουσιάζοντος ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς του, ἔχοντος δὲ ἐν αὐτῇ πληρεξούσιον, ἡ πρόσκλησις δύναται νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τοῦτον. Ἀγνώστου δὲ οὔσης τῆς διαμονῆς τοῦ ὀφειλέτου, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τὸν δήμαρχον τῆς τελευταίας γνωστῆς κατοικίας αὐτοῦ».

§64ΔΑΓΡΕΣ. (Διακόπτων τὴν ἀνάγνωσιν). Δὲν εἰξεύρομεν τί ἀναγινώσκεται· δὲν ἀκούομεν τίποτε (θόρυβος).

§65ΛΕΚΚΑΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀκούομεν τίποτε, παρὰ ψηφίζομεν εἰς τὸ πτερὸν, ἀπὸ τὰ 1865, ἀπὸ τοῦ 1868 (θόρυβος).

§66ΔΑΓΡΕΣ. Χθὲς ἦσαν αἱ χιλιάδες, κ. Λέκα (θόρυβος). Κύριε πρόεδρε, πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων, κάμνω μίαν πρότασιν, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ τὴν παραδεχθῇ. Ὁ νόμος αὐτὸς, ὅπως ἐψηφίσθη, δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν διὰ τὰ μέχρι τοῦδε καθυστερούμενα παρὰ διὰ τὰ μέλλοντα· ὁ λόγος εἶναι ὅτι τὰ καθυστερούμενα ἔλαβον χώραν ὑπὸ τὸ κράτος ὑπαρχόντων νόμων. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ πρόεδρος κ. Λομβάρδος.

§67ΔΑΓΡΕΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ πράξῃ ἔργον δικαιοσύνης δίδουσα ἰσχὺν καὶ θέτουσα εἰς ἐνέργειαν διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων τὸν ἤδη ψηφισθέντα νόμον (θόρυβος).

§68ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὁ κ. Δανόπουλος, κ. πρόεδρε, ἠρώτησε τὸν κ. ἀντιπρόεδρον καταβάντα ἐκ τῆς ἕδρας του, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐκτὸς τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ ἄλλων τινῶν τροποποιήσεων....

§69ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τοῦτο ἐτελείωσε πλέον (θόρυβος).

§70ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ποίας ἐκτάκτου συνόδου;

§71ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὰ 1866 (θόρυβος μέγας).

§72ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν γίνομαι ἔνοχος καὶ λαμβάνω τὸ καπέλο μου καὶ φεύγω.

§73ΔΑΓΡΕΣ. Θέλουν ν’ ἀνοίξουν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ;

§74ΣΑΡΑΒΑΣ. Πολὺ μοι κακοφαίνεται, προκειμένου περὶ δαπάνης, καὶ δαπάνης οὐχὶ βεβαίως μικρᾶς, ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις χωρὶς νὰ ἦναι ἐν γνώσει τῶν δαπανῶν. Ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι πρώτην φορὰν ἀκούω, ὅτι ἐκτὸς τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι σημειοῦνται εἰς τὸν ἔντυπον προϋπολογισμὸν, καὶ τῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ Κ. Γρίβα, ὅτι ἐπεψηφίσθησαν καὶ 43,000 δραχ. δι’ ἀποζημιώσεις βουλευτῶν τῆς ἐκτάκτου συνόδου. Ἀπόφασις οὕτω ὑφαρπαγεῖσα προσβάλλει τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς. Πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, διὰ νὰ ἴδωμεν ὅλοι περὶ τίνος πρόκειται καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ἐν γνώσει· (θόρυβος).

§75ΤΙΝΕΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἔκλεισε καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ.

§76ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι· 43000 δραχ. δὲν τὸ εἴπετε, κύριε πρόεδρε.

§77ΝΟΤΑΡΑΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε· ἂν σεῖς δὲν τὸ θέλετε, εἶναι ἀδιάφορον· ὁ πατριωτισμός σας εἶναι μεγάλος!

§78ΛΕΚΚΑΣ. Εἰς σᾶς λείπῃ ὁ πατριωτισμός· πρόκειται περὶ χρημάτων (σάλος).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἄρθρον 32 τοῦ κανονισμοῦ. «Ἂν ἡ Βουλὴ καταστῇ θορυβώδης καὶ ὁ πρόεδρος δὲν δύναται νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν ἢ καταπαύσῃ τὸν θόρυβον διὰ τῆς κρούσεως τοῦ κώδωνος, ἀνίσταται τῆς ἕδρας του, προειδοποιῶν οὕτω τὸ Σῶμα, ὅτι θέλει διακόψει τὴν συνεδρίασιν». Ἀγαπᾶτε νὰ προβῶμεν ἐν τάξει ἢ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§80ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προβῶμεν, κύριε πρόεδρε.

§81ΛΕΚΚΑΣ. Νὰ ἦναι τακτικὴ ὅμως ἡ συζήτησις, κύριε πρόεδρε, καὶ οὐχὶ ὡς ἡ προηγουμένη.

§82Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω πῶς, ἐπειδὴ γεννῶνται ἀμφιβολίαι ἐν τῷ κεφαλαίῳ περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἂν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται τέλος πάντων περὶ ἑνὸς ποσοῦ, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς, ἐπειδὴ ἐγείρονται ἀμφιβολίαι καὶ τοιοῦτόν τι δὲν πρέπει νὰ συμβαίνῃ, διότι πλαγίως ἐγγίζῃ τὴν ὑπόληψιν τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ συζητηθῇ ἀπ’ ἀρχῆς καὶ ὅ,τι ἀποφασίσει ἡ Βουλὴ αὐτὸ θὰ ᾖναι σεβαστόν.

§83ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Βουλήν, κύριε πρόεδρε, ἂν θέλῃ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις.

§84ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοοῦμεν, κ. πρόεδρε, νὰ ἐγγίξωμεν οὐδένα· μακρὰν ἀπὸ τὴν ἰδέαν αὐτήν· ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἀφοῦ ἔλαβεν αἴτησιν περὶ καθυστερουμένων πληρωμῶν, ἔπρεπε νὰ τὴν τυπώσῃ καὶ μᾶς εἴπῃ ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόκειται νὰ ψηφίσητε αὐτὴν τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν δεῖνα καὶ δεῖνα ἀξίωσιν, τὴν ἐγκρίνετε; Ἐγὼ σᾶς λέγω, ἀνάθεμα καὶ ἂν ἐνόησα τίποτε· διότι οὔτε ἔντυπον ἦτο, οὔτε κανεὶς εἶπε τίποτε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι δὲν ἠκούσατε εἶναι σωστόν· ἀλλ’ αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὸν θόρυβον, ὁποῖος ἐγένετο. Τινὲς λέγουν ὅτι ἐσυζητήθη· τοὺς παρακαλῶ νὰ μὴν ἐπιμένουν· ἀλλὰ νὰ ἐπανέλθῃ· ἄλλως θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§86ΣΠ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Ἂς ἐπανέλθῃ τώρα!

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συγκατατίθεσθε νὰ ἐπανέλθῃ τὸ ζήτημα;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§89ΛΕΚΚΑΣ. Διατὶ, κύριοι, ἱεροκρυφίως νὰ περνοῦν; διατὶ εἰς τὸ ἔντυπον τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μὴ προστεθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ποσόν; (θόρυβος).

§90Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἀφήσωμεν, κύριοι, νὰ τυπωθῇ πρῶτον καὶ αὔριον τὴν συζητοῦμεν.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς τυπωθῇ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ καὶ αὔριον θὰ συζητηθῇ. Ἐνταῦθα ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἔχοντος

ὡς ἕπεται·

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ προσκλήσεως τῶν ὀφειλετῶν. Ἄρθρον 1. Οἱ φορολογούμενοι προσκαλοῦνται εἰς ἀπότισιν τῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων ἐπικαρπίας παρὰ τοῦ ταμίου ἢ τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, διὰ γενικῆς προσκλήσεως, περιεχούσης τὸ εἶδος τοῦ χρέους καὶ τὴν χρῆσιν εἰς ἣν ἀνήκει. Ἡ πρόσκλησις αὕτη ἀποστέλλεται εἰς τὸν δήμαρχον, ὅστις ὀφείλει νὰ δημοσιεύῃ αὐτὴν παραχρῆμα διὰ κηρύξεως ἐπ’ ἐκκλησίας, ἀναγνώσεως καὶ τοιχοκολλήσεως εἰς τὰ δημοσιώτερα μέρη τῆς πρωτευούσης, τοῦ δήμου καὶ τῶν ἄλλων χωρίων. Ἄρθρον 2. Πάντες οἱ λοιποὶ πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλέται, ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας καὶ ἂν προέρχηται τὸ χρέος των, προσκαλοῦνται ἐγγράφως ἰδίᾳ ἕκαστος, ἅμα κατασταθῇ ληξιπρόθεσμον τὸ χρέος των, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου ἵνα ἀποτίσωσιν αὐτό. Ἡ πρόσκλησις ἐπιδίδεται εἰς τὸν ὀφειλέτην διὰ τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ταμείου, τῶν δικαστικῶν κλητήρων καὶ τῶν δημοτικῶν ὑπηρετῶν ἐν γένει· ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ᾖναι ἀπών, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τοὺς ἐν τῇ αὐτῇ οἰκίᾳ οἰκοῦντας συγγενεῖς ἢ ἄλλους συνοίκους. Διὰ πᾶσαν ἐπίδοσιν συντάσσεται ἐπιδοτήριον, τὸ ὁποῖον ὑπογράφεται παρὰ τοῦ ἐπιδίδοντος καὶ τοῦ παραλαμβάνοντος. Ἐὰν οὐδεὶς εὑρεθῇ ἐν τῇ οἰκίᾳ ἢ οἱ ἐν αὐτῇ ἐνοικοῦντες ᾖναι ἀγράμματοι ἢ ἀρνοῦνται τὴν παραλαβὴν, ἡ πρόσκλησις τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν θύραν τοῦ δωματίου ἢ τῆς οἰκίας τοῦ ὀφειλέτου ἐπὶ παρουσίᾳ ἑνὸς μάρτυρος προσυπογραφομένου εἰς τὸ ἐπιδοτήριον, ἐὰν γινώσκῃ γράφειν. Τοῦ ὀφειλέτου ἀπουσιάζοντος ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς του, ἔχοντος δὲ ἐν αὐτῇ πληρεξούσιον, ἡ πρόσκλησις δύναται νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τοῦτον. Ἀγνώστου δὲ οὔσης τῆς διαμονῆς τοῦ ὀφειλέτου, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τὸν δήμαρχον τῆς τελευταίας γνωστῆς κατοικίας αὐτοῦ. Ἄρθρον 3. Ἐὰν ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραδόσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν καὶ 8 ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῶν εἰδικῶν πρὸς τοὺς λοιποὺς ὀφειλέτας, δὲν ἐκτίσωσι τὸ χρέος των, ἐφαρμόζονται κατ’ αὐτῶν τὰ καταναγκαστικὰ μέσα κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἑπομένου κεφαλαίου. Ἐὰν ὅμως ἐκ τῆς ἀναβολῆς ἐπίκειται κίνδυνος, ὁ ταμίας σκεπτόμενος μετὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἢ ὅπου δὲν ἑδρεύει τοιαύτη, μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, δύναται κατ’ ἀπόφασιν, διὰ πλειονοψηφίας σχηματιζομένην, νὰ προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέσων καὶ ἄνευ προηγουμένης προσκλήσεως ἢ πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς νομίμου προθεσμίας· ἂν δὲ ὁ ὀφειλέτης δώσῃ ἀξιόχρεων ἐγγυητὴν, ἐξαιρεῖται τοῦ μέτρου τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Ἄρθρον 4. Ἐὰν διὰ τῆς γενομένης μετὰ τὴν πρόσκλησιν καταδιώξεως δὲν ἐπιτευχθῇ ἡ τοῦ ὅλου χρέους εἴσπραξις, ἐπαναλαμβάνεται ἑκάστοτε ἡ καταδίωξις ἄνευ ἄλλης προσκλήσεως. Ἄρθρον 5. Οἱ ἐκ ποινικῶν ἐξόδων ὀφειλέται, μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς των μεταφέρονται εἰς τὰς πολιτικὰς φυλακὰς πρὸς ἀπότισιν τοῦ χρέους των, ἐὰν δὲν ἀποδείξωσιν ὅτι ἐπλήρωσαν ἤδη αὐτό. Διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ἐν τῷ παρόντι ἄρθρῳ διαλαμβανομένων ὀφειλετῶν δὲν ἀπαιτεῖται προηγουμένη πρόσκλησις κατὰ τὸ ἄρθρον 2.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Περὶ τῶν καταναγκαστικῶν μέσων. Ἄρθρον 6. Πρὸς εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων τῷ δημοσίῳ ἐφαρμόζονται τὰ ἑξῆς καταναγκαστικὰ μέσα. 1. Κατάσχεσις κινητῶν. 2 Κατάσχεσις ἀκινήτων. 3. Κατάσχεσις κινητῶν εἰς χεῖρας τρίτων. 4. Προσωπικὴ κράτησις. Ἄρθρον 7. Ἡ χρῆσις τῶν καταναγκαστικῶν μέσων ἐναπόκειται εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐκλογὴν τοῦ καταδιώκοντος ταμίου ἢ εἰσπράκτορος, δυναμένου νὰ ἐφαρμόσῃ εἴτε ὅλα ὁμοῦ εἴτε ἓν ἕκαστον τούτων, κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ, ἐφαρμοζομένων ὡς πρὸς τὴν προσωπικὴν κράτησιν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 42. ά. Κατάσχεσις κινητῶν. Ἄρθρον 8. Ἡ κατάσχεσις τῶν κινητῶν ἐνεργεῖται κατὰ παραγγελίαν τοῦ ταμίου παρὰ τῶν εἰσπρακτόρων τῶν δικαστικῶν κλητήρων, τῶν δημοσίων ἐν γένει ὑπηρετῶν ἢ παρ’ εἰδικῶν κατασχετῶν, διοριζομένων παρὰ τοῦ ταμίου καὶ ὁρκιζομένων ἐνώπιον αὐτοῦ. Προκειμένου περὶ φόρων ἢ ἄλλων ἐσόδων, ὧν ἡ εἴσπραξις εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς εἰσπράκτορας, ἐνεργοῦσι τὴν κατάσχεσιν οὗτοι αὐτοπροσώπως ἢ διὰ τῶν ἀνωτέρω σημειωθέντων ὀργάνων, ἄνευ παραγγελίας τοῦ ταμίου. Ἄρθρον 9. Ἐξαιροῦνται τῆς κατασχέσεως. ά) Τὰ ἀναγκαῖα ἱμάτια καὶ στρώματα τοῦ ὀφειλέτου, τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ, ὡς καὶ ἡ ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας διὰ τὸν ὀφειλέτην καὶ τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ ἀναγκαία διατροφή. β) Ἐπὶ χειροτεχνῶν, τὰ πρὸς τὸ μετέρχεσθαι τὸ ἐπιτήδευμα αὐτῶν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα ἐργαλεῖα. γ) Ἐπὶ λογίων, τὰ βιβλία των, τὰ ἐργαλεῖα ἢ ἄλλα ἀφορῶντα τὴν ἀσχολίαν των σκεύη μέχρι τῆς τιμῆς 500 δραχμῶν κατ’ ἐκλογὴν τοῦ ὀφειλέτου. δ) Ἐπὶ γεωργῶν, δύο ἀροτριῶντα ζῶα, δέκα πρόβατα ἢ δέκα αἶγες καὶ ἓν φορτηγὸν ζῶον, κατ’ ἐκλογὴν τοῦ ὀφειλέτου, καὶ πέντε κοιλὰ σπόρου. ε) Ὅλος ὁ μισθὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν, στρατιωτῶν καὶ ναυτῶν καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ κανονικοῦ μισθοῦ καὶ τῶν ἐπιμισθίων παντὸς ἀπὸ τοῦ δημοσίου μισθοδοτουμένου ὑπαλλήλου καὶ τὰ τρία τέταρτα τῶν συντάξεων. Ἄρθρον 10. Ἡ κατάσχεσις ἐνεργεῖται ἐπὶ παρουσίᾳ δημοτικοῦ τινὸς ὑπαλλήλου ἢ ἑνὸς μάρτυρος, συντάσσεται δὲ ἐπὶ τούτῳ ἔκθεσις, ἥτις ὑπογράφεται παρ’ αὐτοῦ, τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν κατάσχεσιν καὶ τοῦ ὀφειλέτου, ἐὰν ᾖναι παρὼν καὶ θέλῃ νὰ ὑπογράψῃ. Ἄρθρον 11. Ἐὰν ὁ κατασχετὴς εὕρῃ κεκλεισμένας τὰς θύρας ἢ τὰ ἀποδοχεῖα, τῶν ὁποίων τὸ ἄνοιγμα ἀρνοῦνται οἱ διακάτοχοι, δύναται νὰ τὰ ἐκβιάσῃ μόνον ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ εἰρηνοδίκου ἢ ἀστυνόμου ἢ δημάρχου, ἢ ἐλλείψει τοιούτων, τοῦ δημαρχικοῦ ἢ εἰδικοῦ παρέδρου. Ἄρθρον 12. Τὰ κατασχεθέντα κινητὰ μεταφέρονται παραχρῆμα καὶ παραδίδονται εἰς τὸν συμβολαιογράφον, ἐν ἐλλείψει δὲ τοιούτου εἰς τὸν δήμαρχον. Ἐὰν ὁ συμβολαιογράφος ἢ ὁ δήμαρχος ἀρνηθῶσι τὴν παραλαβὴν, ὁ κατασχετὴς διορίζει εἰδικὸν φύλακα ὑπ’ εὐθύνην τῶν ἀρνηθέντων· ὁ φύλαξ διορίζεται καὶ ὅταν ἡ κατάσχεσις ἀφορᾷ ἀσυγκομίστους καρποὺς, ἢ ὅταν τὸ κατασχεθὲν ἀντικείμενον δὲν δύναται ἄνευ βλάβης νὰ μετατοπισθῇ ἢ νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ συμβολαιογράφου ἢ τοῦ δημάρχου, ἐκτὸς ἐὰν οὗτοι ἀναλάβωσι τὴν φύλαξίν του ὑπὸ εὐθύνην των. Ἡ κατάσχεσις τῶν ἀσυγκομίστων καρπῶν δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ εἰ μὴ ἐντὸς ὀκτὼ ἑβδομάδων πρὸ τῆς συνήθους ὡριμάνσεως αὐτῶν. Ἄρθρον 13. Ἀμέσως μετὰ τὴν κατάσχεσιν ὁ ταμίας ἢ ὁ κατασχετὴς ἐκδίδει διακήρυξιν περὶ πλειστηριασμοῦ τῶν κατασχεθέντων. Ἐν αὐτῇ σημειοῦται τὸ ὄνομα καὶ ἡ κατοικία τοῦ ὀφειλέτου, τὸ εἶδος καὶ τὸ ποσὸν τῶν κατασχεθέντων, ὁ τόπος ἔνθα φυλάσσονται, ἡ ἡμέρα, ἡ ὥρα, ὁ τόπος καὶ ὁ ὑπάλληλος τοῦ πλειστηριασμοῦ. Ἡ διακήρυξις τοιχοκολλᾶται διά τινος τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 μνημονευομένων προσώπων εἰς τὸν τόπον τοῦ πλειστηριασμοῦ τρεῖς τοὐλάχισπον ἡμέρας πρὸ αὐτοῦ καὶ κοινοποιεῖται εἰς τὸν ὀφειλέτην. Ἄρθρον 14. Ὁ πλειστηριασμὸς ἐνεργεῖται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου παρὰ τοῦ συμβολαιογράφου ἢ ἐν ἐλλείψει τοιούτου παρὰ τοῦ δημάρχου, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ταμίου ἢ ἑνὸς τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ. Εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ πρέπει νὰ προσαχθῇ πρότερον, αʹ) πιστοποιητικὸν τοῦ ταμίου ὅτι ἀπεστάλη πρὸς τὸν δήμαρχον ἡ γενικὴ πρόσκλησις· βʹ) τὸ ἐπιδοτήριον τῆς πρὸς πληρωμὴν προσκλήσεως τοῦ ὀφειλέτου κατὰ τὸ ἄρθρον 3 γ) ἡ περὶ τῆς κατασχέσεως συνταχθεῖσα ἔκθεσις καὶ δʹ) ἡ περὶ τοιχοκολλήσεως τῆς διακηρύξεως ἀπόδειξις κατὰ τὸ ἄρθρον 13. Ἄρθρον 15. Ἐὰν τὸ χρέος δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχμ. ἑκατὸν, ἡ κατακύρωσις γίνεται ἀμέσως παρὰ τοῦ ἐνεργήσαντος τὸν πλειστηριασμὸν ὑπαλλήλου εἰς τὸν πλειοδοτήσαντα, ὅστις ὀφείλει νὰ ὑπογράψῃ τὰ πρακτικὰ, νὰ καταθέσῃ πάραυτα τὸ τίμημα καὶ νὰ παραλάβῃ τὸ πρᾶγμα. Ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως γίνεται παραχρῆμα ἐπὶ τῶν ἰδίων πρακτικῶν ἀναπλειστηριασμός. Ἄρθρον 16. Ἐὰν τὸ χρέος ᾖναι ἀνώτερον τῶν δραχμῶν ἑκατόν, τὰ πρακτικὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑποβάλλονται παραχρῆμα παρὰ τοῦ ἐνεργήσαντος αὐτὸν ὑπαλλήλου εἰς τὸν ταμίαν, ὅστις ὑποχρεοῦται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς των ἢ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἢ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπανάληψιν τοῦ πλειστηριασμοῦ· ἄλλως θεωρεῖται ὁ πλειστηριασμὸς ὡς μὴ ἐνεργηθείς. Ὁ πλειστηριασμὸς ἐπαναλαμβάνεται καὶ ἐὰν ὁ ὀφειλέτης τὸ ζητήσῃ ἐντὸς τῆς αὐτῆς τριημέρου προθεσμίας. Ἄρθρον 17. Πρὸς ἐπανάληψιν τοῦ πλειστηριασμοῦ ἐκδίδεται παρὰ τοῦ ταμίου διάταξις, ἥτις κοινοποιεῖται εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ δημοσιεύεται κατὰ τὸ ἄρθρον 13 ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ δήμου, ἔνθα ἐγένετο ὁ πρῶτος πλειστηριασμός. Ὁ νέος πλειστηριασμὸς ἐνεργεῖται ἔνθα καὶ ὁ πρῶτος. Δύναται ὅμως, τῇ ἐγκρίσει τοῦ ταμίου ἢ τῇ αἰτήσει τοῦ ὀφειλέτου, νὰ ἐνεργηθῇ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας, ὅπου δύνανται, ἐὰν κριθῇ συμφερώτερον, νὰ μεταφερθῶσι καὶ τὰ ὑπὸ κατάσχεσιν ἀντικείμενα. Ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας τὸν ἐπαναληπτικὸν πλειστηριασμὸν ἐνεργεῖ ὁ συμβολαιογράφος ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ταμίου. Ἄρθρον 18. Ὁ ταμίας ἐγκρίνει τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ πλειστηριασμοῦ τούτου ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν κατὰ τὴν κρίσιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ ταμίου ἀξίαν ἀνωτέραν τῶν χιλίων δραχμῶν, αἱ ἀρχαὶ αὗται δύνανται ν’ ἀναβάλωσι τὴν ἐκποίησιν. Ἄρθρον 19. Ἐὰν ἐκ τοῦ ἀναπλειστηριασμοῦ προκύψῃ ζημία, διὰ τὴν ἀπότισιν αὐτῆς τε καὶ παντὸς ἐξόδου τοῦ πλειστηριασμοῦ, συντηρήσεως καὶ φυλάξεως τῶν πλειστηριαζομένων πραγμάτων καταδιώκεται ὁ πρῶτος ἀγοραστὴς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 20. Ἐὰν τὰ ὑπὸ κατάσχεσιν ἀντικείμενα ᾖναι ἐπιδεκτικὰ διαιρέσεως, ἐκποιεῖται τόσον μόνον μέρος αὐτῶν, ὅσον ἀρκεῖ διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ χρέους καὶ τῶν ἐξόδων ἐν γένει, ἐκκαθαριζομένων κατὰ τὸ ἄρθρον 22. Ἐὰν ὅμως ᾖναι ἀνεπίδεκτα διαιρέσεως, τὸ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ χρέους καὶ τῶν ἐξόδων πλεόνασμα ἀποδίδεται τῷ ὀφειλέτῃ. Ἄρθρον 21. Πράγματα, ὑποκείμενα εἰς φθορὰν, πλειστηριάζονται δημοσίως παραχρῆμα, ἢ ἐντὸς βραχείας, κατ’ ἀναλογίαν τοῦ κινδύνου προσδιοριστέας προθεσμίας παρὰ τοῦ ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ εἰρηνοδίκου, συμβολαιογράφου ἢ δημάρχου. Τοῦ πλειστηριασμοῦ προηγεῖται πάντοτε κοινοποίησις διὰ κηρύξεως, καὶ ἂν ὁ χρόνος τὸ ἐπιτρέπῃ, δημοσιεύεται αὕτη καὶ διὰ τοιχοκολλήσεως. Ἄρθρον 22. Τὰ ἔγγραφα τῶν κατασχέσεων, διακηρύξεων, πλειστηριασμῶν καὶ κοινοποιήσεων συντάσσονται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Οἱ ἐνεργοῦντες τὸν πλειστηριασμὸν συμβολαιογράφοι ἢ δήμαρχοι λαμβάνουσι λεπτὰ 15 διὰ πᾶσαν ἑκατοντάδα δραχμῶν ἐπὶ τοῦ ἐκπλειστηριάσματος· οἱ δὲ ἐνεργοῦντες τὴν κατάσχεσιν δημόσιοι ὑπηρέται ἢ εἰδικοὶ κατασχεταὶ λαμβάνουσι δικαίωμα κατασχέσεως 50 μὲν λεπτὰ, ὅταν τὸ διὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ τῶν κατασχεθέντων εἰδῶν πληρωθὲν ποσὸν χρέους ᾖναι κατώτερον τῶν δραχμῶν ἑκατὸν, 25 δὲ λεπτὰ διὰ πᾶσαν ἑκατοντάδα ὑπερβαίνουσαν τὴν ποσότητα ταύτην. Τὸ δικαίωμα τῶν συμβολαιογράφων καὶ κατασχετῶν, ἡ ἀντιμισθία τῶν φυλάκων καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν κατασχεθέντων ἐκκαθαρίζονται εἰς βάρος τοῦ ὀφειλέτου παρὰ τοῦ ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπαλλήλου καὶ κρατοῦνται ἀπὸ τὸ ἐκπλειστηρίασμα. Κατὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως τούτης ἐπιτρέπεται προσφυγὴ ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, συγκειμένης ὑπὸ τοῦ νομάρχου ἢ ἐπάρχου, τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ ταμίου, οἵτινες ἀποφασίζουσιν ὁριστικῶς. Ἐὰν δὲν λάβῃ χώραν ὁ πλειστηριασμός, τὰ δικαιώματα τῶν κατασχετῶν ὑπολογίζονται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρὸς ἄρσιν τῆς κατασχέσεως πληρωθέντος ποσοῦ. Ἄρθρον 23. Ἀνακοπὴ κατὰ τῆς ἐκτελέσεως ἐπὶ τῆς κατασχέσεως κινητῶν δὲν εἶναι δεκτὴ ἐκ μέρους τοῦ ὀφειλέτου ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, εἰμὴ μόνον ἐὰν ὁ ἀνακόπτων ἰσχυρίζηται ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ χρέος, δι’ ὃ ἐπισπεύδεται ἡ ἐκτέλεσις, ἢ ὅτι ἐξωφλήθη, ὅτε τὸ δικαστήριον δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τοῦ πλειστηριασμοῦ. βʹ) Κατάσχεσις ἀκινήτων. Ἄρθρον 24. Εἷς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ταμείου ἢ τῶν εἰσπρακτόρων ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος δημόσιος ὑπάλληλος, δυνάμει ῥητῆς παραγγελίας τοῦ ταμίου καὶ τῇ συμπράξει δημοτικοῦ τινος ὑπαλλήλου ἢ δύο μαρτύρων, ἐνεργεῖ περιγραφὴν τῶν ἀκινήτων, τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ζητηθῇ ἡ ἐκποίησις. Ἡ περιγραφὴ θέλει περιλαμβάνει τὸ ὄνομα, ἐπώνυμον καὶ τὴν κατοικίαν τοῦ ἰδιοκτήτου, τὸ εἶδος, τὰ ὅρια καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ κτήματος, τὸν δῆμον, τὸ χωρίον καὶ τὴν θέσιν ἔνθα κεῖται, τὰ περιεχόμενα ἐν αὐτῷ δένδρα κατ’ εἶδος, τὰ δικαιώματα, τὰ βάρη, τὰς δουλείας, τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἀκαθάριστον καὶ καθαρὰν αὐτοῦ πρόσοδον ὡς ἔγγιστα. Ἐὰν ᾖναι οἰκοδομὴ, συνοπτικὴν περιγραφὴν τῶν συστατικῶν αὐτῆς. Ἄρθρον 25. Ὁ νομάρχης ἢ ἔπαρχος, ὁ ταμίας καὶ οἰκονομικὸς ἔφορος, συνερχόμενοι, σημειοῦσι κάτωθι τῆς ἐκθέσεως τῆς περιγραφῆς πάντα ἐν γένει τὰ πρὸς τὸ δημόσιον χρέη τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ προσδιορίζουσι τὴν πρώτην προσφορὰν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ ἄρθρον 969 τῆς Πολιτ. Δικονομίας ὀφείλει νὰ κάμῃ ὁ ταμίας ὡς καταδιώκων δανειστὴς δι’ ἕκαστον κτῆμα. Ἡ ἔκθεσις τῆς περιγραφῆς οὕτω κατηρτισμένη ἐγγράφεται ἀμέσως εἰς τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 960 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας κρατούμενον παρὰ τοῦ ὑποθηκοφύλακος βιβλίον τῶν κατασχέσεων. Ἄρθρον 26. Ὁ ταμίας ἐκδίδει πρόγραμμα τοῦ πλειστηριασμοῦ. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο πρέπει νὰ περιέχῃ· ά) Τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον καὶ τὴν κατοικίαν τοῦ ὀφειλέτου. β) Τὸ ποσὸν καὶ τὸ εἶδος τοῦ χρέους αὐτοῦ. γ) Τὸ εἶδος, τὴν θέσιν, τὰ ὅρια καὶ τὴν ὡς ἔγγιστα ἔκτασιν τοῦ κτήματος. δ) Τὴν παρὰ τοῦ ταμίου, ὡς καταδιώκοντος δανειστοῦ, γενομένην πρώτην προσφοράν. έ) Τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ τὸν ὑπάλληλον ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θέλει γίνει. Ἄρθρον 27. Αἱ τοιχοκολλήσεις τοῦ προγράμματος γίνονται διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος· ά) Εἰς τὴν θύραν τοῦ καταστήματος τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἐν τῇ περιφερείᾳ τῶν ὁποίων κεῖται τὸ κτῆμα. βʹ) Εἰς τὴν θύραν τοῦ δημαρχείου τοῦ τόπου ἔνθα κεῖται τὸ κτῆμα. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο ἐπιδίδεται ἅπαξ εἰς τοὺς ἐνυποθήκους δανειστὰς τοὺς ἔχοντας ἐγγεγραμμένην ὑποθήκην μέχρι τῆς ἐγγραφῆς τῆς περιγραφῆς τοῦ κτήματος εἰς τὸ βιβλίον τῶν κατασχέσεων καὶ εἰς τὸν ὀφειλέτην, δημοσιεύεται δὲ καὶ διά τινος φύλλου ἐφημερίδος. Μετὰ τὰς ἀνωτέρω τοιχοκολλήσεις καὶ δημοσιεύσεις ὁ πλειστηριασμὸς γίνεται ἐν ἡμέρᾳ Κυριακῇ ἐνώπιον εἰρηνοδίκου ἢ συμβολαιογράφου ἐν τῷ δήμῳ ὅπου κεῖται τὸ κτῆμα. Ἄρθρον 28. Αἱ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον δημοσιεύσεις καὶ τοιχοκολλήσεις, ἐὰν ἡ ἀξία τοῦ κτήματος κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς περιγραφῆς, ᾖναι κατωτέρα τῶν 1000 δραχμῶν, γίνονται τρεῖς τοὐλάχιστον ἑβδομάδας πρὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ· ἐὰν δὲ ᾖναι ἀνωτέρα, πέντε τοὐλάχιστον πρὸ αὐτοῦ. Προσέτι ἡ τοῦ προγράμματος ἐπίδοσις εἴς τε τοὺς ἐνυποθήκους δανειστὰς καὶ τὸν ὀφειλέτην γίνεται, ἐν μὲν τῇ πρώτῃ περιπτώσει, δέκα τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ, εἴκοσι τοὐλάχιστον πρὸ αὐτοῦ. Τοῦ ἐν τῷ ἄρθρῳ 966 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀναφερομένου δικαιώματος δύναται νὰ γενῇ χρῆσις ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τοῦ προγράμματος εἰς τὸν ὀφειλέτην. Ἄρθρον 29. Μὴ γενομένου τοῦ πλειστηριασμοῦ κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ἡμέραν δι’ οἱονδήποτε λόγον, ἐπαναλαμβάνονται αἱ τοιχοκολλήσεις, δημοσιεύσεις καὶ ἐπιδόσεις τοῦ προγράμματος δι’ ἁπλῆς περιλήψεως. Ἄρθρον 30. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 25 ἐγγραφῆς τῆς ἐκθέσεως περιγραφῆς εἰς τὸ βιβλίον τῶν κατασχέσεων δὲν δύναται πλέον ὁ ὀφειλέτης νὰ ἀπαλλοτριώσῃ ἢ ἄλλως πως ἐπιβαρύνῃ τὸ οὕτω κατασχεθὲν κτῆμα. Ἄρθρον 31. Πᾶσα ἀνακοπὴ τοῦ ὀφειλέτου ἕνεκα ἀταξιῶν τοῦ προγράμματος τοῦ πλειστηριασμοῦ ἢ ἄλλων παρεπομένων αὐτῷ ἀταξιῶν τῆς διαδικασίας πρέπει νὰ γείνῃ ὀκτὼ τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ. Πᾶσα δὲ μεταγενεστέρα ἀκυρότης πρέπει νὰ προβληθῇ δι’ ἀνακοπῆς ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ. Ἀνακοπὴ δι’ ἄλλας ἀταξίας ἢ μετὰ τὰς προθεσμίας ταύτας εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἡ ἀνακοπὴ δικάζεται ὡς κατεπείγουσα κατὰ τὸ ἄρθρον 36, ἡ δὲ ἀπόφασις, ἐὰν ἡ ἀξία τοῦ κτήματος ᾖναι κατωτέρα τῶν χιλίων δραχμῶν, δὲν ὑπόκειται εἰς ἔφεσιν. Ἄρθρον 32. Ἂν κατὰ τὴν ἐγγραφὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς περιγραφῆς εἰς τὸ βιβλίον τῶν κατασχέσεων ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη κατάσχεσις προγενεστέρα, γενομένη ὑπ’ ἄλλων δανειστῶν, ὁ ταμίας δύναται διὰ κοινοποιήσεως πρὸς τὸν ἐπισπεύδοντα ἢ τὸν ἀντίκλητόν του ν’ ἀναλάβῃ αὐτὸς ἐν ὀνόματι τοῦ δημοσίου τὴν ἐκτέλεσιν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὸν πλειστηριασμὸν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἐὰν ὁ ταμίας παραμελήσῃ τὸν πλειστηριασμόν, ὁ ἐπισπεύδων δανειστὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολ. Δικονομίας. Ἄρθρον 33. Εἴκοσι τέσσαρας ὥρας πρὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὁ ἐπισπεύδων ταμίας θέλει καταθέσει εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπάλληλον· ά) Τὴν ἔκθεσιν τῆς περιγραφῆς τῶν κτημάτων. βʹ) Τὰς ἀναγκαίας ἀποδείξεις περὶ τῆς τηρήσεως τῶν κοινοποιήσεων τοῦ πλειστηριασμοῦ, ἤτοι ἀντίγραφον τοῦ προγράμματος τοῦ πλειστηριασμοῦ ὡς καὶ ἀντίτυπον τοῦ φύλλου ἐν ᾧ τοῦτο ἐδημοσιεύθη· προσέτι ἀποδεικτικὸν τοῦ ἐνεργήσαντος τὰς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου ἀπαιτουμένας τοιχοκολλήσεις ὑπαλλήλου, πιστοποιοῦντος ὅτι ἐγένοντο αἱ τοιχοκολλήσεις αὗται, καὶ τὰ ἐπιδοτήρια τῆς κοινοποιήσεως τοῦ προγράμματος εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ τοὺς ἐνυποθήκους δανειστάς. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 973 –985 τῆς Πολ. Δικονομίας. Ἄρθρον 34. Ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ ἄνευ νεωτέρας πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως ὁ ὑπερθεματιστὴς ὑποχρεοῦται νὰ καταθέσῃ τὸ ἐκπλειστηρίασμα εἰς τὸ ταμεῖον ἄνευ βλάβης τῶν δικαιωμάτων τῶν τυχὸν ὑπαρχόντων ἄλλων πιστωτῶν· οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πληρωμὴν ταύτην εἴτε διὰ τῆς κατασχέσεως, εἴτε δι’ ἀνακοπῆς. Ἐὰν ὅμως ἀποδειχθῇ νομίμως ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ αὐτὸ τὸ ποσὸν, ἢ ὅτι ἔλαβε πλειότερον, τὸ διαφέρον τοῦτο ἀποδίδοται ὑπὸ τοῦ δημοσίου εἰς τὸν ἐπὶ τῆς κατατάξεως ὑπάλληλον. Ἄρθρον 35. Καθ’ ἣν περίπτωσιν ὁ ἀγοραστὴς δὲν καταβάλει τὸ τίμημα εἰς τὸ ταμεῖον ἐντὸς τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον τασσομένης προθεσμίας, καταδιώκεται πρὸς ἀπότισιν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἢ ἐνεργεῖται ἀναπλειστηριασμὸς ἐπὶ κινδύνῳ αὐτοῦ. Ὁ ἀναπλειστηριασμὸς ἐνεργεῖται κατὰ τὰς ἐν τῷ παρόντι νόμῳ διατυπώσεις. Ἐὰν ἐκ τοῦ ἀναπλειστηριασμοῦ προκύψῃ ζημία, ὁ καθ’ οὗ ὁ ἀναπλειστηριασμὸς καταδιώκεται πρὸς ἀπότισιν, ὡσανεὶ ἦτον ὀφειλέτης τοῦ δημοσίου, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 36. Ἡ ὑπὸ τοῦ ὀφειλέτου ἐκποίησις τοῦ ἐνυποθήκου πρὸς τὸ δημόσιον κτήματος οὐδόλως κωλύει τὸν ταμίαν νὰ ἐξασκήσῃ τὰ ἐν τῷ παρόντι νόμῳ διαγεγραμμένα δικαιώματα καὶ κατὰ τοῦ τρίτου νομέως, ὡσανεὶ οὐδόλως ἐγένετο ἡ πρὸς αὐτὸν ἐκποίησις. Ἂν ὅμως αὕτη ἐγένετο πρὸ τῆς εἰς τὸ βιβλίον τῶν κατασχέσεων ἐγγραφῆς τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 25 περιγραφῆς, ἀνάγκη νὰ προηγῆται καὶ εἰς τὸν τρίτον νομέα, ἂν οὗτος ᾖ γνωστὸς, ἡ κοινοποίησις τῆς ἐκθέσεως τῆς περιγραφῆς. γʹ. Κατάσχεσις κινητῶν εἰς χεῖρας τρίτων. Ἄρθρον 37. Ἡ κατάσχεσις τῶν ἀπὸ τρίτους ὀφειλομένων πρὸς τὸν ὀφειλέτην τοῦ δημοσίου, ὡς καὶ τῶν εἰς χεῖρας τρίτων εὑρισκομένων καρπῶν καὶ ἄλλων κινητῶν πραγμάτων αὐτοῦ γίνεται δι’ ἐγγράφου προσκλήσεως τοῦ ταμίου ἢ τοῦ εἰσπράκτορος, ἐπιδιδομένης εἰς τοὺς τρίτους κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 38. Ὁ τρίτος ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὴν πρόσκλησιν τοῦ ταμίου, παραδίδων τὰ μὲν χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον, τὰ δὲ ἄλλα πράγματα εἰς τὸν συμβολαιογράφον ἢ ἐν ἐλλείψει εἰς τὸν δήμαρχον. Τὰ πράγματα ταῦτα πλειστηριάζονται κατὰ τὰς περὶ πλειστηριασμοῦ κινητῶν διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἐν περιπτώσει δυστροπίας ἢ ἀναβολῆς ὑποχρεοῦται διὰ τῶν ἀναγκαστικῶν μέσων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ κεφ. Βʹ. Προσωπικὴ κράτησις δὲν ἐπιβάλλεται εἰς τὸν τρίτον ἐπὶ κατασχέσεως χρηματικῶν ἀπαιτήσεων, εἰμὴ ὅταν καὶ ὁ πρωτοφειλέτης εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα. Ἄρθρον 39. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς κατασχέσεως δὲν δύναται πλέον οὔτε ὁ ὀφειλέτης νὰ διαθέσῃ οὔτε ὁ τρίτος νὰ ἀποδώσῃ τὰ κατασχεθέντα εἰς τὸν δανειστήν του ἢ νὰ τὰ συμψηφίσῃ πρὸς ἀπαιτήσεις αὐτοῦ μεταγενεστέρας τῆς κατασχέσεως. Ἄρθρον 40. Ἐὰν ὁ τρίτος δὲν ὀφείλῃ ὅλα τὰ περιεχόμενα εἰς τὴν πρόσκλησιν τοῦ ταμίου ἢ τοῦ εἰσπράκτορος χρήματα καὶ ἄλλα πράγματα, ἢ δὲν ὑποχρεοῦται εἰς τὴν ἄμεσον ἀπόδοσιν αὐτῶν ἕνεκα τῶν ὑφισταμένων μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ὀφειλέτου συμφωνιῶν, ἐν ταῖς περιπτώσεσι ταύταις ὁ τρίτος ὀφείλει νὰ δηλώσῃ τοῦτο ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς προσκλήσεως, προσφερόμενος νὰ ἐνεργήσῃ τὴν δήλωσίν του καὶ ἐνόρκως. Ἡ δήλωσις γίνεται ἢ ἐγγράφως δι’ ἀναφορᾶς, ἐπιδιδομένης διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν ἐκδόντα τὴν πρόσκλησιν ταμίαν ἢ εἰσπράκτορα, ἢ προφορικῶς ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου ἢ τοῦ γραμματέως τοῦ εἰρηνοδικείου, οἵτινες συντάσσουσιν ἔκθεσιν ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου καὶ διευθύνουσιν αὐτὴν εἰς τὸν ταμίαν ἐντὸς 24 ὡρῶν. Ἄρθρον 41. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἰσχύουσι καὶ ἐπὶ τῶν κατασχέσεων τούτων οἱ ὁρισμοὶ τῶν ἄρθρων 929–932 τῆς Πολιτ. Δικονομίας. Τὴν ἀνακοπὴν τῆς δηλώσεως κάμνει ὁ ταμίας, ὅστις καὶ ἐκπροσωπεῖ ἐπὶ δικαστηρίου τὸ δημόσιον. δʹ) Προσωπικὴ κράτησις. Ἄρθρον 42. Ἡ προσωπικὴ κράτησις ἐνεργεῖται δι’ ἐντάλματος ἐκδιδομένου παρὰ τοῦ ταμίου. Δι’ ἕκαστον ὀφειλέτην ἐκδίδεται ἔνταλμα, περιέχον τὸ ὄνομα καὶ τὴν κατοικίαν αὐτοῦ καὶ τὴν αἰτίαν, τὸ ποσὸν καὶ τὴν λῆξιν τοῦ χρέους του. Ἄρθρον 43. Ὁ ταμίας ἐκτελεῖ τὰ ἐντάλματα διὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, τῶν δικαστικῶν κλητήρων, τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων, τῶν εἰδικῶν κατασχετῶν, τῶν τελωνοφυλάκων καὶ τῶν δασοφυλάκων. Οἱ ὀφειλέται συλλαμβανόμενοι ὁδηγοῦνται εἰς τὰς πολιτικὰς φυλακὰς καὶ παραδίδονται εἰς τὸν ἐπιστάτην ἐπὶ ἀποδείξει. Κατὰ τῶν φορολογουμένων δὲν ἐνεργεῖται προσωπικὴ κράτησις κατὰ τὴν ἑβδομάδα τῶν παθῶν, οἱ δὲ ἐν ταῖς φυλακαῖς εὑρισκόμενοι φορολογούμενοι προσωρινῶς ἀπολύονται. Ἄρθρον 44. Ὀφειλέται ἐντελῶς ἀκτήμονες δὲν κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς πέραν τῶν πέντε ἡμερῶν. Ἡ ἀκτημοσύνη εἶναι ἀποδεδειγμένη, ὅταν ὁ δήμαρχος, ὁ εἰδικὸς πάρεδρος καὶ ὁ ἐφημέριος τοῦ μέρους, ὅπου κατοικεῖ ὁ ὀφειλέτης, πιστοποιήσωσι τοῦτο ἐγγράφως, ἐπικυρωθῶσι δὲ αἱ ὑπογραφαί των ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν διοικητικὴν ἀρχήν. Ἡ πιστοποίησις αὕτη βεβαιοῦσα, ὅτι ὁ ὀφειλέτης οὐδαμοῦ τοῦ κράτους κέκτηται κινητὴν ἢ ἀκίνητον περιουσίαν, ὡς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ τὸν ἐφημέριον θεωρεῖται ὡς ἐνόρκως γενομένη· ἑπομένως οὗτοι ὑπόκεινται εἰς τὰς ἐπιβαλλομένας εἰς τὴν ἐπιορκίαν ποινάς, ἐὰν ἀνακαλυφθῇ, ὅτι ἐν γνώσει ἐβεβαίωσαν διὰ τῆς ὑπογραφῆς των πράγματα ψευδῆ ὡς ἀληθῆ. Ἡ κατὰ τοῦ ἀκτήμονος ὀφειλέτου καταδίωξις ἐπαναλαμβάνεται, ἅμα βελτιωθείσης τῆς καταστάσεώς του. Ἄρθρον 45. Τὸ δημόσιον δὲν ὑποχρεοῦται εἰς προκαταβολὴν ἐξόδων διατροφῆς τῶν προσωποκρατουμένων ὀφειλετῶν, ἐκτὸς ἂν ὁ κρατούμενος ὀφειλέτης ζητήσῃ τοῦτο ἐγγράφως. Ὁ ὀφειλέτης δὲν ἀποφυλακίζεται καὶ ἐὰν ἀποτίσῃ ὁλόκληρον τὸ χρέος δι’ ὃ ἐπροσωποκρατήθη, πρὶν ἢ πληρώσῃ καὶ τὰ καταβληθέντα δι’ αὐτὸν ἔξοδα διατροφῆς.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Συνέπειαι τῆς ὑπερημερίας τῶν ὀφειλετῶν. Ἄρθρον 46. Οἱ μὴ κατὰ τὴν προθεσμίαν πληρόνοντες τὸ πρὸς τὸ δημόσιον χρέος των ὑπόκεινται εἰς τόκον ὑπερημερίας 12% κατ’ ἔτος. Δὲν ὑπόκεινται εἰς τόκον· Α.) Τὰ ἐξ ἀμέσων φόρων καὶ δικαιώματος ἐπικαρπίας χρέη τῶν φορολογουμένων. Β) Τὰ δικαστικὰ ἔξοδα ἐν γένει. Γ.) Τὰ παντὸς εἴδους πρόστιμα καὶ αἱ χρηματικαὶ ποιναί Δ.) Ὁ συμπεφωνημένος τόκος πιστώσεων διὰ τὸ τίμημα ἐκποιουμένων δημοσίων κτημάτων, πλὴν τοῦ περιεχομένου εἰς χρεωλυτικὰς δόσεις κατὰ τὸ σύστημα τῆς συνθέτου χρεωλυσίας. Ε.) Τὰ προκαταβαλλόμενα ἔξοδα εἰς ἀναθεωρητικὰς καταμετρήσεις ἐλλειπῶς δηλουμένων ζώων, ἀμπέλων κλπ. κατὰ τοὺς φορολογικοὺς νόμους. Ἄρθρον 47. Ὡς πρὸς τὴν ἐποχὴν ἀφ’ ἧς ἄρχεται ἡ τοκοδοσία ἑκάστου χρέους τηροῦνται οἱ ἑξῆς κανόνες. Α.) Ἐπὶ χρεῶν στηριζομένων εἰς πρακτικὰ δημοπρασίας ἢ ἄλλα ἔγγραφα· ἐὰν ὁ νόμος δὲν ὁρίζῃ ῥητῶς τὴν λῆξιν, ὁ τόκος ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐν τῇ ὁμολογίᾳ ὁριζομένης προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τοῦ κεφαλαίου. Β.) Ἐπὶ διαχειρίσεως ὑπολόγων, ἐὰν τὸ χρέος προέρχηται ἐκ τῆς χρηματικῆς ληψοδοσίας αὐτῶν, ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἀνεκαλύφθη κατὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τὸ ἔλλειμμα, ἢ ἀφ’ ἧς παρέδωκεν ὁ ὑπόλογος τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν διάδοχόν του· ἐὰν δὲ προέρχηται ἐκ λογιστικῶν προσκομμάτων, ἀφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ βεβαιοῦσα ταῦτα ἀπόφασις. Γ.) Ἐπὶ παντὸς ἄλλου χρέους, ἀπὸ τῆς προσκλήσεως. Ἄρθρον 48. Οἱ καθυστεροῦντες πρὸς τὸ δημόσιον χρέη ληξιπρόθεσμα καὶ οἱ ἐγγυηταὶ αὐτῶν δὲν εἶναι δεκτοὶ εἰς τὰς ἐπὶ πιστώσει δημοπρασίας τῶν ἐθνικῶν προσόδων καὶ κτημάτων, ὅταν τὰ χρέη των ὑπερβαίνωσι τὰς δραχμὰς τριακοσίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 49. Ὅλαι αἱ περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐκποιήσεως τῆς περιουσίας τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου καὶ τῆς προσωπικῆς αὐτῶν κρατήσεως ἀναφυόμεναι ἔριδες εἰσάγονται ὡς κατεπείγουσαι καὶ δικάζονται τὴν τρίτην ἡμέραν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν καὶ τῆς ἀποστάσεως. Προτιμῶνται δὲ πάσης ἄλλης κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν συζητητέας ὑποθέσεως. Τὸ δημόσιον παριστῶσιν ἐπὶ δικαστηρίου οἱ ταμίαι, ἡ δὲ πρὸς ἔφεσιν προθεσμία κατὰ τῶν ἐν ταῖς δίκαις ταύταις ἐκδιδομένων ἀποφάσεων εἶναι δεκαήμερος. Ἄρθρον 50. Πλὴν ῥητῆς διατάξεως τοῦ νόμου οὐδεὶς τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου δύναται ν’ ἀντιτάξῃ συμψηφισμὸν ἀπαιτήσεως αὑτοῦ ἀπέναντι χρέους του πρὸς τὸ δημόσιον. Ἄρθρον 51. Ἀνακοπὴ κατὰ τῆς ἐκτελέσεως ἐκ μέρους τοῦ ὀφειλέτου ἐπὶ κατασχέσεως ἀκινήτων, ἢ ἐπὶ προσωπικῆς κρατήσεως, εἶναι δεκτὴ ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων εἰς τὰς ἑξῆς περιπτώσεις· 1) Ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ἰσχυρίζεται ἢ ὅτι δὲν ὀφείλει ἢ ὅτι ἐξώφλησε τὸ χρέος δι’ ὃ καταδιώκεται· ἡ περὶ ἐξοφλήσεως ἔνστασις πρέπει νὰ ᾖναι ἐκκαθαρισμένη. 2) Ἐὰν ἰσχυρίζεται, ὅτι παρελείφθη ἐντελῶς πρᾶξίς τις ἐκτελέσεως, ἥτις κατὰ τὸν παρόντα νόμον ἔπρεπε νὰ ἐνεργηθῇ. Ἀκυρότης κατὰ τῶν τοιούτων πράξεων δύναται νὰ προταθῇ μόνον ἂν ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτῆς τῆς πράξεως. 3) Ἐὰν ἐπὶ ἀκινήτων προτείνηται, ὅτι ἔλαβε χώραν ἀταξία τις ἔκ τῶν ἄρθρων 31 τοῦ παρόντος νόμου. Ἡ ἀνακοπὴ δὲν ἀναστέλλει τὴν ἐκτέλεσιν· ἀλλὰ προκειμένης ἐκτελέσεως ἐπὶ τῆς κινητῆς ἢ ἀκινήτου περιουσίας τοῦ ὀφειλέτου, δύναται τὸ δικαστήριον, γενομένης αἰτήσεως, νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τοῦ πλειστηριασμοῦ. Ἄρθρον 52. Ὅσα ὁ παρὼν νόμος διαλαμβάνει περὶ τῶν ὀφειλετῶν ἐφαρμόζονται, 1) κατὰ τῶν ἐγγυητῶν καὶ 2) κατὰ τῶν κληρονόμων τῶν ὀφειλετῶν καὶ ἐγγυητῶν, ἐκτὸς ἂν οἱ κληρονόμοι ᾖναι ἐξ ἀπογραφῆς. Προσωπικὴ κράτησις δὲν ἐπιβάλλεται κατὰ τῶν κληρονόμων εἰμὴ διὰ χρέη προερχόμενα ἀπὸ τὰς ἐνιαυσίους δόσεις τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν γαιῶν καὶ κτημάτων, ὅσαι ἔληξαν μὲ τὸν θάνατον τοῦ κληρονομουμένου. Ἄρθρον 53. Δι’ ὅσα ἐπλήρωσαν οἱ ἐγγυηταὶ ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν ἔχουσι δικαίωμα ν’ ἀπαιτήσωσι παρὰ τοῦ ταμίου τὴν διὰ λογαριασμὸν αὐτῶν ἐξακολούθησιν τῆς καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτῶν εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν πληρωθέντων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 54. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν δημοσίων προσόδων καὶ κτημάτων ὡς πρὸς τοὺς ὑπενοικιαστὰς καὶ τοὺς φορολογουμένους καὶ οἱ ὑπενοικιασταὶ ὡς πρὸς τοὺς φορολογουμένους ἔχουσι τὰ αὐτὰ μὲ τὸ δημόσιον δικαιώματα καὶ δύνανται ν’ ἀπαιτήσωσι παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν τὴν ἐφαρμογὴν πάντων τῶν ἐν τῷ Κεφ. Βʹ. τοῦ παρόντος νόμου διαλαμβανομένων καταναγκαστικῶν μέσων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν γεννηθῶσι διενέξεις, ὅλαι αἱ ἕνεκα τῆς ἐκτελέσεως ταύτης δικαστικαὶ ἀνακοπαὶ, προκλήσεις καὶ ἀποφάσεις ἀπευθύνονται μόνον κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ ὑπενοικιαστοῦ, διὰ λογαριασμὸν του ὁποίου ἐνεργεῖται ἡ καταδίωξις, ἄνευ τινὸς εὐθύνης τοῦ δημοσίου. Ἄρθρον 55. Οἱ ἐγγυηταὶ ὀφειλετῶν πρὸς τὸ δημόσιον δὲν ἔχουν τὸ τῆς διζήσεως εὐεργέτημα. Ἐγγυηταὶ ὑπογράψαντες ὡς τοιοῦτοι εἰς πρακτικὰ δημοπρασίας δὲν ἀπαλλάσονται τῆς ἐγγυήσεως καὶ ἂν εἰς τὰς ὁμολογίας ὑπογράψωσιν ἄλλοι ὡς ἐγγυηταί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ.

Ποινικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 56. Δημόσιοι καὶ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι, οἵτινες κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διὰ τοῦ παρόντος Νόμου ἐπιβαλλομένων αὐτοῖς καθηκόντων ἤθελον δείξει ἀσύγγνωστον ῥαθυμίαν, τιμωροῦνται πειθαρχικῶς παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ δραχμὰς 25 μέχρι 200. Οἱ ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπάλληλοι ὑπόκεινται προσέτι εἰς ἀποζημίωσιν τοῦ δημοσίου. Ἄρθρον 57. Οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες εἶναι ὑπεύθυνοι ἐνώπιον τῶν προϊσταμένων Ταμιῶν, ἐὰν δὲν εἰσπράξωσιν ἐμπροθέσμως ὅλους τοὺς φόρους, τὰ ποινικὰ ἔξοδα καὶ τὰ πρόστιμα, τῶν ὁποίων ἀνετέθη αὐτοῖς ἡ εἴσπραξις. Οἱ ταμίαι προσδιορίζουσιν ἑκάστοτε τὴν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλουσιν οἱ εἰσπράκτορες νὰ ἀποπερατώσωσι τὴν εἴσπραξιν· ἐὰν δὲ κατὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας μείνωσι καθυστερήματα, καταλογίζονται εἰς βάρος τῶν εἰσπρακτόρων, ἐκτὸς ἐὰν δυνηθῶσι νὰ τὰ δικαιολογήσωσι κατὰ τὰ ἄρθρα 153 καὶ 154 τοῦ περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ Νόμου· ἐπὶ τῶν δικαιολογημάτων ἀποφασίζουσιν οἱ Ταμίαι, ἐφαρμοζομένων κατὰ πάντα τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου τοῦ ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1857 ΥΚΑʹ. Νόμου. Εἰσπράκτωρ μὴ πληρώσας τὰ καταλογισθέντα εἰς βάρος του ἐλλείμματα ἀποβάλλεται τῆς ὑπηρεσίας καὶ καταδιώκεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου πρὸς ἀπότισιν αὐτῶν. Ἄρθρον 58. Δεσμοφύλαξ πολιτ. φυλακῆς, ὅστις ἤθελεν ἀπολύσει ὀφειλέτην παραδοθέντα αὐτῷ καὶ κρατούμενον διὰ χρέος πρὸς τὸ δημόσιον, τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον δραχ. 100–300, ὑπόκειται δὲ προσέτι καὶ εἰς ποινικὴν καταδίωξιν κατὰ τὸ ἄρθ. 181 τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ εἰς ἀποζημίωσιν τοῦ δημοσίου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ϛʹ.

Περὶ τῆς διὰ τραπεζιτῶν ἢ ἐργολάβων εἰσπράξεως τῶν φόρων. Ἄρθρον 59. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραχωρῇ διὰ δημοπρασίας καὶ ἐπὶ ἀμοιβῇ οὐχὶ ἀνωτέρᾳ τῶν 10% εἰς τραπεζίτας ἢ ἐργολάβους τὴν εἴσπραξιν· αʹ) Τῶν παρὰ τῶν φορολογουμένων ὀφειλομένων φόρων. βʹ) Τῶν ἐνιαυσίων δόσεων τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν γαιῶν καὶ κτημάτων καὶ τῶν ἀνανεουμένων δημοσίων χρεῶν καὶ γʹ) Τῶν δικαστικῶν ἐξόδων, τῶν προστίμων, ἐξόδων ἀπαριθμήσεως καὶ ἄλλων τοιούτων. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ χρεῶν ἀναγομένων εἰς τὰς πρὸ τοῦ 1871 χρήσεις. Ἄρθρον 60. Ἡ ἀμοιβὴ τοῦ ἐργολάβου συνίσταται εἰς ποσοστὸν τῶν παραχωρουμένων πρὸς εἴσπραξιν φόρων καὶ χρεῶν. Ἡ παραχώρησις τῆς εἰσπράξεως γίνεται εἰς ἐκεῖνον, ὅστις ἤθελε κατὰ τὴν δημοπρασίαν προσενεχθῆ νὰ ἀναλάβῃ τὴν εἴσπραξιν ἐπὶ μικροτέρᾳ ἀμοιβῇ. Ἄρθρον 61. Οἱ ὅροι τῶν δημοπρασιῶν κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 62. Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται νὰ προκαταβάλλῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον ταμίαν κατὰ τὴν πρὸς αὐτὸν παράδοσιν ἑκάστου καταλόγου τὸ εἰκοστημόριον τοῦ ἐν αὐτῷ διαλαμβανομένου εἰσπρακτέου ποσοῦ. Ἄρθρον 63. Ἐν τῇ διακηρύξει τῆς δημοπρασίας προσδιορίζονται αἱ προθεσμίαι καὶ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα καθ’ ἑκάστην προθεσμίαν ὁ ἐργολάβος ὀφείλει νὰ παραδίδῃ εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἄρθρον 64. Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται νὰ εἰσάγῃ τοὐλάχιστον κατὰ δεκαήμερον εἰς τὸ Ταμεῖον τὰ εἰσπραττόμενα παρ’ αὐτοῦ χρήματα. Ἐὰν δὲ κατὰ τὴν λῆξιν ἑκάστης τῶν ταχθεισῶν προθεσμιῶν δὲν συμπληρώσῃ τὸ ποσὸν, ὅπερ ὤφειλε νὰ παραδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον, ὀφείλει νὰ καταθέσῃ ἐξ ἰδίων του τὸ ἐλλεῖπον· ἐὰν δὲν πράξῃ τοῦτο ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν, χρεοῦται μὲ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, ὅπερ ἀνεδέχθη νὰ εἰσπράξῃ, καὶ καταδιώκεται πρὸς ἀπότισιν αὐτοῦ ὡς ὀφειλέτης τοῦ δημοσίου, ὁ δὲ ταμίας μετὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς δύναται νὰ κηρύξῃ αὐτὸν ἔκπτωτον τῆς ἐργολαβίας καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν εἴσπραξιν διὰ δημοσίων εἰσπρακτόρων εἰς λογαριασμὸν τοῦ ἐκπτώτου, εἰς βάρος τοῦ ὁποίου λογίζονται οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ποσοστὰ τῶν εἰσπρακτόρων ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἔξοδα. Ἄρθρον 65. Οἱ ἐργολάβοι θεωρούμενοι ὡς δημόσιοι ὑπόλογοι ἔχουσι τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις, ὅσαι ἐπιβάλλονται κατὰ τὸν παρόντα νόμον εἰς τοὺς δημοσίους εἰσπράκτορας. Ὀφείλουσιν ἑπομένως· 1) Νὰ δίδωσιν ἐγγύησιν ἢ τίτλους τῶν δύο ἑλληνικῶν Τραπεζῶν ἢ δημοσίων δανείων ἀνομολογηθέντων ἀπὸ τοῦ 1862 καὶ ἐντεῦθεν ἀξίας ἴσης μὲ τὰ 9/10 τοῦ εἰσπρακτέου ποσοῦ τοῦ περιεχομένου εἰς τοὺς παραδιδομένους πρὸς αὐτοὺς καταλόγους· 2) Νὰ ὑποβάλλωσι τὰ βιβλία των καὶ λοιπὰ ἔγγραφά των ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ ταμίου καὶ πάσης ἄλλης ἀρχῆς· 3) Νὰ ἐνεργῶσιν ἐκ τῶν εἰσπράξεών των τὰς πληρωμὰς, ὅσας ὁ ἁρμόδιος ταμίας ἤθελε παραγγείλει· καὶ 4) Νὰ παραδίδωσιν εἰς πᾶσαν πρόσκλησιν τοῦ ταμίου τὰ ἀνὰ χεῖράς των χρήματα. Ἐν περιπτώσει κατακρατήσεως δημοσίων χρημάτων ἐφαρμόζονται κατὰ τῶν ἐργολάβων αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 199 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου, ἐπιφυλαττομένης κατ’ αὐτῶν ποινικῆς καταδιώξεως. Ἄρθρον 66. Πρὸς εἴσπραξιν τῶν δημοσίων χρημάτων οἱ ἐργολάβοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ποιῶνται χρῆσιν πάντων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ὁ παρὼν νόμος χορηγεῖ εἰς τὸ δημόσιον, δυνάμενοι νὰ ἐνεργῶσιν αὐτοπροσώπως ὅσα καὶ οἱ εἰσπράκτορες δύνανται κατὰ τὸν παρόντα νόμον νὰ ἐνεργήσωσιν. Οἱ ταμίαι ὀφείλουσιν ἄνευ τινὸς ἀντιῤῥήσεως νὰ ἐκτελῶσιν ὑπὲρ τῶν ἐργολάβων τὰ διὰ τῶν ἄρθρων 8, 13, 24, 26, 37 καὶ 42 ἐπιβαλλόμενα αὐτοῖς καθήκοντα, ἰδίως δὲ 1) νὰ διορίζωσιν ἐπὶ τῇ προτάσει παντὸς ἐργολάβου τοὺς ἀναγκαίους κατασχετὰς, τῶν ὁποίων ὅμως ὁ ἀριθμὸς δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀνώτερος τῶν τριῶν κατὰ δῆμον· καὶ 2) νὰ ἐκδίδωσι καὶ νὰ παραδίδωσιν εἰς τὸν ἐργολάβον τὰ ζητούμενα παρ’ αὐτοῦ ἐντάλματα προσωπικῆς κρατήσεως. Ἐπὶ πλειστηριασμοῦ κινητῶν ὁ ἐργολάβος δύναται νὰ πλειστηριάσῃ· ἡ δὲ ἐκποίησις καθίσταται ὁριστικὴ διὰ τῆς κατακυρώσεως, ἐκτὸς ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ζητήσῃ ἐντὸς τῆς ἡμέρας τὸν ἐπανάληψιν τοῦ πλειστηριασμοῦ, ὅτε ἐνεργοῦνται τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 17 διαλαμβανόμενα. Ἄρθρον 67. Ὁ ἐργολάβος δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἔκπτωσιν ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν κατὰ τὸν εἰς αὐτὸν παραδοθέντα κατάλογον εἰσπρακτέων φόρων, ὅταν ἀποδείξῃ κατὰ τὸ ἄρθρον 44 τοῦ παρόντος νόμου, ὅτι εἷς ἢ καὶ πλείους ἐκ τῶν εἰς τὸν κατάλογον συμπεριληφθέντων φορολογουμένων ἢ δὲν ὑπῆρξαν ἢ εἶναι ἐστερημένοι πάσης κινητῆς ἢ καὶ ἀκινήτου περιουσίας, εἰς τρόπον καθιστῶντα ματαίαν πᾶσαν κατ’ αὐτῶν καταδίωξιν, ἢ ὅτι κατὰ τὰ ἄρθρα 23 καὶ 51 τοῦ παρόντος νόμου δὲν ὀφείλουσιν ἢ ἐπλήρωσαν. Ἄρθρον 68. Ἡ διὰ τῆς ἐγκριθείσης δημοπρασίας ὁρισθεῖσα ἀμοιβὴ τοῦ ἐργολάβου ἐκπίπτεται κατ’ ἀναλογίαν ἐκ τῶν παραδιδομένων ὑπ’ αὐτοῦ ποσοτήτων ἀπέναντι τῆς ὑποχρεώσεώς του. Ἄρθρον 69. Ἐπὶ χρεῶν, ὧν ἡ εἴσπραξις ἀνετέθη εἰς ἐργολάβους, πάντα τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτελέσεως προκαταβάλλονται παρὰ τῶν ἐργολάβων, κατὰ τῶν ὁποίων ἀπευθύνονται καὶ πᾶσαι αἱ ἐκ μέρους τῶν ὀφειλετῶν ἀνακοπαὶ, προκλήσεις καὶ ἀποφάσεις ἄνευ εὐθύνης τινὸς τοῦ δημοσίου. Ἄρθρον 70. Οἱ ἐργολάβοι ὀφείλουσι νὰ εἰσπράξωσι τὰ εἰς αὐτοὺς ἀνατεθέντα ἔσοδα ἐντὸς προθεσμίας πέντε ἐτῶν ἀφ’ ἧς κατέστησαν ἀπαιτητά· μετὰ παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης παραγράφεται τὸ κατὰ τῶν ὀφειλετῶν δικαίωμά των. Ἡ παραγραφὴ αὕτη ἐφαρμόζεται καὶ ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν ἐγκτητικῶν φόρων διὰ τὰ ἀπὸ τοῦ 1871 καὶ ἐντεῦθεν καθυστερήματα τῶν φορολογουμένων. Ἄρθρον 71. Τὸ ἄρθρον 48 τοῦ παρόντος νόμου δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ χρεῶν ἀναγομένων εἰς τὰς πρὸ τοῦ 1867 χρήσεις. Ἄρθρον 72. Ἀκυροῦνται πᾶσαι αἱ ἀντιβαίνουσαι εἰς τὸν παρόντα νόμον διατάξεις καὶ ἰδίως τὰ ἀπὸ 7 Φεβρουαρίου 1835, 14 Ἰουνίου 1837, 20 Ἰουλίου 1838 καὶ 1 Μαρτίου 1838 Β. Διατάγματα καὶ ὁ ἀπὸ 7 Μαΐου 1855 νόμος.

§93ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι βουλευταί, ἂν πρόκειται νὰ δώσητε ἰσχὺν καὶ ἐφαρμογὴν διὰ τὰ προηγούμενα χρέη εἰς τὸν παρόντα νόμον, ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας νὰ μὴ προβῆτε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συνόλου διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὁ ὁποῖος καὶ εὔληπτος εἶναι καὶ εὔκολον νὰ ἐκτεθῇ. Ἡ τελευταία διάταξις καταργεῖ ὅλους τοὺς ὑπάρχοντας νόμους, τίθεται εἰς ἐνέργειαν καὶ δι’ ὅλα τὰ μέχρι τοῦδε καθυστεροῦντα. Ὅλοι εἶσθε ἐπαρχιῶται καὶ γνωρίζετε τὶ εἶναι αὐτὰ τὰ καθυστεροῦντα, εἴτε ἐξ ἐνοικιαστῶν ὑπάρχουν εἴτε ἐκ φορολογουμένων. Ὅλοι γνωρίζετε ὅτι κατ’ ἔτος πλεῖστα ὅσα πρωτόκολλα τῶν ἀπαριθμητῶν συντάσσονται πλαστὰ, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἴσως συντάσσονται τοιαῦτα· καὶ γνωρίζετε ὅτι διὰ τοῦτο πολλοὶ κατηγγέλθησαν καὶ αἱ κατηγορίαι αὐτῶν εὑρίσκονται ἐκκρεμεῖς. Πῶς λοιπὸν θὰ καταδιώξητε σήμερον ἀνθρώπους διὰ χρέη ἀνύπαρκτα, πολλοὶ τῶν ὁποίων ἀπέθανον καὶ οἱ κληρονόμοι των δὲν γνωρίζουν τίποτε ἢ ἴσως εἶναι πένητες δύνασθε εἰς αὐτοὺς νὰ ἐπιβάλητε τὴν προσωπικὴν κράτησιν, καὶ τοιαύτας δρακοντείους διατάξεις, ἐπὶ χρεῶν μὴ ἐκκαθαρισμένων; (θόρυβος). Παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ μὲ βεβαιώσῃ, ἂν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει, δὲν κρατοῦνται φίλοι του ἀλλ’ ἐχθροί του. Εἰς τὸ ταμεῖον τῶν Καλαμῶν εἷς φίλος μου εἶνε προσωποκρατημένος οὐδεὶς δὲ φίλος τῶν ὑπουργῶν καὶ συγγενὴς καὶ δὲν δύναται ὁ κύριος Σωτηρόπουλος ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ἐξασκοῦν ἐπιῤῥοὴν οἱ συγγενεῖς ἑνὸς ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων· καὶ ὅταν δίδητε τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα ταμίαν νὰ ἐφαρμόσῃ ὅλα τὰ καταδιωκτικὰ μέσα καθ’ ἑνὸς φορολογουμένου, νομίζετε ὅτι ἐξασφαλίζετε τὴν κοινωνίαν; νομίζετε ὅτι τὸ νομοθέτημά σας θὰ ᾖνε δίκαιον; Συλλογισθῆτε, κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπέλθητε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, καὶ θὰ σᾶς ἐρωτήσουν οἱ ἐντολεῖς σας τὶ ἐπράξατε κατὰ τὸ ἑξάμηνον αὐτὸ διάστημα, καθ’ ὃ εἰργάσθητε διαρκῶς, καὶ ὡς οὐδεμία σύνοδος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκανονίσατε τὰ περὶ ἐκποιήσεως τῶν φυτειῶν καὶ τῶν γαιῶν, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ, κατὰ τὸ ὁποῖον δι’ ἑνὸς νόμου παρεδώσατε τὸν πολίτην εἰς τὴν θέλησιν τοῦ ἀποσπασματάρχου, τοῦ ἀστυνόμου, τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ ἄλλων ὀργάνων διὰ τοῦ περὶ λῃστείας νόμου; καὶ ὅταν σᾶς ἐζητήσαμεν νὰ ἐξασφαλίσητε τὸν φορολογούμενον ἀπὸ τὴν μάστιγα τῶν ἀποσπασμάτων, σεῖς τὸν παρεδώσατε εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν αὐτῶν· δὲν ἐπεφυλάξατε τίποτε διὰ τοὺς ἐντολεῖς σας, τίποτε δὲν ἐμεριμνήσατε δι’ αὐτούς. Θὰ σᾶς ἐρωτήσουν οἱ ἐντολεῖς σας, τὶ ἀπεφασίσατε περὶ τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα εἰσπράττετε, καὶ δὲν δύνασθε παρὰ νὰ εἴπητε, ὅτι ἐσυζητήσαμεν καὶ ἐπεψηφίσαμεν 3,000,000 πιστώσεων ὁμολογηθεισῶν παρανόμων ὑπὸ τῶν δαπανησάντων αὐτὰς ὑπουργῶν· καὶ ἂν οἱ ἐντολεῖς σας δὲν ᾖναι εἰς κατάστασιν σήμερον νὰ σᾶς ζητήσουν λόγον, θὰ σᾶς ζητήσῃ λόγον ἡ ἱστορία καὶ ἡ κοινὴ συνείδησις, ἡ ὁποία εἶναι ὑπεράνω καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Βασιλέως. Ἐκ τῶν 32,000,000 τὰ ὁποῖα εἰσπράττετε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν οὐδὲ ἓν ἑκατομμύριον ὡρίσατε πρὸς ἀνακούφισιν καὶ πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς βιομηχανίας· πῶς λοιπὸν δύνασθε νὰ δικαιολογηθῆτε ψηφίζοντες τὸν νόμον αὐτὸν καὶ δίδοντες ὀπισθενεργὸν δύναμιν; Ἀλλὰ νομίζετε, κύριοι, ὅτι θέλετε ὑπηρετήσει τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ διὰ τὸ μέλλον; Εἶσθε κύριοι νὰ τὸ πράξητε, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι σκληρὸν νὰ τὸν ἐφαρμόσητε κατὰ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ παρελθόντος, ἀφ’ οὗ δὲν ἐπιτρέπηται κατ’ αὐτὸν ἀπαλλαγὴ τῆς καταδιώξεως; οὐδὲ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως τοῦ πένητος, ἐκτὸς ἐὰν βεβαιώσῃ ὁ δήμαρχος, ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ πάρεδρος τοῦ χωρίου ἐνόρκως ὅτι οὐδαμοῦ τοῦ Κράτους κέκτηται κινητὴν ἢ ἀκίνητον περιουσίαν· καὶ ποῖος δὲν ἔχει μικράν τινα κινητὴν περιουσίαν; Κινητὴ περιουσία εἶναι καὶ αὐτὴ ἡ τράπεζα τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ καθείς. Βλέπετε λοιπὸν ποῦ παραδίδετε τὸν πολίτην; Δύναμαι, κύριοι, νὰ σᾶς βεβαιώσω, καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω πρόσωπα, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ ὀφειλέται, οἱ ὁποῖοι οὔτε 200 δραχμὰς ἔχουν νὰ πληρώσουν εἰς τὸ ταμεῖον, καὶ δὲν τοὺς ἐπιτρέπει ἡ φιλοτιμία των ἡ προσωπικὴ νὰ ὁμολογήσουν τὴν πενίαν των, καὶ διὰ τοῦ νόμου ὡρίσθη ἵνα τοῖς δοθῇ ἄρτος· καὶ ἐν τούτοις οὗτοι θὰ φυλακισθῶσι· ὥστε νομίζω ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου δὲν ἀποδίδετε δικαιοσύνην· ψηφίσατέ τον, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον τοὐλάχιστον· τότε μόνον δύνασθε νὰ ἦσθε δίκαιοι, ὅταν τὸν ἐφαρμόσητε ἐν γένει κατ’ ἐκείνων, καθ’ ὧν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὅταν ἐφαρμόσητε καθ’ ὅλον τὸ ἔθνος τὸ αὐτὸ φορολογικὸν σύστημα καὶ οὐχὶ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ τίτλοι τῆς ὀφειλῆς τῶν πλείστων εἰσὶν εἰκονικοί· εἶσθε κύριοι νὰ κάμητε ὅ,τι θέλετε· μὴ λησμονήσητε ὅμως τὴν πρὸ ἡμερῶν ἀπόφασίν σας καὶ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐκάματε σήμερον καὶ τὴν ἀδιαφορίαν, ἂς μοῦ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις, μεθ’ ἧς ἐψηφίσατε κολοσσιαίας δαπάνας, διότι ἄλλως δικαιοῦται πᾶς τις νὰ σᾶς ἀποκαλέσῃ ἀδίκους.

§94ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι καλλίτερον συνήγορον δὲν ἠδύνατο νὰ εὕρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὁποίου τὸ σύνολον πρόκειται νὰ ἐπιψηφισθῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὁ κύριος Δαγρὲς σᾶς ὡμολόγησεν ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ καθυστεροῦντα, ὅτι διὰ τῶν κειμένων νόμων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσιν ὅλα. Ἐγώ, κύριοι, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὰ καθυστεροῦντα θὰ ἐλαττωθῶσιν οὐσιωδῶς, καὶ ὅτι ἡ εἴσπραξις θὰ γίνηται διὰ τῶν δημοσίων ταμίων καὶ εἰσπρακτόρων χωρὶς νὰ καταφύγωμεν εἰς τοὺς ἐργολάβους· τοῦτο δὲ θέλει κατορθωθῆ διὰ τῆς μεθόδου, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον περιέχει, διότι ἐλήφθη φροντὶς νὰ ἀρθῶσιν ἐκ τοῦ μέσου ὅλα τὰ προσκόμματα καὶ ὅλαι αἱ καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ τὸ κράτος τῶν κειμένων νόμων ἐλάμβανον χώραν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μίαν νέαν διάταξιν περιέχει, ἐκείνην δηλ. καθ’ ἣν τὸ δημόσιον δύναται νὰ παραχωρῇ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων εἰς ἐργολάβους. Ἡ διάταξις αὕτη βεβαίως δὲν θέλει ἐφαρμοσθῆ παρὰ εἰς τὸ μέλλον, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τὸ παρελθόν. Ὁ κύριος Δαγρὲς εἶπε πολλὰ καὶ κατὰ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ διατάξεων, ὀνομάσας αὐτὰς σκληροτέρας καὶ αὐστηροτέρας τῶν κειμένων νόμων· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους τὸ δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταχειρισθῇ τέσσαρα μέτρα πρὸς ἐκβίασιν τῶν ὀφειλετῶν. ά). Τὴν προσωπικὴν κράτησιν. βʹ.) Τὴν κατάσχεσιν τῶν κινητῶν. γʹ.) Τὴν τῶν ἀκινήτων. δʹ.) Τὴν μεσεγγύησιν εἰς χεῖρας τρίτου. Αὐτὰ τὰ τέσσαρα μέτρα καθιεροῖ καὶ ὁ νέος νόμος καὶ οὐδὲν νεώτερον περιέχει, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἀντὶ νὰ ἐκδίδηται τὸ ἔνταλμα καὶ νὰ διατάσσηται ἡ κατάσχεσις ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, θὰ ἐκδίδηται ἀπὸ τὸν ταμίαν. Ἀλλὰ τί μέλλει τὸν ὀφειλέτην ἀπὸ ποῖον θὰ ἐκδοθῇ τὸ ἔνταλμα; ἡμεῖς ἐνομίσαμεν ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐκδίδῃ ὁ ταμίας, διότι τὸ τοιοῦτον εἶναι εὐκολώτερον, καὶ θέλουν λείψει τὰ προσκόμματα τὰ ὁποῖα ἀκολουθοῦσιν εἰς τὴν κατάσχεσιν τῶν κινητῶν ἢ τῶν ἀκινήτων. Δὲν βλέπω λοιπὸν καμμίαν νέαν διάταξιν αὐστηροτέραν τῶν προϋπαρχουσῶν, ὥστε νὰ ζητήσῃ ὁ κύριος Δαγρὲς νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος εἰς τὸ παρελθόν. Διὰ τοῦτο πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει δώσει τὴν ψῆφόν της ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§95ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὸς ὁ νόμος καθὼς εἶναι γραμμένος, κατ’ ἐμὲ, ἐνῷ θὰ καταστρέψῃ τοὺς πολίτας δὲν θὰ ὠφελήσῃ τὸ δημόσιον, θὰ ὠφελήσῃ τοὺς ἐνοικιαστὰς, οἵτινες συνάζουν τὰ χρήματα καὶ δὲν τὰ δίδουν εἰς τὸ δημόσιον. Εἰς αὐτὸν τὸν νόμον παρατηρῶ ὅτι ἀφαιρεῖται ἡ ἐπίβλεψις ἡ διοικητικὴ, μένει εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς ἀσυνειδήτου ταμίου, ἡ διάθεσις τοῦ ὁποίου — καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶναι ἀπὸ ἐπαρχίαν, καὶ γνωρίζει τί ταμίας ἔχουν αἱ ἐπαρχίαι, ἐξαιροῦνται πολλὰ ὀλίγοι· πηγαίνουν οἱ ἄνθρωποι καὶ τοῦ λέγουν ὅτι ἔχουν πληρωμήν· πήγαινε ἔξω·— κύριε ταμία, μὲ καταδιώκει ὁ εἰσπράκτωρ· πήγαινε ἔξω. Ἠξεύρει ὁ κ. ὑπουργὸς· — πηγαίνει ὁ εἰσπράκτωρ μὲ 10 στρατιώτας καὶ παρουσιάζεται εἰς τὸν φορολογούμενον, ὅστις ἐνῷ χρεωστεῖ 50 δραχ. τοῦ ζητοῦν 80 (θόρυβος). Φέρετέ μου ταμίας εὐσυνειδήτους, φέρετέ μου ἐπάρχους εὐσυνειδήτους, καὶ κανεὶς δὲν θὰ μείνῃ χρεώστης. Ἂν, κύριοι, αὐτὸς ὁ νόμος περάσῃ, θὰ ἔχετε στάσιν. Ἡ ἀπελπισία θὰ καταλάβῃ τὸν λαὸν, καὶ θὰ φέρετε σύγχισιν εἰς τὸ Κράτος.

§96ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχῶς ὀλίγαι ἐπαρχίαι ἔχουν καθυστερήματα.

§97ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς εἰς τὰ 1837 εἶπεν ὅτι ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ χρέη δὲν χρεωστεῖται οὔτε τὸ τέταρτον· τὰ περισσότερα εἶναι ἀπὸ ψευδῆ πιστοποιητικά· μὴ καὶ ἐφέρατε καμμίαν ἐκκαθάρισιν; Αὐτὰ, κύριοι, τὰ εἶπα διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου καὶ νὰ περάσουν εἰς τὰ πρακτικά.

§98ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὡς γέρων ὡμίλησεν ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τὸ βῆμα· ἤτοι σᾶς ἀνέφερε πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐκ πείρας γνωρίζετε. Ἐγὼ εἶμαι νέος, δὲν ἔχω ὑπὲρ ἐμοῦ τὴν πεῖραν· ἀλλ’ ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως ἑνὸς ἑτέρου γέροντος, τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Σύρου καὶ πρώην ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ὁποίαν ἔστειλεν εἰς τὸν Βασιλέα, μοὶ ἔκαμε φρικτὴν ἐντύπωσιν· διότι ἐκεῖ εἶδον ὅτι ὑπάρχουν ἐπαρχίαι τινὲς, μεταξὺ τῶν ὁποίων κατατάσσεται δυστυχῶς καὶ ἡ ἐπαρχία τοῦ πρὸ ὀλίγου καταβάντος τὸ βῆμα, αἱ ὁποῖαι καθυστεροῦσιν 94% ἐξ ἐνοικιάσεων· τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, μὲ ἔκαμε νὰ φρικιάσω. (Διακόπτεται ὑπὸ τοῦ Κρυσενίτου). Ὁ κ. Κρεστενίτης μὲ διακόπτει λέγων, ὅτι ὅσα ἔγραφον ἐν τῇ ἐκθέσει ἐκείνῃ εἶναι ψεύδη· δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ βεβαιώσω τὴν ἀλήθειαν ἢ τὸ ψεῦδος. Ὁ κ. Χρηστίδης, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν Βασιλέα, δύναται ν’ ἀπαντήσῃ. Μοὶ ἔκαμε, κύριοι, τὴν χειρίστην ἐντύπωσιν ὅταν ἔμαθα ὅτι ἐκ 250,000 δραχμῶν ὀφειλομένων παρ’ ἐνοικιαστῶν ἐπαρχίας τινὸς τὸ 1870, εἰσεπράχθησαν μόνον 2½ χιλιάδες δραχμαί! δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου παρετήρησα ὅτι κατὰ τὸ 1865 καὶ 1866 οὐδὲ ἓν λεπτὸν καθυστέρημα ἐξ ἐνοικιάσεως ὑπάρχει. Τώρα πῶς συμβαίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα; αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω, ἂς τὸ βεβαιώσουν οἱ πεπειραμένοι. Ὁ πεπειραμένος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ὁ ὑφιστάμενος νόμος δὲν ἐπαρκεῖ, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὑπέβαλε νόμον, ὃν ἡ Βουλὴ ἐπεψήφισε καὶ ὁ κ. Βαλασόπουλος, ὁ κατακρίνας πολλὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου θὰ εἰσέλθῃ ἔσοδον ἐκ καθυστερούντων ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Ἐπιθυμῶ δὲ ὁ κ. Κρεστενίτης ν’ ἀναβῇ τὸ βῆμα καὶ νὰ διαψεύσῃ τὸν κ. Χρηστίδην καὶ θὰ εὐχαριστήσῃ καὶ ἐμὲ καὶ πάντας. Γνωρίζομεν δὲ ὅτι δὲν θὰ ὑποφέρουν ἐκ τοῦ νόμου οἱ φορολογούμενοι, διότι οὗτοι πληρώνουν, ἀλλ’ οἱ ἐνοικιασταί.

§99ΔΑΓΡΕΣ. Διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας δὲν ἐδαπάνησε τὸ δημόσιον ὀβολόν.

§100ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνῷ διὰ τὰς Ἀθήνας ὑπεβλήθη ἤδη ἡ πίστωσις διὰ τὸ ἀεριόφως.

§101ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι πικρὰ ἡ ἀλήθεια, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν λέγωμεν· οἱ ἀγορεύσαντες δὲν ἠγόρευσαν ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου λαοῦ, ἠγόρευσαν ὑπὲρ τῶν ἐνοικιαστῶν.

§102ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἀνάξιον νὰ παρεξηγῶνται οὕτως αἱ ἰδέαι τῶν ἀγορευσάντων. Πρέπει νὰ ἦσθε ὀλιγώτερον ἄδικοι καὶ περισσότερον ἁβρόφρονες.

§103ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τόσον καιρὸν εὑρίσκομαι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν προσέβαλα κανένα. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα τὸ ὄνομα κανενὸς, ἀνέφερα πράγματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Χρηστίδης εἰς μίαν ἔκθεσίν του ἐξέθηκεν (θόρυβος). Φωνάζουν ὅτι παραβαίνω τὸν κανονισμὸν, καὶ προσβάλλουν τὴν ἐπαρχίαν τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω. Τίς πταίει ἂν εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ κατασταθοῦν αἱ Ἀθῆναι πρωτεύουσα τοῦ Κράτους; Ἡ πρωτεύουσα δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Ἀττικὴν, ἀνήκει εἰς ὅλον τὸ Κράτος, ἀνήκει εἰς τὸν ἑλληνισμόν· ἑπομένως οἱ λόγοι κατὰ τῆς πόλεως Ἀθηνῶν δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν. Ἐὰν δὲν θέλητε νὰ δώσητε τὴν πίστωσιν διὰ τὸ ἀεριόφως, μὴ τὴν δώσητε· δὲν δύνασθε ὅμως ν’ ἀρνηθῆτε ὅτι τὰ καθυστερήματα ὑπηύξησαν, καὶ ὅτι ἀπῃτεῖτο νὰ ἔλθῃ νόμος ὅπως καταστήσῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν προσόδων τακτικωτέραν.

§104ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Θὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις, διότι τὸ ζήτημα ἐξηντλήθη πρὸ πολλοῦ. — Ἐψηφοφόρησα κατὰ τοῦ δρακοντείου νόμου τοῦ καταδικάζοντος τοὺς ὀφειλέτας νὰ κηρυχθῶσιν ἄτιμοι διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον (θόρυβος)....

§105ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἔπρεπε χθὲς ν’ ἀναπτύξητε τοὺς λόγους καὶ οὐχὶ σήμερον διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν. Τώρα ἔρχεσθε νὰ δικαιολογήσετε τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν ἐδώσατε χθές.

§106ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Λοιπὸν λέγω παρεμπιπτόντως ὅτι δὲν εἶναι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Σαράβα κατάλληλος, διότι τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ὡμίλησα περὶ ἐκβολάδων, ἐνθυμεῖσθε, εἶπον ῥητῶς κατὰ τοῦ νόμου ἐκείνου τὸν ὁποῖον χθὲς ἦλθεν ἡ σειρὰ καὶ κατεψήφισα· εἶπον ὅτι τὴν προτεραίαν εἶχα δώσει ψῆφον κατὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, θελήσας νὰ δικαιολογήσω τὴν περὶ ἐκβολάδων ψῆφόν μου, ὅτι δὲν εἶμαι κατὰ τῶν ἐργολάβων, δὲν εἶμαι κατὰ τῶν ἐπιχειρούντων τοιαῦτα ἔργα· εἶμαι κατὰ τῆς καταχρήσεως. Ἐθεώρησα ὅμως τὸν νόμον ἄγριον καὶ δρακόντειον· καὶ εἶπον ὅτι ὁ ὑπάρχων νόμος εἶναι ἀρκετὸς εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἔχοντα τὴν διάθεσιν νὰ συνάξῃ τὰ καθυστεροῦντα. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν καταδικάζω αὐτὸν τὸν νόμον, διότι ὡς εἶπεν ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ μικροῦ, τὰς αὐτὰς διατάξεις περιέχει τοῦ προγενεστέρου νόμου περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων καὶ ἐκδοθέντος κατὰ τὸ 1837 μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ παρὼν εἶναι ἀκριβέστερος καὶ ἐπιβλητικώτερος. Ἐὰν ἤμην ἐγώ, δὲν ἤθελον φέρει αὐτὸν τὸν νόμον· σήμερον ὅμως θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι δὲν θέλω νὰ φανῶ ὅτι ἀντιπολιτεύομαι τὸ παρὸν ὑπουργεῖον, καὶ μάλιστα ὅταν ἔρχηται καὶ μᾶς ζητῇ νὰ τὸ ἐνισχύσωμεν εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων. Ἐγὼ ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἤθελον προτείνει ἕνα τοιοῦτον νόμον, ὡς περιττόν, καὶ ὡς ἔχοντα συνεπείας τὰς ὁποίας ἠδύνατο μία πατρικὴ κυβέρνησις ν’ ἀπομακρύνῃ. Μίαν παρατήρησιν θέλω νὰ κάμω, διότι σᾶς λέγω εἰλικρινῶς, ὅτι δὲν ἔλαβον καιρὸν μετ’ ἐπιστασίας νὰ ἐξετάσω αὐτὸν τὸν νόμον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργολάβους. Φοβοῦμαι μήπως οἱ ἐργολάβοι καταχρασθῶσι τῶν χρημάτων τοῦ δημοσίου, ὅπως συνέβη εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν δημοσίων φόρων κατὰ τὰ 1836–37–40. Καὶ ἐκεῖνοι ἔδωκαν ἐγγυήσεις, καὶ ἦσαν οἱ ἴδιοι ἀξιόχρεοι, ἀλλὰ μᾶς ἔφαγαν τόσα χρήματα ὥστε ἠναγκάσθημεν νὰ κάμωμεν ἕνα εὐεργετικὸν νόμον. Κύριοι, χρήματα τοῦ δημοσίου εἰς χεῖρας ἰδιώτου εἶναι ἀφορμὴ σκανδάλου. Λέγω λοιπὸν, διὰ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, πῶς καὶ οἱ ἐν τῷ παρόντι νόμῳ ἐργολάβοι μίαν ἡμέραν θὰ καθυστερήσουν καὶ δὲν θὰ φέρουν εἰς τὸ ταμεῖον τὰ χρήματα. Κατὰ δέκα ἡμέρας, λέγει ὁ νόμος, ὅλοι οἱ ὑπόλογοι ὀφείλουν νὰ φέρουν τὰ εἰσπραττόμενα χρήματα. Τὶ τρέχει ὅμως; Εἶναι εἰς τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, φαίνεται, νὰ μὴν ἐκτελῶνται αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι περιέχουσι προθεσμίαν εἰς τὰ οἰκονομικά· μόνον εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον αἱ προθεσμίαι φυλάττονται. Ἀλλὰ ἀφίνω τὴν παρατήρησιν ταύτην κατὰ μέρος, καὶ ἔρχομαι εἰς μίαν ἄλλην διάταξιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὀλεθρίαν, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ τὴν ἐξαλείψῃ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται, κύριε Χρηστίδη.

§108ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τρεῖς λέξεις εἶναι· ἔχω τὸ δικαίωμα, κύριοι ... ..... (θόρυβος).

§109ΤΙΝΕΣ. Θὰ κάμωμεν συζήτησιν, κύριε πρόεδρε;

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χρηστίδη, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ἄρθρα τοῦ κανονισμοῦ.

§111ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ διακόψητε.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ.

§113ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶπεν ὅτι εἶναι ὑπὲρ τοῦ συνόλου, ἀλλ’ ὁμιλεῖ κατ’ αὐτοῦ.

§114ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Συζητεῖται τὸ σύνολον, κύριε πρόεδρε, ἢ ὄχι;

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ).

§116ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ 65 ἄρθρον διάταξις γʹ. ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει)· καὶ τὰ λέγω διὰ νὰ τ’ ἀκούσῃ ὁ κύριος ὑπουργός. Μέχρι τοῦδε οἱ προσερχόμενοι εἰς τοὺς ταμίας, ὅπου ὑπάρχουν ταμίαι, διὰ νὰ λάβωσι χρήματα ἀπαντῶσι συνήθως ἀναβολὰς εἰς τὰς πληρωμὰς, διὰ νὰ δώσωσι δῶρα. Σᾶς λέγω λοιπόν, ὅτι οὐδεμία πληρωμὴ θὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς ἐργολάβους τῶν εἰσπράξεων χωρὶς νὰ λάβωσι δῶρα καὶ θὰ καταντήσωσιν αὐτοὶ οἱ ἐργολάβοι μάστιγες. Ν’ ἀφήσωμεν τὸν ἐργολάβον νὰ μὴ λαμβάνῃ μέρος, καὶ τότε ὅλα τ’ ἄλλα ἔχουν καλῶς· ἄλλως τε αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ ᾖναι καταθλιπτικὴ καὶ κατὰ τοῦ δημοσίου καὶ κατὰ τοῦ πολίτου.

§117ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποτὲ δὲν ἤλπιζον ν’ ἀκούσω τὸν τελευταῖον ἀγορεύσαντα κύριον Χρηστίδην κατακρίνοντα τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ὁ ταμίας δύναται νὰ παραγγείλῃ τὸν ἐργολάβον νὰ ἐνεργήσῃ πληρωμήν τινα. Γνωρίζετε ὅτι οἱ ταμίαι μεταξὺ τῶν ἄλλων δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν, δύνανται, ὁσάκις δὲν ἔχουν χρήματα, νὰ θεωρῶσι τὰ ἐντάλματα καὶ νὰ τὰ διευθύνωσιν εἰς τοὺς εἰσπράκτορας καὶ εἰδικοὺς ταμία πρὸς ἐξόφλησιν· ὅ,τι λοιπὸν δύναται ὁ ταμίας νὰ κάμῃ δι’ ἑνὸς τελώνου ἢ ἑνὸς εἰσπράκτορος, δὲν ἐννοῶ διατί νὰ μὴ δύναται νὰ τὸ κάμῃ καὶ διὰ τοῦ ἐργολάβου; ποῦ εὑρίσκει τὴν βλάβη ὁ κύριος Χρηστίδης, ἐάν τις ἔχῃ λαμβάνειν ἀπὸ τὸ ταμεῖον, καὶ ὁ ταμίας μὴ ἔχων νὰ πληρώσῃ, τὸν παραπέμπῃ εἰς τὸν ἐργολάβον; Ἄλλως τε, κύριοι, μάθετε, ὅτι αἱ διατάξεις περὶ ἐργολάβων ἐτέθησαν ἁπλῶς εἰς τὸν νόμον καὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαί· πᾶσα δὲ κυβέρνησις θέλει δοκιμάσει, πρὶν κάμῃ χρῆσιν τῶν ἐργολάβων, ἐὰν δὲν δύναται νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα διὰ τῶν εἰσπρακτόρων καὶ ἄλλων ὀργάνων· ἐργολάβους, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν παρὰ ἀργά.

§118ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ ἐργολάβος δίδει ὅρκον, ὅπως ὁ εἰσπράκτωρ;

§119ΔΑΓΡΕΣ. Οἱ τοκογλύφοι, οἱ δανείζοντες 40%, αὐτοὶ θὰ γίνουν ἐργολάβοι.

§120ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κυβέρνησις θέλει νὰ εἰσπράττῃ τακτικῶς καὶ ἀνελλιπῶς τοὺς φόρους, ἐὰν δὲ δὲν δυνηθῇ νὰ πράξῃ τοῦτο διὰ τῶν εἰσπρακτόρων, θέλει μεταχειρισθῆ τοὺς ἐργολάβους· ὅστις χρεωστεῖ, πρέπει νὰ πληρώνῃ· οἱ ἐργολάβοι δὲν δύνανται νὰ κρατοῦν τὰ δημόσια χρήματα, ὅπως δὲν τὰ κρατοῦν καὶ οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες.

§121ΛΕΚΚΑΣ. Δὲν ἐπερίμενον, κύριοι, εἰς τὴν τελευταίαν αὐτὴν στιγμὴν τοῦ ἀποχωρισμοῦ μας ν’ ἀκουσθῶσιν εἰς τὸν περίβολόν μας λόγοι ψυχροὶ ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων μας, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐγένετο. Δὲν ἐπιθυμῶ, καθὼς γνωρίζετε, τὰς ἔριδας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ σιωπήσω, ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς εἶναι ἀνώτεροι πάσης οἱασδήποτε αἰτιάσεως, διότι σᾶς εἶναι γνωστὸν, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων ἠκολούθησαν εὐθεῖαν ὁδὸν εἰς οἱανδήποτε πολιτικὴν ἀπόχρωσιν καὶ ἂν εὑρέθησαν.

§122ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἴπομεν......

§123ΛΕΚΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε. — Οὔτε ἡ Ἀττικὴ, καὶ ἰδίως ἡ πρωτεύουσα, ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως, διότι ἡ πρωτεύουσα ἀνήκει εἰς πάντας ἡμᾶς, ἀνήκει εἰς τὸ πανελλήνιον καὶ αὐτὴν τὴν τύχην ἔχει· καὶ ὅ,τι καὶ ἂν εἰπώθη ἀπὸ ἕνα ἢ δύω ἢ πέντε, εἶμαι βέβαιος, ὅτι πάντες οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ἐν τῇ συνειδήσει των τὸ ἀποκρούουν. Τί νὰ γίνῃ, κύριοι; τοιαύτη εἶναι ἡ τύχη τῶν ἀτόμων καὶ τοῦ τόπου· ἡ πρωτεύουσα ἐπέπρωτο νὰ ἔχῃ τὴν εὐτυχίαν νὰ συντρέχωμεν ὅλοι διὰ τὴν οἰκοδομήν της, διὰ τὴν πρόοδόν της· τοῦτο εἶναι τιμή της, καὶ καυχᾶται δι’ αὐτὸ, καὶ ἐλπίζει ἀπὸ τὸν πατριωτισμόν σας δεκαπλασίονα συνδρομήν. Δὲν προχωρῶ περισσότερον ἐπὶ τοῦ σκανδαλώδους τούτου ζητήματος. Εἶπόν τινες τῶν ἐντίμων συναδέλφων μας, τὶ θὰ εἴπητε μετ’ ὀλίγον εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, εἰς τοὺς λαούς σας; καὶ ἀπηρίθμησε κάμποσα· δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἀκολουθήσω τὴν αὐτὴν τακτικήν· θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας μας, ἐκεῖ ποῦ μᾶς ἐστείλατε συνετάξαμεν ἕνα νόμον δρακόντειον τῇ συμπράξει τῆς ἐξουσίας κατὰ τῆς λῃστείας, ἥτις ὀλίγου δεῖν νὰ καταστρέψῃ τὸν τόπον, τῆς ὁποίας τὰ κακουργήματα ἡ Ἑλλὰς ἐπλήρωσε καὶ μὲ τὴν τιμήν της καὶ μὲ τὴν δαπάνην ἑκατομμυρίου· θὰ εἴπωμεν ὅτι, ἐκεῖ ποῦ μᾶς ἐπέμψατε ὑπερασπίσθημεν ὅσον ἠδυνάμεθα τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Λαυρίου, ὑψώσαμεν τὴν φωνήν μας καὶ ὑπερασπίσθημεν τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, τὸ ἴδιον ἐπράξαμεν καὶ ὡς βουλευταὶ Ἀττικῆς εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ σιδηροδρόμου· θὰ εἴπωμεν προσέτι εἰς τοὺς ἐντολεῖς μας, ὅτι ἡ κυβέρνησις καὶ πλεῖστοι τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους μᾶς εἶπον ὅτι ὑπάρχουν φυτεῖαι καὶ ἐθνικαὶ γαῖαι καὶ μᾶς παρέστησαν τὴν ἀνάγκην τῆς ὑποθέσεως, ὅτι τὸ ταμεῖον ἔχει ἀνάγκην χρημάτων, μᾶς ὑπέβαλαν τὰ νομοσχέδια, ἅτινα δὲν ἠδυνάμεθα παρὰ νὰ τὰ παραδεχθῶμεν ὡς πρόξενα κοινοῦ καλοῦ.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς μὲ ἀντιπροσωπεύεις σύ; ἐγὼ θὰ εἴπω ἄλλα.

§125ΛΕΚΚΑΣ. Κρατήσατε σημείωσιν καὶ ὕστερα μὲ ἀντικρούετε. Ἦλθε μία ὑπόθεσις σκανδαλώδης, παρουσιάσθησαν ἔκτακτοι δαπάναι· θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας μας, ἐπὶ δύο ἡμέρας ἐγένετο σπουδαία συζήτησις, καὶ ἡ ὑπόθεσις ἀπέληξε μόνον εἰς 6 χιλ. ἀπὸ τὰ ἑκατομμύρια· θὰ τοὺς εἴπωμεν ὅτι αὐτὸ εἶναι καθῆκον εἰς τοὺς ἄρχοντάς μας νὰ τὸ μελετήσωσι, τὸ παρελθόν των, καὶ ὅτι ἐλπίζομεν εἰς τὸ μέλλον οἱ ὑπουργοὶ νὰ παύσουν αὐτὰς τὰς πιστώσεις καὶ νὰ μὴ δαπανῶσι παρὰ τὸν προϋπολογισμόν. Αὐτὰ θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας μας, μὲ τὴν προσθήκην τέλος ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ νὰ βασανίσωμεν τοὺς συμπολίτας μας· ἀλλὰ νὰ δώσωμεν καὶ τὰ μέσα εἰς τὴν κυβέρνησιν, διότι ἄλλως οὐδὲν ἐστί γενέσθαι, οὔτε ὑπάλληλος, οὔτε στρατιώτης δύναται νὰ ὑπάρξῃ, καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχωσι ταῦτα, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ κοινωνία. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι ν’ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, διότι, ἐὰν ὑπῆρχεν εἷς νόμος τοιοῦτος κατὰ τὰ 1860, δὲν θὰ ὑπῆρχον καθυστερήματα εἰς τὰ 1871· καὶ ἂν δὲν πράξωμεν τοῦτο κατὰ τὸ 1871, θὰ ἔχωμεν καθυστερήματα εἰς τὸ μέλλον. Ἀποπερατῶν τὴν ὁμιλίαν μου, παρακαλῶ ἕκαστον ἀντιπρόσωπον νὰ συζητῇ σχετικῶς μὲ τὸ ἀντικείμενον τῆς στιγμῆς, καὶ νὰ μὴν ἀνακατεύεται εἰς ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ αὐτό, οὐδὲ νὰ κεντᾷ τὰς φιλοτιμίας τῶν ἄλλων.

§126Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ δείξω εἰς τὸν βουλευτὴν τῆς Ἀττικῆς ποῖα εἶναι τὰ χρέη τῆς Ἠλείας. Ἐὰν δὲν μὲ ἐπείραζε, δὲν θὰ ἔλεγα τίποτε. Ἐμᾶς μᾶς παρεκάλεσαν, διὰ νὰ λείψουν τὰ βάρη τῶν ἐνοικιαστῶν, καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ πληρόνωμεν ἕκαστος 30% καὶ 60% χρεώλυτρα καὶ τόκον. Ἡ Ἠλεία ἐπλήρονε 200–300 χιλ. ἀπὸ δημητριακὸν καρπόν· 30,000,000 σταφίδα ἐξέρχεται τώρα καὶ ὁ κ. Κολιάτσος ἂς ἴδῃ, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ὑπουργὸν νὰ φέρῃ καὶ τὰ χρέη καὶ τὰ εἰσοδήματα διὰ νὰ κάμῃ σύγκρισιν. Ἐγὼ ἀγόρασα 100 στρέμματα σταφίδα ἀπὸ 40 δρ. 4,000, θὰ δίδω 9% νὰ ἐξοφλήσω, ἑπομένως θὰ δίδω 360 δραχ. Ἡ συνέλευσις καὶ ἡ κυβέρνησις, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ μᾶς βιάσουν νὰ πᾶμε εἰς τὴν κρίσιν, ἔβαλε νὰ δίδωμεν τὸ 1 δέκατον εἰς τὸ δημόσιον. Καταλαμβάνετε, κύριε Κολιάτσε, ποῖα εἶναι τὰ δημοσιευθέντα καθυστερήματα; ἀντὶ νὰ δώσωμεν 360 δρ. ἅπαξ, νὰ πληρόνωμεν 120 δρ. διὰ μόνον τὸ 10ον καὶ τὰ ἄλλα νὰ τὰ ζητοῦν· ἂς ἀφήσωμεν ὅτι τὰ πλεῖστα καθυστερήματα εἶναι κούφια καὶ εἰς τὸν ἀέρα. Ἀλλά, κ. Κολιάτσε, μὲ ἐγκάλεσες, καὶ διὰ τοῦτο τὸ λέγω, ἐὰν ἤθελες ἐξετάσει ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἠλείας, ἤθελες ἰδεῖ, ὅτι ἔδωσε 30 ἑκατομμύρια σταφίδα, τὸ 10ον 3 ἑκατομμύρια, ὅπου μᾶς κάμνουν 90,000 τάληρα, μόνον ἀπὸ τὴν σταφίδα. Ἰδού, κ. Κολιάτσε, νὰ μὴ προσβάλῃς ποτὲ μίαν ἐπαρχίαν, ἐγὼ εἶπον ὅτι ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων εἶναι ἀποχρῶν καὶ ἄλλως θὰ συμβοῦν μεγαλείτεραι καταχρήσεις.

§127ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Σέβομαι τὸν κ. Κρεστενίτην, καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι τὸν ἐπίκρανα, δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω τὴν ἐπαρχίαν εἰς ἣν ἀνήκει· ἀναγνωρίζω ὅτι ἡ ἐπαρχία του συνεισφέρει πολλά, ἀλλὰ δὲν πταίω ἐγώ, πταίει ὁ κ. Χρηστίδης ὅστις μὲ ἠνάγκασε νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι ἀνέγνωσα τὴν ἔκθεσίν του, διότι ὅ,τι σᾶς εἶπον τότε κατὰ τῶν καθυστερούντων τὸ εἶπον κατὰ τῶν ἐνοικιαστῶν καθαρὰ, ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ καθυστεροῦν, καὶ ὁ κ. Κρεστενίτης δὲν εἶναι ἐνοικιαστής.

§128ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά, ἀρκετά.

§129ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω πολλὰ ἐγώ, κατόπιν ὅσων εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ νόμος δὲν παρέχει καμμίαν ὑποχρέωσιν, δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὸς, καὶ δύναται ἡ κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ, νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ ἢ ὄχι· δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀνατρέξω εἰς ἄλλα ἐπιχειρήματα διὰ νὰ δείξω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ὁ νόμος, τουτέστιν νὰ δώσωμεν ἐξουσίαν καὶ δικαιώματα περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχομεν πεποίθησιν πλήρη, οὔτε εἶναι ἀνάγκη οὔτε πρέπει νὰ τὰ ἐφαρμόσωμεν. Διὰ τοῦτο, κ. πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καλλίτερον νὰ σκεφθῇ καὶ ἡ κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς· διὰ τοῦτο ν’ ἀναβάλωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀφοῦ δὲν θέλουν βλαφθῆ. Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀναβολὴν εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε κύριοι βουλευταὶ, νὰ ψηφίσωμεν. Προτείνεται ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ σύνολον.

§131ΔΑΓΡΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15; σηκωθῆτε· (ἐγείρονται ἕξ). Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου· καθίσατε, κύριοι, παρακαλῶ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.—Ἔχομεν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως διὰ τὸ ἔτος 1871.»

§133ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσῃ πρῶτον αὐτό.

§135ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἡ τάξις τῆς εἰσαγωγῆς παντὸς νόμου ἢ προτάσεως ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ ἢ ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀναγινώσκηται κατὰ πρῶτον, καὶ ἀκολούθως φέρει τὸ προεδρεῖον ὑπὸ συζήτησιν ὅλα τὰ ἄλλα ἀντικείμενα. Ἔκαμα μίαν πρότασιν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ εἶναι ἡ πρότασίς σας, καὶ θὰ ἔλθῃ τώρα.

§137ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν προβῆτε εἰς τὴν συζήτησιν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραγιαννόπουλος ἔφερε πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Ἰδοὺ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς τρίτην συζήτησιν ἔχον ὡς ἑξῆς.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως διὰ τὸ ἔτος 1871. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ τρέχον ἔτος 1871 εἰς χιλίους ἑκατὸν τριάκοντα ἑπτὰ ἄνδρας, ἀριθ. 1137, ἤτοι 159 ἀξιωματικοὺς, 201 ὑπαξιωματικοὺς, 25 μηχανικοὺς, 64 θερμαστὰς, 564 ναύτας καὶ παῖδας, 104 τεχνίτας καὶ μαθητιῶντας καὶ 20 βοηθοὺς λιμεναρχείων. Ἄρθρον 2. Ἡ ναυτολογία διὰ τὸ ἔτος 1871 προσδιορίζεται εἰς πεντήκοντα, ἀριθ. 50, ἄνδρας. Ἄρθρον 3. Αἱ κεναὶ τάξεις τῶν ναυτῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ θέλουσι πληρωθῆ κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας ἐξ ἐθελοντῶν καὶ ἐκ κληρούχων ναυτῶν, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 8 τοῦ περὶ ναυτικῆς ἀπογραφῆς Νόμου τῆς 20 Ἀπριλίου 1867.

Π. Α. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ περὶ στρατολογίας.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας διὰ τὸ ἔτος 1871. Ἄρθρον 1. Ἡ τακτικὴ δύναμις τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1871 εἰς δώδεκα χιλιάδας ἑβδομήκοντα τρεῖς ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας. Ἄρθρον 2. Ἡ διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1871 ἔτος εἰς δισχιλίους καὶ πεντακοσίους ἄνδρας. Οἱ κληροῦχοι διανεμηθήσονται κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν ὑπὸ μὲν τῶν νομαρχῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὑπὸ δὲ τῶν ἐπάρχων εἰς τοὺς δήμους τοῦ κράτους. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις μέχρι τοῦ 11, συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου, διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας νόμου τοῦ 1851 ἔτους ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ 1871, καθ’ ὅσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸν περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας ΦϞΒʹ. νόμον τῆς 19 Μαΐου 1860· Ἰσχύουσι πρὸς τούτοις διὰ τὸ 1871 ἔτος αἱ διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐκτάκτου δυνάμεως διατάξεις τοῦ ΡΟΑʹ. νόμου τῆς 30 Ἰανουαρίου 1867 περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν,

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν,

Λ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ.

§140ΔΑΓΡΕΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ σημειωθῇ· ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν τῶν στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν νὰ προσέξουν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ν’ αὐξηθῇ πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον παρὰ τῶν ὀργανικῶν νόμων, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ Νόμου αὐτοῦ δὲν ἀποτελεῖ δεδικασμένην καθόσον ἀφορᾷ τοῦτο, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι κατόπιν θ’ ἀποδειχθῇ ὅτι ἔγεινε παράβασις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις;

§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται λοιπὸν δεκτὸν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Καραγιαννοπούλου. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ πρὸς τὸν φαρμακοποιὸν Κ. Β. Βενδεξῆν προνόμιον ἐφευρέσεως ἵνα μόνος κατεργάζηται τῆς ῥητινώδους ἰλύος τῆς ἐξαγομένης ἀχωρίστως ὡς καθίζυμα τῶν κατ’ ἔτος καθαριζομένων οἰνοδοχείων. Ἄρθρον 2. Τὸ προνόμιον περιορίζεται εἰς τὰς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, Μεγαρίδος καὶ Αἰγίνης. Ἀθῆναι, τῇ 19 Μαΐου 1871.

Ὁ βουλευτὴς Βάλτου

Ι. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ.

Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§144ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. «Κεφάλαιον Αʹ. Κεντρικὴ ὑπηρεσία. Ἄρθρον. 1. προσωπικὸν ὑπουργείου δραχμαὶ 41:181». Ἀντίῤῥησις δὲν εἶναι. Παρεδέχθη. — «Ἄρθρ. 2. ἔξοδα ὑπουργείου 12,500.» Ἀντίῤῥησις δὲν εἶναι. Παρεδέχθη.—«Κεφάλαιον Βʹ. Κλῆρος. Ἄρθρ. 1. ἐπιμίσθια συνοδικῶν 29,169.» Ἀντίῤῥησις δὲν εἶναι. Παρεδέχθη.—«Ἄρθρ. 2. ἔξοδα συνόδου 4,000.»

§146ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Εἰς τὰ ἔξοδα τῆς συνόδου θὰ παρακαλέσω νὰ προστεθῇ ἓν κονδύλιον 100 δραχμῶν κατὰ μῆνα διὰ μίαν ἅμαξαν τοῦ Μητροπολίτου. Ὥστε τὸ ποσὸν θὰ γίνῃ 5,200.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη· λοιπὸν νὰ γίνῃ 5,200. «Ἄρθρον 3. ἐπίδομα ἐπισκόπων 125,100.—Ἄρθρ. 4. μισθοὶ ἱεροκηρύκων 28,860.—Ἄρθρ. 5. ἐκκλησιαστικαὶ καὶ ἐκπαιδευτικαὶ ἐξωτερικαὶ δαπάναι 15,000.—Ἄρθρ. 6. τύπωσις βιβλίων διὰ τὰ ἱερατικὰ σχολεῖα......, .— Ἄρθρ. 7. ἐκκλησιαστικαὶ ἐσωτερικαὶ δαπάναι 3,000.—Κεφάλαιον Γʹ. Ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις. Ἄρθρ. 1. προσωπικὸν Πανεπιστημίου 234,455.» Ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει εἰς αὐτά. Παρεδέχθησαν.—«Ἄρθρον 2. ἔξοδα Πανεπιστημίου...............»

§150ΥΠΟΥΡΓ. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Τὰ ἔξοδα 10,000 ἀφῃρέθησαν· ὁ πρύτανις καὶ ἡ σύγκλητος ἐπιμένουσι διὰ τὴν ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ἐξόδων. Λέγω ὅμως ὅτι δὲν ἔχουν πολὺ δίκαιον· οὐχ ἧττον ὅμως ἀπειλοῦν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ διὰ τὸ κατάστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν σπουδαῖον παράρτημα καὶ διὰ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ διὰ τοὺς πτωχούς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ μόνον 2,400 δι’ ἐνοίκιον τοῦ καταστήματος, διότι νομίζω, ὅτι τὸ δημόσιον πρέπει ν’ ἀναλάβῃ τὸ ἐνοίκιον τοῦ καταστήματος.

§151ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προστίθενται 2,400. «Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν βιβλιοθήκης 22,275.—Ἄρθρον 4. Ἔξοδα βιβλιοθήκης 11,000.—Ἄρθρον 5. Προσωπικὸν Ἀστεροσκοπείου 4095.—Ἄρθρ. 6. Ἔξοδα ἀστεροσκοπείου 800.—Ἄρθρον 7. Προσωπικὸν βοτανικοῦ κήπου 4488.—Ἄρθρον 8 Ἔξοδα βοτανικοῦ κήπου 2960 Ἄρθρον 9. Προσωπικὸν ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας 6822.» Ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει· ἄρα παρεδέχθησαν.—«Ἄρθρον 10 Ἔξοδα ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας 58,038».

§153ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ἀπό τινος καιροῦ εἰς ὅλας τὰς ἀρχαίας πόλεις ἤρχισαν νὰ θέτουν χεῖρα διάφοροι ἄνθρωποι διὰ νὰ λαμβάνουν τὰς ἀρχαιότητας καὶ νὰ τὰς μεταχειρίζωνται εἴτε εἰς οἰκοδομὴν οἰκιῶν, εἴτε εἰς κατασκευὴν ἀσβέστου, ἂν θέλητε· μοὶ ἐπρότεινεν ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία, ὅτι κοντὰ εἰς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας κάμνει ἐξ ἰδίων της, ἔχει ἀνάγκην νὰ προστεθῇ ἓν κονδύλιον ἀκόμη 4. χιλ. δραχμῶν διὰ νὰ σταλῶσι 3 ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἀρχαιολογικῆς ἑταιρίας, κατάλληλοι ἄνθρωποι, ὅπως ἐφορεύσουν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ μέρη ἐπὶ τῶν ἀρχαιοτήτων. Κάμνω τοῦτο γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν· ἂν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι τοῦτο τὸ ἔξοδον εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γείνῃ, ἂς τὸ παραδεχθῇ.

§154ΤΙΝΕΣ. Ὑμεῖς τί λέγετε;

§155ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἀρχαίας πόλεις νὰ καταστρέφωνται, διότι προχθὲς εἰς τὴν Κόρινθον κατέστρεψαν τὰς ἀρχαιότητας.

§156ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τί θὰ κάμουν αὐταὶ αἱ ἐπιτροπαί;

§157ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Δὲν θὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ τρεῖς ἔφοροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτηροῦν.

§158ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Πολλαχοῦ βέβαια τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν ἀρχαιότητες, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ κάμωμεν πᾶσαν ἀναγκαίαν δαπάνην· λέγετε δὲ διὰ νὰ τὰς προστατεύσητε, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διορίσητε ἀνθρώπους τινάς· τώρα ἐρωτῶ, ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ ἐπέλθῃ; Αὐταὶ αἱ ἀρχαιότητες εὑρίσκονται ἐδῶ καὶ ἐκεῖ· οἱ ἔφοροι σήμερον διανέμονται, πιθανὸν νὰ ἴδωσι ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν ἀρχαιότητα, καὶ νὰ φέρωσι μίαν παρατήρησιν. Λέγω, ὅτι περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὑπάρχουν νόμοι· αἱ ἀρχαὶ αἱ ἁρμόδιαι καὶ πᾶσα ἄλλη ἔχει τὸ καθῆκον νὰ ἐποπτεύῃ, νὰ ἐπιτηρῇ καὶ ἀπομακρύνῃ πᾶσαν ἱεροσυλίαν, κατ’ ἐμὲ, τοιαύτην. Δὲν ἀντιλέγω λοιπὸν ὡς πρὸς τὸν λόγον, πολὺ ἀμφιβάλλω ὅμως ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖτε νὰ δώσητε μεγαλειτέραν ἀσφάλειαν....

§159ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Τὸ θεωρῶ, καὶ εἶναι τελεσφόρον.

§160ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, δὲν εἶναι τελεσφόρον· ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω, πολλοὶ ὅμως ἀμφιβάλλουν· διότι ἐὰν διορίσωμεν τὸν Παῦλον ἢ τὸν Κώσταν ὡς ἔφορον, καὶ οὗτος μεταβῇ εἰς μίαν πόλιν καὶ ἐξηγήσῃ τὴν ἰδέαν καὶ ἐπιθυμίαν του, ὅτι τοῦτο καταστέλλει τὴν ἱεροσυλίαν — συγχωρήσατέ μοι νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν τὴν λέξιν, διότι καὶ ἐγὼ συναισθάνομαι τὸ μέγεθος, τουτέστι ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ διατηρήσωμεν αὐτὰ τὰ λείψανα τῆς ἀρχαιότητος....

§161ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ· ὑπάρχει μία ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε, ἡ ὁποία μοῦ ἐζήτησεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ τῆς προσθέσωμεν ἓξ χιλιάδας δραχμῶν· μάλιστα, ἀλλὰ ἐγὼ ἀποβλέπων εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ κράτους περιώρισα τὴν ἀπαίτησιν αὐτὴν εἰς μόνον τὰ ⅔. Δὲν πρέπει ν’ ἀμφιβάλλητε, ὅτι ὅσον καὶ ἂν προσέχουν αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ καὶ οἱ δήμαρχοι, δὲν προσέχουν ὅμως ποτὲ ὅπως οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι εἶναι προσκεκολλημένοι ἰδίως ἕκαστος εἰς μίαν εἰδικὴν ἐπιστήμην, διότι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ βασιλείου τῆς Ἑλλάδος εἶναι καὶ ἀστυνομία καὶ δήμαρχος καὶ νομάρχης, μάθετε ὅμως, ὅτι ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία πρώτη εἶδε, καὶ πρώτη ἔμαθε, διότι καταγίνεται περὶ τὰ τοιαῦτα· (θόρυβος). Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ὁρμώμενος ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν δαπάνην δι’ ἀνθρώπους εἰδικοὺς εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιστήμην, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν αὐτὸ τὸ ἔργον καὶ θὰ ἐφορεύουν.

§162ΤΙΝΕΣ. Διαρκῶς θὰ ἐφορεύουν;

§163ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Δὲν εἰμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τὸν κανονισμόν.

§164ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ὑποθέτετε, ὅτι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ δυνάμεθα νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις;

§165ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ὄχι, ἀλλ’ εἰς τὰ ἔξοδα θέλω 4000 δραχ. διὰ νὰ εἰμπορέσω νὰ προφυλάττω καλλίτερον τὰς ἀρχαιότητας.

§166ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὸς ποῖον σκοπόν; Νὰ διορίσητε ὑπαλλήλους;

§167ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ἔχομεν ὑπαλλήλους.

§168ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί τὰ θέλετε λοιπόν;

§169ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ἐξαπέστειλα ἕνα σήμερον καὶ τοῦ ἔδωσα ἐπιμίσθιον 100 δραχμάς.

§170ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἴπατε τρεῖς ἐφόρους.

§171ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία μοὶ εἶπεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν.

§172ΜΙΛΗΣΗΣ. Λοιπὸν θέλετε προσθήκην πιστώσεως διὰ νὰ αὐξήσητε τοὺς ἐφόρους;

§173ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ποίους ἐφόρους; Ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία ἔχει ἀνάγκην νὰ τὴν συνδράμωμεν δι’ ἑνὸς κονδυλίου 6,000 δραχ. πρὸς διαφύλαξιν τῶν ἀρχαιοτήτων· ἐκείνη θὰ στείλῃ ἀνθρώπους, καὶ θέλει νὰ δώσωμεν καὶ ἡμεῖς ἓν ἐπιμίσθιον. Τώρα ἐφόρους ἢ ἄλλως θὰ τοὺς ὀνομάσωμεν, εἶναι ἀδιάφορον.

§174ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἂν ᾖναι συνδρομὴ εἰς τὴν ἀρχαιολογικὴν ἑταιρίαν, δὲν ἔχω νὰ ἀντείπω.

§175ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μάλιστα.

§176ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ νὰ σημειωθῇ.

§177ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Συνδρομὴ εἰς τὴν ἀρχαιολογικὴν ἑταιρίαν πρὸς ἐπιθεώρησιν καὶ διατήρησιν τῶν κατὰ τὴν ἐπικράτειαν ἀρχαίων μνημείων.

§178ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐδῶ ἔχετε «ἔξοδα ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας 58,000 δρ.» δὲν τὸ κάμνετε 62,000, χωρὶς νὰ εἴπητε ὅλα αὐτά;

§179ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν τὸ κάμνετε ἄρθρον ἰδιαίτερον;

§180ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Καλὰ, κάμετέ το ἄρθρον.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται ἰδιαίτερον ἄρθρον.

§182ΤΙΝΕΣ. Ἰδιαίτερον ἐδάφιον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11. «Προσωπικὸν Γυμνασίων 270,171 δραχ».

§184ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς, κύριε πρόεδρε, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν παρ’ ἐμοῦ καὶ διαφόρων ἄλλων βουλευτῶν, πρότασις νόμου περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν γυμνασιαρχῶν καὶ καθηγητῶν τῶν γυμνασίων· εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι ὁ διδασκαλικὸς κλάδος, ἰδίως ὁ τῆς μέσης παιδείας, δὲν ἀνταμείβεται ἀνταξίως τῶν κόπων καὶ φροντίδων τοὺς ὁποίους καταβάλλει καὶ τῶν καρπῶν τοὺς ὁποίους ἀποφέρουν αἱ πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίαι αὐτοῦ. Ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην αὐτὴν θέλω ὑποστηρίξει τὴν πρότασιν περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τοῦ κλάδου τούτου. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἐπειδὴ ὁ νόμος οὗτος δὲν ἐψηφίσθη εἰσέτι, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ συναινέσῃ, ὥστε νὰ προστεθῇ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς μισθοδοσίας τοῦ προσωπικοῦ τῶν γυμνασίων ἓν ποσὸν ἐκ 40,000 δρ. διὰ τὴν δευτέραν ἑξαμηνίαν τοῦ τρέχ. ἔτους διότι, ἐὰν ἐπιψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, ὡς ἐλπίζω, ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις, δὲν θὰ ἔχῃ ὁ προϋπολογισμὸς τὴν ἀπαιτουμένην πίστωσιν διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἐπιψηφισθησομένου νόμου. Προτείνω λοιπὸν ἵνα τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἀναβιβασθῇ εἰς δραχ. 310,971.

§185ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος, τὸ εἶχον καὶ ἐγὼ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει πληθὺς νομοσχεδίων, ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἦτο καιρὸς νὰ εἰσαχθῇ, διότι πράγματι εἶναι δικαιότατον νὰ μισθοδοτῶνται καλλίτερον διδάσκαλοι γεγηρακότες πλέον εἰς τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον ἀτρύτους κόπους. Τὸ νὰ προσθέσωμεν σήμερον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 40,000 δρ. τὰς ὁποίας ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἐπρότεινε, δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀναγράφωμεν τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα προβλέπουσιν οἱ νόμοι. Νόμον λοιπὸν τοιοῦτον δὲν ἔχομεν· δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ ἐγγράψωμεν τοιαύτην δαπάνην.

§186Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἔχει πληρέστατον δίκαιον μὴ παραδεχόμενος τὴν ἐγγραφὴν δαπάνης, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται εἰς οὐδένα νόμον. Εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν γυμνασιακῶν καθηγητῶν, διότι κυρίως ὁ καταρτισμὸς τῆς παιδείας, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν μόρφωσιν ὅλων τῶν πολιτῶν, γίνεται εἰς τὰ γυμνάσια· οἱ καθηγηταὶ τῶν γυμνασίων λαμβάνουν γλίσχρον μισθόν· ἐκτὸς τούτου ἔχουν περιορισμούς τινας, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχουν ἄλλοι καθηγηταί, διότι γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει διάταγμα, τὸ ὁποῖον περιορίζει τοὺς καθηγητὰς τῶν γυμνασίων, δὲν τοῖς ἀφίνει ἐλευθέρας ὥρας πολλὰς δι’ ἄλλας ἐργασίας, ἵνα ἐπαρκοῦν εἰς τὰ ἔξοδά των. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον παρά τινων βουλευτῶν.

§187ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἐγὼ κατήρτισα νομοσχέδιον πλῆρες ἐξισώσας τοὺς γυμνασιάρχας μὲ τοὺς καθηγητὰς τοῦ πανεπιστημίου.

§188ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§189ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (Ἀναγινώσκει). «ἔξοδα γυμνασίων...... 43,093 δ.

§190Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρατηρῶ μὲ πολλήν μου ἀπορίαν νὰ γίνηται εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν γυμνασίων κατάργησις ἑπτὰ καθηγητῶν......

§191ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Τώρα θὰ ὁμιλήσω.

§192Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν, καὶ εἰς τίνας λόγους στηρίζεται, ὅπως θεωρῇ τοσούτῳ ἐπαρκὲς τὸ ὑπάρχον προσωπικόν, ὥστε νὰ δυνάμεθα καὶ νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀζημίως διὰ τὴν διδασκαλίαν ἑπτὰ καθηγητάς· διότι καθ’ ὃν χρόνον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὄχι μόνον δὲν εὕρισκον ἐπαρκεῖς τοὺς 6 καθηγητὰς εἰς ἕκαστον γυμνάσιον καὶ 8 εἰς ἑκάτερον τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας διὰ τὴν ἔλλειψιν καθηγητῶν ἐδυσκολευόμην νὰ εἰσαγάγω ἓν μάθημα, τὸ ὁποῖον συνιστᾶτο ἀπὸ τὸν φίλον μου κ. Βακαλόπουλον, μάθημα λίαν οὐσιῶδες, τὸ τῆς πολιτικῆς γεωγραφίας. Ὅστις παρατηρήσῃ τὸ περὶ τῶν γυμνασίων ὀργανικὸν διάταγμα, καὶ ἴδῃ τὸ ὀνοματολόγιον τῶν μαθημάτων τὰ ὁποῖα ὀφείλουσι νὰ διδάσκωσι, καὶ τὰς ὥρας καθ’ ἃς ἕκαστος ὀφείλει νὰ παραδίδῃ, θέλει ἀπορήσει πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσι σήμερον 5 καθηγηταί. Εἰς τὰ γυμνάσια κατὰ τὸν ὀργανικὸν νόμον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καθηγητὴς, ὅστις νὰ παραδίδῃ μαθηματικὰ εἰς ὅλας τὰς τάξεις, εἷς ἕτερος ὅστις νὰ παραδίδῃ τὴν Γαλλικὴν, τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν γεωγραφίαν. Τρίτος, ὅστις νὰ παραδίδῃ τὴν φυσικὴν πειραματικὴν, τὴν φυσικὴν ἱστορίαν, τὴν ἀνθρωπολογίαν καὶ ἀρχὰς τῆς φιλοσοφίας. Ἀπαιτοῦνται λοιπὸν 3 καθηγηταὶ διὰ τὰ μαθήματα ταῦτα. Τί ἀπομένει διὰ τὴν διδασκαλίαν τῶν κλασικῶν γλωσσῶν, τῆς Ἑλληνικῆς, καὶ Λατινικῆς, καὶ τῆς φιλολογίας αὐτῶν; Εἶναι δυνατὸν δύω καθηγηταὶ νὰ ἐπαρκέσωσιν; Εἷς καθηγητὴς εἶναι ἀναγκαῖος διὰ τὴν παράδοσιν τῶν Λατινικῶν. Δύναται εἷς καθηγητὴς νὰ διδάσκῃ τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ εἰς τὰς 4 τάξεις τοῦ γυμνασίου;

§193Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οἱ παλαιοὶ παρέδιδον.

§194ΣΑΡΑΒΑΣ. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, κύριοι, θεωρῶ ἀδικαιολόγητον αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν, ὅσῳ, ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη μεταῤῥυθμίσεών τινων εἰς τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν, μία ἐκ τῶν πρώτων, ἃς παρετήρησα, καὶ περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπρόφθασα νὰ λάβω ἓν μέτρον, εἶναι ἡ ἀνάγκη τελειοτέρας ἐκμαθήσεως Ἑλληνικῆς γλώσσης. Θεωρῶ ἑπομένως ἐπάναγκες, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν τῶν γυμνασίων οἷος ἦτο καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1870, καὶ ὁ ὁποῖος μόλις ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀπαραιτήτους ἀνάγκας τῆς διδασκαλίας, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἂν τὸν ἐλαττώσωμεν, θὰ τὸ πράξωμεν πρὸς βλάβην τῆς διδασκαλίας, καὶ πρὸ πάντων τοῦ μαθήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θέλει εἶσθαι ἀτελὲς ἐὰν δὲν διδάσκηται ὑπὸ πλειόνων τοῦ ἑνὸς καθηγητῶν. Πρέπει ἑπομένως ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ ἐλάττωσις, διὰ νὰ ἔχωμεν οὕτως εἰς ἕκαστον γυμνάσιον ἀνὰ 6 καθηγητὰς καὶ εἰς ἑκάτερον τῶν Ἀθηνῶν ἀνὰ ὀκτὼ, καθόσον ἠξεύρετε ὅτι εἰς τὰ γυμνάσια τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχουν δύω, τρεῖς τάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι διῃρημέναι εἰς δύω τμήματα.

§195ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Κύριοι, ὁ κ. Σαράβας γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι τὰ τῆς παιδείας ἐν Ἑλλάδι κατὰ τοὺς ὑπάρχοντας νόμους εἶναι ἐντελῶς ἀκανόνιστα καὶ ὅτι οἱ προϋπολογισμοί μας δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τοὺς κειμένους νόμους. Ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Σαράβας εἶναι πραγματικὴ ἀνάγκη τὴν ὁποίαν ἀναγνώρισα καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι 5 καθηγηταὶ, καὶ ὅτι ἑπομένως ἀνάγκη εἶναι εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν προσθήκην τῶν ἑπτὰ καθηγητῶν, τοὺς ὁποίους ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1871 ἠθέλησε νὰ ἀποκόψῃ· ἀλλ’ ὁ τότε ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος συνέταξε τὸν προϋπολογισμὸν, ἦτον ὁ προσωρινὸς ὑπουργὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶχε πληρέστατον δίκαιον νὰ κάμνῃ αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν, διότι δὲν τῷ ἐπετρέπετο ἀπὸ τοὺς νόμους τοὺς καθεστηκότας νὰ κρατήσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς καθηγητὰς, οὐχ ἧττον ἡ ἀνάγκη ἦτον βεβαία, βεβαιοτάτη, καὶ ἴσως μᾶς χρησιμεύσουν περισσότεροι ἀφ’ ὅσους ἔχετε ἀκόμη, διότι ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη ζητοῦν σήμερον νέους διδασκάλους, καὶ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα. Ἡ ἐπαρχία Λακεδαίμονος ἡ ὁποία μετρᾷ ὑπὲρ τὰς 50,000 κατοίκων δὲν ἔχει 2 σχολαρχεῖα εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν, καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἐκεῖ τοιοῦτον.

§196ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί τὰ θέλετε αὐτά; Ὁ ὀργανικὸς νόμος πόσους καθηγητὰς λέγει; (θόρυβος).

§197ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ἐγὼ ἔπαυσα, ὅταν ἦλθον, ὀκτὼ καθηγητὰς, διότι αὐτοὶ ἦταν ὑπὲρ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1870.

§198ΣΑΡΑΒΑΣ. Τίνος διαχείρισιν ἐπιβαρύνει ἡ ὑπέρβασις;

§199ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Τοῦ κυρίου Ἀντωνοπούλου. Ἐγὼ μ’ ὅλον ὅτι εἶχε συνταχθῆ προϋπολογισμὸς καὶ ἠλάττονε κατὰ 7 καθηγητὰς, ἐγὼ ἠθέλησα νὰ φέρω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ ἐκράτησα τοὺς καθηγητὰς αὐτοὺς, καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι καὶ ὑπὲρ τῶν καθηγητῶν καὶ ὑπὲρ τῶν 13 ἑλληνικῶν σχολείων, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀπαντήσω κατόπιν, καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1871, καθόσον ἀφορᾷ τὰ γυμνάσια καὶ τὰ σχολεῖα, νὰ ᾖναι ὁ αὐτὸς ὅπως καὶ εἰς τὰ 1870.

§200Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι .....................

§201ΜΙΛΗΣΗΣ. Νὰ φέρετε, κύριε ὑπουργὲ, νόμον. Δὲν ἐπιτρέπεται δι’ οὐδένα λόγον νὰ γίνεται παρανομία. Ἡ πρώτη ἀνάγκη τῆς πολιτείας εἶναι ἡ νομιμότης.

§202ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Θὰ φέρωμεν νόμον, ὅταν ἔχωμεν καιρόν· δὲν γίνονται ὅλα διὰ μιᾶς.

§203ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐνόσῳ ὑπάρχει νόμος νὰ ᾖναι πέντε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ζητήσητε πίστωσιν διὰ περισσοτέρους.

§204ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἤκουσα τί εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἔκαμε γνωστὸν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς περιέχει καθηγητὰς πλέον τοῦ ὀργανικοῦ νόμου.

§205Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, εὕρομεν καθηγητὰς πλέον τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ καθηγητὰς πλέον τῶν ὀργανικῶν νόμων πρὸ χρόνων πολλῶν ὑπάρχοντας (διάλογοι).

§206ΔΑΓΡΕΣ. Θέλω νὰ μάθω τί γίνεται ἀφ’ ὅτου ἐδημιουργήθη τὸ ἑλλην. Βασίλειον (θόρυβος).

§207ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ σήμερον θέλετε δεχθῆ τὴν πληρωμὴν καθηγητῶν πλέον τοῦ ὀργανικοῦ νόμου. Αὐτὸ πρόκειται νὰ γίνῃ.

§208ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν γίνεται ἤδη γνωστὸν ἐπισήμως ὅτι μισθοδοτοῦν πρόσωπα ἐναντίον τῶν ὀργανικῶν νόμων· αὐτὸ ἤθελα νὰ γίνῃ γνωστὸν· ἐγένετο· ....... (θόρυβος).

§209ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ ἐν ἰσχύϊ κανονισμὸς συνετάχθη εἰς τὸ 1836· τότε τὰ ἑλλην. σχολεῖα καὶ τὰ γυμνάσια δὲν ἦσαν εἰμὴ 1 ἢ 2, ἓν ἐν Αἰγίνῃ καὶ ἓν ἐν Ναυπλίῳ, μὲ 2 καὶ 3 καθηγητάς. Ὁ νομοθέτης τότε, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον οὔτε καθηγηταὶ, οὔτε μαθήματα ἐδιδάσκοντο τόσα ὅσα σήμερον, προέβλεψε προσωπικὸν ἀνάλογον διὰ τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα ἐδιδάσκοντο τότε Προϊόντος τοῦ χρόνου ηὔξησαν αἱ ἀνάγκαι, προετέθησαν μαθήματα καὶ ηὔξησε καὶ τὸ προσωπικόν· διότι πρὸ 15 ἐτῶν ὅλα τὰ γυμνάσια ἔχουν 6 καθηγητὰς ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διδαχθῶσι τὰ μαθήματα, καὶ διὰ τοῦτο καθιερώθη ὡς μόνιμον τὸ προσωπικὸν τῶν 6. Πιθανὸν αἱ ἀνάγκαι κατόπιν ν’ αὐξήσουν ἀκόμη καὶ προστεθῇ καὶ ἄλλο προσωπικὸν ἀναγκαῖον· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐπειδὴ καὶ αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖαι, δι’ αὐτὸν τὸ. λόγον μὲ 6 καθηγητὰς ἐπαρκοῦν τὰ γυμνάσια (θόρυβος).

§210ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐγνώριζεν ὅτι ἐψήφισε καθηγητὰς ὑπεραρίθμους· διότι μόνον ἐφέτος ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι ὑπεράριθμοι. Ἂν ᾖναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν αὐτοὶ καὶ νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλοι, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Τώρα εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν γνώσει μιᾶς παρανομίας, πρέπει νὰ ἐμμείνῃ εἰς αὐτήν; Ὄχι. Πρέπει, κύριοι, ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ κονδύλιον τὸ περιπλέον, καὶ νὰ φέρῃ ὁ ὑπουργὸς ἕνα νόμον διὰ νὰ κανονίσῃ τὰς θέσεις αὐτάς· τὴν παρανομίαν δὲν πρέπει νὰ τὴν παρατείνωμεν ἐπὶ πλέον.

§211ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔπρεπεν ὁ νόμος αὐτὸς νὰ ἦναι μάλιστα ὑποβεβλημένος καὶ κυρωμένος.

§212ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τί εἴς τινα γυμνάσια νὰ ἦναι καθηγηταὶ περισσότεροι καὶ εἰς τὰ ἄλλα ὄχι; Πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ περιπλέον ποσόν.

§213ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Δὲν θέλω, κύριοι, ν’ ἀποθέσω τὴν εὐθύνην τῶν ὑπουργῶν· τοῦτο τὸ καθιέρωσε πρὸ 12 χρόνων μία συνήθεια. Λίαν αὐστηρὸς ἐφάνη ὁ κ. Μίλησης εἰς τὴν τήρησιν τῶν νόμων· δὲν δύναται ὅμως καὶ βουλευτὴς νὰ ἐπικληθῇ καὶ τὴν ἄγνοιαν τῶν νόμων ἐντελῶς, καὶ πολὺ περισσότερον μάλιστα βουλευτής, ὁ ὁποῖος εἶναι νομομαθὴς καὶ ὑποτίθεται ὅτι τοὺς νόμους τῆς πολιτείας τοὺς γνωρίζει καλλίτερα.....

§214ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν ἐντὸς τοῦ νόμου.

§215ΥΠΟΥΡΓ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ.

§216ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν ἐν γνώσει νὰ παρανομῶμεν...

§217ΥΠΟΥΡΓ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Τοὺς ἔχομεν πρὸ τόσων ἐτῶν αὐτοὺς τοὺς καθηγητὰς, καὶ σήμερον ὑπάρχει ἀνάγκη μεγάλη, καθὼς σᾶς παρέστησεν ὁ κ. Σαράβας, καὶ, ὡς γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν ὀλιγώτερον τῶν 7 εἰς τὰ ἄλλα γυμνάσια καὶ εἰς τὰ τῶν Ἀθηνῶν. Ἐπισκεφθῆτε τὰ γυμνάσια αὐτὰ καὶ θὰ ἰδῆτε πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν καὶ εἰς πόσα τμήματα ἔχουν διαιρέσει τὰς τάξεις. Ἂν σήμερον θελήσητε νὰ μὴ ψηφίσητε αὐτὴν τὴν δαπάνην τὴν ἀναγκαίαν διὰ τὸν λόγον ὁ ὁποῖος ὑφίσταται πρὸ 15 ἐτῶν καὶ ἐξακολουθεῖ ἐπὶ τόσα ἔτη ἡ βουλὴ νὰ τὴν ἀναγνωρίζῃ ὡς ἀναγκαίαν, εἶναι ὅλον τὸ ἴδιον ὡς νὰ εἴπητε σήμερον, κλείομεν τὸ γυμνάσιον διότι οἱ ὑπάρχοντες καθηγηταὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι.

§218Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος, καί τοι νομοθετημένος ἀπὸ τὰ 1836, οὐδέποτε κατὰ δυστυχίαν ἐφηρμόσθη ἀκριβῶς, ἡ δὲ συνέλευσις καθὼς καὶ αἱ βουλαὶ ἐψήφισαν πιστώσεις περὶ συστάσεως γυμνασίων. Τὰ γυμνάσια, ἐρωτῶ, ἐσυστήθησαν δυνάμει νόμου; Ὄχι· ἐσυστήθησαν δι’ ἀποφάσεων τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅταν ἐσυστήθησαν τὰ γυμνάσια εἰς τὰ 1836, τότε αἱ ἀνάγκαι δὲν ἦσαν τοιαῦται, ὁποῖαι ἐπαρουσιάσθησαν μετὰ ταῦτα. Δὲν ὑπῆρχεν ἐν ἀρχῇ παρὰ δύο γυμνάσια· εἰς τὰ 1845 ηὔξησαν εἰς 4, καὶ οὕτω καθεξῆς, μέχρις οὗ ἔφθασαν τὰ 14, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται σήμερον. Λέγω λοιπὸν, ὅτι οὔτε τὰ γυμνάσια αὐτὰ στηρίζονται εἰς νόμον, καὶ οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι θεωροῦν τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν ὡς παράνομον, ἔπρεπε νὰ θεωρήσουν ὡς τοιαῦτα καὶ τὰ γυμνάσια. Δύνανται νὰ συστηθοῦν δικαστήρια ἄνευ νόμου; Ἐν τούτοις ὡς πρὸς τὰ γυμνάσια ἐθεωρήθη, ὅτι ὁ ζῆλος τῆς βουλῆς ἀρκεῖ διὰ τῆς χορηγήσεως τῆς δαπάνης, εἰς σύστασιν νέων· ἄλλως τὸ γυμνάσιον δὲν πρόκειται νὰ κανονίσῃ δικαιώματα, ἢ νὰ ἐπιβάλῃ καμμίαν ὑποχρέωσιν· πρὸ 15 ἐτῶν, πρὸ 30 ἐτῶν ἐξακολουθοῦν οἱ διάφοροι ὑπουργοὶ νὰ διορίζουν καθηγητὰς ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν· καὶ ἡ ἀνάγκη, κύριοι, εἶναι πολὺ μεγάλη, διότι ὅταν ὑπάρχουν εἰς μίαν τάξιν 200 μαθηταί, αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ διδαχθοῦν ὑπὸ ἑνὸς καθηγητοῦ· καὶ ἂν ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος ἐπρόσθεσε καθηγητὰς ἔκαμεν ἀξιόλογα· διότι ἔχων εἰς τὸ γυμνάσιον τὸν υἱόν μου γνωρίζω, ὅτι ἐὰν δὲν διῃρεῖτο ἡ τάξις, ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ἀποσύρω εἰς ἄλλο σχολεῖον· διότι ὅλοι ὅσοι ἐσπουδάσαμεν γνωρίζομεν ὅτι 200 μαθηταὶ δὲν δύνανται νὰ διδαχθῶσιν ἀπὸ ἕνα καθηγητήν· καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν ὁρίζει ὁ νόμος ὅτι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι περισσότεροι τῶν 40. Ποίαν λοιπὸν οἱ ὑπουργοὶ παρανομίαν ἔκαμον μεγάλην, διότι ἐζήτησαν οἱ νέοι νὰ δύνανται νὰ διδαχθοῦν καλλήτερα; κατόπιν μάλιστα διαρκοῦς νομολογίας, οὕτως εἰπεῖν, ὅλων τῶν νομοθετικῶν σωμάτων καὶ αὐτῆς τῆς συνελεύσεως; διότι ὁ μακαρίτης ὁ Πετσάλης, ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, εἰς τὸ 1861 ἀντέστη εἰς τὸν σχηματισμὸν νέων Γυμνασίων, διότι δὲν εἶχε Καθηγητὰς καὶ μόλα ταῦτα ἡ συνέλευσις τὸν ὑποχρέωσε νὰ προσθέσῃ καθηγητὰς εἰς τὰ γυμνάσια, χωρὶς νὰ ἔχῃ προσωπικόν. Ὅ,τι ἔπραξε λοιπὸν ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ κακόν· ἐὰν δὲν εἶχε πίστωσιν, θὰ ἔκαμνε καλὰ νὰ ζητήσῃ τοιαύτην. Τελευτῶν παρακαλῶ τὴν κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὁ κύριος Βακαλόπουλος εἰσήγαγεν, ὥστε εἰς τὴν ἐρχομένην Σύνοδον τῆς Βουλῆς νὰ γείνουν νόμοι γενικοὶ περὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως, διότι οἱ ὑπάρχοντες ἔπεσαν εἰς ἀχρηστίαν.

§219ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Ζαΐμη, δὲν εἶπον, ὅτι ἔκαμε κακὰ ὁ κ. Ἀντωνόπουλος.

§220ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν εἶπον δι’ ἐσᾶς.

§221ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Εἶπον ὅτι διὰ τῶν ὀκτὼ καθηγητῶν τοὺς ὁποίους ἔπαυσα, ἐπῆλθε διατάραξις, διότι ἤμουν ἠναγκασμένος νὰ κάμω μίαν κίνησιν μεγάλην, καὶ ἐγεννήθησαν ἄπειρα παράπονα, καὶ ἀναγνωρίζω ὅτι πραγματικὴ ἀνάγκη εἶνε νὰ προστεθοῦν εἰς τοὺς ὑπάρχοντας. (Διάλογοι.)

§222ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὑπεράριθμοι ὑπάρχουν κατὰ τὸν νόμον, καὶ ὑπεράριθμοι κατὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§223ΜΙΛΗΣΗΣ. Λοιπὸν ἄλλο εἶναι ὁ ὀργανικὸς νόμος καὶ ἄλλο ὁ προϋπολογισμός.

§224ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ὀργανικὸς νόμος.

§225ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶν δὲν ὑπάρχῃ, νὰ ἔλθῃ.

§226ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρανομία τὴν ὁποίαν ἀνεκάλυψεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Μίλησης δὲν εἶνε, φρονῶ, τοιαύτη,

§227ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τὴν ἀνεκάλυψε.

§228ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὥστε νὰ ἐξεγείρῃ τὴν ἀγανάκτησίν του. Ὅστις ἀναγνώσῃ τὸ περὶ γυμνασίων ὀργανικὸν διάταγμα, θέλει παρατηρήσει ὅτι μᾶλλον σκοπεῖ νὰ ὁρίσῃ τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῶν ἔν τινι γυμνασίῳ καθηγητῶν ἢ τὸν ἀνώτατον· πέντε καθηγητὰς τοὐλάχιστον, οὕτως ἠννοήθη καὶ ἐφηρμόσθη μέχρι τοῦδε. Ἐν ᾧ ὁρίζει τὰ γυμνάσια εἰς πέντε, καὶ τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα εἰς 24, προσθέτει ὅτι, ὅταν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ κράτους τὸ ἐπιτρέψῃ, δύνανται νὰ αὐξηθοῦν ἀπροσδιορίστως· ἐπίσης διὰ τοῦ ἄρθρ. 3 ἐπιτρέπει, ὁσάκις ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν εἶναι ὑπερβάλλων, τὴν διαίρεσιν τῆς τάξεως εἰς τμήματα, καὶ τὸν διορισμὸν ἰδιαιτέρου καθηγητοῦ. Ὥστε βλέπετε, κύριε πρόεδρε, ὅτι ὁ νόμος ῥητῶς δὲν ἀπαγορεύει τὴν ὑπέρβασιν τῶν 5 καθηγητῶν, καὶ οὕτως ἡρμηνεύθη ἀπὸ ὅλας τὰς κυβερνήσεις μέχρι σήμερον. Ἐνδέχεται ἡ ἑρμηνεία αὕτη νὰ μὴ ἦτο ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ σύμφωνος μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου· δὲν δύναται ὅμως νὰ εἴπῃ τις ὅτι εἶναι μία προφανὴς παρανομία.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μένει λοιπὸν ὁ ἀριθμὸς ὡς ἔχει;

§230ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Καθὼς ἦτο καὶ εἰς τὸ 1870. Παραδέχεται ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§231ΜΙΛΗΣΗΣ. Νὰ συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα νόμον, ὅστις νὰ κανονίσῃ τὸν ἀριθμὸν ὁριστικῶς.

§232ΔΑΓΡΕΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ αὖθις κατὰ τῆς ἀνακηρυττομένης ἤδη παρανομίας· διότι ἕως τώρα εἴχομεν παρανομίας αἱ ὁποῖαι λάθρα ἐλάμβανον χώραν, ἤδη ἔχομεν παρανομίας ἀνακηρυγμένας. Ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ἡμῶν ἀντίκειται εἰς τὸν ὀργανισμὸν, καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ σχολεῖα, τὸ κακὸν αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀφήσητε· εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐγγράφονται θέσεις μὴ περιεχόμεναι εἰς τοὺς ὀργανικοὺς νόμους· ὑποθέσατε ὅτι ἔρχεται ἕνας ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος ἐπείσθη ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη, καὶ αὐξάνει τὸ προσωπικὸν· ἔρχεται ἄλλος ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος πείθεται δι’ ἄλλο, καὶ πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ προβαίνει, διότι νομίζει, ὅτι πρέπει ν’ αὐξηθῇ καὶ δαπανᾷ δι’ αὐτὸ, διότι ὑφίσταται ἀνάγκη· καὶ διὰ τοῦτο εἴδατε τὸν κύριον ὑπουργὸν μόλις ἀναλαβόντα τὸ ὑπουργεῖον, ἐδήλωσεν, ὅτι εὗρεν ὑπεραρίθμους καθηγητὰς καὶ διδασκάλους, ὑπεραρίθμους ὄχι μόνον κατὰ τοὺς ὀργανικοὺς νόμους, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν προϋπολογισμόν· θὰ εἰπῇ, ὅτι ἡ σύστασις καὶ ὁ ὀργανισμὸς τῶν Γυμνασίων ἀφίεται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ὑπουργῶν, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν σκανδαλώδεις ἐξαιρέσεις διά τινας ἐπαρχίας. Ὑπάρχει ἡ ἐπαρχία Λακεδαίμονος, ἡ ὁποία ἔχει 50,000 κατοίκους καὶ ἔχει μόνον ἓν σχολεῖον, ὑπάρχουν ἄλλαι μὲ 20,000 καὶ ἔχουν πέντε. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐν γνώσει ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως ἐξακολουθῇ τὸ τοιοῦτον; Καὶ νομίζετε ὅτι ἡ βουλὴ δὲν δύναται νὰ κανονίσῃ δι’ ἑνὸς νόμου τὸν ἀριθμὸν τῶν γυμνασίων, τῶν σχολείων καὶ τῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων;

§233ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ νόμος περὶ γυμνασίων εἶναι πολὺ ἀρχαῖος, συνετάχθη ὅτε δὲν ὑπῆρχον παρὰ 3 ἢ 4 γυμνάσια κατόπιν ὅμως ὅτε ηὔξησαν αἱ ἀνάγκαι ἐγένετο αὔξησις γυμνασίων καὶ καθηγητῶν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ· κατόπιν δὲ ἐπειδὴ ἐγένετο μεγάλη συῤῥοὴ μαθητῶν, διῃρέθησαν πολλῶν γυμνασίων αἱ τάξεις εἰς δύω· ἔμειναν ὅμως οἱ αὐτοὶ καθηγηταί.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγετε λοιπὸν ὡς πρὸς τοὺς καθηγητάς;

§235ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ γίνῃ ὅπως λέγῃ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν ἑλληνικ. σχολείων δρ. 434,910.»

§237ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κανονισμὸς τῶν ἑλληνικῶν σχολείων προβλέπει, ὅτι τὸ τέλειον ἑλληνικὸν σχολεῖον πρέπει νὰ ἔχῃ τρεῖς διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι διδάσκουν ὅλα τὰ μαθήματα. Ἐκτὸς ὅμως αὐτῶν ἐνταῦθα ὑπάρχουν καὶ διδάσκαλοι ἱερῶν μαθημάτων καὶ διδάσκαλοι τῆς γαλλικῆς γλώσσης, ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα σχολεῖα τοῦ κράτους δὲν ὑπάρχουν τοιοῦτοι, οὔτε προβλέπεται ἀπὸ τὸν κανόνα· ἐδῶ ὅμως βλέπω ὅτι ὑπάρχουσιν ἰδιαίτεροι διδάσκαλοι τῶν ἱερῶν μαθημάτων καὶ ἰδιαίτεροι διδάσκαλοι τῆς γαλλικῆς, καὶ τοῦτο ἔγεινε διὰ νὰ οἰκονομηθῶσι πρόσωπα· καὶ κατ’ ἀρχὰς προσέθηκαν ἕνα, ἵνα διδάσκῃ ὅλα τὰ ἱερὰ μαθήματα καὶ εἰς τὰ τέσσαρα ἑλληνικὰ σχολεῖα, δηλαδὴ 24 ὥρας τὴν ἑβδομάδα· τὸν ἕνα κατόπιν ἔκαμον δύω, ἄλλος ὑπουργὸς τοὺς δύω ἔκαμε τρεῖς· τὸ τοιοῦτον εἶναι μία παρανομία, διότι ὑπάρχουν διδάσκαλοι τῶν ἱερῶν μαθημάτων ἐναντίον τοῦ νόμου, ἐκτὸς δὲ τούτου εἶναι καὶ ὑπεράριθμοι· αὐτὸ τοῦτο παρατηρεῖται καὶ ὡς πρὸς τοὺς διδασκάλους τῆς γαλλικῆς.

§238ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι οἱ διδάσκαλοι τῶν ἱερῶν μαθημάτων εἶναι περιττοὶ, καθὼς καὶ οἱ διδάσκαλοι τῆς γαλλικῆς· ἡ διδασκαλία τῶν μαθημάτων τούτων εἶναι ἀναγκαία, διότι πλεῖστοι νέοι καὶ νέαι μόνον καὶ μόνον πρὸς ἐκμάθησιν τῆς γαλλικῆς γλώσσης ἀναγκάζονται νὰ μὴ φοιτῶσιν εἰς τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα, ἀλλὰ νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ξένα· οἱ διδάσκαλοι λοιπὸν οὗτοι πρέπει νὰ μείνωσι, καὶ λέγω τοῦτο ἐγὼ ὁ ὁποῖος δὲν ἐπρόσθεσα κανένα, οὔτε διδάσκαλον τῆς γαλλικῆς, οὔτε διδάσκαλον τῶν ἱερῶν μαθημάτων, εὗρον τοὺς διδασκάλους καὶ τοὺς ἄφησα· οἱ διδάσκαλοι τῶν ἱερῶν μαθημάτων πρὸ πάντων νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἦναι εἰδικοὶ, νὰ ἔχουν σπουδάσει εἰδικῶς τὴν θεολογίαν, τὰ θρησκευτικὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τοσοῦτον παρημελήθησαν καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐχαλαρώθη τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα εἰς τὸν τόπον μας, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν· θεωρῶ δὲ ἀναγκαιοτάτους καὶ τοὺς διδασκάλους τῆς γαλλικῆς, διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι πολλοὶ νέοι καὶ νέαι φοιτῶσιν εἰς ξένα σχολεῖα, τὰ ὁποῖα πολλάκις κατεστάθησαν σκάνδαλα καὶ ἀφορμὴ διπλωματικῶν ἐπεμβάσεων, τὸ ὁποῖον δὲν συμφέρει.

§239ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐνόησα νὰ μὴ διδάσκηται ἡ γαλλικὴ γλῶσσα καὶ τὰ ἱερὰ μαθήματα, ἀλλὰ νὰ διδάσκωνται ἀπὸ τοὺς ὑπάρχοντας διδασκάλους.

§240ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἔρχομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου δὲν εἶναι ἀνθηρὰ, καὶ ὅμως ἀναγκαζόμεθα νὰ δαπανῶμεν χάριν τῆς ἐκπαιδεύσεως ἱκανὰ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ γενομένη θυσία εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν πρέπει νὰ γίνεται μὲ κἄποιαν ἀναλογίαν καὶ δικαιοσύνην, διότι ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, ὅτι ἡ σύστασις τῶν σχολείων κατήντησε ῥουσφέτι τοπικὸν, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ γίνεται. Ὑπάρχουν ἐπαρχίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν πληθυσμὸν 50,000 ψυχῶν καὶ δὲν ἔχουν παρὰ ἓν σχολεῖον· ὑπάρχουν ἐπαρχίαι αἱ ὁποῖαι πληρόνουν 1½ ἑκατομμύριον καὶ δὲν ἔχουν εἰμὴ ἓν σχολεῖον, ἡ Ἠλεία π. χ. καθ’ ἧς ἐπιτίθενται ὡς καθυστερούσης τοὺς φόρους, ἓν μόνον ἔχει. Ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, αἱ ὁποῖαι πληρόνουν 180,000 καὶ δὲν ἔχουν παρὰ 2 ἑλληνικὰ σχολεῖα. Ἡ Ζάκυνθος ἔχει ἓν ἑλληνικὸν σχολεῖον. Μᾶς κατακρίνετε ὅταν φωνάζωμεν κατὰ τῶν παρανομιῶν καὶ ἀδικιῶν, ἀλλ’ ἔχομεν δίκαιον· διὸ συνιστῶ εἰς τὴν κυβέρνησιν τὴν καταλληλοτέραν τοποθέτησιν τῶν ἑλληνικῶν σχολείων, ὡς εἶπον, καὶ τὴν τῶν εἰρηνοδικείων.

§241ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς ὅ,τι εἶπεν ὁ κύριος Δαγρὲς εἶμαι σύμφωνος· δὲν συμφωνῶ μόνον εἰς τοῦτο, ὅτι ὁσάκις γίνεται λόγος περὶ συστάσεως σχολείων νὰ μᾶς ἀναφέρουν ποία ἐπαρχία δίδει περισσότερα εἰσοδήματα· μήπως οἱ διδάσκαλοι θὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι δίδουν τοὺς περισσοτέρους φόρους; Αἱ ἀναλογίαι τῆς τοποθετήσεως τῶν σχολείων γίνονται ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βακαλόπουλος προτείνει τὴν κατάργησιν τῶν διδασκάλων τῶν ἱερῶν μαθημάτων καὶ τῆς Γαλλικῆς γλώσσης, τὰ δὲ μαθήματα ταῦτα νὰ διδάσκωνται ὑπὸ τῶν ὑπαρχόντων διδασκάλων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν νὰ ἐγερθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ βουλὴ ἀπέῤῥιψε. «Ἔξοδα ἑλλην. σχολείων 47,506· ἀγορὰ βιβλίων 12,400».

§243ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἐναντίος ὅλης αὐτῆς τῆς δαπάνης, διότι κατὰ τὴν πεποίθησίν μου δὲν ἔπιασέ ποτε τόπον.

§244ΣΑΡΑΒΑΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὴν ἀντίῤῥησιν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Βακαλοπούλου, εἰ καὶ ἐκτιμῶ τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν, ἐξ ἧς ὡρμήθη. Διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ βουλὴ ἂν πρέπῃ νὰ δώσῃ τὴν πίστωσιν αὐτὴν, ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ κονδύλιον ἐμπεριέχεται ἡ διδομένη εἰς τὸν κύριον Σάθαν ἀποζημίωσις διὰ τὸ ἐθνικώτατον ἔργον εἰς ὃ πρὸ ἐτῶν ἀφωσιώθη. Ὁ κύριος Σάθας ἀνέλαβεν, ὡς γνωρίζετε, ἔργον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀξίαν μόνον ὑπὸ φιλολογικὴν ἔποψιν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἐθνικὴν, διότι ἡ ἐργασία εἰς ἣν ἐπεδόθη ὁ κύριος Σάθας τείνει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι καθ’ ὅλον τὸν Μεσαίωνα καὶ ἰδίως ἀπὸ τῆς πτώσεως τῆς Βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας μέχρι τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος ὑπῆρχεν, ἐβίου καὶ δὲν ἔπαυσεν ἐργαζόμενον ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεώς του· δι’ ἕνα τοιοῦτον σκοπὸν πολὺ μικρὸν εἶναι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται. Ἐὰν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους τὸ ἐπέτρεπον, θὰ ἐπρότεινα νὰ προσδιορισθῇ μόνιμος ἐτησία ἀποζημίωσις εἰς τὸν κύριον Σάθαν, διότι πράγματι προσφέρει εἰς τὸ ἔθνος σημαντικὴν ὑπηρεσίαν· ὅστις ἔλαβε καιρὸν ν’ ἀναγνώσῃ τὰ διάφορα συγγράμματα, τὰ ὁποῖα ἐξέδωκε, θέλει ἀναγνωρίσει ὅτι δὲν λέγω ὑπερβολάς.

§245ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ εἰς τὴν βουλὴν, ὅτι εἷς ἀπὸ τοὺς νεωτέρους πεπαιδευμένους ἄνδρας τῆς Ἑλλάδος, εἰς τοὺς ὁποίους ἐξοδεύεται τὸ χρῆμα καταλλήλως καὶ δικαίως, εἶναι ὁ κύριος Σάθας, ὁ ὁποῖος διὰ τῶν ἀτρύτων κόπων του προσέφερε μεγάλην ὑπηρεσίαν διὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ Μεσαιῶνος τῆς Ἑλλάδος, διότι διὰ τῆς ἐπιμόνου του μελέτης ἔχυσε τὸ φῶς εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἱστορίαν τοῦ Μεσαιῶνος καὶ ὠφέλησεν ὡς οὐδεὶς καὶ τὴν φιλολογίαν καὶ τὸ ἔθνος, διότι μόνος ἐξετέλεσεν ἔργα μιᾶς γενεᾶς. Ἐπομένως καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον δίδομεν εἶναι πολλὰ ὀλίγον.

§246ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὅμως τρία κονδύλια· εἶναι καὶ τοῦ κυρίου Γούδα, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν βουλήν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ κονδυλίου δι’ οὗ δίδεται συνδρομὴ εἰς τὸν κύριον Γούδαν διὰ τοὺς παραλλήλους βίους, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν.

§248ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ, ἡ πρὸς τὸν κύριον Σάθαν συνδρομὴ ἀντὶ 5 νὰ γείνῃ 7 χιλιάδες.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ βουλή;

§250ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Συνδρομὴ εἰς τὴν Φιλεκπαιδευτικὴν ἑταιρίαν 3 χιλιάδες.»

§252ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ συνδρομὴ αὕτη ἐδίδετο διὰ τὸ νέον κατάστημα, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ ἑταιρία εἰς τὴν Κέρκυραν· ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν δὲ μέτρων, ἡ κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ περιορίσῃ τὴν δαπάνην ἀντὶ 10 χιλιάδων ὅπου ἦτο πέρυσι εἰς 3· τοῦτο περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας, ἥτις ἔκαμεν ἔγγραφον πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δι’ οὗ ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης, ἐξ οὗ καταφαίνεται ὅτι πράγματι καὶ μὲ τὴν συνδρομὴν ἡ ὁποία δίδεται, ὑποβάλλεται εἰς δαπάνας μεγαλειτέρας· διὰ τοῦτο παρακαλῶ αὐτὴ ἡ οἰκονομία νὰ μὴ γίνῃ: καὶ πολὺ περισσότερον, διότι τὸ κατάστημα τῆς ἑταιρίας ἐν Κερκύρᾳ ἔχει σπουδαιότατον λόγον διὰ νὰ ὑπάρχῃ· διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ μείνῃ τὸ ποσὸν, ὡς εἶχε καὶ πέρυσι.

§253ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 4. Προσωπικὸν δημοτικῶν σχολείων 748,000. Ἔξοδα 4,000. -Κεφ. 5. Βοηθήματα 9,800.»

§255ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσθέσητε ἐνταῦθα 800 δραχμάς· σᾶς λέγω δὲ τὸν λόγον ἐξ οὗ ὡρμήθην νὰ ζητήσω αὐτὴν τὴν προσθήκην. Ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει ἕνας υἱὸς τοῦ μακαρίτου Ξάνθου, ὁ ὁποῖος ἔχει οἰκογένειαν πολυμελῆ, εἶναι δὲ ἀσθενής· λοιπὸν ἐκ τῶν βοηθημάτων αὐτῶν ἐπειδὴ ἐκπαιδεύει τὰ παιδιά του, ἔχει δὲ καὶ θυγατέρας δημοδιδασκαλίσσας ὑπαγομένας εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν καθ’ ἣν δύναται νὰ δοθῇ βοήθημα, καὶ ἐπειδὴ εὑρίσκονται εἰς τὴν πλέον ἐλεεινὴν κατάστασιν ἕνεκα τῆς πενίας, καὶ ἐπειδὴ ἔχει δικαιώματα μεγάλα εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους, παρακαλῶ διὰ τοὺς 8 αὐτοὺς μῆνας νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο, ὅπως δίδωμεν εἰς αὐτὸν ἀπὸ 100 δραχ. κατὰ μῆνα.

§256ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀναγνωρίζω τὸ δικαιολογημένον τῆς συνδρομῆς διὰ τὸν κ. Ξάνθην, λέγω μάλιστα ὅτι ἔπρεπε νὰ τοῦ δοθῇ ἔτι μεγαλειτέρα, διότι ἀναξιοπαθεῖ, ἐν ᾧ ὡς υἱὸς ἑνὸς τῶν πρώτων ἱδρυτῶν τῆς ἑταιρίας τῶν Φιλικῶν ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ περίθαλψιν ἀπὸ τὸ ἔθνος· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ βοήθημα ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ὄχι νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ βοηθήματα τῶν ἀπόρων δημοδιδασκάλων.

§257ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸς ἔχει θυγατέρας δημοδιδασκαλίσσας καὶ γνωρίζετε ὅτι τὰ τοιαῦτα βοηθήματα ἐγγράφονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐκκλησιαστικῶν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὴν προσθήκην;

§259ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν ἤδη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν. Πρὸ τούτου ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ 8 τμῆμα ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης. (ἔχει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§261ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὑπέβαλα, κύριοι, ἓν νομοσχέδιον περὶ μὴ μεταθέσεως τῶν διδασκάλων· αὐτὸ εἶναι εὐκολώτατον, θέλω δὲ δεχθῆ πᾶσαν παρατήρησιν ἐπ’ αὐτοῦ ἣν ἤθελον εὕρει ὀρθήν.

§262ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κάμω παρατηρήσεις, διότι δὲν ἐγνώριζα ὅτι θὰ συζητηθῇ.

§263Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ διενεμήθη πρὸ τόσου καιροῦ, διατὶ νὰ μὴ συζητηθῇ;

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνώσωμεν, κύριοι, νόμον εἰς 3 ἀνάγνωσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ζητεῖ ν’ ἀναγνωσθῶσιν εἰς 3 ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδιά του τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§265ΡΩΜΑΙΟΣ. Καὶ διὰ τοὺς ὑποτρόφους, κ. πρόεδρε.

§266ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὑπάρχει ἓν νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμόν, διότι ῥίπτει ἓν βάρος τῶν κληροδοτημάτων, ἓν ποσὸν ἐξ 100 χιλιάδων δραχμῶν ἀναγόμενον εἰς δαπάνας τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως· λοιπὸν πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καθὼς ἐγένετο καὶ διὰ τὰ λοιπὰ τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§267Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον παρουσίασα καὶ ἐγὼ εἰς τὰς διαθήκας, ἐπειδὴ ἐνόμιζον, ὅτι θὰ συζητηθῇ, ἐπειδὴ προβλέπω ὅτι εἰς αὐτὸ ἐνδεχόμενον νὰ γείνῃ μακρὰ συζήτησις δι’ αὐτὸ εἶμαι ἕτοιμος εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§268ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§269Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν σύνοδον αὐτὴν. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Σαράβα· ἑπομένως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ τὴν ἑπομένην σύνοδον.

§270Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον, διότι ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον παρουσίασα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι νὰ ἐξοδευθοῦν ὄχι εἰς ἄλλο μέρος τὰ χρήματα ἐκεῖνα, ἀλλὰ εἰς τὸν ὁποῖον οἱ διαθέται τὰ ὥρισαν. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν ἀμέσως ἀλλὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ μένῃ ἐκκρεμές;

§272ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§273ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ μὴ μεταθέσεως καθηγητῶν καὶ διδασκάλων πάσης κατηγορίας διαρκοῦντος τοῦ σχολειακοῦ ἔτους.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτὴ, κύριοι, ἡ ἀρχή; εἶναι γʹ. ἀνάγνωσις.

§275ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1. Οὐδεὶς καθηγητὴς καὶ οὐδεὶς ἢ οὐδεμία διδάσκαλος μετατίθεται ἀπὸ σχολείου εἰς σχολεῖον, διαρκοῦντος τοῦ σχολειακοῦ ἔτους ἐκτὸς τῶν ἑπομένων περιστάσεων. 1) Λόγῳ νόσου, ἐνόρκως πιστοποιουμένης ὑπὸ δύω ἐπιστημόνων ἰατρῶν, χωρὶς ὅμως βλάβης τῶν συμφερόντων ἄλλου, ὧν ἡ ἐκτίμησις ἀφίεται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου.

§276Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ φράσις «ἄνευ βλάβης τῶν συμφερόντων ἄλλου» τὶ ἐννοεῖ;

§277ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ τὶ γίνεται· ὅταν θὰ μεταθέσωμεν ἕνα διδάσκαλον, ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἰμποροῦμεν νὰ τὸν μεταθέσωμεν μόνον, χρειάζεται νὰ μεταθέσωμεν δύο. Ὅταν λοιπὸν παρουσιασθῇ ἀνάγκη, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν μεταθέσωμεν, εἰμὴ ὅταν τὸν ἐρωτήσωμεν καὶ λάβωμεν τὴν συγκατάθεσίν του.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§279ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη τὸ ά. ἄρθρον.

§281ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). 2. Συνεπείᾳ ἀμοιβαίας αἰτήσεως δύω τοιούτων, ὁσάκις εἰς τὴν ἀντιμετάθεσιν αὐτῶν δὲν ἀντιβαίνει ὁ βαθμὸς καὶ ἑπομένως ἡ μισθοδοσία των.

§282ΜΠΡΑΤΣΙΚΑΣ. Τὸ «ἐὰν συναινῇ» νὰ ἐξαλειφθῇ.

§283ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν συναινῇ αὐτὸς, διατί;

§284ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἰμπορεῖ μὲν νὰ συναινῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑπόχρεος ὁ ὑπουργός.

§285ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀντίκειται εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθέτου ἡ διάταξις αὕτη, διότι τὸ προέβλεψεν ὁ νομοθέτης· προέβλεψε διὰ τῆς μὴ συχνῆς μεταθέσεως καὶ τῆς ἀλλαγῆς τῶν διδασκάλων νὰ ἐμποδίσῃ τὴν διακοπὴν τοῦ σχολειακοῦ ἔτους. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ αὐτὴ ἡ περίστασις διότι τότε πίπτομεν εἰς μίαν ἀντίθεσιν.

§286Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὅταν ἐνεγράφαμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐκάμαμεν τὴν ἑξῆς σκέψιν. Ὑποθέσατε ὅτι δύο καλοὶ σχολάρχαι ζητοῦν, ὁ μὲν τὴν Α θέσιν, ὁ δὲ τὴν Β· καὶ ὅμως οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν εὐχαριστεῖται εἰς τὴν θέσιν του· πρὶν ἀρχίσουν τὰ μαθήματα, αὐτοὶ λέγουν ὅτι, ἐγὼ εὐχαρίστως ἠμπορῶ νὰ ὑπηρετήσω ἐκεῖ καὶ ὁ ἄλλος ἐκεῖ.

§287ΣΑΡΑΒΑΣ. Νὰ εὐκρινισθῇ ὅτι δὲν εἶναι δικαίωμα τοῦ καθηγητοῦ καὶ διδασκάλου νὰ μετατίθωνται ἐναλλὰξ ἐὰν συμφωνήσωσιν, ἀλλὰ ὅτι μένει πάντοτε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργοῦ ν’ ἀποφασίσῃ τοῦτο, συμβουλευόμενος τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας.

§288Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐδῶ συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Δύο ἀξιωματικοὶ θέλουν νὰ μετατεθοῦν, δύω Νομάρχαι, δύο Ἔπαρχοι, τοῦτο δὲν εἶναι ὑποχρέωσις διὰ τὴν κυβέρνησιν, ὅμως εἶναι ἕνας λόγος διὰ τοῦ ὁποίου εὐκολύνεται ἡ κυβέρνησις εἰς τὴν μετάθεσιν· δὲν ἐννοοῦμεν ὅτι ἡ ἀμοιβαία συναίνεσις εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν κυβέρνησιν· τὸ δικαίωμα τῆς κυβερνήσεως μένει ἐλεύθερον.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§290ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.

§292ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). 3) Ὅταν, συνεπείᾳ γνωμοδοτήσεως τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν, πεισθῇ τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ὅτι ἡ περαιτέρω διαμονὴ τοῦ καθηγητοῦ ἢ διδασκάλου ἐν τῷ σχολείῳ, ἐν ᾧ διδάσκει, εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς τὰς εὐλόγους ἀξιώσεις τῆς κοινότητος καὶ δύναται νὰ ἔχῃ δυσαρέστους συνεπείας. Πάντοτε ὅμως πρέπει νὰ ζητῆται προηγουμένως καὶ ἡ ἀπολογία αὐτοῦ.

§293ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.

§295ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 2. Πᾶσαι αἱ μὴ ἐκ τῶν εἰρημένων λόγων ἐπιζητούμεναι μεταθέσεις, εἴτε παρὰ τῶν καθηγητῶν ἢ διδασκάλων, εἴτε παρὰ τῶν ἐπιτοπίων διοικητικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχῶν, ἐὰν ἐγκριθῶσι παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου, γίνονται εὐθὺς μετὰ τὰς θερινὰς ἐξετάσεις τῶν σχολείων. Αἱ περὶ τούτων δὲ αἰτήσεις πρέπει νὰ καθυποβάλλωνται εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀποχρώντως καὶ εὐκρινῶς ᾐτιολογημέναι, ἐντὸς τοῦ μηνὸς Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους.

§296ΣΑΡΑΒΑΣ. Αὐτὴ ἡ διάταξις πρέπει νὰ λείψῃ, διότι ἐπανερχόμεθα λεληθότως εἰς τὸ καταργούμενον σύστημα.

§297Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρ.). Κ. Σαράβα ὑπάρχουν περιστάσεις τινὲς κατὰ τὰς ὁποίας ἡ διαμονὴ ἑνὸς διδασκάλου εἰς ἕνα τόπον εἶναι σκανδαλώδης.

§298ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι νὰ ἐμποδίσῃ τὴν εὐκολίαν, ὥστε πρέπει νὰ προσδιορίσητε τὴν ἀρχὴν, τῆς ὁποίας τὴν γνωμοδότησιν ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ ὑπουργὸς νὰ δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, εἶναι ἀόριστον.

§299Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὑποθέσατε εἰς ἓν γυμνάσιον ὁ Γυμνασιάρχης καὶ εἷς τῶν καθηγητῶν ἦλθον εἰς τοιαύτας ἔριδας, ὥστε δὲν δύνανται νὰ συμβιώσωσιν. Αὐτὸ ἐννοῶ, μὲ τὸ «ὅταν ἡ διαμονὴ τοῦ διδασκάλου εἶναι ἀσυμβίβαστος.» Αὐτὸ πάντοτε θὰ γίνῃ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς διδασκαλίας.

§300ΣΑΡΑΒΑΣ. Νὰ ὁρίσητε τὴν ἀρχήν.

§301Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ ποίαν ἀρχὴν ἐννοῶ, τὸν δήμαρχον, τὸν ἔπαρχον, τὸν νομάρχην....

§302ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὁ δήμαρχος θὰ προτείνῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν παντὸς τὸν ὁποῖον δὲν θέλει.

§303ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι καλὸν νὰ εἴπωμεν «καὶ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ μετὰ τοῦ δημάρχου» διὰ ν’ ἀποφύγωμεν αὐτὸ τὸ ἄτοπον.

§304ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ κανονίσωμεν περὶ τοιούτου ἀντικειμένου, διότι αὐτὸ ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου· ὁ νόμος λέγει «αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ καὶ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαί.»

§305ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἀφήσατε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργοῦ· ὑπάρχουν περιστάσεις καθ’ ἃς ἡ γνωμοδότησις ὅλων τῶν ἀρχῶν δὲν εἶναι ἀρκετὴ, καὶ ὑπάρχουν περιστάσεις καθ’ ἃς ἡ γνωμοδότησις μιᾶς μόνης ἀρχῆς ἠμπορεῖ νὰ πείθῃ τὸν ὑπουργὸν ὅτι εἶναι δικαία.

§306ΣΑΡΑΒΑΣ. Μὲ συγχωρεῖ ὁ ὑπουργὸς νὰ τῷ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁρίσωμεν τὴν ἀρχὴν, διότι τότε θὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ ὑπουργοῦ νὰ ἀποδίδῃ κατὰ τὸ δοκοῦν μείζονα ἀξίαν εἰς τὰς παραστάσεις οἱασδήποτε ἀρχῆς, ἂν αὐτὸς θέλῃ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βαλασοπούλου εἶναι πολλὰ ὀρθή. Οἱ ὀργανικοὶ νόμοι, τόσον τῶν δημοτικῶν ὅσον καὶ τῶν ἑλληνικῶν σχολείων καὶ τῶν γυμνασίων, ὁρίζουσι τὰς ἀρχὰς, αἵτινες ἔχουσιν ἐπιτηρητικὴν ἐξουσίαν· λοιπὸν ἂς εἴπωμεν, «παρὰ τῶν κατὰ τοὺς ὀργανικοὺς νόμους ἐπιτροπῶν.»

§307ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ τοῦτο λέγω καὶ ἐγώ· ἀλλὰ ὑποθέσατε μία ἀρχὴ λέγει, ὅτι ὁ διδάσκαλος δὲν εἶναι καλὸς, καὶ ἄλλη ὅτι εἶναι καλὸς καὶ ἔρχονται εἰς ἀντίφασιν· τότε λοιπὸν θὰ συμβῇ αὐτὸ, ὅταν αἱ διάφοροι ἀρχαὶ διαφωνῶσι· πλὴν ὅταν δὲν ὑπάρχῃ διαφωνία, δὲν εἰμπορεῖ νὰ συμβῇ.

§308ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 2).

§309Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. «Τῶν γυμνασίων» προσθέσατε.

§310ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπητε· τοῦτο ἅμα εἴπητε «μετὰ τὰς θερινὰς ἐξετάσεις» ἀρκεῖ.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις;

§312ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Εἶναι παρατήρησις ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§314ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν. Εἶναι τὰ νομοσχέδια τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ά) περὶ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, γʹ. ἀνάγνωσις.

§316ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1. Ὁ διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΨΚΣΤʹ. Νόμου τῆς 3 Μαρτίου 1862 ὁριζόμενος ἀριθμὸς τῶν τμηματαρχῶν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργείου ὁρίζεται εἰς τέσσαρας.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§318ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχθη Ἄρθρον 2 Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου ὁρίζεται εἰς τέσσαρας ἀνωτέρους καὶ εἴκοσιν ὑποδεεστέρους ἀξιωματικούς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§320ΜΠΡΑΤΣΙΚΑΣ. Ποῖοι καταργοῦνται;

§321ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Δύο τμηματάρχαι.

§322ΜΠΡΑΤΣΙΚΑΣ. Ὁ νόμος ἔχει ὡρισμένας 6 θέσεις, λοιπὸν καὶ ἐδὼ πρέπει νὰ ὁρισθῇ ποίας ἀφίνετε καὶ ποίας ἀφαιρεῖτε.

§323ΣΜΟΛΕΝΤΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δύο καταργοῦνται ἀλλὰ ποῖαι, δὲν εἰμπορῶ νὰ σᾶς εἰπῶ, εἶναι ἔργον τῆς ὑπηρεσίας.

§324ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 3. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ΨΚΣΤʹ. Νόμου τῆς 3 Μαρτίου 1862 καταργεῖται.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει παρατήρησις;

§326ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Εἶναι παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§328ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν.

§330ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴμεθα μόλις 50, κ. πρόεδρε.

§331ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Τὰ ἄλλα νομοσχέδια, κ. πρόεδρε, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν.

§332Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ Σῶμα δὲν εἶναι πλῆρες, κ. πρόεδρε.

§333ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7½ Μ. Μ.