1871.02.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40

Τῆς 25 Φεβρουαρίου 1871

(Πέμπτη).

(Ὥρα 2 παρὰ 10|60).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων ὄντων τῶν ἑξῆς βουλευτῶν.

Μετὰ ταῦτα ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μερικοὶ συνταξιοῦχοι τῆς νήσου Τήνου προσήγαγον εἰς τὴν βουλὴν ἀναφορὰν, δι’ ἧς ζητοῦν θεραπείαν τῆς θέσεώς των, καθόσον πρὸ ἑνὸς ἔτους ἔχουν νὰ λάβουν σύνταξιν. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§2ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ γνωστὸν εἰς τοὺς συνταξιούχους, ὅτι τὰ αἴτια διὰ τὰ ὁποῖα γίνεται ἡ καθυστέρησις εἶναι σπουδαῖα, εἶναι τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα δὲν θεραπεύονται δι’ ἀναφορῶν, διότι εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων προσεκολλήθη καὶ τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῆς Ἑπτανήσου καὶ ἐπεβαρύνθη μὲ πολλὰς ἐκπτώσεις. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ἐφετεινὸν θὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε νὰ γίνεται ταχυτέρα τοῦ λοιποῦ ἡ πληρωμή.

§3ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς ἔχει ἕτοιμον νομοσχέδιον περὶ συνταξιούχων.

§4ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§5ΔΑΓΡΕΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐγένετο λόγος, καὶ λόγος, πολὺς, περὶ μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων, ἡ ὁποία στερεῖται σήμερον δυστυχῶς. Ἐπειδὴ τινὲς ἐξ ἡμῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ, ἐζητήσαμεν πέρυσι νὰ ἐξετασθῇ ἡ κατάστασις τοῦ ταμείου καὶ, εἰ δυνατὸν, νὰ ἔλθῃ καὶ ἀναθεώρησις τοῦ νόμου, αἱ παρατηρήσεις μου ὅμως τότε παρεξηγήθησαν, καὶ πολλὰ παράπονα ἐγένοντο, μ’ ὅλον τοῦτο κατέληξεν ἡ βουλὴ εἰς ἓν συμπέρασμα, ἐζητήθη καὶ ἐγὼ ἐπρότεινα ἡ κυβέρνησις πρὸ τοῦ τέλους τῆς συνόδου νὰ ὑποβάλῃ μίαν στατιστικὴν τῶν συνταξιούχων, τὴν ἑξῆς, πόσοι μισθοδοτοῦνται ἐκ τῶν ἐξυπηρετησάντων κατὰ τὸν ἀγῶνα, πόσοι μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων μήπω προκαταβαλόντες, πόσοι μισθοδοτοῦνται καταβαλόντες, εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε κατὰ τὸ πλεῖστον, καὶ πόσα δίδονται εἰς τοὺς ἐν Ἑπτανήσῳ συνταξιούχους κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν πολλὰ παράπονα καὶ λέγεται, ὅτι τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων τοῦ πρώην Ἑλληνικοῦ βασιλείου πηγαίνει νὰ ναυαγήσῃ κατὰ πρῶτον λόγον ἐκ τῆς προσθήκης τῶν συνταξιούχων τῆς Ἑπτανήσου. Τὴν πρότασίν μου αὐτὴν ἐπαναλαμβάνω καὶ ἤδη καὶ παρακαλῶ τὴν βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως φέρῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, εἰς τὰς ὁποίας προσθέτω καὶ τοῦτο· νὰ μᾶς πληροφορήσῃ καὶ πόσον περίσσευμα ὑπῆρχεν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῆς Ἑπτανήσου καθ’ ὃν καιρὸν ἡνώθη μετὰ τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων τῆς πρώην ἐλευθέρας Ἑλλάδος, πρὸς δὲ καὶ ἐὰν χρήματα ἐκ τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων ἐξωδεύθησαν εἰς ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ὅλα ταῦτα πρέπει νὰ ἔλθουν ταχύτατα ἵνα σκεφθῇ ἡ βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις τί ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ· ἄνευ αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν.

§6ΣΕΡΒΟΣ. Δὲν ἀντιλέγω εἰς τὸ νὰ δοθῶσιν ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ κ. Δαγρὲς, μάλιστα προσθέτω, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην αὐτῶν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν γεγονότων, πρὸς δὲ παρακαλῶ εἰς τὰς πληροφορίας νὰ σημειωθῇ καὶ τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον παρεδόθη εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν, καὶ τὸ ὁποῖον ἀπήρτιζε τὸ ἑπτανήσιον ταμεῖον, καὶ δεύτερον πόσα ποσὰ συντάξεων ἐπληρώθησαν μέχρι τοῦδε εἰς τοὺς Ἑπτανησίους· διότι ἐκ τοῦ ἐξαγομένου τούτου θέλει διαφωτισθῆ μία μεγάλη ἀνακρίβεια, ἡ ὁποία ὑπάρχει διαδομένη, ὅτι τὸ ταμεῖον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐσυγχωνεύθη μετὰ τοῦ ἑλληνικοῦ πρώην ταμείου ἐπέφερε τὴν χρεωκοπίαν· τότε θ’ ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ ἑκατομμύριον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐκ τῆς Ἑπτανήσου, ἀκόμη δὲν ἐξηντλήθη.

§7ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξηντλήθη.

§8ΣΕΡΒΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ἐξηντλήθη εἰσέτι, τὰ πράγματα θὰ τὸ ἀποδείξουν· συνέβη δὲ καὶ ἓν μέγα ἀτόπημα, διότι μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου ἀφέθησαν οἱ Ἑπτανήσιοι ὑπηρέται τοῦ δημοσίου καὶ ἐτέθησαν κατὰ μέρος διὰ νὰ λάβουν σύνταξιν, ὅπερ ἀποτελεῖ ἓν μέγα κυβερνητικὸν ἀτόπημα, διότι τὸ ὑπόλοιπον τὸ ὁποῖον εἶχε μείνει, αἱ 250 χιλιάδες δραχμαὶ, εἰς τὸ ταμεῖον θὰ ἦσαν σήμερον 700 χιλιάδες, βλέπετε πόσον εὔπορον θὰ ἦτο ἂν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὸ τὸ κυβερνητικὸν ἀτόπημα;

§9ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπῆρχε τριπλάσιος ἀριθμὸς ὑπαλλήλων καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ τοὺς ἐλαττώσωμεν.

§10ΣΕΡΒΟΣ. Μετὰ τὸ τοιοῦτον κρίνω εὔλογον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κυβερνήσεως ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου. Τέσσαρας ἢ πέντε ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως τῆς περυσινῆς Συνόδου ἐγένετο σπουδαία συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου· δὲν ἐπῆλθε δὲ κανὲν ἀποτέλεσμα, μολονότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐρχώμεθα πάντοτε εἰς ἓν ἐξαγόμενον. Ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ παρελθόντος ἔτους μέχρι σήμερον δὲν ἐδόθη οὐδὲ ὀβολὸς εἰς τοὺς συνταξιούχους εἴτε τῆς Ἑπτανήσου, εἴτε τοῦ πρώην Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τοῦτο εἶναι σκληρὸν, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, εἴτε οἱ κληρονόμοι αὐτῶν, κατέβαλον ἓν κεφάλαιον ἐπὶ προσδοκίᾳ τῆς ἀπολαβῆς μιᾶς συντάξεως· τί γίνεται δὲ σήμερον; αὐτοὶ οἱ καταβαλόντες ὑστεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου καὶ εὑρίσκονται ἠναγκασμένοι νὰ παραχωρήσωσιν αὐτὸ τὸ δικαίωμά των διὰ τὸ ἥμισυ· ἐπληροφορήθην δὲ μὲ ἄλγος τῆς ψυχῆς μου, ὅτι αὐτοὶ εὑρέθησαν ἠναγκασμένοι νὰ παραχωρήσωσιν ἀκόμη αὐτὸ τὸ δικαίωμά των καὶ δι’ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως· τὸ πρᾶγμα εἶναι σκληρὸν, καὶ εἶναι ἀνάγκη, εἶναι κατεπεῖγον ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ εἰς θεραπείαν ὅπως ἀποκρούσῃ τὰ ἀπευκτέα ἀποτελέσματα. Ἐπληροφορήθην μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἡτοίμασε νομοσχέδιον, ὅπερ θεραπεύει τὴν ἀνάγκην ταύτην, τοὐλάχιστον διὰ τὸ παρελθὸν καὶ διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἤδη ἕτοιμον, παρακαλῶ νὰ ἔλθῃ ὅσον τάχιστα εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ δοθῶσι δὲ καὶ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. Δαγρὲς ἐζήτησε.

§11ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§12ΣΕΡΒΟΣ. Ἐγὼ τέλος πάντων παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ θεωρήσῃ αὐτὸ τὸ θέμα ὡς ἓν ἐκ τῶν πρώτων συζητησίμων.

§13Μ. ΠΑΡΙΣΣΗΣ. Τί γίνεται τέλος πάντων ἡ ἀναφορά; Πρέπει διὰ μιᾶς ὁποιασδήποτε τέλος πάντων ἀποφάσεώς μας νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἵτινες οὐδὲν ἄλλο ζητοῦν ἢ ὅ,τι κατέβαλον.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ λοιπόν. — Ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν ἐξελέξατε διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Λαυρίου, λίαν δραστηρίως ἐνεργοῦσα, συνῆλθε σήμερον, εἰργάσθη, ἐζήτησε πληροφορίας, καὶ προβαίνει δραστηρίως εἰς τὴν ἐργασίαν της.—Ὁ κύριος Δεληγεώργης μοὶ ἀπηύθυνε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν. Κύριε Πρόεδρε, Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπιστολὴν, δι’ ἧς εὐηρεστήθητε νὰ μοὶ ἀναγγείλητε, ὅτι ἐξελέχθην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λαυρίου, ὅτι ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἰουλίου ἀπεφάνθην περὶ τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων· διότι τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, μόνον ἀφοῦ ἐπείσθη ὅτι τὰ μεταλλοῦχα χώματα περὶ ὧν ἤδη πρόκειται δὲν παρεχωρήθησαν τῇ ἑταιρίᾳ, διέταξε τὴν καταμέτρησιν καὶ τὴν ἀνάλυσιν αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὑποθέτω, ὅτι ἡ Βουλὴ διὰ τῆς συστάσεως εἰδικῆς ἐπιτροπῆς θέλει νὰ μάθῃ τίς ἡ νόμιμος καὶ δικαία γνώμη, καθῆκόν μου εἶναι ν’ ἀπέχω τῆς ἀνατεθείσης μοι ἐντολῆς, ὅπως ὑποστηρίξω κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν ἣν ὡς ὑπουργὸς ἐπρέσβευσα καὶ εἰς πρᾶξιν ἔθεσα, γνώμην, δι’ ἣν μάλιστα ὀφείλω καὶ λόγον. Μένω μὲ τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου. 24 Φεβρουαρίου 1871.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Σερπιέρης ἀπευθύνει εἰς τὴν Βουλὴν ὡσαύτως τὴν ἑξῆς ἀναφοράν. Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἐν τῇ δημοσιευθείσῃ συλλογῇ τῶν ἀφορώντων τὸ πρὸς ἐμὲ παραχωρηθὲν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου Λαυρίου μεταλλεῖον παρελήφθη ἡ περὶ παραχωρήσεως αἴτησίς μου, ἥτις μετὰ τῆς διακηρύξεως τοῦ κ. Νομάρχου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 387 τῆς 2 Μαΐου 1864 φύλλῳ τῆς «Παλιγγενεσίας». Θεωρῶν ἀναγκαῖον νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὰ ἔγγραφα ταῦτα καὶ ἡ αἴτησίς μου ἐκείνη, ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθη ἡ δοθεῖσά μοι παραχώρησις, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑμῖν, κύριε Πρόεδρε, συνημμένως 150 ἀντίτυπα τῆς αἰτήσεως ταύτης καὶ τῆς διακηρύξεως τοῦ Κ. Νομάρχου. Ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ θέλει εὐαρεστηθῆ ἡ Σεβαστὴ Βουλὴ νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι ἐζήτησα νὰ μοὶ δοθῇ τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῆς ἐξορύξεως τῶν ἀρχαίων μεταλλείων καὶ τῶν μεταξὺ αὐτῶν παρουσιαζομένων μεταλλευμάτων τοῦ ἀργυρούχου ἐνθείου μολύβδου εἴτε ἐπὶ δημοτικῶν, εἴτε ἐπὶ ἰδιωτικῶν ἢ καὶ ἐπὶ μοναστηριακῶν ἢ ἄλλων τυχὸν δημοσίων γαιῶν, καὶ ἐξήγησα τὴν πρόθεσίν μου νὰ καμινεύσω ταῦτα μετὰ τῶν σκωριῶν, ἤτοι ἐζήτησα τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἤδη μεταλλεύματα, ὧν τὴν ἐξώρυξιν καὶ καμίνευσιν μετὰ τῶν σκωριῶν ἤρχισα πρό τινος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Φεβρουαρίου 1871. Εὐπειθέστατος I. B. SERPIERI.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀπευθύνει ὁ κ. Σερπιέρης εἶναι ἐδώ.

§17ΛΕΚΚΑΣ. Αὐτὰ ἐζητήθησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, εἶναι περιττὸν νὰ λαμβάνῃ τὸν κόπον ὁ κύριος Σερπιέρης, φροντίζομεν ἡμεῖς.

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ νὰ θέσῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς χήρας Λόϋδ.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τεθῇ εἰς τὴν σειρὰν, ἔχομεν ἤδη δέκα ἀντικείμενα· θὰ ὁρισθῇ ἑνδέκατον.

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον ἡμέρα συζητήσεως.

§22ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ διέλθῃ ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν.

§23ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρὸ δύο μηνῶν εἶναι ἐδὼ, ἂς τὸ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ, ἐγὼ ὑπέβαλον νομοσχέδιον, καὶ ζητῶ νὰ ἔλθῃ ἡ σειρά του.

§24ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης, διότι ἡ βάσις τοῦ νόμου ἀφορᾷ νομικὸν ζήτημα μᾶλλον ἢ οἰκονομικόν.

§25ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὡς πίστωσις, πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§26ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§27ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἔχωμεν ἔκθεσιν τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς, καὶ, εἰ δυνατὸν, τάχιστα, ἐντὸς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος... Ὡς ἔχει ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν δικαστικὴν, διότι μᾶλλον στηρίζεται εἰς λόγον βοηθήματος ἢ δημοσίου ἀσφαλείας καὶ ἁρμοδία εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν. Ἐὰν καλῶς δὲ γίνηται ἡ πρότασις, εἶναι ἀντικείμενον τῆς οὐσίας. Νομίζω ὅτι οὕτω διευκολύνομεν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἀξίωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἥτις εἶναι εὔλογος.

§28ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὸ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἔχει λόγον, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τὸ εὗρε καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸ τὸ κονδύλιον, δὲν ἐθεώρησεν ὅμως εὔλογον νὰ τὸ ἐξετάσῃ.

§29ΔΑΓΡΕΣ. Τὴν Κυριακὴν νὰ ἔλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ τὸ ἐξετάσῃ.

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Δύω γνῶμαι ἐξεφράσθησαν, κ. πρόεδρε, ἡ μὲν, ὅτι ἀπαιτεῖται προεξέλεγξις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ μία τῶν ἐπιτροπῶν οἱαδήποτε, ἡ ἄλλη, ὅτι πρέπει νὰ ἐγγραφῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ συζητηθῇ ἀμέσως. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν πρώτην πρότασιν, διότι δὲν ἐννοῶ διὰ τί νὰ σπεύσωμεν, διὰ τί νὰ μὴ διέλθῃ τὴν κανονικὴν πορείαν τὸ νομοσχέδιον, διὰ τί νὰ μὴ προηγηθῇ ἡ προεξέλεγξις τῶν ἐπιτροπῶν, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐκθέσεις των· τί τρέχει, κύριοι; διὰ τί τὸ κατεπεῖγον; μήπως ὁ Κατιλίνας κρούει τὰς πύλας τῆς πόλεως; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν βλέπω τὸ κατεπεῖγον.

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διότι πρέπει τέλος πάντων νὰ τελειώσῃ.

§32ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰμὴ μετὰ τὴν κανονικὴν προεξέλεγξιν αὐτοῦ ἐκ μέρους ἐπιτροπῆς τινος οἱασδήποτε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐγγράφομεν ἐν τούτοις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, τότε ἀποφασίζομεν τί θὰ γείνῃ.

§34ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, ἂν ὁ δήμαρχος Πειραιῶς ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφά τινα, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ὅτι ἤθελε τυπώσει καὶ διανείμει εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν σειρὰν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ σιδηροδρόμου.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. δήμαρχος ἔφερε σήμερον τὰ ἔγγραφα, καὶ ἐντὸς τῆς ἡμέρας διανέμονται εἰς τοὺς Κ. Βουλευτάς.

§36ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ἀπεφασίσθη ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπῆρξε διαφωνία, εἶπον νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του καὶ προσκληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ, τότε ἕκαστος ὑποστηρίζει τὴν ἰδέαν του.

§38ΣΑΡΑΒΑΣ. Θὰ ἀποφασισθῇ πρῶτον ἂν θὰ ὑπάρξῃ προεξέτασις.

§39ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρατηρεῖτε, κύριε πρόεδρε, ὅτι ἀποφασίσαντες ὅ,τι ἀπεφασίσατε, ἐμμέσως ἐλύσατε τὸ ζήτημα, νὰ συμβουλευθῆτε τὴν Βουλήν. Διὰ τῆς ἐγγραφῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐλύσατε ἀρνητικῶς τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ προηγηθῇ ἡ τῶν ἐπιτροπῶν προεξέτασις.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόλου, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνεγνώσθη οὔτε διὰ πρώτην φοράν.

§41ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑποθέτετε ὅτι, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του, τότε δύνασθε νὰ τὸ παραπέμψητε εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί ὄχι;

§43ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀλλ’ ἐδῶ πολλοὶ φρονοῦν τὸ ἐναντίον.

§44ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ τώρα πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ.

§45ΔΑΓΡΕΣ. Ἐννοοῦμεν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ προηγουμένως ἡ ἐπιτροπή, διότι συνδέεται μὲ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν πρὸ ἐξετάσεως.

§46ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ῥητῶς· ἐννοεῖ νὰ ἀφήσῃ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα ἂν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον πρὸς προεξέλεγξιν, ἢ θέλει νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ συζητηθῇ ἅμα ἔλθῃ ἡ σειρά του;

§47ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἂν ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐκτελέσῃ τὸ χρέος της θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ἐγγράψῃ ἀπ’ εὐθείας.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μίληση, διὰ νὰ σᾶς ἡσυχάσω ὅτι δὲν ἔκαμα αὐθαιρεσίαν, σᾶς εἶπον, ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἔλθῃ εἰς ψηφοφορίαν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, τότε ἠδύνατο νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ σεῖς, ὡς ἀρχαῖος βουλευτὴς, γνωρίζετε ὅτι τὰ νομοσχέδια μετὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὥστε τὸ ζήτημα ἔμεινεν ἄθικτον, ἂν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ ἀπὸ τοῦδε, λύσατέ το.

§49ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅλοι συμφωνοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι οἱ μὲν διϊσχυρίζονται ὅτι πρέπει νὰ ἐπεξεργασθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, οἱ δὲ, ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν. Ἐγὼ ὑποστηρίζω ἄλλην ἰδέαν, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μεθ’ ἑνὸς πρέσβεως, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐσωτερικῶν· αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου καὶ κάμετε ὅ,τι θέλετε· αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ γνωμοδοτήσῃ περὶ τῆς παραδοχῆς ἢ μή.

§50ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι σύμβασις, εἶναι πίστωσις, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ κᾀμμίαν ἄλλην ἰδιότητα παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ πιστώσεις· ὅπου ἐπῆγαν αἱ πιστώσεις ὅλαι, ἐκεῖ θὰ ὑπάγῃ καὶ αὐτή.

§51ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου, τὸ πρᾶγμα εἶναι σοβαρὸν διά τε τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου. Ἑπομένως ὅσοι δύνανται νὰ γνωρίζουν περισσότερα ὡς ἐκ τῆς φύσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἀπαρτίζουν τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν, διότι τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ πηγάζει ἀπὸ ἐξωτερικὴν ἀνάγκην.

§52ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὴν τιμὴν τοῦ τόπου καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ τόπου τὴν ἀφορᾷ τὸ δίκαιον καὶ ὄχι ἀπαίτησις μὴ στηριζομένη εἰς τὸ δίκαιον· τὸ ἀντιβαῖνον εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου προσβάλλει καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἔθνους. Ἐγὼ ἀπορῶ πῶς θέλει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν· ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ κᾀμμία διπλωματικὴ ἐνέργεια, θὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν στηρίζηται εἰς τὰς καθόλου ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ἂν δὲν στηρίζηται εἰς αὐτὰς, δὲν ὑπερασπίζῃ τὰ συμφέροντα τοῦ κράτους. Ἔχετε μίαν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἂν ᾖναί τι κατεπεῖγον, νὰ γείνῃ λόγος τί κίνδυνον τρέχει τὸ κράτος διὰ νὰ τὴν κηρύξωμεν κατεπείγουσαν. Διατί νὰ ταπεινούμεθα εἰς πᾶσαν αἴτησιν; Ἂν δὲν ᾖναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ποῦ θὰ παραπεμφθῇ; εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Φρονῶ λοιπὸν πῶς δὲν εἶναι ζήτημα ὅτι θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§53ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ τὸ πληρώσωμεν κατὰ συνέπειαν μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἔγεινε μεταξὺ τῆς κυβερνήσεώς μας καὶ μιᾶς ἄλλης δυνάμεως. (Διάλογοι). Ἐπειδὴ λοιπὸν προέρχεται ἀπὸ μίαν σύμβασιν λαβοῦσαν χώραν μεταξὺ τῆς κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου τοῦ κυρίου Δεληγεώργη καὶ μιᾶς ἄλλης ξένης δυνάμεως, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἁρμοδιωτέρα νὰ κρίνῃ περὶ τῶν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκινήθησαν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχει ἔργον νὰ ἐξετάζῃ πιστώσεις στηριζομένας ἐπὶ κειμένων νόμων καί, ἐπειδὴ ἐδῶ πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν νέον νόμον διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος οὐδεμιᾶς ἄλλης ἐπιτροπῆς, πλὴν τῆς τῶν ἐξωτερικῶν.

§54ΣΕΡΒΟΣ. Μὲ λύπην μου εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς τὸν προαγορεύσαντα, διότι αἱ ἰδέαι ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη μοὶ φαίνονται οὐχὶ ἀποχρῶσαι. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξελέγχει πᾶσαν πίστωσιν καὶ αὐτὴ δύναται νὰ ᾖναι ἢ μὴ παραδεκτή. Τὸ παραδεκτὸν μιᾶς πιστώσεως δύναται νὰ ἐρείδηται ἐπὶ μιᾶς ἀκαταμαχήτου ἀνάγκης. (Διάλογοι). Ποῖον νόμον ἔχει ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅταν ἐξελέγχῃ μίαν γενναιοδωρίαν γενομένην χάριν περιθάλψεως; οὐδένα· ἔχει ὅμως μίαν ἀνάγκην, ἡ ὁποία τὴν ζητεῖ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ λοιπὸν θὰ εἴπῃ, προέρχεται ἐξ αὐτῆς τῆς ἀνάγκης, εἶναι ἢ δὲν εἶναι δεκτή, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ. Τὸ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν τῆς δικαιοσύνης ἢ ἄλλην, τοῦτο δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθόν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς δικαιοσύνης ἔχει τι κοινὸν μὲ τοῦτο; οὐδέν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν, αὐτὴ ἔχει ἀντικείμενον καὶ σκοπὸν νὰ προσχεδιάζῃ τινὰ πράγματα ἔχοντα σχέσιν μὲ τὰ οἰκονομικά· πρόκειται περὶ τούτου; οὐχί. Προκαλεῖται ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ δώσῃ ἢ μὴ τὴν πίστωσιν. Αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον συνάπτεται καὶ οἰκονομικῶς καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς παραδοχῆς· ἀμφότερα ταῦτα ὑπάγονται εἰς τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ αὐτὴ εἶναι ἁρμοδιωτέρα, διότι αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ μᾶλλον πολυμελὴς ἐπιτροπὴ καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ ἐξελέγχῃ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀντικείμενον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, θὰ ἐρωτήσω πρῶτον ἂν παραδέχηται ἡ Βουλὴ νὰ μείνῃ καὶ λέγω νὰ μείνῃ, διότι εἰς αὐτὴν ὑπάρχει ἤδη, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι). Παρεδέχθη.

§56ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς πέντε ἡμερῶν νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της, ἄλλως θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν (διάλογοι).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρακαλεῖται ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ μέχρι τῆς Κυριακῆς νὰ συνέλθῃ καὶ κάμῃ ἔκθεσιν. Κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν βλέπω τεθειμένον ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ βοηθείας εἰς τοὺς κατοίκους Βονίτσης, Ξηρομέρου καὶ Βάλτου. Ἐπειδὴ χθὲς ἡ Βουλὴ τὸ ἐκήρυξεν ὡς κατεπεῖγον καὶ τὸ παρεδέχθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, τὸ προεδρεῖον ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ ἐγγράψῃ πρῶτον. Ἐπιτρέπει ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις;

§58ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον· ἡ ἀρχὴ γίνεται δεκτὴ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν;

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν διὰ δευτέραν φορὰν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Γουλιμῆς παρουσιάζει τροπολογίαν τινὰ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ ὅπως τὴν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν αὔριον.

§62ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, κ. πρόεδρε, ἡ τροπολογία αὐτή.

(Ἀναγινώσκεται ἔχουσα ὡς ἕπεται)·

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ βοηθείας πρὸς τοὺς ἐκ σιτοδείας πάσχοντας κατοίκους Βονίτζης, Ξηρομέρου καὶ Βάλτου. Τὸ ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 ποσὸν «ἀντὶ ὀγδοήκοντα χιλιάδων» αὐξάνεται εἰς «ἑκατὸν». Ἡ ἀρχὴ τοῦ 2 ἄρθρου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου αἱ ἑβδομήκοντα πέντε χιλιάδες θέλουσι κτλ.» Ἐν δὲ τῷ τέλει τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῇ. «Αἱ δὲ λοιπαὶ 25,000 θέλουσι διανεμηθῇ παρὰ τοῦ Νομάρχου καὶ τῶν οἰκείων δημάρχων εἰς τὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου ὡς καὶ εἰς τὸ χωρίον Καλύβια τοῦ δήμου Ἀγρινίου, ὅπως χρησιμεύσωσιν εἰς σποράν».

Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου

Γ. ΓΟΥΛΙΜΗΣ.

§63ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς διανομῆς εἶχον νὰ προσθέσω κἄτι τι, ἀλλὰ τὸ προσθέτω αὔριον....

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Παρακαλῶ, κύριοι, νὰ ὑπομένωμεν μέχρι τέλους διὰ νὰ μὴ γίνεται ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας καὶ χρονοτριβῶμεν ἀδίκως. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκεται τὸ 2 ἄρθρον ἔχον ὡς ἕπεται)· «Ἄρθρον 2. Πάντες οἱ λοιποὶ πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλέται, ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας καὶ ἂν προέρχηται τὸ χρέος των, προσκαλοῦνται ἐγγράφως ἰδίᾳ ἕκαστος, ἅμα κατασταθῇ ληξιπρόθεσμον τὸ χρέος των, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου ἵνα ἀποτίσωσιν αὐτό. Ἡ πρόσκλησις ἐπιδίδεται εἰς τὸν ὀφειλέτην διὰ τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ταμείου, τῶν δικαστικῶν κλητήρων καὶ τῶν δημοσίων ὑπηρετῶν ἐν γένει· ἐὰν ὁ ὀφειλέτης εἶναι ἀπὼν, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τοὺς ἐν τῇ αὐτῇ οἰκίᾳ οἰκοῦντας συγγενεῖς ἢ ἄλλους συνοίκους. Διὰ πᾶσαν ἐπίδοσιν συντάσσεται ἐπιδοτήριον, τὸ ὁποῖον ὑπογράφεται παρὰ τοῦ ἐπιδίδοντος καὶ τοῦ παραλαμβάνοντος. Ἐὰν οὐδεὶς εὑρεθῇ ἐν τῇ οἰκίᾳ ἢ οἱ ἐν αὐτῇ ἐνοικοῦντες ᾖναι ἀγράμματοι ἢ ἀρνοῦνται τὴν παραλαβὴν, ἡ πρόσκλησις τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν θύραν τοῦ δωματίου ἢ τῆς οἰκίας τοῦ ὀφειλέτου ἐπὶ παρουσίᾳ ἑνὸς μάρτυρος συνυπογραφομένου εἰς τὸ ἐπιδοτήριον, ἐὰν γινώσκῃ γράφειν. Τοῦ ὀφειλέτου ἀπουσιάζοντος ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς του, ἔχοντος δὲ ἐν αὐτῇ πληρεξούσιον, ἡ πρόσκλησις δύναται νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τοῦτον. Ἀγνώστου δὲ οὔσης τῆς διαμονῆς τοῦ ὀφειλέτου, ἡ ἐπίδοσις γίνεται εἰς τὸν δήμαρχον τῆς τελευταίας γνωστῆς κατοικίας αὐτοῦ».

§65ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριοι.... (διάλογοι).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὁ κ. Κατσικαπῆς θέλει νὰ λαλήσῃ, παρακαλῶ νὰ τὸν ἀκούσητε.

§67ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀναγκάζομαι, λέγω, κύριοι, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, καὶ ἴσως ἐπεκτείνω τὸν λόγον μου ἐφ’ ὅλου τοῦ νομοσχεδίου.......

§68ΤΙΝΕΣ. Ὄχι ἐφ’ ὅλου.

§69ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καὶ ἴσως, εἶπον, καθ’ ὅσον χθὲς οἱ ἀξιότιμοι κκ. Μιχαλόπουλος καὶ Κολιάτσος, ὁμιλήσαντες ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐξέφερον, καὶ ἰδίως ὁ πρῶτος, ἰδέας τινὰς, αἱ ὁποῖαι, κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ὑπόστασιν καὶ σχέσιν μὲ τὸν ὑπὸ συζήτησιν νόμον· αὐτὴ ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νόμου, «περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων» δὲν ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Μιχαλόπουλον νὰ μνησθῇ ἐντεῦθεν τὰ καθυστεροῦντα, διότι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἀφορᾷ τὰ καθυστεροῦντα, ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων φόρων. Εἶναι ἀληθὲς ὅμως ὅτι ὁ συνάδελφός μας κ. Μιχαλόπουλος εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του παρελθούσας τινὰς περιστάσεις καὶ εἶχε δίκαιον νὰ παραπονεθῇ διὰ τοῦτο, διότι ὅλοι γνωρίζομεν τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει εἰς τὸν τόπον μας μέχρι τοῦ 1843 καὶ τοῦ 1847 νομίζω, καὶ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει ἀπὸ τὸ 1847 μέχρι τοῦ 1850 ἢ 1854, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Τὸ σύστημα ἐκεῖνο, τὸ ἐπικρατοῦν μέχρι τοῦ 1843, ἤτοι ἡ δι’ ἐνοικιάσεως βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις τῶν φόρων, ἐπέφερε καθυστερήματα μεγάλα· τοῦτο ἰδοῦσα ἡ Κυβέρνησις τοῦ μακαρίτου Κωλέττου καὶ θέλουσα νὰ θέσῃ φραγμὸν εἰς τὰς καθυστερήσεις αὐτάς, ἔφερε καὶ καθιέρωσε τὸ σύστημα τῆς ἀμέσου εἰσπράξεως· ἠξεύρομεν ὁποῖα κακὰ ἐπέφερε καὶ τὸ σύστημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ὅμως ἔφερε καί τινα καλά. Μετὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς ἀνάγκην νὰ φέρῃ εἰδικὸν νόμον περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων ἐκείνων, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπῆρχον τινὲς ἔχοντες συμφέρον εἰς τὴν ἀπάλειψιν αὐτῶν τῶν καθυστερούντων ἀπὸ τὰ βιβλία, ἐπεψήφισαν ἕνα νόμον ἄδικον, ὅστις ἐπέφερε ὑπὲρ τὰ 60 καὶ 70,000,000 καθυστεροῦντα. Ἐνθυμεῖσθε τὸν νόμον περὶ τῶν καθυστερούντων μέχρι τοῦ 1845 καὶ τοῦ 1848· ἐνῷ ἐχάρησαν τοὺς τόκους πρὸς τοὺς ὀφειλέτας, ἐνῷ ἔδωσαν νέας προθεσμίας λίαν παρατεταμένας διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ κεφαλαίου, ἔθεσαν ἐν τῷ νόμῳ μίαν διάταξιν, δι’ ἧς ἀπήλειψαν τὰ χρέη αὐτά, καθ’ ὅσον εἶπον, ὅτι δὲν ὑποχρεοῦταί τις ἐξ ἐκείνων, ὅστις ἤθελε παρουσιάσει μίαν ἔνστασιν ὅτι ἐζημιώθη ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως, καὶ οἱ πλεῖστοι φόροι δι’ ἐνοικιάσεως εἰσεπράττοντο, ἐνθυμεῖσθε. Καὶ τῳόντι, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι ἐζημιώθη τὸ ἔθνος ὑπὲρ τὰ 60 καὶ 70,000,000· δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τοῦτο, ἠθέλησαν νὰ καταβροχθίσουν καὶ τὰς προικοκτησίας καὶ ἔφερον νέον νόμον περὶ τῶν ἐκ τούτων καθυστερούντων. Τὴν αὐτὴν τύχην ἔλαβον καὶ αὗται, καὶ ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι πολλὰ ὀλίγαι ἐκκαθαρίσεις ἐγένοντο ἕως τώρα, καμμία καταδίωξις δὲν ἐγένετο κατὰ τοιούτων καθυστερούντων. Ἂν ἦτο ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδῶ, ἤθελον ἐπικαλεσθῆ τὴν μαρτυρίαν του· εἰς τὸ ἑξῆς· ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπάνοδόν του εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸν παρεκάλεσα νὰ δώσῃ μίαν ὤθησιν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ὁ κύριος Σωτηρόπουλος, ὅστις ἐμφορεῖται ἀπὸ τὰ καλλίτερα αἰσθήματα καὶ ἔχει ἀπαράμιλλον ζῆλον ὑπὲρ τῶν δημοσίων συμφερόντων, μοὶ ὑπέδειξε τὰς δυσκολίας ἐπὶ τοῦ παρόντος· ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἀπηλπισμένος καὶ διὰ τὸ μέλλον ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐν γένει κατάστασιν τοῦ τόπου· βλέπετε ποῖαι περιστάσεις ἠνάγκασαν τὸν κ. Μιχαλόπουλον νὰ εἴπῃ, ὅσα εἶπε χθές. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο κύριοι, ἀλλὰ καὶ μετὰ τοὺς εὐεργητικοὺς αὐτοὺς νόμους ἐπέρχονται σπουδαῖαι καθυστερήσεις. Ἠμπορεῖ νὰ μὴν ᾖναι ἀκριβὴς ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν Κ. Χρηστίδης ἐδημοσίευσεν, ἀλλ’ οὐχ ἧττον θὰ προσεγγίζῃ, ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔλαβε χώραν 96%· εἴς τινας ἐπαρχίας, αὐτὸ τὸ μυθῶδες ποσόν, τοῦτο κατετάραξε τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι πληρόνουν τοὺς φόρους των καὶ ἄφησαν πολλαχοῦ 6%.

§70ΛΕΚΚΑΣ. Καὶ ἓν τοῖς ἑκατόν.

§71ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καὶ πολλαχοῦ ἓν τοῖς ἑκατόν. Δὲν ὑπολείπεται πολὺς καιρὸς διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἣν θέσιν ἐφθάσαμεν κατὰ τὸ 1858, δηλ. τὰ μετὰ τὸ 1858 καθυστερήματα ν’ ἀναβαίνουν εἰς τὰ 60 καὶ 70 ἑκατομμύρια καὶ τὸ Κράτος νὰ ᾖναι εἰς αὐτὴν τὴν ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ὑπουργοῦ ὁ κ. Σωτηρόπουλος, ὅστις οὐ μόνον διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλων, τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι λίαν ἀξιέπαινος διὰ νὰ θέλῃ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὰ καθυστερήματα αὐτὰ καὶ φέρῃ εἰς ἰσοῤῥοπίαν τὸν προϋπολογισμὸν, καταστήσῃ καλὴν καὶ εὐάρεστον τὴν κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ τόπου. Καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα ἐνόμισα, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία νὰ γείνῃ καμμία συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νόμου.............

§72ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ......................

§73ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἶναι νομοθετημέναι, εἶναι παραδεδεγμέναι, ἐμπεριέχονται αἱ διατάξεις αὗται εἰς ὅλους τοὺς προηγηθέντας καὶ ἐφαρμοζομένους, νόμους; (Μὰ, κύριε Ῥηγόπουλε, σᾶς πειράζει ὁ νόμος αὐτός;) καὶ ἐφαρμοζομένους, λέγω, μέχρι σήμερον. Ἠδύνατο μάλιστα νὰ μὴ ἐπαναλάβῃ τὰς διατάξεις αὐτὰς εἰς τὸν νόμον τοῦτον, ἀλλὰ νὰ τροποποιήσῃ τοὺς μέχρι τοῦδε ὑπάρχοντας νόμους τινὲς νέαι διατάξεις μόνον παρουσιάζονται καὶ εἶναι ἀναγκαία ἡ συζήτησις διὰ νὰ πείσῃ καὶ ἐμὲ καὶ καθένα εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ νέου συστήματος, τῆς δι’ ἐργολαβίας εἰσπράξεως. Ἐγὼ μάλιστα φρονῶ, ὅτι κατ’ οὐδένα ἄλλον τρόπον δύνανται νὰ παύσουν αἱ καθυστερήσεις καὶ βελτιωθῇ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις, εἰμὴ διὰ τοῦ αὐστηροῦ αὐτοῦ νόμου· ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἐκεῖ. Εἴμεθα λοιπὸν ἐπὶ τοῦ 2 ἄρθρου τοῦ νόμου αὐτοῦ. Τὸ 2 ἄρθρον τί λέγει κύριοι; Αὐτὸ δὲν εἶναι παρὰ ἁπλῆ ἀνατύπωσις τῶν διατάξεων τῶν περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων φόρων μέχρι τοῦδε ἐν ἐνεργείᾳ νόμων. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρ. ἐκανονίσαμεν, ὥστε, ὅταν δι’ ἓν εἶδος φόρου ἦναι, πολλοὶ ὀφειλέται, καθὼς διὰ τοὺς ἐγγείους, τῶν ἀμπέλων, τῶν ζώων καὶ καθεξῆς, ἡ εἰδοποίησις γίνεται διὰ τοῦ δημάρχου ἢ τοῦ παρέδρου. Τώρα πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τίνι τρόπῳ θὰ γίνηται, ὅταν δὲν ἦναι πολλοὶ οἱ ὀφειλέται εἰς ἓν εἶδος φόρου, ἀλλὰ δύο ἢ καὶ περισσότεροι. Κύριοι, αἱ συναλλαγαὶ μεταξὺ δημοσίου καὶ πολιτῶν ἔχουν τὴν αὐτὴν σχέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ μεταξὺ ἰδιωτῶν καὶ ἰδιωτῶν· ἂς ἴδωμεν τώρα, ἂν ἐδῶ γίνεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται μεταξὺ πολιτῶν καὶ πολιτῶν, ἢ γίνεται κἄτι περισσότερον ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ὑπὲρ τῶν πολιτῶν. Ὑμεῖς, κύριε Ἀντωνόπουλε, ὑποθέτω, ὅτι εἶσθε πιστωτὴς διαφόρων ἀτόμων.

§74ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε ἐμένα, διὰ τὸν κύριον Πιπῖνον, εἴπετε...... (διάλογοι).

§75ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Οἱ ὀφειλέται σας γνωρίζουν πότε λήγουν τὰ συναλλάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξέδωκαν πρὸς ὄφελός σας, ἑπομένως εἶναι ὑπόχρεοι νὰ ἔλθουν κατὰ τὴν λῆξιν νὰ σᾶς πληρώσουν· ἂν δὲν ἔλθουν δὲν ἐμποδίζεσθε νὰ προβῆτε εἰς καταδίωξιν αὐτῶν· τὸ πολὺ πολὺ ἀπὸ εὐγένειαν ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς εἰδοποιήσητε, ὅτι ἔληξαν τὰ χρέη των καὶ νὰ ἔλθουν νὰ πληρώσουν, διὰ νὰ μὴ προβῆτε εἰς καταδιωκτικὰ κατ’ αὐτῶν μέτρα· ἀλλ’ ἂν δὲν τὸ κάμετε, δὲν χάνετε τὸ δικαίωμα τῆς κατ’ αὐτῶν ἀγωγῆς κλπ. Λοιπὸν καὶ τὰ πρὸς τὸ δημόσιον χρέη εἶναι ἀναμφισβήτητα, ἀνεγνωρισμένα, στηρίζονται ἐπὶ ἐγγράφων ἐκτελέσεως, καθὼς οἱ φόροι τῶν ζώων, τὰ ἐξ ἐνοικιάσεως προερχόμενα χρέη, εἶναι ἀναγνωρισμένα, στηρίζονται οὐχὶ ἐπὶ τελεσιδίκων ἀποφάσεων, ἀλλ’ ἐπὶ ἐπισήμων ἐγγράφων.

§76ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ....................

§77ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τὸ δημόσιον καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ διὰ τῶν μέχρι τοῦδε ὑπαρχόντων, ἔχει τὰ αὐτὰ δικαιώματα, τὴν κατάσχεσιν καὶ τὴν προσωπικὴν κράτησιν, δὲν προσθέτει τίποτε νέον. Πρὶν προβῇ λοιπὸν εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα ἡμεῖς λέγομεν, καλὸν εἶναι νὰ εἰδοποιῇ (δὲν ἦτο ἀπολύτως ἀναγκαῖον τοῦτο) τὸν ὀφειλέτην δι’ ἑνὸς οἱουδήποτε τρόπου· καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν αὐτοῦ, καὶ μάλιστα τοῦ μικροῦ συμφέροντος, διότι δὲν βλέπω ποῖον συμφέρον μέγα ἔχει, διότι εἶναι ὑπόχρεως τῆς ὀφειλῆς, καὶ μάλιστα, ὅταν αὕτη προέρχεται ἀπὸ ἔγγειον φόρον· ὑποθέσατε, λήγει ἡ προθεσμία τῆς συγκομιδῆς, διότι συντάσσεται ἓν πρωτόκολλον καὶ λέγουν, ὅτι κατὰ τὰς 15 Ὀκτωβρίου λήγει καὶ εἶναι ὑπόχρεως νὰ πληρόνῃ τοὺς φόρους· πρόκειται ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων, κηρύττεται ὁ κατάλογος ὁριστικός, καὶ ἡ τοιαύτη κοινοποίησις εἶναι ἀναγκαία. Ἀλλὰ ἠξεύρετε τώρα περὶ τίνων πρόκειται; Πρόκειται νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ ὀφειλέτης ἐκεῖνος, ὅστις ἐνοικίασε τὸν ἐλαιῶνα τῆς Κορινθίας, καὶ ὅστις ἐξέδωκε ὁμολογίαν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου καὶ λέγει, ὅτι μετὰ 3 μῆνας ἀπὸ σήμερον ὑπόσχομαι νὰ ἐμβάσω 25,000 δραχ. ἢ περισσότερον, αὐτὸς ἀγνοεῖ τὴν λῆξιν τοῦ συναλλάγματός του; Καὶ ὅμως ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι καὶ αὐτὸς ἀκόμη νὰ εἰδοποιῆται διά τινος τρόπου, ἔστω καὶ διά τινος ἁπλῆς παραγγελίας ἐκ μέρους τοῦ ταμία. Ἀλλ’ ἐγὼ λέγω δὲν εἰδοποιήθη, καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κανονίζονται ἐδὼ δὲν εἶναι ἀποχρῶντα, καὶ αὐτὸς ὁ ὀφειλέτης δὲν εἰδοποιήθη, ποία βλάβη προκύπτει εἰς τὰ συμφέροντά του;

§78ΤΙΝΕΣ. Ἰδέτε παρακάτω.

§79ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γείνῃ καμμία ἀνακοπὴ κατὰ τοῦ δημοσίου, ἐκτὸς ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀμφισβητήσιμοι καὶ δικαστικαί. Ἔρχεται ὁ κ. Κολιάτσος, ὁ ὁποῖος, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός του, μᾶς λέγει, ὅτι ἡ εἰδοποίησις πρέπει νὰ στηρίζηται καὶ νὰ φέρῃ τοὺς νομίμους τύπους. Μά, κ. Κολιάτσε, διατί ζητεῖτε αὐτό; Δὲν καταλαμβάνετε τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν;

§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Σεῖς πρὸ μικροῦ ἐλέγετε, ὅτι αἱ συναλλαγαὶ τῶν πολιτῶν δὲν διαφέρουν παντελῶς ἀπὸ τὰς τοῦ δημοσίου. Προσπαθήσατε νὰ συμφωνήσητε μὲ τὸν ἑαυτόν σας, πρὶν πείσητε τοὺς ἄλλους.

§81ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀφήσατε καὶ ὅταν θέλετε ἔρχεσθε ἀπ’ ἐδῶ καὶ μὲ ἀντικρούετε. Ἐκεῖ ἡ πολιτικὴ δικονομία ἐζήτησεν ἐγγυήσεις καὶ πολὺ δικαίως, διότι π. χ. μὲ κάμνετε ἀγωγὴν, ὅτι σᾶς ὀφείλω 10,000 δραχμὰς καὶ δὲν εἰδοποιοῦμαι καὶ τότε μὲ δικάζετε ἐρήμην, καὶ ἐὰν δὲν εἰδοποιηθῶ καὶ πάλιν δικάζομαι ἐπίσης ἐρήμην καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πληρώσω. Ἐδῶ ποία ζημία προκύπτει ἂν εἰδοποιηθῶ ἢ ὄχι; Ἀπ’ ἐναντίας προλαμβάνομεν τὰς στρεψοδικείας, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἐγερθῶσι πρὸς ἄρνησιν τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον θέλουν τινὲς νὰ τεθοῦν τόσα πράγματα; καὶ αὐτὸ ἀπαιτοῦμεν ἡμεῖς; ὄχι, κύριοι, δὲν ἀπαιτοῦμεν αὐτό. Ἀπ’ ἐναντίας ἡμεῖς πρέπει νὰ κανονίσωμεν, ὥστε ὁ ὀφειλέτης πρὸς τὸ δημόσιον νὰ γνωρίζῃ μόνος του τὴν λῆξιν ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ πληρώσῃ τὸ χρέος του, εἰδὲ μὴ ἄλλως ἀφεύκτως νὰ τίθενται εἰς ἐνέργειαν τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα. Ἐγὼ μάλιστα νομίζω, ὅτι ἐσκέφθη καλῶς ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἔπρεπε νὰ καθιερώσωμεν μίαν διάταξιν ἐδῶ διὰ νὰ λείψουν ὅλα αὐτὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ταμίαι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως σᾶς παρουσιάσουν ὀλίγας εἰσπράξεις ἢ δὲν δικαιολογήσουν τὰς καθυστερήσεις ν’ ἀποπέμπωνται τῆς ὑπηρεσίας.

§82ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸν λογιστικὸν νόμον.

§83ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Νὰ γείνῃ μία διάταξις αὐστηροτέρα· αὐτοδικαίως νὰ παύωνται, ἐὰν γείνῃ αὐτό· οἱ ταμίαι, κύριοι, τί εἶναι παρὰ ἄνθρωποι καὶ αὐτοὶ μ’ ὅλον ὅτι εἶναι παραδεδεγμένον, ὅτι εἰς τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς παύσεις αὐτῶν εἶναι ἐντελῶς ἐλεύθεροι οἱ ὑπουργοί; ὡς ἄνθρωποι καὶ αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὰς συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας των καὶ ἑπομένως γίνονται αἴτιοι ἕνεκα τούτου νὰ μένουν καθυστερήματα, καὶ καταφεύγουν εἰς τὸ γνωστὸν ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀποχρῶσα στρατιωτικὴ δύναμις; Διὰ τὰς πέντε ἐπαρχίας ὑπάρχει ἀρκετὴ, διὰ τὰς ἄλλας δὲν ὑπάρχει; Πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν τοιοῦτον μέτρον, διότι, ἐὰν δὲν εἰσπράττωμεν τακτικῶς τὰ εἰσοδήματά μας δὲν δυνάμεθα νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασίν μας, ἑπομένως θὰ ἦναι πολὺ σκληρὸν διά τινας νὰ πληρόνουν τακτικῶς καὶ ἄλλοι νὰ ἔχουν τὸ προνόμιον νὰ μὴ πληρόνουν· διατί παραπονούμεθα, κύριοι, κατὰ τῶν προνομιούχων τάξεων; δὲν τὸ λέγομεν ἐδῶ, ἀλλ’ ἰδιαιτέρως. Διατί παραπονούμεθα ἐναντίον μιᾶς ἢ δύω τάξεων, αἵτινες ἀποῤῥοφῶσι τὰ εἰσοδήματά μας; Δὲν ἔχομεν λοιπὸν δικαίωμα καὶ ἡμεῖς κατὰ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων; ὅστις θέλει, δύναται νὰ ἴδῃ ποῦ εὑρισκόμεθα. Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι καμμία συζήτησις δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐκείνων τοῦ παρόντος νόμου, τὰ ὁποῖα εἶναι ἤδη παραδεδεγμένα, ψηφισμένα καὶ ἐφαρμοζόμενα μέχρι τοῦδε· μόνον συζήτησις εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ εἰς τὰς νέας διατάξεις εἰς τὸ νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται, ἤτοι εἰς τὴν δι’ ἐργολαβίας εἴσπραξιν· πᾶσα ἄλλη διασάφησις εἶναι ματαία καὶ περιττή.

§84ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι. Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι, καθὰ διὰ πολλῶν εὐγλώττων ἐπιχειρημάτων σᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἔγκαιρος πληρωμὴ καὶ τὸν φορολογούμενον εὐεργετεῖ πληρόνοντα τὸν φόρον του, καὶ ἐλεύθερον καὶ ἀνεξάρτητον καθιστᾷ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὅμως ἀπαιτῶ νὰ κάμωμεν ἕνα νόμον σύμφωνα μὲ τὰς νεωτέρας ἀρχὰς τοῦ δικαίου. Τί ἐπρότεινα ἐγὼ χθὲς, κύριοι; παραδέχομαι τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει μὲ μίαν ἁπλῆν τροπολογίαν· εἶπον, ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ἀπουσιάζῃ, καὶ οὐδεὶς εὑρεθῇ ἐν τῇ οἰκίᾳ, τότε νὰ τοιχοκολλᾶται, ἀλλ’ ἐπὶ παρουσίᾳ γείτονος μάρτυρος, ὅστις νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν ὀφειλέτην. Ἀλλὰ σήμερον ἀναγινώσκων καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον θὰ κάμω παρατήρησιν καὶ ἐπὶ τοῦ ἄλλου ἐδαφίου «τοῦ ὀφειλέτου ἀπουσιάζοντος ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς» δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ θέσωμεν «τῆς κατοικίας;»

§85ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶναι ἀσφαλέστερον τὸ τῆς «διαμονῆς.»

§86ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ἀπουσιάζῃ ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς;

§87ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀλλ’ ὅταν δὲν ἔχῃ κατοικίαν;

§88ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἐγὼ διαμένω προσωρινῶς εἰς Ναύπλιον καὶ ἀνεχώρησα ἀπὸ τὸν τόπον τῆς διαμονῆς μου καὶ ἦλθον εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας μου, εἰς τὸ Ναύπλιον πρέπει νὰ γείνῃ ἡ εἰδοποίησις; φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν ἀντὶ τῆς λέξεως «διαμονῆς» τὴν λέξιν «τῆς κατοικίας» καὶ ἄν τις δὲν ἔχῃ κατοικίαν τότε νὰ γίνηται ἡ εἰδοποίησις εἰς τὸν τόπον τῆς διαμονῆς. Ἄλλη παρατήρησις· «ἔχοντος πληρεξούσιον ....» ἐννοεῖ πληρεξούσιον γενικὸν καὶ εἰδικόν;

§89ΓΡΗΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ προστεθῇ τοῦτο «ἔχοντος εἰδικὴν πρὸς πληρωμὴν πληρεξουσιότητα.»

§90ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ τοῦτο ἐννοῶ· νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἔχει σπουδαίας συνεπείας τὸ τοιοῦτον ἐπὶ ἀποφάσεων ἐκτελεστῶν, ἐπὶ συμβολαίων, τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ προθεσμίαν, ἀπαιτοῦμεν τινὰς διατυπώσεις· διατί νὰ μὴν ἀπαιτήσωμεν ἐνταῦθα;

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τί θέλετε νὰ γείνῃ; δὲν ἔχει πληρεξούσιον τοιοῦτον.

§92ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. «Τοῦ ὀφειλέτου ἀπουσιάζοντος ἐκ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς, ἔχοντος ἐν αὐτῷ πληρεξούσιον» οὕτως λέγει τὸ ἄρθρον· νὰ σημειωθῇ μόνον, «ἔχοντα εἰδικὴν ἐντολὴν νὰ ἐνεργῇ τὴν πληρωμήν.»

§93Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ πληρεξούσιον....;

§94ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι πληρεξούσιος 500 πελατῶν μου, ἀλλὰ, ἐὰν μοῦ κοινοποιήσῃ ὁ Ταμίας πρόσκλησιν διά τινα πελάτην μου, δὲν θὰ πληρώσω, διότι ἐνδεχόμενον ἴσως καὶ νὰ μὴ γνωρίζω τὸν ἄνθρωπον, διότι πρὸ 5 ἢ 10 ἐτῶν μὲ ἔκαμεν πληρεξούσιον. Λοιπὸν ἐπιμένω εἰς τὴν τροπολογίαν μου, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ κανὲν ἄλλο παρὰ μόνον, ὅταν οὐδεὶς εὑρεθῇ εἰς τὴν οἰκίαν, τότε νὰ μὴ προσλαμβάνηται ὁποῖος δήποτε μάρτυς καὶ μάλιστα νὰ ᾖναι ἀγράμματος, ἀλλὰ νὰ προσκαλῆται ὁ γείτων καὶ ἐν ἀπουσίᾳ γείτονος ἢ, ἀγραμμάτου ὄντος τούτου, νὰ προσκαλῆται ἄλλος μάρτυς, γινώσκων γράμματα.

§95ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν συμφωνήσουν ὅλοι οἱ ὀφειλέται νὰ μὴ ὑπογράψουν κανείς;

§96ΣΑΡΑΒΑΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον προσφυγὴ δὲν συγχωρεῖται εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ διὰ λόγους ὅτι δὲν διετηρήθησαν αἱ διατυπώσεις τῶν ἐπιδοτηρίων· ὥστε ἡ διὰ τῆς προκειμένης τροπολογίας ἐπιδιωκομένη ἐγγύησις, εἶναι ματαία.

§97ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε εἶναι περιττὴ ὅλη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου.

§98ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ τροπολογία μου, ἥτις εἶναι ἁπλουστάτη. «Ἐὰν οὐδεὶς εὑρεθῇ ἐν τῇ οἰκίᾳ......

§99Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Γνωρίζετε τὰς ἰδιαιτέρας περιστάσεις τῶν χωρίων; Εἰς πολλὰ μέρη κανεὶς δὲν γνωρίζει γράμματα.

§100ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Φοβοῦμαι μήπως ὁ Δήμαρχος εἰπῇ εἰς τὸν κλητῆρα καὶ συντάξῃ ἐπιδοτήριον, ὅτι ἐπεδόθη εἰς τὸν Σαράβαν τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο καὶ διὰ τὴν ἔλλειψιν μάρτυρος τὸ ὑπογράψῃ ὁ ἴδιος καὶ ἐπειδὴ θὰ ᾖναι ἀντίθετος θὰ στείλῃ αὐτὸ εἰς τὸν Ταμίαν καὶ ὁ Ταμίας θὰ διατάξῃ τὴν σύλληψιν ἴσα ἴσα, ἀφ’ οὗ δὲν ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς· ζητῶ αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, διότι τότε ἐγώ, ἂν ὄχι ἄλλο, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ παραπονεθῶ εἰς τὸν Κ. Κουμουνδοῦρον ἢ Σωτηρόπουλον, ὅτι μ’ ἐπροσωποκράτησαν ἢ ἐπώλησαν τὴν περιουσίαν μου ἄνευ τινὸς διατυπώσεως.

§101ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ κακὸν προέρχεται, κύριοι, διότι δυστυχῶς ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην καὶ ν’ ἀποδίδωμεν περισσοτέραν ἐξουσίαν καὶ δικαιώματα, ἐκεῖ ἔχομεν ὅλην τὴν δυσπιστίαν μας, καὶ θέλομεν ν’ ἀφαιρέσωμεν ὅσον εἶναι δυνατὸν περισσοτέραν ἐξουσίαν· αὐτοὶ εἶναι οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες, τοὺς ὁποίους δὲν ἐμπιστευόμεθα· τοῦτο ἀποδεικνύει δυστυχῶς τὴν ὄχι καλὴν κατάστασιν τῆς κοινωνίας, θέλομεν δὲ νὰ τοὺς ἀντικαταστήσωμεν μὲ ἄλλους. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Ἀττικῆς εἶναι ἐπιβλαβής, δεικνύει δὲ δυσπιστίαν δι’ ἐλάχιστα, διότι αὐτὸ περὶ οὗ πρόκειται εἶναι ἁπλῆ εἰδοποίησις καὶ ὡς ἐκ περισσοῦ, διότι ὁ ὀφειλέτης γνωρίζει πόσα ὀφείλει καὶ πότε ὀφείλει νὰ πληρώσῃ, ἑπομένως δὲν εἶναι σπουδαῖον πρᾶγμα ἡ ἐπίδοσις· δὲν πρέπει νὰ παρεμβάλλωμεν δυσκολίας, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ καθιερώσωμεν τὸ ἀπλήρωτον τῶν ὀφειλομένων εἰς τὸ δημόσιον, ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ εἰσπράττωνται φόροι· ἔπρεπε μᾶλλον νὰ φροντίζωμεν νὰ εἰσπράττωνται τακτικῶς οἱ φόροι· καὶ μὲ ἀπορίαν μου βλέπω ὅτι προετάθησαν μέτρα ἵνα ἐξασφαλίσωσι ἀνθρώπους, οἵτινες βλάπτουν τὴν κοινωνίαν. Κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ληστείας καθὼς καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, φωνάζομεν κατὰ τῆς ληστείας καθὼς καὶ κατὰ τῶν καθυστερούντων, ἅμα ὅμως προταθῶσι μέτρα τελεσφόρα φωνάζομεν «θέλετε νὰ καταστρέψητε τὸν λαὸν, πράττετε ἀδικίας, προτείνετε νόμους δρακοντείους.» Πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς, κύριοι, νὰ ἀπαιτήσωμεν ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας καὶ νὰ εἰσπράττωμεν τὰ ὀφειλόμενα.

§102ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰς τὸ 2ον ἄρθρον ὅπερ συζητοῦμεν, δὲν γίνεται λόγος περὶ εἰσπράξεων τῶν φόρων, ἀλλὰ περὶ τῶν ἐξ ἄλλης αἰτίας ὀφειλῶν πρὸς τὸ δημόσιον· τὸ 1ον ἄρθρον ὅπερ ὁμιλεῖ περὶ τῶν ὀφειλετῶν ἐκ τῶν φόρων ἐψηφίσθη ἤδη καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀναμεγνύωμεν ἐνταῦθα τοὺς ἐκ τῆς καθυστερήσεως τῶν φόρων ὀφειλέτας.

§103ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὰ γίνονται καθ’ ἡμέραν, καὶ ἐνῷ φωνάζετε νὰ ληφθῶσι μέτρα κατὰ τῶν ὀφειλετῶν, τώρα ἐξεγείρεσθε ὑπὲρ αὐτῶν.

§104ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ θέσητε ἄλλας ἐγγυήσεις, τότε ὑπαγάγετε τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος ὀφειλέτας εἰς τὴν διάταξιν τοῦ 1ου ἄρθρου. Δὲν ἐννοῶ διατὶ καθιεροῦμεν ἰδιαιτέρας ἐγγυήσεις διὰ τοὺς λοιποὺς ὀφειλέτας, ἀφοῦ αἱ ἐγγυήσεις αὗται εἶναι ἰδανικαί.

§105ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κολιάτσου μοὶ φαίνεται ἐπιβλαβὴς ὅλως διόλου καὶ μὴ ὠφελοῦσα τὸν ὀφειλέτην· διότι ἐρωτῶ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐγγράμματος γείτων πρέπει ἡ γνωστοποίησις νὰ μὴ γίνῃ, ἢ ἂν δὲν θέλῃ ὁ γείτων νὰ ὑπογράψῃ; Νομίζω ὅτι ἦτο περιττὸν νὰ παρεμβάλλωμεν τοιαύτας δυσκολίας εἰς τὴν κοινοποίησιν ἁπλῆς εἰδοποιήσεως. Δεύτερον ἐὰν θέλητε νὰ θέσητε ἀντὶ τῆς «διαμονῆς» τῆς «κατοικίας», δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν. Ἡ δὲ προσθήκη τοῦ πληρεξουσίου εἶναι μόνον ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου. Ὁ πληρεξούσιος νομίζω θέλει ἔχει περισσοτέραν προθυμίαν νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὸν ἐντολέα του ὅτι προσκαλεῖται νὰ πληρώσῃ, ἄλλως θέλει καταδιωχθῇ.

§106ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἐγὼ εἶμαι εἰς ἓν ἄλλο μέρος, ὁ δήμαρχος τότε ἠμπορεῖ νὰ μὲ θεωρήσῃ ὡς ἀγνώστου διαμονῆς καὶ νὰ κοινοποιήσῃ τὸ ἐπιδοτήριον ὡς εἰς τοιοῦτον.

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ πληρεξούσιός σας ὀφείλει νὰ πληρώσῃ, καὶ ἐγὼ μάλιστα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἀφαιρέσωμεν ὅλως διόλου.

§108ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποίαν ἀξίαν ἔχουν αὐτά, ὅταν ἔχητε τὸ ἄρθρον 23, (τὸ ἀναγινώσκει) ὥστε ὅλαι αἱ διατυπώσεις δὲν ἔχουν οὐσιωδῶς καμμίαν ἀξίαν.

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σεῖς νομίζετε ὅτι ὅλα αὐτὰ θὰ ἐνεργοῦνται μὲ κακὴν πίστιν, καὶ δι’ αὐτὸ θέλετε νὰ ἐμποδίσητε πᾶσαν ἐνέργειαν, ἀλλὰ δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι εἷς ὀφειλέτης ὁ ὁποῖος ἐπλήρωσε, δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τίποτε, ἀλλ’ εἷς ὁ ὁποῖος δὲν ἐπλήρωσε, καὶ παρῆλθεν ἡ προθεσμία καὶ ὁ ὁποῖος ἐν τούτοις ὀφείλει καὶ δὲν ἐνθυμεῖται νὰ πληρώσῃ καθ’ ἡμᾶς, πρὶν ἢ συρθῇ εἰς τὰς φυλακὰς πρέπει νὰ εἰδοποιηθῇ ὅτι ὀφείλει νὰ πληρώσῃ διὰ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα του. Ἐὰν λείψῃ αὐτὸ, ἡ καταδίωξις καὶ σύλληψις θέλει γίνεσθαι ἐξ ἀπίνης καὶ ὁ καλῆς πίστεως ὀφειλέτης, καὶ ἐὰν θέλῃ νὰ πληρώσῃ δὲν τῷ ἐδόθη καιρός.

§110ΜΙΛΗΣΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ ὁ ταμίας; ἠμπορεῖ χωρὶς νὰ εἰδοποιήσῃ διόλου τὸν ὀφειλέτην νὰ τὸν συλλάβῃ καὶ τὸν ἀπαγάγῃ εἰς τὴν φυλακήν;

§111ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν τὸ κάμῃ, θὰ παραβῇ τὸν νόμον, καὶ τοῦτο θὰ προκαλέσῃ τὴν παῦσίν του καὶ τὴν τιμωρίαν του· κάθε ὑπάλληλος ἠμπορεῖ νὰ παραβῇ τὸν νόμον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠμπορεῖ νὰ παραβῇ τὸν νόμον, δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν νόμον;

§112ΔΑΓΡΕΣ. Συζητεῖτε, λέγει ὁ κ. πρωθυπουργὸς, καὶ κάμνετε ἐνστάσεις καὶ ἀντιστάσεις ἀναχωροῦντες ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς θέλουν ἐκτελέσει τὸν νόμον αὐτὸν ἐμφορούμενοι ἀπὸ κακὴν πίστιν. Αὐτὰ σᾶς εἶπεν καθαρὰ ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ ὅταν τοῦ ἔγεινεν ἡ παρατήρησις ὅτι εἰς μίαν συνοικίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὅλοι ἀγράμματοι, σᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀρνηθῶσι τὴν συνδρομήν των τοῦ νὰ ὑπογράψωσιν εἰς τὸ ἐπιδοτήριον καὶ οὕτω νὰ ἀποφύγωσιν· ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν μία συνοικία ὁλόκληρος ἢ ἓν χωρίον ὁλόκληρον ἐμφορούμενον ἀπὸ πνεῦμα κακῆς πίστεως νὰ πράξῃ τοῦτο; Σᾶς λέγω ὅτι δυσπιστεῖτε πρὸς ὁλόκληρον κοινωνίαν, ἐνῷ σεῖς μᾶς λέγετε δυσπιστεῖτε πρὸς τὸν κλητῆρα τοῦ δημάρχου, ὅστις ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ἐγκληματίας ἢ πιστὸν ὄργανον τοῦ δημάρχου. Σᾶς λέγει, πιστεύσατε εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κλητῆρος ὅστις ἠμπορεῖ ν’ ἀπαντήσῃ ἕνα εἰς τὸν δρόμον καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ νὰ ὑπογράψῃ, ὅτι δῆθεν ὑπῆρξε μάρτυς τῆς ἐπιδόσεως· καὶ ἐνῷ κλείετε τὴν θύραν εἰς τοὺς ὀφειλέτας τῶν δικαστηρίων καὶ ψηφίζετε τοιοῦτον νόμον, δὲν ἔχομεν δίκαιον νὰ θέσωμεν ἕνα ὅρον διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὰς καταχρήσεις; Ἀλλὰ θέλετε.......τί ἄλλο κύριοι; θὰ ἴδητε ἄλλας διατάξεις αἱ ὁποῖαι καθιεροῦν ὅλα τὰ καταναγκαστικὰ μέσα καὶ τίθενται εἰς ἐνέργειαν ἀπὸ τὸν ταμίαν ἢ τὸν ὑπάλληλον αὐτοῦ, τὸν εἰσπράκτορα ὅστις δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ ὁποιονδήποτε μέτρον θέλει, καὶ τότε διὰ πεντήκοντα ἢ ἑκατὸν δραχμὰς σᾶς βάλλουν εἰς τὰς φυλακάς. Δὲν ὑπερασπίζομαι, κύριοι, τοὺς κακῆς πίστεως ὀφειλέτας, ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν πίεσιν ἥτις ἐνδεχόμενον νὰ προκύψῃ ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ θεωρήσητε ἀπολύτως ἀναγκαίαν τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς.

§113ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, πολλὰ εἶπον καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου· ἂς μοὶ ἐπιτρέψουν δὲ οἱ κύριοι νὰ τοῖς εἴπω ὅτι ὁμιλοῦν περὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα δὲν ἐμελέτησαν. Τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀπευθύνεται εἰς μίαν κατηγορίαν μεγάλην, πρὸς τοὺς φορολογουμένους, καὶ τότε ὁ ταμίας διὰ μιᾶς διακηρύξεως γενικῆς δηλοῖ πρὸς αὐτοὺς ὅτι πρέπει νὰ πληρώσουν. Τὸ δεύτερον ἄρθρον ἀναφέρεται πρὸς ἀνθρώπους ὀφείλοντας πρὸς τὸ δημόσιον δι’ ἄλλας ὅλως διόλου αἰτίας ἐξ ἀγορᾶς φθαρτῶν κτημάτων, ἢ ἀπὸ ἐνοικιάσεις, ἢ τέλος πάντων ἀπὸ ἄλλας ὀφειλὰς οἱασδήποτε προερχομένας ἀπὸ συμβόλαια Ἀλλ’ ἐρωτῶ τώρα τὸν βουλευτὴν ἐκ Καλαμῶν νὰ μᾶς εἴπῃ τίς ἐξ αὐτῶν τῶν ὀφειλετῶν δὲν γνωρίζει ὡρισμένως καὶ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν τῆς λήξεως τοῦ συναλλάγματός του πρὸς τὸ δημόσιον πρὶν τὸν καλέσῃ ὁ ταμίας; Αὐτὸ εἶναι μία διατύπωσις ἐκ περισσοῦ διὰ νὰ δώσῃ περισσοτέραν ἄνεσιν εἰς τὸν ὀφειλέτην· διότι ὅταν π. χ. ἡ ὀφειλὴ προέρχεται ἀπὸ φθαρτὰ κτήματα ὁ πολίτης γνωρίζει ὅτι ἔχει ὁμολογίας διὰ δέκα ἔτη πρὸς τὸ δημόσιον, καὶ ἑκάστη τῶν ὁμολογιῶν λήγει π. χ. τὴν πρώτην Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους· ὅταν λοιπὸν δὲν πληρώσῃς εἰς τὴν ὡρισμένην προθεσμίαν, τότε ὁ ταμίας σοῦ ἀπευθύνει πρόσκλησιν καὶ σοῦ λέγει, κύριε, ἐπειδὴ ἔληξε ἡ ὀφειλή σου καὶ δὲν ἐπλήρωσες σὲ παρακαλῶ ἐντὸς 3 ἢ 5 ἡμερῶν νὰ πληρώσῃς τὴν δόσιν αὐτὴν, ἄλλως θὰ προβῶ εἰς τὰ νόμιμα μέτρα. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ κατὰ τί πιέζεται ὁ ὀφειλέτης ὁ ὁποῖος ἐκ τῶν προτέρων γνωρίζει ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος κατὰ ῥητὴν ἡμέραν καὶ ὥραν νὰ πληρώσῃ τὸ χρέος του καὶ ὡς ἐκ περισσοῦ προσκαλεῖται καὶ μίαν ἔτι φορὰν ἀπὸ τὸν ταμίαν; ποῦ εὑρίσκουν αὐτὰς τὰς πιέσεις τὰς φαντασιώδεις, τὰς ὁποίας ἀναφέρουν καὶ λέγουν ὁ λαὸς πιέζεται; ὁ λαὸς ὀφείλει νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον του εἰς ὡρισμένην προθεσμίαν οἱ ἄλλοι ὀφειλέται γνωρίζουν τὴν ἡμέραν τῆς πληρωμῆς. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν ἔχει πολὺ καλῶς, κανεὶς φόβος δὲν ὑπάρχει ὅτι θὰ γίνῃ καμμία καταπίεσις κατ’ οὐδενὸς καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ.

§114ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐὰν ἡ εἰδοποίησις ἔχῃ ἀξίαν τινὰ, καὶ ἔχει πραγματικῶς, τότε ἡ τελευταία παράγραφος παρέλειψε μίαν κατηγορίαν τῶν ἀπουσιαζόντων, ἀλλὰ γνωστῆς διαμονῆς· π. χ. ἐμπορεύονται ἐδῶ κάτοικοι ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὰς ἐπαρχίας κτήματα, ἡ δὲ διαμονή των εἶναι γνωστὴ, ὥστε ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ συμπληρωθῇ οὕτως «ἀπόντων ἀλλὰ γνωστῆς διαμονῆς τοὺς ὁποίους νὰ εἰδοποιῇ ὁ δήμαρχος.»

§115ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἤθελον ὑποστηρίξει καὶ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Δανοπούλου, καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κολιάτσου, πρὸς δὲ καὶ ἄλλας παρατηρήσεις ἰδικάς μου ἤθελον φέρει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἀλλὰ θεωρῶ τὰς διατυπώσεις περιττὰς, ἀφοῦ δὲν ἐπέρχεται τὸ κῦρος τὸ δικαστικὸν, ἀφοῦ δὲν δύναται τὸ δικαστήριον νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἐγένετο ἡ πρόσκλησις τοῦ ὀφειλέτου κατὰ τρόπον, ὃν διατυπώνει ὁ νόμος, τὴν θεωρῶ ἄκυρον. Μὴ γελᾶτε, κύριε Κατσικαπῆ, διότι δὲν καταλαμβάνετε αὐτὰ ὁποῦ λέγω· θέλετε πολὺν καιρὸν νὰ τὰ καταλάβητε. Περιττὸν, λέγω, κ. πρόεδρε, θεωρῶ νὰ λεπτολογήσω, ἂν ἡ πρόσκλησις θὰ γείνῃ οὕτως ἢ ἄλλως, ἀφοῦ κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ δικαστικῶς τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ τῆς προσκλήσεως. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ τροποποιήσῃ τὸ ἄρθρον 23 τοῦ νόμου καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἐξουσίαν εἰς τὸ δικαστήριον νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἡ ἐπιταγὴ πρὸς πληρωμὴν ἐγένετο προσηκόντως, ὅπως ὁρίζει ὁ νόμος, τὸ ἐννοῶ τότε νὰ προσπαθήσωμεν, ὥστε ἡ ἐπιταγὴ νὰ γίνηται ὅσον οἷόν τε τακτικώτερον. Ἀλλ’ ἐὰν μείνῃ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, ὡς ἔχει, τῇ ἀληθείᾳ ἡ συζήτησις περὶ τῶν διατυπώσεων τῆς προσκλήσεως ἀποβαίνει καθαρὰ ἀπώλεια χρόνου, ἀποδεικνύουσα μόνον, ὅτι εἴμεθα ἀπόγονοι τῶν Βυζαντινῶν, λεπτολογοῦντες περὶ μικρὰ καὶ περιττά.

§116ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, παραίτιος ὅλων αὐτῶν τῶν συζητήσεων, ὅσαι μέχρι τοῦδε ἐγένοντο καὶ ὅσαι θὰ ἐξακολουθήσουν, εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, καὶ εἰς βάρος του φοβοῦμαι ὅτι θὰ πέσουν ἐπὶ τέλους αἱ συνέπειαι, διότι προτιθέμενος νὰ εἰσαγάγῃ νόμον περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἀντὶ νὰ φέρῃ τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι νεωτερίζουν ἐπὶ τοῦ καθεστῶτος συστήματος τῆς καταδιώξεως, ἀπεναντίας ἥνωσεν ὅλας τὰς διατάξεις τὰς ἰσχυσάσας ὡς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῶν καθυστερούντων καὶ τὰς ἔφερεν ὡς νέον νόμον, ὥστε συζητοῦμεν τώρα οὐχὶ τὰς καινοτομίας τὰς ὁποίας εἰσάγει ὁ ὑπουργός, ἀλλ’ αὐτὸν τὸν ἰσχύοντα νόμον, καὶ ἐκλαμβάνοντες αὐτὸν τὸν νόμον ὡς ὅλως νέον, συζητοῦμεν κατὰ γράμμα καὶ κατὰ παράγραφον τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὴν ὀρθότητα τῶν διατάξεών του. Ἐγώ, παραβαλὼν τὸν νόμον αὐτὸν ἄρθρον πρὸς ἄρθρον μὲ τὰ τρία διατάγματα τοῦ 1837 τὰ ἀφορῶντα τὴν καταδίωξιν τῶν καθυστερούντων καὶ μὲ τὸν τελευταῖον νόμον τοῦ 1855, δὲν εὗρον ἄλλας διαφορὰς εἰμὴ μόνον τὸ τελευταῖον κεφάλαιον, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον δύναται νὰ μεταβιβάζῃ εἰς τραπεζίτας ἢ εἰς ἄλλους τινας τὴν εἴσπραξιν τῶν εἰς αὐτὸ ὀφειλομένων, τὴν ἀφαίρεσιν τῆς συμπράξεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἰς τὴν καταδίωξιν, ἔτι δὲ καὶ τὴν καινοτομίαν τοῦ νὰ ἐκτελῆται ἡ προσωπικὴ κράτησις κατὰ τῶν κληρονόμων. Αὗται εἶναι αἱ κυριώτεραι μεταβολαί. Ἐὰν ἑπομένως ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἤθελε φέρει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ περιέχῃ μόνον τὸ τελευταῖον κεφάλαιον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καὶ τὰς δύο τρεῖς ἄλλας τροποποιήσεις, ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἦτο ἐν γνώσει τῶν καινοτομιῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται καὶ δὲν ἤθελε δοθῇ ἀφορμὴ συζητήσεων. Τοῦτο τὸ λέγω, διότι μ’ ἔκαμε ἀπορίαν ν’ ἀκούω τόσας συζητήσεις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ κατὰ λέξιν ἀντιγραφὴ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου τοῦ 1855. Ἀκούσατε παρακαλῶ τί λέγει αὐτὸ τὸ ἄρθρον, παραβάλετε αὐτὸ πρὸς τὸ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἤδη συζητεῖται, διὰ νὰ ἰδῆτε ἂν ὑπάρχῃ διαφορά τις. «Οἱ ὀφειλέται ἐξ εἰσπράξεως ἢ διαχειρίσεως χρημάτων κλπ.» Τώρα, σᾶς παρακαλῶ, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς μέχρι τοῦδε ἔφερεν ἀτόπημά τι, ὥστε, ἐνῷ ἐπαναλαμβάνεται ἐν τῷ νέῳ νόμῳ, νὰ θέλωμεν νὰ τὴν μεταβάλωμεν; Οὐδὲν παράπονον ἤκουσα νὰ γείνῃ, οὐδεὶς ὀφειλέτης διότι εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν περιέχονται ἀκριβῶς αἱ διατυπώσεις περὶ ἐπιδόσεως, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν πολιτικὴν δικονομίαν, παρεπονέθη ὅτι δὲν εἰδοποιήθη καὶ ἑπομένως ἐπῆλθεν ἡ καταδίωξις χωρὶς νὰ τό γνωρίζῃ. Ὥστε κατ’ ἐμὲ ἡ συζήτησις εἶναι ὅλως διόλου ἄσκοπος καὶ περιττή· ἔχει ἄλλα ἄρθρα τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰ ὁποῖα δυνάμεθα ὁμολογουμένως νὰ φέρωμεν τροποποιήσεις, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην ταύτην.

§117ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαφωνῶ οὐσιωδῶς, ὄχι μόνον ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐπιδόσεως, ἀλλ’ ἐν γένει ὡς πρὸς τὴν διάκρισιν τὴν ὁποίαν παραδέχεται τὸ νομοσχέδιον μεταξὺ ὀφειλετῶν ἐκ φόρων καὶ ὀφειλετῶν ἐξ ἄλλων αἰτιῶν. Διὰ μὲν τοὺς πρώτους τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται εἰδικὴ πρόσκλησις, διὰ δὲ τοὺς ὀφειλέτας τῆς δευτέρας κατηγορίας λέγει ὅτι πρέπει ὁ ταμίας εἰς ἕνα ἕκαστον νὰ κοινοποιήσῃ τὴν ἀπαίτησιν. Διατί, κύριοι, θέλετε διὰ μὲν τοὺς φορολογουμένους, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν γνωρίζουν ἐὰν ᾖναι φορολογούμενοι, — διότι εἷς ἐπιτηδευματίας κατατάσσεται εἰς τὸν φορολογικὸν κατάλογον χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ — δι’ αὐτοὺς ἀπαιτεῖται γενικὴ εἰδοποίησις, διὰ δὲ τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου δι’ ὀφειλὴν, τὴν ὁποίαν γνωρίζουν ὅτι ἔχουν πρὸς τὸ δημόσιον, τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ εἰδικὴν εἰδοποίησιν; Τὸ τοιοῦτον θεωρῶ ἄδικον. Κατὰ τοὺς δύο νόμους τοὺς ὁποίους ἐψηφίσατε, δηλ. τὸν νόμον περὶ διαθέσεως τῶν ἐθνικῶν γαιῶν, καὶ τὸν νόμον περὶ φυτειῶν, ἠξεύρετε ὅτι θὰ ἔχωμεν ὀφειλὰς 130 ἑκατομμύρια περίπου κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δηλ. 100 διὰ τὴν πώλησιν τῶν γαιῶν καὶ 30 διὰ τὰς φυτείας. Ἀπέναντι 130,000,000 πόσος θὰ ᾖναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀφειλετῶν; θὰ ᾖναι πολὺ ἀνώτερος ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν φορολογουμένων. Διατί λοιπὸν αὐτὴ ἡ διάκρισις; καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν θὰ ἀπαντηθῇ ἡ μεγαλειτέρα δυσκολία καὶ διατί ὅ,τι πράττομεν διὰ τοὺς φορολογουμένους, νὰ μὴ τὸ πράξωμεν διὰ τοὺς ὀφειλέτας ἐξ ἄλλων αἰτιῶν; ὥστε εἶναι περιττὸν τὸ 2ον ἄρθρον καὶ περιττὸς ὁ τρόπος τῆς ἐπιδόσεως. Ἁπλοποιεῖται καὶ ὁ νόμος καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἑπομένως προτείνω τὴν ἀπάλειψιν.

§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον (καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ φίλος μας Κ. Κεχαγιᾶς τὸ παρέβλεψε) διότι ἓν χωρίον ὀφειλετῶν εἰδοποιεῖται διὰ τοῦ Δημάρχου ὅταν ᾖναι ἐκ φόρων· ἐὰν ὅμως εἰς ἓν χωρίον ὁ εἷς ὀφείλει νὰ πληρώσῃ μετὰ ἕνα μῆνα, διότι ἠγόρασε κτήματα, ὁ ἄλλος μετὰ δύο μῆνας, καὶ ὁ ἄλλος μετὰ τρεῖς, διότι ἦσαν ἐνοικιασταὶ κλπ. τότε βεβαίως πρέπει νὰ εἰδοποιῶνται ἰδιαιτέρως· δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ μία κοινὴ εἰδοποίησις· ἐπειδὴ οὔτε τὰ χρέη, οὔτε ἡ ὀφειλὴ εἶναι ἡ αὐτή.

§119ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν, Κύριε Ὑπουργὲ, πρέπει νὰ ἦσθε συνεπὴς, καὶ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὴν εἰδοποίησιν καὶ διὰ τὰς δύο κατηγορίας, διότι εἶναι πολὺ πικρὸν ἐγὼ ὁ ἐπιτηδευματίας νὰ καταταχθῶ ὑπὸ μιᾶς ἀρχῆς μεταξὺ τῶν ἐπιτηδευματιῶν καὶ νὰ μὴ γνωρίζω ὅτι εἶμαι ὀφειλέτης, καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω ἀνάγκην οὔτε νὰ προσέχω εἰς τὰς ἐκκλησίας οὔτε νὰ ἀναγινώσκω τοὺς καταλόγους, καὶ αἴφνης ἔρχεται ὁ εἰσπράκτωρ νὰ μὲ προσωποκρατήσῃ. Ὥστε ἐὰν ὑπάρχῃ λόγος διακρίσεως, οὗτος ὑπάρχει ὑπὲρ τῶν φορολογουμένων.

§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ, Κύριε Κεχαγιᾶ, ὁ ἐπιτηδευματίας ἔχει καιρὸν νὰ κάμῃ ἐνστάσεις.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραλειφθῇ τὸ ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κυρίου Κολιάτσου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Ἄρα γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3ον. «Ἄρθρον 3. Ἐὰν ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραδόσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἢ τῆς ἐπιδόσεως τῶν εἰδικῶν οἱ φορολογούμενοι ἢ οἱ ἄλλοι ὀφειλέται δὲν ἐκτίσωσι τὸ χρέος των, ἐφαρμόζονται κατ’ αὐτῶν τὰ καταναγκαστικὰ μέσα κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἑπομένου κεφαλαίου. Ἐὰν ὅμως ἐκ τῆς ἀναβολῆς ἐπίκειται κίνδυνος, ὁ ταμίας σκεπτόμενος μετὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἢ ὅπου δὲν ἑδρεύει τοιαύτη, μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, δύναται, κατ’ ἀπόφασιν διὰ πλειονοψηφίας σχηματιζομένην, νὰ προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέσων καὶ ἄνευ προηγουμένης προσκλήσεως ἢ πρὸ τῆς παρελεύσεως τῶν 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως αὐτῆς.»

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς παρατηρήσεις;

§123ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριοι, κατ’ οὐσίαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νόμου παραδέχομαι καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τοῦ κ. Σαράβα. Τῳόντι ἀναντιῤῥήτως ἐπὶ ἐκείνων μόνον τῶν μερῶν τοῦ νομοσχεδίου τὰ ὁποῖα ἐπιφέρουν καινοτομίας ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ τί μὴ νεώτερον μὲν, δυνάμενον ὅμως νὰ ἔχῃ σημασίαν σπουδαίαν. Ἀντιλέγω δὲ καὶ εἰς τὸν κ. Σαράβαν καὶ κ. Μίλησην, διότι ὑποθέτω κατ’ ἀρχὴν μὲν, ὅτι πάντες οἱ ὑπάλληλοι ὀφείλουσι νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκόν των ἐν συνειδήσει, ἐὰν ὅμως ὑποθέσητε ὅτι ὁ κατώτερος ὑπάλληλος, οἷος ἦν εἷς κλητὴρ ἢ ἄλλος ὅμοιος, δὲν ἐξετέλεσεν αὐτὸ, ὁ ἀνώτερος αὐτοῦ, ὁ ταμίας τουτέστιν, ὀφείλει νὰ δώσῃ λόγον, καὶ ἂν δὲν εὕρῃ καὶ ἐκεῖ δικαιοσύνην, θὰ εὕρῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν, καὶ ἂν δὲν εὕρῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν θὰ εὕρῃ εἰς ἡμᾶς· ἐν ἄλλαις λέξεσι θέλω καὶ ὀφείλω νὰ σέβωμαι τὸν νόμον. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ ὑποβάλω εἰς ὑμᾶς μίαν παρατήρησιν. Ὁ ἡμέτερος νομοθέτης ῥυθμίζων τὰς σχέσεις τῶν ἰδιωτῶν ἔχει ἀνάλογον διάταξιν, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζεται ὡς συντηρητικὸν μέτρον. Ἐξηγοῦμαι, κύριοι· ὅταν ἡ κατάστασις τοῦ ὀφειλέτου ᾖναι ἠλαττωμένη, ὅταν ὑπάρχῃ κίνδυνος ν’ ἀπολέσῃ ὁ δικαιοῦχος τὸ δικαίωμά του, προσφεύγει εἰς τὸν πρόεδρον καὶ ζητεῖ τὴν λῆψιν συντηρητικῶν μέτρων καὶ κατάσχει πᾶσαν τὴν περιουσίαν τοῦ ὀφειλέτου. Ἐπίσης ὅταν ὁ ὀφειλέτης ἦναι ὕποπτος φυγῆς ἢ ὑπάρχῃ ἄλλος τις λόγος, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ἀναφέρει, ἐπιτρέπεται καὶ ἡ συντηρητικὴ προσωποκράτησις. Ἐννοεῖτε, κύριοι, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι συμφωνότατος νὰ δώσωμεν εἰς τὸ δημόσιον ὅλα ἐκεῖνα τὰ δικαιώματα, ὅσα δίδει τὸ κοινὸν δίκαιον ἐπὶ τῶν ἰδιωτικῶν σχέσεων, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀμφισβητῶ καθόλου τὸ ἐδάφιον πρῶτον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν περιουσίαν τοῦ ὀφειλέτου κινητὴν καὶ μὴ εἰς χεῖρας αὐτοῦ ἢ ἄλλου εὑρισκομένην, ἀντιτάσσομαι ὅμως ὡς πρὸς τὴν φυλάκισιν. Ἡ προηγουμένη πρόσκλησις εἶναι κατ’ ἐμὴν γνώμην μία ἀντικατάστασις τῆς ἐπιταγῆς λεγομένης πρὸς πληρωμήν. Κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον θέλει ἐν τῇ περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ ταμίας σκεπτόμενος μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ ἐπάρχου εὕρῃ, ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ν’ ἀπολεσθῇ ἡ ὀφειλὴ τοῦ δημοσίου, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἄνευ τῆς προηγουμένης προσκλήσεως νὰ προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν τῶν ἀναγκαστικῶν μέτρων, ἐν ἄλλαις λέξεσι καὶ νὰ φυλακίσῃ τὸν ὀφειλέτην. Τοῦτο δὲν θεωρῶ ὀρθὸν, διότι περιττὸν εἶναι νὰ σᾶς εἴπω, κατὰ τὸ καθεστὼς πολίτευμα ἡμῶν, ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου εἶναι τὸ σπουδαιότερον αὐτοῦ δικαίωμα· ὡς δικηγόρος δὲ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ τοιαύτη συντηρητικὴ φυλάκισις ἐπιτρέπεται, ὡς εἶπον, κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ἀλλὰ πάντοτε, καὶ τοῦτο τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῶν δικαστηρίων, οἱ πρόεδροι λαμβάνουν τὰ αὐστηρότερα μέτρα, ἐν ἄλλαις λέξεσιν οὐδέποτε, τοὐλάχιστον, ἐγὼ γνωρίζω νὰ ἐπιτρέπῃ συντηρητικὴν φυλάκισιν ἑνὸς ὀφειλέτου, χωρὶς πρῶτον νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι τῳόντι εἶναι ὕποπτος φυγῆς, καὶ πάντοτε ὑπεβλήθη εἰς μίαν ἐγγύησιν. Τώρα πῶς θέλετε σήμερον ν’ ἀφεθῶμεν εἰς τὴν εὐθυκρισίαν αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων; Ἀντιτάσσομαι, ὄχι διότι δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην, ἐγὼ τοὐλάχιστον θέλω νὰ πιστεύω ὅτι πάντοτε αἱ κυβερνήσεις φροντίζουν νὰ διορίσουν πρόσωπα ἔχοντα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα αἰνίττομαι. Ἀλλὰ, κύριοι, εὐκολώτατον εἶναι νὰ περιπέσωσιν εἰς πλάνην. Θέλετε λοιπὸν ἐν τῇ πλάνῃ αὐτῇ, ὅτι κινδυνεύει τὸ δημόσιον, νὰ στείλουν ἕνα ὀφειλέτην εἰς τὰς φυλακὰς χωρὶς νὰ τὸν εἰδοποιοῦν διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα νὰ πληρώσῃ; Δὲν τὸ εὑρίσκω ὀρθόν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κίνδυνος ν’ ἀπολέσῃ τὸ δημόσιον τὸ δικαίωμά του, θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἑξῆς περίστασιν. Ὑποθέτω ὅτι ἔχει ὁ ὀφειλέτης 100 πρόβατα, μίαν ἄμπελον, καὶ ἑτοιμάζεται νὰ τὰ μεταπωλήσῃ εἰς ἄλλον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διότι δὲν παρῆλθον 8 ἡμέραι, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ, ὁ ταμίας λαμβάνει τὸ μέτρον καὶ κάμνει αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ πρὶν παρέλθουν. Τὴν προσωπικὴν κράτησιν μετὰ τὴν πρόσκλησιν ἀναγκαίαν θεωρῶ διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ τὸν ὀφειλέτην νὰ πληρώσῃ τὸ χρέος του, ἀλλὰ ὡς μέτρον ὅμως συντηρητικόν, δὲν τὴν ἐννοῶ. Καὶ ἂν δὲν ἔχῃ περιουσίαν διατί νὰ τὸν προφυλακίσωμεν; Μοὶ λέγουν, ὅταν ἀποδειχθῇ ὅτι αὐτὸς ὁ κρατούμενος ᾖναι ἀκτήμων, συντάσσεται τοῦτο τὸ πρωτόκολλον, γίνεται τοῦτο ἢ ἐκεῖνο καὶ ἀπαλλάσεται. Λοιπὸν ἂν ἀπολύσωμεν τὸν κρατούμενον, ὅταν ᾖναι εἰς τὴν φυλακὴν, διὰ τί νὰ τὸν προφυλακίσωμεν, ἀφοῦ εἶναι καὶ ἀκτήμων ἐπὶ τῇ γνώμῃ τῶν προσώπων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προέλθωσιν εἰς τοῦτο τὸ μέτρον ἀπὸ μίαν πλάνην; Λοιπὸν συμπεραίνω προτείνων νὰ τροποποιηθῇ κατὰ τοῦτο τὸ μέρος· ἀλλά, κύριοι, τὸν προφυλακίζομεν ἂν ὑπάρχῃ κίνδυνος, ἂν ὅμως ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ὁ ὀφειλέτης πληρώσῃ πρὸ τῶν ὀκτὼ ἡμερῶν, τὴν ἕκτην ἡμέραν διατί νὰ ὑποστῇ τὰς περαιτέρω δαπάνας; Λοιπὸν προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον αὐτὸ οὕτω πως μετὰ τὴν λέξιν «μέσων» νὰ τεθῇ «πλὴν τοῦ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως» νὰ προστεθῇ ἐν τέλει δὲ «ἂν ὁ ὀφειλέτης πληρώσῃ ἐντὸς τῶν 8 ἡμερῶν πάντα τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖον ἤθελον ἐπέλθει ἐκ τῆς συντηρητικῆς αὐτοῦ κατασχέσεως νὰ ᾖναι εἰς βάρος τοῦ δημοσίου» (θόρυβος). Τοῦτο τὸ λέγω ἵνα ἐπιστήσω σπουδαιότερον τὴν προσοχὴν τοῦ ταμίου, δὲν ἐπιμένω δὲ εἰς τὴν δευτέραν τροπολογίαν, εἰς τὴν πρώτην ὅμως ἐπιμένω.

§124ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριοι, παραδέχομαι ὅλην τὴν αὐστηρότητα τοῦ νόμου καὶ ἂν θέλητε καὶ περισσοτέραν, ἀλλ’ ἀπαιτῶ, καὶ καθῆκόν μας εἶναι, ἡ αὐστηρότης αὐτὴ νὰ βασίζηται εἰς τὸ δίκαιον, διότι, ὅταν παραβιάζηται τὸ δίκαιον, στοχασθῆτε πόσον εἶναι βαρύτερα ἀκόμη καὶ τὰ μέσα δι’ ὧν παραβιάζεται. Ἔτυχε, κύριοι, νὰ γνωρίσω πολλὰ τοιαῦτα περιστατικά. Ἦλθεν εἰς ἐμὲ ἄνθρωπος, ὅστις κατεζητεῖτο νὰ πληρώσῃ, ἀφοῦ εἶχεν ἤδη πληρωμένα· ἰδοὺ μοὶ ἔλεγεν, ἡ δήλωσίς μου, εἶχε 300 πρόβατα, 200 αἶγας τὰς ἐδήλωσε, ἐπλήρωσε τὸν εἰσπράκτορα, ἐν τούτοις τῷ ἐζήτουν νὰ πληρώσῃ ἄλλα τόσα, διατί; διότι ὁ ἀπαριθμητὴς τοῦ ἐσημείωσεν ἄλλα τόσα καὶ κἄποτε εἰς ὄνομα τῶν συντρόφων. Τὸν παρουσίασα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τί μᾶς εἶπεν; νὰ ἴδωμεν τοὺς καταλόγους, νὰ ζητηθῇ ὁ εἰσπράκτωρ· ἐζητήθη ὁ εἰσπράκτωρ, τί μᾶς εἶπεν; εἶναι ὁριστικὸς ὁ κατάλογος. Εἶναι χρέος αὐτό. Εἶδον, κύριοι, τοιούτους 15 καὶ 20· ἄλλοι χωρὶς νὰ δηλώσουν ὅτι ἔχουν ἀμπέλους, εἶχον ἐπιχειρήσει νὰ φυτεύσουν ἀμπέλους, ἀλλὰ μετὰ δύω ἔτη τοῖς ἔλειψαν τὰ μέσα καὶ μετεχειρίσθησαν τὰς ἀμπέλους εἰς ἀγρὸν, καὶ ἂν ἦτο δὲ ἄμπελοι εἶχον δικαίωμα διὰ πέντε ἔτη. Ἐν τούτοις τοῖς λέγουν εἶσθε ὀφειλέται, εἶναι ὁριστικοὶ οἱ κατάλογοι. Ὅταν εἶδον τὰς καθυστερήσεις, ὅτι κατὰ τὰ 1865 καθυστέρησαν δύω ἑκατομμύρια, κατὰ τὰ 1866 δύω, κατὰ τὰ 1867 δύω, τί νὰ πιστεύσω; ὅτι ἐξ ἰδιοτροπίας ἠρνήθησαν νὰ καταβάλουν, ἢ μήπως δὲν εἶναι πραγματικά; Ἔρχονται, κύριοι, καθεκάστην φορολογούμενοι καὶ μοὶ λέγουν, εἶσθε ἀντιπρόσωπος, πρέπει νὰ ὑποστηρίξητε τὸ δίκαιόν μας, τί νὰ κάμω; ὅταν εἶδον τὸ μέγα ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐποίησε κρότον καὶ θόρυβον τῶν 50 ἑκατομμυρίων καθυστερούντων, τὰ ὁποῖα σημειώσατε ὅτι εἶναι πρὸ 40 ἐτῶν, δηλ. ἓν ἑκατομμύριον κατ’ ἀναλογίαν κατ’ ἔτος, ἐδίστασα νὰ πιστεύσω ὅτι θὰ εὔγῃ κἀμμία μεγάλη ὠφέλεια.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, δὲν ἀκούομεν.

§126ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον, ὅτι ἂν τὸ χρέος ᾖναι ἀμφισβητήσιμον τότε νὰ καθαρίζηται διὰ συνοπτικῆς δίκης.

§127ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ εἴπωμεν εἰς τὸ 23ον ἄρθρον.

§128ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐν γένει δὲ παραδέχομαι καὶ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ζέγγελη ὡς πρὸς τὴν προσωπικὴν κράτησιν.

§129ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, πολλάκις ἐμελέτησα τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἀληθῶς εἶναι αὐστηρὸν, ὅλη ἡ αὐστηρότης προέρχεται ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ σωθῇ ἡ κινδυνεύουσα περιουσία τοῦ δημοσίου, ὅταν πρόκηται νὰ φύγῃ ὁ ὀφειλέτης· τὸ κατεπεῖγον προκαλεῖ τὴν αὐστηρότητα αὐτὴν, διότι ἂν θέλῃ τὴν νύκτα νὰ φύγῃ, ποῦ θὰ τὸν εὕρῃ ἡ διοικητικὴ ἀρχή; (διάλογοι). Πρέπει νὰ ἤμεθα συνεπεῖς, καθὼς καὶ ὅτε συλλαμβάνεταί τις δι’ ἐντάλματος καὶ προσάγεται εἰς τὰς φυλακὰς, νὰ δώσωμεν αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις, καὶ τὸ νομοσχέδιον μᾶς δίδει ἐγγυήσεις καὶ ἐγγυήσεις καλάς. Ἄν προέρχωνται ἀδικίαι, προέρχονται ἀπὸ ὄργανά τινα μικρὰ (θόρυβος καὶ διάλογοι). Προτείνω λοιπὸν, αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν τὴν προσωπικὴν κράτησιν, νὰ κοινοποιῆται εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ νὰ ᾖναι ᾐτιολογημένη καὶ νὰ φέρῃ τοὺς τίτλους ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὀφειλέτης. Κατόπιν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὰς ποινὰς, διότι ἐγὼ θὰ προτείνω ῥητὸν ἄρθρον, ὅτι πᾶς ὑπάλληλος παρανομῶν, ἐκτὸς τῆς ἀποζημιώσεως, νὰ γίνηται καὶ ἔκπτωτος τῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ ἕν ἔτος.

§130ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὀλίγας τινὰς παρατηρήσεις θὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου. Πρῶτον παρακαλῶ τὸν κύριον πρόεδρον τοῦ ὑπουργείου νὰ ἐξηγήσῃ τί ἐννοεῖ ἡ φράσις «ἂν ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραδόσεως τῆς γενικῆς προσκλήσεως εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχήν;» ἂν ἐννοῇ, ὅτι ἡ προθεσμία τῶν 8 ἡμερῶν πρὸς ἐξόφλησιν τῶν πρὸς τὸ δημόσιον χρεῶν ἄρχεται μόνον ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν προσκλήσεων εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, τότε ἡ προθεσμία τῶν 8 ἡμερῶν τίθεται μόνον διὰ τὸν τύπον· διότι οἱ δήμαρχοι δύνανται νὰ μὴ κοινοποιήσουν, νὰ μὴ δημοσιεύσουν τὰς προσκλήσεις τοῦ ταμίου. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ὁ φορολογούμενος χωρὶς νὰ προσκληθῇ προηγουμένως πρὸς πληρωμὴν τοῦ χρέους του, ἐνῷ κοιμᾶται ἥσυχος, συλλαμβάνεται οὐχ ἧττον καὶ ἀπάγεται εἰς τὰς φυλακάς..........

§131ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν κακὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, τοῦ νὰ μὴ ἐμπιστευώμεθα εἰς τὸν δήμαρχον, ἂν τοῦτο ᾖναι ἀληθὲς, διότι ἐγὼ δὲν τὸ παραδέχομαι.

§132ΜΙΛΗΣΗΣ. Λησμονεῖτε, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ δήμαρχοι εἶναι καὶ τὰ ἔσχατα ὄργανα τῆς διοικήσεως· λησμονεῖτε ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἄρχοντες τῆς κοινότητος τοῦ δήμου, ἀλλὰ καὶ λειτουργοὶ τῆς διοικήσεως. Ἂν τὰ ὄργανα ταῦτα λείψουν ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των, διορθώσατε τὴν διοίκησίν σας, ἀλλὰ τὴν συνέπειαν τῆς ἐλλείψεως ταύτης δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἐπιῤῥίψητε εἰς τοὺς φορολογουμένους. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, ὁ χρόνος τῆς ὑποβολῆς τῶν προσκλήσεων εἰς τοὺς δημάρχους δὲν εἰμπορεῖ νὰ συμπέσῃ ποτὲ μὲ τὴν δημοσίευσιν αὐτῶν, τουτέστι, διὰ νὰ ᾖμαι σαφέστερος, εἰς ἄλλην ἡμέραν ὑποβάλλονται πάντοτε αἱ προσκλήσεις εἰς τὸ δημαρχεῖον καὶ εἰς ἄλλην δημοσιεύονται εἰς ὅλα τὰ παρεδρεῖα τῆς περιφερείας τοῦ δήμου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἑξῆς· «ἐὰν ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον ά. δημοσιεύσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων».

§133ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖος θὰ τὸ βεβαιώσῃ αὐτὸ, οἱ κλητῆρες;

§134ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ δημοσίευσις θὰ βεβαιωθῇ διὰ πρωτοκόλλου. Ὡς πρὸς τὸ βʹ. ἐδάφιον φρονῶ, ὅτι τοῦτο πρέπει ἐντελῶς ν’ ἀπαλειφθῇ διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐνῷ ἡ ἔλλειψις τῆς προσκλήσεως τίθεται ἐν τῷ νόμῳ ὡς ἐξαίρεσις, θὰ κατασταθῇ κανών. Εἰς πᾶσαν περίστασιν, κύριοι, θὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς, καὶ εἰς τὴν παραμονὴν μάλιστα ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, θὰ κατασταθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ ταμίου ὄργανον φατριαστικῆς καταδιώξεως φοβερόν. Ἄνευ ἀνάγκης τῆς ἐλαχίστης, ὁ ταμίας τότε συνεννοούμενος μὲ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν θ’ ἀποφασίζῃ ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς, καὶ χωρὶς νὰ προσκαλέσῃ διόλου τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου, θὰ τοὺς συλλαμβάνῃ καὶ θὰ τοὺς ἀπάγῃ εἰς τὰς φυλακὰς ἀναλόγως τοῦ πολιτικοῦ φρονήματος ἑκάστου τῶν ὀφειλετῶν. Προσέχετε καλῶς, κύριοι, ὅταν νομοθετῆτε αὐθαιρέτους διατάξεις. Τὸ αὐθαίρετον εἶναι πάντοτε ἐπικίνδυνον. Ἀλλ’ ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιμένῃ νὰ ὁπλίσῃ τὸ δημόσιον μὲ ἔκτακτον ἐξουσίαν πρὸς εἴσπραξιν φόρων (καὶ παρατηρῶ, ὅτι ἀπό τινος κατηλήφθημεν ἅπαντες ὑπὸ πυρετοῦ ἐκτάκτων καὶ αὐθαιρέτων νόμων, τόσον ὥστε διόλου παράδοξον νὰ ὑπάρχουν καί τινες τῶν συναδέλφων διατεθειμένοι νὰ δώσουν εἰς τὸ δημόσιον καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεμπολήσεως τῶν ὀφειλετῶν, δικαίωμα ὅπερ εἶχον ἄλλοτε οἱ δανεισταὶ κατὰ τὴν δωδεκάδελτον), ἂν, λέγω, ἡ Βουλὴ ἐπιμένῃ εἰς τὸ αὐθαίρετον, παρακαλῶ νὰ περιορίσῃ τοὐλάχιστον τοῦτο εἰς μικρὰ χρέη καὶ εἰς μόνην τὴν κατάσχεσιν. Τὴν διάταξιν ταύτην, κύριοι, παρέλαβον ἐκ τοῦ νόμου τοῦ 1855 περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων ἐσόδων. Ἀλλ’ ὁ νομοθέτης τοῦ 1855, εὐλαβέστερος πρὸς τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα, περιώρισε τὸ ἔκτατον τοῦτο μέτρον εἰς ὀφειλὰς ἀνερχομένας μέχρι τῶν 75 δραχμῶν καὶ ἐπὶ κατασχέσεων μόνον. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο (Ἀναγινώσκει). Ἐκ τῆς φράσεως τοῦ ἄρθρου παρατηρεῖτε ὅτι ὁ νομοθέτης ἐννοεῖ νὰ περιορίσῃ τὸ ἔκτακτον μέτρον εἰς μόνον τὸ ἀναγκαστικὸν μέσον τῆς κατασχέσεως, ἀποκλείει τουτέστι τὴν προσωπικὴν κράτησιν. Καὶ ὅτι τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἀκριβὲς, ἐξάγεται ἐκ τῆς γενικῆς ἀρχῆς περὶ ἑρμηνείας τῶν νόμων, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ εἰδικοὶ καὶ ἐξαιρετικοὶ νόμοι ἑρμηνεύονται στενότατα, καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐνῷ ὁ νομοθέτης ὁμιλεῖ ἐν ἐκτάκτῳ νόμῳ περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτων, νὰ παρεισάγῃ ὁ ἑρμηνευτὴς καὶ τὴν προσωπικὴν κράτησιν· ἄρα ὁ νομοθέτης τοῦ 1855 ἀπέκλεισε τὴν προσωπικὴν κράτησιν, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν προηγηθῇ πρόσκλησις.

§135ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εὐφυὲς, ἀλλ’ ἀτυχὲς τὸ ἐπιχείρημα.

§136ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ ὑποχώρησίς σας εἶναι θαυμασία.

§137ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἂν ᾖναι θαυμασία, βεβαίως εἰς τοῦτο σᾶς ἐμιμήθην. Ἡ ἰδέα μου εἶναι, (ἐπαναλαμβάνω καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ τιμήσῃ μὲ τὴν προσοχήν της, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον,) ἡ ἰδέα μου εἶναι, ὅτι κατὰ τὸν νομοθέτην τοῦ 1855 τὸ ἔκτακτον μέτρον, τοὐτέστιν ἡ χρῆσις τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως, ἄνευ προσκλήσεως προηγουμένης, ἄνευ ἐπιταγῆς πρὸς πληρωμὴν, περιορίζεται ἐπὶ τῆς κατασχέσεως. Ἀποκλείεται ἑπομένως τὸ ἀναγκαστικὸν μέσον τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, καὶ κατὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Μαντινείας κυρίου Ζέγγελη. Προσθέτω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ φανῇ αὐστηροτέρα κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§138ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν οἱ ὀφειλέται φεύγουν;

§139ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἂν φεύγουν, κύριε Δανόπουλε, ἡ κειμένη νομοθεσία παρέχει μέσα ἀσφαλείας· ἂς καταφύγῃ τότε τὸ δημόσιον εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου καὶ ἂς ζητήσῃ τὴν συντηρητικὴν προσωποκράτησιν, ὅπως τὸ κάμνει καὶ ὁ ἰδιώτης. Δὲν ἐννοῶ αὐτὰ τὰ αὐθαίρετα μέτρα, τὰ ὁποῖα μᾶς θέτουν εἰς θέσιν ἐντελῶς ἐπικίνδυνον. Κατὰ κανόνα, ἐστὲ βέβαιοι, θὰ κηρύττεται ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς καὶ θὰ προβαίνουν εἰς τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέτρων. Τοῦτο δὲ θὰ γίνηται συνήθως τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν καὶ ἡ καταδίωξις τῶν ὀφειλετῶν θὰ λαμβάνῃ οὕτω τὴν μαύρην σφραγῖδα τοῦ ἐμπαθεστάτου, φατριασμοῦ. Πρὶν τελειώσω, κύριοι, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθοῦν οἱ λόγοι μου. Οὔτε ἐγὼ ὀφείλω τι εἰς τὸ δημόσιον, οὔτε ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ πιστεύσωσιν ὅτι ὁμιλῶ ἐξ ἁγνοῦ αἰσθήματος δικαιοσύνης· δὲν θέλω νὰ δώσω εἰς τὸ δημόσιον ἐξουσίαν αὐθαίρετον. Τὸ δημόσιον εἶναι ἡ Πολιτεία κατὰ τὰς διαχειριστικάς της σχέσεις, ἡ Πολιτεία δὲ εἰς τὰς σχέσεις ταύτας ὡς καὶ εἰς ὅλας τὰς λοιπὰς δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ὅτι ἀντιπροσωπεύει τὸ δίκαιον, ὅτι σκοπεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δικαίου ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Μόνον εἰς ἀπολύτους μοναρχίας ὁ fiscus ἀποῤῥοφᾷ ὅλα τὰ δικαιώματα τῆς κοινωνίας, καὶ τὸ ἄτομον θεωρεῖται ὡς μηδέν. (Ὁ fiscus εἶναι τὸ δημόσιον, τοῦτο τὸ λέγω διὰ νὰ μὴ σκανδαλισθῇ τις). Ὁπλίσατε τὸ δημόσιον μὲ ὅλα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα, διὰ νὰ εἰσπράττῃ τοὺς φόρους· μὴ καταφύγητε ὅμως εἰς τὸ αὐθαίρετον, διότι, κύριοι, δηλητηριάζετε τὸ ἠθικὸν αἴσθημα τῆς κοινωνίας.

§140ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί θέλετε τὴν κατάσχεσιν;

§141ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ κυρίως εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως, θέλω νὰ διαγραφῇ ὅλον τὸ ἐδάφιον· ἀλλ’ ἂν δὲν κατορθωθῇ τοῦτο, τότε τουλάχιστον θέλω νὰ τοὺς σώσω ἀπὸ τῆς βαρυτέρας καταθλίψεως.

§142ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χρεωστοῦν....

§143ΜΙΛΗΣΗΣ. Προσκαλέσατέ τους νὰ σᾶς πληρώσουν.

§144ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ γίνεται.

§145ΜΙΛΗΣΗΣ. Κάμετε τὴν πρόσκλησιν, καὶ ἂν ὑπάρχῃ κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς, λάβετε τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα σᾶς παρέχουν οἱ κείμενοι νόμοι. Τὸ περιπλέον εἶναι αὐθαίρετον, ἄδικον καὶ ἐπιζήμιον.

§146ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ λέγουν οἱ κείμενοι νόμοι.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σαράβας.

§148ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, συμμαχῶ μετὰ τῶν εὑρισκόντων αὐτὸν τὸν νόμον καταθλιπτικὸν ὡς πρὸς τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ἐτροποποίησεν ὁ κ. Μίλησης· ἂν μάλιστα δὲν μὲ προελάμβανεν, ἐγὼ ἤθελον προτείνει τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινε, διότι ἀναντιῤῥήτως, μεταφέροντες τὰς διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος συστήματος περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων, οὐδόλως ἐννοοῦμεν νὰ τὰς κάμωμεν αὐστηροτέρας, καὶ ὁμολογουμένως τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αὐστηρότερον παρὰ τὴν ἀντίστοιχον διάταξιν ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1855, (διάλογοι). Δύω εἴδη κοινοποιήσεων παραδέχεται ὁ νόμος τοῦ 1855 καθὼς καὶ ὁ συζητούμενος, τὰς γενικὰς προσκλήσεις καὶ τὰς ἰδιαιτέρας εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ὀφειλετῶν. Ἡ γενικὴ πρόσκλησις, τόσον κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1855 καθὼς καὶ κατὰ τὸ ἤδη συζητούμενον νομοσχέδιον, γίνεται, πεμπομένου καταλόγου ὑπὸ τοῦ ταμία εἰς τὸν δήμαρχον, ὅστις ὀφείλει νὰ τὸν δημοσιεύσῃ διὰ τοιχοκολλήσεως εἰς τὰ δημοσιώτερα μέρη τοῦ δήμου του, διὰ κηρύξεως, καὶ δι’ ἀναγνώσεως ἐπ’ ἐκκλησίας. Αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς εἰδοποιήσεως τῶν διαφόρων ὀφειλετῶν, τὸν παραδέχεται καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Ἀλλ’ ὁ νόμος τοῦ 1855, πληρέστερος, προσθέτει μίαν ἐγγύησιν, ὅτι ἡ πρόσκλησις θὰ ἦναι πραγματικὴ, καὶ ὄχι ἰδανική. Ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐθεώρησεν δηλονότι ἀντιπρόσωπον τῶν διαφόρων ὀφειλετῶν ἑνὸς δήμου τὸν δήμαρχον, καὶ ἑπομένως δὲν ἐνόμισεν ἀποχρῶσαν τὴν κοινοποίησιν τοῦ καταλόγου εἰς τὸν δήμαρχον, ὅπως μετὰ τὴν προθεσμίαν ἐπέλθῃ ἡ καταδίωξις, χωρὶς νὰ ἦναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἐγένετο πράγματι ἡ εἰδοποίησις. Ἀπήτησε νὰ συνταχθῶσιν ὑπὸ τῶν ἐπιτετραμμένων τὰς κοινοποιήσεις αἱ ἀνήκουσαι βεβαιώσεις καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 4 ἐπέτρεψε τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέτρων, ἀφοῦ ὁ ταμίας λάβῃ παρὰ τοῦ δημάρχου τὰς βεβαιώσεις, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ κοινοποιήσεις ἔλαβον χώραν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1855, ἐνῷ παρεδέχθη τὸ σύστημα τῆς γενικῆς προσκλήσεως, ἔλαβε τὰς ἀναγκαίας προφυλάξεις, ὅπως ἡ πρόσκλησις ἦναι πραγματική, ὄχι ἰδανική. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἐκαινοτόμησεν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἀρκεῖται μὲ μόνην τὴν γνῶσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ δήμαρχος· ἀρκεῖ, ὅτι ὁ κατάλογος ἐκ μέρους τοῦ ταμία ἐστάλη εἰς τὸν δήμαρχον, ὅπως ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς ὑπὸ τοῦ δημάρχου ἐπέλθῃ ἡ καταδίωξις. Δύναται κανεὶς νὰ συνταυτίσῃ τὸν δήμαρχον μὲ τοὺς διαφόρους ὀφειλέτας καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι, ἐπειδὴ ἔλαβε γνῶσιν ὁ δήμαρχος, ἔλαβον καὶ οἱ ὀφειλέται; τοῦτο εἶναι ἀτοπώτατον· ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὴν πρακτικήν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ δήμαρχος ἐντὸς τῶν ὀκτὼ ἡμερῶν θὰ ἐκπληρώσῃ ὅλας τὰς διατυπώσεις ἐξ ὧν τεκμαίρεται, ὅτι ἔλαβον γνῶσιν ὅλοι οἱ ὀφειλέται; Δὲν ἐννοῶ ἑπομένως τὴν καινοτομίαν, ἡ ὁποία γίνεται, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἑρμιονίδος κυρίου Μίληση, τοῦ νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον, ὥστε οὐχὶ μόνον νὰ στέλλεται εἰς τὸν δήμαρχον ἡ γενικὴ πρόσκλησις, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ βεβαίωσις, ὅτι ἐξεπληρώθησαν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ διατυπώσεις, ἐξ ὧν εἰκάζεται ὅτι οἱ ὀφειλέται ἔλαβον γνῶσιν. Ἀλλὰ λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἦμαι σύμφωνος μὲ τὸν κύριον Μίλησην καὶ ὡς πρὸς τὴν δευτέραν τροπολογίαν του. Ἀφοῦ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παραχωρεῖται διὰ τοῦ 3 ἄρθρου, εὑρίσκεται καὶ εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον, δυνάμεθα νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὑπερβολικὸν ἢ καταπιεστικόν; Οὐχὶ βέβαια. Ἂν πολίτης τις βλέπῃ, ὅτι ὁ ὀφειλέτης του ζητεῖ νὰ φύγῃ, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ἓν μέτρον συντηρητικὸν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν πληρωμήν;

§149ΜΙΛΗΣΗΣ. Διὰ τί τότε προσθέτετε περιττὰς διατάξεις;

§150ΣΑΡΑΒΑΣ. Διότι εἶναι νόμος εἰδικός, καὶ κατὰ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ πρέπει νὰ διατυπωθῇ καὶ τὸ συντηρητικὸν τοῦτο μέτρον. Λοιπὸν ὁ δανειστής, ὅστις βλέπει, ὅτι κινδυνεύει ν’ ἀπολέσῃ τὰ μέσα τοῦ νὰ πληρωθῇ τὸ χρέος του, εἴτε διότι ὁ ὀφειλέτης του προπαρασκευάζεται νὰ ἐκποιήσῃ τὴν περιουσίαν του, εἴτε διότι εἶναι ἕτοιμος ν’ ἀποδράσῃ, δύναται νὰ λάβῃ μέτρα συντηρητικὰ διὰ νὰ προλάβῃ μίαν ζημίαν ἄδικον, καὶ τὸ δημόσιον δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα; ἀναντιῤῥήτως. Ἀφοῦ βάλωμεν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν τὸν πολίτην μὲ τὸ δημόσιον, δὲν ἐννοῶ διὰ τί εὑρίσκομεν καταθλιπτικὴν αὐτὴν τὴν διάταξιν. Ἀλλά, μοὶ λέγουν, ὁ μὲν πολίτης πρέπει νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν πρόεδρον, ὅπως ἐπιτραπῇ αὐτῷ τὸ συντηρητικὸν μέτρον· τὸ δὲ δημόσιον, ἐὰν εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, ἀποφασίζει τὸ ἴδιον· διότι ὁ ταμίας καὶ ὁ ἔπαρχος δὲν εἶναι ἄλλο, παρὰ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ δημοσίου ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων.

§151ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ αὐτοὶ φατριάζουν, ἐνῷ ὁ πρόεδρος δὲν φατριάζει· διότι εἶναι ἀνεξάρτητα τὰ δικαστήρια.

§152ΣΑΡΑΒΑΣ. Αὐτὸ εἶναι σωστόν· ἀλλὰ τοιαύτη εἶναι ἡ φύσις τοῦ νόμου, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφύγωμεν τοῦτο, ἐνόσῳ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς ἐπικρατούσας εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον ἀρχάς, διὰ τὴν εὐστοχωτέραν εἴσπραξιν τῶν καθυστερούντων.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένει ὁ κύριος Μίλησης;

§154ΜΙΛΗΣΗΣ. Πῶς δὲν ἐπιμένω; Τότε θὰ εἰπῇ, ὅτι ὡμίλησα καὶ ἐγὼ εἰς μάτην, καθὼς εἰς μάτην εἶναι τεθειμέναι εἰς τὸ νομοσχέδιον αἱ περὶ προσκλήσεως τῶν ὀφειλετῶν διατυπώσεις.

§155ΣΑΡΑΒΑΣ. Προσθέτω ὅτι δὲν καινοτομοῦμεν ἐπὶ τοῦ ἰσχύοντος συστήματος, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις εὑρίσκεται ἀπαραλλάκτως, ὄχι εἰς τὰ διατάγματα τοῦ 1837, τὰ ἐκδοθέντα ἐπὶ ἀπολύτου μοναρχίας, ἡ ὁποία ἐλέχθη ὅτι ἤθελε νὰ καταθλίβῃ περὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, ἀλλ’ ἐν κοινοβουλευτικῇ πολιτείᾳ, εἰς τὸν νόμον τοῦ 1855. Τὸ συζητούμενον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου μετηνέχθη ἀπὸ τὸ 4 ἄρθρον τοῦ νόμου τοῦ 1855, καὶ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Μίλησης νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἐπιθυμία του ἡ μεγάλη νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην του, τὸν ἔκαμε νὰ μὴ ἀντιληφθῇ καλῶς τῆς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου τούτου.

§156ΜΙΛΗΣΗΣ. Θὰ μὲ εὐχαριστήσητε πολύ.

§157ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὑπελάβετε, κύριε Μίληση, ὅτι τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου τοῦ 1855 δίδει εἰς τὴν καταδιώκουσαν ἀρχὴν τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ ἄνευ προσκλήσεως εἰς κατάσχεσιν κινητῶν, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ εἰς προσωπικὴν κράτησιν, καὶ δεύτερον ὅτι τοῦτο δὲν τὸ ἐπιτρέπει παρὰ μόνον ὅταν ἡ ἀπαίτησις ᾖναι ἐλάσσων τῶν 75 δραχμῶν, τοῦθ’ ὅπερ ἔκαμε τὸν κύριον Μιχαλόπουλον νὰ σᾶς ζητήσῃ τὸν λόγον τῆς τοιαύτης διακρίσεως· διότι, ἂν τοιαύτην ἔννοιαν εἶχεν ὁ νόμος, θὰ ἦτον εἷς παραλογισμός. Ὁ νόμος ῥητῶς λέγει, ὅτι «ἐπικειμένου κινδύνου κτλ. δύνανται νὰ ληφθῶσι καταναγκαστικὰ μέτρα.» ἀκούσατε διὰ νὰ ἰδῆτε ἂν ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν κατάσχεσιν κινητῶν, καὶ ἀπαιτήσεις μὴ ὑπερβαινούσας τὰς 75 δραχμάς (ἀναγινώσκει)· «Ἐπικειμένου ὅμως κινδύνου, ὁ ταμίας συμφώνως μετὰ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, κατ’ ἀπόφασιν διὰ πλειονοψηφίας σχηματιζομένην, προβαίνει εἰς τὰ καταναγκαστικὰ μέτρα». Βλέπετε ὅτι μεταχειρίζεται τὸν γενικὸν ὅρον «ἀναγκαστικὰ μέτρα», καὶ ἐπειδὴ εἰς ἄλλον νόμον ἔχει ὁρισθῆ ποῖα εἶναι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καταριθμεῖται καὶ ἡ προσωπικὴ κράτησις, δὲν ἦτον ἀνάγκη νὰ κάμῃ μνείαν ἐνταῦθα. Ὥστε ἡ πρώτη ἰδέα, ὅτι δὲν ἐννοεῖ τὴν προσωπικὴν κράτησιν, δὲν ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον μεταχειρίζεται ὁ νόμος. Τὸ δὲ τελευταῖον μέρος τοῦ ἄρθρου, καθ’ ὃ «ὁ πλειστηριασμὸς τῶν κινητῶν πραγμάτων ἐνεργεῖται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ οἰκείου δήμου, ὁσάκις τὸ ποσὸν δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς ἑβδομήκοντα πέντε», ἐννοεῖ προφανῶς ὅτι πρέπει νὰ ἐκπλειστηριάζωνται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, ἂν δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 75 δραχμάς. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἡ διάταξις τοῦ συζητουμένου ἄρθρου εἶναι αὐτὴ ἐκείνη, ἥτις εὑρίσκεται εἰς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου τοῦ 1855 καὶ οὐδεμία μεταβολὴ ἐγένετο.

§158ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόλον ὅτι πιστεύω, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς θέλει παραιτηθῆ τοῦ μέτρου τῆς προσωπικῆς κρατήσεως ἀπὸ τὴν ἐξαίρεσιν, μόλον τοῦτο λέγω, ὅτι ἐνεποίησε τὸ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ὑπερβολικὸν φόβον. Ὑποθέσατε τὸν ταμίαν Κορινθίας ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα ὁποῖα ἀπαιτοῦνται ἐδῶ περὶ ὀφειλετῶν χρημάτων εἰς τὰ Τρίκαλα, εἰς τὰ πέριξ, ἢ ὁ ταμίας Ναυπλίας εἰς τὴν πατρίδα μου, ἡ ὁποία ἀπέχει 2 ὥρας ἀπὸ τὸ Ναύπλιον· αὐτὸ δὲ συμβαίνει σπανιώτατα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὑπόστασιν ἡ γνώμη τοῦ κ. Μίληση. Θὰ μὲ εἰπῆτε ὅμως, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ ἀλλοῦ ὅπου εἶναι οἱ ταμίαι παραίτιοι· αὐτὸ δὲν λαμβάνει χώραν οὐδέποτε· διότι οὐδέποτε ἀποφασίζουν οἱ ταμίαι νὰ ἐκτίθενται εἰς τὴν ἐπίκρισιν τοῦ κοινοῦ, καὶ τοῦ νόμου οἱ ὑπάλληλοι διὰ νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν καταδίωξιν 8 ἡμέρας προτήτερα. (Διάλογοι). Χρεωστῶ νὰ ἦμαι ἐντὸς τοῦ δικαίου, τῆς ἀληθείας τῶν διατρεχόντων· δὲν συμβαίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω σπουδαίως τὸν ὑπουργὸν, διότι ὁ κόσμος ἐντὸς 8 ἡμερῶν δὲν χάνεται· μισὸν αἰῶνα καθυστεροῦνται αὐτά· ἀλλ’ οὐδέποτε ὀφειλέτης πρὸς τὸ δημόσιον τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἦναι εἷς ἢ κανεὶς· ἂν ἦναι θὰ ἦναι ἢ ταμίαι ἢ ἄλλοι δημοσίας περιουσίας διαχειρισταὶ, οὐδέποτε φορολογούμενοι. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ μίαν ἄλλην τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀποφύγῃ, διότι καθίσταται ἀνέφικτος ἐντελῶς ὁ νόμος. Κατὰ τὴν βʹ. § τοῦ ἄρθρου ά. ὁ δήμαρχος ὀφείλει παραχρῆμα νὰ κοινοποιήσῃ τὴν γενικὴν πρόσκλησιν. Ὑποθέσατε ὅτι ἔλαβε Παρασκευὴν ἢ Σάββατον τὴν πρόσκλησιν καὶ δὲν εἶναι βέβαια δυνατὸν παρὰ ἐντὸς 4 ἡμερῶν ἢ 5 νὰ κατορθώσῃ νὰ κάμῃ τὴν πρόσκλησιν καὶ τὴν δημοσίευσιν εἰς τὸν δῆμον τῆς πρωτευούσης καὶ τὰ παρεδρεῖα. Ἑπομένως κατὰ τὸ ἄρθρον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, τὸ ὁποῖον λέγει «ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραδόσεως πρὸς τὸν δήμαρχον πρέπει νὰ δημοσιευθῇ ἡ πρόσκλησις;» ἀλλ’ αὐτὸ ἔχει ἄλλας ὑποχρεώσεις, τὴν ἐπ’ ἐκκλησίαις δημοσίευσιν. Ὑποθέσατε ὅτι τὴν ἔλαβε τὸ Σάββατον, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναγνώσῃ ἐπ’ ἐκκλησίας ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἑτοιμάσῃ; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ νόμος συγχέεται, καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ; Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ βάλῃ ἀντὶ 8, δεκαπέντε, εἴκοσι.

§159ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. 12.

§160ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπαρκοῦν 15. Ὑποθέτω τὸν δῆμον Ἄργους, πρώτης τάξεως, ἠξεύρετε τὶ θὰ εἰπῇ νὰ κάμῃ ἀντίγραφα καὶ στείλῃ εἰς τὰ παρεδρεῖα; Ὑποθέσατε καὶ καιρὸν χειμῶνος καὶ τόσα ἄλλα. Θὰ παρέλθουν λοιπὸν 8 ἡμέραι καὶ δὲν θὰ συμπέσῃ ἡ Κυριακὴ, ὅτε ὀφείλει δυνάμει τοῦ νόμου νὰ δημοσιευθῇ ἐπ’ ἐκκλησίας ἡ γενικὴ πρόσκλησις. Αὐτὸ δὲν ἐκτελεῖται εἰμὴ ἐντὸς 15 ἡμερῶν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μίλησης νὰ διατυπώσῃ τὴν τροπολογίαν του.

§162ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε. Δύω τροπολογίας ἐπρότεινα. Τὴν πρώτην ἐσημειώσατε, ἡ δευτέρα δὲ εἶναι ἁπλουστάτη. Ζητῶ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ δημόσιον δὲν βλάπτεται, ἐὰν περιμείνῃ ὀκτὼ ἡμέρας μετὰ τὴν πρόσκλησιν καὶ ἔπειτα προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέσων. Ἐὰν δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ταμίαν νὰ ἀποφαίνηται ὅτι ὑφίσταται κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς, ἡ ἐξαιρετικὴ περίπτωσις θὰ γείνῃ γενικὸς κανὼν, καὶ τοῦτο ἄνευ ἀνάγκης, διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ πραγματικὴ ἀνάγκη, ὅπως ὅταν πρόκηται νὰ φύγῃ ὁ ὀφειλέτης, δύναται ὁ ταμίας νὰ καταφύγῃ εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν καὶ νὰ λάβῃ συντηρητικὰ μέτρα, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου. Τί ἁπλούστερον τούτου; Δημιουργοῦμεν, κ. πρόεδρε, κίνδυνον φαντασιώδη, καὶ πρὸς ἀνατροπὴν αὐτοῦ, καθιεροῦμεν τὸ αὐθαίρετον, ἐν ᾧ ὑπάρχει ὁ πραγματικὸς κίνδυνος. Ἐπαναλαμβάνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ σημειωμένη εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς πρόῤῥησις, ὅτι οἱ ταμίαι, ἀφοῦ λάβωσιν αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν μέτρον, θὰ τὸ ἐφαρμόσωσιν ὡς σύνηθες καὶ προπάντων κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, καὶ οὕτω θὰ συνταράξωσιν ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἀνάγκης. Ἐπιθυμῶ, κύριοι, διὰ συγκεκριμένου παραδείγματος νὰ μᾶς πείσουν, ποῖον κίνδυνον τρέχει τὸ δημόσιον ἐὰν περιμείνῃ ὀκτὼ ἡμέρας; ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτος κίνδυνος, ὑποδείξατέ τον. Μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας τὸ δημόσιον εἶναι ὡπλισμένον μὲ ὅλην τὴν δύναμιν, μὲ ὅλα τὰ μέσα τῆς καταδιώξεως· ἀφήσατε καὶ εἰς τὸν ὀφειλέτην μίαν προθεσμίαν ὀκτὼ ἡμερῶν, διὰ νὰ φροντίσῃ εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ νὰ πληρώσῃ ἑκουσίως τὸν φόρον του. Ἐὰν δὲν μοὶ φέρητε τὸ λίαν σπάνιον παράδειγμα τῆς δραπετεύσεως τοῦ ὀφειλέτου, αὐτὸς ὁ κίνδυνος δύναται νὰ ἀνατραπῇ διὰ τῶν συνήθων μέτρων· ἂς καταφύγῃ ὁ ταμίας εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ πρωτοδικείου καὶ ἂς λάβῃ τὸ συντηρητικὸν μέσον, ἀλλ’ ὁ κίνδυνος εἶναι φαντασιώδης, διότι δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ θέλῃ τις νὰ ἀφήσῃ τὴν πατρίδα του, νὰ ἐκπατρισθῇ, ἵνα ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν ἑνὸς φόρου. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ τοιοῦτος ὀφειλέτης, οἱ κοινοὶ νόμοι, ἐπαναλαμβάνω, παρέχουσιν εἰς τὸ δημόσιον πᾶσαν δυνατὴν ἀσφάλειαν.

§163Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Μοὶ φαίνεται, κύριοι, ὅτι ἐκάμαμεν μακρὰν συζήτησιν ἐπὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τόσῳ σπουδαῖον εἰς τὴν πρακτικήν. Δύο εἰδῶν ὀφειλέτας ἔχομεν πρὸς τὸ δημόσιον, τοὺς φορολογουμένους, οἱ ὁποῖοι ἔγειναν ὀφειλέται ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας, καὶ τοὺς ὀφειλέτας, οἱ ὁποῖοι συνῆψαν συναλλάγματα πρὸς τὸ δημόσιον δι’ ἄλλας αἰτίας. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ὀφειλέτας τῆς δευτέρας κατηγορίας ὀκτὼ ἡμέραι εἶναι ἀρκοῦσαι, διότι ἡ πρόσκλησις δίδεται εἰς τὰς χεῖρας ἑκάστου καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας αὐτῆς ἀρχίζει ἡ προθεσμία, τὸ διάστημα ὀκτὼ ἡμερῶν εἶναι ἀρκετὸν διὰ τοὺς τῆς δευτέρας κατηγορίας ὀφειλέτας. Εἶναι ὅμως ὀρθὴ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Δανοπούλου, διὰ τοὺς ὀφειλέτας τοὺς φορολογουμένους, καθόσον συμπίπτει νὰ γίνῃ ἡ ἐπίδοσις τῆς προσκλήσεως τῆς ἀποτίσεως τῶν χρεῶν των πρὸς τὸ δημόσιον τὴν δευτέραν καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ὁ ἀνάλογος καιρὸς ὅπως γνωστοποιηθῇ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου πρὸς ὅλους τοὺς δημότας ἡ πρόσκλησις αὕτη· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐκπληροῦται ἐὰν κάμωμεν μίαν ἐξήγησιν· τί νὰ εἴπωμεν; ὀκτὼ ἡμέρας ἀπὸ τῆς πρώτης Κυριακῆς καθ’ ἣν δημοσιευθῇ τὸ πρόγραμμα, τουτέστιν ἀπὸ τῆς ἐπ’ ἐκκλησίας ἀναγνώσεως. Διότι βλέπετε, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον πρῶτον, τότε θεωρεῖται ἐντελὴς ἡ δημοσίευσις, ὅταν ἀναγνωσθῇ ἐπ’ ἐκκλησίας, τοιχοκολληθῇ καὶ καθεξῆς. Ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ κατάχρησις κατὰ τοῦ δημοσίου ὅταν τεθῇ αὐτὴ ἡ ῥήτρα· ἐπειδὴ ὁ δήμαρχος εἶναι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τὸ ἄρθρον πρῶτον παραχρῆμα νὰ κάμῃ τὴν δημοσίευσιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος εἶναι ἐμποδισμένη, διότι ἀπαιτεῖται ἡ ἐπ’ ἐκκλησίας ἀνάγνωσις, καὶ ὅταν σταλοῦν τὰ ἔγγραφα τὴν δευτέραν καὶ ἡ δημοσίευσις μείνῃ διὰ τὴν κυριακὴν, δὲν μένει προθεσμία διὰ τοὺς φορολογουμένους, διὰ τοῦτο θεωρῶ ὅτι 14 ἡμέραι ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως εἰς τὰ δημαρχεῖα εἶναι ἀρκοῦσαι διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς γνῶσιν ὅλων τῶν φορολογουμένων.

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δέκα πέντε ἡμέραι.

§165ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔστω καὶ δεκαπέντε. Λοιπὸν καθόσον ἀφορᾷ, λέγω, τοὺς ὀφειλέτας τῆς κατηγορίας τῆς δευτέρας ἣν ἀνέφερα, ἡ προθεσμία εἶναι καλὴ ὅ,τι μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας ἀρχίζει δι’ αὐτοὺς ἡ καταδίωξις· καθόσον ὅμως ἀφορᾷ τοὺς φορολογουμένους, ἂς τεθῇ ἡ προθεσμία δεκαπέντε ἡμερῶν, καὶ φροντίσατε νὰ τακτοποιήσητε τὸ ἄρθρον σεῖς, κύριε Μίληση, ὅστις εἶσθε νομικός. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τὸ περὶ προσωπικῆς κρατήσεως ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔγεινε μεγάλη συζήτησις καὶ φοβερά. Πρῶτον, κύριοι, πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τῶν καταναγκαστικῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαγράφουσιν ὅλοι οἱ νόμοι καὶ τοῦ 1855 καὶ 1837 καὶ ὁ σημερινὸς, κανὲν ἄλλο δὲν ἐβλήθη εἰς ἐνέργειαν παρὰ τὸ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, καὶ διατί; διότι δι’ αὐτοῦ μόνου ἠδυνήθη νὰ προστατεύσῃ τὸ δημόσιον τὰ συμφέροντά του καὶ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους οἱ ὁποῖοι τοῦ ὀφείλονται, ὥστε τὰ ἄλλα μέσα, τὰ ὁποῖα ἐνέγραψεν ὁ νόμος, εἶναι ἐγγεγραμμένα μόνον διὰ νὰ ἦναι· ποτὲ δὲν ἐβλήθη κανὲν ἄλλο μέσον εἰς ἐνέργειαν παρὰ τὸ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Τώρα ἔγεινε μέγας θόρυβος ὅτι εἰς περίστασιν καθ’ ἣν δὲν ἔλθῃ προθεσμία καὶ δὲν παρέλθουν ὀκτὼ ἡμέραι, ἐὰν ἴδῃ ὁ ταμίας διακινδυνεύοντα τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ διατάξῃ τὴν σύλληψιν προσώπου τινὸς, ἐθεώρησεν ὁ κ. Μίλησης ὅτι ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία καταστρέφεται ἐντελῶς. Πρῶτον διὰ νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ διατάξῃ τὴν σύλληψιν φορολογουμένου τινὸς ἢ ἄλλου ὀφειλέτου, θὰ ἦναι μία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις· καὶ διὰ τοῦτο ὅλη ἡ φροντίς μας ἦτο νὰ θέσωμεν ὄχι μεγάλα ποσὰ, καὶ διὰ τοῦτο λέγομεν δι’ 75 δραχμὰς, καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ δημόσιον, εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέσον. Ὑποθέσατε ὅτι ἐγὼ ὀφείλω εἰς τὸ δημόσιον 100 χιλ. δραχμῶν, τὸ δημόσιον πρὸς τὸ ὁποῖον ὀφείλω ἔχει ἐγγράψει ὑποθήκην ἐφ’ ὅλων τῶν κτημάτων μου, εἶναι ἐξησφαλισμένον, δὲν δύνανται ποτὲ νὰ λάβουν αὐτὸ τὸ μέτρον οἱ ταμίαι; τὸ ἴδιον συμβαίνει δι’ ὅλους ὅσοι δι’ ἄλλας αἰτίας ὀφείλουσιν εἰς τὸ δημόσιον. Ποῖαι εἶναι αἱ περιστάσεις αἱ ἔκτακτοι; Ὑποθέσατε ὅτι ὑπάρχει ἁλαταποθηκάριός τις ὅστις ἔχει δύο ἑκατομμύρια ὀκάδας ἅλατος, καὶ τὸ ἑσπέρας ὑπάρχει ὁ σωρὸς, καὶ τὸ πρωῒ λείπει, πληροφορεῖται τοῦτο ὁ ταμίας, μεταβαίνει μετὰ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ λέγει, κύριε ἁλαταποθηκάριε τί γίνεται τὸ ἅλας; Ἐὰν φέρῃ διαφόρους προφάσεις εἰς τὴν περίστασιν ἐκείνην, διότι ἠμπορεῖ νὰ φύγῃ.

§166ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄλλο παράδειγμα, κύριε ὑπουργέ· αὐτὸ δὲν ἦτο σκόπιμον.

§167Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν συμβαίνει αὐτὸ παρὰ σπανιώτατα, καὶ ἐν τούτοις τὸ δημόσιον πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξασφαλίζηται· τί ὑποθέτετε τὸν ταμίαν, κύριε Μίληση; ὑποθέσατε ὅτι ἐγὼ ὀφείλω εἰς τὸ δημόσιον νὰ πληρώσω μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας 200 ἢ 500 δραχμὰς, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ κανεὶς κίνδυνος διὰ τί θὰ μὲ ζητήσῃ νὰ πληρώσω;

§168ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπιθυμεῖτε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§169ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διότι θέλει νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰς ἐκλογάς.

§170ΜΙΛΗΣΗΣ. Διότι ὁ ταμίας εἶναι ἐχθρός σας.

§171ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχομεν νόμον εἰδικὸν καθ’ ὃν κατὰ τὰς ἐκλογὰς δὲν καταδιώκεται, καὶ ἂν ᾖναι ληξιπρόθεσμος.

§172ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ χωρὶς νὰ πρόκηται ἐκλογαί· ἔχω τὸν ταμίαν φίλον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ὅπως συμβαίνει συνήθως, καὶ τὸ γνωρίζομεν ὅλοι, ὁ ταμίας δὲ κηρύττει ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς, καὶ ἄνευ προσκλήσεως συλλαμβάνει ὅλους τοὺς ἀντιπάλους μὲ τοὺς ὀφείλοντας εἰς τὸ δημόσιον. Πῶς σᾶς φαίνεται τοῦτο;

§173Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σεῖς κάμνετε μίαν ὑπόθεσιν καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ὑπάρχει ἀπὸ τοῦ 1837, ἀναφέρατε ἓν παράδειγμα.

§174ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἔλαβον χώραν τὰ τοιαῦτα, διότι ἀπῃτεῖτο μέχρι τοῦδε ἡ συναίνεσις τοῦ νομάρχου.

§175Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ προσφορώτερον λοιπὸν μέσον, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς τὸ μόνον κατάλληλον διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι τὸ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Εἰς περίστασιν δὲ καθ’ ἣν κινδυνεύουν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτοῦ μετὰ τοῦ ἐπάρχου ἢ ἐν ἐλλείψει μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ ἐφόρου δύναται νὰ λάβῃ, ὅταν ἴδουν διακινδυνεύοντα τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, αὐτὸ τὸ ἔκτακτον μέτρον· ἀλλὰ θέλετε νὰ ἀφαιρέσωμεν αὐτὸ τὸ μέσον νὰ μὴ χρησιμεύσωσι πρὸς καταπίεσιν; Τότε δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν ὅταν τις δώσῃ ἐγγύησιν ὅτι, ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ προθεσμία θὰ πληρώσῃ, καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν θέλει πληρώσει νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος καὶ ὁ ἐγγυητὴς, τότε μάλιστα.

§176ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν μὲ ὑπάγουν εἰς τὰς φυλακὰς, κύριε Πετιμεζᾶ, ποῦ θὰ εὕρω τὸν ἐγγυητήν μου;

§177Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε τί νὰ κάμωμεν;

§178ΜΙΛΗΣΗΣ. Νὰ μὴ καταφύγωμεν εἰς τὸ αὐθαίρετον.

§179Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ δημόσιον πάντοτε πρέπει νὰ ᾖναι εἰς καλλιτέραν θέσιν, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε ὅτι ὅταν σεῖς καταδικάζητε ἐμὲ καὶ μοὶ κοινοποιῆτε τὴν ἀπόφασιν, κατάσχετε ὅλην μου τὴν περιουσίαν, κατὰ τοῦ δημοσίου ὅμως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε κατάσχεσιν.

§180ΔΑΓΡΕΣ. Κακῶς γίνεται τοῦτο.

§181Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι· ἦσαν σοφώτεροι ἡμῶν αὐτοὶ ὅπου ἔκαμαν αὐτὸν τὸν νόμον. Ἐδὼ θέλομεν νὰ θέσωμεν τὸ δημόσιον εἰς ἴσην μοῖραν, θέλομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου, σὲ προσκαλοῦμεν, ὅπως ὁ ἰδιώτης, νὰ πληρώσῃς· ἐὰν σὺ νομίζῃς ὅτι ἀδικεῖσαι, δίδεις ἐγγύησιν, καὶ ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, τότε τὸ δημόσιον δύναται νὰ προβῇ εἰς τὰ καταναγκαστικὰ μέσα κατὰ τοῦ ἐγγυητοῦ καὶ σοῦ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε αὐτὸ τὸ μέσον. Διὰ τοῦτο προτείνομεν τὴν τροπολογίαν νὰ ἐξακολουθῇ τὸ καταναγκαστικὸν μέσον καὶ εἰς περίστασιν καθ’ ἣν ὁ ὀφειλέτης ἤθελε δώσει προσωπικὴν ἐγγύησιν, τότε εἶναι ἐλεύθερος, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι καὶ τὸ δημόσιον ἐξησφαλισμένον.

§182ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, δὲν δυνάμεθα ἄλλως νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἢ ἐξετάζοντες ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν. Δὲν πιστεύω νὰ σπουδάζουν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐξέθηκαν φόβους περὶ κακῆς δῆθεν ἐφαρμογῆς τῆς βʹ. παραγράφου τοῦ ἄρθρου τρίτου κατὰ τῶν δυστυχῶν φορολογουμένων, διότι τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀδύνατον νὰ συμβῇ. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ συμβῇ διὰ τοὺς ἀκολούθους λόγους. Οἱ φορολογούμενοι πληρώνουν φόρους ἀμπέλων, ζώων, μελισσίων καὶ ἐγγείων, ἀμέσως μετὰ τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων, καὶ πρὸ τῆς προσκλήσεως μεταβαίνει ὁ εἰσπράκτωρ ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον πρὸς εἴσπραξιν τῶν φόρων αὐτῶν· καὶ ἠξεύρετε πότε θὰ συμβῇ τοῦτο, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται; μετὰ δύο ἢ τρεῖς μῆνας τότε εἰδοποιοῦνται νὰ πληρώσουν οἱ δυστροπήσαντες. Μάλιστα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοῦ ἐγγείου φόρου ὀφειλέτας, ἡ πρόσκλησις ἠξεύρετε πότε θὰ γίνῃ; κατὰ τὴν 15 8βρίου, τοὐτέστι 4–5 μῆνας μετὰ τὸ ἁλώνισμα, ὅτε θὰ μείνουν οἱ πράγματι δυστροποῦντες. Ἀλλὰ οἱ τοιοῦτοι ὀφειλέται, οἱ φορολογούμενοι, εἰξεύρετε πόσου ποσοῦ ὀφειλέται εἶναι; 10, 20, 30, καὶ τὸ πολὺ 50 δραχμῶν, εἴτε ἐκ φόρου ἀμπέλων, εἴτε ἐκ φόρου ζώων εἴτε ἐκ τοῦ ἐγγείου φόρου. Κίνδυνός τις παρουσιάζεται μόνον διὰ τοὺς ὀφειλέτας ἐξ ἄλλων πηγῶν π. χ. θὰ ἦναι πολλοὶ οἱ ὀφειλέται ἐκ τῆς διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς γῆς, τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν, ἐξ ἐνοικιάσεως καὶ ἐξ ἄλλων αἰτίων. Τῷ ὄντι παρατηρῶ, ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ συμβοῦν καταχρήσεις περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου, καὶ τῷ ὄντι ἔχομεν καθῆκον νὰ προλάβωμεν τὴν κατάχρησιν αὐτήν. Διὰ τοῦτο, κύριοι, νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ, εἴτε ἐν τῷ νόμῳ εἴτε ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἡ χρῆσις τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἡ προβλεπομένη ἀπὸ τὴν δευτέραν παράγραφον κατὰ φορολογουμένων, τῶν ὀφειλετῶν τοὐτέστι φόρων, εἴτε ἐγγείων, εἴτε ἐκ μελισσίων, εἴτε ἐξ ἐπιτηδεύματος κτλ. Καὶ ὅταν λέγω ἐκ φορολογίας, δὲν ἐννοῶ τὰς ἀγορὰς καὶ ἐνοικιάσεις. Ὅταν γείνῃ τοῦτο, ἐξασφαλιζόμεθα καὶ ἐκλείπουν οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Μίλησης ἐξέθηκεν. Ἤδη διὰ τοὺς λοιποὺς ὀφειλέτας νὰ κανονίσωμεν, ὥστε ἐὰν ὀφείλῃ τις 10, 20 χιλιάδας καὶ δώσῃ ἐγγύησιν εἰς τὸ δημόσιον, ἀσφαλίζων αὐτὸ, εἴτε δι’ ὑποθήκης, εἴτε διὰ προσωπικῆς ἐγγυήσεως, ὅπως προβλέπῃ ὁ νόμος, τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ μὴ ἐφαρμόζηται οὔτε κατ’ αὐτοῦ.

§183ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε κατὰ τίνων θὰ ἐφαρμοσθῇ;

§184ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Νὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα, διότι τὸ ἐζητήσατε, τὸ ὁποῖον σπανίως συμβαίνει. Πολλάκις συμβαίνει, κ. Μίληση.

§185ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἐλέγετε σπανίως.

§186ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐνίοτε συμβαίνει νὰ ἐνεργοῦνται ἐνοικιάσεις δημοσίων προσόδων καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ κατορθώνουν νὰ λαμβάνουν τὴν ἔγκρισιν χωρὶς νὰ φροντίζουν προηγουμένως οἱ ἔφοροι νὰ λαμβάνουν τὴν ἐγγύησιν· τοῦτο συμβαίνει, ἤτοι οὗτοι εἰσπράττουν ποσὰ μεγάλα καὶ ἐνδέχεται νὰ ζημιώσουν τὸ δημόσιον εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν τελωνιακῶν δικαιωμάτων· ἐκδίδονται ὁμολογίαι διὰ τὰ τελωνιακὰ δικαιώματα, αἱ ὁποῖαι ἐξοφλοῦνται κατόπιν· μετέρχονται τὸν ἔμπορον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἄλλην περιουσίαν, παρὰ μόνον κινητὴν, αὐτοὶ ἀπερχόμενοι ζημιώνουν τὸ δημόσιον. Ὅταν ἡμεῖς ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἄλλας τάξεις, τί σᾶς βλάπτει δι’ αὐτούς; νὰ προστεθῇ λοιπὸν, ἐὰν δὲν ἦναι ἐξησφαλισμένον τὸ δημόσιον εἴτε δι’ ὑποθήκης, εἴτε διὰ προσωπικῆς ἐγγυήσεως, τότε νὰ γίνεται αὐτό.

§187ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἠξεύρετε εἰς τί ἀτόπημα θὰ περιπέσητε; δύναται ὁ ταμίας νὰ ὑπολάβῃ ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ἐκ τῆς ἀναβολῆς εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν ὑπάρχει ὑποθήκη, ἑπομένως κατὰ παντὸς ὀφειλέτου, ὅστις δὲν ἔχει ὑποθήκην ὑπὲρ τοῦ δημοσίου, ὁ ταμίας θὰ νομίζῃ ὅτι δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς τὸ αὐστηρότατον μέτρον τῆς προσωπικῆς κρατήσεως ἄνευ προηγουμένης προσκλήσεως.

§188ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε τὸ προλαμβάνομεν, καθὼς σᾶς εἶπον, ὅταν ῥητῶς ἀποκλείσωμεν νὰ ἐφαρμόζηται κατὰ τῶν φορολογουμένων, καὶ νὰ ἐφαρμόζηται μόνον κατὰ τῶν ὀφειλετῶν ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ δεύτερον ἄρθρον· καὶ κατ’ αὐτῶν μόνον εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν εἶναι ἐξησφαλισμένον τὸ δημόσιον δι’ ὑποθήκης κτηματικῆς εἴτε ἄλλης ἐγγυήσεως. Τέλος πάντων αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου.

§189ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Μόνον δύο λέξεις θέλω εἰπεῖ, περὶ μιᾶς ἰδέας τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Οἰτύλου, καὶ ἥτις κατ’ ἐμὴν γνώμην δὲν εἶναι ἐντελῶς ὀρθή. Ἀνέφερεν ὅτι ἡ διάταξις αὕτη τῆς προσωπικῆς κρατήσεως ὡς συντηρητικὸν μέτρον, εἶναι ἀναγεγραμμένη καὶ εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον, καὶ κατὰ τοῦτο μόνον ὑπάρχει διαφορὰ, ὅτι ἐκεῖ μὲν ἀποφαίνεται ὁ πρόεδρος τοῦ δικαστηρίου, ἐνταῦθα δὲ ἡ ἐπιτροπή. Λανθάνεται ὁ ἔντιμος φίλος κ. Σαράβας κατὰ τοῦτο, διότι ὑπάρχει καὶ ἑτέρα οὐσιώδης οὐσιωδεστάτη διαφορὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ἐρείδεται σήμερον ἡ κυβέρνησις ὑποβαλοῦσα τὸ νομοσχέδιον. Κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον ἐπιτρέπεται συντηρητικῶς νὰ προσωποκρατηθῇ ὁ ὀφειλέτης μόνον ὅταν ᾖναι ὕποπτος φυγῆς. Ὑποθέτω ὅτι ὑμεῖς θέλετε, καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, νὰ δώσητε ὅλα τὰ μέσα, καὶ μείζονα ἀκόμη εἰς τὸ δημόσιον πρὸς εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων, ὅσα ἐπιτρέπονται κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον εἰς τὰς σχέσεις τῶν πολιτῶν.

§190ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Τὴν ἰδέαν σας διατυπώσατε.

§191ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐγὼ συμπεραίνων ὑποστηρίζω τὴν ἰδέαν νὰ γείνῃ τὸ ἄρθρον δεκτὸν ὡς ἔχει, μὲ τὴν προσθήκην «εἰς τὴν χρῆσιν τῶν καταναγκαστικῶν μέτρων νὰ προστεθῇ πλὴν τῆς προσωπικῆς κρατήσεως». Ἐὰν δὲ ἀποκλίνετε εἰς τὸ νὰ δεχθῆτε τὴν προσωπικὴν κράτησιν, πρέπει νὰ ὁρίσητε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ, τότε μόνον δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ αὐστηροτάτου τούτου μέσου, ὅταν ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος αὐτὸς τῆς ἀποδράσεως.

§192ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖται.

§193ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν ἐννοεῖται. Ὅπως λέγει ὁ νόμος ὑποθέτει πᾶσαν περίπτωσιν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, «ἐὰν ὅμως ἐντὸς 8 ἡμερῶν» οἱ κύριοι Μίλησης καὶ Σαράβας προσθέτουν «ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 κοινοποιήσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων». Εἶναι τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας....

§195ΠΕΤΜΕΖΑΣ. «Ἐὰν ἐντὸς 15 ἡμερῶν διὰ τοὺς φορολογουμένους καὶ 8 ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως πρὸς τοὺς λοιποὺς ὀφειλέτας, δὲν ἀποτίσωσιν οὗτοι τὸ χρέος των κτλ.».

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη πρότασις εἶναι ἡ τοῦ Κ. Μίληση περὶ ἀπαλείψεως τῆς βʹ. §.

§197ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκαπέντε (ἐγείρονται ὀλίγοι), 10 εἶναι μόνον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση περὶ ἀπαλείψεως τῆς βʹ. παραγράφου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Τώρα λοιπὸν ἐρχόμεθα εἰς τὴν πρώτην παράγραφον. Οἱ κύριοι Μίλησης καὶ Σαράβας δέχονται εἰς τὸ κείμενον καθὼς εἶναι νὰ τεθῇ «15 ἡμέραι.»

§199ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὄχι. Ἡ ἰδική μας τροπολογία διαφέρει κατ’ οὐσίαν τῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ τρέχῃ ἡ προθεσμία τῶν 8 ἡμερῶν δι’ ἀμφοτέρας τὰς κατηγορίας τῶν ὀφειλετῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν πραγματικῶς θὰ γείνῃ ἡ πρόσκλησις πρὸς πληρωμήν, τουτέστι, θέλομεν πρόσκλησιν πραγματικήν, ἀξιοῦμεν νὰ μὴ μένωσιν αἱ προσκλήσεις εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ δημάρχου ἀνενέργητοι.

§200ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ νόμος ὑποχρεώνει τὸν δήμαρχον.

§201ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἕκαστος δήμαρχος θὰ συντάττῃ πρωτόκολλον...

§202ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ εἶναι εἰς τὸν νόμον αὐτὴ ἡ διάταξις.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπανερχώμεθα, κύριοι.

§204ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Μίληση καὶ Σαράβα ἔχει τὸν σκοπόν, ὅτι ἡ προθεσμία ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ὁ δήμαρχος εἰδοποιήσῃ τοὺς φορολογουμένους.

§205ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κάμνω καὶ ἐγὼ τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. αὐτόν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νόμου αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχει, ἀλλὰ θέτω 15 ἡμέρας, αἵτινες εἶναι ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μίληση, «ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον ά. κοινοποιήσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων.» Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται πολλοί.)

§207ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι ἀπεῤῥίφθη, θέλετε ὀνομαστικὴν κλῆσιν;

§209ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 15; (ἐγείρονται περισσότεροι τῶν 15). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μίληση καὶ Σαράβα λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ «ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 κοινοποιήσεως τῶν γενικῶν προσκλήσεων», ναὶ ἢ ὄχι;

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία· 94 εἶναι παρόντες. Ὁ εἷς ὁ ὁποῖος ἔλειψεν ἔχει μεγάλην εὐθύνην, διότι ἕνεκα αὐτοῦ ματαιοῦται ἡ ψηφοφορία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 μ. μ.