1871.04.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60.

Τῆς 19 Ἀπριλίου 1871.

(Δευτέρα)

Ὥρᾳ 3 παρὰ ¼ Μ. Μ. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος καὶ εὑρίσκονται παρόντες οἱ ἑξῆς βουλευταί.

Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν βλέπω τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα νὰ ᾖναι σημειωμένη.

§3ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι σημειωμένη.

§4ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας μου ἀναφέρεται, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι μεταβὰς εἰς τὸ Λαύριον ἐπείσθη, ὅτι αἱ ἐκβολάδες εἶναι ἐθνικὴ περιουσία καθόσον ὁ τόπος ἐπὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκονται ἀνήκει εἰς τὸ δημόσιον· δὲν εἶπον τοῦτο· εἶπον μόνον, ὅτι ἐπείσθην, ὅτι ὁ τόπος ἐπὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκονται αἱ ἐκβολάδες εἶναι δάσος καὶ ὡς τοιοῦτον ἀνήκει εἰς τὸ δημόσιον. Περὶ τῶν ἐκβολάδων παρακάτω ἔκαμα λόγον. Ὥστε δὲν θέλω νὰ ᾖναι σημειωμένον, ὅτι αἱ ἐκβολάδες θεωροῦνται ὡς ἀνήκουσαι εἰς τὸ δημόσιον διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι εὑρίσκονται ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἐδάφους. Ἐνταῦθα διορθοῦται τὸ σχετικὸν μέρος τῶν πρακτικῶν κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις;

§6ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑΣ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μήπως ὑπάρχῃ καὶ αὐτὴ ἡ διαφορὰ καὶ εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά;

§7ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὄχι.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται, κύριοι. Προχθὲς τὸ Σάββατον ἀπὸ πλείστους τῶν παρευρεθέντων εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως ἀπεφασίσθη νὰ συνεδριάζωμεν τὴν 10ην τῆς πρωΐας, μ’ ὅλον ὅτι ἡ προηγουμένη πεῖρα μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀδύνατον. Ἀπὸ τῆς δεκάτης τῆς πρωΐας εὑρίσκομαι ἐδῶ καὶ μόλις τώρα 3 παρὰ ¼ κατηρτίσθη ἀπαρτία....

§9ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰς δύο νὰ ἐρχώμεθα, κ. Πρόεδρε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διορίσατε οἱανδήποτε ὥραν θέλετε· προειδοποιῶ ὅμως τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον θέλει κάθηται εἰς τὴν ἕδραν του, θέλει ἀναγινώσκει τὸν κατάλογον καὶ μετὰ ¼, ἐὰν δὲν ᾖναι ἀπαρτία, θέλει ἀναβάλλει τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν, καὶ ἡ εὐθύνη ἂς ᾖναι εἰς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν φροντίζουν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των. Ἀποφασίσατε ὅ,τι θέλετε.

§11ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὰς δύο.

§12ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὰς 3.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφ’ οὗ γίνεται παρατήρησις νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὰς 3, ἂς ᾖναι εἰς τὰς 3. Σᾶς προειδοποιῶ ὅμως ὅτι εἰς τὰς 3 καὶ ¼ ἂν δὲν γίνεται ἀπαρτία, θὰ διαλύεται ἡ συνεδρίασις.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰς 2, Κύριε πρόεδρε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ· Εἰς τὰς 2 λοιπὸν καὶ ¼ θὰ διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία. Εἶσθε σύμφωνοι ὅλοι εἰς τὰς δύο;

§16ΟΛΟΙ. Μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπουργοὶ τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἐσωτερικῶν καθυποβάλλουν νομοσχέδιον.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ ἐκβολάδων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ παραχωρήσεως τῶν ἐκβολάδων. Ἄρθρον 1. Ἐκβολάδες εἶναι αἱ μεταλλοῦχοι ὗλαι αἱ ἐξορυχθεῖσαι εἰς ἀρχαιοτέραν ἐποχὴν καὶ εὑρισκόμεναι ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς, ἢ ἐντὸς δεξαμενῶν, φρεάτων, ἢ ἀλλαχοῦ. Ἄρθρον 2. Αἱ ἐκβολάδες ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, ἡ δὲ μετάλλευσις αὐτῶν δὲν ἐπιτρέπεται εἰμὴ δυνάμει πράξεως τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις χορηγεῖ τὸ πρὸς τοῦτο δικαίωμα διὰ πλειστηριασμοῦ εἰς τὸν ἀναδεχθησόμενον νὰ πληρόνῃ εἰς τὸ δημόσιον ἀνώτερον ποσοστὸν ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἄρθρον 3. Ἡ παραχώρησις γίνεται διὰ Β. Διατάγματος προτάσει τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν, μετὰ προηγουμένην ἀπόφασιν συμβουλίου, ἰδίως ἐπὶ τούτῳ συγκροτουμένου καὶ συγκειμένου ἐκ τῶν ὑπουργῶν τοῦ Κράτους, τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς, ἢ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συνόδου, τοῦ κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον προεδρεύσαντος αὐτὴν, τοῦ προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ παρ’ αὐτῷ Ἐπιτρόπου, τῶν Εἰσαγγελέων τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν, συγκαλουμένων ἁπάντων ὑπὸ τοῦ πρωθυπουργοῦ· τὸ συμβούλιον τοῦτο λογίζεται πλῆρες, ἐὰν ἐκτὸς τῶν μελῶν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου παρευρίσκωνται καὶ δύω ἐκ τῶν λοιπῶν πέντε μελῶν. Ἄρθρον 4. Καθαρὰ πρόσοδος, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θέλει πληρόνει ὁ ἐργολάβος τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου, εἶναι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἀξίας τῶν παραγομένων μετάλλων μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν δραχμῶν 350 κατὰ τόνον διὰ τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς, καμινεύσεως κλπ. Ὁ μέσος ὅρος τῆς ἀξίας προσδιορίζεται κατὰ τριμηνίαν ὑπὸ ἐπιτροπῆς συγκειμένης ἀπὸ τοὺς προέδρους τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τὸν διευθυντὴν τοῦ Πολυτεχνείου· ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ὡς πρὸς μὲν τὴν ἀξίαν τῶν μετάλλων θέλει λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ τιμολόγια τῆς Εὐρώπης, ὡς πρὸς δὲ τὴν περιεχομένην ἐξ ἑκάστου εἴδους ποσότητα, τὰ ἐξαγόμενα τῶν χημικῶν ἀναλύσεων, αἵτινες θέλουσιν ἐνεργεῖσθαι ὑπὸ τὴν ἄμεσον αὐτῆς ἐποπτείαν ἐπὶ δειγμάτων, λαμβανομένων παρὰ τοῦ Γεν. Ἐφόρου τῶν ἐκβολάδων ἐξ ἑκάστης χελώνης. Ἄρθρον 5. Τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται εἰς χρήματα κατὰ τὴν διὰ ξηρᾶς ἢ διὰ θαλάσσης μεταφορὰν ἢ ἐξαγωγήν. Μέχρι δὲ τοῦ κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον κανονισμοῦ τοῦ μέσου ὅρου ὁ ἐργολάβος καταβάλλει εἰς λογαριασμὸν διὰ πᾶσαν μεταφερομένην ἢ ἐξαγομένην ποσότητα τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁρισθείσης διὰ τὴν προηγουμένην τριμηνίαν καθαρᾶς προσόδου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Περὶ τῶν διὰ τὴν παραχώρησιν προαπαιτουμένων. Ἄρθρον 6. Ἅμα γενῇ γνωστὴ εἰς τὴν κυβέρνησιν ἡ ὕπαρξις ἐκβολάδων εἰς οἱονδήποτε μέρος τῆς ἐπικρατείας, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διορίζει ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐκ μηχανικῶν, ὀρυκτολόγων καὶ χημικῶν, ἡ ὁποία μεταβαίνουσα ἐπιτοπίως ἐνεργεῖ τὰς ἀπαιτουμένας καταμετρήσεις καὶ ἀναλύσεις, συντάσσει δὲ καὶ ὑποβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ά. Γενικὰ διαγράμματα ἐμφαίνοντα τὴν ἔκτασιν τῶν ἐκβολάδων καὶ τὰ ὅρια αὐτῶν, σχετιζόμενα πρὸς σταθερὰ φυσικὰ ἢ τεχνητὰ ἀναλλοίωτα σημεῖα. Ἐὰν ὁ ὄγκος τῶν εἴς τινα θέσιν εὑρισκομένων ἐκβολάδων ὑπερβαίνῃ τὸ ἓν ἑκατομμύριον τόνων, διαιρεῖ αὐτὴν διὰ σταθερῶν σημείων εἰς πλείονας μερίδας, εἰς τρόπον ὥστε οὐδεμία μερὶς νὰ περιέχῃ πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τόνων. βʹ. Ἐγκαρσίους τομὰς δεικνυούσας τὸ πάχος τῶν ἐκβολάδων. γʹ. Πίνακας τῶν γενομένων χημικῶν ἀναλύσεων. δʹ. Ὑπόμνημα γεγραμμένον ἑλληνιστὶ καὶ γαλλιστὶ, καὶ διαλαμβάνον ἀκριβῶς τὸν δῆμον, τὸ χωρίον, τὴν θέσιν καὶ τὰ ὅρια τῆς γῆς, ἔνθα κεῖνται αἱ ἐκβολάδες, τὴν κατ’ ἐπιφάνειαν ἔκτασιν, τὸν ὄγκον καὶ τὸ εἰδικὸν καὶ ὁλικὸν βάρος αὐτῶν, τὰ ἐξαγόμενα τῶν χημικῶν ἀναλύσεων, τὰ ἔξοδα τῆς ἐξορύξεως καὶ καμινεύσεως κατὰ τόνον, καὶ τὸν μέσον ὅρον τῆς ὡς ἔγγιστα καθαρᾶς προσόδου· καὶ έ. Δείγματα εἰλημμένα ἐκ τῶν διαφόρων στρωμάτων καὶ θέσεων τῶν ἐκβολάδων. Τὸ ὑπόμνημα τῆς ἐπιτροπῆς τυπόνεται καὶ ἀποστέλλεται πρὸς τὰς διοικητικὰς ἀρχὰς καὶ πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πρέσβεις καὶ προξένους τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ κοινοποιηθῇ πρὸς τοὺς ἐργοστασιάρχας καὶ πάντας τοὺς δυναμένους νὰ ἀναλάβωσι τὴν καμίνευσιν. Ἄρθρον 7. Μετὰ τὴν παραλαβὴν τῶν ἀνωτέρω ἐγγράφων ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκδίδει καὶ δημοσιεύει δι’ ἐγχωρίων καὶ ξένων ἐφημερίδων τὸ πρόγραμμα τοῦ πλειστηριασμοῦ κατὰ μερίδας, ἑκάστη τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὸ ἓν ἑκατομμύριον τόνων. Ἐν τῷ προγράμματι ὁρίζεται ὁ τόπος καὶ ἡ ἡμέρα τοῦ πλειστηριασμοῦ, αἱ ἀρχαὶ ἐνώπιον τῶν ὁποίων θέλει ἐνεργηθῆ, καὶ ἡ σειρὰ, καθ’ ἣν θέλουσι πλειστηριασθῆ αἱ διάφοροι μερίδες. Μεταξὺ δὲ τῆς ἡμέρας τῆς ἐκδόσεως τοῦ προγράμματος καὶ τῆς τοῦ πλειστηριασμοῦ πρέπει νὰ μεσολαβῇ διάστημα χρονικὸν οὐχὶ βραχύτερον τῶν ἓξ μηνῶν. Ἄρθρον 8. Οὐδεὶς δύναται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν πλειστηριασμόν, ἐὰν μὴ προηγουμένως καταθέσῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐγγύησιν ἐκ δραχμῶν 50,000. Ἡ ἐγγύησις δίδεται εἴτε εἰς μετρητὰ, εἴτε εἰς μετοχὰς τῆς ἐθνικῆς καὶ ἰονικῆς Τραπέζης, εἴτε εἰς τίτλους δημοσίων δανείων, μετὰ τὸ 1862 συνομολογηθέντων. Ἄρθρον 9. Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑποβάλλεται διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἢ ἀποφασίζει νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις εἰς τὸν προσενεγκόντα ἀνώτερον ποσοστὸν, ἢ διατάσσει τὴν ἐπανάληψιν τοῦ πλειστηριασμοῦ κατὰ τὸ ἄρθρ. 7.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ ἐργολάβου. Ἄρθρον 10. Ὁ ἐργολάβος ὀφείλει νὰ καμινεύῃ τὰς ἐκβολάδας ἐντὸς τοῦ κράτους. Ἄρθρον 11. Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας, ὧν ἤθελε καταλάβει ἢ βλάψει τὰς γαίας διὰ τῶν ἐργασιῶν του· καὶ εἰ μὲν ἐξ αὐτῶν κωλύεται ἄνευ ἄλλης βλάβης ἡ ἐντὸς τοῦ ἔτους συνήθης καλλιέργεια, ἡ ἀποζημίωσις συνίσταται εἰς τὴν ἐκ τῆς καλλιεργείας καθαρὰν πρόσοδον κατὰ τὴν γνωμοδότησιν ἐμπειροτεχνῶν, προστιθεμένου εἰς αὐτὴν καὶ ἑνὸς τετάρτου τῆς αὐτῆς προσόδου· εἰδὲ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐργασιῶν βλάπτονται αἱ γαῖαι τοσοῦτον, ὥστε δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς καλλιέργειαν, ἢ καταλαμβάνονται ὑπὲρ τὸ ἔτος, ὁ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις τῶν ἐκβολάδων ὑποχρεοῦται, ἐὰν θέλῃ ὁ ἰδιοκτήτης, νὰ ἀγοράσῃ τὴν γῆν, πληρόνων αὐτὴν κατ’ ἐκτίμησιν ἐμπειροτεχνῶν εἰς τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας, ἣν εἶχε πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τῶν ἐκβολάδων καὶ ἀσχέτως τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν. Ἄρθρον 12. Τὰ ἔξοδα τῆς ἀποστολῆς τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 6 ἐπιτροπῆς καὶ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 7 δημοσιεύσεων πληρόνονται πρὸ τῆς παραδόσεως τοῦ παραχωρητηρίου ἀπὸ τὸν ἐργολάβον. Ἄρθρον 13. Ὁ ἐργολάβος καθίσταται ἔκπτωτος δι’ ἀποφάσεως τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 συμβουλίου· ά) Ἐὰν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 Βασιλικοῦ Διατάγματος δὲν κάμῃ ἔναρξιν τῆς καμινεύσεως τῶν ἐκβολάδων, ἢ βʹ. Ἐὰν δὲν διατηρῇ εἰς ἀδιάλειπτον ἐνέργειαν τρεῖς τοὐλάχιστον καμίνους. Ἡ ἔκπτωσις τοῦ ἐργολάβου ἐπιφέρει τὴν ἀπώλειαν τῆς χρηματικῆς αὐτοῦ ἐγγυήσεως, περιερχομένης εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου. Ἄρθρον 14. Αἱ μετὰ τὴν καμίνευσιν σκωρίαι ἀνήκουσιν ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὸ δημόσιον, καὶ ὁ ἐργολάβος ὀφείλει νὰ τὰς τοποθετῇ κατὰ τὰς ὁδηγίας τοῦ ἐπὶ τῶν μεταλλείων ἐπιθεωρητοῦ. Ἄρθρον 15. Αἱ ἐπὶ τῆς ἐξορύξεως καὶ καμινεύσεως τῶν ἐκβολάδων ἐργασίαι ἐκτελοῦνται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τοῦ ἐργολάβου εἰς πᾶν τὸ δυνάμενον νὰ ἐμβάλῃ εἰς κίνδυνον ἢ νὰ βλάψῃ τὴν ὑγείαν τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν πέριξ οἰκούντων, καὶ νὰ ὑποδεικνύωσι τὰ μέσα τῆς προλήψεως, πρὸς ἃ ὁ ἐργολάβος ὀφείλει νὰ συμμορφοῦται. Ἐν περιπτώσει ἀμελείας ἢ ἀποποιήσεως αὐτοῦ διατάσσεται ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῇ ἐκθέσει τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν. Ἄρθρον 16. Ἐν περιπτώσει ἐκπτώσεως τοῦ ἐργολάβου τὸ δημόσιον δύναται νὰ κρατήσῃ τὰς οἰκοδομὰς καὶ τὰ ἄλλα ἀκίνητα ἔργα, τὰ κατασκευασθέντα ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου, ἐπὶ ἀποζημιώσει διὰ τὴν ἐνεστῶσαν αὐτῶν ἀξίαν, προσδιοριζομένην δι’ ἐκτιμήσεως ὑπὸ ἐμπειροτεχνῶν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Περὶ προσωπικοῦ. Ἄρθρον 17. Πρὸς ἐπιτήρησιν τῶν ἐκβολάδων καὶ ἐξασφάλισιν τῶν ἐπ’ αὐτῶν δικαιωμάτων τοῦ δημοσίου καθίσταται ἐν Λαυρίῳ ἔφορος, φέρων τὸν τίτλον «Γενικὸς Ἔφορος τῶν ἐκβολάδων» ἔχων βαθμὸν καὶ μισθὸν Νομάρχου, καὶ διοριζόμενος κατὰ πρότασιν τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν. Δι’ ἐνοίκιον, γραφικὴν ὕλην καὶ ἔξοδα περιοδείας χορηγεῖται εἰς τὸν Γενικὸν Ἔφορον τῶν ἐκβολάδων μηνιαία ἐπιχορήγησις ἐκ δραχμῶν διακοσίων ἄνευ λογοδοσίας. Ἄρθρον 18. Παρὰ τῷ Γενικῷ Ἐφόρῳ τοποθετοῦνται δέκα φύλακες, διοριζόμενοι ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἔχοντες μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν ὀγδοήκοντα. Ἄρθρον 19. Διὰ νὰ διορισθῇ τις φύλαξ ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἡλικίαν 25 ἕως 40 ἐτῶν καὶ νὰ ὑπηρέτησεν εἴτε ὡς δεκάρχης ἐν τῇ τελωνοφυλακῇ, εἴτε ὡς ὑπαξιωματικὸς ἐν τῷ βασιλικῷ στρατῷ· διὰ τοὺς τελευταίους τούτους ἀπαιτεῖται ἄφεσις ἐξαιρέτου διαγωγῆς. Ὡς πρὸς τὴν θητείαν, τὴν ἀνακατάταξιν, τὰς πειθαρχικὰς περιπτώσεις κλπ. ἐφαρμόζονται αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ περὶ τελωνοφυλακῆς νόμου. Αἱ ποιναὶ τῆς ἐπιπλήξεως καὶ τοῦ προστίμου ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὸν Γενικὸν Ἔφορον τῶν ἐκβολάδων. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 17 Ἀπριλίου 1871. Οἱ ὑπουργοὶ

ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Διαμαντόπουλος παρουσιάζει νομοσχέδιον περὶ μαιευτικῆς σχολῆς Ἀθηνῶν.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ τῆς ἐν Ἀθήναις Μαιευτικῆς Σχολῆς. Ἄρθρον 1. Εἰς τὰς τῆς Μαιευτικῆς Σχολῆς παραδόσεις δὲν γίνονται δεκταὶ ὡς μαθήτριαι, εἰμὴ αἱ ἔχουσαι τὴν ἡλικίαν 20–30 ἐτῶν, καὶ φέρουσαι πιστοποιητικὸν ἀμέμπτου διαγωγῆς, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ δημάρχου καὶ τῶν ἱερέων τῆς ἐνορίας, ὑπευθύνων ὄντων διὰ τὸ ἐμπεριεχόμενον, καὶ τιμωρουμένων ἐπὶ ψευδεῖ πιστοποιήσει, ἐν ᾗ περιστάσει ἤθελον ἀποδειχθῇ ὡς μὴ ὁμοιαλήθη τὰ ἐν τῷ δοθέντι πιστοποιητικῷ διαβεβαιούμενα. Ἄρθρον 2. Διὰ νὰ καταταχθῇ τις ὡς μαθήτρια ἐν τῷ Μαιευτηρίῳ δέον νὰ φέρῃ τοὐλάχιστον ἀπολυτήριον ἑνὸς τῶν δημοτικῶν σχολείων, καὶ ἀποδεικτικὸν ἱερέως ἢ δημοδιδασκάλου, τοῦ ὅτι ἤκουσε παρ’ αὐτῷ καὶ ἐξητάσθη εἰς τὸ τῆς ἱερᾶς ἱστορίας καὶ τῆς κατηχήσεως μάθημα. Πλὴν καὶ μετὰ τὰ εἰρημένα ὡς μαθήτριαι δὲν γίνονται παραδεκταὶ, εἰμὴ αἱ ἐξεταζόμεναι καὶ πάλιν εἰς τὰ ἐν λόγῳ μαθήματα καὶ εἰς τὴν γραφὴν ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ, καὶ κρινόμεναι ὡς ἱκαναί. Ἄρθρον 3. Τὸ προσωπικὸν τοῦ Μαιευτηρίου σύγκειται, 1) ἐξ ἑνὸς διευθυντοῦ, τοῦ καὶ καθηγητοῦ τῆς Μαιευτικῆς ἐν τῷ ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ, ἔχοντος τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν ἐφ’ ὅλων τῶν εἰς τὸ Μαιευτήριον ἀναγομένων, 2) ἑνὸς ὑποδιευθυντοῦ ἢ βοηθοῦ, ὑφηγητοῦ ὄντος καὶ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ εἰς τὸ τῆς Μαιευτικῆς μάθημα, ἐργαζομένου ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ διευθυντοῦ, καὶ ἀναπληροῦντος τοῦτον ἐν ταῖς θεωρητικαῖς καὶ κλινικαῖς παραδόσεσι, 3) μιᾶς μαίας, τηρούσης ἀπαραμείωτα τὰ μέχρι τοῦδε ἐπιβαλλόμενα αὐτῇ καθήκοντα, 4) μιᾶς βοηθοῦ τῆς μαίας λαμβανομένης ἐκ τῶν ἀριστευουσῶν, καὶ ἀναπληρούσης τὴν καθ’ αὑτὸ μαῖαν ἀπουσιάζουσαν, κατοικούσης δ’ ἀείποτε ἐντὸς τοῦ καταστήματος πρὸς περιποίησιν τῶν λεχωίδων καὶ 5) ἐκ δύω ὑπηρετῶν, ἐχόντων ἀφιλονείκητα προσόντα ἠθικῆς ἀγωγῆς ἀποδεικνυομένης ἐκ πιστοποιητικοῦ τοῦ οἰκείου δημάρχου καὶ δύω ἱερέων, ὡς ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 4. Αἱ παραδόσεις εἰσὶν ὄχι μόνον θεωρητικαὶ ἀπὸ τῆς ἕδρας, ἀλλὰ καὶ πρακτικαὶ ἐπὶ τῆς κλίνης τῶν τε ἐγκύων καὶ λεχωίδων. Εἰς τὰς τελευταίας δὲ ταύτας λαμβάνουσι μέρος ὡς μαθηταὶ καὶ οἱ ἐν τῇ Ἀστυκλινικῇ εἰς πρακτικὰς σπουδὰς καταγινόμενοι διδάκτορες τῆς ἰατρικῆς.

Συμπέρασμα. Οὕτω δι’ εὐτελοῦς δαπάνης τὸ τῆς Μαιευτικῆς Κατάστημα, γενομένου δεκτοῦ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, οὐ μόνον διπλάσιον ἀριθμὸν τικτουσῶν θέλει περιποιεῖται, ἀλλὰ καὶ τὴν τῆς μαιευτικῆς σπουδὴν τελειοτέραν, καὶ τῇ ἰατρικῇ τέχνῃ ὠφελιμωτέραν, θέλει παράσχει. Κλείω δὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀφοῦ πρῶτον παρατηρήσω ὅτι τὰ ἀπὸ τοῦ 9 μέχρι τοῦ 12 ἄρθρου ἔξοδα, δύνανται νὰ ὦσι καὶ ὀλιγώτερα, ἅτε ἐξαρτώμενα ἔκ τε τῆς ἐπιδημιακῆς καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν λεχωίδων, καὶ ἀφοῦ τέλος προσθέσω, ὅτι ἡ διὰ τὰ ἐργαλεῖα δαπάνη ἅπαξ μόνον θέλει λάβει χώραν, ὥστε ἐν τῷ μέλλοντι εἰς μόνον 7000 δραχ. κατ’ ἀνώτερον ὅρον θέλουσιν ἀναβαίνει τὰ τοῦ μαιευτηρίου ἔξοδα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1871.

ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Καλαβρύτων.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Α. Νικολόπουλος κοινοποιεῖ εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἔκφρασιν διαφόρων πολιτῶν τῶν Ἀθηνῶν. Ἀγαπᾶτε νὰ ἀναγνωσθῇ;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνιστῶ εἰς τὸ ἀκροατήριον τὴν ἡσυχίαν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησε πάντοτε μέχρι τοῦδε. Τὸ σπουδαῖον τοῦ ἀντικειμένου ἀπαιτεῖ τὴν μεγαλειτέραν ἡσυχίαν χάριν τούτου καὶ ὅπως ἐκπληρώσω τὸ καθῆκον καὶ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς διὰ παραμικρὰν ταραχὴν ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας, δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ καὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία μὲ ὑποχρεοῖ εἰς τοῦτο, θέλω διατάξει τὴν ἐκκένωσιν τοῦ ἀκροατηρίου. Ἐνταῦθα ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Νικολοπούλου, ἔχουσα ὡς ἔπεται. «Πρὸς τὴν Σ. Βουλήν». Ὁ λαὸς τῆς Πρωτευούσης συνελθὼν χθὲς περὶ τὴν 5 Μ. Μ. ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς καὶ ἀκούσας μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκβολάδων τοῦ Λαυρίου ἀνάπτυξιν. Παρακαλεῖ εὐσεβάστως τὴν Σ. Βουλὴν νὰ περιορίσῃ τὴν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου πλούτου ἀπόφασίν της μόνον εἰς τὸ ὅτι ἡ Λαυριακὴ χώρα ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾶ τὰ περὶ διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, νὰ ἐπιφυλάξῃ τὴν περὶ τούτου ἀπόφασίν της μέχρις οὗ διὰ τῆς γνωμοδοτήσεως σπουδαίων ἐξ Εὐρώπης ἐπὶ τούτῳ προσκληθησομένων ἐπιστημόνων σχηματίσῃ ἡ Κυβέρνησις πλήρη γνῶσιν τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς ποσότητος· πρὸς ἀποφυγὴν ἐκλογῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν παρουσίασιν τῆς παρούσης εὐχῆς προσκαλεῖται ὁ κ. Γ. Ἀναστασίου Νικολόπουλος συντάκτης τῆς ἐφημερίδος «τοῦ Βήματος» νὰ ἐγχειρίσῃ τὴν παροῦσαν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. πρόεδρον τῆς Βουλῆς, παρακαλούμενον ν’ ἀναγνώσῃ ταύτην εἰς πρώτην τῆς Βουλῆς συζήτησιν. Ἐν Ἀθήναις τὴν 18 Ἀπριλίου 1871 Ἐγένετο καὶ ἐνώπιον πολλῶν βουλευτῶν. Ὁ εὐπειθέστατος «Γ. Α. Νικολόπουλος.»

§22ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω ἐντολὴν ἀπὸ πολίτας καὶ ὀφείλω νὰ τὴν ἐκπληρώσω. Ἡ ἐντολὴ αὕτη εἶναι νὰ ὑποστηρίξω τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἀπατᾶσθε, κ. Ναύαρχε, δὲν εἶναι νομοσχέδιον, εἶναι ἀναφορά.

§24ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Ὅπως θέλετε εἰπέτε την· ἐγὼ ἔχω ἐντολὴν νὰ τὴν ὑποστηρίξω.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντιποιεῖσθε ὡς ἰδικόν σας; Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κάμετε.

§26ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Μάλιστα. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα καὶ μετὰ μικρὰν συνεννόησιν μετὰ τοῦ κ. προέδρου κατέρχεται, ἐπιφυλασσόμενος νὰ ὁμιλήσῃ κατόπιν.)

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον, κύριοι, εἶναι ἡ πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἐκβολάδων.

§28ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὸ τούτου, κύριε πρόεδρε, μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν;

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὸ 1867 ἡ Βουλὴ ἐχορήγησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν πίστωσιν 500,000 δραχ. πρὸς ἀγορὰν πολεμικοῦ ὑλικοῦ· ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ ἔτους ἐκείνου, τοῦ οἰκονομικοῦ, δὲν ἐγένετο χρῆσις τῆς χορηγηθείσης πιστώσεως· κατὰ συνέπειαν αὕτη θεωρεῖται κατὰ νόμον ματαιωθεῖσα, διότι ὑπάρχει ῥητὸν ἄρθρον τοῦ λογιστικοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει νὰ γίνεται χρῆσις τῆς πιστώσεως εἰς ἄλλο ἔτος παρ’ ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη· ἐν τούτοις πληροφοροῦμαι, κ. πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1868 ἀπεστάλησαν εἰς Παρισίους δύω ἀξιωματικοί, ὁ λοχαγὸς κ. Ῥόδιος καὶ ὁ ὑπολοχαγὸς κ. Μάνος διὰ προμήθειαν ὑλικοῦ, τοὐτέστιν ἤρξατο ἔκτοτε νὰ γίνεται χρῆσις παρὰ τὸν νόμον τῆς ἐν λόγῳ πιστώσεως, διότι οἱ κύριοι οὗτοι ἀξιωματικοί, ἐκτὸς τῶν ἐξόδων τῆς ὁδοιπορίας, ἔλαβον καὶ μεγάλα ἐπιμίσθια. Καθὰ δὲ διεφημίσθη, ἠγοράσθησαν δι’ αὐτῶν ὅπλα 15,000 περίπου παραληπτέα ἐξ Ἀμερικῆς, τοῦ συστήματος Ῥεμιγκτὼν. Συγχρόνως δι’ ἄλλου ἀξιωματικοῦ, τοῦ ὑπολοχαγοῦ κ. Σμολένσκη, μένοντος ἐν Βελγίῳ λόγῳ δημοσίας ὑπηρεσίας, συνεφωνήθη μετά τινος ἐργολάβου Πρώσσου ἡ προμήθεια ξιφολογχῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναγκαῖαι διὰ τὰ ἀγορασθέντα ὅπλα. Κατὰ τὸ 1868 τὸ φθινόπωρον διεδόθη, ὅτι ὁ κ. Ῥόδιος κακῶς διαχειρισθεὶς τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀνεκλήθη, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ ἐστάλη ἄλλος ἀξιωματικὸς, ὁ κ. Φουντουκλῆς. Οὗτος δὲ λαβὼν παρὰ τοῦ ὑπουργείου ἔξοδα ὁδοιπορίας καὶ ἐπιμίσθιον δραχμὰς 20 τὴν ἡμέραν μετέβη εἰς Παρισίους, εἰς Βρυξέλας, εἰς Ὁλλανδίαν, εἰς Κοπενάγην, ἐπανῆλθεν εἰς Παρισίους, καὶ ἐκεῖθεν ἐταξείδευσεν εἰς Ἀμερικὴν διὰ νὰ φέρῃ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα εἶχον προμηθευθῆ. Δὲν φθάνει τοῦτο· ἀλλὰ κατὰ τὸ θέρος τοῦ 1869 ὁ γενικὸς γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ἀντισυνταγματάρχης κ. Μάνος, ἔλαβεν ἁδρὰ ἔξοδα ὁδοιπορίας καὶ ἐπιμίσθιον 30 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, καὶ μετέβη οἰκογενειακῶς εἰς Παρισίους διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἤτοι διὰ τὴν προμήθειαν ὅπλων· ἔμεινεν εἰς Παρισίους ἐπὶ ἱκανὸν χρόνον καὶ ἐπέστρεψε μετὰ τῆς οἰκογενείας του, ἀλλ’ ἄνευ ὅπλων. Ἐν τούτοις ὁ κύριος Φουντουκλῆς εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ὅπλων, λαμβάνων τακτικῶς 20 δραχμὰς ἐπιμίσθιον καθ’ ἡμέραν. Παρῆλθε τὸ 1870 ὁλόκληρον, θὰ παρέλθῃ ἴσως καὶ τὸ 1871 καὶ ὅπλα οὔτε εἴδομεν, οὔτε θὰ ἴδωμεν, ὑποθέτω· τὸ περιεργότερον δὲ εἶναι, ὅτι ὁ Πρῶσσος ἐργολάβος, μὲ τὸν ὁποῖον εἶχε συμφωνηθῆ ἡ ἀγορὰ τῶν 15,000 ξιφολογχῶν, τὰς κατεσκεύασεν ἤδη καὶ ἀπαιτεῖ νὰ τὰς παραλάβωμεν καὶ θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ τὰς παραλάβωμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὰ ὅπλα! Ἐπερωτῶ λοιπὸν τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, πρῶτον, εἶναι ταῦτα ἀληθῆ, ναὶ ἢ ὄχι; δεύτερον, ἂν ἦναι ἀληθῆ, δυνάμει τίνος νόμου καὶ τίνος πιστώσεως τῆς Βουλῆς πληρόνονται ἔξοδα ὁδοιπορίας καὶ ἐπιμίσθια ἐπὶ τόσα ἤδη ἔτη, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὸ ἔθνος, διατί καὶ πρὸς ποῖον σκοπὸν πληρόνονται· τρίτον, πόσα εἶναι τὰ μέχρι τοῦδε δαπανηθέντα εἰς τοιαύτας ἀποστολάς· τέταρτον, ποῖον τὸ ἐξαγόμενον τῶν ἀποστολῶν τούτων· καὶ πέμπτον, τί ἔπραξεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου. Περιμένω ν’ ἀκούσω τὸν κ. ὑπουργόν. Πιστεύω δὲ ὅτι κατανοεῖ τὴν σπουδαιότητα τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς νομιμότητος, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἔποψιν. Ὑπὸ τὴν κατατρύχουσαν ἡμᾶς οἰκονομικὴν στενοχωρίαν τοιαύτη παρὰ ῥητὸν νόμον σπατάλη εἶναι, νομίζω, ἀδικαιολόγητος, ἵνα μή τι χεῖρον εἴπω.

§31ΣΜΟΛΕΝΤΣ (ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.). Ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς Ἑρμιονίδος εἶναι ἀληθῆ, ἀλλὰ διὰ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν λεπτομερῶς περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων παρακαλῶ νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν.

§32ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν· παρακαλῶ μόνον πρὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης νὰ ὑποβληθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§33ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐπερωτῶν ποίαν ἡμέραν ὁρίζει;

§35ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁποιανδήποτε ἡμέραν θέλει ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κύριος ὑπουργός.

§36ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκβολάδων.

§37ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ στείλητε ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια θὰ σταλῇ. Λοιπὸν, κύριοι, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως τῶν ἐκβολάδων πρώτη ἀνάγνωσις. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§39ΕΠΑΜ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι εἶναι ἡ γνώμη ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπιτρέπει ὁ κανονισμός μας καὶ τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν ἐπὶ τῶν ἄλλων προτάσεων, δηλονότι νὰ παραλείψωμεν τὴν πρώτην συζήτησιν, νὰ παραλείψωμεν καὶ τὴν δευτέραν καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ ἐκβολάδων νομοσχεδίου εἰς τὴν τρίτην. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἡ γνώμη ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ ἀντικείμενον περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται δὲν ἔχει καμμίαν σύγκρισιν πρὸς τὰ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα συνήθως συζητοῦμεν· διότι, ὅσον καὶ ἂν θελήσητε νὰ τὰ θεωρήσητε σπουδαῖα καὶ μεγάλα, ἡ σύγκρισις τὰ ἀποδεικνύει ἀπείρως κατώτερα, καὶ διὰ τοῦτο ἡ διαφορὰ τῆς τακτικῆς περὶ τὴν συζήτησιν τοῦ σπουδαίου τούτου ἀντικειμένου ὄχι μόνον εἶναι δικαίωμά μας, ἀλλὰ πάντες ὁμολογήσατε, ὅτι εἶναι καὶ καθῆκόν μας. Εἰς τὴν πρότασιν ταύτην δὲν πρέπει νὰ ἀνεχθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν, ἔστω καὶ ἅπαξ, ἔστω καὶ μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν εἰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι μετέπειτα ἤθελον θεωρηθῆ ἄστοχοι, ἀνεπιτυχεῖς, πολέμιοι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ κράτους, τὸ ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περικλείει. Προσκαλούμεθα, κύριοι, εὐθὺς ἀμέσως νὰ φέρωμεν ψῆφον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὅμως πρὸ παντὸς ἄλλου πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν εἰς τὶ συνίσταται ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, φρονῶ, ὅτι περικλείει τρεῖς γενικὰς ἰδέας. Εἶναι καλὸν τὰς ἰδέας ταύτας νὰ τὰς γνωρίζωμεν, νὰ τὰς συζητήσωμεν, νὰ τὰς ψηφίσωμεν ἴσως τὴν μίαν κατόπιν τῆς ἄλλης, ἢ, ἂν δὲν τὰς ψηφίσωμεν ἰδίᾳ, νὰ ἔχωμεν αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν, ὅτε θὰ δώσωμεν γενικὴν ψῆφον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Τοιουτοτρόπως θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἐξασφαλίσωμεν προσηκόντως τὸ συμφέρον τὸ ὁποῖον κεῖται εἰς χεῖράς μας. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου περικλείει κατὰ πρῶτον ταύτην τὴν ἰδέαν· «αἱ ἐκβολάδες ἀνήκουσιν ἀνέκαθεν εἰς τὸ κράτος καὶ διὰ τοῦτο θέλουσι διατεθῆ διὰ νόμου, τὸν ὁποῖον πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ; Δεύτερον ἀφοῦ πρὸ μικροῦ ἐψηφίσαμεν ἕνα νόμον ἀπαγορεύοντα τὴν χρῆσιν τῶν ἐκβολάδων, εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωμεν μέτρα πρὸς εἰλικρινῆ καὶ ἀδολίευτον ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ἐκείνου; τρίτον πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ συντάξωμεν τὸν νόμον κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ ἐκβολάδες θέλουν διατίθεσθαι;» Ὅταν τις ῥίψῃ βλέμμα ἐπὶ τῶν δύο νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐνώπιόν μας, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρὸ αὐτοῦ παρουσίασαν τρεῖς συνάδελφοί μας, θέλομεν ἴδει, ὅτι τῷ ὄντι αἱ τρεῖς πρῶται ἰδέαι περὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ σκεφθῶμεν εἶναι αὗται τὰς ὁποίας σᾶς προανέφερα. Μ’ ὅλον ὅτι ἀνέγνωσα τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν δι’ ἧς συνώδευσε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, μ’ ὅλον ὅτι ἤκουσα τὰ περὶ τῆς διορθώσεως τῶν σημερινῶν πρακτικῶν ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέντα, διστάζω ἀκόμη νὰ πιστεύσω, ὅτι ὑπάρχει διαφωνία τις ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα. Εἶμαι ὅμως συγχωρημένος ἂν κατασταίνω τὴν ἰδέαν ταύτην ζήτημα, διότι τὸ ἀντικείμενον εἶναι τόσον σπουδαῖον καὶ ἀφορᾷ τόσον μεγάλα συμφέροντα τῆς ἐπικρατείας, ὥστε πᾶσα, καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, πρέπει νὰ λείψῃ καὶ ἀπὸ τὰς ἰδέας μας καὶ ἀπὸ τοὺς λόγους μας καὶ ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις μας, πολὺ δὲ μᾶλλον ἀπὸ τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν περὶ τῆς ἐκτάσεως, περὶ τῆς καταγωγῆς καὶ περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους. Δὲν ἐπιθυμῶ μ’ ὅλον τοῦτο, κύριοι, νὰ ἐπιχειρήσω τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου αὐτὴν τὴν στιγμὴν, διότι ἀποκρούω τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ἐκθέσω ὅπως δήποτε εἰς συζήτησιν ἄκαιρον ἴσως καὶ περιττὴν τὸ Σῶμα, καὶ ὀφείλω νὰ περιμένω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ τὰς δεούσας περὶ τούτου ἐξηγήσεις. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως παρατηρῶ, ὅτι δύο διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου χρῄζουν διασαφίσεως, τὴν ὁποίαν τὸ ἴδιον ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ δώσῃ. Ἐν ἄρθρῳ δευτέρῳ τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς· «Αἱ ἐκβολάδες ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, ἡ δὲ μετάλλευσις αὐτῶν δὲν ἐπιτρέπεται, εἰμὴ κτλ.» Τί ἐννοεῖ τὸ ὑπουργεῖον διὰ τῆς ἐκφράσεως ταύτης; Ἐννοεῖ ὅτι ὁ παρὼν νόμος πρώτην ἤδη φορὰν ἔρχεται ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ἐκβολάδας ὡς ἐθνικάς; Ἀναγινώσκω ἐν ἄρθρῳ 6 κεφαλαίῳ Βʹ. Περὶ τῶν διὰ τὴν παραχώρησιν προαπαιτουμένων. Ἅμα γείνῃ γνωστὴ εἰς τὴν κυβέρνησιν ἡ ὕπαρξις ἐκβολάδων εἰς οἱονδήποτε μέρος τῆς ἐπικρατείας, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διορίζει ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐκ μηχανικῶν, ὀρυκτολόγων, καὶ χημικῶν, ἡ ὁποία μεταβαίνουσα ἐπιτοπίως ἐνεργεῖ τὰς ἀπαιτουμένας καταμετρήσεις καὶ ἀναλύσεις, συντάσσει δὲ καὶ ὑποβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. ά. Γενικὰ διαγράμματα ἐμφαίνοντα τὴν ἔκτασιν τῶν ἐκβολάδων, καὶ τὰ ὅρια αὐτῶν, σχετιζόμενα πρὸς σταθερὰ φυσικὰ ἢ τεχνητὰ ἀναλλοίωτα σημεῖα. Ἐὰν ὁ ὄγκος τῶν εἴς τινα θέσιν εὑρισκομένων ἐκβολάδων ὑπερβαίνῃ τὸ ἓν ἑκατομμύριον τόνων, διαιρεῖ αὐτὴν διὰ σταθερῶν σημείων εἰς πλείονας μερίδας, εἰς τρόπον ὥστε οὐδεμία μερὶς νὰ περιέχῃ πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τόνων. βʹ. Ἐγκαρσίους τομὰς δεικνυούσας τὸ πάχος τῶν ἐκβολάδων. γʹ. Πίνακας τῶν γενομένων χημικῶν ἀναλύσεων. δʹ. Ὑπόμνημα γεγραμμένον ἑλληνιστὶ καὶ γαλλιστὶ, καὶ διαλαμβάνον ἀκριβῶς τὸν δῆμον, χωρίον, τὴν θέσιν καὶ τὰ ὅρια τῆς γῆς, ἔνθα κεῖνται αἱ ἐκβολάδες, τὴν κατ’ ἐπιφάνειαν ἔκτασιν, τὸν ὄγκον καὶ τὸ εἰδικὸν καὶ ὁλικὸν βάρος αὐτῶν, τὰ ἐξαγόμενα τῶν χημικῶν ἀναλύσεων, τὰ ἔξοδα τῆς ἐξορύξεως καὶ καμινεύσεως κατὰ τόνον, καὶ τὸν μέσον ὅρον τῆς ὡς ἔγγιστα καθαρᾶς προσόδου· καὶ έ. Δείγματα εἰλημμένα ἐκ τῶν διαφόρων στρωμάτων καὶ θέσεων τῶν ἐκβολάδων. Ὁ συνδυασμὸς τῶν δύω τούτων διατάξεων δίδει τὸ ἐνδόσιμον, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον αἱ ἐκβολάδες πρώτην ἤδη φορὰν διὰ τοῦ παρόντος νόμου πρόκειται νὰ κατασταθῶσιν ἐθνικαί. Τὴν δὲ ἰδέαν ταύτην πολὺ ὑποστηρίζει ἡ διάταξις ὅτι ἅμα γείνῃ γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὕπαρξις ἐκβολάδων, τότε ἐπιχειροῦνται αἱ προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι· δηλονότι πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος. Ἐὰν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φρονῇ τὸ ἐναντίον ἀφ’ ὅ,τι ἐγὼ ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νομοσχεδίου ὁδηγούμενος ἐνόμισα, πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττή. Ἀλλ’ ὁ νόμος ὁ ὁποῖος θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ περιβόλου μας πρέπει νὰ ᾖναι σαφὴς, τὴν δὲ σαφήνειαν ταύτην δὲν νομίζω νὰ ἔχῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Παραιτῶ λοιπὸν τὸ πρῶτον ζήτημα καὶ μεταβαίνω εἰς τὸ δεύτερον. Τὸ δεύτερον εἶναι, ὅτι, ἀφοῦ διὰ προηγουμένου νόμου πρὸ ἑνὸς μηνὸς ψηφισθέντος διετάξαμεν ὅτι ἡ χρῆσις τῶν ἐκβολάδων ἀπαγορεύεται, ἐννοεῖ ἡ Βουλὴ ἢ δὲν ἐννοεῖ νὰ ληφθῶσι μέτρα, τὰ ὁποῖα τὸν νόμον ἐκεῖνον νὰ περιβάλωσιν μὲ τὴν ἀπαιτουμένην κύρωσιν, ὅπως μὴ δυνηθῇ τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον ἢ καὶ ἡ ἀμέλεια τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν φύλαξιν τοῦ νόμου νὰ παραβιάσωσιν αὐτόν; Ἐννοεῖ ἡ Βουλὴ ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσῃ ἄνευ νομοθετικῆς ἐγγυήσεως τὸν νόμον περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς χρήσεως τῶν ἐκβολάδων, ἢ νομίζει ὅτι τουναντίον πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ μέτρα, ὅπως ὁ νόμος ἐκεῖνος γείνῃ ἀλήθεια; Καὶ ἐπειδὴ ἐπιλαμβανόμεθα τοῦ κανονισμοῦ τῆς εἰς τὸ Λαύριον περιουσίας, δίκαιον εἶναι νομίζω νὰ φροντίσωμεν περὶ πάσης καὶ ὅτι εἶναι δίκαιον, ἓν μόνον παράδειγμα σᾶς ἀναφέρω, ἵνα καταστήσω τὸ δίκαιον βέβαιον καὶ ἀναμφισβήτητον. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ἡ ἐκκαμινευομένη τὰς σκωρίας ἑταιρία δὲν εἶναι τακτικὴ εἰς τὰς πληρωμάς της, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου· ἠναγκάσθη διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτῆς κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους τὴν πληρωμὴν καὶ νὰ ζητήσῃ αὐτὴν δικαστικῶς. Αὐτὸ τὸ παράδειγμα ἀρκεῖ νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα ἀσφαλιστικὰ τῶν νομίμων δικαιωμάτων μας. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη πρὸ ἑνὸς μηνός, διότι ἀγνοῶ κατὰ πόσον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐγένετο ὑποχρεωτικός, οὐδεμία παραβίασις εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου λάθρᾳ συνέβη· ἀλλὰ καὶ ἂν ἐστάθημεν τοσοῦτον εὐτυχεῖς, ὥστε οὐδεμίαν νὰ ὑποστῶμεν μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου ζημίαν, πρέπει νὰ προβλέψωμεν οὐχ ἧττον περὶ τοῦ μέλλοντος· δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ χρῆσις τῶν ἐκβολάδων, πρέπει νὰ προσθέσωμεν, ὅτι ὁ παραβιάζων τὴν νομοθετικὴν ταύτην διάταξιν τιμωρεῖται αὐστηρῶς· πρέπει νὰ λάβωμεν καὶ ἕτερα μέτρα ἀσφαλιστικὰ τὰ ὁποῖα θέλει ἀποφασίσει, εἶμαι βέβαιος ἡ Βουλή, μετὰ ὥριμον σκέψιν καὶ ἀναλόγως τῆς σπουδαιότητος τῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς ψήφου ἡμῶν ἐξαρτῶνται. Λυποῦμαι δὲ διότι εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Σωτηρόπουλος ἐπαρουσίασεν, δὲν ἀπαντῶ τὰς ἐγγυήσεις ταύτας καὶ δὲν εἶδον νὰ ἐνασχοληθῇ παντελῶς περὶ τὸ θέμα τοῦτο. Μεταβαίνω εἰς τὸ τρίτον ζήτημα. Ἡ τρίτη ἀρχὴ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν εἶναι, ἂν συμφέρῃ, ἂν ἤμεθα εἰς κατάστασιν ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀποφασίσωμεν τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων. Ὡς πρὸς τοῦτο παρετήρησα μίαν σπουδαίαν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ βουλευτικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ ὑπουργικοῦ. Τὸ δεύτερον διαθέτει ἀπὸ τοῦδε τὴν ἐθνικὴν ταύτην περιουσίαν, τὸ νομοσχέδιον ὅμως τὸ συνταχθὲν ὑπὸ τῶν τριῶν συναδέλφων μας διατάττει προπαρασκευαστικάς τινας ἐργασίας, αἱ ὁποῖαι θέλουν θέσει εἰς κατάστασιν τὸ ἔθνος, τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ γνωρίζῃ τί ἔχει, καὶ συγχρόνως οἱ κατέχοντες τὰ κεφάλαια τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων καὶ τοῦ κόσμου τοῦ βιομηχανικοῦ, νὰ γνωρίζωσιν ὅτι ἐν Ἑλλάδι πρόκειται περὶ διαθέσεως μιᾶς μεγάλης βιομηχανικῆς ἐπιχειρήσεως. Θέλω φροντίσει, κύριοι, ὅσον δύναμαι συντόμως, διότι θεωρῶ τὴν συζήτησιν ταύτην ὡς προεισαγωγικὴν, νὰ συντρέξω τὴν Βουλὴν εἰς τὴν μόρφωσιν μιᾶς γνώμης ὀρθῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἕτοιμος ὢν ν’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τῶν ἄλλων εἴτε ἀπὸ συναδέλφους αὕτη προέρχηται εἴτε ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν αὐτὴν, ἥτις λαβοῦσα ἀφορμὴν καὶ ὠφεληθεῖσα ἐκ τῶν συζητήσεων, δύναται νὰ μορφώσῃ γνώμην ὀρθοτέραν· διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι εὐτυχήσαντες νὰ εὑρεθῶμεν ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους εἰς τὴν ἔκτακτον ταύτην ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν συμφέροντα τόσον μεγάλα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους διασωθέντα μετὰ τοσαύτας περιπετείας καὶ μετὰ τοσούτους αἰῶνας ἀφέθησαν εἰς ἡμᾶς νὰ τὰ κανονίσωμεν, αἰσθανόμεθα τὴν μεγάλην εὐθύνην τῆς ἐντολῆς καὶ δὲν θέλομεν ἐπηρεασθῆ ὑπ’ οὐδεμιᾶς πλαγίας σκέψεως, ἥτις δύναται νὰ ἐπισκοτήσῃ τὸν νοῦν τοῦ ἀντιπροσώπου, ὅστις ἀείποτε πρέπει νὰ ᾖναι εἰλικρινὴς, πρὸ πάντων δὲ πρέπει νὰ ἔχῃ συνείδησιν πεφωτισμένην, ὅταν πρόκειται περὶ μεγάλων συμφερόντων τοῦ τόπου· ἤθελον θεωρήσει ὡς δυστυχίαν μεγίστην τῆς πατρίδος μας, ἂν προσκληθέντες ἡμεῖς κατὰ προτίμησιν τῶν παρελθουσῶν καὶ τῶν μελλουσῶν γενεῶν, νὰ διαθέσωμεν περὶ τῆς τύχης τοῦ τόπου, ἠθέλομεν ἐπηρεασθῆ ἀπὸ ποταπὰ αἰσθήματα καὶ φρονήματα, ἀπὸ πλαγίας σκέψεις καὶ εὐτελῆ συμφέροντα, καὶ παραβλέψει τὸ μέγα καθῆκον ὅπερ μᾶς ἐπεβλήθη. Δὲν εὑρίσκω, κύριοι, κανὲν συμφέρον, ἀπολύτως κανὲν, ἂν ὑπερισχύσῃ ἰδέα τις ὑπ’ ἐμοῦ προταθεῖσα ἢ ὑπό τινος φίλου μου, ἢ δὲν ὑπερισχύσῃ γνώμη τινὸς ὑπουργοῦ ἢ ἄλλου τινὸς μεθ’ οὗ δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι πολιτικῶς συνδεδεμένος. Ἐπὶ τῆς τραπέζης ταύτης ἐπὶ τῆς ὁποίας κεῖνται τὰ νομοσχέδια πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν ὅλην μας τὴν προσοχὴν, νὰ ἐξαντλήσωμεν ὅλην τὴν δύναμιν τοῦ νοὸς καὶ ὁδηγὸν ἔχοντες τὸ συμφέρον τοῦ κράτους νὰ παραδώσωμεν εἰς τὴν πατρίδα νόμον ἀσφαλίζοντα καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τὰς συνήθεις ἐπιδρομὰς κατὰ τῶν μεγάλων χρηματικῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα διαθέτει ἓν κράτος· αὐτὸς πρέπει νὰ ᾖναι, κύριοι, ὁ μόνος σκοπὸς ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν. Ἐὰν οὕτω πως σκεφθῶμεν, σᾶς ὁμολογῶ μίαν ἀλήθειαν, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῶσιν σήμερον οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους δυνάμεθα ἐπωφελῶς καὶ μετ’ ἀσφαλείας νὰ διαθέσωμεν τὸ προκείμενον συμφέρον τοῦ κράτους. Θέλω προσπαθήσει νὰ σᾶς ἀποδείξω, καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἂν τὴν ἀπόδειξιν ταύτην ἀντλήσω ἐκ τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον ἔφερε. Ἐγνώριζα, κύριοι, διότι τὸ ἤκουον ἀκαταπαύστως λεγόμενον καὶ θετικῶς, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἔπαυσε ἀφ’ ἧς ἀπεχώρησεν ἡ Βουλὴ, νὰ σκέπτηται ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀντικειμένου, νὰ σκέπτηται καὶ μόνη καὶ μετ’ ἄλλων ἐπιστημόνων καὶ εἰδημόνων, καὶ μολαταῦτα δὲν ἠδυνήθη νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον νὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀναπαύσῃ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ τῶν ἑξῆς ἀρχῶν. «1) Δημόσιος συναγωνισμὸς ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου· 2) τὰ κατὰ τόνον ἔξοδα τῆς μεταλλεύσεως καὶ καμινεύσεως δραχ. 350 σταθερῶς· 3) παραχώρησις τῶν ἐκβολάδων κατὰ μερίδας, ὧν οὐδεμία νὰ ὑπερβαίνῃ τὸ 1,000,000 τόνων». Αὐτὰ εἶναι τὰ οὐσιωδέστερα τοῦ νομοσχεδίου τῆς κυβερνήσεως περὶ διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων. Ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὰς οὐσιώδεις ταύτας βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ ἔργον τῆς κυβερνήσεως στηρίζεται. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὰ ἔξοδα τῆς καμινεύσεως τῶν ἐκβολάδων συνίστανται εἰς δραχ. 350 κατὰ τόνον. Ἀλλὰ περὶ τίνος νομοσχεδίου πρόκειται, κύριοι; —πρόκειται περὶ διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, ὁπουδήποτε τῆς ἐπικρατείας κεῖνται· ὁ νόμος εἶναι γενικὸς· καὶ λοιπὸν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὁπουδήποτε τῆς ἐπικρατείας ἂν εὑρεθῶσιν ἐκβολάδες, εἰς Σκῦρον, εἰς Σέριφον, εἰς Εὔβοιαν, ἐκ χαλκοῦ, ἐκ σιδήρου, ἐκ μολύβδου, ἢ ἄλλου μετάλλου, οἱαδήποτε ἂν ᾖναι ἡ ἀναλογία καὶ ἡ φύσις τῶν ὑλῶν αἱ ὁποῖαι τὰς ἀποτελοῦσιν, 350 δραχ. χρειάζονται δι’ ἔξοδα ἐκκαμινεύσεως αὐτῶν! Τὸ ἄτοπον εἶναι τόσον προφανὲς, ὥστε ἀμφιβάλλω ἂν ὑπάρχῃ εἷς ὁ ὁποῖος ἤθελε συνταχθῆ ποτὲ μὲ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ οὐ μόνον αἱ ἐκβολάδες αἱ ὁποῖαι κεῖνται ὁπουδήποτε τῆς ἐπικρατείας καὶ αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ᾖναι καὶ σιδηροῦχοι καὶ μολυβδοῦχοι καὶ ἀργυροῦχοι καὶ χαλκοῦχοι, ἀλλὰ καὶ αἱ ἐκβολάδες τοῦ Λαυρίου αἵτινες προεκάλεσαν τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, οὐδ’ αὗται δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον πλάττει. Δύω περιστάσεις ἐμποδίζουσιν· ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι τὰ ἔξοδα τοῦ ἐμπλουτισμοῦ τῶν ἐκβολάδων ἐξαρτῶνται ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ μετάλλου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀναζητήσωμεν. Ἐὰν αἱ ἐκβολάδες ἔχωσι 2% εἰς μόλυβδον ἀπαιτοῦν πολὺ περισσότερα ἔξοδα παρ’ ὅσα ἀπαιτοῦν αἱ ἐκβολάδες, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν εἰς μόλυβδον 10 ἢ 12 ἢ 15%. Δὲν δύνασθε ἑπομένως νὰ εἴπητε, 350 δραχμαὶ ἀπαιτοῦνται δι’ ἔξοδα οὔτε αὐτῶν τῶν ἐν Λαυρίῳ ἐκβολάδων, αἱ ὁποῖαι περιέχουσιν ἀργυρίτην μόλυβδον, διότι ἀναλόγως τοῦ μολύβδου, τὸν ὁποῖον κέκτηνται αἱ ἐκβολάδες θέλουν γείνει καὶ αἱ δαπάναι τοῦ ἐμπλουτισμοῦ. Ἡ δὲ δευτέρα περίστασις εἶναι ὅτι αἱ δαπάναι τῆς ἐκκαμινεύσεως εἶναι ἀνάλογοι τῆς ἰδιότητος τῶν ὑλῶν αἱ ὁποῖαι συνοδεύουσι τὸ μέταλλον. Ἐὰν τὸ μέταλλον τοῦ μολύβδου καὶ ἀργύρου συνοδεύηται μὲ ὕλας εὐτήκτους ἢ δυστήκτους, τὰ ἔξοδα θὰ ἦναι ἀνάλογα· εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ἀπαιτοῦνται ὀλιγώτερα, εἰς τὴν ἄλλην περισσότερα. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπόν, κύριοι, νὰ θέσωμεν ἕνα ὅρον γενικὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξέλθῃ καὶ ἐκτὸς τῆς ἐπικρατείας εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ὁ ἐπιστημονικὸς κόσμος, τὸν ὁποῖον προσκαλοῦμεν πρὸς συναγωνισμὸν καὶ ὁ ὁποῖος γινώσκει τὰ ζητήματα ταῦτα πολλῷ κρεῖττον ἡμῶν; τὶ θὰ εἴπῃ περὶ ἡμῶν ὅταν ἴδῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διατάττον ὅπου δήποτε εὑρεθῶσιν ἐκβολάδες, οἱονδήποτε μέταλλον καὶ ἂν περιέχουν, εἰς οἱανδήποτε ποσότητα καὶ ἂν περιέχουν τὸν μόλυβδον, καὶ εἴτε συνοδεύονται μὲ ὕλας εὐτήκτους εἴτε μὲ δυστήκτους, ὁ αὐτὸς ὅρος τίθεται ὡς ὅρος δαπανῶν, δραχμαὶ 350 κατὰ τόνον; Ἅμα δὲ, κύριοι, αὐτὴ ἡ δυσκολία ἀπαντᾶται, ἀναγνωρίζετε, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν καταστάσει ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τοῦδε περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, διότι ὁ προσδιορισμὸς τῶν ἐξόδων εἶναι μία τῶν κυριωτέρων βάσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ ὑποβληθὲν σύστημα περὶ διαθέσεως. Μεταβαίνω εἰς τὴν δευτέραν ἀρχήν. Τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅτι ὁ συναγωνισμὸς θέλει γείνει ἐπὶ τοῦ καθαροῦ κέρδους. Ἐν τούτοις, κύριοι, ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα περὶ τοῦ τὶ γίνεται εἰς τὰ ἕτερα Κράτη, δὲν συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἤθελον δὲ ἐπικαλεσθῆ τὴν διαφορὰν ταύτην ἂν δὲν ὠφείλαμεν, νήπια ὄντες εἰς τὴν βιομηχανίαν, καὶ περὶ μεγάλων συμφερόντων τοῦ τόπου προκειμένου, νὰ λάβωμεν ὡς ὑπογραμμὸν τὰς διατάξεις τῶν νόμων τῶν ἄλλων κρατῶν, τὰ ὁποῖα, καὶ τοι ἔχουν εἰς ὅλον τὸ φορολογικὸν αὑτῶν σύστημα τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ φορολογῶσι τὸ καθαρὸν, μὲ ὅλα ταῦτα ἐπὶ τῶν μεταλλείων παρεδέχθησαν τὸ ἐναντίον· αἰτία δὲ τούτου εἶναι, διότι ἡ πεῖρα εἰς αὐτὰ ἀπέδειξεν, ὅτι μεγαλείτερος κίνδυνος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ παρὰ νὰ θελήσῃ τὸ δημόσιον, τὸ νομικὸν αὐτὸ πρόσωπον, τὸ μὴ ἔχον σάρκα, ἀλλ’ ἀντιπροσωπευόμενον ὑπ’ ἄλλων, ν’ ἀναζητήσῃ καὶ ν’ ἀνεύρῃ τὴν καθαρὰν πρόσοδον τῶν ἑταιριῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μύρια μέσα νὰ ἀποκρύψωσι τὸ καθαρὸν τοῦτο κέρδος. Τὸ σύστημα τοῦ φορολογεῖν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδον ὑπῆρχεν εἰς τοὺς Ῥωμαίους. Τὸ αὐτὸ ὑπῆρχε καὶ κατὰ τὸ ἀρχαῖον Γαλλικὸν δίκαιον πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1810. Οὕτω γίνεται ἡ φορολογία ἐν Πρωσσίᾳ, ἐν Ῥωσσίᾳ, ἐν Ἱσπανίᾳ, ἐν Πορτογαλλίᾳ ἐν Σαρδηνίᾳ. Εἴμεθα νήπιοι εἰς τὴν βιομηχανίαν· πρώτην φορὰν παρουσιάζεται ἀφορμὴ ν’ ἀσχοληθῶμεν μετ’ ἐπιμονῆς εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ πάντες δυνάμεθα νὰ πλανηθῶμεν· ὁ ὀλίγος χρόνος, ὃν ἔχομεν ἵνα σχεδιάσωμεν καὶ συζητήσωμεν δὲν ἀρκεῖ νὰ μορφώσῃ τὰς ἰδέας μας εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε μὲ ἀναπαυμένην συνείδησιν νὰ εἴπωμεν, ἐξησφαλίσθημεν. Παρατηρῶ προσέτι, ὅτι τὸ σύστημα τῆς ἐξακριβώσεως τῆς καθαρᾶς προσόδου, τὸ ὁποῖον περιέχει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, οὐδόλως εἶναι ἀσφαλές. Τί διατάττει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; θέλει ἀποκόπτεται ἓν τεμάχιον μολύβδου ἐξ ἑκάστης χελώνης, καὶ τὰ τεμάχια τὰ οὕτω πὼς συλλεγόμενα εἰς τὸ διάστημα μιᾶς τριμηνίας θέλουσιν ὑποστῆ διαφόρους ἀναλύσεις, ἐξ ὧν θὰ ἐξάγεται ὁ μέσος ὅρος τοῦ εἰς τὰς ἐκβολάδας περιεχομένου ἀργύρου· μετὰ δὲ τὴν ἐργασίαν ταύτην ἕπεται τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου.» Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σταματήσετε ἐπὶ μίαν στιγμὴν καὶ νὰ σκεφθῆτε αὐτὸ τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου καὶ θέλετε ἀπορήσει. Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον φρονεῖ ὅτι ὑπάρχει μία ἐγγύησις ἐκ τῆς ἀποκοπῆς μολύβδου ἐξ ἑκάστης χελώνης. Ἀλλά, κύριοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ πράγματα. Ἑκάστη κάμινος παράγει τὸ ἡμερονύκτιον 40–45 χελώνας. Μία μόνον ἑταιρία, ἡ ὑφισταμένη ἤδη ἐν Λαυρίῳ καὶ ἐκκαμινεύουσα τὰς σκωρίας, ἔχει 18 φούρνους εἰς ἐνέργειαν, ἐγὼ παραδέχομαι 12 μόνον. 12 φοῦρνοι τὸ ἡμερονύκτιον ἐξάγουσι 500 χελώνας, καὶ τοῦτο ἐὰν μόνον μία ἑταιρία ὑπάρχῃ. Ποῦ θὰ προφθάσῃ, κύριοι, καὶ πῶς δύναται νὰ γείνῃ ἐπιτήρησις παρ’ ἑνὸς ἢ καὶ δύω ἢ καὶ τριῶν ἐφόρων, ἐν ᾧ τὸ νομοσχέδιον δημιουργεῖ μόνον ἕνα ἔφορον; ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι καὶ δευτέρα ἑταιρία θὰ ἔλθῃ καὶ τρίτη καὶ τετάρτη, καὶ ὅτι αὗται θὰ ἔχουν τὰς καμίνους των διεσπαρμένας εἰς διαφόρους θέσεις, τίνι τρόπῳ θέλετε ἔχει τὴν ἀσφάλειαν ταύτην; Ἐὰν δὲ ὅλη ἡ ἀσφάλειά σας εἰς τοῦτο συνίσταται, ὅτι δι’ ἐμπεπιστευμένου ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον ἐννοεῖται καλῶς νὰ πληρώσητε, θέλετε κατορθώσει νὰ μὴ σᾶς διαφύγῃ οὐδεμία χελώνη, διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ εὕρητε ἕνα μέσον ὅρον, εἴπατέ μοι αὐτὴν τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἔχετε πλέον μετὰ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα; Αἱ δὲ ἀναλύσεις, κύριοι, τί μᾶς παρουσιάζουσιν; ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸν μόλυβδον ὑπῆρξαν ἐπιτυχεῖς· ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ τοῦ μολύβδου, πρόκειται περὶ τοῦ ἀργύρου. Αἱ ἀναλύσεις ὡς πρὸς τὸν ἄργυρον ὑπῆρξαν πάντοτε ἀτυχεῖς, καὶ ἔχομεν τὰς ἀποδείξεις περὶ τῶν ὁποίων θέλω σᾶς ὁμιλήσει ἀμέσως. Μεταβαίνω εἰς τὴν τρίτην βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐφ’ ἧς στηρίζεται ἡ ἀρχὴ περὶ διαθέσεως. Ἡ διάθεσις θέλει γείνει κατὰ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον κατὰ τμήματα ἐκβολάδων, ἕκαστον δὲ τμῆμα θέλει συνίσταται κατὰ ἀνώτατον ὅρον εἰς ἓν ἑκατομμύριον τόνων. Ὁπόσα, κύριοι, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ τις ἐναντίον τοῦ ὅρου τούτου, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρω διατί εἰσήχθη, ἐνῷ, προκειμένου περὶ μεγάλων ἐπιχειρήσεων, δὲν ἔχει παντάπασι τὸν τόπον του. Ὅταν κατακερματίζητε τὰς ἐκβολάδας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τὸ ἄμεσον ἀποτέλεσμα θέλει εἶσθαι ν’ ἀπομακρύνητε τὰς μεγάλας ἐπιχειρήσεις καὶ τὰς μεγάλας ἑταιρίας. Ἀλλ’ εἶναι ἀδιάφορον διὰ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, εἶναι ἀδιάφορον διὰ τὸ συμφέρον τὸ ὁποῖον κανονίζομεν σήμερον, ἐὰν θὰ προσέλθωσιν ἢ ἐὰν θὰ ἀπομακρυνθῶσιν αἱ μεγάλαι ἑταιρίαι; Τὸ πλεονέκτημα τῶν μεγάλων ἑταιριῶν εἶναι τοῦτο· ὅτι προσφέρονται μὲ κέρδη μικρότερα, διότι ἡ διάρκεια τῆς ἐπιχειρήσεως, καὶ ἡ κατὰ ποσὸν ἔκτασίς της ἱκανοποιεῖ τὰς ἀνάγκας τῶν μεγάλων ἑταιριῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἡ προσφορὰ αὐτῶν εἶναι ἀνωτέρα. Αὐτὸ συμβαίνει, κύριοι, εἰς τὸν τόκον. Ἐάν τις κεφαλαιοῦχος, ἐάν τις τραπεζίτης πρόκηται νὰ δανείσῃ 300 ἢ 400 χιλιάδας δραχμῶν, βεβαίως δὲν θὰ τὰς δανείσῃ μὲ τὸν μέγαν τόκον, μὲ τὸν ὁποῖον δανείζονται αἱ χίλιαι καὶ αἱ δύω χιλιάδες δραχμαί. Παρατηρήσατε τὸ αὐτὸ εἰς εὐρύτερον κύκλον. Οἱ μεγάλοι τραπεζικοὶ οἶκοι, οἱ ὁποῖοι δανείζουσι τὰς κυβερνήσεις 200 ἢ 300 ἑκατομμύρια, δανείζουν ἐπὶ τόκῳ εὐτελεῖ, ἐπὶ κέρδει δηλαδὴ εὐτελεῖ, διότι ἐκ τοῦ ποσοῦ καὶ ἐκ τῆς διαρκείας κερδίζονται ἐν ὅλῳ πολλά, ἀρκοῦνται εἰς ποσοστὸν μικρότερον, παρ’ ὅ,τι οἱ μικροί, οἱ κάτοχοι μικρῶν κεφαλαίων. Περιπλέον αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις κατορθόνουσι νὰ ἔχωσι τὴν ἐργασίαν πολὺ εὐθηνοτέραν, ἀφ’ ὅ,τι τὴν ἔχουσιν αἱ μικραί. Ἡ μικρὰ ἐπιχείρησις ἡ ὁποία δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ κατασκευάσῃ σιδηροδρόμους καὶ ἀναγκάζεται διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ζώων καὶ διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ἐργατῶν νὰ ἐκτελῇ τὴν μετακόμισιν, δὲν ἐργάζεται οἰκονομικῶς ἐργάζεται μετὰ δαπάνης ἁδρᾶς. Ὁ ἀτμὸς, ὁ σιδηρόδρομος, ἡ μηχανὴ ἐν γένει ἀντικαθιστῶσι τήν ἐργασίαν, καὶ τὴν καθιστῶσι ἐπωφελῆ, ὡς παρετηρήθη καὶ εἰς τὴν ἐπιχείρησιν τῆς ἐκκαμινεύσεως τῶν σκωριῶν, ὅπου τὴν σήμερον, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, 1½ δραχμὴ ἀπαιτεῖται κατὰ τόνον πρὸς μεταφορὰν, διότι ὑπάρχει σιδηρόδρομος, ἐνῷ πρὶν ὑπάρξῃ ὁ σιδηρόδρομος ἐπληρόνοντο διὰ ἕνα τόνον πέντε καὶ ἕξ. Ἀλλὰ, κύριοι, τὸ σπουδαιότερον πάντων τὸ ὁποῖον καταπολεμεῖ τὴν θεμελιώδη βάσιν τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου περὶ κατακερματισμοῦ τῶν ἐκβολάδων κατὰ μικρὰ τμήματα εἶναι, ὅτι αἱ ἐκβολάδες, ὡς παρετηρήσατε, δὲν περιέχουν τὸ αὐτὸ ποσὸν μολύβδου καὶ ἀργύρου πανταχοῦ. Ὑπάρχουν ἐκβολάδες αἱ ὁποῖαι ἔχουν 11% μόλυβδον καὶ ὑπάρχουν ἐκβολάδες αἱ ὁποῖαι ἔχουν 2% μόνον. Ἐὰν ἀποχωρίσητε τὰς μὲν ἀπὸ τὰς δὲ, καθὼς θὰ συμβῇ ὅταν κατακερματίσητε τὰς ἐκβολάδας καὶ ὡς ἀνώτατον ὅρον παραχωρήσεως θέσετε τὸ ἓν ἑκατομμύριον τῶν τόνων, τί θὰ συμβῇ; θὰ συμβῇ ἴσως ἴσως κανεὶς νὰ μὴ θέλῃ νὰ πλειοδοτήσῃ εἰς τὰς ἐκβολάδας αἱ ὁποῖαι περιέχουσι τὸ μικρὸν ποσοστόν· καὶ δὲν εἶναι αἱ ἐκβολάδες, αἱ περιέχουσι τὸ μικρὸν ποσοστὸν αἱ ὀλιγώτεραι, ἀλλ’ εἶναι αἱ πλειότεραι. Οἱ λογαριασμοὶ οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἣν ἐδιορίσαμεν τὸν Ἰούλιον τοῦ 1870 καὶ τοὺς ὁποίους ἔχομεν καὶ ἀναγινώσκομεν, στηρίζονται ἐπὶ τοῦ μέσου ὅρου, καὶ τοῦτο οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονήσουν. Πῶς δύνασθε ἤδη νὰ ἐκθέσετε εἰς δημοπρασίαν τεμάχια, ἐνῷ γνωρίζετε τὴν μεγάλην εἰς μέταλλον ἀνομοιότητα, ἡ δ’ ἔκθεσίς σας στηρίζεται ἐπὶ τοῦ μέσου ὅρου; Καὶ ὅταν ἀποσύρητε καὶ ταύτην τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας θεμελιοῦται τὸ σύστημα τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων εἴπατέ μοι τί ἔχετε; εἴπατέ μοι ποῦ ἔχετε σύστημα; εἴπατέ μοι ἐὰν δύνασθε νὰ ἀναπαυθῆτε ἐπ’ αὐτοῦ; εἴπατέ μοι ἐὰν ἠμπορῆτε νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι διεθέσατε, καὶ διεθέσατε ὅπως ὠφείλατε νὰ διαθέσητε τὰ ξένα, δηλ. τὰ ἀνήκοντα εἰς τὸ Κράτος! Μεταβαίνω εἰς τέταρτον ζήτημα. Μία ἔλλειψις, κύριοι, τὴν ὁποίαν παρετήρησα μὲ ἀνησυχεῖ τοσοῦτον καὶ ὥστε ἂν μόνη αὕτη ὑπῆρχεν, ἤθελον κηρυχθῆ κατὰ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως. Ἡ ἔλλειψις εἶναι, ὅτι οὐδεὶς τίθεται κατώτατος ὅρος εἰς τὸν πλειστηριασμόν. Καὶ εἰ μὲν οὐδεμία ἤθελεν ὑπάρξει μέχρι σήμερον πρότασις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς καμίνευσιν τῶν ἐκβολάδων, ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω τὴν σιωπὴν τοῦ νομοσχεδίου ὡς σύστημα, ἀλλ’ ἡμεῖς γνωρίζομεν ὅτι περὶ ἐκβολάδων ἐγένετο ἤδη μία πρότασις, γνωρίζομεν ὅτι ἡ ἑλληνικὴ μεταλλευτικὴ ἑταιρία ἔκαμε πρότασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναδέχεται νὰ μεταλλευθῇ τὸ ⅓ ὅλων τῶν ἐκβολάδων τοῦ Λαυρίου, καὶ ἐὰν ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους αὕτη προτείνει δὲν ἤθελον εὑρεθῆ ἄλλαι ἑταιρίαι ν’ ἀναδεχθῶσιν τὴν ἐκκαμίνευσιν τῶν ἑτέρων δύω τρίτων, ἀναδέχεται καὶ τὰ ἕτερα ⅔ καὶ προσφέρει μίαν προσφορὰν, προσφέρει 50% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Εἶναι τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐπὶ τοσοῦτον ἀδιάφορον, ὥστε νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τοὺς κατασκευάζοντας τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ γείνει ἡ διάθεσις αὐτῶν διὰ πλειστηριασμοῦ; ἀφοῦ τὴν στιγμὴν καὶ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχομεν ἤδη πρότασιν παρὰ ἑταιρίας σπουδαίας, ἥτις δύναται νὰ κατασταθῇ καὶ πολὺ σπουδαιοτέρα ἀκόμη, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν παροῦσαν ἐπιχείρησιν, πῶς εἴμεθα, λέγω, δικαιολογημένοι παραλείποντες νὰ θέσωμεν ἕνα κατώτατον ὅρον προσφορᾶς; Σημειώσατε δὲ, κύριοι, ὅτι ἐντὸς τῶν 350 δραχμῶν τὰς ὁποίας τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ὁρίζει κατὰ τόνον εἰς δαπάνας μεταλλεύσεως καὶ χωνεύσεως περιλαμβάνεται καὶ τὸ χρεωλύσιον μετὰ τοῦ τόκου τῶν κεφαλαίων τῆς πρώτης ἐγκαταστάσεως. Κάμνω δὲ τὴν παρατήρησιν ταύτην διὰ νὰ μὴ εἴπῃ τις, ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ τῆς προτάσεως τῆς ἑλληνικῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας καὶ τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον διαλαμβάνει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, καὶ νὰ μὴ ὑποθέσῃ ὅτι τὸ περιστατικὸν τοῦτο, ἐμπόδισε τὴν κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν προσφορὰν τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας. Νομοσχέδιον καὶ ἑταιρία ἀκολουθεῖ τὸ αὐτὸ σύστημα. Κυβέρνησις καὶ ἑταιρία προτείνουν ὅπως ἡ καθαρὰ πρόσοδος ὁρίζεται μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ τόκου καὶ τοῦ χρεωλυσίου τῶν ἐξόδων τῆς πρώτης ἐγκαταστάσεως. Καὶ ἐν τούτοις ἡ τῆς ἑταιρίας πρότασις δὲν ἐχρησίμευσεν ὡς πρώτη προσφορά. Μεταβαίνω, κύριοι, εἰς ἑτέραν παρατήρησιν. Ἐπίσης καὶ ἐδῶ παρετήρησα μίαν ἔλλειψιν τῆς ὁποίας ἡ διόρθωσις ἀφεύκτως ἀπαιτεῖται, διότι ἄνευ τῆς διορθώσεως ταύτης οὐδὲν ἐπράξαμεν, ἐὰν ἀπεφασίσητε νὰ συντάξωμεν νόμον περὶ διαθέσεως. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον νὰ ἀποκλείσῃ κανένα νὰ προσέλθῃ εἰς τὸν πλειστηριασμὸν, ἐὰν παρουσιάζῃ τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ· ἑπομένως θὰ παρουσιασθοῦν καὶ ἑταιρίαι αἱ ὁποῖαι καμινεύουν τὰς σκωρίας ἢ μεταλλεύονται μεταλλεῖα. Τί θὰ γείνῃ εἰς τοιαύτην περίστασιν περὶ τῶν ἑταιριῶν αἱ ὁποῖαι ἤθελον συγκαμινεύει σκωρίας ἢ μεταλλίτιδα μετὰ τῶν ἐκβολάδων; θὰ ὑποχρεωθῶσιν αἱ τοιαῦται ἑταιρίαι νὰ ἔχουν χωριστὰς καμίνους; Ἐὰν δὲν θὰ ὑποχρεωθῶσιν εἰς τοῦτο, τίνι τρόπῳ θὰ γείνῃ ἡ διάκρισις; θέλει παραδίδεσθαι εἰς τὰς ἑταιρίας ταύτας τὸ ποσὸν τῶν ἐκβολάδων τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ τεθῶσιν εἰς τὴν κάμινον; καὶ θὰ κρατηθῇ λογαριασμὸς περὶ τούτου; θέλει ἐξευρεθῆ τρόπος διακρίσεως, ὅταν καμινεύωνται σκωρίαι καὶ ἐκβολάδες συγχρόνως καὶ ὁποία θέλει εἶσθαι ἡ ἀναλογία μετέπειτα τῆς ἐξακριβώσεως τῆς καθαρᾶς προσόδου καὶ τῆς πληρωμῆς τοῦ δημοσίου; Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἔχομεν μόλις πρὸ 24 ὡρῶν. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ τὸ σπουδάσωμεν μὲ τόσην ἀκρίβειαν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐξηκριβώσαμεν τὰ εἰδικὰ αὐτὰ ζητήματα, ὅλα τὰ πλεονεκτήματα καὶ ὅλα τὰ ἐλαττώματα. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ βραχύτης τοῦ χρόνου μὲ ἀνησυχεῖ, διότι εἰς ἐλάχιστον χρόνον τοσαῦται εὑρέθησαν ἐλλείψεις. Καὶ δὲν βλέπω, κύριοι, τὴν αἰτίαν διὰ τὴν ὁποίαν ἂν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς λελυμένον σήμερον, τὸ ὅτι αἱ ἐκβολάδες ἀνῆκον πάντοτε εἰς τὸ ἔθνος, δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ καταστρέψωμεν μὲ τὴν ἄλλην χεῖρα τὸ ἔργον δι’ ἑνὸς νόμου, περὶ διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς ταύτης περιουσίας, ὁ ὁποῖος καμμίαν δὲν παρέχει ἐγγύησιν, περιορίζει τὸν συναγωνισμὸν, καθιστᾷ ἐπισφαλῆ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, ἀπομακρύνει τὰς μεγάλας ἐπιχειρήσεις, ἐκθέτει εἰς κίνδυνον τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἔλλειψιν παντὸς ἐλαχίστου ὅρου κατὰ τὰς δημοπρασίας, ἀπαιτεῖ ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην εἰς πλείστους ὑπαλλήλους, προκειμένου περὶ μεγάλων χρηματικῶν συμφερόντων, καὶ στηρίζεται εἰς πολύπλοκον ἐπισφαλὲς σύστημα, ἵνα παραλείψω τὰ λοιπὰ, ἐξ οὗ ἐξαρτᾶται τὸ πᾶν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ εἶμαι προθυμότατος νὰ μὴ χάσωμεν οὔτε μιᾶς ἡμέρας καιρὸν, ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τοῦδε τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως· ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἀπληστία τοῦ νὰ σπεύσωμεν μίαν ὥραν ταχύτερον νὰ μεταλλευθῶμεν τὸ Λαύριον, αὐτὴ ἡ ἀπληστία εἶναι ἀσυγχώρητος, ἐνῷ περὶ τοῦ ἔργου μας δὲν ἔχομεν πεποίθησιν, ἐνῷ τὸ ἔργον μας δὲν εἶναι ἀσφαλές. Θέλω ἐπιμείνει, κύριοι, πάντοτε κατὰ τὰς συζητήσεις ταύτας εἰς τὸ νὰ κατορθώσωμεν τὰ τοῦ Λαυρίου λίαν ἀσφαλῶς· διότι ἀμέσως θέλω σᾶς πείσει εἰς πόσην ἄγνοιαν εὑρισκόμεθα τοῦ τί ἔχομεν, τοῦ τί εἴχαμεν, τοῦ τί ἐνομοθετήσαμεν, καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ μείνῃ ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς εἰς κανένα, ὅτι τὰ γενόμενα πρέπει νὰ μᾶς καταστήσωσιν ἤδη λίαν προσεκτικούς. Πρό τινος καιροῦ ἐγένετο, ὡς γνωρίζετε, παγκόσμιος ἔκθεσις ἐν Παρισίοις. Εἰς τὴν παγκόσμιον ἐκείνην ἔκθεσιν ἦλθον καὶ συνηγωνίσθησαν ὅλα τὰ ἔργα τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ παλαιοῦ καὶ τοῦ νέου κόσμου. Μεταξὺ τῶν ἄλλων κατέλαβε θέσιν τινὰ καὶ τὸ Λαύριον. Περὶ ὅλων τῶν ἔργων τῆς βιομηχαίας, τῆς γεωργίας κτλ. ἐγένοντο ἐκθέσεις, διότι ὁ σκοπὸς τῶν παγκοσμίων ἐκθέσεων εἶναι νὰ προαγάγῃ τὰς τέχνας διδάσκων τὰς προόδους αὑτῶν καὶ ἐνισχύων καὶ διευθύνων τὸν συναγωνισμόν. Ἐγένετο ἔκθεσις καὶ περὶ τοῦ Λαυρίου εἰς τὴν ὁποίαν συνέτρεξαν δύω διακεκριμένοι ἄνδρες, ἀμφότεροι ἀκαδημαϊκοί, ὁ κύριος Daubrée καὶ ὁ κύριος Michel Chevalier· ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης θέλομεν μάθει ὅ,τι ἀγνοοῦμεν· καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ πολύτιμον, νὰ μάθωμεν ὅ,τι ἀγνοοῦμεν περὶ ζητήματος ἔχοντος τοσαύτην δι’ ἡμᾶς ἀξίαν, ἀλλ’ ὅ,τι μάθωμεν θὰ τὸ μάθωμεν ἀπὸ τοὺς πλέον εἰλικρινεῖς διδασκάλους, θὰ τὸ μάθωμεν οὐ μόνον ἀπὸ διακεκριμένους ἐπιστήμονας, ἀλλὰ ἀπὸ ἐπιστήμονας οὐδόλως ἐνδιαφερομένους οὔτε ὑπὲρ ἡμῶν, οὔτε καθ’ ἡμῶν, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας, οὔτε κατὰ τῆς ἑταιρίας. «Αἱ σκωρίαι, λέγει ἡ ἔκθεσις τῶν κυρίων Daubrée καὶ Michel Chevalier, αἱ σκωρίαι τὰς ὁποίας οἱ ἀρχαῖοι παρήγαγον ἐκ τῶν μεταλλουργικῶν αὑτῶν ἐργασιῶν εἰσὶν ἐνίοτε λίαν ἐνδεεῖς μετάλλου, ὅπερ μαρτυρεῖ τὴν ἐπιτηδειότητά των. Τοιουτοτρόπως Σκωρίαι τινὲς χαλκοῦ δὲν περιέχουσι πλέον τῶν 1,5% μετάλλου. Ἀλλ’ ἡ ἐργασία αὕτη δὲν ὑπῆρξε πάντοτε ἐξίσου ἐπιτηδεία· εἰς διαφόρους τόπους ἐμεταλλεύθησαν ἤδη ὡς μέταλλα, ἰδίως ἐν Ἱσπανίᾳ παρὰ τὴν Καρχαγένην καὶ ἐν Σαρδηνίᾳ, σκωρίας περιεχούσας μόλυβδον καὶ ἄργυρον. Αἱ ἀρχαῖαι αὗται σκωρίαι πολὺ σπανίως ἀπηντήθησαν μετὰ τοσαύτης ἀφθονίας ὅσον ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ἀττικῆς τὸ καλούμενον Λαύριον. Αἱ σκωρίαι αὗται σχηματίζουσι μεγάλους σωροὺς εἰς πολυάριθμα σημεῖα κειμένους· τὸ δὲ σύνολον τῶν ὄγκων τούτων δὲν ὑπολογίζεται εἰς ὀλιγώτερον τῶν 3 ἑκατομμυρίων τόνων. Τὸ περιεχόμενον τῶν σκωριῶν τούτων εἰς μόλυβδον συνίσταται εἰς 5 μέχρι 18%, κατὰ μέσον ὅρον δὲ εἰς 10%. Ὁ μόλυβδος οὗτος περιέχει ἄργυρον σχεδὸν σταθερῶς 3 ἕως 4 χιλιοστὰ τοῦ βάρους αὑτοῦ. Παρεκτὸς τούτου εὗρον ἐντὸς τῶν ἐκβολάδων πλέον τῶν 500,000 τόνων ἀργυρούχου Γαλένης, ἥτις εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ ὡς πολὺ πτωχή. Μία Γαλλικὴ ἑταιρία, ἥτις συνεστήθη πρὸς μετάλλευσιν τῆς τεραστίας ταύτης τῶν σκωριῶν συσσωρεύσεως συνίστησιν εὐρύτατον ἐργοστάσιον, ἔνθα σκοπεῖ νὰ κατεργάζηται κατ’ ἔτος 100,000 τόνους σκωριῶν.» Ἐπιχειρῶ ἤδη τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐκθέσεως ταύτης. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὸ ποσὸν τῶν σκωριῶν εἶναι τρία ἑκατομμύρια τόνων. Σᾶς κάμνω δὲ τὴν παρατήρησιν ὅτι αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν διευθύνουσαν τὴν παγκόσμιον ἔκθεσιν ἐπιτροπὴν, ἐδόθησαν διὰ τῆς γαλλικῆς κυβερνήσεως, ἥτις ὑπεχρέωσε πάντας τοὺς βιομηχάνους νὰ ἐξαγάγωσιν ἐκ τῶν βιβλίων των τὰς πληροφορίας τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνάγκην ἡ ἐπὶ τῆς παγκοσμίου ἐκθέσεως ἐπιτροπή· διὰ τοῦτο ὠνόματα αὑτὴν λίαν εἰλικρινῆ, διότι πηγὴν καὶ καταγωγὴν δὲν ἔχει οὔτε τὰς πολιτικὰς ἡμῶν διαφοράς, οὔτε τὰς ἰδιαιτέρας ἡμῶν σχέσεις, συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας, οὔτε πηγὴν κἄν ἑλληνικὴν, ἀλλὰ πηγὴν γαλλικὴν, πηγὴν ἐπίσημον. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν λοιπὸν ταύτην τὸ ποσὸν τῶν σκωριῶν δὲν εἶναι ὀλιγώτερον τῶν 3,000,000 τόνων. Ὁ μέσος ὅρος τοῦ ἐν αὐταῖς περιεχομένου μολύβδου εἶναι 10%, ὁ δὲ ἄργυρος ὁ περιεχόμενος ἐν μολύβδῳ à peu pres constamment (σχεδὸν σταθερῶς) εἶναι τρία ἕως τέσσαρα τοῖς χιλίοις.

§40ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ μολύβδου 4‰;

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ τοῦ μολύβδου. Οἱ λογαριασμοὶ εἶναι ἀκριβεῖς δὲν ἔχομεν κανὲν λάθος. Ἰδού, κύριοι, τὸ ἐξαγόμενον αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μᾶς δίδουσιν ἐπισήμως ἐκ Γαλλίας: 3,000,000 τόνων σκωριῶν περιεχουσῶν 10% μολύβδου κατὰ μέσον ὅρον, ἀφαιρουμένων δὲ 2% ὡς ἀπώλειαν κατὰ τὴν ἐκκαμίνευσιν, παρέχουσιν 290,000 τόνων μολύβδου· πρὸς δραχ. 500 ὁ τόνος, ἡ ἀξία αὐτῶν ἀναβαίνει εἰς 145,000,000 δραχμῶν. Ἄργυρος 3–4 ἤτοι μέσος ὅρος 3½ παράγει 1000 τόνους ἀργύρου ἐπὶ δραχμὰς 200 ὁ τόνος δραχμὰς 200,000. Ἀκαθάριστος λοιπὸν πρόσοδος κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν παγκόσμιον τῆς Γαλλίας ἐκ μολύβδου καὶ ἀργύρου δραχ. 345,000,000. Ἀφαιρῶ ἔξοδα κατὰ τόνον δραχ. 250 συμφώνως μὲ τὴν ἔκθεσιν τοῦ 1865 καὶ τοῦ 1867 καὶ τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν εἰς τὸν περὶ φορολογίας τῶν σκωριῶν νόμον τοῦ 1867 δραχ. 72,500,000. Ἑπομένως καθαρὸν ἔσοδον, καθαρὰ πρόσοδος τῆς καμινεύσεως ὅλων τῶν σκωριῶν δραχ. 272,500,000. (συγκίνησις). Μεταβαίνω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς αὐτῆς ἐκθέσεως ὑπὸ τὸ ἕτερον σύστημα, τὸ σύστημα τῆς κατ’ ἔτος παραγωγῆς. Κατὰ τὸν κ. Michel Chevalier καὶ Daubrée καμινεύονται 100,000 τόνοι κατ’ ἔτος σκωριῶν· εἶνε δὲ περίπου αὐτὸς καὶ ὁ ὑπολογισμὸς, ὅστις ἐγένετο ἀπὸ τὰς ἡμετέρας ἐπιτροπὰς νομίζω. 100,000 τόνοι σκωριῶν παράγουν ὑπὸ τοὺς προηγηθέντας ὅρους μόλυβδον ἀξίας δρ. 4,000,000· ἄργυρον δὲ κατὰ μέσον ὅρον 3½ χιλιόγραμμα τὸν τόνον παράγουν τόνους 28, ἐπὶ δρ. 200,000 κατὰ τόνον ἀργύρου =5,600,000, τὸ ὅλον ἀκαθάριστος πρόσοδος τῶν 100,000 τόνων σκωριῶν κατ’ ἔτος 9,600,000· ἀφαιρῶ τὰς δαπάνας πρὸς 250 δρ. τὸν τόνον ὡς προείρηται, 2,000,000 ἔξοδα. Ἑπομένως ἔχομεν καθαρὰν ἐτησίαν πρόσοδον 7,600,000. Τί εἰσεπράξαμεν, κύριοι, ἕως τώρα ἀπὸ τὰς σκωρίας; Δὲν πρόκειται νὰ κατακρίνω τὸ παρελθὸν, δὲν πρόκειται νὰ κατακρίνω κανένα, ἐπικαλοῦμαι, καὶ θὰ εἶχον ἄδικον μέγα νὰ μὴ ἐπικαλεσθῶ τοιαύτην ἀπόδειξιν, ἣν ἐπορίσθην, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τοῦ μέλλοντος. Εἰσεπράξαμεν πρῶτον ὡς φόρον ἐπὶ τῶν ἐξαχθεισῶν ἐκτὸς τοῦ Κράτους σκωριῶν τὸ 1867 =3,970, τὸ 1868 =5,983, τὸ 1869 = 3,816, τὸ 1870 =811· τὸ ὅλον 14,581 καὶ λεπ. 53. Τί εἰσεπράξαμεν ἀπὸ μόλυβδον; Τὸ πρῶτον ἦτο περὶ σκωριῶν ἐξαχθεισῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, τοῦτο ἀπὸ μόλυβδον ἐκαμινευθέντα ἐν Ἑλλάδι, ἐν Λαυρίῳ τὸ 1867, 179,621— τὸ 1868=208,334— τὸ 1869 = 213,212—τὸ 1870 =219,642 τὸ ὅλον δραχμὰς 860,710. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόσοδός μας, κύριοι. Ἀλλ’ ὄχι μόνον διὰ τὰ διδακτικὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ὁ παρελθὼν χρόνος καὶ πρὸ πάντων διὰ τὴν ἀξίαν ἣν ἔχουσιν αἱ ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν κείμεναι ἐκβολάδες, χρεωστοῦμεν νὰ φανῶμεν λίαν προσεκτικοὶ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἐξαιρετικὰς ἰδιότητας τῆς ἐθνικῆς ταύτης περιουσίας, καὶ τοὺς ὅρους τῆς ὠφελιμοποιήσεως αὐτῆς· ἀπαιτοῦνται ἄλλοι κανόνες, καὶ ἄλλοι τρόποι διαθέσεως καὶ οὐδόλως οὔτε ἡ ἐπιπόλαιος προσοχὴ, ἣν δύναταί τις νὰ ἔχῃ ὅταν συντάττῃ νόμον περὶ μεταλλείων καὶ ὀρυχείων, οὔτε αἱ περὶ αὐτῶν ἀρχαί. Φρονῶ δὲ ὅτι μὲ μίαν μόνην παρατήρησιν θὰ δυνηθῶ νὰ ἐμπνεύσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἰδέαν, ἥτις μὲ κυριεύει τὴν στιγμὴν ταύτην περὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐκβολάδων. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἀρχαῖοι, ἀφ’ οὗ ἐκκαμινεύθησαν τὰ μεταλλεῖα τοῦ Λαυρίου ἔπειτα παρῄτησαν αὐτά; Ἀφ’ οὗ τὰ ἐκκαμινεύθησαν ἐπὶ πολλοὺς χρόνους, ἐπὶ πολλοὺς αἰῶνας, μετέπειτα τὰ παρῄτησαν; εἶναι ἀληθὲς τοῦτο; Τίς δ’ ἐξ ὑμῶν ὑποθέτει, ὅτι τὰ παρῄτησαν διότι ἀπεστράφησαν τὸν πλοῦτον, ἤτοι ἀπεστράφησαν τὸ ἀργύριον, καὶ μετέβαλον ἰδέας περὶ παραγωγῆς καὶ ἰδέας πλουτολογικάς; Γνωρίζετε, ὅτι παρῄτησαν τὰ μεταλλεῖα τοῦ Λαυρίου, διότι δὲν παρεῖχον πλέον εἰς αὐτοὺς πρόσοδον. Ὀφείλομεν δέ, κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν διατὶ δὲν παρεῖχον πρόσοδον μετὰ παρέλευσιν τινῶν αἰώνων μεταλλεύσεως, διότι τοῦτο ἔχει τὴν μεγαλειτέραν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα περὶ οὗ πρόκειται, μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἐκβολάδων. Θέλω σᾶς ἀναγνώσει, κύριοι, τὴν γνώμην τοῦ λίαν διασήμου κυρίου Boeck ὅστις ἔγραψε περὶ τῆς δημοσιολογίας τῶν ἀρχαίων Ἀθηναίων καὶ τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη πάντοτε ἀποτελεῖ αὐθεντείαν, μολονότι καὶ ταύτην ἐφρόντισα νὰ τὴν στηρίξω εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπιστήμης. «Ἐπειδὴ τὰ ἔργα τοῦ Λαυρίου πάντοτε καλοῦνται μεταλλεῖα ἀργύρου, καὶ ἐπειδὴ οὔτε μόλυβδος, οὔτε χαλκὸς, οὔτε ἄλλο τι μέταλλον ποτὲ ἀναφέρεται, εἶναι καταφανές, ὅτι, ἐν ἀρχαίοις χρόνοις τοὐλάχιστον, ταῦτα περιεῖχον ὑπερμέτρως πλούσια μεταλλεύματα, τόσῳ περισσότερον ὅσῳ οἱ ἀρχαῖοι ἐκ τῆς ἀτελοῦς αὑτῶν γνώσεως τῆς χημείας δὲν ἐδύναντο νὰ κάμωσι χρῆσιν μεταλλευμάτων ἐν οἷς ἡ ἀναλογία τοῦ ἀργύρου δὲν ἦτο μεγάλη. Τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐπίσης ἐκ τούτου, ὅτι τὸ μετάλλευμα ἐκαλεῖτο ἀργυρῖτις καὶ οὐχὶ μολυβδῖτις ἢ χαλκῖτις γῆ. Μεταλλεῖα πολυτίμων μετάλλων εἶναι συνήθως παραγωγικώτερα ἐγγύτερα τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἐδάφους ἢ εἰς μεγαλείτερον βάθος καὶ ἡ ποσότης τοῦ ἀργύρου ἡ περιεχομένη εἰς πολλὰ μεταλλεύματα ἐλαττοῦται ἀναλόγως τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας. Ὅτε λοιπὸν οἱ μεταλλευταὶ εἰσέδυσαν ἐνδότερον ἐντὸς τῶν ὁρίων δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ συνήντησαν μεταλλεύματα κατωτέρας ποιότητος, ὅπερ ἐν γένει ἐξηγεῖ τὴν ἐλάττωσιν τῶν κερδῶν ἧς ἐμνήσθημεν ἀνωτέρω.» Ὅταν, κύριοι, ἀνέγνωσα τὴν γνώμην ταύτην τοῦ σοφοῦ Boeck ἐσυλλογίσθην, ὅτι αὕτη δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὁδηγὸς ἡμῶν, οἵτινες πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τῶν ἐκβολάδων· διότι ἐσκέφθην, ὅτι αἱ ἐκβολάδες, δὲν εἶναι τῶν σημερινῶν μεταλλείων προϊόντα, ἀλλ’ εἶναι προϊόντα τῶν ἀρχαίων μεταλλείων. Αἱ ἐκβολάδες δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο εἰμὴ μεταλλοῦχα θρύμματα καὶ μεταλλοῦχον χῶμα, συνοδεύοντα τὸν γαληνίτην, τὸν ὁποῖον οἱ ἀρχαῖοι ἐμεταλλεύοντο καὶ ἐξήγαγον μόλυβδον καὶ ἄργυρον. Ἐκ τούτου ἕπεται (εἶπον κατ’ ἐμαυτὸν) ὅτι αἱ ἀναλογίαι τοῦ ἀργύρου αἱ ὁποῖαι ἀπαντῶνται εἰς τὸν γαληνίτην τῶν ἀρχαίων διατηροῦνται ἀναμφισβήτως καὶ εἰς τὰς ἐκβολάδας, διότι εἶναι ἐξηγμέναι μετ’ ἐκείνου, εἶναι παράρτημα ἐκείνου, συνυπῆρχον μετ’ ἐκείνου. Γνωρίζετε δὲ ὅτι αἱ ἐκβολάδες δὲν ἐκαμινεύθησαν, σώζονται ἄθικτοι καὶ ἀχώνευτοι καὶ εἶναι οἷος ἦν ὁ ἀργυρίτης ὃν θεωρεῖ ὁ κύριος Boeck, δι’ ὅλους τοὺς λόγους οὓς σᾶς ἀνέφερον, ὡς πλουσιότατον. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐνόμισα νὰ μὴ περιορισθῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν ταύτην, καί τοι ποτὲ δὲν ἠδυνάμην νὰ ὑποθέσω ὅτι τόσον διάσημος σοφὸς ἐδύνατο νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐναντίαν τῆς ἐπιστήμης. Ἀκούσατε, κύριοι, τί λέγει ἡ ἐπιστήμη. Ὁ κ. Sandrin γράψας μονογραφίαν περὶ μολύβδου, ἐκθέτει τὰ ἑξῆς. «Συμβαίνει πολλάκις, ὥστε ὁ ἄργυρος νὰ συγκεντροῦται εἰς τὸ ἀνώτερον μέρος τῶν γαληνιάνων φλεβῶν, τὸ δὲ περιεχόμενον ἐν τῷ ὀρυκτῷ ποσὸν τοῦ ἀργύρου νὰ ἐλαττοῦται ἀναλόγως τοῦ βάθους, ὅπου γίνεται ἡ ἐξόρυξις. Ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν γαληνίτην φλέβα τοῦ el Jaroso εἰς τὴν Sierra Almagrera, δίδει σαφῆ ἰδέαν τούτου. Αὐτὸ τὸ στρῶμα ὅτε ἀνεκαλύφθη παρουσίαζε μίγμα φλεβῶν γαληνίτου ἀντιμωνιούχου μετὰ θεϊκοῦ μολύβδου ἐντὸς περιβλήματος (gangue) βαρείας μεμιγμένης μετὰ μεγάλης ποσότητος ὀξειδίου τοῦ σιδήρου· κατὰ μακρὸν ὁ θεϊκὸς μόλυβδος ἐξαφανίζετο κατὰ βάθος, ἡ ποσότης τοῦ ἀργύρου ἠλαττοῦτο, ὁ δὲ γαλανίτης παρουσιάζετο καθαρώτερος. Τέλος εἰς 220 μέτρα βάθος τὸ ὀρυκτὸν οὐδὲν ἄλλο ἦτο εἰμὴ ἀνθρακικὸς σίδηρος στικτὸς ἐνθείου μολύβδου. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἐπὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀργύρου ἐξετάσθη μετ’ ἐπιστασίας, ὡς αἱ ἐπὶ δέκα ἔτη γενόμεναι ἀναλύσεις ἀπέδειξαν. Κατὰ τὸ 1839 ἐν ἀρχῇ τῆς ἐξορύξεως ἐπὶ τρία κατὰ συνέχειαν ἔτη 100 χιλιόγραμμα γαληνίτου ὀρυκτοῦ ἐκ τῶν ἐκλεκτοτέρων τεμαχίων περιεῖχον 800–1000 γραμ. ἀργύρου, κατὰ μέσον δὲ ὅρον 350 γραμ. τοῖς ἑκατὸν. Τὸ 1843 τὸ ποσὸν τοῦ ἀργύρου ἠλαττώθη εἰς 220 γραμμάρια. Τὸ 1844 ἔφθασεν μέχρις 125 καὶ τέλος τὸ 1847 ἡ ποσότης τοῦ ἀργύρου ἐπὶ ἑνὸς πεντακονταλίτρου δὲν ὑπερέβαινε τὰ 37 γραμμάρια.» Παραλείπω τὰ ἑπόμενα ὡς ἀφορῶντα τὴν ἐξέτασιν τῶν αἰτιῶν τοῦ φαινομένου τούτου, διότι αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν ἐπιστήμην καὶ οὐχὶ ἡμᾶς. Ταῦτα εἶχον ἀναγνώσει, κύριοι, ὅταν κατὰ τὰς πρώτας συζητήσεις σᾶς εἶπον, μὴ φρονῆτε ὅτι ἔχετε Λαύριον, ὅτι ἔχετε μεταλλεῖα Λαυρίου ἄξια τοῦ ὀνόματος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἄλλοτε τὸ Λαύριον. Τὰ μεταλλεῖα ἐκεῖνα τὰ ἐμεταλλεύθησαν καὶ τὰ ἐξήντλησαν οἱ ἀρχαῖοι, τὰ ἐμεταλλεύθησαν διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀκούετε σήμερον, καὶ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους μανθάνετε παρὰ τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ἐπιστήμης. Αἱ δὲ σωζόμεναι εἰς χεῖράς μας ἐκβολάδες πρέπει νὰ ἦναι πολὺ πλουσιώτεραι τῶν μετάλλων, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται ἤδη ἐκ τοῦ Λαυρίου, ἐκ τῶν ἐγκάτων τῆς γῆς. Βεβαίως, κύριοι, ἡ σημερινὴ ἐπιστήμη ἐπροόδευσε πολύ, δὲν εἶμαι μεταλλουργὸς, ἀλλὰ διόλου δὲν εἶναι παράδοξον οἱ μεταλλουργοὶ νὰ γνωρίζωσιν ἢ νὰ ἀνακαλυφθῇ εἰς τὸ μέλλον, ὅτι μετὰ τὸ πρῶτον στρῶμα, τὸ ὁποῖον διῃρεῖτο εἰς πτωχὸν καὶ πλούσιον ἐπὶ τῶν ἀρχαίων μεταλλείων, ὑπάρχει καὶ δεύτερον στρῶμα μὲ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν πλούτου, ἢ καὶ μεγαλητέραν· ἀλλὰ ὅτι γνωρίζομεν σήμερον εἶναι, ὅτι οἱ ἀρχαῖοι ἐγκατέλειψαν τὰ μεταλλεῖα, διότι δὲν παρῆγον τὴν πρόσοδον, ἣν ἐν ἀρχῇ παρῆγε. Γνωρίζομεν σήμερον ἐκ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἱστορίας ὅτι τὰ πολύτιμα μέταλλα ἐγγύτερον τῆς ἐπιφανείας εἶναι πλουσιώτερα, λοιπὸν αἱ ἐκβολάδες καὶ κατὰ τὴν ἱστορίαν καὶ κατὰ τὴν ἐπιστήμην εἶναι πλούσιαι εἰς ἄργυρον. Ἐνδεχόμενον, κύριοι, νὰ σφάλλω εἰς τὰς σκέψεις μου, ἀλλ’ εἴμεθα τόσον αὐστηρῶς ὑποχρεωμένοι νὰ προσέξωμεν, ὥστε ἄνευ ἐναντίας ἀποδείξεως δὲν πρέπει νὰ ὑποχωρῶμεν εἰς τίποτε· διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὰς ἀναλύσεις τὰς ὁποίας μᾶς παρουσίασεν ἡ ἐν Ἑλλάδι ἐπιστήμη περὶ τοῦ περιεχομένου εἰς ἄργυρον. Δύο δ’ ἔχω ἀφορμὰς νὰ δυσπιστῶ, ὧν ἡ μία εἶναι ἡ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, αἱ σκωρίαι περιέχουσι à peu près constamment (περίπου σταθερῶς) 3–4 τοῖς χιλίοις· τί περιέχει, κύριοι, κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐδικήν μας; 400 γράμμα, ὅπερ εἶναι ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως, διότι τὸ ἥμισυ εἶναι 500 γράμμα. Διὰ τοῦτο, κύριοι, λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ συστήσω ὡς συνάδελφος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω ὡς βουλευτὴς καὶ αὐτὸ τὸ ἴδιον ὑπουργεῖον, ὅπως οἱ πάντες μετὰ πολλῆς ἐπιστασίας καὶ ὑπὸ οὐδεμιᾶς ἄλλης ἰδέας ἢ τοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον διαχειριζόμεθα, ὁρμώμενοι, νὰ εὕρωμεν τὰ καταλληλότερα μέσα, ὅπως καρπωθῶμεν, ὅσον τὸ δυνατὸν ἀσφαλέστερον καὶ ἐπωφελέστερον ἕνα πλοῦτον, ὁ ὁποῖος θαυμαστὸν εἶναι, καὶ εἰς τὴν θείαν πρόνοιαν ὀφείλεται, ὅτι διετηρήθη διὰ τοσούτων αἰώνων καὶ τοσούτων περιπετειῶν, καὶ ἐγκατελείφθη εἰς τὴν διάθεσιν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ φιλοτιμηθῶμεν νὰ ὑπάρξωμεν ἄξιοι τῆς ἀγαθῆς ταύτης τύχης.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ναύαρχος Νικόδημος παρουσιάζει αὐτὴν τὴν πρότασιν. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἡ Βουλὴ κηρύττει τὴν Λαυριωτικὴν χώραν, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ κράτος. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὰ περὶ διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, ἐπιφυλάσσεται τὴν ἀπόφασίν της μέχρι οὗ διὰ τῆς γνωμοδοτήσεως σπουδαίων ἐπιστημόνων, κληθησομένων ἐπὶ τούτῳ ἐξ Εὐρώπης, σχηματίσῃ ἡ Κυβέρνησις πλήρη γνῶσιν τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς ποσότητός των.

Ὁ βουλευτὴς Νέων Ψαρῶν

Κ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ.

Ζητεῖ ἄλλος τὸν λόγον, κύριοι;

§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε πρόεδρε, ἀλλὰ ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ μικρὰν διακοπήν......

§44ΤΙΝΕΣ. Ἂς κάμωμεν πέντε λεπτὰ διακοπὴν, κ. Πρόεδρε Ὥρα 5 παρὰ 20/60 ἐγένετο ἐπὶ δέκα λεπτὰ διακοπή). (Ὥρα 5 παρὰ 10/60).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον.

§46ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Οἰκονομ.). Εἰς τρία κυρίως θέματα περιεστράφη ἡ μακρὰ ἀγόρευσις τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος βουλευτοῦ Μεσολογγίου. Ἠρώτησε πρῶτον τὴν κυβέρνησιν, ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον σᾶς ὑπέβαλεν ἐννοῇ νὰ καθιερώσῃ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου δικαιώματα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε οὐδόλως εἶχεν, ἢ θέλῃ ν’ ἀναγνωρίσῃ δικαιώματα προϋπάρχοντα. Ὕστερον, κύριοι, ἀφ’ ὅσα προχθὲς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας, νομίζω ὅτι ἡ ἐρώτησις αὕτη ἦτο ὅλως περιττή. Δὲν εἴμεθα βεβαίως ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠθέλαμεν λάβει τὴν τόλμην νὰ προτείνωμεν ὅπως κηρύξητε εἰς τὸ δημόσιον καὶ ἀναγνωρίσητε ὡς ἰδιοκτησίαν αὐτοῦ ἀντικείμενα, ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ κράτος οὐδὲν ἔχει δικαίωμα· τοῦτο, κύριοι, ἤθελεν εἶσθαι πρᾶξις αὐθαίρετος, ἤθελεν εἶσθαι δήμευσις τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἀνεχόμεθα, πολὺ δὲ περισσότερον ἀπέχομεν νὰ τὴν προτείνωμεν καὶ νὰ τὴν ὑποστηρίξωμεν. Καθὼς, κύριοι, καὶ προχθὲς σᾶς εἶπον, μετὰ τὰς ἐνδελεχεῖς καὶ ἐπανηλειμμένας μελέτας, τὰς ὁποίας ἡ κυβέρνησις ἔκαμε περὶ τῶν ἐκβολάδων ἐπείσθη ὅτι αἱ ἐκβολάδες εἶναι ἀντικείμενα τοιαύτης φύσεως ὥστε, χωρὶς νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦσιν εἰς ὅλα τὰ εὐνομούμενα κράτη καὶ αἱ ὁποῖαι ἰσχύουσι καὶ παρ’ ἡμῖν, δυνάμεθα νὰ τὰς θεωρήσωμεν ἄνευ προσβολῆς τῶν δικαιωμάτων τῆς ἰδιοκτησίας, ὡς ἰδιοκτησίαν νέαν, ἀνεξάρτητον τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς, καὶ νὰ δώσωμεν εἰς τὴν ἐπικράτειαν τὸ δικαίωμα νὰ τὰς διαθέσῃ ὡς ἐδόθη εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1861 νὰ διαθέσῃ τὰ μεταλλεῖα. Μετὰ τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν, νομίζω, ὅτι ἦτο περιττὴ ἡ σημερινὴ ἐρώτησις. Ἡμεῖς, κύριοι, ἐννοοῦμεν διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ λάβῃ ἡ κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ περιουσίαν, ἡ ὁποία κατὰ τὰς ἰσχυούσας εἰς τὰ πολιτισμένα καὶ εὐνομούμενα κράτη ἀρχὰς τοῦ δικαίου, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς περιουσία τῆς ἐπικρατείας· καὶ ἐπειδὴ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν ὁρίζεται εὐκρινῶς καὶ καθαρῶς ἐκ τῶν κειμένων νόμων, καὶ ἀπόδειξις ἡ ἐπικρατήσασα μεταξὺ τῶν νομομαθῶν διαφωνία καὶ σύγχυσις, διὰ τοῦτο ἐνομίσαμεν, ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον ὅπως ἡ ἀρχὴ αὕτη ἀνακηρυχθῇ καὶ ἀναγνωρισθῇ δι’ εἰδικοῦ νόμου.

§47Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἑρμηνευτικῶς βέβαια.

§48ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὕστερον, κύριοι, ἔρχεσθε καὶ τὰ λέγετε ἐντεῦθεν. Ἡ δευτέρα ἐρώτησις τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος ἦτο, ἐὰν ἡ κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ φρονῇ, ὅτι, ἀφοῦ ἔκαμαν πρό τινων ἡμερῶν τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύθη αὐστηρῶς ἡ χρῆσις τῶν ἐκβολάδων, ἐὰν, λέγω, δὲν ἦτον ἀναγκαῖον ὁ νόμος οὗτος νὰ κυρωθῇ διὰ ποινικῶν ἐξαιρετικῶν διατάξεων, ἐθαύμασε δὲ διατί τὸ νομοσχέδιον τῆς κυβερνήσεως δὲν διαλαμβάνει οὐδεμίαν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου διάταξιν. Ἡμεῖς, κύριοι, ἀφοῦ ἐψηφίσατε τὸν νόμον τοῦτον, καὶ ὁ βασιλεὺς τὸν ἐκύρωσε, ἐλάβαμεν ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ὅσα ἠδύνατο νὰ λάβῃ μία κυβέρνησις, ὅπως ὁ νόμος αὐτὸς ἐκτελεσθῇ, ὡς καὶ ἐξετελέσθη καθ’ ὅλην αὐτοῦ τὴν ἔκτασιν. Φρονοῦμεν δὲ ὅτι ἡ κυβέρνησις ἔλαβε, καὶ εἶναι διατεθειμένη νὰ λαμβάνῃ ἀδιαλείπτως, τὰ πλέον ἔντονα καὶ κατάλληλα μέτρα, οὐδεὶς δὲ θέλει εὑρεθῆ, ὅστις νὰ τολμήσῃ νὰ παραβῇ τὸν νόμον τοῦτον. Ἐὰν δὲ συμβῇ παράβασίς τις, νομίζομεν, ὅτι ὁ ποινικὸς νόμος περιέχει ἀρκούσας διατάξεις ὅπως τιμωρηθῇ ὁ αὐθάδης ἐκεῖνος, ὅστις ἤθελε τολμήσει νὰ ἐναντιωθῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἔθνους. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐνομίσαμεν περιττὸν νὰ περιλάβωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἰδικὰς διατάξεις, ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος νόμου. Ἐὰν ὅμως αἱ διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου δὲν θεωρηθῶσιν ἐπαρκεῖς, ἡμεῖς δὲν θέλομεν ἐναντιωθῇ μετὰ μίαν συζήτησιν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου νὰ παραδεχθῶμεν πᾶσαν προσθήκην ἢ ἀνάπτυξιν τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων διὰ νὰ καταστήσωμεν σεβαστὸν τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε. Μετὰ τὰ δύο ταῦτα θέματα, κύριοι, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου ἐνδιέτριψε παρὰ πολὺ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι καιρός, ὅπως σκεφθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, καὶ ἠθέλησε, κύριοι, νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι πᾶσα σκέψις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου εἶναι πρόωρος καὶ δύναται νὰ ἐκθέσῃ τὸ δημόσιον εἰς μεγάλας ζημίας. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, κύριοι, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ μ’ ὅλην τὴν προσοχὴν, τὴν ὁποίαν κατέβαλον, εἰς τὸ ν’ ἀκούσω ὅλας τὰς ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας ἐπρότεινε κατὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἡ κυβέρνησις σᾶς ἐπαρουσίασεν τοὺς δὲ λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνήθην νὰ συμφωνήσω μετ’ αὐτοῦ θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω μὲ μεγάλην συντομίαν. Ὁ κ. Δεληγεώργης θέλων νὰ σᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἀπὸ τοῦδε νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, ἤρχισε ν’ ἀναλύῃ μίαν πρὸς μίαν τὰς περὶ τούτου διατάξεις τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐζήτησε νὰ σᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται δὲν συνάδουν μὲ τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τοῦ δημοσίου. Σᾶς εἶπε πρῶτον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὡς βάσιν σταθερὰν καὶ ἀλάνθαστον τὸν ἐκ τῶν προτέρων προσδιορισμὸν τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται εἰς τὴν καμίνευσιν καὶ μετάλλευσιν τῶν ἐκβολάδων, καὶ διὰ νὰ ἀποδείξῃ τοὺς ἰσχυρισμούς του, σᾶς ἀνέφερε, ὅτι ὁ νόμος καθὸ γενικὸς, περιλαμβάνει πολλῶν εἰδῶν ἐκβολάδας, αἱ ὁποῖαι ὡς ἐκ τῆς διαφόρου φύσεως καὶ τῆς ποιότητος τῶν μετάλλων, τὰ ὁποῖα ἐμπεριέχουσιν, ἀπαιτοῦσι περισσότερα ἢ ὀλιγώτερα ἔξοδα· ἑπομένως συνεπέρανεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἔξοδα διὰ μίαν τοιαύτην ἐργασίαν, καὶ ὅτι τοιοῦτος προσδιορισμὸς ἤθελεν εἶσθαι αὐθαίρετος καὶ δὲν δύναται παρὰ νὰ κατακριθῇ ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον. Εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Δεληγεώργη, ὅτι ἐκ τῶν προτέρων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορισθῶσιν ἀκριβῶς τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ μίαν ἐπιχείρησιν· ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι, ἂν καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὁ νόμος ᾖναι γενικὸς καὶ ἐπεκτείνεται ἐπὶ τῶν παντὸς εἴδους ἐκβολάδων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακαλυφθῶσιν, οἱ συντάξαντες αὐτὸ εἶχον ὑπ’ ὄψιν οὐχὶ τὰς ἐνδεχομένας ν’ ἀνακαλυφθῶσιν, ἀλλὰ τὰς ἤδη γνωστὰς ἐκβολάδας, καὶ τοιαῦται δὲν εἶναι εἰμὴ αἱ ἐν Λαυρίῳ. Περὶ δὲ τῶν ἐξόδων ὅσα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν καμίνευσιν καὶ μετάλλευσιν τῶν ἐκβολάδων τούτων ἐστηρίχθημεν εἰς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις τὰ ὑπολογίζει κατὰ μέσον ὅρον εἰς 370 δραχμάς. Πιστεύομεν δὲ, ὅτι καὶ ἂν ὁ προσδιορισμὸς οὗτος δὲν ᾖναι πολὺ ἀκριβὴς, δὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ ἐκ τούτου οὐδεμίαν βλάβην οὔτε τὸ δημόσιον οὔτε ὁ ἐργολάβος, διότι, ἂν τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων τούτων θεωρηθῇ ἀνώτερον τοῦ πράγματι ἀπαιτουμένου, τότε βεβαιωθῆτε, ὅτι ὁ ἐργολάβος, ὅστις θὰ ἀναλάβῃ τὴν καμίνευσιν, θέλει σᾶς προσφέρει ἀνώτερον ποσὸν ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, διότι θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θέλει ἔχει ὠφέλειάν τινα ὡς ἐκ τῶν ὀλιγωτέρων ἐξόδων, τὰ ὁποῖα θέλει δαπανήσει, ἐὰν δὲ θεωρηθῇ κατώτερον, τότε θέλει προσφέρει ὀλιγώτερον ποσοστόν· διότι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν θέλει ὑποστῆ· ἐκτὸς τούτου ἂν εὐτυχήσωμεν νὰ ἀνακαλύψωμεν ἐκβολάδας κειμένας ἀλλαχοῦ καὶ ἄλλα εἴδη μετάλλων περιεχούσας, καὶ ἴδωμεν ὅτι ὁ ὅρος τῶν ἐξόδων εἶναι μέγας ἢ μικρὸς, τότε τί μᾶς κωλύει νὰ φέρωμεν ἄλλον νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ μεταβάλωμεν τὸ ἤδη προτεινόμενον ποσόν; Ἄλλως τε, κύριοι, μὴ ἔχετε τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ τὴν ἰσχυρογνωμοσύνην νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ ψηφισθῶσιν ἄνευ τινὸς τροποποιήσεως ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου της, πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἂν ἐκ τῆς συζητήσεως ἀποδειχθῇ, ὅτι τὰ ἔξοδα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορισθῶσιν ἐκ τῶν προτέρων κατὰ μέσον ὅρον, οὐδὲν μᾶς κωλύει ὅπως ἀφήσωμεν τὸν προσδιορισμὸν αὐτῶν, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου μέλλει νὰ διορίζεται ἑκάστοτε ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν διὰ νὰ ἐνεργῇ τὰς ἀναγκαίας ἐξετάσεις καὶ ἀναλύσεις τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἐκβολάδων. Ἀλλὰ πάντοτε, κύριοι, μὴ λησμονῆτε, ὅτι, εἴτε κατὰ τὸν ἕνα τρόπον, εἴτε κατὰ τὸν ἄλλον, τὸ συμφέρον τῆς ἐπικρατείας ἀπαιτεῖ, ὥστε τὰ ἔξοδα νὰ ᾖναι ἐκ τῶν προτέρων προσδιωρισμένα, διότι, ἂν θελήσητε νὰ τ’ ἀφήσετε εἰς τὰ κατάστιχα τῶν ἑταιριῶν καὶ τῶν ἐργολάβων, οἵτινες θέλουν ἀναλάβει τὴν καμίνευσιν, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀμφιβάλλω ἄν ποτε εὕρητε καθαρὰν πρόσοδον, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ λάβητε τὸ δικαίωμά σας. Ἠδυνάμην νὰ σᾶς φέρω περὶ τούτου πολλὰ παραδείγματα, ἀλλὰ τὰ παραλείπω, διότι εἶναι εἰς ὅλους γνωστά. Ἂν παραδεχθῆτε τὴν καθαρὰν πρόσοδον, τότε πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὸν προσδιορισμὸν τῶν ἐξόδων ἐκ τῶν προτέρων, ἀδιάφορον, ἐὰν θὰ προσδιορίζωνται εἰς τὸν νόμον ἢ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Δὲν ἐννοεῖ, εἶπεν ἀκολούθως ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου, διατὶ ἠθελήσαμεν νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν καθαρὰν πρόσοδον καὶ διατὶ δὲν ἐμελετήσαμεν ἐμβριθέστερον τὸ ζήτημα τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπαλλάττει ἀπὸ πολλὰ ἔξοδα καὶ ἀπὸ τὸν ἀγῶνα τοῦ νὰ μανθάνωμεν τὸ ποσὸν τῶν μετάλλων, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται καὶ τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται. Καὶ περὶ τούτου σᾶς εἶπον ὀλίγα προχθές, ἐπαναλαμβάνω δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ σήμερον, ὅτι καὶ ἡμῶν ἡ ἐπιθυμία ἦτο νὰ γείνῃ ὁ συναγωνισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Σᾶς εἶπον ὅτι κατὰ πρῶτον ἐπεθυμούσαμεν ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ πωλήσωμεν ἑκάστην ἔκτασιν ἐκβολάδων ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν ἀνάγκην νὰ παρακολουθῶμεν τὸν ἀγοραστήν. Ἀλλὰ μ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν εἰς τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ τὸ παραδεχθῶμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι τὸ ἔδαφος ἐπὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκονται αἱ ἐκβολάδες εἶναι τοσοῦτον ἀνώμαλον, ὥστε, ὅσας ἐξετάσεις καὶ ἂν κάμῃ τις δὲν δύναται νὰ γνωρίσῃ ἐκ τῶν προτέρων οὔτε κἂν τὸν ὄγκον αὐτῶν εἰς κυβικὰ μέτρα· ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν τοῦτο, εἰς οὐδὲν ἤθελεν ὠφελήσει τὸν ἐργολάβον, διότι, καθὼς εἶπον καὶ προχθές, ἡ ποσότης τοῦ περιεχομένου μετάλλου διαφέρει μὲ τὴν σπιθαμήν· λαμβάνετε χῶμα ἀπὸ τὸ σημεῖον Α θέσεώς τινος, τὸ ἀναλύετε καὶ εὑρίσκετε 2%· λαμβάνετε ἀπὸ τὸ παρακείμενον σημεῖον Β τὸ ἀναλύετε καὶ εὑρίσκετε 12%· προχωρεῖτε ὀλίγον βαθύτερον καὶ εὑρίσκετε 8%· ἐὰν δὲ προβῆτε ἀκόμη βαθύτερον, ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ ἐργολάβος θέλει λάβει τὸν μέσον ὅρον· ἀλλὰ διὰ νὰ εὕρῃ τις τὸν μέσον ὅρον δὲν ἀρκεῖ νὰ ἠξεύρῃ ὅτι ἄλλα χώματα περιέχουν 2%, ἄλλα 5, ἄλλα 10 καὶ ἄλλα 15%· ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ τοὐλάχιστον ὡς ἔγγιστα πόσα περιέχουν 2%, πόσα 5 καὶ καθεξῆς· διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ βασισθῇ εἰς οὐδένα ὑπολογισμόν. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἀκόμη νὰ διαθέσωμεν τὰ χώματα πρὸς τόσας δραχμὰς κατὰ τόνον· δὲν δυνάμεθα δηλ. ν’ ἀπαιτήσωμεν, ὥστε ὁ ἐργολάβος νὰ κανονίσῃ τὰς προσφορὰς πληρόνων ὡρισμένον ποσὸν κατὰ τόνον· διότι ὑπάρχει ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτῶν διαφορὰ ἀπὸ 1 ἕως 100, ὡς ἐκ τοῦ ποσοῦ καὶ τοῦ εἴδους τῶν μετάλλων, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς αὐτά. Μᾶς ἦλθεν ἀκολούθως ἡ ἰδέα, ἐὰν δὲν δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, ὥστε νὰ κανονίσῃ τὴν προσφοράν του ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου τοῦ μετάλλου, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἑκάστοτε ἀπὸ τὰς καμίνους καὶ νὰ συναινέσῃ, ὥστε ἐκ τοῦ μετάλλου τούτου νὰ δίδῃ εἰς τὸ δημόσιον ἓν ὡρισμένον ποσοστόν, ἀντὶ π. χ. νὰ προσφέρῃ τόσον τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, νὰ προσφέρῃ τόσον τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου· ἀλλ’ οὔτε τοῦτο δὲν μᾶς ἐφάνη δυνατὸν καὶ ὅσοι φρονοῦν τὸ ἐναντίον ἂς μὲ συγχωρήσουν νὰ τοῖς εἴπω, ὅτι δὲν ἐμελέτησαν τὸ πρᾶγμα ὅσον ἔπρεπε κατὰ βάθος· διότι ὁ μόλυβδος ἄλλοτε περιέχει μεγάλην ποσότητα ἀργύρου καὶ ἄλλοτε μικράν· ἄλλοτε περιέχει 500 μόνον γραμμάρια ἀργύρου καὶ ἄλλοτε κατὰ τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας ἐνταῦθα ἀναλύσεις, μέχρι 5,300 γραμμαρίων, ὥστε βλέπετε ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς περιεχομένης ποσότητος ἀργύρου εἰς τὸν μόλυβδον διαφέρει ὡς ἓν πρὸς δέκα. Ἐκ τούτων ἕπεται, ὅτι ὁ ἐξαγόμενος μόλυβδος ἄλλοτε μὲν θέλει ἔχει ἀξίαν μόνον 500 δραχμῶν κατὰ τόνον καὶ ἄλλοτε μέχρι 1,500 δραχμῶν κατὰ τόνον. Τοιαύτης δὲ διαφορᾶς ὑπαρχούσης, νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἐμβριθὴς καὶ σπουδαῖος ἐργολάβος δύναται νὰ ὁρίσῃ τὸ ποσοστὸν τῆς προσφορᾶς; ἀποκρίνομαι ὄχι· διότι ἐὰν ὁ ἐξαγόμενος μόλυβδος ἔχῃ ἀξίαν 500 δραχ. ὑποτεθῶσι δὲ τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς 350, τότε εἰς τὸν ἐργολάβον θέλουν μείνει 150 δραχ. καθαρὸν κέρδος διὰ πάντα τόνον ἐξαγομένου μολύβδου· ἑπομένως ἐὰν προσφέρῃ εἰς τὸν συναγωνισμὸν 30% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου, ὃ ἐστὶ ἐπὶ τῶν 500 δρχ., τότε θέλει πληρώσει δρ. 150 καὶ ἑπομένως δὲν θέλει μείνει εἰς αὐτὸν τίποτε, καὶ κανεὶς δὲν θέλει εὑρεθῆ τόσον ἀνόητος, ὥστε νὰ σᾶς δώσῃ ὅλον τὸ κέρδος καὶ νὰ εὐχαριστηθῇ αὐτὸς εἰς μόνην τὴν φροντίδα καὶ τοὺς κόπους τοὺς ὁποίους κατέβαλε. Ἀλλ’ ἂν ὁ μόλυβδος ἕνεκα τῆς μεγάλης ποσότητος τοῦ ἀργύρου ἔχῃ ἀξίαν 1500 δραχ. τότε ἠξεύρετε ἕως ποῦ δύναται νὰ φθάσῃ ἡ προσφορὰ τοῦ ἐργολάβου; δύναται νὰ ὑπερβῇ καὶ 60% διότι ἀπὸ τὰς 1500, ὅταν ἀφαιρέσητε τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι 350, θέλουν μείνει εἰς τὸν ἐργολάβον 1150, ἐὰν δὲ πληρώσῃ 60 ἐπὶ τῶν 1500, τότε θέσει σᾶς δώσει 900 δραχ. αἱ ὁποῖαι ἀφαιρούμεναι ἀπὸ τὰς 1150 ἀφίνουσιν εἰς αὐτὸν 250 δραχ. κατὰ τόνον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἂν θελήσητε νὰ ὑποχρεώσητε τὸν ἐργολάβον νὰ κανονίσῃ τὴν προσφοράν του ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου προϊόντος, δὲν θέλει ἔχει οὗτος κανὲν καθαρὸν διδόμενον, καμμίαν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηριχθῇ, καὶ διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἔξω θέλει κάμει προσφορὰς λίαν μικράς. Αὐτὸς εἶναι, κύριοι, ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον, καί τοι ἐπιθυμοῦντες, ὡς σᾶς εἶπον, ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν βάσιν τῆς καθαρᾶς προσόδου, εἴδομεν μὲ λύπην μας, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ τὸ πράξωμεν· διότι ἡ ἀκαθάριστος πρόσοδος εἴτε ἐπὶ τῶν χωμάτων προσδιοριζομένη, εἴτε ἐπὶ τοῦ μετάλλου, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται, δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀσφαλὴς καὶ βάσιμος. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Δεληγεώργης εἰς ἄλλας ἐπικρατείας πράττουν ὡς ἔγγιστα τοῦτο· ἐνδεχόμενον, ἀλλὰ μὴ λησμονῆτε ὅτι εἰς ἐκείνας τὰς ἐπικρατείας ὑπάρχει τελειοποιημένη ἡ βιομηχανία, ὥστε ἡ ἐκκαθάρισις καὶ ὁ διαχωρισμὸς τῶν μετάλλων γίνεται πλήρης· ἐνταῦθα ὅμως ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος τοιαύτη ἐκκαθάρισις καὶ ὅτι τὸ ἐξαγόμενον ἀπὸ τὰς καμίνους μέταλλον ἀποστέλλεται εἰς τὴν Εὐρώπην ἀκαθάριστον διὰ νὰ ὑποστῇ ἐκεῖ νέαν ἐκκαμίνευσιν καὶ νέαν ἀνάλυσιν. Ἐκάκισε μετὰ τοῦτο ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου τὸν τρόπον, καθ’ ὃν τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ἐννοεῖ νὰ εὑρίσκῃ τὴν ἀκαθάριστον ἀξίαν τοῦ μετάλλου, σᾶς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον εἶναι ἀνάγκη ἀπὸ πᾶσαν χελώνην νὰ λαμβάνηται ἓν δεῖγμα καὶ τοῦτο ν’ ἀποστέλληται εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ ν’ ἀναλύηται ὑπὸ χημικῶν ὅπως προσδιορίζεται παρ’ αὐτῶν ὁ μέσος ὅρος τοῦ περιεχομένου μετάλλου· ἀλλ’ ἐπρόσθεσεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν τὸ νομοσχέδιον ἀφίνει εἰς ἓν πρόσωπον, τὸν γενικὸν ἔφορον, δὲν ἐννοεῖ δὲ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παρίσταται οὗτος παντοῦ, νὰ λαμβάνῃ δείγματα ἀπὸ ὅλας τὰς χελώνας, ἀφ’ οὗ μίαν μόνον ἑταιρίαν ἔχοντες σήμερον βλέπομεν, ὅτι ἐξάγει 300 ἢ 400 χελώνας καθεκάστην, καὶ ἀφοῦ καὶ αὐτὴ δύναται νὰ πολλαπλασιάσῃ τὰς καμίνους της καὶ ἄλλαι ἑταιρίαι εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματισθῶσιν. Ἀλλά, κύριοι, μήπως, ἂν θελήσητε νὰ λάβητε τὰ δικαιώματά σας ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου, δὲν θέλετε ἀπαντήσει τὰς αὐτὰς δυσκολίας; Ἐὰν εἴπητε, ὅτι ἀντὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου θὰ λαμβάνωμεν τὸ δικαίωμά μας ἐπὶ τοῦ μολύβδου, ὅστις ἐξάγεται, δὲν εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχητε ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ δώσητε ὅλην σας τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ νὰ ἀναβιβάσητε τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ δύνανται ἀπὸ πᾶσαν κάμινον νὰ λαμβάνουν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνήκει; Ἢ ἐὰν θελήσητε νὰ λάβητε τὸ δικαίωμά σας εἰς χρήματα, δὲν θὰ ἦσθε ὑποχρεωμένοι νὰ κάμητε ἀναλύσεις διὰ νὰ ἴδητε ὁποῖον ποσὸν σᾶς ἀνήκει ἑκάστοτε; Δὲν συλλογίζεσθε δὲ ὅτι, ἂν παραδεχθῆτε τὸ σύστημα νὰ λαμβάνητε εἰς εἶδος, τρέχετε τὸν πολὺ σπουδαῖον κίνδυνον, τοῦ νὰ σᾶς δώσουν χελώνας, αἱ ὁποῖαι περιέχουν ὀλιγώτερον ἄργυρον; Δύνανται οἱ ὑπάλληλοί σας ν’ ἀπατηθοῦν εὐκολώτερα καὶ νὰ ἐκλέξουν τὰς χελώνας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θέλουν ἔχει πολὺ μικρὰν ἀξίαν. Ὥστε, κύριοι, αἱ αὐταὶ δυσκολίαι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ σύστημα τῆς καθαρᾶς προσόδου καὶ εἰς τὸ σύστημα τῆς ἀκαθαρίστου, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ τελευταῖον εἶναι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του τοιοῦτον, ὥστε δὲν δίδει εἰς τοὺς ἐργολάβους ἀσφαλῆ βάσιν διὰ νὰ στηρίξουν τὰς προσφοράς των.

§49ΜΠΡΑΤΣΙΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν;

§50ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Ἔπειτα.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτητε. (θόρυβος).

§52Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Δεληγεώργης ἀπαριθμῶν τὰ ἐλαττώματα τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου εὗρεν ὅτι πολὺ κακῶς ἐσκέφθησαν οἱ συντάξαντες αὐτὸ, διότι ἠθέλησαν νὰ διαθέσωσι τὰς ἐκβολάδας κατὰ μερίδας μικράς. Ἐν πρώτοις, κύριοι, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ παρατήρησις ὅτι μερὶς περιέχουσα 1,000,000 τόνων δὲν εἶναι, κατὰ τὴν κρίσιν μου, μικρά· διότι, ἂν παραδεχθῶμεν τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας ἐξετάσεις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου 1,000,000 τόνοι περιέχουσιν ἀξίαν ὑπερβαίνουσαν τὰ 30,000,000 δρ., καὶ ὅταν πρόκηται περὶ 30,000,000 νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ τὸ νομίζῃ ὡς μικρὸν πρᾶγμα. Ἀκολούθως ἐθαύμασα διὰ τὸν λόγον, ἐξ οὗ ὡρμήθη ὁ κ. Δεληγεώργης διὰ νὰ κατακρίνῃ τὴν κατὰ μερίδας διάθεσιν. Σᾶς εἶπεν ὅτι αὕτη θέλει ἀποβῆ ἐπιζήμιος διὰ τὸ δημόσιον, διότι ἀποκλείει τὰς μεγάλας ἑταιρίας, αἱ ὁποῖαι ὡς ἔχουσαι περισσότερα μέσα καὶ δυνάμεναι νὰ ἐνεργήσουν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐκβολάδων μὲ ὀλιγωτέρας δαπάνας εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρουν ἀνώτερον ποσοστὸν εἰς τὸ δημόσιον. Ἤκουσα, κύριοι, ὅτι ἡ κατὰ μεγάλα τμήματα καὶ κατὰ μεγάλας μερίδας διάθεσις προσόδου τινὸς τοῦ Κράτους ἀποκλείει τὸν συναγωνισμὸν καὶ ἐνδέχεται ἐκ τούτου νὰ ζημιωθῇ τὸ δημόσιον, ἀλλὰ πρώτην ἤδη φορὰν ἀκούω ὅτι ἡ κατὰ μικρὰς μερίδας διάθεσις δύναται νὰ φέρῃ τὸ ἀπευκταῖον ἀποτέλεσμα· ὅταν ἐκθέσητε εἰς δημοπρασίαν ἀντικείμενόν τι ἐξ ὁλοκλήρου ἢ εἰς μεγάλας μερίδας διῃρημένον, τότε ἀποκλείετε τοὺς μικροὺς κεφαλαιούχους καὶ ἑπομένως τρέχετε τὸν κίνδυνον νὰ κατακυρωθῇ τοῦτο εἰς μόνον τοὺς μεγάλους, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τοῦ περιωρισμένου αὐτῶν ἀριθμοῦ δὲν κάμνουν τὸν ἀπαιτούμενον συναγωνισμόν, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει πᾶσα ἡ δυνατὴ διὰ τὸ δημόσιον ὠφέλεια. Ὅταν ὅμως τὰ διαιρῆτε εἰς μικρὰς μερίδας, τότε ἔχετε τὸ πλεονέκτημα νὰ προκαλῆτε καὶ μικροὺς συναγωνιστάς, τῶν ὁποίων τὰ μέσα δὲν ἐπιτρέπουν νὰ λάβουν μεγάλας μερίδας· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποκλείει τοὺς μεγάλους καὶ ἰσχυροὺς ἀπὸ τοῦ νὰ λάβωσιν ὅλας τὰς μερίδας. Κατὰ τί θέλει βλάψει μίαν μεγάλην ἑταιρίαν, ἥτις ὡς ἐκ τῶν μεγάλων μέσων της εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρῃ 50%, ἐὰν ἀφήσωμεν ἐλεύθερον τὸν συναγωνισμὸν εἰς μικροὺς ἐργολάβους, οἵτινες ὡς μὴ ἔχοντες τὰ αὐτὰ μέσα δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ προχωρήσουν πέραν τῶν 40%; ἡ ἑταιρία, ἡ ὁποία εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ προσφέρῃ περισσότερα, αὕτη θέλει ἐξακολουθήσει τὰς προσφοράς της καὶ τοιουτοτρόπως θέλει συγκεντρώσει εἰς ἑαυτὴν ὅλας τὰς μερίδας. Διὰ τοῦτο ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Μεσολογγίου δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθή, ἐκτὸς ἂν ἐννοῇ, ὅτι διαιροῦντες τὰς ἐκβολάδας εἰς πολλὰς μερίδας, σκοπὸν εἴχομεν νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν εἰς οὐδένα ἐργολάβον νὰ παρουσιασθῇ ὑπερθεματιστὴς ἐπὶ πλειόνων τῆς μιᾶς μερίδος· ἀλλὰ τοιαύτη δὲν ἦτο ἡ ἰδέα μας. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ δημοπρατῶμεν τὰς ἐκβολάδας κατὰ μικρὰς μερίδας, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ παρουσιασθῶσι καὶ μικρότεραι ἑταιρίαι εἰς τὸν συναγωνισμόν· ἂν δὲ τῷ ὄντι αἱ μικραὶ ἑταιρίαι δὲν ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ κάμωσι τὰς αὐτὰς προσφοράς, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Δεληγεώργης, ὅπερ ὅμως ἐγὼ δὲν παραδέχομαι, πιστεύσατε ὅτι μόνον αὐταὶ θὰ πάθουν, ἀλλὰ τὸ δημόσιον δὲν θέλει ζημιωθῇ καθόλου· ἐὰν ἐπράττομεν διαφορετικά, ἠθέλομεν ἴσως ἀδικήσει τὰς μικρὰς ἑταιρίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὸν πλοῦτον ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται· ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς δύω ἢ τρεῖς μεγάλας ἑταιρίας, αὗται δύνανται νὰ συνεννοηθῶσι μεταξὺ των καὶ νὰ μὴ προσφέρωσι μεγάλα ποσά. Ἐθαύμασεν ἀκόμη ὁ κύριος Δεληγεώργης διὰ τί οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐφρόντισαν νὰ σημειώσουν ἐλάχιστόν τινα ὅρον τοῦ ποσοστοῦ ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἀλλ’ ἄφησαν τὰ πάντα ἀόριστα, καὶ ἐθαύμασε τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅτε συνέταττε τὸ νομοσχέδιον, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία προσέφερε 50% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἀλλά, κύριοι, ὕστερον ἀπὸ ὅσα ὁ ἴδιος ἀναλύων τὴν πρότασίν του ἐπέρανεν, εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω ἐγὼ διὰ τί δὲν ἐστηρίχθην εἰς τὴν πρότασιν τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας. Ἡ μεταλλευτικὴ ἑταιρία εἶναι ἀληθές, ὅτι προσέφερε 50% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἀλλ’ ἐνόει ὡς καθαρὰν πρόσοδον τὸ ὑπολειπόμενον ποσὸν, ἀφοῦ ἐκ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου ἤθελον ἀφαιρεθῆ πάντα τὰ ἔξοδα τῆς διαχειρίσεως κατὰ τὰ κατάστιχα τῆς ἑταιρίας καὶ προσέτι 10% διὰ τόκον καὶ χρεωλύσιον τῶν κεφαλαίων τῆς πρώτης ἐγκαταστάσεώς της. Καὶ ἡ μὲν ἑταιρία φρονίμως ποιοῦσα ἔκαμε τοιαύτην πρότασιν, διότι δὲν ἤθελεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ῥιψοκινδυνεύσῃ τὰ κεφάλαιά της, ἀλλ’ ἤθελε νὰ ἔχῃ τὰ πάντα ἐξησφαλισμένα· ἡμεῖς ὅμως ἐθεωρήσαμεν ἀσύμφορον εἰς τὸ δημόσιον ν’ ἀφήσωμεν τὰ ἔξοδα τῆς διαχειρίσεως εἰς τὰ κατάστιχα τῆς ἑταιρίας καὶ ἐσκέφθημεν ὅτι ταῦτα ἔπρεπε νὰ ᾖναι προσδιωρισμένα ἐκ τῶν προτέρων εἴτε διὰ τοῦ νόμου, εἴτε παρὰ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θέλει ἀποσταλῆ πρὸς ἐξέτασιν ἑκάστου σωροῦ καὶ ἑκάστης θέσεως ἐκβολάδων, τοῦτο δὲ, ὡς προφορικῶς μέλη τινα τῆς ἑταιρίας μὲ ἐβεβαίωσαν, δὲν ἀρέσει εἰς αὐτὴν, διότι τῆς εἶναι δύσκολον νὰ ὁρίσῃ ἐκ τῶν προτέρων τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προσφέρῃ εἰς τὸ δημόσιον, ἀφοῦ τὸ δημόσιον λαμβάνει τὸ μέτρον νὰ προσδιορίσῃ τὰ ἔξοδα τῆς ἐκκαμινεύσεως· διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν ἠδυνήθημεν νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν προσφορὰν τῆς ἐκμεταλλευτικῆς ἑταιρίας καὶ ἀφοῦ αὐτὴ ἡ βάσις ἔφυγεν ἀπὸ τοὺς πόδας μας, δὲν μᾶς ἔμενεν ἄλλη ἐφ’ ἧς νὰ στηρίξωμεν τὸν ἐλάχιστον ὅρον, ἀφήσαμεν δὲ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ πλειστηριασμοῦ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ μεγάλου συμβουλίου τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν πλειστηριασμὸν καλεῖται νὰ σκεφθῇ καὶ ἀποφασίσῃ, ἐὰν συμφέρῃ εἰς τὴν ἐπικράτειαν νὰ κατακυρώσῃ τεμάχιόν τι ἐκβολάδων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων προσφορῶν· τὸ συμβούλιον δὲ τοῦτο ἀφίνεται ἐντελῶς ἐλεύθερον νὰ κρίνῃ ἐὰν πρέπει νὰ κατακυρωθῶσι τεμάχια ἐκβολάδων ἐπὶ ταῖς γενομέναις προσφοραῖς, ἢ ν’ ἀποῤῥίψῃ ὅλας ταύτας καὶ νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ πλειστηριασμοῦ. Τὸ συμβούλιον τοῦτο, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπατηθῇ, διότι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν πρὸς τοῖς ἄλλοις τὰς ἐκθέσεις τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θέλει ἐξετάσει ἐκ τῶν προτέρων τὰς ἐκβολάδας καὶ θέλει φωτίσει καὶ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν κυβέρνησιν τόσον περὶ τῆς ἀξίας καὶ τοῦ ποσοῦ τῶν παραχωρουμένων μετάλλων, ὅσον καὶ περὶ τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν. Δὲν ἀρνούμεθα, κύριοι, ὅτι τὸ πρᾶγμα ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του εἶναι δυσχερέστατον, καὶ ὅτι παρουσιάζει μεγάλας περιπλοκὰς καὶ ἀνωμαλίας, ἀλλὰ μ’ ὅλα ταῦτα ἐσκέφθημεν, ὅτι συμφερώτερον διὰ τὴν ἐπικράτειαν εἶναι νὰ προέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸν ἀπὸ τοῦδε κανονισμὸν τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, διότι ἐὰν πράξῃ τοῦτο, θέλουν σπεύσει πολλοὶ ἡμεδαποὶ καὶ ξένοι νὰ ἐξετάσωσι τὰς ἐκβολάδας, ὠθούμενοι ἀπὸ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχουσι νὰ τὰς ἀγοράσωσι. Καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ μόνη ἡ κυβερνητικὴ ἐνέργεια θέλουσι τὸ συμπληρώσει πολλαὶ ἑταιρίαι ἐγχώριοι καὶ ξέναι, αἱ ὁποῖαι θὰ φροντήσωσι κατὰ τὸ διάστημα τὸ μεσολαβοῦν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου μέχρι τῆς κατακυρώσεως οἱασδήποτε μερίδος νὰ ἐνεργήσωσι διαφόρους ἀναλύσεις καὶ ἐξετάσεις. Ἐν ὅσῳ τὸ ἀντικείμενον μένει περιωρισμένον εἰς τὴν ἁπλῆν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ διαφωτισθῇ τὸ ἀντικείμενον, ὅσον ὅταν συνδράμωσιν εἰς τοῦτο καὶ ἰδιωτικαὶ προσπάθειαι, αἵτινες δὲν θὰ ἐπέλθωσιν ἂν δὲν ἀποφασισθῇ ἀπὸ τοῦδε ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως καὶ δὲν προκληθῇ συναγωνισμός, ὅστις εἶναι τὸ καλλίτερον πάντοτε κριτήριον εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀληθοῦς ἀξίας τῶν δημοσίων πραγμάτων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τάσσεται μακρὰ προθεσμία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πλειστηριασμῶν καὶ διὰ τὴν κατακύρωσιν τῶν ἐκβολάδων, εἶναι δὲ ἐνδεχόμενον ὁ πρῶτος πλειστηριασμὸς ν’ ἀποτύχῃ καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ. Μὴ πιστεύητε δὲ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ τούτῳ ἡ κυβέρνησις ἐξ οἱωνδήποτε μελῶν καὶ ἂν σύγκηται, θέλει σταυρώσει τὰς χεῖράς της καὶ δὲν θέλει προβῇ εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ ἀναλύσεις ἐν τῷ τόπῳ καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὅπως φωτισθῇ περὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐκβολάδων, ἐὰν δὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔχομεν δὲν εἶναι ἱκανὰ, θέλομεν ἐπικαλεσθῆ τὰ φῶτα καὶ τὴν συνδρομὴν ξένων ἐπιστημόνων καὶ περὶ τούτου ἐπιφυλαττόμεθα νὰ ζητήσωμεν παρ’ ὑμῶν τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἠθέλομεν πράξει τοῦτο ἀπὸ τοῦδε, ἀλλ’ εἶναι ἄτοπον νὰ ζητῇ τις ἀναπληρωτικὰς πιστώσεις ἀφοῦ αἱ τακτικαὶ δὲν ἐψηφίσθησαν εἰσέτι· ἐν καιρῷ λοιπὸν θὰ ζητήσωμεν παρ’ ὑμῶν τὰς ἀναγκαίας δαπάνας διὰ νὰ ἐνεργήσωμεν ὅλας τὰς ἀπαιτουμένας ἐρεύνας καὶ ἀναλύσεις πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθοῦς ἀξίας τῶν ἐκβολάδων. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἀπήντησα καθόσον ἠδυνάμην καὶ εἰς τὰ τρία θέματα τὰ ὁποῖα ἔθηκε καὶ ἀνέπτυξε ἐνώπιόν σας ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Δεληγεώργης. Δέν μοι μένει παρὰ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα ἐξήχθησαν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς παγκοσμίου ἐκθέσεως τῶν Παρισίων. Καλῶς ἔπραξεν ὁ κ. Δεληγεώργης ν’ ἀναφέρῃ ταύτην θέλων ν’ ἀποδείξῃ τὸ μέγεθος τοῦ πράγματος περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ χωρὶς τούτου ὅλοι εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον μέγα, ὥστε ἀξίζει τὸν κόπον νὰ συγκεντρώσωμεν ὅλην τὴν προσοχὴν καὶ ὅλην ἡμῶν τὴν μέριμναν ἵνα τὸ κανονίσωμεν κατὰ τὸν συμφερώτερον διὰ τὴν ἐπικράτειαν τρόπον· ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἐν τούτοις νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ ἐκθέσεις ἐκεῖναι ἦσαν πρὸ πολλοῦ γνωσταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸ πάντων δὲ τὰς ἐγνώριζεν ὁ ἔντιμος προκάτοχός μου κ. Χρηστίδης ὡς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, καὶ ὡς προεδρεύσας τῶν ἐν Ἑλλάδι ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῆς ἀποστολῆς προϊόντων εἰς τὴν παγκόσμιον ἔκθεσιν τῶν Παρισίων, ἐπίσης τὰς ἐγνώριζε καὶ ὁ προκάτοχος τοῦ κ. Χρηστίδου ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Γόρτυνος κ. Δεληγιάννης, διότι ἦτο πρέσβυς καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς κυβερνήσεως καθ’ ὃν καιρὸν ἔλαβε χώραν ἡ ἔκθεσις ἐν Παρισίοις. Ἀλλά, κύριοι, μὲ ὅλην τὴν ὑπόληψιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὰ φῶτα καὶ εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῶν ἐπισήμων ἐκείνων ἀνδρῶν τῶν ὁποίων τὴν ὑπογραφὴν φέρουσιν αἱ ἐκθέσεις, ὧν τεμάχια ἀνεγνώσθησαν ἐνώπιόν σας, βεβαιωθῆτε, ὅτι οὐδενὸς ἐξ ἡμῶν ἐφείλκυσαν σπουδαίως τὴν προσοχὴν, διότι αἱ ἐκθέσεις αὗται διαλαμβάνουν ὅτι ὁ μόλυβδος ὁ ἐξαγόμενος ἀπὸ τὰς σκωρίας τοῦ Λαυρίου περιέχει τρία ἕως τέσσαρα χιλιόγραμμα ἀργύρου κατὰ τόνον, ὅλαι δὲ αἱ ἀναλύσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εὗρον εἰς τὸν μόλυβδον τοῦτον ποσὸν ἀργύρου ἀνώτερον τῶν 450 γραμμαρίων. Ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ χημεία εἶναι ἐπιστήμη ἀλάνθαστος, καὶ ὅτι εἷς χημικός, ὅταν θέτῃ εἰς τὴν κάμινόν του οἱανδήποτε οὐσίαν, εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἴπῃ μὲ ὅλην τὴν ἀκρίβειαν τί περιέχει αὐτὴ, δὲν δύναμαι ποτὲ νὰ κάμω τὸ ἄδικον εἰς τοὺς παρ’ ἡμῖν χημικούς, καὶ νὰ τοὺς θεωρήσω τόσον ἀμαθεῖς καὶ τόσον ἀνικάνους, ὥστε νὰ ὑποθέσω, ὅτι θέτοντες εἰς τὴν κάμινον αὐτῶν μόλυβδον περιέχοντα τρία χιλιόγραμμα ἀργύρου νὰ εὑρίσκουν μόνον 400 γραμμάρια. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι οἱ ἡμέτεροι χημικοὶ γνωρίζουν κάλλιστα τὴν ἐπιστήμην των καὶ ἔχω πλήρη πεποίθησιν εἰς τὰ ἐξαγόμενα τὰ ὁποῖα μᾶς παρουσιάζουν. Οὗτοι, ὁσάκις ἀνέλυσαν μόλυβδον ἐξαχθέντα ἀπὸ τὰς σκωρίας τοῦ Λαυρίου, μᾶς εἶπον ὅτι δὲν περιέχει παρὰ τετρακόσια γραμμάρια ἀργύρου, ἐσχάτως δὲ ἀνεβίβασαν τὸ ποσὸν εἰς ἑξακόσια πεντήκοντα καὶ τὸν λόγον τῆς αὐξήσεως ταύτης μᾶς ἔδωκαν ἐν τῇ ἐκθέσει των, εἰπόντες ὅτι ἡ διαφορὰ αὕτη προέκυπτε, διότι ἀπό τινος καιροῦ ἡ ἑταιρία Ῥοῦ ἀνεμίγνυε εἰς τὰς σκωρίας καὶ χώματα λαμβάνουσα αὐτὰ ἐκ τῶν πλουσιωτέρων, καὶ ἕνεκα τούτου τὸ ποσὸν τοῦ ἀργύρου εἶναι ἀνώτερον· διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐπαναλέγω ὅτι αἱ ἐκθέσεις τῶν σπουδαίων ἀνδρῶν τῆς παγκοσμίου ἐκθέσεως δὲν εἶναι ἰσχυραὶ δι’ ἐμὲ, ὅπως θεωρήσω μὴ ἀκριβῆ τὰ ἐξαγόμενα τὰ ὁποῖα αἱ ἡμέτεραι ἐπιτροπαὶ παρουσίασαν, καὶ τόσον εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὥστε, ἐνῷ ὑπάρχει πρὸ πολλῶν ἐτῶν αἴτησις τῆς ἑταιρίας Ῥοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δι’ ἧς ἀπαιτεῖ νὰ γείνῃ ἀναθεώρησις τῆς καθαρᾶς προσόδου ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ πληρώνῃ τὰ 10% διὰ τὰς ἰδιοκτήτους σκωρίας καὶ τὰ 30 διὰ τὰς ἐθνικὰς, καμμία κυβέρνησις δὲν ἔδωκε προσοχὴν εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην, οὐδὲ ἔλαβεν ἴσως τὸ θάῤῥος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναθεώρησιν, ἐνῷ ἂν ἦτο ἀληθὲς ὅτι ἕκαστος τόνος μολύβδου ἐξαγόμενος περιεῖχε τρία χιλιόγραμμα ἀργύρου βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ ἑταιρία δὲν ἤθελεν παρουσιάσει τοιαύτην αἴτησιν, διότι ἐκ τῆς ἀναθεωρήσεως ἤθελε προκύψει, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ 24 δραχ. καὶ 42 λεπτὰ κατὰ τόνον, ἀλλὰ ποσότητα πολὺ μεγαλειτέραν. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν σᾶς χρειάζεται ἄλλη ἀπόδειξις περὶ τοῦ ὅτι πολὺ ὀλίγην προσοχὴν ἔδωσαν οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ τῶν οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν Παρισίων. Τελειώνω, κύριοι, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι ἀφοῦ εὑρέθη μία περιουσία τόσον πλουσία ἡ ὁποία ἀνεγνωρίσθη ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ κράτος, καὶ ἀφοῦ τὸ κράτος εὑρίσκεται εἰς δεινὰς οἰκονομικὰς στενοχωρίας, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναβάλληται ἡ διάθεσις αὐτῆς. Φρονῶ δὲ ὅτι διὰ τῆς ἀπὸ τοῦδε ψηφίσεως τῆς διαθέσεως θέλει δοθῆ ἀφορμὴ νὰ ἐξετασθῇ καλλίτερον τὸ ἀντικείμενον τοῦτο παρὰ ἐὰν ἀναβάλητε νὰ παραπέμψητε τὴν περὶ τούτου ἀπόφασίν σας εἰς ἕτερον νόμον.

§53ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κάμωμεν τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶπον, ὅταν πρῶτον ὡμίλησα, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς εἶναι, ὡς ὑποθέτω, νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ πρώτῃ ἀναγνώσει ἐμβριθῶς, καὶ ὅτι εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε νὰ μὴ σπεύδωμεν νὰ κάμνωμεν συζητήσεις καὶ ἀναγνώσεις ματαίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσκάλεσε συζήτησιν πολὺ ἐκτεταμένην, ἐφ’ ὅσων εἶπε πρέπει ν’ ἀπαντήσωμεν, πῶς θέλετε ἤδη νὰ συζητήσωμεν τὸν νόμον;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν βʹ. καὶ γʹ. ἀνάγνωσιν ἀκόμη.

§57ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μελετήσωμεν καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα.

§58ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἀναβληθῇ διὰ σήμερον, ὅστις θέλει ἂς ὁμιλήσῃ.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξερχόμενοι). Αὔριον, αὔριον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἡ συνεδρίασις θ’ ἀρχίσῃ εἰς τὰς δύω· ἐθυμηθῆτε δὲ ὅτι ἀπεφασίσατε ὅτι, ἐὰν μέχρι τῶν 2 καὶ ¼ δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, νὰ διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 6 παρὰ 10/60 Μ. Μ.