1871.02.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

Τῆς 1 Φεβρουαρίου 1871.

(Δευτέρα).

Ὥρα 2 παρὰ ¼ Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθέντων βουλευτῶν παρόντων τῶν ἑξῆς.

Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀντιῤῥήσεις εἰς τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται. Ὁ κ. Μονόπωλης ζητεῖ ἐγγράφως, ἀφ’ οὗ ἤδη ἀνεχώρησε, 15 ἡμερῶν ἄδειαν.

§4ΤΙΝΕΣ. Καλὰ, ἀφοῦ ἀνεχώρησεν.

§5ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφ’ οὗ ἀνεχώρησε, μὴ τοῦ δίδῃς, κ. πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ τοῦ δώσῃ, ὄχι ἐγώ. Εἴμεθα, κύριοι, εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ περὶ λῃστείας νομοσχεδίου.

§7ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀποφανθῇ σήμερον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον καὶ δύσκολον, καὶ ἐπιθυμοῦμεν πρὶν ἀποφασισθῇ νὰ μελετηθῇ καλλίτερα. Ἑπομένως νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἑπομένων ἄρθρων καὶ κατόπιν βλέπομεν περὶ αὐτοῦ.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Καλά!

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἔννατον μένει ἐκκρεμές. Ὁ κ. Μιχαλόπουλος διαλέγεται μετὰ τοῦ κ. προέδρου.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαλόπουλος κάμνει παρατήρησιν σωστὴν, ὅτι σήμερον εἶναι προσδιωρισμένον νὰ γείνῃ συζήτησις διὰ τὰ Λαυριακά· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται ἐπ’ αὐτῶν, ἐζήτητε νέαν προθεσμίαν μέχρι τῆς Τετάρτης, συναινεῖ ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ μέχρι τῆς Τετάρτης, ἀλλ’ ὄχι περαιτέρω.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρῶτον ἀντικείμενον τὴν ἐρχομένην Τετάρτην θὰ ἦναι τὰ Λαυριακά. Προχωροῦμεν εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου περὶ λῃστείας. Ἀναγινώσκεται ἔχον ὡς ἑξῆς· «Ἄρθρον 10. Δήμαρχοι, δημαρχεύοντες πάρεδροι, εἰδικοὶ πάρεδροι καὶ ἀστυνόμοι, ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως ὑποκρύπτονται ἢ διαιτῶνται λῃσταὶ, γινώσκοντες τοῦτο καὶ μὴ λαμβάνοντες μετὰ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας τὰ πρὸς ἔγκαιρον κατάδειξιν καὶ καταδίωξιν αὐτῶν μέτρα, ἀνάλογα πρὸς τὴν ἰδιότητα ἑκάστου καὶ κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεων καὶ τὰ εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν μέσα τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν πλημμελειοδικῶν μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύο μηνῶν καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν δύο μέχρις ἓξ μηνῶν. Ἡ αὐτὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς διαληφθέντας ὑπαλλήλους καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν γινώσκοντες τοὺς ὑποθάλποντας, ὑποκρύπτοντας ἢ τροφοδοτοῦντας λῃστὰς ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των, δὲν καταγγέλλουσιν αὐτοὺς, ἢ ἄλλως παραλείπουσί τι ἐκ τῶν νομίμων καθηκόντων των, σχετικῶς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῆν λῃστείας.»

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ἀντιστοιχεῖ τὸ 8 τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀναγινώσκεται ἔχον ὡς ἑξῆς· «Ἄρθρον 8. Δήμαρχοι, δημαρχεύοντες πάρεδροι, εἰδικοὶ πάρεδροι καὶ ἀστυνόμοι, ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως ὑποκρύπτονται ἢ διαιτῶνται λῃσταὶ, γινώσκοντες τοῦτο καὶ μὴ λαμβάνοντες μετὰ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας ἢ καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν ἐν ἀπουσίᾳ τούτων, τὰ πρὸς ἔγκαιρον κατάδειξιν καὶ καταδίωξιν αὐτῶν μέτρα, τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν. Ἡ αὐτὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς διαληφθέντας ὑπαλλήλους καὶ ἐὰν γινώσκοντες τοὺς ὑποθάλποντας ὑποκρύπτοντας ἢ τροφοδοτοῦντας λῃστὴν ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των, δὲν καταγγέλλουσιν αὐτούς.»

§14ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐσυγχώνευσε δύο ἄρθρα εἰς ἕν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι ἐδῶ;

§16ΜΑΝΕΤΑΣ. (εἰσηγητής). Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον, ὡς εἴδατε καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν της καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνέταξεν, νὰ ἐξωμοιώσῃ τὰς ποινὰς, καθὼς καὶ τὰς συνεπείας, ἐπὶ τούτῳ δὲ κατήρτησεν ἰδιαίτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον βλέπετε. Περὶ τῆς ἐξομοιώσεως αὐτῆς ἔχω καὶ ἐγὼ ἐναντίαν ἰδέαν καὶ ὑπάρχει καὶ μειονοψηφία εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Κατὰ συνέπειαν, κατ’ ἐμὲ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἡ διάκρισις κατὰ τὸ νομοσχέδιον. Ἂν ἄλλα μέλη ἐπιμένωσιν εἰς τὴν ἀφομοίωσιν, ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ.

§17ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγκρίνετε, κύριοι, νὰ διαγραφῇ τὸ «τοὐλάχιστον» καὶ μείνῃ μὲ φυλάκισιν δύω μηνῶν, κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον, ἂν ἐγκρίνῃ τὸ δικαστήριον.....

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ βάλωμεν δίμηνον....

§19ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι ἠμπορεῖ νὰ παρουσιασθῇ περίστασις, ἡ ὁποία νὰ ἀπαιτῇ μικροτέραν ποινὴν, καὶ ἐν τούτοις ὁ δικαστὴς νὰ ᾖναι δεσμευμένος ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἠθέλαμεν νὰ θέσωμεν ποινὴν αὐστηροτάτην «μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύω μηνῶν καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν δύω μέχρις ἓξ μηνῶν»· ἡ ποινὴ τῆς παύσεως πρέπει νὰ ᾖναι ἀνωτέρα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ «τοὐλάχιστον» λοιπὸν πρέπει νὰ λείψῃ; (διάλογοι).

§22ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ......

§23Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι κακὸν αὐτὸ ὅπου ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον. Εἶπον καὶ χθές· αὐτὸ εἶναι καλὸν νὰ βλέπῃ τί θὰ πάθῃ, καὶ περισσότερον φόβον κάμνει καὶ εὐκολώτερον τὸ διαβάζει ἕκαστος.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς μείνῃ οὕτω, μὲ τὴν διαφορὰν διὰ τὴν στέρησιν νὰ εἴπωμεν τριῶν μηνῶν.

§25ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν τριῶν ἕως ἓξ μηνῶν (διάλογοι).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ στενογράφος παραπονεῖται διὰ τὴν ἀταξίαν αὐτὴν τῶν διαλόγων καὶ διακοπῶν. Παρακαλῶ τακτικώτερα νὰ συζητῶμεν, διὰ νὰ ἐννοώμεθα, καὶ ὀλίγον δυνατώτερα. — Λοιπὸν «τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν πλημμελειοδικῶν μὲ φυλάκισιν δύω μηνῶν» ἄνευ τοὐλάχιστον.

§27ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι, καὶ τὸ τοὐλάχιστον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν τριῶν ἕως ἓξ μηνῶν». Εἰς τὰ λοιπὰ τοῦ ἄρθρου μέρη ὑπάρχει παρατήρησις;

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν παῦσιν, ὄχι μέχρις ἓξ (διάλογοι).

§30ΛΕΚΚΑΣ. Τὸ ἔννατον ἄρθρον ἔμεινεν ἐκκρεμές;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Διάλογοι παρατεταμένοι μεταξὺ τῶν κυρίων βουλευτῶν.)

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μένει τριῶν ἕως ἓξ μηνῶν. — Ἄλλη παρατήρησις ὑπάρχει;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§34ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω παρατήρησιν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό. Ἀναγινώσκεται ἔχουσα ὡς ἑξῆς. «Ἐκτὸς δὲ τούτου, παρατηρῶ ἀφ’ ἑνὸς, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐμπεριέχει ἐν ἄρθρῳ 10 § 2 διάταξίν τινα, ἥτις πολὺ εὐχερῶς δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὄργανον τοῦ φατριασμοῦ καὶ τῶν ἀντιπαθειῶν, καθόσον εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασε σήμερον ὁ φατριασμὸς, δὲν εἶναι ποσῶς δύσκολον εἰς ἕνα ἐχθρὸν τοῦ δημάρχου νὰ καταγγείλῃ αὐτὸν, ἐν γνώσει, ὅτι ὁ δεῖνα εἶναι λῃσταποδόχος, παρέλειψε νὰ καταγγείλῃ αὐτὸν, ἢ ὅτι παρέλειψε τὸ δεῖνα καθῆκον, ὅπερ ἤθελε φέρει τὸ δεῖνα ἀποτέλεσμα, καὶ νὰ μεταχειρισθῇ πρὸς τοῦτο πέντε καὶ δέκα ψευδομάρτυρας ἐκ τῆς φατρίας του· ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἐμπεριέχει διάταξιν τινὰ, ἥτις καὶ εἰς τὸ δίκαιον στηρίζεται καὶ λίαν λυσιτελὴς δύναται ν’ ἀποβῇ, δηλαδὴ μεταξὺ τῶν ἀμειβομένων καὶ ἱκανοποιημένων δὲν συμπεριλαμβάνει καὶ τοὺς ἕνεκα ἐκδικήσεως παθόντας ὑπὸ τῶν λῃστῶν ὡς καταβαλόντας διακεκριμένας προσπαθείας πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἡ δὲ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 10 νὰ τροπολογηθῇ ὡς ἑξῆς· «Ἡ αὐτὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς διαληφθέντας ὑπαλλήλους, καὶ ὅταν παραλείπωσι νὰ καταγγείλωσι τοὺς ὁμολογουμένως ὑποθάλποντας, ὑποκρύπτοντας ἢ τροφοδοτοῦντας λῃστὰς ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των, ἢ ἄλλως παραλείπωσιν ὁμολογουμένως τι ἐκ τῶν νομίμων καθηκόντων των».

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὁμολογουμένως θέλετε νὰ προστεθῇ;

§36ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ καθίσταται φανερὸν, ὅτι παρέλειψε τὸ καθῆκόν του.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσθέτει τι αὐτός; Προτείνει λοιπὸν ὁ κύριος Στεργιαλόπουλος νὰ προστεθῇ ἡ λέξις ὁμολογουμένως· νομίζει ἡ Βουλὴ ἀναγκαίαν τὴν προσθήκην;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττή.

§39ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ παρετήρησεν, ὅτι διὰ νὰ ἐπιβάλλεται ποινὴ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρᾶξις ὡρισμένη, καὶ νὰ μὴν ᾖναι ἀόριστος, καθόσον τοῦτο δύναται νὰ δώσῃ χώραν εἰς καταδιώξεις ἀδίκους. Τὸ νομοσχέδιον λέγει «ἢ ἄλλως παραλείπουσί τι ἐκ τῶν νομίμων καθηκόντων των, σχετικῶς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας.... Ἡ περίοδος αὕτη ἐθεωρήθη παραλειπτέα· (διαλέγεται μετὰ τοῦ Κ. πρωθυπουργοῦ).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁ κύριος Μανέτας προτείνει νὰ λείψῃ τὸ τελευταῖον κῶλον τῆς τελευταίας περιόδου τοῦ ἄρθρου. Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀφαίρεσις αὐτοῦ τοῦ κώλου;

§41ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλη παρατήρησις ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 11 ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἄρθρον 11. Ἐν ἀπουσίᾳ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς, ὁ Δήμαρχος ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ ἀφ’ ἑαυτοῦ τὰ πρὸς καταδίωξιν πρόσφορα μέτρα κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον, εἰδοποιῶν ἀμελλητὶ καὶ τὴν πλησιεστέραν στρατιωτικὴν καὶ διοικητικὴν ἀρχήν· ἄλλως ὑπόκειται εἰς τὴν ἐν αὐτῷ ὡρισμένην ποινήν.»

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει παρατήρησις;

§46ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν.—Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 12. Ἀναγινώσκεται ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἄρθρ. 12. Διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν κατάδειξιν, τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον ἑκάστου λῃστοῦ, ὁρίζεται διὰ τοῦ περὶ ἐπικηρύξεως Διατάγματος χρηματικὴ ἀμοιβή. Ὁσάκις ἡ κατάδειξις ἀποβαίνῃ ἄνευ ἀποτελέσματος, ἀπόκειται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποφαίνηται, ἂν καὶ κατὰ πόσον ὁ καταδείκτης δικαιοῦται εἰς ἀμοιβήν.»

§48ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ποῦ θὰ κατατάξητε τὴν πρότασίν μου; κατόπιν τοῦ ἄρθρου 11 ἢ εἰς τὸ τέλος τοῦ νομοσχεδίου· διότι, λέγω, ἢ κατόπιν ἢ εἰς τὸ τέλος. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Στεργιαλοπούλου ἔχουσα ὡς ἑξῆς. «Εἰς μὲν τὸ τέλος τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἢ κατόπιν τοῦ ἄρθρου 11, νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς διάταξις. «Ἅπαντα τὰ ὑπὸ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας ὀργάνων διαπραττόμενα κατὰ τῶν πολιτῶν πταίσματα, πλημμελήματα καὶ κακουργήματα, ὡς καὶ πᾶσα παράβασις αὐτῶν τῶν καθεστώτων νόμων καὶ διατάξεων τιμωροῦνται σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους ὑπὸ τῶν πολιτικῶν ποινῶν δικαστηρίων, εἴτε ἐξ ἐπαγγέλματος, εἴτε κατ’ ἔγκλησιν τοῦ παθόντος, καὶ θεωροῦνται κατεπείγοντα. Οἱ ὅροι τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 9 ὡς πρὸς τ’ ἀποτελέσματα τῆς καταδίκης, ἐφαρμόζονται καὶ ὡς πρὸς τοὺς διὰ τὰ ἀνωτέρω πλημμελήματα καὶ κακουργήματα καταδικασθέντας ἐν γένει.»

§49Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ θὰ μείνῃ μὲ τὸ 9 ἄρθρον, διότι εἶναι σχετικὸν, καὶ ὅταν συζητηθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, τότε βλέπομεν.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. —Ὑπάρχει παρατήρησις ἐπὶ τοῦ 12 ἄρθρου;

§52ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν ὡς πρὸς τὸν καταδείκτην. Συμβαίνει ἐνίοτε νὰ κάμῃ τις τὴν καταγγελίαν ἐγκαίρως καὶ ἂν ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια νὰ ἐπέλθῃ καὶ τὸ προσδοκώμενον ἀποτέλεσμα· ἀλλὰ συμβαίνει καὶ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα ἢ ἐκ γεγονότων τυχαίων ἢ ἐξ ἀδρανείας τῶν ἀποσπασμάτων ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αὐτὸς ὁ καταδείκτης ἔκαμε καὶ τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ νομικὸν καθῆκόν του. Ἂν τώρα εἰς περίστασιν ἀνεξάρτητον τῆς θελήσεως τοῦ καταδείκτου, ἢ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς ἢ ἐξ ἄλλου οἱουδήποτε γεγονότος δὲν ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, ὁ καταδείκτης δὲν πταίει...

§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἐτέθη ἡ δευτέρα παράγραφος.

§54ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα· ἐν τούτοις συμβαίνει νὰ μὴ δικαιῶνται οἱ καταδεῖκται. Τὸ νομοσχέδιον ἀφίνει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐκτίμησιν, ἂν πρέπῃ νὰ τὸν ἀνταμείψῃ· ἀλλὰ δύναται καὶ νὰ μὴ τὸν ἀνταμείψῃ, διότι εἶναι δυνητικὴ ἡ διάταξις. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ κανονίσωμεν· εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ἐγὼ λέγω ὅτι ὁ καταδείκτης λαμβάνει τὸ ἥμισυ τῆς ἀμοιβῆς τοὐλάχιστον· τουτέστιν, ἀφοῦ ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, νὰ μὴ ἀφίηται ὅλως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ, διότι ἐνδέχεται ὁ ὑπουργὸς νὰ μὴ λάβῃ ἀκριβεῖς πληροφορίας, καὶ ἑπομένως ὁ ἄνθρωπος οὗτος νὰ μὴ δικαιοῦται. Τί δὲ συμβαίνει; Ὡς ἐκ τῆς καταδείξεως αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἐκτίθεται εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν, νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἐκτοπισθῇ νὰ πάθῃ δυστυχήματα, ὅπως ἀποδεικνύει ἡ ὑπηρεσία ὅτι ἔπαθον πολλοὶ τοιοῦτοι, καὶ ἐντούτοις νὰ μὴ ἀνταμειφθῇ. Τοὐλάχιστον λοιπὸν νὰ λάβῃ τὸ ἥμισυ. Ἠξεύρω ἕνα, ὅστις ἔκαμε κατάδειξιν καὶ δὲν ἐπῆλθε τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, οἱ δὲ λῃσταὶ τοῦ ἔκοψαν τέσσαρα τέκνα καὶ τοῦ ἔκλεψαν καὶ ζῶα. Νομίζω λοιπὸν νὰ τεθῇ διάταξις περιοριστικὴ διὰ τὸν ὑπουργὸν, ὅπως δικαιοῦται ὁ τοιοῦτος εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ἀμοιβῆς ἢ καὶ εἰς τὸ ὅλον. Καὶ εἷς ὑπουργὸς βλέπων ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του ὀφείλει νὰ τοῦ δώσῃ τὸ ὅλον, ἀλλ’ ἂν δὲν πεισθῇ ὅτι δικαιοῦται εἰς τὸ ὅλον, νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος νὰ δώσῃ τὸ ἥμισυ· τουτέστι ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ «ἀπόκειται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν ν’ ἀποφαίνηται ἂν καὶ κατὰ πόσον ὁ καταδείκτης δικαιοῦται εἰς ἀμοιβήν·» καὶ νὰ τροποποιηθῇ «ὁ καταδείκτης λαμβάνει τὸ ἥμισυ ὑποχρεωτικῶς», ἀλλὰ δύναται καὶ τὸ ὅλον νὰ λάβῃ, διότι παρουσιάζονται τοιαῦται περιστάσεις. Τοιουτοτρόπως θὰ τοὺς ἐνθαῤῥύνωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν κατάδειξιν, ἥτις εἶναι λίαν ἀποτελεσματικὴ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας.

§55Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι κακὸν, ὅπου λέγει ὁ κ. βουλευτὴς, ἀλλ’ ἂς παρατηρήσωμεν καὶ τὸ ἐναντίον. Ὅταν νομοθετῶμεν, νομοθετοῦμεν ἐπὶ τῇ καλῇ πίστει. Ὁ ὑπουργὸς, ὅστις θὰ ᾖναι ὁ αἴτιος τῆς καταστροφῆς τῆς λῃστείας, ποτὲ δὲν θὰ καταδεχθῇ ν’ ἀδικήσῃ αὐτὸν τὸν καταδείκτην, ὅταν εἴπῃ ἀλήθειαν· Ἀλλὰ δύναται νὰ συμβῇ τὸ ἄλλο ἄτοπον, πόσον κακὴ κατάχρησις θὰ γείνῃ, μετὰ τὴν κατάδειξιν γίνεται ἔρευνα καί δὲν εὑρίσκεται τίποτε ἀληθὲς, τότε διατί νὰ πάρῃ; ἐνῷ τὸ ἐναντίον ἐὰν δὲν γείνῃ καλὴ ἔρευνα ἐκ μέρους τῶν ἀποσπασμάτων, τότε δὲν θὰ ᾖναι ἀσυνείδητος ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος νὰ μὴ τὸν ἀνταμείψῃ. Παρακάτω λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι ὁ καταδείκτης ἔχει πολλὰς ἀσφαλείας. Λοιπὸν νομίζω ὅτι χειρότερον θὰ ᾖναι τὸ κακὸν ἂν τεθῇ ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς.

§57ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. Κρεστενίτην.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης.

§59ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθέστατον, ἀλλ’ εἶναι ἀδιαφιλονείκητον ὅτι γίνεται τοιαύτη προδοσία εἰς τοὺς λῃστάς, ὥστε πηγαίνουν τ’ ἀποσπάσματα καὶ δὲν τοὺς εὑρίσκουν. Λοιπὸν τί πταίει ὁ καταδείκτης; (διάλογοι).

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουρ.). Κύριοι, πιστεύω πῶς φρονιμώτερον εἶναι νὰ ἐμπιστευθῇ τις τὴν κυβέρνησιν παρὰ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ὁ ὑπουργὸς ἔχει συμφέρον νὰ ἀμείψῃ τοὺς τοιούτους, ἐνῷ ἠμποροῦν νὰ εὑρεθοῦν χίλιοι ψευδεῖς νὰ πλάσουν καταδείξεις. Νομίζω λοιπὸν πῶς ἔχει καλῶς ἡ διάταξις, ἂς ἐμπιστευθῶμεν περισσότερον εἰς τὸν ὑπουργὸν παρὰ εἰς τοὺς κοινοὺς ἀνθρώπους, οἵτινες θὰ πλάσουν ψεύδη καὶ δὲν θὰ ξεμπερδεύσωμέν ποτε ἀπὸ τοιούτου εἴδους ἀπαιτήσεις.

§61ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἠδίκησα καμμίαν Κυβέρνησιν· εἶπον ὅτι θέλουν καταβάλει τὴν δέουσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἀμοιβῆς, ἐνδέχεται ὅμως νὰ μὴ λάβουν καλὰς πληροφορίας. Δὲν κατέκρινα κανένα, παρεδέχθην ὅτι τινὲς καταγγέλλουν ψευδῶς, ἐνῷ δὲν εἶδον καμμίαν λῃστρικὴν συμμορίαν, ἀλλὰ δὲν φρονῶ ἀποτελεσματικὸν εἰς τὴν καταδίωξιν, ὅταν ἀνεξαρτήτως τῆς θελήσεως τοῦ καταδείκτου ἢ ἕνεκα ἄλλων τυχαίων περιστατικῶν, ἐνῷ ἡ κατάταξις ἐγένετο εἰλικρινῶς, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴ ἀνταμειφθοῦν.

§62ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτοὶ θ’ ἀνταμειφθοῦν.

§63ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον δὲν λέγει τοῦτο· διότι ἰδοὺ πῶς εἶναι συντεταγμένον. «Διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν καταδίωξιν.» Τί ἐννοεῖ μὲ τοῦτο; ὅταν φονευθοῦν λῃσταί;

§64ΛΕΚΚΑΣ. Ὄχι, ἁπλῆ προσβολὴ λῃστοῦ.

§65ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ νὰ ἐξηγηθῇ· καὶ ἂν δὲν ἐπέλθῃ φόνος, θεωρεῖται ἀποτελεσματικὴ κατάδειξις.

§66ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ εἴπῃ κανείς· διότι ἐνδέχεται νὰ τουφεκισθοῦν ἀπ’ ἐδὼ ἕως εἰς τὸν Λυκαβητόν. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν ὅτι ἡ κατάδειξις νὰ ᾖναι ἀποτελεσματική. Ὅταν γείνῃ φόνος ἢ σύλληψις, ἡ ἀμοιβὴ εἶναι βεβαία καὶ ἀναμφισβήτητος, ἂν ὅμως οὐδὲν τούτων γείνῃ, τότε θέλει ἐξετάσῃ ὁ ὑπουργὸς ἂν ἦτο εἰλικρινὴς ἡ κατάδειξις, καὶ τυχαῖα περιστατικὰ ἢ ἀμέλεια τῶν ἀποσπασμάτων δὲν ἐπέφερεν ἀποτέλεσμα, τότε ὁ καταδείκτης θέλει ἀμειφθῆ, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ θέσωμεν ἄλλον κανόνα, ν’ ἀφήσωμεν εἰς τοῦ ὑπουργοῦ τὴν διάκρισιν. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω ἡ ἰδέα μας εἶναι αὐτή· ἂν εἷς καταδείξῃ λῃστάς, καὶ ἡ κατάδειξις δὲν φέρῃ ἀποτέλεσμα οὐχὶ ἕνεκα τοῦ καταδείκτου, ἀλλ’ ἐξ ἄλλων περιστατικῶν, ὁ ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀνταμείψῃ τὸν καταδείκτην.

§67ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ τὸ νομοσχέδιον, θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πληρεστέραν κατάδειξιν καὶ καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς γνώμης αὐτῆς.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης.

§69ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ταῦτα λέγω καὶ ἐγώ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαγρές.

§71ΔΑΓΡΕΣ. Ἓν μόνον ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα ὡς ἐξ ἀπροσδοκήτων γεγονότων ἢ ἀμελείας ἢ ὀλιγωρίας τῶν ἀποσπασμάτων, τότε πρέπει ὁ καταδείκτης νὰ λάβῃ τὴν ἀμοιβὴν ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο, δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ κρίνῃ καὶ ἀποφασίσῃ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ διασάφησις νὰ γίνῃ εἰς τὰ πρακτικά;

§73ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἐπιμένει;

§75ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι· διατὶ νὰ ἐπιμένω, ἀφοῦ βλέπω ὅτι δὲν γίνεται δεκτόν.

§76ΛΕΚΚΑΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος πρέπει νὰ μένῃ εὐχαριστημένος, διότι ἡ ἀνάπτυξις ἢ ἡ διασάφησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κ. πρωθυπουργὸς θὰ ᾖναι εἷς γνώμων εἰς τὰς διοικητικὰς ἀρχάς.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις ἐπὶ τοῦ 12 ἄρθρου;

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν. Ἀναγινώσκεται τὸ 13 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἔχον ὡς ἕπεται. «Ἄρθρ. 13. Περὶ τῆς ἀμοιβῆς διὰ τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον συντάσσεται ἐντὸς 15 τὸ πολὺ ἡμερῶν πρωτόκολλον ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου, τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν ἢ τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, τοῦ Διοικητοῦ τῆς μοίρας, ἢ τῆς ὑπομοιραρχίας καὶ τοῦ ἐπὶ τῆς καταδιώξεως ἀποσπασματάρχου. Τὸ πρωτόκολλον τοῦτο ὑποβάλλεται ἀμέσως εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον, ὅπερ ἀποφαίνεται ἐπ’ αὐτοῦ ἐντὸς τῶν ἑπομένων εἴκοσιν ἡμερῶν. Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης, κατατίθεται ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου εἰς τὸ συμβολαιογραφεῖον τοῦ τόπου καὶ χρησιμεύει ὡς μόνον ἀποδεικτικὸν μέσον τῆς ἐγερθησομένης τυχὸν ἀγωγῆς κατὰ τοῦ δημοσίου. Πᾶς δόλος τῶν ἀνωτέρω ὑπαλλήλων τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δεινοτέρα τις τοῦ δικαίου παραβίασις. Πᾶς δόλος ἐπίσης χορηγεῖ εἰς τὸν ἀδικηθέντα ἀγωγὴν ἀποζημιώσεως. Πᾶς ὑπάλληλος ἐκ τῶν ἀνωτέρω, δικαιούμενος εἰς ἀμοιβὴν, δὲν συμπράττει εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ διαληφθέντος πρωτοκόλλου».

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῶν σχεδίων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐπιτροπῆς.

§81ΜΑΝΕΤΑΣ. Αἱ ἀρχαὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ συντάττωσι τὸ πρωτόκολλον, ἀλλὰ τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ νὰ μὴ τὸ ἔχῃ εἰς τὰς χεῖράς του, διὰ τοῦτο ἔκρινεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀναγκαῖον τὰ πρωτόκολλα νὰ συντάσσωνται εἰς διπλοῦν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἓν ἕτερον τὸ ὁποῖον νὰ κατατεθῇ ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὴν 2 παράγραφον τοῦ νομοσχεδίου νὰ προστεθῇ «τὸ πρωτόκολλον νὰ συντάσσηται εἰς διπλοῦν», ὁ κ. ὑπουργὸς δέχεται αὐτὴν τὴν προσθήκην;

§83ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον αὐτὸ, ὁ σκοπὸς εἶναι μόνον ὅτι πρέπει νὰ συνταχθῇ ἓν ἐπίσημον πρωτόκολλον· βεβαίως εἰς τὰς ὁδηγίας ἡμῶν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι θέλομεν νὰ συνταχθῶσιν εἰς διπλοῦν, εἰς τριπλοῦν, ἀλλ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ αὐτό.

§84ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν· κατὰ τὸ νομοσχέδιον συντάσσεται τὸ πρωτόκολλον τῇ συμπράξει τῶν ἀρχῶν, συμβαίνει δὲ πολλάκις νὰ λαμβάνωσι μέρος καὶ πολῖται δύο καὶ τριῶν δήμων, οἵτινες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ μένουν ἀναντιπροσώπευτοι, διότι δὲν φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ μέρος ὁ οἰκεῖος δήμαρχος ὅταν πολῖται πολλοὶ διαφόρων δήμων λάβωσι μέρος. Ἰδοὺ τί συνέβη εἰς τὴν σύλληψιν τοῦ Κρικέλα· αὐτὸς ἐκτυπήθη μεταξὺ τῶν τριῶν δήμων τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ἔλαβον μέρος. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν ὁσάκις λαμβάνουσι μέρος πολλοὶ πολῖται δύο ἢ τριῶν δήμων νὰ συντάσσηται τὸ πρωτόκολλον τῇ συμπράξει καὶ τῶν οἰκείων δημάρχων, δηλαδὴ προστίθεται εἰς τὸ ἄρθρον «καὶ τοῦ οἰκείου δημάρχου ὁσάκις πολλῶν δήμων κάτοικοι λάβωσι μέρος εἰς τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον ληστῶν»

§85ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μάλιστα.

§86ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς 3 παραγράφου τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ τοῦ οἰκείου δημάρχου, ὁσάκις πολλῶν δήμων κάτοικοι λάβωσι μέρος εἰς τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον».

§87ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. «Τοῦ ἁρμοδίου δημάρχου» λέγοντες ἐννοοῦμεν ἐκείνων τῶν δήμων, τῶν ὁποίων οἱ δημόται λαμβάνουσι μέρος· τοῦτο νὰ σημειωθῇ ῥητῶς εἰς τὰ πρακτικά.

§88ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τουτέστιν «οὗτινος οἱ πολῖται συμπράξωσιν·» νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀντίῤῥησις εἰς αὐτὴν τὴν προσθήκην τοῦ κ. Τσιριμώκου;

§90ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις εἰς τὸ ἄρθρον 13;

§92ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν.—Ἄρθρον 14.

§94ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει. «Ἄρθρον 14. Τὸ περὶ ἀμοιβῆς τοῦ καταδείκτου πρωτόκολλον συντάσσεται ὡσαύτως ὑπὸ τῶν ἀνωτέρω δημοσίων λειτουργῶν, ἀλλὰ παραλείπεται ἡ μνεία ἐν αὐτῷ τοῦ ὀνόματος τοῦ καταδείκτου. Τὸ δὲ ἔνταλμα τῆς πληρωμῆς ἐκδίδεται καὶ ἐξοφλεῖται ἐπ’ ὀνόματι τοῦ νομάρχου ἢ ἐπάρχου καὶ παρ’ αὐτοῦ λαμβάνει ὁ καταδείκτης τὴν ἀμοιβὴν, ἐκτὸς ἐὰν οὗτος συγκατατεθῇ εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ ὀνόματός του ἢ προστήσῃ ἕτερον ἀνθ’ ἑαυτοῦ, ὅτε μνημονεύεται τὸ ὄνομα τοῦ καταδείκτου ἢ τοῦ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ, καὶ ἑπομένως τὸ ἔνταλμα ἐκδίδεται κατὰ τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ.»

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατήρησις;

§96ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν.—Ἄρθρον 15.

§98ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει «Ἄρθρον 15. Ὁ ἀποκαλύψας τὸν καταδείκτην ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του ὑπάλληλος τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν.»

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατήρησις;

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν.—Ἄρθρον 16.

§102ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει. Ἄρθρον 16. Ὁ καταδείκτης συμμορίας ληστρικῆς ἀποκτᾷ δικαίωμα διορισμοῦ ἐπὶ πενταετίαν ἐθνοφύλακος μὲν μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 30, ἐὰν ἐκ τῆς καταδείξεως προῆλθε φόνος ἢ σύλληψις ἑνὸς τοὐλάχιστον ἐπικεκηρυγμένου ληστοῦ· ὁδηγοῦ δὲ, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 50, ἐὰν προῆλθε φόνος ἢ σύλληψις πλειοτέρων λῃστῶν ἢ ἑνὸς ἀρχιλῃστοῦ.»

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀφαιρεῖ τὴν λέξιν «ἐπικεκηρυγμένου» καὶ θέλει νὰ μείνῃ ἁπλῶς «ληστοῦ». Ἡ Κυβέρνησις ἔχει νὰ εἴπῃ τι ἐπ’ αὐτοῦ;

§104ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μάλιστα.

§105ΜΑΝΕΤΑΣ. Τότε πρέπει νὰ ὁρίσωμεν καὶ τὴν ἀμοιβήν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἠμπορεῖ νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ «ἐπικεκηρυγμένου»· τὸ δέχεται ἡ Βουλή;

§107Α. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι τὸ ἴδιον εἶναι εἴτε μείνῃ εἴτε δὲν μείνῃ, διότι ὁ λῃστὴς, διὰ νὰ ᾖναι λῃστὴς, πρέπει νὰ ᾖναι ἐπικεκηρυγμένος.

§108ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§109ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸ ἀποκρούω αὐτό.

§110ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ μείνῃ τὸ «ἐπικεκηρυγμένοο» μὴ τυχὸν καὶ φονεύσουν ποιμένας.

§111ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Οἱ ἐπικεκηρυγμένοι, κ. πρόεδρε, εἶναι ὀλιγώτεροι ἀπὸ τοὺς μὴ ἀποκεκηρυγμένους καὶ διὰ τοῦτο προστίθεμαι μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ «ἐπικεκηρυγμένου».........

§113ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ μείνῃ τὸ «ἐπικεκηρυγμένον,» διότι ὁ λῃστὴς λαμβάνει τὸ δίπλωμα τοῦ ληστοῦ, ὅταν γείνῃ ἐπικήρυξις.

§114ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ μόνον ἡ λέξις «ληστοῦ», διότι, ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ ὥστε νὰ μὴ ᾖναι ἀποκεκηρυγμένος ὁ λῃστὴς, διότι ἀπαιτεῖται χρονικὸν διάστημα ἕως ὅτου ἐπικηρυχθῇ· ἐν τῷ μεταξὺ δὲ αὐτὸς ἔπραξε ἴσως λῃστρικὰς πράξεις λοιπὸν ὅταν φονεύσῃς καὶ αὐτὸν, δὲν πρέπει νὰ λάβῃς ἀμοιβήν;

§115ΔΑΓΡΕΣ. Δυστυχῶς ἡ ἱστορία μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι δήμαρχοι καὶ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἐφόνευσαν ἀνθρώπους ἄλλους, καὶ εὑρέθησαν καὶ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἀντὶ νὰ τιμωρήσωσι τοὺς φονεῖς, ἐτιμώρησαν τὰ θύματα. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω τί ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ εἰς ἄλλην περίστασιν, αὐτὸ ὅμως τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω εἶναι γεγονός. Ἡ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι ἐφονεύθησαν ἄνθρωποι ἀθῶοι ἀπὸ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται νὰ πληροφορηθῇ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι εἷς δήμαρχος ἐκ Μεσσήνης ἐξελθὼν μὲ τοὺς ὀπαδούς του πρὸς περιπολίαν ἐτραυμάτισεν, ἕνα ἀθῶον πολίτην καὶ ἀντὶ τὰ δικαστήρια νὰ καταδιώξουν τοὺς φονεῖς, παρέπεμψαν τὰ θύματα· ἐγένετο ἀνακοπὴ εἰς τὸ ἐφετεῖον καὶ τότε ἠθῳώθησαν· βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι πολὺ σπουδαῖον τοῦτο τὸ ζήτημα, διότι ὅταν θέσωμεν «ὁ φονεύσας λῃστὴν» ἐνδεχόμενον νὰ φονεύσουν ἕναν ἄνθρωπον ἀθῶον ἢ παιδίον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τὸν φόβον του δὲν ἠθέλησε νὰ σταθῇ, καὶ τὸ ἐφόνευσαν. Λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ μία διάκρισις, ὅτι ὁ λῃστὴς πρέπει νὰ ᾖναι ἐπικεκηρυγμένος, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς φέρω πολλὰ παραδείγματα, ὅτι ἐφονεύθησαν πολλοὶ ἄνθρωποι ἀθῶοι, παρ’ ἀποσπασμάτων στρατιωτικῶν.

§116ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Ὑπάρχει, κύριοι, παρεξήγησις· ὁ κ. Δαγρὲς ὑπέθεσεν, ὅτι ἀμείβονται οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁπωσδήποτε φονεύσαντες ὁποιονδήποτε ἄνθρωπον, καὶ ὅτι δύνανται νὰ συμπεριληφθῶσιν οὗτοι εἰς τοὺς καταδείκτας. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει σκοπὸν ν’ ἀπαλλάξῃ τῆς καταδιώξεως τοὺς τοιούτους; οὐχί· δὲν ἔχει αὐτὸν τὸν σκοπὸν, ἀλλ’ ἄλλον· ὅταν ὁ φονευθεὶς ᾖναι λῃστὴς τότε ὁ φονεύων ἀνταμείβεται, ἐὰν δὲν ᾖναι λῃστὴς, τότε τιμωρεῖται ὁ φονεύς· διότι πᾶς ὅστις φονεύσῃ ἄλλον ἢ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ φονεύσῃ, βεβαίως τιμωρεῖται οὗτος, καὶ τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸν ἀπαλλάττει τῆς ποινῆς. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ διάκρισις, μεταξὺ τοῦ ἐπικεκηρυγμένου καὶ τοῦ μὴ ἐπικεκηρυγμένου λῃστοῦ. Ἵνα ἀποκηρυχθῇ τις, πρέπει νὰ ἐξῆλθε εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον, καὶ νὰ διέπραξε λῃστρικὰς πράξεις, ἢ νὰ κατετάχθη εἰς συμμορίαν, νὰ συνετάχθη πρωτόκολλον ἀπὸ τὰς ἀρχὰς· θέλει ἐξετάσει ἴσως ὁ ἀνακριτὴς, καὶ ἀφοῦ πεισθῇ, θέλει ἐκδώσει ἔνταλμα· αὐτὰ τὰ ἔγγραφα θέλουσιν ὑποβληθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν, καὶ ἡ κυβέρνησις κάμνει τότε τὴν ἐπικήρυξιν· δι’ αὐτὰς τὰς ἐργασίας, ὅσον ταχέως καὶ ἂν γίνωσιν, ἀπαιτεῖται χρονικὸν διάστημα, ἑνὸς, δύω μηνῶν. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ τις ἐκτελέσας καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα λῃστοπραξίας· κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ὅστις πράγματι εἶναι λῃστὴς, καὶ ἂν δὲν ἐπικηρυχθῇ, ὅστις τὸν φονεύσει δικαιοῦται πρὸς ἀμοιβήν· ὅθεν πρόκειται περὶ λῃστῶν, μὴ ἐπικεκηρυγμένων, ἀλλὰ πραξάντων λῃστρικὰς πράξεις, καὶ ὑποκειμένων εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀμφιβάλλῃ, καὶ ὑποθέτῃ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν, τότε δὲν πρέπει νὰ μείνῃ, ὅπως τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον. Ἀλλὰ κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος· λέγοντες λῃστὴν ἐννοοῦμεν ἐκεῖνον, ὅστις ἔπραξε λῃστοπραξίας.

§117ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἴσως εἶναι ἀναγκαία ἡ προσθήκη, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ προσδιορισθῇ ἓν ποσὸν διὰ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐπικεκηρυγμένοι λῃσταὶ καὶ δὲν εἶναι ἀκόμη λῃσταὶ, καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν συμπλοκὴν μετὰ μιᾶς λῃστρικῆς συμμορίας φονεύονται. Ἔπρεπε νὰ προΐδῃ ὁ νόμος ἐκεῖνο, διότι ὁ νόμος λέγει· «Ὁ καταδείκτης συμμορίας λῃστρικῆς ἀποκτᾷ δικαίωμα διορισμοῦ ἐπὶ πενταετείαν ἐθνοφύλακος μὲν μὲ μηνιαῖον μισθὸν ἐκ δραχμῶν... κτλ.».

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς λέγει· «Ὁ καταδείκτης λῃστοῦ.»

§119ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ὁ καταδείκτης, λέγει, λῃστρικῆς συμμορίας ἀποκτᾷ δικαίωμα εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελε φονευθῇ κανείς· διότι εἰς τὴν περίστασιν καθ’ ἣν ἤθελε φονευθῇ εἷς ἢ δύω ἐκ τῶν συμμοριτῶν, τότε πρέπει ὁ λῃστὴς νὰ ᾖναι ἐπικεκηρυγμένος, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φονευθῇ πολίτης. Τώρα, ἐὰν ὁ πολίτης εὑρεθῇ μετὰ λῃστρικῆς συμμορίας, εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἤθελε φονευθῇ, τότε ὁ φονεύσας νὰ τιμωρῆται ἐπὶ ἀνθρωποκτονίᾳ, ὥστε μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε, διότι τὸ πρᾶγμα εἶναι καθαρῶς ἐξηγημένον.

§120ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, εἶμαι σύμφωνος, συμφωνότατος καὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον καὶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ προέδρου τῆς κυβερνήσεως. Μία περίστασις λυπηρὰ δὲν μοῦ διέφυγε τὴν μνήμην, ὅτι δύνανται νὰ συμβῶσιν ἄτοπα ἐν τῇ κοινωνίᾳ· εἰς τὰ 1850, 51, 52, δὲν ἠξεύρω, ἐὰν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐποχὴν, ἤμην εἰς τὴν Φθιώτιδα, ὅτε παρέστησαν διαφόρους κεφαλὰς εἰς τὴν πλατεῖαν κατὰ τὸ σύστημα τὸ βάρβαρον καὶ ἀηδὲς, καὶ πάντες ὅσοι ἠδυνήθησαν ἔβλεπον αὐτὰς τὰς κεφαλὰς τῶν λῃστῶν· μετὰ μίαν ἢ δύω ὥρας ἀκούεται γοερὸς κλαυθμός· διατί; ἦλθον οἱ συγγενεῖς αὐτῶν καὶ τοὺς ἀνεγνώρισαν, καὶ κατόπιν ἀπεδείχθη, ὅτι αὐτοὶ δὲν ἦσαν λῃσταὶ, ἀλλὰ δύω τρεῖς δυστυχεῖς πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἂν δὲν ἀνεγνωρίζοντο ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς των, θὰ ἐνομίζοντο ὅτι ἦσαν λῃσταί. Διὰ τοῦτο, προκειμένου νὰ λαμβάνωσι χώραν τοιαῦτα, καλλίτερον ὀλιγώτερον νὰ βλάπτωνται οἱ ἔνοχοι, παρὰ νὰ πάσχουν οἱ ἀθῶοι, καὶ νὰ δώσωμεν λαβὴν εἰς τοιαύτας πράξεις· διότι, ἐὰν δὲν παρουσιάζοντο οἱ συγγενεῖς τῶν φονευθέντων, θὰ τοὺς ἔπαιρνον ὡς λῃστάς.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γουλιμῆς.

§122ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε βουλευτὰ, εἶναι δέκα λῃσταὶ εἰς τὴν Λεβαδείαν, καὶ φεύγουν καὶ πηγαίνουν εἰς τὴν Λαμίαν καὶ γίνονται 15, συμφωνοῦν μὲ ἄλλους καὶ λέγουν, ἐλᾶτε νὰ φονεύσωμεν εἰς τὸν δρόμον καὶ ὅ,τι πάρομεν σήμερον τὸ μοιράζομεν· ἡμεῖς πηγαίνομεν εἰς τὴν δουλιάν μας, ἐσεῖς πᾶτε εἰς τὰ σπήτια σας, δὲν εἶναι λῃσταὶ αὐτοί;

§123ΔΑΓΡΕΣ. Κατὰ τὸ παράδειγμα ὅπερ ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Λέκκας, ἐπιμένω ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως ἀκεραίου τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, διότι πάμπολα παραδείγματα ἔχω τῆς ἀνθρωπίνου ματαιότητος καὶ ἰδιοτελείας, ἥτις ἔγκειται εἰς τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι συνελήφθησαν ἑκατοντάδες ἀνθρώπων καταδιωκομένων, ἐνῷ πολλοὶ ὀλιγώτεροι ἦσαν πράγματι ἔνοχοι, καὶ ἐσημειοῦντο ὅπως φανῇ ὅτι προσφέρουν σπουδαίας ὑπηρεσίας. Ἡ κοινωνία ὑπόσχεται ἀμοιβὴν εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει καταδείξει λῃστὴν, καὶ λέγουσα λῃστὴν ἐννοεῖ τὸν ἐπικεκηρυγμένον, ὅστις ἐξῆλθεν εἰς λῃστρικὸν στάδιον· αὐτὸς ὅμως ὅστις φονεύσῃ ὀπαδὸν λῃστρικῆς συμμορίας δὲν δύναται νὰ καταταχθῇ εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, διότι ἠμπορεῖ αὐτὸς νὰ ᾖναι πολίτης ἀθῶος, καὶ τυχαίως συνηντήθη μετὰ λῃστρικῆς συμμορίας καὶ παρηκολούθησεν αὐτὴν κατ’ ἀνάγκην πρὸς ὥραν. Ὑποθέσατε ὅτι ἓν μεταβατικὸν ἀπόσπασμα εὑρίσκεται εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, καὶ ἐν καλῇ τῇ πίστει εἶδεν ἓν παιδίον τὸ ὁποῖον ἀπὸ τὸν φόβον του δὲν ἐστάθη, καὶ τραπὲν εἰς φυγὴν τὸ ἐπυροβόλησαν, τὸ ἐφόνευσαν· τώρα τὸ ἀπόσπασμα εἶναι ἠναγκασμένον διὰ νὰ ἀποφύγῃ μίαν ποινὴν νὰ μεταχειρισθῇ πολλὰ μέσα, καὶ νὰ βεβαιώσῃ ὅτι ὑπῆρχε λῃστρικὴ συμμορία, ὀπαδὸς τῆς ὁποίας ἦτον τὸ φονευθὲν παιδίον αὐτό. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν τρέχει κανένα κίνδυνον ἡ καταδίωξις τῆς λῃστείας, ἐὰν μείνῃ, ὅπως ἔχει, τὸ ἄρθρον.

§124ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ πρόνοια τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Δαγρὲς, εἶναι λίαν ἀξιέπαινος, ἐπιμένων ὁ ὅρος «τοῦ ἐπικεκηρυγμένου» νὰ διατηρηθῇ, ἐπὶ τῷ σκοπῷ ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ ἰδιοτέλεια, ὡς ἐλατήριον ἐπιθέσεως κατά τινων ὑποτεθειμένων λῃστῶν καὶ μὴ ὄντων λῃστῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, αὐτὸ τὸ ἐλατήριον ἀφαιρεῖται δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου, διότι ὁ καταδείκτης τότε μόνον ἀμείβεται, ὅταν καταδείξῃ λῃστὰς οἵτινες ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι λῃσταί, καὶ ὄχι ὅτι δὲν εἶναι. Νομίζω λοιπὸν περιττὴν αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§125ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν ἐκ τῆς καταδείξεως προέλθῃ φόνος ἢ σύλληψις;

§126ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἐὰν μὲν ᾖναι λῃστὴς δικαιοῦται, ἐὰν δὲ δὲν ᾖναι λῃστὴς δὲν δικαιοῦται.

§127ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι ὅλως ἀνυπόστατοι οἱ φόβοι τοὺς ὁποίους ἐξέφρασαν οἱ κ. Βουλευταὶ Ἀττικῆς καὶ Καλαμῶν. Πεῖρα δυστυχὴς παρουσιάζει παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα ἐφονεύθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἢ δὲν ἔπρεπε παντελῶς νὰ φονευθῶσι, διότι δὲν εἶχον κάμει ἔναρξιν τοῦ σταδίου αὑτῶν, ἢ καὶ ἦσαν ἐντελῶς ἀθῶοι. Ἀκριβῶς δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Λέκκας, ἐνθυμοῦμαι ὅμως, ὅτι ἐπικρατεῖ ἡ ἰδέα, ὅτι ἐφονεύθησαν ἀθῶοι ἄνθρωποι, δὲν εἶναι ὅμως διὰ τοῦτο δικαιολογημένον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι καὶ πᾶς τις μὴ ἀποκεκηρυγμένος λῃστὴς δὲν ὑπόκειται εἰς φόνον καὶ δὲν πρέπει διὰ τοῦτο νὰ μὴ δικαιοῦται ὁ καταδείκτης εἰς ἀμοιβὴν, διότι ὑπάρχουν λῃστρικαὶ συμμορίαι κατηρτισμέναι, τῶν ὁποίων οἱ ὀπαδοὶ δὲν εἶναι γνωστοὶ καὶ ἡ κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοὺς ἀποκηρύξῃ· διὰ τοῦτο λέγουν τὰ βουλεύματα. «Παραπέμπομεν τὸν Ἰωάννην τῆς Μάρως, παραπέμπομεν ἕνα Κώστα,» χωρὶς νὰ ἠξεύρουν τὸ ἐπίθετον, καὶ πολλάκις εὑρίσκονται εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἀποκηρύξουν ὡρισμένον πρόσωπον· ἐν τούτοις αὐτὸ εἶναι λῃστὴς, διὰ τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἀμοιβὴ εἰς τὸν καταδείκτην, καὶ πρέπει νὰ φονεύηται. Πλεονάζουν γνῶμαι ἢ μᾶλλον πεποιθήσεις ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ τὴν ὁποίαν ἀσπάζεται καὶ ἡ κυβέρνησις. Τουτέστι νὰ ἐξαλειφθῇ τὸ ἀποκεκηρυγμένου καὶ νὰ μείνῃ ἁπλῶς τὸ λῃστοῦ· δὲν κατακρίνω ὅμως παντάπασιν ἀπεναντίας ὁμολογῶ ὅτι καὶ οἱ κύριοι ἐξέφρασαν ἰδέαν, ἡ ὁποία εἶναι κατά τι πρακτικὴ, καὶ κατὰ δυστυχίαν ἀπεδείχθη καὶ διὰ πολλῶν παραδειγμάτων ἀληθὴς, ὥστε, ἐὰν πρόκηται, ὅπως πρόκειται, νὰ ἀποφανθῶμεν ἀνθρωπίνως καὶ λυσιτελῶς πρὸς τὸν σκοπόν μας, μᾶλλον ἀποκλίνω εἰς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀσπάζεται καὶ ἡ κυβέρνησις.

§128ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας δὲν ἔχομεν παράδειγμα, ὡς ἔχει ὁ κ. Λέκκας. Ἐνθυμοῦμαι μόνον ὅτι ποτὲ ἐγένετο λόγος ἀπὸ ἕνα φιλόπατριν βουλευτὴν καὶ ποιητὴν δεινὸν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅτι ἐφονεύθησαν κατὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Φθιώτιδος ἀπὸ μοίραρχον ἢ ὑπομοίραρχον ἄνθρωποί τινες ἀθῶοι ὡς λῃσταὶ· ἐθρήνησε λοιπὸν ἐκεῖνος ἐπὶ τοῦ τάφου αὐτῶν, ἔκλαυσε συγκεκινημένος ἀπὸ μεγάλον πατριωτισμὸν καὶ μετὰ ἕνα μῆνα τουρκεύσας ἀνεχώρησε διὰ τὴν Τουρκίαν. Τὸ γεγονὸς ὅμως τοῦτο δὲν ἐπεβεβαιώθη, ἡμεῖς δὲ σήμερον κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ζῶμεν, δὲν ἔχομεν κανὲν τοιοῦτον παράδειγμα· ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἔχωμεν, πρόκειται περὶ τούτου εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν; ὄχι κ. πρόεδρε. Πρόκειται περὶ συγκεκριμένου πράγματος· πρόκειται περὶ λῃστρικῆς συμμορίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνδεχόμενον νὰ ᾖναι ἐμπερδεμένοι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἠδυνήθησαν νὰ διαφύγωσι τὴν προσοχὴν τῆς ἐξουσίας καὶ νὰ μὴ ᾖναι λῃσταὶ ἐπικεκηρυγμένοι καὶ τί λέγουν; Εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε φονευθῇ ἕνας τοιοῦτος ἄνθρωπος, ὁ καταδείκτης νὰ μὴ ἔχῃ κανὲν δικαίωμα. Μὰ διατί νὰ μὴ ἔχῃ; δὲν βλέπω τὸν λόγον, ἀφοῦ λέγομεν καθαρῶς, ὅτι ὁ καταδείκτης λῃστρικῆς συμμορίας τουτέστι ὁ Α ἄνθρωπος ἐγνώριζε σήμερον ὅτι ὁ Σπανὸς εὑρίσκεται πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ὁρίζει τὸν τόπον ὅπου εὑρίσκεται ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἢ ἄλλη τις δύναμις, ἡ ἐθνοφυλακὴ, περιέκλεισε τὴν συμμορίαν καὶ ἐπυροβόλει κατ’ αὐτῆς. Ὁ Σπανὸς καὶ οἱ ἄλλοι ἔφυγον· ἐν τούτοις εὑρίσκοντο δύω βλαχόπουλα σκοτωμένα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀποκεκηρυγμένοι λῃσταί. Τοῦτο λέγει δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἔπρεπε νὰ ᾖναι ἀποκεκηρυγμένοι, καὶ τότε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ φονεύσουν τοὺς λῃστὰς εἶναι καὶ ἄξιοι νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς δίκην καὶ νὰ σταλῶσιν εἰς Μενδρεσέ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἀθῷος ἄνθρωπος νὰ εὑρεθῇ ποτὲ μετὰ λῃστρικῆς συμμορίας. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι καθαρὸν, μᾶλλον τὸ ἐσκοτίσαμεν καὶ τὸ περιεπλέξαμεν μὲ τὰς συζητήσεις, καὶ καλλίτερον νὰ τὸ ἀφίναμεν ἐντελῶς ἀσυζήτητον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ῥοντήρης.

§130ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι, ἤμην κατὰ τοῦ ἄρθρου 11 ὅπως ἐψηφίσθη· ἐὰν ψηφισθῇ καὶ τοῦτο, ὅπως ἔχει ἐν τῷ ὑπουργικῷ νομοσχεδίῳ, ἀποῤῥιπτομένης τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποβαίνει εὐμενέστατον ὑπὲρ τῆς λῃστείας. Οἱ μέχρι τοῦδε νόμοι εἶναι αὐστηρότεροι· κατ’ αὐτοὺς δι’ ἕκαστον λῃστὴν φονευόμενον δύναταί τις νὰ λάβῃ ἀμοιβὴν, εἴτε εἶναι ἀποκεκηρυγμένος εἴτε μή. Ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐὰν παρουσιασθῇ λῃστρικὴ συμμορία εἰς τὰ λῃόσια καὶ ὁ δήμαρχος ζητήσῃ ἄνδρας κατ’ αὐτῆς, κανεὶς δὲν θὰ προσέλθῃ, διότι θὰ ἐρωτήσῃ ἐὰν ᾖναι ἀποκεκηρυγμένοι, καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ῥιψοκινδυνεύσῃ τὴν κεφαλήν του· ὡς πρὸς τοῦτο ἐβελτιώθη ἡ θέσις τῆς λῃστείας, διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ὁ λῃστὴς εἶναι ἀποκεκηρυγμένος, καὶ τότε νὰ τὸν καταδείξῃ, εἰ δὲ μὴ, πρέπει νὰ τὸν ἀφήσῃ ἥσυχον. Οἱ κύριοι δὲν βλέπουν τὸ πρᾶγμα ἐκ τῆς πραγματικῆς ὄψεως. Ἡ πραγματικὴ ὄψις εἶναι ὅτι θέλομεν νὰ βάλωμεν ἐν τῷ πολίτῃ ἓν ἐλατήριον πρὸς τὸ ζητεῖν καὶ ἐπιπίπτειν κατὰ τῶν λῃστῶν ἀφειδοῦντι τῆς ψυχῆς καὶ τῆς ζωῆς αὐτοῦ, καὶ δὲν πρέπει νὰ ζητῶμεν νὰ ᾖναι πεπεισμένος καὶ περὶ τῆς ἐπικυρήξεως, διότι τότε ὁ πολίτης οὐδέποτε θὰ ἔχῃ πλήρη βεβαιότητα περὶ αὐτῆς. Τώρα εἶναι δίκαιον πρᾶγμα διὰ μὲν τὸν ἐπικεκηρυγμένον ὁ καταδείκτης ν’ ἀμείβηται, διὰ δὲ τὸν μὴ ἐπικεκυρηγμένον νὰ μὴ ἀμείβεται; θὰ ἦτο δίκαιον, ἐὰν ὁ κίνδυνος ἦτο διαφορετικός. Ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι διαφορετικὸς καθ’ ὃ ἡ ἐπίδειξις εἴτε ἐπικεκυρηγμένος εἶναι εἴτε μὴ πάντοτε εἶναι σχετικὴ, πάντοτε θὰ προσπαθήσῃ ὁ λῃστὴς νὰ ἐκδικηθῇ τὸν καταδείκτην· ἡ δὲ ἐκδίκησις θὰ ᾖναι φοβερωτέρα, ὄχι ἀναλόγως τῆς ἐπικηρύξεως ἢ μὴ, ἀλλ’ ἀναλόγως τοῦ κινδύνου τὸν ὁποῖον διέτρεξεν ὁ λῃστὴς καὶ τῆς ἀγριότητος αὐτοῦ. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς σᾶς ἀνέπτυξε καθαρώτερα, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω, θέλω μόνον νὰ ἐπιβεβαιώσω, ὅτι ὑπῆρξε μία συμμορία εἰς τὴν πατρίδα μου ἐπὶ δύω ἔτη, τῶν Μπαγόνων ἡ ὁποία εἶχε πράξει 13 φόνους καὶ δὲν εἶχεν ἐπικηρυχθῆ, διότι ἔκαμνε φόνους. Ἔκαμνε καὶ λῃστείας, ἀλλὰ δὲν ἀπεδεικνύετο, καὶ ἐθεωροῦντο μᾶλλον ὡς δολοφόνοι, παρὰ ὡς λῃσταὶ, ἀλλ’ ἦσαν λῃσταὶ, καὶ ἐπὶ τέλους ὡς λῃσταὶ ἐφονεύθησαν. Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ ἐπιζητῶμεν λεπτολογοῦντες περιστάσεις καὶ ἐξαιρέσεις, διότι ὁ νομοθέτης λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸν γενικὸν κανόνα καὶ οὐχὶ τὰς ἐξαιρέσεις. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐξαιρέσεις, οὐδεὶς νόμος δύναται νὰ γείνῃ, διότι ἕκαστος κανὼν δύναται νὰ ἔχῃ μίαν περίπτωσιν ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ὑπάγηται. Εὐτυχῶς ὅμως εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν δὲν ἔχομεν παραδείγματα τοιαῦτα. Ἀνέφερον ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον συνέβη ἐπὶ τεσσαρακονταετίαν, ἀφοῦ ἐφονεύθησαν 10000 λῃσταί, ὅτι ἐφονεύθησαν τινὲς οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν λῃσταί. Ἀλλ’ ἰδοὺ τί συνέβη· αὐτοὶ ἡνώθησαν μὲ λῃστὰς τῇ συγκαταθέσει αὐτῶν διὰ νὰ εὐκολύνωσι τὸν φόνον τῶν ἄλλων λῃστῶν, ἀλλ’ ἡνώθησαν καὶ ἐβάδισαν μετὰ τῶν λῃστῶν 10–15 ἡμέρας· δὲν εἶχον τὴν διάνοιαν νὰ γείνουν λῃσταί, ἀλλ’ ἦσαν μαζύ των. Ἓν ἀπόσπασμα εὑρίσκει τὴν συμμορίαν ὁλόκληρον, ἐπιτίθεται κατ’ αὐτῆς, φονεύει τοὺς λῃστάς, φονεύει καὶ αὐτούς. Τί νὰ γείνῃ; Τὸ ἀπόσπασμα ἤθελε νὰ τοὺς φονεύσῃ αὐτούς; Τὸ πρᾶγμα ἦτο σκάνδαλον. Ἀλλὰ τὸ σκάνδαλον πόθεν προῆλθεν; ἐκ τοῦ ὅτι τὸ ἀπόσπασμα, ἂν καὶ αὐτοὶ δὲν ἦσαν λῃσταί, ἦσαν ἐπιτήδειοι γεγονότες λῃσταί, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ ἔκοψε τὰς κεφαλάς των καὶ τὰς ἔφερεν εἰς τὰς ἀρχάς. Αὐτὸ ἦτο τὸ σκάνδαλον ὄχι ὅμως, ὅτι τοὺς ἐφόνευσε διὰ νὰ πάρῃ χρήματα. Συμπεραίνω λοιπὸν ὅτι ἡ διόρθωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι καλή, καὶ ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, τὸ δὲ ὑπουργεῖον παραδέχεται, δὲν ὑπάρχει λόγος πλέον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ παραδεχθῇ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι περὶ τῶν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων δὲν φροντίζει ὁ νόμος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰς προλάβῃ. Ἀλλά, κύριοι, εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν δὲν ἔχομεν οὔτε ἀφορμὴν νὰ σκεφθῶμεν οὕτω, διότι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον παράδειγμα. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πᾶς λῃστὴς πρέπει νὰ φονεύηται, καὶ διὰ πάντα λῃστὴν φονευόμενον, πρέπει νὰ δίδηται ἀμοιβή· πρέπει δὲ νὰ φονεύηται διότι ἐν συμμορίᾳ ἂν ᾖναι ἐν τῇ πράξει ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἐνεργουμένῃ διηνεκῶς καὶ δὲν χρειάζεται οὔτε ἔνταλμα συλλήψεως, οὔτε ἐπικήρυξις καὶ διὰ τὴν κατάδειξιν παντὸς λῃστοῦ πρέπει ὁ καταδείκτης νὰ ἀμείβηται, καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις μεταξὺ κυβερνήσεως καὶ ἐπιτροπῆς, νὰ ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις μεταξὺ ἡμῶν.

§131ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, μίαν ἐξήγησιν θὰ ζητήσω, ἐὰν ἐννοῇ τὸ ὑπουργεῖον ὅτι ἐκτὸς τῆς ἀμοιβῆς τὴν ὁποίαν θὰ λαμβάνῃ ὁ καταδείκτης, θὰ διορίζηται καὶ εἰς θέσιν.

§132ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαιότατα.

§133ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τότε καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως τῆς λέξεως ἐπικεκηρυγμένου· διότι ἰδοὺ τὶ θὰ συμβῇ. Ὁ καταδεικνύων συμμορίαν τινὰ ἢ λῃστὴν ἀποκεκηρυγμένον θὰ λάβῃ τὴν ἀμοιβήν, τὴν τασσομένην διὰ βασιλικοῦ διατάγματος, καὶ θέλει διορισθῆ εἴτε ὡς ἐθνοφύλαξ, εἴτε ὡς ὁδηγός, ὁ ἄλλος ὅμως ὁ ὁποῖος ἐπίσης προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα, διότι καταδεικνύει λῃστρικὴν συμμορίαν μὴ ἐπικεκηρυγμένην ἐπίσης ἐπικίνδυνον δὲν θὰ λάβῃ οὐδεμίαν ἀμοιβήν· ἐὰν δὲ μείνῃ ἡ λέξις ἐπικεκηρυγμένου, δὲν θὰ ἔχῃ οὔτε τὸ ἁπλοῦν δικαίωμα νὰ διορισθῇ ἐθνοφύλαξ ἢ ὁδηγός. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ εἰμὶ ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως τῆς λέξεως «ἀποκεκηρυγμένου.»

§134ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω ὅτι παρελείφθη κἄτι τι. Λέγει ὁ καταδεικνύων συμμορίαν λῃστρικήν· ἐὰν ὅμως ὁ καταδείκτης καταδείξῃ ἕνα μόνον λῃστήν.

§135ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐπικίνδυνον, διότι ὅταν μίαν συμμορίαν ἐκ τῶν προτέρων δύναται νὰ ὑποθέτῃ τις ὅτι περιέχει λῃστάς, ἔχει οὐ μικρὸν τεκμήριον, ἀλλ’ ὅταν ᾖναι εἷς μόνον, πόθεν θέλει ὑποπτεύσει τις ὅτι εἶναι λῃστής.

§136ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἐὰν ὅμως ᾖναι ἐπικεκηρυγμένος ἐκεῖνος;

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει «καταδείκτης λῃστοῦ».

§138ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. «Ἐπικεκηρυγμένου» νὰ βάλητε.

§139ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ τὸ ἄτοπον ἀντὶ λῃστῶν νὰ ἔχωμεν φυγοδίκους φονευομένους. Ὁ καταδείξας ἕνα λῃστὴν ἐπικεκηρυγμένον αὐτὸς λαμβάνει ἀμοιβὴν, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ διάταγμα καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὴ δι’ ἕνα ἄνθρωπον. Ἀλλ’ ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν ζητοῦσιν ἠμπορεῖ νὰ γεννήσῃ κινδύνους. Ἠμπορεῖ εἷς νὰ καταδείξῃ μεμονωμένους ἀνθρώπους φυγοδίκους ὡς λῃστάς· δὲν ὑπάρχουν ἄμεσα τὰ τεκμήρια ὑποπίπτοντα εἰς τὰς αἰσθήσεις, δι’ ὧν ὁ εἷς ἄνθρωπος νὰ διακρίνηται, ἐὰν ἦναι λῃστὴς ἢ φυγόδικος. Διὰ τοῦτο ἠρκέσθημεν εἰς μόνην τὴν ἀμοιβὴν διὰ τὴν ἐν γένει κατάδειξιν λῃστῶν.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον ἡ ἀπάλειψις τῆς λέξεως ἐπικεκηρυγμένου.

§142ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐπιμένουν.

§143ΔΑΓΡΕΣ. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπε; Ἐπιμένω ἐγώ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως ἐπικεκηρυγμένου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§145ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι!

§146ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἀνάπαλιν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν, καὶ ἑπομένως νὰ μένῃ, ὡς εἶναι, τὸ νομοσχέδιον «ἐπικεκηρυγμένων λῃστῶν» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ἕξ). Ἀπεῤῥίφθη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιμένει εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου της «ὁ καταδείκτης λῃστῶν»;

§148ΤΙΝΕΣ. Ὄχι!

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις εἰς τὸ ἄρθρον;

§150ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν. Ἄρθρον 17. Ἀναγινώσκεται τὸ 17 ἄρθρον ἔχον ὡς ἑξῆς· «Ἄρθρον 17. Ἡ ὡρισμένη ἀμοιβὴ διὰ τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον λῃστοῦ δύναται νὰ δοθῇ, καὶ ὅταν ὁ λῃστὴς φονευθῇ ἐντὸς τῆς Ὀθωμανικῆς Ἐπικρατείας καὶ ὑπ’ ἀλλοδαπῶν, ἀλλὰ μόνον ἐὰν ὁ φόνος λάβῃ χώραν ἐντὸς τῶν παρορίων ἐπαρχιῶν αὐτῆς. Ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως τῆς ταὐτότητος τοῦ λῃστοῦ καὶ τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἀμοιβῆς κανονίζεται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.»

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατήρησις;

§153ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§154ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ καθιέρωσις αὐτῆς τῆς διατάξεως δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας, ἐνόμισεν ὀρθότερον νὰ τὸ ἀπαλείψῃ, ἐὰν ὅμως ἡ κυβέρνησις νομίσῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας, τότε ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῇ.

§155ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι· εἶναι μάλιστα ἀναγκαῖον αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§156ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἡ παρατήρησις εἶναι νὰ προστεθῇ τὸ ἐπικεκηρυγμένου ἐδῶ· «διὰ τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον λῃστοῦ ἐπικεκηρυγμένου.»

§157ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§158ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ νόμος αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν δὲν δίδει κανὲν δικαίωμα· δίδει μόνον τὴν δύναμιν εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ πραγματευθῇ· εἶναι διάταξις διοικητική, ἐννοεῖται, ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὑποχρεωτικῆς διατάξεως, ἠθέλομεν τὴν ἀποκρούσει καὶ ἡμεῖς· ἀλλ’ ἐὰν θέλωμεν νὰ ὑποσχεθῶμεν ἀμοιβὴν διὰ τὸν φόνον τοῦ Τάκου, πρέπει νὰ δυνάμεθα· ἐξαρτᾶται λοιπὸν ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου;

§160ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα δεκτόν. — Διὰ τὸ ἐπικεκηρυγμένον δὲν ἐπιμένουν;

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν «ἄρθρον 18. Πολίτης ἢ ἐθνοφύλαξ πληγωθεὶς ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν λαμβάνει παρὰ τοῦ δημοσίου πρὸς ἴασιν καὶ διὰ τὰς ἡμεραργίας του δραχ. 200 μέχρι 500· ἀλλ’ ἐὰν κατασταθῇ διαρκῶς ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν, λαμβάνει ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐὰν μὲν ᾖ ἔγγαμος, σύνταξιν μηνιαίαν δραχ. 50, ἂν δὲ ἄγαμος δραχ. 30. Ἡ σύνταξις αὕτη μεταβαίνει εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ συνταξιούχου κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμου· ἂν δὲ ᾖναι ἄγαμος, ἡ σύνταξις μεταβαίνει εἰς τοὺς γονεῖς· ἐν ἐλλείψει δ’ ἀμφοτέρων τῶν γονέων, εἰς τὰς ἀγάμους ἀδελφὰς καὶ τοὺς ἀνηλίκους ἀδελφούς του. Τὰ περὶ συντάξεως ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας.»

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος καὶ ἡ ἐπιτροπή. Ἄλλη παρατήρησις εἶναι;

§165ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα δεκτόν. «Ἄρθρον 19. Ἡ χήρα πολίτου ἢ ἐθνοφύλακος, στρατιώτου ἢ ὑπαξιωματικοῦ, φονευθέντος ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν, ἢ ἀποθανόντος ἐκ πληγῆς, ἣν ἐν τοιαύτῃ συμπλοκῇ ὑπέστη, ἐφ’ ὅσον διατελεῖ ἐν τῇ χηρείᾳ αὐτῆς, λαμβάνει μηνιαίαν σύνταξιν δραχ. 30· τὰ δὲ τέκνα αὐτοῦ λαμβάνουσι τὰ μὲν ἄῤῥενα, μέχρι τῆς ἐνηλικιότητος, τὰ δὲ θήλεα μέχρι τοῦ γάμου, δραχ. 15 ἕκαστον. Τὰ θήλεα προικίζονται προσέτι παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου διὰ δρ. 500 ἕκαστον, πληρωτέων μετὰ τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου.»

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ φέρει τροπολογίαν «ἐφ’ ὅσον διαμένει εἰς τὴν χηρείαν της» ἐπιμένει ἡ ἐπιτροπὴ, κύριε Μανέτα;

§168ΜΑΝΕΤΑΣ. Πιστεύω ὅτι εἶναι γραφικὸν λάθος.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι ἄλλη παρατήρησις;

§170ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα τὸ ἄρθρον γίνεται δεκτόν. «Ἄρθρον 20. Πᾶς καταδείκτης, ἐὰν συνεπείᾳ τῆς γενομένης παρ’ αὐτοῦ καταδείξεως, ἔλαβε χώραν καταδίωξις, κατόπιν πάθῃ ὑπὸ τῶν λῃστῶν, ἐὰν μὲν ὑποστῇ ἁπλῶς τραῦμα, λαμβάνει λόγῳ ἐξόδων τῆς ἰάσεως δραχ. 100 καὶ ἀποζημίωσιν ἡμεραργίας δραχ. 100 μέχρι 300· ἂν δὲ κατασταθῇ ἀνίκανος διὰ βίου πρὸς ἐργασίαν, λαμβάνει ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου σύνταξιν, ἐὰν μὲν ᾖ ἔγγαμμος, δραχ. 50 κατὰ μῆνα, ἐὰν δὲ ᾖ ἄγαμος δραχ. 30· καὶ ἐὰν ἀπολέσῃ τὴν ζωὴν, σύνταξις ἐκ δραχ. 20 δίδεται εἰς τὴν χήραν αὐτοῦ. Τὰ θήλεα ὀρφανὰ προικίζονται ὑπὸ τοῦ δημοσίου μετὰ τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου μὲ δραχ. 500 ἕκαστον.»

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατήρησις.

§173ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν ἐδῶ. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία. Καὶ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 20 νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς παράγραφος. «Οἱ ὅροι τοῦ ἀνωτέρω ἄρθρου 20 ἐφαρμόζονται καὶ δι’ ἐκείνους, οἵτινες προφανῶς ἔπαθον ὑπὸ τῶν λῃστῶν ἕνεκα ἐκδικήσεως, διότι ἔδειξαν ὑπερβολικὸν ζῆλον καὶ κατέβαλον διακεκριμένας προσπαθείας πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας».

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζει ἄλλος τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Στεργιαλοπούλου;

§175ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§176ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀναγνώσατε πάλιν τὴν τροπολογίαν. Ἀναγινώσκεται ἐκ νέου ἡ τροπολογία.

§177ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, διότι εἶναι ἀόριστον.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριε Στεργιαλόπουλε, ἐπιμένετε;

§179ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραιτεῖται ὁ κύριος Στεργιαλόπουλος. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα γίνεται δεκτόν. Ἐνταῦθα ὁ κύριος Λέκκας ὑποβάλλει μίαν προσθήκην τὴν ἑξῆς. Ἄρθρ. 21. Πᾶς στρατιωτικὸς, ἀριστεύσας ἀποδεδειγμένως κατὰ τῆς λῃστείας, χαίρει τῶν ἑξῆς δικαιωμάτων. ά.) Μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ τούτου συμπεριλαμβανομένου, τὸ προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ. βʹ.) Ἀπὸ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἄνω, εἰς πρώτην μὲν περίστασιν παρασημοφορίαν, εἰς δὲ δευτέραν, προσὸν εἰς κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν.

§183ΛΕΚΚΑΣ. Ἂν αἱ ποιναὶ δύνανται νὰ φέρουν ἀποτελέσματα αἱ ἀμοιβαὶ ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ φέρουν πλέον εὐχάριστα. Πρόκειται νὰ κεντήσωμεν εὐγενῆ ἐλατήρια, πρόκειται νὰ κάμωμεν τοὺς στρατιωτικοὺς νὰ ἐπιτίθενται, διότι ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας εἶναι σχεδὸν παραπλησία τοῦ πολέμου. Ἡ ἐν Ἑλλάδι ληστεία δὲν εἶναι ὡς ἡ ἐν Εὐρώπῃ· ἐνταῦθα ἵνα καταστρέψητε λῃστάς, πρέπει νὰ κινδυνεύσητε. Ἐνόμισα λοιπὸν συντελεστικὸν νὰ προστεθῇ ἓν ἄρθρον εἰδικὸν ἐν τῷ νόμῳ, τὸ ἤδη προτεινόμενον, διότι πιστεύω, ὅτι τότε οἱ ἱκανώτεροι θὰ παρακαλοῦν νὰ εὑρίσκωνται εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ τι, ὅπερ νὰ τοὺς κεντᾷ, ὅταν ἡ προαγωγὴ ᾖναι ὅλως τυπικὴ, ὡς συμβαίνει ἐπὶ τῆς τακτικῆς ὑπηρεσίας, φρονῶ, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα δὲν θὰ ᾖναι τόσον εὐχάριστα· τὸ τοιοῦτον πιστεύω, ὅτι πᾶσα κυβέρνησις ἤθελε πράξει οἴκοθεν, τοῦτο ἔπραξεν καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Ζαήμη καὶ Δεληγεώρη καὶ ἡ ἐνεστῶσα, ἵνα ἐμψυχώσῃ· διότι τίποτε δὲν θὰ χρησιμεύσῃ, ὡς εἶπεν ὁ σεβαστὸς γέρων κ. Κρεστενίτης, ὅλος ὁ νόμος, ὃν σήμερον νομοθετοῦμεν, ἂν δὲν κατορθωθῇ νὰ λάβουν πάντες γνῶσιν αὐτοῦ· τὸν νόμον τοῦτον πρέπει ν’ ἀναγνώσῃ ὁ ἱερεὺς εἰς τοὺς χωρικοὺς, τοῦτον πρέπει νὰ ἀναφέρῃ ὁ λοχαγὸς εἰς τὴν ἡμερησίαν διαταγὴν, ὁ ἐπιλοχίας εἰς τὸν λόχον του, καὶ τότε, ἅμα ἰδοῦν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μεριμνᾷ ἰδιαζόντως διὰ τοὺς ἐκτιθεμένους, τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς ἀναζωπύρησιν τοῦ αἰσθήματός των. Τὴν ἰδίαν προσθήκην ἐζήτησε προχθὲς καὶ ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου κ. Λάππης, καὶ πιστεύω, ὅτι ἐκεῖ δὲν ἐπρόκειτο παρὰ μόνον περὶ τῶν στρατιωτῶν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἐπιλοχίου ἢ ἀνθυπασπιστοῦ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, διότι πιθανὸν νὰ μὴ φονεύσῃ ποτὲ ἕνας βαθμολόγος λῃστὰς καὶ νὰ φέρῃ τὰ λαμπρότερα ἀποτελέσματα κατὰ τῆς συμμορίας· ὁ ἀξιωματικὸς ἐνεργεῖ μὲ τὸν νοῦν του, δὲν φέρει ὅπλα, εἰμὴ τὸ ξίφος του· συμβαίνει καὶ εἰς τὴν ληστείαν, ὅ,τι συνέβη εἰς τὸν μέγαν στρατάρχην τῆς Πελοποννήσου· ἤκουσα ἀπὸ τὸν ἴδιον νὰ λέγῃ ὁ γέρων ἐκεῖνος Κολοκοτρώνης «τὸ παίρνω εἰς τὴν ψυχήν μου, ὅτι μὲ τὸ χέρι μου δὲν ἐφόνευσα Τοῦρκον» καὶ ἐν τούτοις ἠξεύρετε, ὅτι ἦτο ὁ Ἅδης τῆς Τουρκίας. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν ληστείαν, ὁ ἀξιωματικὸς δὲν φονεύει λῃστάς, ἀλλὰ δύναται ἀποδεδειγμένως νὰ ἀριστεύσῃ κατὰ τῆς λῃστείας. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ νὰ προτιμήσητε τὴν προσθήκην ταύτην.

§184ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παίρνω τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Λέκκα, ὅτι ὁ στρατάρχης τῆς Πελοποννήσου δὲν ἐφόνευσε Τοῦρκον· βέβαια, διὰ τοῦτο ὠνομάσθη στρατάρχης, διότι αὐτὸς ἦτον ἐπὶ κεφαλῆς ἄλλων, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐφόνευον. Ἐγὼ λέγω, ὅτι αὕτη ἡ πρότασις καταισχύνει τοὺς στρατιώτας, διότι θὰ δείξῃ, ὅτι ἰδιοτελῶς αὐτοὶ θὰ κάμουν τὸ χρέος των, καὶ οὔτε ἔπρεπε νὰ τὸ προτείνῃ ὁ κ. Λέκκας. Ὁ στρατιώτης ὀφείλει νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν ὅρκον του καὶ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐκλήθη, τοῦ νὰ θυσιάζηται ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ τῆς πατρίδος. Ὁ στρατιώτης, κύριοι, ὅταν κάμῃ τὸ χρέος του, θὰ ἐπαινεθῇ καὶ θὰ λάβῃ ἀμοιβὰς· καθὼς π. χ. ὁ ἱκανὸς περὶ τὴν ληστείαν ταγματάρχης ἐγένετο συνταγματάρχης, δὲν πρέπει νὰ γραφῇ τοιαύτη προσθήκη εἰς τὸν νόμον, διότι θὰ δείξωμεν, ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ ἐκ συμφέροντος καταδιώκουν τοὺς λῃστὰς καὶ οὐχὶ ἀπὸ καθῆκον. Ἡ Κυβέρνησις δύναται οἴκοθεν νὰ ἐνεργήσῃ.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κ. Λέκκα;

§186ΛΕΚΚΑΣ. Δὲν ἐμμένω, ἀφοῦ δὲν τὸ θέλουν· ἐγὼ δὲν ἐζήτησα δικαιώματα, ἀλλὰ προσὸν εἰς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογήν. Ἔχομεν τὸν νόμον περὶ προβιβασμῶν, ἐκεῖ παρατηρεῖτε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ ὑπουργεῖα, οἱ ὑπηρετοῦντες παρὰ τῷ Βασιλεῖ προβιβάζονται κατ’ ἐκλογὴν καὶ οὐχὶ κατ’ ἀρχαιότητα· ἐγὼ ἠθέλησα νὰ προσθέτω εἰς τοῦτο καὶ τὴν ὑπηρεσίαν κατὰ τῆς ληστείας, δὲν ἠθέλησα νὰ καθιερώσω δικαιώματα διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, διὰ τοῦτο δὲν ἐμμένω, πρὸς ἀποφυγὴν ἐρίδων, καὶ αἱ Κυβερνήσεις ἂς πράξωσι ὅ,τι τὸ δημόσιον συμφέρον ἀπαιτεῖ εἰς τὸ μέλλον.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρεται λοιπὸν ὁ κ. Λέκκας, ὥστε τὸ ἄρθρ. 20 παρεδέχθη, ὡς ἔχει. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἄρθρον 21 (ἀνα-

γινώσκεται ὡς ἑξῆς.)

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Ἐκτόπισις ὑπόπτων λησταποδοχῆς καὶ εὐθύνη βλαχοποιμένων. Ἄρθρον 21 Συγγενεῖς ἀνιόντες, σύζυγος, τέκνα, ἀδελφοὶ, πενθερὸς καὶ πενθερὰ λῃστοῦ ἐπικεκηρυγμένου ἐκτοπίζονται ἀπὸ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος εἰς τὰς Νήσους, ἢ τὴν Πελοπόννησον καὶ τ’ ἀνάπαλιν, ἔνθα δύνανται νὰ ἐκλέξωσι τόπον διαμονῆς. Ἡ νῆσος Εὔβοια θεωρεῖται ὡς ἀποτελοῦσα μέρος τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο πολλοὶ ἐπρότειναν τροπολογίας, παρακαλῶ νὰ τὰς ἐνθυμῶνται, διότι πιθανὸν νὰ παραλειφθῇ τις κατὰ παραδρομὴν· ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§188ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι, μέχρι τοῦδε εἴχομεν ὑπὸ συζήτησιν διατάξεις περὶ λῃστῶν καὶ τοῦ καθενὸς ἡ γλῶσσα ἦτο δεσμευμένη, ἕνεκα τῶν ἀλεπαλλήλων καὶ μεγίστων δυστυχημάτων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑπέφερεν ἡ πατρίς· προκειμένου δὲ περὶ λῃστῶν, ἦτο ἀδιάφορον, ἂν ἡ ποινὴ ἦτο τοιαύτη ἢ τοιαύτη, διότι τέλος πάντων ὁ λῃστὴς εἶναι ἐχθρὸς τῆς πατρίδος καὶ τῆς κοινωνίας καὶ ὡς τοιοῦτος πρέπει νὰ θανατωθῇ. Προκειμένου ὅμως περὶ ἐκτοπίσεως ἀνθρώπων ἐχόντων ἴσα μὲ ἡμᾶς δικαιώματα ἐνώπιον τῶν νόμων καὶ τῆς κοινωνίας, περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, ὡς μέλισσαι, ἀποφέροντες εἰς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας ἐντίμους, προκειμένου περὶ τούτων, ὁ καθεὶς ἐξ ἡμῶν πρέπει νὰ σκεφθῇ σπουδαίως, ἂν πρέπῃ νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει διότι ἔχει τις τὴν ἀτυχίαν νὰ τραπῇ συγγενής του εἰς τὸν ἄτιμον βίον τοῦ λῃστοῦ, διόπερ θλίβεται καθ’ ἑκάστην καὶ μαραίνεται, καὶ ὑποφέρει, εἶναι δίκαιον καὶ νὰ ἐκτοπισθῇ ἀπὸ τὸ ἓν εἰς τὸ ἕτερον ἄκρον τῆς Ἑλλάδος; τὸ νὰ τὸν ἐκτοπίσωμεν εἶναι ἴσον πρὸς τὸ νὰ τὸν θανατώσωμεν. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι ἐκεῖ ὅπου τις ἐγεννήθη καὶ ἀνετράφη, ἐκεῖ ὅπου ἔθαψε τοὺς γονεῖς του, ἐκεῖ ὅπου ἀπεφάσισε νὰ ζήσῃ καὶ ἀποκτήσῃ περιουσίαν, ἐκεῖ ὅπου αἱ ἀναμνήσεις τῆς νεαρᾶς του ἡλικίας τὸν κρατοῦν προσκεκολλημένον, ἐκεῖνο τὸ μέρος, ὅπερ καλεῖται πατρὶς, εἶναι τὸ προσφιλέστερον· ἐνῷ δὲ ἐθεώρει τὸν ἑαυτόν του εὐτυχῆ ἀπολαμβάνων τὸν ἐπιούσιον ἄρτον του, ἐκ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν του, αἴφνης διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου τὸν καθιστῶμεν δυστυχῆ ἐκτοπίζοντές τον μακράν, καὶ ἀθῶον ὄντα ὁ ὑπὸ συζήτησιν νόμος τὸν θεωρεῖ ἔνοχον καὶ τὸν ἀποπέμπει εἰς ἀπώτατα μέρη νὰ ἀποθάνῃ ἄνευ ἐπιουσίου ἄρτου. Ἵνα σᾶς ἀποδείξω πόσον βλαβερὸν εἶναι αὐτὸ, θέλω σᾶς ἀναφέρει ἓν παράδειγμα. Ὁ μακαρίτης Λάμπρος Εὐμολπίδης ἀπὸ τὴν Ἀταλάντην, καὶ παρακαλῶ τοὺς βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης νὰ μαρτυρήσωσιν, ὑπῆρξε βουλευτὴς, ἦτον εἷς εὐπατρίδης τοῦ τόπου, καὶ λίαν εὔπορος, εἶχεν ὅμως τὴν ἀτυχίαν εἷς τῶν υἱῶν του, ὁ μεγαλείτερος, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ συμμαθητής μου, νὰ τραπῇ εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον, εἰς ὃν καὶ ἐφονεύθη· ἐν τούτοις ὁ Λάμπρος Εὐμολπίδης, γέρων 80 ἐτῶν, ἂν ἔζη ἤθελεν ἐκτοπισθῆ δυνάμει τοῦ νόμου, διότι εἶχε τὴν ἀτυχίαν ὁ υἱός του νὰ τραπῇ εἰς τὸν ἄτιμον λῃστρικὸν βίον, νὰ ἐγκολάψῃ στίγμα εἰς τὴν οἰκογένειάν του καὶ νὰ στείλῃ προώρως εἰς τὸν τάφον τὸν πατέρα του. Πρόκειται, κύριοι, νὰ νομοθετήσωμεν περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐδὲν ἔπταισαν, οἱ ὁποῖοι δὲν παρέβησαν οὔτε τὰς ἐλαχίστας διατάξεις τῶν κειμένων νόμων, οὔτε τὸ περὶ πταισμάτων κεφάλαιον τοῦ ποινικοῦ νόμου. Καὶ ἄνευ λοιπὸν πταίσματος, διότι εἶναι συγγενής, πρέπει νὰ ἐκτοπισθῇ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἔδωκέ τις τὴν θυγατέρα του σύζυγον πρὸς ἄνδρα ὅστις μέχρι τῆς χθὲς ἦτο τίμιος, καὶ αὔριον ἐξῆλθεν εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον· διὰ τοῦτο εἶναι δίκαιον νὰ ἐκτοπισθῇ ὁ πενθερός, ἐνῷ ἴσως ποθεῖ νὰ ἴδῃ τὴν κεφαλὴν τοῦ λῃστοῦ εἰς τὴν λαιμητόμον, καὶ ἐν τούτοις δυνάμει τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου τοὺς ἀποπέμπομεν εἰς τὰ ἀπώτατα μέρη, ἐκπατρίζοντες αὐτούς· καὶ ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι εὐγενέστερον αἴσθημα ἀπὸ τὸ τῆς Πατρίδος δὲν ὑπάρχει. Ἀφοῦ πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν τοιαύτας διατάξεις κατὰ τοιούτων προσώπων, προσέξωμεν πρὸς Θεοῦ μὴ γίνωμεν ἔνοχοι πρὸς τὴν πατρίδα μας καὶ πρὸς ἀθώους. Ἐννοῶ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου καθ’ ἣν ὁ συγγενὴς εἶναι κἄπως ὕποπτος, ὅτι φυλάττει λῃστήν, ἢ τροφοδοτεῖ καὶ περιθάλπει τοιοῦτον, κατὰ τοῦ τοιούτου ἁρμόζει ἴσως ἡ ἐκτόπισις διὰ τὴν βλάβην ἣν προξενεῖ εἰς τὸ ἔθνος, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ παντάπασιν τὴν διάταξιν, ἥτις τιμωρεῖ πάντας τοὺς συγγενεῖς. Μέχρι τοῦδε, κύριοι, τὸ ἐναντίον παραδέχονται οἱ νόμοι ἡμῶν· ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ κατὰ τὴν ὁποίαν συγγενεῖς μέχρι τινὸς βαθμοῦ δὲν τιμωροῦνται, ἂν φυλάξωσι τὸν ἔνοχον συγγενῆ των, υἱὸν ἢ πατέρα ἢ ἀδελφόν, ἂν παράσχωσιν ἄσυλον εἰς αὐτούς· διότι τὸν θεσμὸν τῆς συγγενείας ἐθεώρησεν ὁ νόμος ἱερὸν καὶ δὲν τὸν προσέβαλε παντάπασι, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα σήμερον πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν ἀντιθέτους ἀρχάς. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριοι, πολλὰ ἀτυχήματα, τὰ ὁποῖα ὑπέφεραν ἀθῶοι ἄνθρωποι, καὶ θέλω νὰ συμβιβάσω ἀφ’ ἑνὸς τὸ συμφέρον τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ πατρίς, τοῦ νὰ καθιερώσῃ διάταξιν περὶ ἐκτοπισμοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ προφυλάξω ἀπὸ δυστυχήματα καὶ ἀδικήματα πολλοὺς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχουν συγγενεῖς λῃστάς. Συνέταξα λοιπὸν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ φρονῶ, ὅτι, ἂν ἡ Βουλὴ τὴν παραδεχθῇ, ἐπιτυγχάνει εἰς τοὺς δύο σκοπούς. Παραδέχομαι τοὺς βαθμοὺς τῆς συγγενείας, τοὺς ὁποίους ἔχει καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς κυβερνήσεως, οὐχὶ ὅμως ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔποψιν· διότι τὸ μὲν νομοσχέδιον θέλει ὑποχρεωτικὴν τὴν ἐκτόπισιν, ἐγὼ δὲ τὴν θέλω δυνητικήν, νὰ δύναται μὲν ἡ κυβέρνησις νὰ ἐκτοπίζῃ, οὐχὶ ὅμως μόνον διὰ τὴν συγγένειαν ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ διότι ἐγείρονται ὑπόνοιαι, ἔστω καὶ ψιλαί. Διὰ τῆς τροπολογίας μου παραδέχομαι τὴν ἐκτόπισιν κατ’ ἐκείνων, καθ’ ὧν ὑπάρχει ὑπόνοια, ἐνεστώσης ἢ καὶ μελλούσης λῃσταποδοχῆς, ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ συγγενὴς τοῦ λῃστοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν παρέχει τοιαύτας ὑπονοίας ἢ καὶ εἶναι πραγματικὸς πολέμιος τοῦ συγγενοῦς τοῦ λῃστοῦ, εἶναι δὲ γνωστὸς ὡς τίμιος ἄνθρωπος καὶ φιλήσυχος, νομίζω ὁ τοιοῦτος δὲν πρέπει νὰ ἐκτοπίζηται, καὶ δὲν συμφέρει νὰ ἐκτοπίζηται· παρεκτὸς τούτου, κύριοι, διὰ τῆς τροπολογίας μου ἔδειξα σεβασμόν, τὸν ὁποῖον καὶ τὰ ἤθη καὶ οἱ νόμοι τῆς Ἑλλάδος καθιέρωσαν, σεβασμὸν πρὸς τὴν ἡλικίαν, δηλαδὴ ἐξῄρεσα τῆς ἐκτοπίσεως τοὺς ὑπερβάντας τὸ 70 ἔτος τῆς ἡλικίας των, καὶ τοὺς ἐξῄρεσα ὄχι μόνον ἀπὸ πρόληψιν, ὅτι ὀφείλομεν σεβασμὸν πρὸς τὴν ἡλικίαν, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ τοιοῦτος γέρων δὲν δύναται νὰ παράσχῃ συνδρομὴν καὶ εἰς τὸν λῃστήν, τὸν ἐξῄρεσα τῆς ἐκτοπίσεως ὡς ἀνεπίφοβον· ἐξῄρεσα τῆς ἐκτοπίσεως τὴν νεαρὰν ἡλικίαν, τὴν ὁποίαν προστατεύει ὁ νόμος, τοὐτέστι τοὺς μὴ ἐφήβους, τοὺς ὁποίους καὶ ὁ ποινικὸς ἡμῶν νόμος δὲν τιμωρεῖ, ὅταν δὲν ἐνεργῶσι μετὰ διακρίσεως, καὶ οἱ ὁποῖοι προσέτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συντρέξωσι τὴν λῃστείαν. Δὲν πρέπει, κύριοι, νὰ γείνωμεν παραίτιοι νὰ ἀποθνήσκωσι καθ’ ὁδὸν γέροντες καὶ γραῖαι, παιδία ἄνηβα, καὶ νὰ καταρῶνται τὴν τύχην των, διότι αὐτὴ ἡ ἰδία των πατρὶς τοῖς ἐπέβαλε τὸν θάνατον· καὶ λέγων ἡ ἰδία των πατρὶς, ἐννοῶ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν· διότι, κύριοι, συλλογισθῆτε, εἶναι σκληρὸν νὰ φέρητε ἀπὸ τὰ ὄρη τοῦ Τυμφρηστοῦ ἑβδομηκοντούτεις γέροντας, ἢ ἀνήβους παῖδας ἢ θηλάζοντα νήπια καὶ νὰ τοὺς πέμπητε εἰς τὴν Πελοπόννησον ἢ τὰς νήσους· διότι ἀφεύκτως θὰ ἔχητε τὸν θάνατόν των. Θὰ συγκινηθῆτε τότε, θὰ ταραχθῆτε, ἀλλὰ θὰ ᾖναι ἀργά.

§189ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποῦ θὰ μείνουν λοιπὸν αὐτὰ τὰ τέκνα;

§190ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τοὺς συγγενεῖς των.

§191ΜΙΛΗΣΗΣ. Διασπᾶται λοιπὸν τὴν οἰκογένειαν.

§192ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν διασπᾶτε σεῖς ψηφίζοντες τοιαύτην διάταξιν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν λέγων, ὅτι ναὶ μὲν τὸ συμφέρον τῆς πολιτείας εἶναι τοιοῦτον, ἤτοι ἀπαιτεῖ νὰ νομοθετήσωμεν τὴν ἐκτόπισιν, τὸ ἄτομον ὅμως δὲν δικαιοῦται νὰ ἀντιτάξῃ τὴν ἀθωότητά του καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ μὴ γείνῃ θῦμα τῶν περιστάσεων. Ἡ πολιτεία ὀφείλει εἰς αὐτὸ, ἐνόσῳ τιμίως διάγει, ἀσφάλειαν καὶ δικαιοσύνην· ὁ παρὼν ὅμως νόμος ἀντιστρατεύεται εἰς τὸ δίκαιον τοῦτο τοῦ ἀτόμου καὶ θὰ γείνῃ πρόξενος ὀλεθρίων δυστυχημάτων. Ὑπελογίσθη κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ὁ ἀριθμὸς τῶν συγγενῶν τῶν λῃστῶν καὶ εὑρέθησαν 900, νομίζω, εἰς δύω μόνον ἐπαρχίας, 900 λοιπὸν θύματα θέλετε θύσει διὰ τοῦ ἐκτοπισμοῦ· βεβαιωθῆτε δὲ, ὅτι οὔτε τὸ εἰκοστὸν δὲν εἶναι ἔνοχοι τοῦ ἐγκλήματος τῆς λῃσταποδοχῆς. Ἂν τοιαύτη λοιπὸν ἡ ἀξίωσις τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ ἄτομα ἀπὸ τὴν πολιτείαν, πᾶν ἐναντίον αὐτῇ νομοθέτημα, εἶναι ἄντικρυς τοῦ φυσικοῦ δικαίου καὶ τῶν μέχρι τοῦδε θετικῶν νόμων. Ἐπειδὴ δὲ πολλοὶ εἶπον, ὅτι ὀφείλομεν νὰ θυσιάσωμεν εἰς τὸν βωμὸν τῆς πατρίδος μέρος τῶν πολυτίμων αὐτῶν συμπολιτῶν μας, ἂς φροντίσωμεν τοὐλάχιστον τὸ μέρος τοῦτο νὰ ᾖναι τὸ μᾶλλον ἔνοχον, ἢ τὸ πιθανῶς ἔνοχον, καὶ οὐχὶ τὸ ἐντελῶς ἀθῶον. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους συνέταξα τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ἥτις διαφέρει τοῦ νομοσχεδίου, καθόσον ἐκεῖνο μὲν ἐπιτάσσει τὴν ἐκτόπισιν, καὶ δὲν δύναται ἡ ἐξουσία νὰ ὑποχωρήσῃ ἀπὸ τὸ γράμμα οὔτε κατὰ μίαν κεραίαν, αὕτη δὲ καθιεροῖ τὴν ἐκτόπισιν δυνητικήν.

§193ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦτο ἐτέθη οὕτως, διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ὑποχωρήσῃ.

§194ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον τὰς συνεπείας. Ἰδοὺ, κύριοι, ἡ πρότασίς μου, Ἄρθρ. 21. Δύνανται νὰ ἐκτοπισθῶσιν οἱ ἑξῆς συγγενεῖς λῃστῶν. Ἀνιόντες, πενθερὸς καὶ πενθερὰ κατωτέρας τῶν 70 ἐτῶν ἡλικίας, σύζυγος, ἔφηβα τέκνα καὶ ἀδελφοὶ, καθ’ ἣν περίπτωσιν ὑπάρχουσι κατ’ αὐτῶν καὶ ὑπόνοιαι ἐνεστώσης ἢ μελλούσης ὑποθάλψεως τῶν λῃστῶν. Τὰς ὑπονοίας ταύτας βεβαιοῖ πρωτόκολλον συντεταγμένον ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ μεταβατικοῦ, ἢ ὅπου δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος, τοῦ διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ ἑκάστου δήμου καὶ τοῦ σχετικοῦ δημάρχου. Ὡς νομίμως κατηρτισμένον τὸ πρωτόκολλον θεωρεῖται, καὶ ὅταν κατὰ πλειονοψηφίαν συνταχθῇ. Ἄρθρον 22. Ἀπαγορεύεται ἡ ἐκτόπισις εἰς τοὺς νομοὺς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ Εὐβοίας. Ἡ ἐκτόπισις διατάσσεται ὑπὸ μόνης τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Τριάκοντα δὲ ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐκτοπίσεως κοινοποιεῖται ἀντίγραφον ἢ ἀπόσπασμα τοῦ πρωτοκόλλου τούτου διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς πολ. δικονομίας εἰς ἕκαστον ἐκτοπιστέον. Ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς τοιαύτης κοινοποιήσεως ὁ ἐκτοπιστέος δύναται νὰ ἀνακόψῃ τὸ πρωτόκολλον τοῦτο ἐνώπιον εἰρηνοδίκου τῆς περιφερείας τοῦ πρωτοδικείου τῆς ἕδρας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὅστις ὀφείλει πάραυτα νὰ διαβιβάσῃ ἀντίγραφον αὐτῆς εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Αὕτη δὲ μετὰ τῶν ἀναγκαίων πληροφοριῶν εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὅστις ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ὀφείλει νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ἀνακοπὴν εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον δι’ ἀπευθείας κλήσεως, κοινοποιουμένης εἰς τὸν ἀνακόπτοντα κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ποιν. δικονομίας. Ὁ ἀνακόπτων ὀφείλει νὰ ἐμφανισθῇ κατὰ τὴν δικάσιμον αὐτοπροσώπως ἢ δι’ ἀντικλήτου καὶ νὰ προσαγάγῃ οἱονδήποτε νόμιμον μέσον ὑπερασπίσεως. Κατὰ τῆς ἐκδοθησομένης ταύτης ἀποφάσεως, καὶ ἂν ἐρήμην αὕτη ἐκδοθῇ, δὲν ἐπιτρέπεται ἔνδικον μέσον. Πρότασις ἀναβολῆς τῆς δίκης δι’ οἱονδήποτε λόγον εἶναι ἀπαράδεκτος. Ὁ δήμαρχος ὑποτίθεται ὅτι εἶναι ἄνθρωπος γνωρίζων τὰς σχέσεις τῶν συνδημοτῶν του· πολὺ ἐνδεχόμενον, ὡς ἄνθρωπος ἔχων πάθη, καὶ νὰ θέλῃ νὰ ἐνοχοποιήσῃ ἕνα ἢ πλείονας. Εἰς τὸ σύνολον ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν ὑποθέσωμεν ἄνθρωπον ἐμφορούμενον ἀπὸ τὰ ἀγριώτερα αἰσθήματα καὶ θέλοντα νὰ στείλῃ εἰς τὸν τάφον ἀθῶα πλάσματα. Ὁ δήμαρχος θέλει ὑποδείξει εἰς τὸν Νομάρχην τοὺς μᾶλλον ὑπόπτους λῃσταποδοχῆς συγγενεῖς. Ὁ Νομάρχης μετὰ τοῦ διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ θέλουσι σταθμίσει τὰς τοιαύτας πληροφορίας· ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοιούτου πρωτοκόλλου θὰ γίνηται ἡ ἐκτόπισις οὐχὶ ἀπολύτως, ἀλλὰ δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως, ὡς ἐν τέλει ἀναφέρει ἡ τροπολογία μου. Ἵνα μὴ ὑποθέσῃ δέ τις ὅτι ἔδωκα ὅπλα εἰς τὴν στρεψοδικίαν, δὲν ἐσυγχώρησα, ὡς παρατηρῆτε εἰς τὴν τροπολογίαν μου, λόγον ἀναβολῆς τῆς δίκης, οὔτε ἐρημοδικείαν, ἀλλ’ ὅπως προστατεύσω καὶ τὸν πολίτην τοῦ ἔδωκα τὸ δικαίωμα τῆς δι’ ἀντικλήτου παραστάσεως ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου, ἀλλ’ ἐὰν ἓν πλημμελειοδικεῖον πεισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως περὶ τῆς ἀθωότητος, νὰ καταστρέφηται αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἠθέλησα ὑπεράνω ὅλων νὰ τάξω τὴν δικαιοσύνην τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ πατρίς μας, δικαιοσύνην εὑρίσκομεν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὰ δικαστήριά μας. Νομίζω ἐπὶ τέλους, κύριοι, ὅτι ἡ βουλὴ δὲν θὰ πτοηθῇ ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐκ παντὸς τρόπου πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν ὅ,τι δήποτε κατὰ τῶν συγγενῶν τῶν λῃστῶν, ἵνα ἀπαλλάξωμεν τὴν πατρίδα μας ἀπὸ τὴν λῃστείαν· διότι καὶ ἄλλοτε ἐξηλείφθη ἡ λῃστεία ἀπὸ τὴν φίλην πατρίδα, καὶ ἄνευ ἐκτάκτων μέτρων, ἄνευ δρακοντείων διατάξεων, ἐκτοπίσεων κλπ. Κατὰ τὸ 1855, μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ κινήματος τοῦ 1854, ὑπῆρχον εἰς τοὺς δύο νομοὺς τῆς Στερεᾶς 800 λῃσταί, οἵτινες ἐτάραξαν ἐκ βάθρων τὴν κοινωνίαν, καὶ ἐν τούτοις ἐν διαστήματι ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους οἱ 800 λῃσταὶ περιωρίσθησαν εἰς 12, φονευθέντες, καρατομηθέντες, φυλακισθέντες, ἢ φυγόντες ἀπὸ τὴν πατρίδα. Καὶ ταῦτα πάντα ἐγένοντο, ὡς προεῖπον, ἄνευ νόμου, οἷος ὁ ὑπὸ συζήτησιν, καὶ ἄνευ ἐκτάκτων μέτρων, καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐκτοπίσεως. Διατί λοιπὸν σήμερον νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ σκληρὸν καὶ ἄδικον τῆς ἐκτοπίσεως μέτρον κατ’ ἀθώων συμπολιτῶν μας δικαιουμένων νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ ὑμᾶς ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος καὶ τῆς ἀθωότητός των συνδρομὴν καὶ ὑπεράσπισιν; μὴ παρασυρθῆτε λοιπὸν πρὸς Θεοῦ ἀπὸ τὴν πεπλανημένην ταύτην ἰδέαν, καὶ καταστήσητε δυστυχῆ τὰ ἄτομα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔτυχεν ἄκοντα νὰ ἔχωσι συγγενεῖς λῃστὰς καὶ ἀθῶα ὄντα πρόκειται νὰ τὰ ἐκτοπίσωμεν, τουτέστι ἐμμέσως καὶ ὑπὸ τρόπον νὰ τὰ θανατώσωμεν. Δείξατε ὅτι εἶσθε δίκαιοι καὶ εὔσπλαγχνοι.

§195ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἢ πρέπει νὰ μείνῃ, ὡς ἔχει, ἢ διόλου νὰ μὴ γείνῃ, διότι ἄλλως θὰ κατασταθῇ ἐπιβλαβὲς καὶ ἐπιζήμιον, ὡς θέλω σᾶς ἀποδείξει· καὶ μὴ ταράττησθε διὰ τὴν αὐστηρότητα τῶν διατάξεων· ἐδῶ πλησίον ἡμῶν ὑπάρχει ἓν ἔθνος πολιτισμένον, κατὰ δυστυχίαν μαστίζεται καὶ αὐτὸ ἀπὸ τὸ ἴδιον κακὸν πρὸς ἐξάλειψιν τοῦ ὁποίου μετεχειρίσθη τὰ αὐστηρὰ μέτρα, καὶ ἐπαρχίας εἰς τὰς ὁποίας ὑπῆρχεν ἡ ληστεία ἔθεσεν εἰς κατάστασιν πολιορκίας, καθ’ ἣν ἡ τιμὴ, ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία τοῦ πολίτου δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν· οὕτω περιεφρουροῦντο ἀπὸ ἐγγυήσεις καὶ ἔχομεν παραδείγματα ὅτι ἄτομα, ὁλόκληροι οἰκογένειαι καὶ κοινότητες ἐτιμωρήθησαν, διότι ὑπετέθησαν, ὅτι ὑπεστήριζον λῃστάς. Κατὰ δυστυχίαν, κύριοι, εἰς τὰ ἔθνη, πολλάκις ἐπέρχονται τοιαῦται θλιβεραὶ περιστάσεις αἵτινες τὰ ἀναγκάζουσι νὰ παρεκτρέπωνται ἀπὸ τὰς αἰωνίους ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐπιεικείας, διότι δὲν δύνανται νὰ ὑποφέρωσιν ἐπὶ πολὺ τὰς βλάβας καὶ τὸ στίγμα τοῦ ὀνείδους ἐπὶ τοῦ μετώπου, καὶ προτιμῶσι νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τοιαύτας θυσίας. Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα καὶ ἡμεῖς ἤδη. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνομεν, εἶναι πολὺ ἐπιεικέστερα, ἀφ’ ὅσα ἐφηρμόσθησαν εἰς ἄλλα μέρη· ὅσον σκληρότεροι καὶ ἂν ἦναι, κύριοι, οἱ λῃσταὶ, ὅσον κακοὶ ἄνθρωποι καὶ ἂν ἦναι, ἔχουσι μ’ ὅλα ταῦτα καὶ αὐτοὶ ἐλατήριά τινα εὐγενῆ, τρυφερὰ, ἔχουσι καὶ ἐλατήρια κακοήθη. Τὰ εὐγενῆ τὰ ἐλατήρια εἶναι τὰ τῆς φιλοστοργίας, τὰ κακοήθη εἶναι τὰ ἐλατήρια τῆς αἰσχροκερδείας. Ἐπειδὴ εἰς μέρη ὅπου κατὰ δυστυχίαν ἐπιπολάζει ἡ ληστεία, ἡ κατάστασις τοῦ πληθυσμοῦ, ἡ γεωγραφικὴ θέσις τῶν μερῶν πρὸ πάντων ὁ ὀλίγιστος πληθυσμὸς, παρεμβάλλει δυσκολίας εἰς τὴν καταδίωξιν καὶ ἡ γειτονία μερῶν, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξασκήσωμεν οὐδεμίαν ἐξουσίαν, μᾶς ἀναγκάζουν νὰ καταφύγωμεν εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα, θέλομεν νὰ ἐγγίσωμεν ὅλα τὰ ἐλατήρια, καὶ ἐπικαλεσθῶμεν ὅλα τὰ μέσα ὑπὸ τὸν συνδυασμὸν τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ ἀποτελέσωμεν τὴν καταδίωξιν ἀποτελεσματικὴν καὶ σύντονον. Οἱ λῃσταὶ λοιπὸν, κύριοι, ὡς ἄνθρωποι, ἔχουν καὶ αὐτοὶ αἰσθήματα φιλοστοργίας· καὶ τὸ λέγω καθαρὰ, διότι καθαρὰ πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν· ἠθελήσαμεν νὰ τοὺς πολεμήσωμεν εἰς αὐτὰ τὰ αἰσθήματα· λέγομεν, ἐξέρχεσθε νὰ κακοποιήσητε τὴν κοινωνίαν καὶ ἀφαιρέσητε τὴν περιουσίαν τοῦ πολίτου, ἀλλὰ μάθετε ὅτι καὶ ἡ ἰδική σας, καὶ ἡ τῶν συγγενῶν σας θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῆς κακῆς διαγωγῆς σας· πρῶτοι λοιπὸν δὲν ζητοῦμεν τοὺς συνεργοὺς τῶν λῃστῶν, ἀλλὰ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, τῶν ὁποίων τὰ δεινοπαθήματα ἔχουσιν ἀποτέλεσμα πρῶτον νὰ τοὺς ἐγγίσωσιν εἰς τὰ εὐγενῆ ἐλατήρια αὐτῶν, ἂν ἔχουν, καὶ δεύτερον ν’ ἀπομακρύνωσι τοὺς ἀνθρώπους, οἵτινες ὑποθάλπουν, κατὰ πᾶσαν πρόληψιν, τοὺς λῃστάς. Δευτέρα ἰδέα εἶναι νὰ τοὺς στερήσωμεν καὶ πάσης περιουσίας. Τοιουτοτρόπως ἐνομίσαμεν ὅτι, συνδυάζοντες ταῦτα μὲ σύστημα καταδιώξεως, ἠμπορούσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα· διότι, κύριοι, ἂν ὁ λῃστὴς, ὡς πρῶτον ἀποτέλεσμα τῆς διαγωγῆς του, ἠξεύρει ὅτι ἤθελεν ἔχει τὴν καταστροφὴν παντὸς ὅ,τι τὸν ἐνδιαφέρει, ἂν ἐξερχόμενος ν’ ἀποκτήσῃ περιουσίαν ξένην, ἠξεύρει ὅτι ἀπόλλυσι τὴν ἰδικήν του καὶ κινδυνεύει πᾶν ὅ,τι πολύτιμον ἔχει, ἴσως δυσκολώτερον θέλει ἐπιδοθῇ εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον. Δεύτερον ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰ μέσα νὰ ὑπάρξῃ νὰ συντηρηθῇ. Διότι, κύριοι, δὲν ἀρνεῖσθε, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι οἱ πρῶτοι ὑποστηρικταὶ τῶν λῃστῶν εἶναι ἀναντιῤῥήτως οἱ συγγενεῖς καὶ κατ’ ἀνάγκην καὶ κατὰ φυσικὸν νόμον, καὶ οἱ συγγενεῖς ὅσον πλησιέστεροι εἶναι, τόσον ὀλιγώτερον δύνανται ν’ ἀρνηθοῦν τὴν συνδρομήν των. Βεβαίως εἰς τὸ μέτρον αὐτὸ δύνανται νὰ ὑπάρξουν καὶ ἀδικίαι τινὲς, ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν ἀδικιῶν τῶν λῃστῶν τὰ ὀλίγα τὰ ὁποῖα αὐταὶ θὰ ὑποστοῦν δὲν πρέπει νὰ μᾶς σχηματίσωσιν ἂς ἀφαιρέσωμεν τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς ἐπιβάλωμεν σκληρὰς τὰς συνεπείας τοῦ ἐγκλήματός των. Καὶ δὲν εἶναι ποινὴ ὅ,τι ἐπιβάλλει ὁ νόμος· ποινὴ εἶναι βέβαια ἡ μετακίνησις, διότι ἔχει συνεπείας μεγάλας δι’ ὅσους μετακινοῦνται, ἀλλ’ ἡμεῖς ὅπως καὶ εἰς τὴν προφυλάκισιν προτείνομεν τὴν ἐκτόπισιν ὡς μέσον ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς ληστὰς τὴν ὑποστήριξιν καὶ συνδρομὴν ἐκ μέρους τῶν ἐκτοπιζομένων. Τί λέγομεν; εἶσαι ληστοῦ συγγενὴς, καθ’ ὑπόνοιαν ἢ κατὰ πεποίθησιν δύναμαι νὰ εἴπω, τροφοδοτεῖς τὸν συγγενῆ σου· ἐὰν δὲν τὸ πράττῃς, εἶναι ἐξαίρεσις· σὲ ἀπομακρύνω λοιπὸν, δὲν σὲ τιμωρῶ, διὰ νὰ μὴ συνδράμῃς τοὺς ληστάς. Βεβαίως ἡ ἀπομάκρυνσις ἔχει συνεπείας, καὶ συνεπείας καταστρεπτικάς, ἀλλὰ πῶς θὰ ἀφαιρέσωμεν τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως τῶν ληστῶν; ἂν δὲν ἀπομακρύνωμεν τοὺς συγγενεῖς, δὲν τιμωρήσωμεν τοὺς ὑποστηρίζοντας αὐτοὺς φίλους των, ἂν δὲν ἀφαιρέσωμεν τὴν περιουσίαν των, πῶς ἄλλως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαλείψωμεν αὐτοὺς τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους; τόσα ἐκτεταμένα διαστήματα ὀρέων καὶ δασῶν ἔχουσι νὰ κρύπτωνται, καὶ πλησίον μίαν ξένην χώραν, ἐπὶ τῆς ὁποίας καμμίαν καταδίωξιν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξασκήσωμεν· πρέπει νὰ κατορθώσωμεν ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ζήσωσιν ἐν Ἑλλάδι. Καὶ, κύριοι, ἢ πρέπει νὰ δεχθῆτε αὐτὸ τὸ σύστημα, ὅπως προτείνεται· ἢ δὲν πρέπει νὰ δεχθῆτε κανὲν ἄλλο, διότι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον σᾶς προτείνουν εἶναι καθ’ ἑαυτὸ τὸ ἴδιον μ’ ἐλλείψεις· πρῶτον, διότι ἐκτοπίζονται οἱ ἄνθρωποι καὶ κατ’ αὐτὸ οἱ ὁποῖοι καθ’ ὑπόνοιαν ὑποτίθεται ὅτι τροφοδοτοῦν καὶ ἀποκρύπτουν τοὺς ληστὰς καὶ ὁ νόμος τὴν ὑπόνοιαν αὐτὴν καθιεροῖ διὰ γενικοῦ κανόνος καὶ εἶναι καλλίτερον παρὰ νὰ τὸ ὁρίσῃ ὁ νομάρχης. Ὁ νόμος θέλει, ἐπειδὴ εἶναι συγγενὴς, ν’ ἀπομακρύνηται. Τὸ ἕτερον σύστημα ἔχει τὸ κακὸν, ὅτι τὸ αὐθαίρετον τῆς ἀρχῆς ἢ τῆς πολιτικῆς θ’ ἀποφανθῇ κατὰ τῆς ἐφαρμογῆς. Μὲ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβητε, οἱ εὐνοϊκοὶ θὰ μείνουν εἰς τὸν τόπον, οἱ πτωχοὶ, οἱ ἀδύνατοι θὰ ἐκτοπισθῶσιν· αὐτὴ θὰ ᾖναι ἀναποφεύκτως ἡ συνέπεια, ἂν παραδεχθῆτε, ὅτι τοὺς ἐκτοπιζομένους, θέλει προσδιορίσει ἡ ἀρχὴ, ἡ δικαστικὴ ἢ στρατιωτικὴ ἢ πολιτικὴ, αὐτὸ δὲν τὸ δεχόμεθα εἶναι κακόν, καὶ δὲν εἶναι θεωρία τοῦτο, τὸ γνωρίζετε πράγματι. Ὅταν ὑπεβάλομεν τὸν νόμον τὸ 1867, ἐπεθυμούσαμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὑπὲρ ὅλων καὶ καθ’ ὅλων καὶ ἀπεμακρύναμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζον τὴν λῃστείαν, καὶ αὐτὸ παρηγγείλαμεν καὶ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς καὶ εἰς τοὺς νομάρχας. Τί ἐμάθομεν κατόπιν; ὅτι εἰς πολλὰ μέρη ἕνεκεν φατριασμοῦ οἱ ἀληθεῖς τροφοδοτοῦντες δὲν κατεδιώχθησαν, ἐνῷ οἱ ἀντίπαλοι καὶ ἀθῶοι ὑπέφερον. Λοιπὸν, κύριοι, συνέπεια τοῦ μέτρου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ λάβητε θὰ ᾖναι νὰ συμβῶσι μερικαὶ ἀδικίαι, νὰ συμβῶσι μερικὰ ἄτοπα, ἐκ τοῦ νόμου καὶ τοῦ γενικοῦ κανόνος, παρὰ ἐκ τοῦ αὐθαιρέτου τῶν ἀρχῶν, τῶν ὑπουργῶν, τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν· προτιμῶ ὁ κύριος Εὐμολπίδης τυχὸν ἀθῶος νὰ ἐκτοπισθῇ δυνάμει τοῦ νόμου εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ οὐχὶ νὰ τὸν ἐκτοπίσῃ ἡ ὑπερισχύουσα φατρία. Καὶ ἂν καθιερώσωμεν τὸ σύστημα αὐτὸ, κύριοι, ἔχω πιθανότητας πολλὰς μέχρι βεβαιότητος, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θὰ χρησιμεύσῃ.

§196ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Δὲν ἔχει σύγκρισιν τὸ κακὸν τότε.

§197ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἰδοὺ διατί, κύριοι, ἐνομίσαμεν, ὅτι εἰς τὸν νόμον πρέπει νὰ θέσωμεν κανόνας γενικοὺς τοὺς ὁποίους οὐδεὶς νὰ δύναται νὰ παρεννοήσῃ, καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους οὐδεὶς νὰ δύναται νὰ ἀπομακρυνθῇ, εἴτε φίλος εἴτε ἐχθρός. Εἶσαι συγγενὴς; σὲ ἐκτοπίζω. Ἵνα προσβάλω τὰ αἰσθήματα τῆς φιλοστοργίας τοῦ ληστοῦ, καὶ διότι ἔχω πρόληψιν, ὅτι τροφοδοτεῖς ληστὰς, σὲ ἀπομακρύνω, ἀδιάφορον ποῦ ἀνήκεις καὶ τίς εἶσαι. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν θέλει ἐφαρμοσθῆ, διότι τὰ συμφέροντα τῶν συγγενῶν, ὅταν μέλλωσι νὰ πάθωσι, καὶ σκληρῶς, τὸ ὁμολογῶ, θὰ διεγερθοῦν ἐναντίον τῶν ληστῶν. Καὶ πιστεύω, ὅτι ἐὰν δὲν δυνηθῶμεν νὰ καταστρέψωμεν τοὺς ληστάς, θέλομεν δυνηθῇ νὰ τοὺς ἐκπατρίσωμεν τοὐλάχιστον, καὶ εἶμαι βέβαιος πολλοὶ λησταὶ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς αὐτὴν τὴν ποινὴν τοῦ ἐκπατρισμοῦ διὰ νὰ ἀποφύγωσι τὴν καταστροφὴν τῶν συγγενῶν των. Καὶ δὲν εἶναι θεωρία, κύριοι, αὐτή. Ἡ ἐπιτυχία τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας εἰς πολλὰς περιστάσεις καὶ εἰς πολλὰ μέρη πιστεύσατε, κύριοι, ὅτι χρεωστεῖται κατὰ μέγα μέρος εἰς τοιαύτας ἀπειλάς. Πιστεύσατε, ὅτι πολλοὶ λησταὶ ἐξεπατρίσθησαν διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς καταδιώξεις οἱ συγγενεῖς των καὶ πρῶτος μεταξὺ τούτων, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι ὁ Στούπας· οὗτος διὰ νὰ ἀποφύγῃ καταστροφὰς τῶν συγγενῶν καὶ φίλων του, ἠναγκάσθη ν’ ἀποσυρθῇ. Καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς ὑποστηρίζουν σήμερον, πιστεύω, ὅτι θέλουν γείνει πρῶτοι καταδεῖκται αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι δὲ καὶ τοιουτοτρόπως συντεταγμένη αὐτὴ ἡ διάταξις, ὥστε νὰ ἐνεργηθῇ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἐπιεικῶς, δίδουσα τὸ δικαίωμα εἰς τὴν κυβέρνησιν, ὅταν μάθῃ, ὅτι ἐξεπατρίσθησαν οἱ κακοῦργοι νὰ μὴ τὴν ἐφαρμώσῃ, διότι ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι νὰ βλάψωμεν ἀνθρώπους, ἀλλὰ νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ληστείαν. Ἔφερον, κύριοι, ἐπανειλημμένως τὸ παράδειγμα τῆς ἐξαλείψεως τῆς ληστείας κατὰ τὰ 1856 καὶ 1857, ὅτε καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ τὴν περίστασιν ἐκείνην, κύριοι, συνέβη κατά τι ὅμοιον μὲ τὰ δηλιακά. Ὁμολογῶ, ὅτι αἱ ἀρχαί, οἱ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ στρατιῶται καὶ τότε ὡς καὶ σήμερον, ἐξετέλεσαν θαυμασιώτατα τὸ καθῆκόν των, καὶ ὅτι θαυμασίως ἐνήργησαν καὶ ἐνεργοῦν ὑπὲρ τῆς καταστροφῆς τῆς ληστείας· ἀλλ’ ἠξεύρετε εἰς τί ὀφείλεται μᾶλλον ἡ ἐπιτυχία; εἰς ὅ, τι ὀφείλονται τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν καὶ ἤδη, μετὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ Δήλεσι· ὁ λαὸς ἠγανάκτησε καὶ ἀπεφάσισε νὰ συνδράμῃ τὴν κυβέρνησιν εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ληστείας, καὶ μόλον ὅτι εἶσθε παρόντες, κύριοι, ἡ παρουσία σας δὲν ἔβλαψεν, ὠφέλησεν, ὥστε...

§198ΜΙΛΗΣΗΣ. Κάμνετε νὰ διεγερθῇ ἐκ νέου τὸ αἴσθημα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτητε.

§200ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τεχνικὰ μέσα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεγείρωσι καὶ διατηρήσωσι ἐπὶ μακρὸν τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ ἐξεγηγερμένον, καὶ διὰ τοῦτο φροντίζομεν νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν συνδυασμὸν συμφερόντων συνδεομένων μὲ τὴν καταδίωξιν καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέσα· ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ διατηρήσῃ ἓν αἴσθημα. Συνέβη λοιπὸν καὶ κατὰ τὸ 1856 ὅμοιόν τι μετὰ τὰ κατόπιν τοῦ Δήλεσι. Ἐνθυμεῖσθε τὴν καταστροφὴν τῶν ἐξωτερικῶν κινημάτων. Ἡ Βασιλεία τότε καὶ ἡ Κυβέρνησις παρουσιάσθη μάρτυς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἕνεκα τῆς καταπιέσεως τῶν ξένων. Αἴσθημα δημοτικότητος ἀνεπτύχθη ὑπὲρ τῆς Βασιλείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ ὑπεστήριξε τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως τότε, καὶ συνετέλεσε νὰ καταστραφῇ ἡ ληστεία. Καὶ ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, ὁ λαὸς καὶ τότε εἰλικρινῶς ἐνήργησεν ἐμπνεόμενος ἀπὸ εἰλικρινῆ ἀφοσίωσιν πρὸς τὴν Βασιλείαν, ἥτις παρεστάθη ὡς μάρτυς μιᾶς ἰδέας πατριωτικῆς καταδιωκομένης ὑπὸ τῶν ξένων καὶ ἡ ληστεία ἐξωντώθη. Ἀλλά, κύριοι, αἱ ἐποχαὶ αὗται παρέρχονται καὶ δὲν διατηροῦνται ἐπὶ πολύ, ἑπομένως ἐνόσῳ τὰ ἔθνη δὲν λαμβάνουν μέτρα ν’ ἀποξηράνουν τὰς πηγὰς καὶ τὰς αἰτίας, τὸ κακὸν ἐπανέρχεται κατὰ δυστυχίαν. Καὶ εἴδετε, κύριοι, ὅτι μετὰ 5 ἀσφαλείας ἔτη, μόλις παρουσιάσθη περίστασίς τις καὶ πάλιν ἀνεφάνη ἡ ληστεία καὶ τρομερά. Λοιπὸν ἡ ἐξάλειψις τῆς ληστείας, ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα, μὲ τὸν ὀλίγον πληθυσμόν, τὰ ἀνοικτὰ ὅρια, τὰς ἐρήμους, τὰ δάση, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ κατορθωθῇ, ἂν δὲν ὑποστηρίξωμεν τὴν καταδίωξιν καὶ μὲ ἄλλα μέτρα, ἅτινα εὕρομεν μετ’ ἀνθρώπων τῆς πείρας συντελεστικὰ εἰς τὸν σκοπόν. Τὸ καθ’ ἡμᾶς αὐτὰ τὰ μέτρα εὕρομεν τελεσφόρα, καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἐφαρμοζόμενα ἀκριβῶς καὶ εἰλικρινῶς, ὄχι μόνον θέλουν συντελέσει πρὸς τὴν ἐξάλειψιν, ἂν ὄχι καὶ μέχρι τῆς λήθης τοῦ ὀνόματος τῆς ληστείας, ἀλλὰ τῆς ληστείας· ἐλπίζομεν δὲ ὅτι καὶ τοῦ λοιποῦ θέλουν φέρει προσκόμματα τὸ κακὸν αὐτὸ νὰ ἐπανέλθῃ καὶ βασανίσῃ καὶ ἀτιμάσῃ τὴν πατρίδα μας. Ἠναγκάσθημεν ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς αἰωνίους ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης ἢ τῆς ἐπιεικείας, ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι μέγιστον, καὶ μὲ μέτρα ἐπιεικίας εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Πιστεύω διὰ τοῦτο ὅτι θέλετε παραδεχθῆ τὸν νόμον, ὅπως ἔχει, διότι ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ θέλει βλάψει κατ’ ἐμὲ πολὺ περισσότερον.

§201ΣΑΡΑΒΑΣ. Διὰ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς ........

§202ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς αὐτὸ τὸ μέρος ἀκόμη· διότι ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ μέρος τῆς διαδικασίας, πιστεύω, θέλομεν συμφωνήσει.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ αὐτὸ παραδέχεται καὶ ἡ ἐπιτροπή, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§204ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἤκουσα, κύριοι βουλευταί, μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὸν πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Μεγάλως ἐκτιμῶ τὸ πόθον, τὸν ὁποῖον δεικνύουν αἱ κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ἐξάλειψιν τῆς λῃστείας. Ἀπὸ τὸν πόθον τοῦτον ὁρμωμένη καὶ ἡ παροῦσα κυβέρνησις βεβαίως, ἀναντιῤῥήτως, συνέταξε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν· ἀλλ’ ἂν καὶ τόσον μέγας ἦναι ὁ πόθος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐξάλειψιν τῆς λῃστείας, οὐδὲν ἧττον δὲν ἤκουσα ἀνασκευὰς τῶν ὅσων εἶπον. Πῶς εἷς τοιοῦτος νόμος δύναται νὰ δικαιολογηθῇ πρὸ πάντων ἐνώπιον τοῦ ἑαυτοῦ μας, εἰς τὴν συνείδησιν μας· δεύτερον ἐνώπιον τοῦ ἔθνους· καὶ τρίτον ἀπέναντι τοῦ ἐξευγενισμένου κόσμου· δὲν ἤκουσα ἀνασκευαζομένην παντάπασιν τὴν ἰδέαν αὐτὴν ἀπὸ τὸν κύριον Πρωθυπουργόν. Ναί, εἶναι, λέγει, ἀποτέλεσμα τῆς ἀνάγκης ὁ νόμος· καὶ ἀναγνωρίζει, ὅτι θὰ ἐπενέγκῃ δυστυχήματα, καὶ ὅτι εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἄδικος· ἀλλὰ καὶ τοιοῦτον ὄντα τὸν θεωρῶ οὐδὲν ἧττον ὅτι δύναται κατά τινας ἐποχὰς νὰ ἦναι ἀντικείμενον συζητήσεως. Κατὰ τὴν ἰδέαν μου, κύριοι, καὶ εἰς ἄλλας ἐποχὰς δὲν ἤθελεν εἶσθαι παντάπασιν ἀντικείμενον συζητήσεως· ἤκουσα, κύριοι, συνάδελφον λέγοντα ὅτι λογικὴ εἶναι ἡ τροπολογία μου, ἀλλ’ ὄχι τῶν περιστάσεων. Πᾶν ὅτι εἶναι λογικόν, κύριοι, δὲν δύναται νὰ ἦναι ἐναντίον καμμίας ἄλλης ἀρχῆς. Εἰς τὴν λογικὴν τίποτε δὲν ἀντιτάσσεται· ἡ παραλογία ποτὲ δὲν εὑρίσκει χώραν εἰς τὴν λογικήν. Τὸ μόνον, κύριοι, τὸ ὁποῖον, κἄπως ἀνεσκεύασε καὶ ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶναι οἱ φόβοι τοὺς ὁποίους ἐξέφρασεν ὅτι αἱ διατάξεις τῆς τροπολογίας μου θέλουν χρησιμεύσει εἰς τὴν πολιτικήν, καὶ θέλουν καταπιεσθῆ ἐντεῦθεν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐξ ὑπαρχῆς προγράφει ὁ παρὼν νόμος. Ἀλλ’ ἂν καὶ ἐπὶ ὑποθέσει ὅτι ἤθελε λάβει τοῦτο χώραν, θὰ συμβῇ τοὐλάχιστον ὀλιγώτερον ἄδικον· διὰ τοῦ νόμου εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γείνουν χίλια ἀδικήματα καὶ διὰ τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τῆς τροπολογίας μόνον ἑκατόν. Ἔχομεν λοιπὸν διαφορὰν ἐννεακοσίων ἀδικημάτων. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι καὶ κατὰ τοῦτο ἡ πρότασίς μου εἶναι δικαιοτέρα, καὶ οὐδόλως ἀνεσκευάσθη. Ἀλλ’ ἔγκειται, κύριοι, τῇ ἡμετέρᾳ κυβερνήσει ἡ καλὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, καὶ ἡ πρόληψις αὐτῶν τῶν δυστυχημάτων. Ἔγκειται εἰς πάντα πρωθυπουργὸν νὰ διατάξῃ ὅπως εἰλικρινῶς ἐνεργῶσι τὰ ὄργανά του, καὶ πείθομαι ὅτι ταῦτα, τιμίαν καὶ δικαίαν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου θέλουσι κάμει· τούτων δοθέντων, οὐδὲν τῶν τοιούτων ἀτοπημάτων θέλει συμβῆ, καὶ ἂν συμβῶσιν ἓν ἢ δύο μόνον, δὲν καταστρέφεται ἡ κοινωνία. Ἓν λοιπὸν ἐπιχείρημα ἠδυνήθην νὰ ἐξάξω ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦτο ἀσθενές. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς φρονεῖ, ὅτι ἂν τοιαύτη διάταξις τεθῇ, οἱ λῃσταὶ θέλουν ἀναγκασθῆ ν’ ἀπομακρυνθοῦν, διὰ τὴν καταπίεσιν τῶν συγγενῶν των καὶ τῶν φίλων. Ἴσως εἰς ἄλλον δὲν ἤθελον ἀντιτάξῃ, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅστις εἶναι πολύπειρος, ἐνθυμίζω ὅτι ὑπάρχουσι παραδείγματα ὅτι λῃσταὶ ἐφόνευσαν συγγενεῖς των, ὅτι ἔδειραν γονεῖς, ὅτι ἔδειραν ἀνηλεῶς ἀδελφοὺς των, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν ν’ ἀπελευθερώσουν ἀπ’ αὐτοὺς αἰχμαλώτους, καὶ πιστεύει ἤδη ὅτι θέλουν καμφθῆ ἀπὸ τοιαύτην διάταξιν; Φοβοῦμαι, κ. Πρωθυπουργὲ, ὅτι μὲ τοιαύτην διάταξιν θέλετε δώσει νέαν ζωὴν εἰς αὐτούς. Καὶ τὸ ἓν λοιπὸν καὶ τὸ ἕτερον τῶν ἐπιχειρημάτων ἔχουσι λόγον ὑπὲρ καὶ κατὰ, καὶ δὲν δύναταί τις μετὰ πεποιθήσεως ν’ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς γνώμης καὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Οὐδεμίαν, κύριοι, ἄλλην ἀνασκευὴν τῶν λόγων μου ἀπήντησα εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἐπὶ τέλους, κύριοι, βλέπω ἐνδοιασμοὺς εἴς τινας ὑμῶν· καὶ αὐτοὶ προέρχονται ἐκ τῆς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ πατρίς. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, καὶ σᾶς ἐξορκίζω εἰς τὸ ὄνομα τῆς πατρίδος καὶ τὸ ἀθῶον αἷμα αὐτῶν τῶν συγγενῶν, ὅτι εἶναι φόβοι σκαιοί. Σᾶς ἀνέφερεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἐξαλείφθη ἡ λῃστεία, καὶ ὅτι ἓν δυστύχημα ὅμοιον τοῦ Δήλεσι ἐπέφερε τὴν καταστροφήν. Ἰδοὺ λοιπὸν καὶ ἓν ἄλλο δυστύχημα τοῦ Δήλεσι καὶ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς θέλει εὐτυχήσει νὰ τὴν καταστρέψῃ μέχρι τέλους· διότι ἔχει τὴν σύμπραξιν τοῦ ἔθνους, τὴν συνδρομὴν τοῦ στρατοῦ καὶ ἄλλα μέσα. Μὴ λοιπὸν σπεύσητε νὰ νομοθετήσητε διάταξιν αὐστηρὰν καὶ ἄδικον. Ἐπικαλοῦμαι τὴν συνείδησίν σας, καὶ πιστεύω ὅτι θέλετε μοὶ δώσει ἀρωγὴν εἰς πᾶν ὅ,τι συντελεῖ καὶ συμφωνεῖ μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ φυσικοῦ δικαίου, μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ θείου δικαίου, μὲ τὰς ἀρχὰς τῶν κειμένων νόμων μας. Μὴ, κύριοι, ἀντιταχθῆτε, διότι πράττετε ἓν ἀδίκημα. Σᾶς εἶπον, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ συγγενεῖς ἢ τὰ 9/10 εἶναι ἐντελῶς ἀθῶοι, καὶ μολαταῦτα πρόκειται νὰ τοὺς τιμωρήσωμεν, καὶ μολαταῦτα βλέπω τινὰς ἐνδοιάζοντας καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τὸν λόγον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν πείθομαι, ὅτι θέλει συμβάλει αὐτὴ ἡ διάταξις εἰς τὰς εὐγενεῖς προθέσεις τῆς κυβερνήσεως καὶ ὑμῶν αὐτῶν. Ἐν ὀνόματι λοιπὸν αὐτῶν τῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέπτυξα, καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν συμπολιτῶν μας, ἐπικαλοῦμαι τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας μου ὡς συντελεστικωτάτης καὶ εἰς τὸν σκοπὸν τῆς κυβερνήσεως, καὶ θεωρῶ τὴν Βουλὴν ὑπόχρεων εἰς τὴν παραδοχὴν, καθ’ ὃ δικαίαν καὶ φιλάνθρωπον.

§205ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγώ, κύριοι, εἶμαι ὁ βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος εἶπον, καὶ ἤδη ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πρότασις εἶναι λογικὴ, δὲν εἶναι παραλογισμός. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἔχει καὶ ἓν ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον, καὶ διὰ αὐτὸ τὴν ἀποκρούω· μάλιστα ἀφαιρῶ καὶ αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἔδωκα εἰς τὴν πρότασιν, ὅτι εἶναι λογικὴ, διότι εἶναι ἐλαττωματικὴ, διότι ἔχομεν ἀνάγκην αὐτῶν τῶν μέσων. Ὁ κ. πρόεδρος σᾶς ἔφερεν ἓν παράδειγμα, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔγεινε καὶ ἄλλοτε, καὶ ἄλλοτε εἶχε γείνει τοῦτο, καὶ δὲν ἐξαρτᾶται πάντοτε ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν· μάθετε ὅτι, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ αὐστηρὰ καταδίωξις ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως, πάντες εἶναι λῃσταπαδόχοι, καὶ ὅταν ὑπάρχῃ, ἐπίσης παραδέχονται, ὅτι καὶ πάντες εἶναι καὶ οὐδεὶς εἶναι. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ αὐστηρὰ καταδίωξις, ὅπως ὑπῆρχε πρὸ ἑνὸς ἔτους, τότε ὁ λῃστὴς καταφεύγει εἰς τὴν μητέρα, τὸν ἀδελφὸν, τὴν νύμφην. Τώρα τί νομοθετεῖτε; ὅτι ἡ κυβέρνησις ἔχει εἰς ἐνέργειαν ὅλα, τὰ μέσα, διότι καθὼς σᾶς εἶπον, ὅταν ὑπάρχῃ αὐστηρὰ καταδίωξις, εἰς τοὺς συγγενεῖς μόνον οἱ λῃσταὶ εὑρίσκουν περίθαλψιν, καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὁ Τάκος κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας εἰς συγγενεῖς του εἶχε καταφύγει, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ συλληφθῇ. Διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τὸ δικαστικὸν τεκμήριον, ὅτι ὁ δεῖνα ὡς πατὴρ, ὡς ἀδελφός, ἢ ὡς συγγενὴς ὑποθάλπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ, τὸν ἀδελφόν, τὸ τεκμήριον αὐτὸ τὸ δικαστικὸν τὸ κάμνομεν νόμον, καὶ λέγομεν, ὅτι τῳόντι, ἐν ὅσῳ διατελεῖ τις λῃστής, ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὁ υἱός, ὁ ἀδελφὸς τὸν ὑποθάλπουν. Ἀλλ’ ἡ ἀπόδειξις δὲν εἶναι πλήρης, ἀλλὰ νομοθετικὴ καὶ ἐπιβάλλει καὶ ποινὴν μόνον ἐκτοπισμὸν δηλ. ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, Τώρα ἐπιτρέπεται αὐτὸ ἀπὸ τὸ καθεστὼς σύστημα; Ἐπιτρέπεται· ὅταν τις ᾖναι ἐπικίνδυνος, λαμβάνονται μέτρα κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἀπαγορεύεται ἡ διαμονὴ αὐτοῦ ἐντὸς ὡρισμένου τόπου. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι οἱ συγγενεῖς τῶν λῃστῶν, ἀλλ’ ὅσον γέρων καὶ ἂν ᾖναι ὁ πατὴρ, ἔχει τρόπον νὰ συντρέξῃ ὑπὲρ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τὴν κατασκοπείαν, ἔχει τρόπον ὁ γέρων αὐτὸς νὰ πληροφορήσῃ τὸν υἱόν του, ἐὰν ἔφθασαν ἀποσπάσματα, καὶ ποῦ διευθύνονται. Δὲν δυνάμεθα ν’ ἀλλοιώσωμεν τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν πατέρα νὰ μὴ συντρέξῃ τὸν υἱόν· ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ ἀμυνώμεθα κατὰ τῆς φιλοστοργίας, διότι δι’ αὐτῆς ὑποθάλπεται ἡ λῃστεία. Ὁ πατὴρ δύναται νὰ ἐπιτηρῇ τὸν πάρεδρον καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ, καθὼς καὶ οἱ διάφοροι συγγενεῖς τοῦ λῃστοῦ· ἀλλὰ ἐὰν καταγγείλῃ, ἐὰν προκαλέσῃ ἀποσπάσματα, ἔχει κατασκόπους τοὺς συγγενεῖς τῶν λῃστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσουν τὴν καταστροφὴν αὐτῶν. Ὁ πατὴρ, ὁ συγγενὴς θὰ ἴδῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ παρέδρου, καὶ εἶναι πάντοτε εἰς θέσιν νὰ παραλίπῃ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐκτοπισθῶσι.

§206ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ λέγει ἡ τροπολογία μου νὰ ἐκτοπίζωνται, ἀλλὰ μετὰ προηγουμένην ὑπόνοιαν.

§207ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἀφοῦ τεκμαίρεται ὅτι ὁ πατὴρ, ὁ ἀδελφὸς, ὁ υἱὸς εἶναι ὕποπτος, καὶ αὐτὸ εἶναι μία λῃσταποδοχὴ, τί ζητεῖται περισσότερον; νὰ εὕρητε ὡρισμένην περίστασιν; αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον, κύριοι. Οἱ λῃσταὶ δὲν ζῶσιν ἐν ταῖς πόλεσιν, ἀλλὰ εἰς τὰ δάση καὶ ὄρη, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ παρακολουθήσῃ τὸν συγγενῆ εἰς τὴν ἐκδρομήν του, ὅταν πηγαίνῃ νὰ ἀνταμώσῃ τὸν ἀδελφόν, τὸν πατέρα, ἢ τὸν υἱόν του· ἐξέρχεται ὁ συγγενὴς ἀπὸ τὸ χωρίον, ποῖος τολμᾷ νὰ ὑπάγῃ νὰ τὸν κατασκοπεύσῃ; πρέπει νὰ σκάψῃ τὸν τάφον του. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀποδείξεις περὶ τῆς πραγματικῆς ἐνοχῆς, διότι ὁ λῃστὴς σοὶ ἀφαιρεῖ τὸ μέσον τοῦτο. Σήμερον, κύριοι, ἄνθρωπός τις μοὶ εἶπεν, ὑπάγω εἰς τὸ δικαστήριον, διότι δικάζεται ὁ δεῖνα, ὁ ὁποῖος εἶναι λῃστής, θέλω νὰ φροντίσω μόνον τοὐλάχιστον διὰ τὴν κεφαλήν του, διότι δὲν ἔκαμε τίποτε καὶ εἶναι ἀδελφὸς ὁ ὁποῖος παρέδωκε τὸν ἀδελφόν του· τώρα εἶναι ἀξιέπαινος, ἀλλὰ συγχρόνως εἶναι καὶ ἓν τεκμήριον ὅτι ὁ συγγενὴς εἶναι πάντοτε εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν συγγενῆ του. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι καλῶς κατηρτισμένον καὶ ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Τσιριμώκου κατὰ θεωρίαν, μέχρι τινὸς ὑποστηρίζεται, ἀλλὰ σήμερον δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἕνεκα τῆς ἐλαστικότητος τὴν ὁποίαν δύναται νὰ λάβῃ. Ἀλλὰ ἔχω ἐνδιαφέρον καὶ δὲν θέλω νὰ πάθουν ἐκ τῶν μέτρων τούτων, τὰ ὁποῖα θὰ φέρουν καλὸν ἀποτέλεσμα. Τότε ἐὰν θέλητε, ὁ πατὴρ, ὁ ἀδελφὸς δύνανται νὰ πάθουν ἐκ τούτου καὶ διὰ τοῦτο φέρω τὴν ἑξῆς πρότασιν «τὸ κεφάλαιον περὶ ἐκτοπισμοῦ νὰ μένῃ, ὅπως κατηρτίσθη εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν δύο μῆνας μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νομοσχεδίου·» διότι θέλω μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ δοθῇ εὐκαιρία ἢ νὰ συλλάβουν τοὺς λῃστάς, ἢ νὰ τοὺς φονεύσουν, ἢ τοὐλάχιστον νὰ τοὺς βιάσουν νὰ ἀπέλθουν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν.

§208ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δύω μῆνας, μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶν’ ἄλλη παρατήρησις;

§210ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Τσιριμώκου.

§212ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἠξεύρετε, κύριε πρόεδρε, ὅτι εἰς ὅλας τὰς ψηφοφορίας πρέπει νὰ καταρτίζηται εἷς νόμος κατὰ πλειονοψηφίαν καὶ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν 93 βουλευταί, καὶ 60 μόνον βουλευταὶ δύνανται νὰ κάμωσι νόμον, δὲν ἠξεύρω, ἐὰν μὲ ὑποστηρίζωσι 15 θέλω μίαν ὀνομαστικὴν κλῆσιν διὰ νὰ ᾖναι γεγραμμένον ὅτι ὁ ἄλφα ἔδωκεν οὕτω τὴν ψῆφόν του, ὁ δὲ βῆτα οὕτως. Ἐὰν 15 μὲ ὑποστηρίξουν, ζητῶ τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑποστηρίζεται ἀπὸ 15; (ἐγείρονται περὶ τοὺς 15.)

§214ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, παρακαλῶ, νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ψῆφον ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ προσόντων τῶν ψῆφον ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἄρθρον 1. Ἵνα διορισθῇ τις πάρεδρος παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ ἀπαιτεῖται· α) Νὰ φέρῃ δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς νομικῆς καὶ νὰ ὑπηρέτησεν ἐπὶ πέντε τοὐλάχιστον ἔτη ὡς δημόσιος ὑπάλληλος μὲ βαθμὸν τοὐλάχιστον ὑπουργικοῦ γραμματέως, ἢ β) Νὰ ὑπηρέτησεν ὡς οἰκονομικὸς ὑπάλληλος ἐπὶ ὀκτὼ ἔτη, ἐξ ὧν τὰ μὲν ἓξ μὲ βαθμὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως, τὰ δὲ δύω μὲ βαθμὸν τμηματάρχου. Ἄρθρον 2. Ὅπως διορισθῇ τις ἐλεγκτὴς παρὰ τῷ Συνεδρίῳ ἀπαιτεῖται· α) Νὰ φέρῃ δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς νομικῆς, καὶ νὰ ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη ὡς δημόσιος ὑπάλληλος μὲ βαθμὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως ἢ β) Νὰ ὑπηρέτησεν ὡς οἰκονομικὸς ὑπάλληλος ἐπὶ δέκα ἔτη, ἐξ ὧν τὰ μὲν ἑπτὰ μὲ βαθμὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως, τὰ δὲ τρία μὲ βαθμὸν τμηματάρχου. Ἄρθρον 3. Μετὰ παρέλευσιν τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου οἱ μὴ φέροντες δίπλωμα τῆς νομικῆς, ἔχοντες δὲ συμπεπληρωμένον τὸν ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἄρθροις διαλαμβανόμενον χρόνον ὑπηρεσίας οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσι πάρεδροι ἢ ἐλεγκταί, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις ἐπὶ τῶν ἑξῆς ἀντικειμένων. Πολιτικὴ οἰκονομία, συνταγματικὸν καὶ διοικητικὸν δίκαιον, διοικητικὴ καὶ οἰκονομικὴ νομοθεσία τοῦ Κράτους, μία εὐρωπαϊκὴ γλῶσσα. Τὰ τῶν ἐξετάσεων καὶ τῆς ἀμοιβῆς τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τῶν ἐξεταζομένων θέλουσι κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 4. Διὰ νὰ διορισθῇ τις ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀπαιτεῖται νὰ ὑπηρέτησεν ἐπὶ ὀκτὼ ἔτη ὡς δικαστικὸς ὑπάλληλος μὲ βαθμὸν τοὐλάχιστον προέδρου πρωτοδικῶν ἢ ὡς οἰκονομικὸς μὲ βαθμὸν οὐχὶ κατώτερον τοῦ τμηματάρχου. Ἄρθρον 5. Διὰ νὰ διορισθῇ τις πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀπαιτεῖται νὰ ὑπηρέτησε α) ἐπὶ τριετίαν ὡς ὑπουργός, ἢ β) ἐπὶ ἑξαετίαν ὡς γενικὸς παρὰ τῷ Συνεδρίῳ ἐπίτροπος, ἀντιπρόεδρος τοῦ Συνεδρίου, γενικὸς γραμματεύς, διευθυντὴς τοῦ γενικοῦ λογιστηρίου, ἢ δικαστικὸς ὑπάλληλος μὲ βαθμὸν τοὐλάχιστον ἀρειοπαγίτου, ἢ γ) ἐπὶ δεκαετίαν ὡς ὑπάλληλος μὲ βαθμὸν τμηματάρχου. Ἄρθρον 6. Ἐάν τις διετέλεσεν εἰς πλείονας τῶν ἐν τοῖς προηγουμένοις ἄρθροις ὑπηρεσιῶν, δύναται νὰ συνυπολογίσῃ τὸν τῆς ἀνωτέρας ὑπηρεσίας χρόνον πρὸς καταρτισμὸν τοῦ χρόνου τῆς μακροτέρας ὑπηρεσίας. Ἄρθρον 7. Οὐδεὶς δύναται νὰ ᾖναι μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου πρὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ τριακοστοῦ ἔτους τῆς ἡλικίας του. Ἄρθρον 8. Μεταξὺ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅσοι κατὰ τὰ προηγούμενα ἄρθρα ἀπέκτησαν τὰ προσόντα τοῦ νὰ διορισθῶσι μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξ ὑπηρεσιῶν μὴ ἀναγομένων εἰς τὸν οἰκονομικὸν κλάδον, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατελῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Συνεδρίου πλείονες τῶν τριῶν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 1 Φεβρουαρίου 1871.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσιριμώκου λέγουσι Ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι· Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν κκ. βουλευτῶν Ῥηγοπούλου καὶ Νοταρᾶ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τοῦ βουλευτοῦ Τσιριμώκου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ληστείας, ναὶ ἢ ὄχι;

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 96· 73 εἶπον ὄχι, 18 εἶπεν ναὶ, πέντε ἠρνήθησαν· ἄρα ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 73 κατὰ 18 ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Εἶναι ἄλλη ἀντίῤῥησις εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου;

§217ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα παρεδέχθη. Προχωροῦμεν εἰς τὰ ἄλλα.

§219ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, κ. πρόεδρε, παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§220ΤΙΝΕΣ. Ἔχομεν αὔριον συνεδρίασιν;

§221ΕΤΕΡΟΙ. Ἔχομεν.

§222ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Εἶναι ἑορτὴ, καὶ πρέπει νὰ ἔχουν καιρὸν αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ ἐργασθῶσι.

§223ΠΟΛΛΟΙ. Πρέπει νὰ ἐργασθῶμεν διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον λοιπὸν εἰς τὴν 1 μ. μ. ἔχομεν συνεδρίασιν. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 μ. μ.)