1870.12.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

Τῆς 21 Δεκεμβρίου 1870.

(Δευτέρα).

Ὥρα 3 παρὰ 25|60.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι!

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ λάβωσι τὰς θέσεις. Ὁ πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸ βῆμα.

§4Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, πλέον τοῦ ἔτους τὰ πράγματα τῆς πατρίδος διευθύνονται ἀπόντων ὑμῶν· καὶ τὰ φῶτά σας, καὶ ἡ πεῖρά σας, καὶ αἱ γνώσεις σας, τὰ ὁποῖα πάντοτε πρέπει νὰ συνοδεύωσι καὶ νὰ ὑποστηρίζωσι τὴν πορείαν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα ἔλειψαν. Διὰ τοῦτο ἡ ἀπουσία σας ἦτο λίαν ἐπαισθητὴ εἰς τὸν τόπον καὶ ἡ παρουσία σας ἐπιθυμητὴ καὶ ἀναγκαία. Καλῶς ἤλθετε λοιπόν. Κύριοι, κατὰ τὸ μικρὸν τοῦ συνταγματικοῦ βίου τοῦ ἔθνους διάστημα ἀπηντήσαμεν διαφόρους δυσχερείας περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ πολιτεύματός μας, δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι συνήθως παρουσιάζονται κατ’ ἀρχὰς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν παντὸς συστήματος, παντὸς πολιτεύματος· δυσχερείας ὅμως σχετικῶς πολλῷ μικροτέρας, πολλῷ ὀλιγωτέρας τῶν δυσχερειῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἰς ἄλλα μέρη σχετικῶς πρὸς ὅμοιον χρονικὸν διάστημα ἐπαρουσιάσθησαν. Τὰς δυσχερείας αὐτὰς ὅλοι, καὶ ὅσοι ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ καθίσωσιν εἰς τὰ ἑδώλια τῶν βουλευτῶν, καὶ ὅσοι ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ καθίσωσιν εἰς τὰ ἑδώλια τῶν ὑπουργῶν, ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἰλικρινῶς ἐπολεμήσατε, διότι ὅλοι εἰλικρινῶς ἐπεθυμήσαμεν, ἵνα εἰς τὸν τόπον μας ἡ συνταγματικὴ, ἡ κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις ἀποκατασταθῇ ἀλήθεια. Συμβαδίζοντες οὕτω μὲ τὴν ἐπίμονον καὶ τὴν ἐνδελεχῆ ἐπιθυμίαν τοῦ Ἡγεμόνος, ἐξακολουθοῦντες τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον αὐτοὶ ἡμεῖς ἐχαράξαμεν καὶ αὐτὸς ὁ Ἡγεμὼν ἐπεζήτει, δὲν ἐδυνάμεθα εἰμὴ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ προσεγγίσωμεν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀληθῆ ἐφαρμογὴν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος. Καὶ ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἀπετύχομεν, ἢ ὅτι μεγάλως ἐπλησιάσαμεν, ὑπῆρξεν ἡ προχθεσινὴ ψηφοφορία ἡμῶν. Μᾶς κατηγόρουν ὡς ἀναξίους ἐλευθέρου πολιτεύματος, μᾶς κατηγόρουν ὡς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἰς μικρὰ καὶ εὐτελῆ ἀτομικὰ συμφέροντα, εἰς ἀγρίους διαπληκτισμοὺς, εἰς ἀνοσίους φιλαρχίας θυσιάζομεν τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος. Ἀπεδείξατε προχθὲς, ὅτι ὅλα ταῦτα ἐκλείπουσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος, καὶ ὅταν αὕτη ἀπαιτῇ τὴν συνδρομὴν καὶ τὴν ὑποστήριξίν σας, τὴν προσφέρετε μὲ πλήρη αὐταπάρνησιν καὶ ἀπόφασιν, καὶ δὲν διστάζετε νὰ ὑποστηρίξητε πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον τείνει εἰς τὸ νὰ ἀποσοβήσῃ τὰς δυσκολίας. Ἡ προχθεσινὴ ἡμέρα λοιπὸν ὑπῆρξεν ἓν νέον τεκμήριον, ὅτι τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα ἐν Ἑλλάδι ἐῤῥίζωσεν, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς, οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοῦ εἰσὶν ἄξιοι καὶ ἱκανοὶ ν’ αὐτοκυβερνηθῶσι, καὶ ἐν τῇ ἀπολύτῳ ἐλευθερίᾳ, ἣν ἀπολαμβάνομεν, ἄξιοι καὶ ἱκανοὶ νὰ συστήσωσι κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ δυναμένην ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πατρίδος. Εἶναι, νομίζω, μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνη διὰ τοῦτο, διότι ἀπέδειξεν ἐκ νέου εἰς τὸν κόσμον τί εἶναι ἡ Ἑλλὰς καὶ τί εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποί της. Ἐὰν δὲ τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ κυβέρνησις προώδευσαν καὶ ἐῤῥίζωσαν εἰς τὸν τόπον τοῦτον, αὐτὸ δὲν ὀφείλεται ἀναντιῤῥήτως εἰς μόνην τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου. Ἔχομεν ὅλοι ἄμεσον γνῶσιν τῶν διαθέσεων τοῦ ἡγεμόνος, ἀλλά, καὶ ἂν δὲν εἴχομεν τοιαύτην, ἡ ἱστορία ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα δὲν ἐμπορεῖ νὰ ἑδραιωθῇ καὶ ἀναπτυχθῇ εἰμὴ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ὅπου ὁ Ἡγεμὼν εἰλικρινῶς καὶ ἐπιμόνως ἐπιθυμεῖ τὴν ἀληθῆ ἐφαρμογήν του. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ λοιπὸν καὶ προοδεύσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, καὶ τὸ Ἔθνος ἐβελτιώθη καὶ προητοιμάσθη, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἡγεμὼν ἐπέμενεν, ὥστε εἰλικρινὴς νὰ γείνῃ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ. Ἰδοὺ εἰς τί χρεωστοῦμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προχθεσινῆς ψηφοφορίας. Κύριοι, κατὰ τὴν ἀπουσίαν σας ἔλαβον χώραν δυστυχῶς δυσάρεστά τινα καὶ δυστυχῆ συμβεβηκότα ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευσαν ἐναντίον μας εἰς παρεξηγήσεις ἀδίκους· διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς οὔτε ὀλιγώτερον ἠθικὸς καὶ φιλόπατρις εἶναι, διότι οἱ Ἑλληνικοὶ πολιτικοὶ οὔτε ὀλιγώτερον ἔντιμοι καὶ ἀφωσιωμένοι εἰς τὸ καθῆκόν των καὶ τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος εἶναι ἢ ὅ,τι εἶναι οἱ πολιτικοὶ καὶ οἱ λαοὶ ἄλλων ἐθνῶν. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καθ’ ὅλων τῶν διαστροφῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐναντίον τοῦ χαρακτῆρος, τῶν διαθέσεων, τῶν τάσεων, τῶν ἰδεῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν Ἑλλήνων πολιτικῶν. Περιορίζομαι δὲ εἰς τοῦτο ἐπὶ τοῦ παρόντος. Βεβαίως δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀπαριθμήσω σήμερον τὰς ὑπουργικὰς μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἀπουσίαν σας ἐγένοντο, διότι τὰς γνωρίζετε. Γνωρίζετε ὡσαύτως, ὅτι ἡμεῖς, ἀφοῦ τὸ πρὸ ἡμῶν ὑπουργεῖον τοῦ Κ. Δεληγεώργη παρῃτήθη, ἐπεφορτίσθημεν παρὰ τοῦ Βασιλέως νὰ σχηματίσωμεν κυβέρνησιν. Ἐδέχθημεν τὴν ἐντολὴν μετὰ πεποιθήσεως, ἀλλὰ καὶ μετὰ συναισθήσεως βαθυτάτης τῶν δυσκολιῶν καὶ τῶν προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν πορείαν μας θέλομεν ἀπαντήσει· ἀλλὰ μετὰ πεποιθήσεως, λέγω, διότι πιστεύομεν ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ καλὴ θέλησις μιᾶς κυβερνήσεως, ὑποστηριζομένης ἀπὸ τὸν πατριωτισμὸν ὑμῶν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἡγεμόνος εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπερισχύσῃ ὅλων τῶν δυσκολιῶν καὶ νὰ μὴ ὑπερπηδήσῃ ὅλα τὰ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα τυχὸν ἤθελον παρουσιασθῆ. Ἰδοὺ διὰ τί μετὰ θάῤῥους καὶ πεποιθήσεως ἀνελάβομεν τὸ βαρύτατον ἔργον, τὸ ὁποῖον ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ βασιλέως μᾶς ἀνέθηκε, καὶ πιστεύομεν, ὅτι θέλομεν ἔχει τὴν ὑποστήριξίν σας, ὄχι τὴν σιωπηρὰν, ὄχι τὴν ἄνευ συζητήσεως, ὄχι τὴν ἄνευ διαφωνιῶν. Βεβαίως ἡ συζήτησις καὶ αἱ διαφωνίαι εἶναι τῆς φύσεως τῶν φιλελευθέρων συστημάτων, εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, καὶ διὰ τοῦτο τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἶναι τὸ ἄριστον, διότι ἐν τῇ συζητήσει εὑρίσκεται ἡ ἀλήθεια, ἥτις μεταβάλλεται εἰς πεποίθησιν, ἡ δὲ πεποίθησις αὕτη δεσπόζει. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς δὲν ἀποκλείομεν, ἐπιζητοῦμεν μάλιστα τὴν συζήτησιν, διότι θέλομεν νὰ μένωμεν εἰς τὰ ἑδώλια ταῦτα ἐν ὅσῳ μένομεν, ὄχι διὰ τῆς ἀνοχῆς ὑμῶν, ὄχι ἀκολουθοῦντες ξένα προγράμματα, ἀλλὰ διότι ὑμεῖς ἔχετε πεποίθησιν εἰς τὰς ἰδέας καὶ τὸ πρόγραμμα ἡμῶν. Ἡ κυβέρνησις, ἡ κατ’ ἀνοχὴν, ἢ ἡ ὑποβαλλομένη εἰς ξένα προγράμματα, εἶναι κυβέρνησις ἀναξία εἰς δυσκόλους καὶ δυσχερεῖς μάλιστα περιστάσεις νὰ διοικῇ τὸν τόπον. Ἡ τοιαύτη πρὸς αὐτὴν ὑποστήριξις εἶναι ἀρνητικὴ, ἥτις βεβαίως δὲν εἶναι ἀρκοῦσα ἰδίως διὰ τὰς παρούσας περιστάσεις, καθ’ ἃς ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην κυβερνήσεως ἐνεργοῦ, δεομένης οὐχὶ τῆς ἀνοχῆς, ἀλλὰ τῆς κατὰ πεποίθησιν ὑποστηρίξεώς σας, ἵνα δύναται νὰ πράττῃ. Ἐλπίζομεν λοιπὸν, ὅτι θέλομεν φθάσει εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, διότι πεποίθαμεν εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Βασιλέως καὶ εἰς τὴν παρ’ ὑμῶν ἐπιδοκιμασίαν τῆς πορείας μας. Ὅτε ἤλθομεν, κύριοι, εἰς τὴν ἐξουσίαν, εὕρομεν τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος φιλικὰς πρὸς τὰς ξένας Δυνάμεις. Τὰς φιλικὰς αὐτὰς σχέσεις σκοπὸν ἔχομεν οὐ μόνον νὰ τηρήσωμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰς ἀναπτύξωμεν. Ἡ Ἑλλὰς ἤδη ἔχει ἀνάγκην πρὸ πάντων νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὰ τῆς ἐσωτερικῆς ἀναπτύξεως καὶ βελτιώσεώς της. Διότι ταῦτα ἀποκαθιστῶσι τὴν βάσιν τῆς δυνάμεως, ἐφ’ ἧς θὰ στηρίξῃ τὸ μέλλον της. Ἔχομεν λοιπὸν ὡς πρώτην ἀνάγκην τὴν ἐσωτερικὴν ἡμῶν ἀνάπτυξιν. Ἀπαιτοῦμεν δὲ ἀπὸ τοὺς ἐκτὸς ἡμῶν νὰ μᾶς ἀποδίδουν τὸ ἀνῆκον σέβας, νὰ σέβωνται τὰ δικαιώματα καί τὴν θέσιν ἡμῶν, ὅπως ἡμεῖς ἀπόφασιν εἰλικρινῆ ἔχομεν νὰ σεβασθῶμεν τὰ δικαιώματα καὶ τὴν θέσιν αὐτῶν· διότι φιλία καὶ εἰρηνικὴ συμβίωσις δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ δύο ἐθνῶν πρὸ πάντων, ἐὰν ἡ φιλία καὶ ἡ συμβίωσις αὕτη ἡ εἰρηνικὴ δὲν ἔχῃ ὡς βάσιν τὴν εἰλικρίνειαν, τὸ σέβας πρὸς τ’ ἀμοιβαῖα δικαιώματα. Ἡμεῖς λοιπὸν καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὴν θέσιν τῶν ἐκτὸς ἡμῶν καὶ ἰδίως τῶν γειτόνων ἡμῶν θέλομεν σεβασθῆ, καὶ αὐτὸ θέλομεν ἀπαιτήσει καὶ αὐτοὶ νὰ πράττωσι πρὸς ἡμᾶς. Τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν —ὁμολογῶ μετ’ εὐχαριστήσεως— εὕρομεν βελτιωμένην, καίτοι δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀποκρύψω, ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ζωῇ διακόσιοι δέκα περίπου λῃσταί. Ἡ γενναιότης τῶν στρατιωτῶν μας, ἡ δραστηριότης καὶ ἡ ἅμιλλα αὐτῶν, ἡ συνδρομή, ἣν ἐξακολουθεῖ νὰ δίδῃ ὁ λαός, ἐχρησίμευσαν ἀναντιῤῥήτως ν’ ἀποδιώξωσι τοὺς λῃστὰς αὐτοὺς τῶν ὁρίων μας, καὶ ἄν τις ὑπάρχῃ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ἠναγκασμένος εἶναι νὰ ὑποκρύπτηται, νὰ μὴ τολμᾷ νὰ παρουσιασθῇ. Καὶ ὅμως, κύριοι, οἱ λῃσταὶ ὑπάρχουσι, καὶ ὑπάρχουν πλησίον τῶν ὁρίων μας, καὶ τὰ ὅρια ἡμῶν κατ’ οὐδὲν τοὺς ἐμποδίζουν νὰ εἰσέλθωσιν· ἑπομένως οὐδόλως εἶναι δύσκολον εἰς περίστασιν καμάτου, εἰς περίστασιν ἀπροσεξίας τινὸς ἐκ μέρους τῶν καταδιωκόντων, εἰς περίστασιν τυχαίου συμβεβηκότος, νὰ ἔχωμεν πάλιν λῃστείας, διότι οἱ λῃσταὶ ὑπάρχουσιν. Οἱ λῃσταὶ ἀπρακτοῦν, διότι εἰσὶν ἠναγκασμένοι ν’ ἀπρακτῶσιν, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ δύνανταί ποτε νὰ εἰσβάλλουν. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εὗρον εἰς ἐνέργειαν, ἠναγκάσθην νὰ τὰ σεβασθῶ, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἴδιον διαδόχου κυβερνήσεως ν’ ἀνατρέπῃ ὅ,τι εὗρε πραττόμενον ὑπὸ τῆς προκατόχου της, διότι ἡ προκάτοχος τὸ ἔπραξε. Πᾶσα κυβέρνησις πρέπει νὰ φροντίζῃ νὰ συμπληρῇ καὶ νὰ βελτιῇ ὅ,τι εὗρεν· ἑπομένως ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ προβῶ εἰς μεταβολὴν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ μέτρων, πλεῖστα τῶν ὁποίων δὲν ἐγκρίνω, πρὶν ἢ ἀκόμη μελετήσω, σπουδάσω τὸ ἔδαφος καὶ σχηματίσω ἓν πλῆρες σύστημα πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπάρχοντος. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ καταστρέψω πρὶν ἢ βεβαιωθῶ, ὅτι θὰ ἀντικαταστήσω ἓν πληρέστερον καὶ ὀρθότερον σύστημα. Διὰ τοῦτο παρήγγειλα νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος τῆς καταδιώξεως. Θέλω δὲ λάβει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλω εἰς μίαν τῶν ἑπομένων συνεδριάσεων νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ᾖναι ἡ ἀφετηρία ἰδεῶν καὶ μέτρων, τὰ ὁποῖα ἡ κυβέρνησις θὰ λάβῃ κατὰ τῆς λῃστείας· διότι ἔχομεν ἀνάγκην ὄχι νὰ καταστήσωμεν τοὺς ὑπάρχοντας λῃστὰς ἀδυνάτους προσωρινῶς εἰς τὸ νὰ κακοποιήσωσι τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ νὰ καταστρέψωμεν αὐτοὺς, νὰ ξηράνωμεν τὰς πηγὰς τῆς λῃστείας καὶ ν’ ἄρωμεν τὰς αἰτίας τῆς γεννήσεώς της καὶ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεώς της. Ὡς πρὸς τοὺς φυγοδίκους, ὁμολογῶ ὅτι τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας εὕρομεν καὶ ὡς πρὸς τοῦτο βελτιωμένην· καὶ ὅμως ἐν Πελοποννήσῳ ὑπάρχουσιν ἔτι 1500 φυγόδικοι. Τὸ κατ’ ἐμὲ, δὲν πιστεύω, ὅτι ὅλοι εἶναι πραγματικοὶ φυγόδικοι. Οἱ πλεῖστοι αὐτῶν, ἢ κακῶς καταδιώκονται, ἢ ἐσφαλμένως σημειοῦνται, ἢ δὲν διεγράφησαν ἀπὸ τοὺς καταλόγους. Οἱ τελευταῖον, λόγου χάριν, συλληφθέντες ἐν Μεσσηνίᾳ ὑπελογίσθησαν περὶ τοὺς 500· καὶ ὅμως ἐξ αὐτῶν ἐκρατήθησαν ὀλιγώτεροι τῶν 100, διότι οἱ λοιποὶ δὲν κατηγοροῦντο. Ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι ὁ ἀριθμὸς καὶ τῶν 1500 δὲν εἶναι ἀκριβής. Μὴ ταράττεσθε. Οἱ φυγόδικοι τῆς Πελοποννήσου, οἱ ὁποῖοι προσέτι δὲν ἀπεδείχθησαν ἐπικίνδυνοι, δὲν εἶναι τόσοι, ὅσοι ὑπολογίζονται. Καὶ ὅμως θέλουν καταδιωχθῆ καὶ συλληφθῆ. Ἰδοὺ ἡ κατάστασις τῆς δημοσίου ἀσφαλείας ὁποία εἶναι. Περὶ δὲ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τί νὰ εἴπω; Κατὰ δυστυχίαν ὡς πρὸς αὐτὴν εἴμεθα εἰς πολὺ χείρονα θέσιν. Ἡ χρῆσις τοῦ 1869, καὶ περὶ τούτου θέλει σᾶς κάμει ἐκτεταμένον λόγον ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παριστᾷ ἔλλειμμα 6½ ἑκατομμυρίων. Τὸ ἔλλειμμα τοῦτο, ὡς γνωρίζετε, ἐκαλύφθη ἀπὸ δάνεια· καὶ τὸ ταμεῖον ὡς πρὸς ταῦτα δὲν εὑρέθη ἐκ τούτου εἰς στενοχωρίαν. Ἡ χρῆσις τοῦ 1870 δὲν ἔκλεισεν ἔτι, ἀλλ’ ὑποτίθεται ὅτι καὶ ταύτης τὸ ἔλλειμμα θὰ ὑπερβῇ τὰ τρία ἑκατομμύρια. Ἡ δὲ κατάστασις τοῦ Ταμείου, ὅπως τὴν παρελάβομεν, εἶναι ἀθλία· τὴν παρελάβομεν δὲ καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπάρχει ἡ ἀφθονία τῶν εἰσπράξεων, διότι ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τοὺς γονίμους μῆνας, οἱ ὁποῖοι οὐχὶ μόνον δέον νὰ ἐπαρκοῦν εἰς τὰ ἴδια ἔξοδα, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀφίνουν περίσσευμα διὰ τοὺς μέλλοντας δανείζοντες αὐτοὺς ὡς ἀγόνους. Κατὰ δυστυχίαν ἐφέτος τὸ ἐναντίον συνέβη· μ’ ὅλας τὰς ἀόκνους προσπαθείας, τὰς ὁποίας ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις κατέβαλε διὰ νὰ εἰσπράξῃ τοὺς δημοσίους φόρους· μ’ ὅλην τὴν καταδίωξιν, τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν· μ’ ὅλας τὰς εἰσπράξεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε, τὴν στιγμὴν ταύτην τῶν γονίμων μηνῶν εἴτε τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν παρελάβομεν τὸ ὑπουργεῖον, εὕρομεν ἓν δάνειον πρὸς τὴν Τράπεζαν, τὸ ὁποῖον ἡ ἰδία προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε πραγματοποιήσει, ἀπλήρωτον, ἐξ 700,000 δρ. Ἐντὸς τοῦ ταμείου εὕρομεν 50,000 δραχμῶν μόνον καὶ ἕτερον χρέος ἀπαιτητὸν 750,000 δραχμῶν, ὥστε εὕρομεν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔλλειμμα χρηματικὸν 1,450,000, χρήματα δὲ 50,000. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ κατάστασις καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ ταμείου, ἥτις ἀδύνατον εἶναι νὰ παραταθῇ, χωρὶς νὰ ὑπερβῇ καὶ τὰ ὅρια αὐτὰ τῆς χρεωκοπίας· διότι ἔχει καὶ ἡ χρεωκοπία τὰ ὅριά της. Ἀνάγκη λοιπὸν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ τὴν προλάβωμεν καὶ νὰ φροντίσωμεν νὰ τὴν θεραπεύσωμεν. Κατὰ δυστυχίαν εἶναι, φαίνεται, τῆς τύχης μας νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὴν ἐξουσίαν εἰς τοιαύτας δυσκόλους περιστάσεις. Ὅτε καὶ κατὰ τὸ 1867 ἤλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἰς τὰς ἰδίας οἰκονομικὰς δυσκολίας εὑρέθημεν. Εἰς ἑκατομμύρια καὶ τότε ἀνέβαινε τὸ ἔλλειμμα ἐλάβομεν μέτρα τινὰ, τὰ ὁποῖα ἔφεραν τὴν ἰσοῤῥοπίαν, ἀλλὰ καὶ τὰ μέτρα ταῦτα ἐξεμεταλλεύθησαν καθ’ ἡμῶν· εἰς τὰς αὐτὰς δὲ δυσκολίας εὑρισκόμεθα καὶ ἤδη· ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν θεραπείαν, ἀλλ’ οὐχὶ διὰ φόρων καὶ δανείων, ἀλλὰ δι’ οἰκονομίας ἐντὸς τοῦ προϋπολογογισμοῦ. Ἰδοὺ τὸ χρέος μας, ἰδοὺ ὁ προορισμός μας ἂν ἐπιτύχωμεν, ἀνταποκρινόμεθα τότε εἰς τὴν ἀποστολήν μας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν σκοπὸν αὐτὸν πρέπει νὰ ὑποβάλωμεν πολὺν κόσμον εἰς θυσίας σκληρὰς καὶ μεγάλας· πιστεύω ὅτι καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἡ ὑποστήριξίς σας δὲν θὰ μᾶς λείψῃ· διότι ἐὰν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς θυσίας καὶ ἐξακολουθήσωμεν διὰ φόρων καὶ διὰ δανείων νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν ἰσοῤῥοπίαν, τὸ ἀποτέλεσμα βράδιον ἢ θᾶττον θέλει εἶναι αὐτὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ν’ ἀποφύγωμεν. Ἡ προσπάθεια λοιπὸν καὶ ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι, χωρὶς νὰ ἀγνοῶμεν πρὸς ποίας δυσκολίας πρόκειται νὰ παλαίσωμεν, ἵνα φέρωμεν τὴν ἰσοῤῥοπίαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἀληθῆ ἰσοῤῥοπίαν ἄνευ φόρων καὶ δανείων, καὶ οὐχὶ δι’ ἐλαττώσεως ἐξόδων, τὰ ὁποῖα αἱ περιστάσεις ἀναβιβάζουν καὶ καταβιβάζουν, καὶ ἂν ἄλλως σημειοῦνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ διὰ καταργήσεως ἐξόδων βεβαίων καὶ αὐθυπάρκτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθεια καὶ ἡ ἐπιθυμία μας (μάλιστα μάλιστα). Ἂν κατορθώσωμεν λοιπὸν τοῦτο, ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν ἐπιδοκιμασίαν καὶ τὴν ὑποστήριξίν σας. Σὺν τούτοις θὰ ἐπιδιώξωμεν καὶ μίαν ἄλλην ἰδέαν, ἡ ὁποία καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἀναποφεύκτως ἀναγκαία διὰ τὴν ἀληθῆ διοίκησιν τοῦ τόπου· ἡ ἰδέα αὕτη εἶναι ἡ τῆς ἀποκεντρώσεως. Θέλομεν ν’ ἀπαλλάξωμεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀπὸ βάρη, τῶν ὁποίων ἡ χρῆσις ποσῶς δὲν ὠφελεῖ οὔτε αὐτὴν, οὔτε τὸ ἔθνος. Θέλομεν νὰ δοθῇ ζωὴ περισσοτέρα εἰς τὸν δῆμον καὶ τὴν ἐπαρχίαν καθόσον ἀφορᾷ τὰ συμφέροντα καὶ τὰ δικαιώματα τὰ δημοτικὰ καὶ ἐπαρχιακά· καὶ ἀπὸ τὸν δῆμον δὲ καὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν θέλομεν ν’ ἀποκεντρώσωμεν ἐπίσης, ἐξουδετεροῦντες τὴν συγκεντρωτικὴν ἐνέργειαν τοῦ δημάρχου διὰ κατακερματισμοῦ τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ὡς ὄργανον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας διαχειρίζεται, καὶ οὕτω ν’ ἀφαιρέσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ κακοποιεῖν καὶ ἀφήσωμεν μόνην τὴν δύναμιν τοῦ ἀγαθοποιεῖ. Ὅθεν τὸ πρόγραμμά μας εἶναι, πολιτικὴ ἐξωτερικῶς εἰρηνικὴ, φιλικὴ πρὸς ὅλους· ἐσωτερικῶς οἰκονομικὴ ἰσοῤῥοπία ἄνευ νέων φόρων καὶ δανείων, καὶ ἀποκέντρωσις. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ στηρίξωμεν ὅλην τὴν ἐνέργειάν μας. Ἐννοεῖται δὲ (καὶ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ μέρος πολιτικοῦ προγράμματος, ἀλλ’ εἶναι τὸ στοιχειῶδες καθῆκον πάσης Κυβερνήσεως), ὅτι θέλομεν μετὰ τῆς αὐτῆς προθυμίας καὶ ἐπιμελείας ἐνασχοληθῆ καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς συγκοινωνίας, εἰς τὴν εἰσαγωγὴν σιδηροδρόμων καὶ ἐν γένει εἰς πᾶν ὅ,τι πᾶσα Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ πράττῃ, διότι ἄνευ τοιούτων εἶναι ἀδύνατον ἓν ἔθνος νὰ προοδεύσῃ. Ἂν τὸ πρόγραμμά μας αὐτὸ σᾶς ἱκανοποιῇ, ἂν θὰ τὸ ἀποδεχθῆτε ἐκ πεποιθήσεως καὶ μετὰ προηγουμένην συζήτησιν, τὴν ὁποίαν πολλάκις θὰ ἐπικαλεσθῶμεν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, φροντίζοντες ὥστε νὰ γίνηται ἡ συζήτησις ἀδελφικῶς καὶ φιλικῶς καὶ νὰ μὴ φθάσῃ μέχρις ἐχθρότητος, τότε ἡ ἀποστολή μας εὐοδοῦται· τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπιθυμία καὶ τοιαύτη θὰ ᾖναι ἡ προσπάθειά μας. Θέλομεν ὥστε τὰ μεγάλα τῆς Πατρίδος συμφέροντα, ὅλαι αἱ κυβερνητικαὶ ἰδέαι ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ νὰ συζητῶνται φιλικώτατα, καὶ ἡ ἐχθρότης νὰ μὴ φθάσῃ ποτὲ μέχρι τῆς διοικήσεως· διότι ἡ διοίκησις πρέπει νὰ μείνῃ ἀνεξάρτητος καὶ ἐκτὸς τῆς πολιτικῆς (χειροκροτήματα). Ἰδοὺ ποῖοι εἶναι οἱ σκοποί μας, ποῖαι αἱ διαθέσεις καὶ αἱ προσπάθειαί μας. Θέλομεν νὰ κατορθώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν, ὥστε ἂν ὑπάρχουν που τραχεῖαι διαιρέσεις καὶ ἄγρια πάθη νὰ παύσωσι. Θέλομεν νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα συνδιαλλακτικῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς καὶ ν’ ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ τὴν διοίκησιν πᾶν ὅ,τι δύναται νὰ κάμῃ αὐτὴν νὰ παρεκκλίνῃ ἀπὸ τὴν πορείαν της. Ἂν κατορθώσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, ἔχοντες, ὅπως ἐλπίζομεν τὴν ὑποστήριξίν σας, θὰ εἴπωμεν ἐξερχόμενοι τοῦ περιβόλου τούτου, ὅτι ἀνταπεκρίθημεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος καὶ εἰς τοὺς πόθους τοῦ Ἡγεμόνος, οἵτινες εἶναι ἡ πραγματικὴ διοίκησις, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος καὶ ἡ ὑλικὴ βελτίωσις τοῦ τόπου. (Ἐπιδοκιμασίαι, εὖγε! εὖγε! Χειροκροτήματα πανταχόθεν).

§5ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρὸ πολλοῦ ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη νὰ διαχωρισθῇ τοῦ κεντρικοῦ ταμείου ἡ ὑπηρεσία τῆς τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμείου καὶ ἐκείνης τῆς ἀποθήκης τοῦ χαρτοσήμου. Δύω ὑπεβλήθησαν νομοσχέδια κατὰ τὸ 1867 καὶ κατὰ τὸ 1868, ἀλλ’ ἕνεκα περιστατικῶν διαφόρων δὲν κατορθώθη νὰ συζητηθῶσι. Ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους, ἀναγκάζομαι νὰ ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς ά. ἀνάγνωσιν, καὶ νὰ συζητηθῇ. (Καταθέτει τὸ νομοσχέδιον μετὰ τῆς συνοδευούσης αὐτὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἰς τὸ προεδρεῖον, ἔχον ὡς ἕπεται·)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ἐπαρχ. Ταμείου Ἀττικῆς. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Κύριοι, Τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως Ἐπαρχ. Ταμείου Ἀττικῆς, περὶ οὗ προνοεῖ τὸ ὑπὸ τὴν ὑμετέραν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον, ἀνεγνώρισαν δύο προκάτοχοι Κυβερνήσεις, ἡ τοῦ 1867 καὶ ἐκείνη τοῦ 1868, αἵτινες συνέταξαν καὶ ὑπέβαλον περὶ τούτου ἴδιον ἑκάστη Νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἀμφότερα δι’ ἔλλειψιν χρόνου δὲν ἔφθασαν νὰ ἐπιψηφισθῶσιν. Ἡ ἀπό τινων ἐτῶν ἀνάπτυξις τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου, παρακωλύουσα τὴν ὁμαλὴν καὶ κανονικὴν πορείαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἀκριβεστέραν καὶ ἐπιμελεστέραν διαχείρισιν τῶν δημοσίων, δικαιολογεῖ τὴν σύστασιν Ἐπαρχ. Ταμείου Ἀττικῆς, ὑποσχομένου τὴν εὐχερεστέραν θεραπείαν τῶν κοινῶν ἀπαιτήσεων καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δημοσίων εἰσπράξεων. Ἡ σπουδαιότης τῆς ἀνάγκης συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τοῦ εἰρημένου Νομοσχεδίου τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ δι’ αὐτοῦ δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ δημόσιον διὰ προσθέτου τινὸς δαπάνης. Ἀπεναντίας, ὡς συνάγεται ἐκ τῆς κάτωθι παραθέσεως, προκύπτει οἰκονομία δραχμῶν 1200 ἐτησίως διὰ τῆς προτεινομένης μεταβολῆς. Διὰ τοὺς λόγους τούτους συνιστῶ τὸ κατεπεῖγον τῆς παραδοχῆς τοῦ εἰρημένου Νομοσχεδίου. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1870

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Δαπάνη κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους.

Κατὰ τὸ νομοσχέδιον.

Ταμεῖον σφραγιστοῦ χάρτου.

Ἐπαρχιακὸν ταμεῖον Ἀττικῆς.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ ἐπαρχιακοῦ ταμείου Ἀττικῆς καὶ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Κεντρικοῦ ταμείου. Ἄρθρον 1. Συνιστᾶται ἐπαρχιακὸν ταμεῖον Ἀττικῆς κατατασσόμενον εἰς τὴν 1ην τάξιν τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων. Ἄρθρον 2. Ἡ διαχείρισις τῆς γενικῆς ἀποθήκης τοῦ σφραγιστοῦ ἐν γένει χάρτου ἀνατίθεται εἰς ἴδιον ὑπάλληλον ὑπὸ τὸν τίτλον «Ταμίας τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου» μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν τμηματάρχου ά. ἢ βʹ. τάξεως. Ἡ γενικὴ ἀποθήκη ἐφοδιάζει τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα μὲ τὸν ἀπαιτούμενον σφραγιστὸν χάρτην κατὰ τὰς περὶ τούτου ὁδηγίας. Πᾶσα δὲ χρηματικὴ διαχείρισις ἀπαγορεύεται ἐν αὐτῇ. Παρὰ τῇ γενικῇ ἀποθήκῃ τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου ὑπηρετεῖ εἷς γραφεὺς βʹ. τάξεως καὶ εἷς κλητὴρ· χορηγοῦνται δὲ δι’ ἐπιχορήγησιν γραφείου ἄνευ λογοδοσίας δραχ. εἴκοσι κατὰ μῆνα. Ἄρθρον 3. Τὸ κεντρικὸν ταμεῖον ἔχον ἀνεξάρτητον τοῦ Ἐπαρ. ταμείου καὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου δικαιοδοσίαν, ὀργανίζεται ὡς ἑξῆς. Ἡ διαχείρισις τοῦ κεντρικοῦ ταμείου ἀνατίθεται εἰς ἕνα κεντρικὸν ταμίαν, ἔχοντα βαθμὸν καὶ μισθὸν νομάρχου. Παρὰ τῷ κεντρικῷ ταμείῳ διορίζονται προσέτι· Εἷς γραμματεὺς μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ. τάξεως. Εἷς γραφεὺς ά. τάξεως. Εἷς κλητήρ. Χορηγοῦνται προσέτι δι’ ἐπιχορήγησιν γραφείου ἄνευ λογοδοσίας δραχ. πεντήκοντα κατὰ μῆνα. Ἄρθρον 4. Ὁ κεντρικὸς ταμίας δίδει ἐγγύησιν εἴτε εἰς χρήματα, εἴτε εἰς ὁμολογίας ἐθνικῶν δανείων, στηριζομένων εἰς νόμους, μετὰ τὸ 1861 ἐκδοθέντας, εἴτε εἰς μετοχὰς τῆς ἐθνικῆς ἢ ἄλλης διὰ νόμου ἀνεγνωρισμένης τραπέζης ἐκ δραχ. 16,000. Ὁ ἐπὶ τῆς γενικῆς ἀποθήκης τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου δραχ. 12,000. Ἡ ἐγγύησις δύναται νὰ δοθῇ εἰς ἀκίνητα κτήματα μόνον κατὰ τὰ τρία τέταρτα τοῦ ἀνωτέρω ὁρισθέντος ποσοῦ, πάντοτε ὅμως ἀξίας διπλασίας. Ἄρθρον 5. Οἱ γραφεῖς καὶ οἱ κλητῆρες τοῦ κεντρικοῦ ταμείου καὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς ἐν τοῖς ὑπουργείοις, διορίζονται δὲ ἐπὶ τῇ προτάσει τῶν προϊσταμένων αὐτῶν. Ἄρθρον 6. Αἱ θέσεις τῶν παρὰ τῷ κεντρικῷ ταμείῳ ὑποταμιῶν καταργοῦνται, ὡς καὶ πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὰς τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 7. Διὰ Β. διατάγματος κανονισθήσονται εἰδικώτερον τὰ περὶ καθηκόντων, λογοδοσίας καὶ εὐθύνης τοῦ κεντρικοῦ ταμίου καὶ τοῦ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου ταμίου. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

§6ΤΙΝΕΣ. Νὰ γίνουν αἱ ἐπιτροπαὶ πρῶτον.

§7ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. οἰκονομικῶν). Ἐπειδὴ εἶναι ἀνεγνωρισμένη ἡ ἀνάγκη αὕτη ὑπεβλήθη δὶς τοιοῦτο νομοσχέδιον ἀπὸ δύο Κυβερνήσεις· εἶναι ἀνάγκη νὰ τελειώσῃ πρὶν τελειώσῃ τὸ ἔτος, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἔχω ν’ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ Δου τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν (θόρυβος).

§10ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Χαίρω, κύριοι, καὶ ἐγώ, διότι ὁ Κ. πρωθυπουργὸς ὡμολόγησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ἔννοιαν, τὴν συνδρομὴν καὶ τὴν ὑποστήριξιν ὅλης τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἐκ προοιμίων ὑπόσχεται εἰς τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ, κύριοι, νὰ συγχαρῶ τὸ ὑπουργεῖον κατὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀληθῶν προαιρέσεων καὶ ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ Κ. πρωθυπουργὸς ἔκαμε. Πιστεύω, ὅτι θὰ δώσω καὶ ἐγὼ τὴν μικράν μου συνδρομὴν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλά, κύριοι, ἂς ἐκπληρώνωμεν οἴκοθεν καὶ ὑπουργοὶ καὶ βουλευταὶ τὰς ὑποχρεώσεις μας, τὰς ὁποίας μᾶς ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον καὶ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς πατρίδος, διὰ νὰ μὴ προκαλώμεθα ἑκάστοτε εἰς τοῦτο καὶ παρεξηγώμεθα ἐκ προκαταλήψεως, ὅτι ἡ πρόκλησις σκοπὸν ἔχει νὰ ἀντιπολιτευθῇ, ἢ καταφερθῇ κατὰ τοῦ δεῖνος ἢ δεῖνος προσώπου. Ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἔθνους, ἡ Βουλή, ὡς εἶπεν ὁ Κ. πρωθυπουργός, ἀπουσιάζει ἓν καὶ ἐπέκεινα ἔτος. Νόμιμος τῷ ὄντι ἀπουσίασις, ἀλλ’ ἔκτακτος καὶ σπανία, διότι κατὰ τὸ Σύνταγμα ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀπουσιάζῃ περισσότερον τῶν 6 ἢ 8 τὸ πολὺ μηνῶν τοῦ ἔτους· καὶ ὅμως ἀπουσιάζει ἤδη 13 μῆνας. Κατὰ δὲ τὴν μεγάλην ταύτην ἀπουσίασιν τῆς Βουλῆς, κύριοι, ἔλαβαν χώραν σπουδαῖα συμβάντα· καὶ πρῶτον, κύριοι, τὰ στυγερὰ κακουργήματα τοῦ Δήλεσι, τὰ ὁποῖα κατεπίκραναν καὶ κατελύπησαν ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὅλους τοὺς ὁμογενεῖς, κατετάραξαν τὴν Εὐρώπην, κατελύπησαν τὴν Ἀγγλίαν· ἐν τῷ κοινοβουλίῳ τοῦ μεγάλου τούτου Κράτους, οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλὰ πολλάκις ἐγένετο λόγος καὶ λόγος σπουδαῖος, καὶ ἡ Ἑλλὰς δυστυχῶς διατελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος μαύρης καὶ ἀδίκου μομφῆς. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ καθαρίσωμεν τὴν θέσιν μας, τὴν θέσιν τῆς πατρίδος μας διὰ τῆς ἀληθείας καὶ μόνον διὰ τῆς ἀληθείας ἐνώπιον τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς εὐεργέτιδος δυνάμεως τῆς Ἀγγλίας· ἑπομένως κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, κύριοι, καὶ ἡ πολιτικὴ κατάστασίς μας κάπως ἐχώλανεν· τρεῖς δὲ ὑπουργικαὶ μεταβολαὶ ἔλαβον χώραν, κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, ὁ δὲ κύριος πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὡς ἠκούσατε προχθές, ἐξέφρασε σχετικὰς ἰδέας, ἴσως καὶ πέραν ἀκόμη τοῦ δέοντος. Πιστεύω λοιπόν, κύριοι, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι κύριοι ὑπουργοὶ θὰ δώσωσιν πληροφορίας δι’ ἀμφότερα τὰ ἀντικείμενα ταῦτα (ψιθυρισμοί). Ἀλλὰ ἄν, κύριοι, δὲν θελήσωσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ νὰ δώσουν τὰς πληροφορίας αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁμιλήσουν πρῶτοι, ὅπερ καὶ εὔχομαι, τότε ἐξ ἀνάγκης θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐγὼ καὶ περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ περὶ τοῦ ἄλλου ἀντικειμένου, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν (ψιθυρισμοί). Κύριοι, ἐκ τῶν πρώτων, ἐκ τῶν τακτικῶν, ἐκ τῶν σπουδαίων ἔργων τῆς Βουλῆς τὰ σπουδαιότερα, τὰ τακτικώτερα, τὰ ἀναγκαιότερα εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προεῖπον, καὶ ἐκεῖθεν πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν τὰ τακτικά μας ἔργα. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐν λόγῳ συζητήσεως (θόρυβος).

§11ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὰς ἑορτὰς (ψιθυρισμοί).

§12ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὅταν ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας του ὁ κ. βουλευτὴς θέλει λάβει τὴν ἀνήκουσαν ἀπάντησιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λέκας.

§14ΛΕΚΚΑΣ. Ὁ κύριος πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνήγγειλεν, ὅτι ἡ πρόοδος τοῦ τόπου καὶ ἡ ἐπίμονος θέλησις τοῦ Ἡγεμόνος ἐγγυῶνται τὴν πλήρη πραγματοποίησιν τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. Εἶναι ἀληθὲς κ. πρόεδρε;

§15ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀγγελία. Εἶπον ὅτι ὀφείλετε...... Εἶναι μία ἱστορία αὐτή.

§16ΛΕΚΚΑΣ. Μία ἱστορία μάλιστα· εἰς τοιαύτην ἱστορίαν, ἢ ἰδέαν ὅπως θέλετε, ἡ καρδία παντὸς ἕλληνος δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀγάλλεται. Καὶ μετὰ τῆς ἀρχῆς ταύτης μᾶς εἶπε, καλῶς ὡρίσατε. Λέγομεν τοῖς κυρίοις ὑπουργοῖς καὶ ἡμεῖς καλῶς σᾶς εὕρομεν. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀμετάθετον καὶ ἀμετάτρεπτον τὴν θέλησιν νὰ σᾶς ὑποστηρίξωμεν, κύριοι ὑπουργοὶ, εἰς πᾶν καλὸν, εἰς πᾶν εἰλικρινὲς καὶ μὴ ἐκ μονομερείας παρὰ πρὸς καλὸν τοῦ τόπου γενόμενον, καὶ θὰ τὸ ἴδητε, καὶ σᾶς ὑποσχόμεθα· καὶ καθόσον μὲν ἀφορᾷ ἅπαντα τὰ ὑπόλοιπα νομοσχέδια, ἅπαντα τὰ διάφορα ἔργα, ἐπειδὴ εἶναι περιπεπλεγμένα εἴτε μὲ τὴν πολιτικὴν, εἴτε μὲ τὴν λογιστικότητα παρελθόντων ἐτῶν, δὲν δυνάμεθα δυστυχῶς, διότι ἐγκλείονται καὶ ἀτομικὰ συμφέροντα, ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν γνώμην μας· καθόσον ἀφορᾷ ὅμως ἓν ἀντικείμενον, διότι σᾶς βλέπομεν μὲ τόσην καλὴν θέλησιν, μὲ τόσην καλὴν καρδίαν, κύριοι ὑπουργοὶ, νὰ παρουσιάζεσθε εἰς τὸ κοινοβούλιον, τολμῶμεν ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐπιφέρωμεν μικρὰς παρατηρήσεις, ἰδίως ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Ἀναντίῤῥητον εἶναι, κύριοι, ὅτι ὕστερον ἀπὸ τὰ πολύκλαυστα ἀτυχήματα τοῦ δημοσίου καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Ζαΐμη, καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη ἐπέστησαν τὴν προσοχήν των ἐπὶ τῆς καταδιώξεως, ἐπὶ τῆς τιμωρίας, ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τῆς δικαιοσύνης εἰς τοὺς πάσχοντας κατὰ τῶν τεράτων, τὰ ὁποῖα ἐμόλυναν καὶ μολύνουν τὸν τόπον μας καὶ προσῆψαν μελαίνας κηλῖδας εἰς τὴν τάλαιναν πατρίδα μας· ἀλλὰ τοῦτο, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐνθαῤῥύνῃ πολύ. Ἡ τιμωρία τῶν κακούργων, κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶναι πρόοδος πρὸς τὴν δημόσιον ἀσφάλειαν· ἡ ἄρσις τῶν αἰτίων, τῶν παραγόντων τὰ ἐλεεινὰ ταῦτα ὄντα, μόνον εἶναι ἡ ὁδὸς πρὸς τὴν μέλλουσαν εὐδαιμονίαν τοῦ τόπου μας. Δὲν εἶναι πολὺ, κατ’ ἐμὲ, κύριοι, νὰ δαπανᾷ τὸ ἔθνος ὀκτὼ ἑκατομμύρια καὶ νὰ ἔχῃ δέκα χιλιάδας ἄνδρας (διάφοροι φωναί, δεκαπέντε). Σᾶς παρακαλῶ, δὲν πρόκειται περὶ ἀπολογισμοῦ σήμερον, καὶ ἐγὼ προσθέτω ὅλον σχεδὸν τὸν στρατόν του διὰ ἑκατὸν ἢ διακόσια ἄθλια, ἐξευτελεστικὰ, ἐλεεινὰ τέρατα καὶ πληγὰς τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ἀξιέπαινοι αἱ Κυβερνήσεις διὰ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἔφεραν, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, δὲν μ’ εὐχαριστεῖ τὸ τοιοῦτον. Ποῦ νὰ εὑρεθῇ ἡ θεραπεία; Εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ἀρχῆς. Ποῦ ἡ ἀρχή; νὰ τὴν ζητήσωμεν. Κατ’ ἐμὲ, κύριοι, τὸ κακὸν δὲν θεραπεύεται μὲ χαρτίδια καὶ νομίδια, θεραπεύεται μὲ τὴν θέλησιν καὶ τὸν πατριωτισμόν μας, μὲ τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν θέλησιν τοῦ τόπου. Ἠξεύρετε πόθεν ἔρχεται ὁ ληστεύων ἐν τῇ κοινωνίᾳ; καὶ αὐτὸ τὸ ἐλεεινὸν ὂν, ὅσῳ ἀπονενοημένον καὶ ἂν ᾖναι, ἠξεύρει τοὺς κινδύνους, τὰς ταλαιπωρίας, τὰς ποινὰς, ἠξεύρει ἐπὶ τέλους τὸ δικαστήριον καὶ τὴν λαιμητόμον· ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι τὸ αἴτιον ὑπάρχει πολὺ μακράν; ὄχι· πολὺ πλησίον εἶναι· εἰς ἡμᾶς ἔγκειται αὐτό. Ἡ φύσις τοῦ Ἕλληνος δὲν εἶναι κακοῦργος, ἡ φύσις τοῦ Ἕλληνος εἶναι εὐγενὴς, εἶναι καλή· τὸ ἠξεύρετε ὅλοι, ὡς ἀνήκοντες εἰς ἐπαρχίας, καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ. Ὁ νομάρχης, ὁ δήμαρχος, ὁ πάρεδρος, ὁ εἰσαγγελεὺς δεικνύει τὰ βήματα πρὸς τὴν λῃστείαν. Ἀπ’ αὐτὸ τὸ βῆμα, σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, θὰ λέγω πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, ὅσον πικρὰ καὶ ἂν ᾖναι· ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς καθ’ ὃν τὸ τέκνον, φερ’ εἰπεῖν, τοῦ Δημητρίου Γεωργίου καὶ τὸ ἐδικόν μου, ἢ τοῦ δημάρχου νὰ ἐγγράφεται εἰς τὸν στρατολογικὸν πίνακα, καὶ τίθεται μόνον ὁ πρῶτος ἢ ἄλλος τις ἀνίσχυρος, καὶ τότε ὁ ἀδικούμενος, καὶ μὴ εὑρίσκων εὐκόλως δίκαιον, τί θέλετε νὰ πράξῃ; ἐννοούμεθα νομίζω κάλλιστα, καὶ τῶν φρονίμων ὀλίγα. Δύνασθε λοιπὸν, κύριοι ὑπουργοὶ, ἔχετε τὴν θέλησιν, καὶ βεβαίως τὴν ἔχετε, νὰ εὕρωμεν ἓν μέσον θεραπείας νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν προστασίαν τοῦ εἰσαγγελέως ἢ τοῦ νομάρχου; τὴν κατάχρησιν τοῦ παρέδρου, τοῦ δημάρχου κτλ.; τότε μόνον δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν εὐχάριστα ἀποτελέσματα (θόρυβος).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§18ΛΕΚΚΑΣ. Ὁρίσατε ἀπ’ ἐδῶ καὶ συζητήσατε. Τοῦτο εἶναι ἡ πρώτη καὶ κυρία αἰτία τοῦ κακοῦ· πρὸς καταστροφὴν τοῦ κακοῦ, διότι δὲν θέλω νὰ δεχθῶ, ὅτι ἡ φύσις τοῦ Ἕλληνος ῥέπει πρὸς τὸ κακουργεῖν. Θέλομεν τὴν θεραπείαν τούτου, κύριοι, οὐχὶ διὰ νόμου, οὐχὶ διὰ χαρτιῶν, ἀλλὰ διὰ τάσεων πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς συγκοινωνίας, πρὸς ἐκπολιτισμὸν τῶν κατοίκων, ἰδίως τῶν μεθορίων Νομῶν, διοργάνωσιν τοῦ στρατῶν, τακτοποίησιν τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς· τόσα ἀντικείμενα διὰ τὰ ὁποῖα ἐκ πρώτης ὄψεως εἷς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θὰ εἴπῃ, τί λέγει αὐτὸς ὁ εὐλογημένος ἄνθρωπος, εἶναι εἰς τὰ καλά του ἢ κἄτι τι ἄλλο τρέχει, ἂς ἴδωμεν αὐτὰ τὰ σοβαρὰ πράγματα, ἂς τὰ συζητήσωμεν διὰ νὰ πεισθῶμεν ἂν πράγματι δύνανται νὰ ἔχωσι μίαν λύσιν ἢ ὄχι. Βεβαίως, κύριοι, διὰ νὰ σχηματίσῃ τις συγκοινωνίας εἰς ἕνα τόπον καὶ ἰδίως τὸν ἑλληνικὸν, ἀπαιτεῖται καὶ χρόνος καὶ κεφάλαια, καὶ.... καὶ.... ἀλλ’ ἐκ τῶν πολλῶν τούτων ἀπαιτουμένων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἔναρξις μικρὰ, ἥτις βαδίζουσα ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὕστερον ἀπὸ τριάκοντα ἐτῶν βασιλείαν δὲν τὸ ἔχομεν, διότι δὲν ἠρχίσαμεν; Διοργάνωσις τοῦ στρατοῦ· ἄλλη νέα ἰδέα, ἄλλος παραλογισμός· ἴσως κάμει, ὥστε τὸ ἄτομον νὰ ἐκπληρῇ τὸ καθῆκόν του δεόντως, κύριοι. Ἀναντίῤῥητον, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπαρτίζεται ἀπὸ στοιχεῖα ἀξιόλογα, κατὰ γενικὸν κανόνα δὲν ἀμοιρεῖ γενναιότητος, ἔχει στρατιώτας πειθαρχοῦντας, ὑπαξιωματικοὺς ἀξιολόγους καὶ ἀξιωματικοὺς καὶ τὸ καθῆκόν τους γνωρίζοντας πρός τε τὸν στρατὸν καὶ τὸ ἔθνος, καὶ ἂν θέλητε τοὺς πλείστους ἐξ αὐτῶν, κάμνοντας τιμὴν οὐχὶ μόνον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν, ἀλλὰ καὶ δυναμένους νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ εἰς ἄλλον στρατόν· ἀλλ’ ἠξεύρετε, κύριοι, μὲ τὰ καταστατικὰ καὶ τὰς θελήσεις τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, τί εἶναι αὐτὴ ἡ πολύτιμος ζύμη; Ὅ,τι εἶπεν ἄλλοτε εἷς σοφὸς, «ξύλα τε καὶ πλίνθοι καὶ κέραμοι» πρὸς οἰκοδομὴν ἀξιόλογον ὑλικὸν, ἀτάκτως ἐῤῥιμμένον, καὶ ἠξεύρετε εἰς τί εἶναι χρήσιμον; εἰς οὐδέν. Ἔχετε τὸν καλὸν, τὸν ἀξιόλογον Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ τὸν στέλλετε εἰς τὴν καταδίωξιν, καὶ τὸν στέλλετε γυμνὸν ἄνευ κάππας· ἔχετε τὸν ὑπαξιωματικὸν καὶ τὸν ἔχετε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι τοῦ ἐθέσατε τετρακοσίους ἀνθυπασπιστὰς καὶ κάμνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ μὴ κάμῃ, διότι τὸν τιμωροῦν οἱ κανονισμοί. Ἔχετε τοὺς ἀνθυπασπιστὰς, τοὺς ὁποίους ἔφερε μία μεταπολίτευσις, τοὺς λέγετε ὅτι πρέπει νὰ ἀποθάνουν εἰς αὐτὸν τὸν βαθμόν· τί περιμένετε ἀπὸ αὐτούς; πῶς δύνανται οὗτοι νὰ ὑπηρετοῦσι μὲ ζῆλον ἰδίως κατὰ τῆς λῃστείας; Ἐὰν λοιπὸν δυνηθῇ ὁ πατριωτισμός σας νὰ εὕρῃ μίαν διέξοδον διὰ νέας ἀναδιοργανώσεως αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῶν ἀτόμων καὶ τοῦ ἔθνους, τότε ἔχετε ἀποτέλεσμα κατὰ τῆς λῃστείας καὶ ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Τὸ τελευταῖον εἶναι τὸ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς· ζήτημα σκανδαλῶδες, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἴσως ἤθελε θεωρηθῇ ὡς ἄθικτον, ὡς ἀπρόσβλητον· ἀλλ’ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, ὅπου συζητοῦνται τὰ μεγαλείτερα ἐθνικὰ συμφέροντα, καὶ τὸ ἀντικείμενον τῆς δημοσίου ἀσφαλείας εἶναι καὶ πρέπει νὰ ᾖναι καὶ ἔσεται τὸ μέγιστον, πρέπει νὰ συζητηθῇ. Ἀθλιεστέρα ὁροθετικὴ γραμμὴ, κύριοι, μεταξὺ δύο ὁμόρων ἐπικρατειῶν, οἷα εἶναι τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς γείτονος δυνάμεως, δὲν ἠδύνατό ποτε νὰ ὑπάρξῃ, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἠθικὴν ἀνάπτυξιν τῶν τὰ πέριξ μέρη κατοικούντων ὑπηκόων τῶν δύο ἐπικρατειῶν. Κακουργῶν τις, κύριοι, εἰς τὴν Σούρπην δύναται ἀξιόλογα ὕστερον ἀπὸ ἥμισυ, ἓν τέταρτον λεπτοῦ, νὰ εὑρίσκηται εἰς ξένην ἐπικράτειαν· ἀπὸ τοῦ στομίου τῆς Σούρπης τοῦ Κλησοβοῦ καὶ ὀρνίθια ἀκωλύτως διέρχονται. Περνῶντες ἀπὸ ταύτης εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην καὶ ἄνωθεν, ἠξεύρετε τί ἀπαντᾷ; ῥεύματά τινα δυνάμενα νὰ κρύπτωσι τοὺς κακούργους καὶ οὐδὲν ἕτερον. Ὅταν ἀνέλθητε δὲ ἀπὸ τὴν Δραμπάλα Γιαννιτσοῦ εἰς τὰ Λάπατα, πιστεύσατε, κύριοι, εἶναι ὁμαλώτερα μέρη ἀπό τινας ὁδοὺς τῆς Ἀττικῆς. Εἶναι δυνατὸν εἰς τοιαύτην ὁροθετικὴν γραμμὴν κακοῦργοι νὰ φυλάττωνται, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ κάμητε μίαν ἄλυσσον στρατοῦ ἐκ τῆς Ἀμαλιαπόλεως μέχρι τοῦ Ἀκτίου; ἀλλὰ θὰ μᾶς εἴπητε ὁποία ἔσεται ἡ φωνὴ τῆς Ἑλλάδος εἰς τοιαύτην ὑπόθεσιν διπλωματικήν; βεβαίως, φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· οὐχὶ, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἔχω ἐναντίαν πεποίθησιν· ἂν εὑρίσκωνται πέντε, δέκα νὰ λέγουν, ὅτι δὲν δυνάμεθα ν’ ἀνθέξωμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν πραγμάτων, δὲν ἀρκεῖ τοῦτο, διότι δυστυχῶς εἴτε οἱ ἄνθρωποι τῶν μερῶν ἐκείνων, εἴτε ἴσως ἡ τακτικὴ τῆς γείτονος δυνάμεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἔχῃ τὸ φυτώριον, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς προμηθεύῃ ἑκάστοτε τὰ ἄθλια αὑτοῦ προϊόντα. Ὡς ἐκ τούτου καὶ Βουλὴ καὶ Κυβέρνησις ὀφείλουσι νὰ ἐκθέσωσι ὅπου δεῖ τὸ κακὸν καὶ νὰ ἐπιζητήσωσι τὴν θεραπείαν αὐτοῦ. Λυποῦμαι, διότι ἐκτὸς τῶν δύο ὑπουργῶν, οἵτινες εἶναι παρόντες, δὲν εἶναι ἐδῶ καὶ ὁ κύριος πρωθυπουργός.

§19ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ἴδιον εἶναι εἴμεθα ἡμεῖς.

§20ΛΕΚΚΑΣ. Διὰ νὰ ἀνακεφαλαιώσω τὰς ἰδέας μου. Ἐπειδὴ σήμερον ἐν εἴδει προεισαγωγῆς πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν δὲν εὐτυχήσωμεν διὰ τῆς ἀμοιβαίας συνδρομῆς νὰ λάβωμεν μέτρα σχετικὰ μὲ ὅσα εἶπον, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν ὅσους λῃστὰς εὐτυχήσετε νὰ φονεύσητε, κ. ὑπουργοὶ, μὲ συγχωρεῖτε νὰ εἴπω τὸ κοινὸν ἐκεῖνο λόγιον, μίαν τρύπαν εἰς τὸ νερὸν θὰ κάμετε, ἐὰν δὲν ληφθῶσι μέτρα κατὰ τῆς ῥιζικῆς καταστροφῆς τοῦ κακοῦ τῆς παραγωγῆς τῆς λῃστείας. Ἡμεῖς ὀφείλομεν αὐτὸ νὰ τὸ συστήσωμεν, νὰ τὸ ἀναφέρωμεν πολλάκις, νὰ μεταχειρισθῶμεν πᾶν μέσον ὅπως πείσωμεν τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ μὲ τοιαῦτα ὅρια, καὶ οἱ προστάται μας ἂς ἀποφασίσωσιν ὅ,τι δίκαιον.

§21ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τὸ τέταρτον τμῆμα καταθέτει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν Σπετζῶν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἕβδομον τμῆμα ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς τῆς συνεδριάσεως θὰ φέρῃ τὴν ἐδικήν του.

§23ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω μίαν ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν δι’ ἀγορὰν γαιανθράκων· νὰ ἀναγνωσθῇ, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή. (Καταθέτει αὐτὴν εἰς τὸ προεδρεῖον)

§24Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ σύνταγμα· ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν κακὴν ἀρχήν. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ πίστωσις, ἀλλὰ νὰ τυπωθῇ, νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της, νὰ ἀναγνωσθῇ, καὶ τότε δύναται κατεπειγόντως νὰ συζητηθῇ· ἄλλως δὲν κάμνομεν ἄλλο παρὰ μίαν κακὴν ἀρχήν.

§25ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ὑπέβαλον μόνον.

§26ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει).

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 23,418 εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1870 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. εἴκοσι τριῶν χιλιάδων τετρακοσίων δέκα ὀκτὼ, ἀριθ. 23,418, καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ Κεφάλ. Βʹ. ἄρθρον 5 «Γαιάνθρακες». Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς

Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικ. ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ἀριθ. Πρωτ. 7637. Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ὁ προκάτοχος ἡμῶν ὑπουργὸς ἠγόρασε παρά τινος πλοιάρχου ὀνόματι Σούρεσων φορτίον γαιανθράκων τόνων 612 πρὸς σελήνια 25, ἤτοι δραχμὰς 35, περίπου τὸν τόνον, διέταξε δὲ τὸν ὑπολιμενάρχην Πειραιῶς νὰ παραλάβῃ τὸ ἀνωτέρω φορτίον καὶ νὰ ἐναποθέσῃ αὐτὸ εἰς τὰς δημοσίας ἀποθήκας. Χθὲς ἀπεπερατώθη ἡ παράδοσις τοῦ φορτίου καὶ σήμερον παρουσιασθεὶς ὁ εἰρημένος πλοίαρχος αἰτεῖ τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ. Ἐξετάσαντες, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ πρὸς τοῦτο ἀναγκαία πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ λήγοντος ἔτους, ἐπληροφορήθημεν ὅτι αὕτη ἐξηντλήθη ἤδη, ἀλλ’ ὅτι ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς ἀπεφάσισε τὴν ἀγορὰν ἕνεκα τῆς εὐθηνίας καὶ τῆς τῶν γαιανθράκων καλῆς ποιότητος.

Ἐξαιτοῦμαι συμπληρωτικὴν πίστωσιν ἐπὶ τοῦ κεφαλ. Βʹ. ἄρθρ. 5 τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ παρακαλῶ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ὅπως, εὐαρεστούμενον, ἐγκρίνῃ αὐτήν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 18 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς

ΠΕΡ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§28ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν διὰ νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεώς μου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος λέγει νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε.

§30ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὰς ἑορτάς.

§31ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὰ ἀντικείμενα, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις, συμπεριλαμβάνει καὶ τὴν κυβέρνησιν τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέρος, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Χατζῖσκον νὰ διατυπώσῃ ἀκριβῶς τὰ ἀντικείμενα, εἰς τὰ ὁποῖα θέλει περιστραφῆ ἡ συζήτησις, ὥστε νὰ ἤμεθα ἐν γνώσει τοῦ συζητηθησομένου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος ἔκαμεν ἐπερώτησιν ἢ πρότασιν;

§33ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νὰ ἐξηγηθῶ ἐκ νέου· ἔκαμα τὴν πρόκλησιν αὐτὴν, διότι οἴκοθεν καὶ ὑπουργοὶ καὶ βουλευταὶ πρέπει νὰ ἐκπληρῶμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας· εἶπον ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπουσίασεν ἓν ἔτος, ὅτι ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ, συνέβησαν πολλὰ καὶ σπουδαῖα, συνέβη τὸ μέγα δυστύχημα, τὸ ὁποῖον εἶδε τὴν Ἑλλάδα καταβεβλημένην δι’ ἐσχάτης μομφῆς· εἶπον ὅτι καὶ μεταβολαὶ ὑπουργικαὶ ἔλαβον χώραν, καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ πρόεδρος ἔθιξε τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ πέραν τοῦ δέοντος. Λοιπὸν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἐὰν θέλουν, νὰ λάβουν πρῶτοι τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῶν, καλῶς· ἐὰν δὲν θέλουν τὸν λαμβάνω ἐγὼ, καὶ διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ προσδιορίσῃ ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνετε νὰ συζητηθῇ π. χ. ἡ ὑπόθεσις τοῦ Δήλεσι· τώρα ἀναγγέλλετε μόνον, ὅτι εἰς μίαν ἡμέραν ἀόριστον θὰ λάβετε τὸν λόγον· πρὸς τὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα;

§35ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα προσέθεσα, διότι αὐτὸ ἦτο ἓν ἀπὸ τὰ τακτικώτερα καὶ σπουδαιότερα ἔργα τῆς Βουλῆς, νὰ καθαρίσῃ τὴν θέσιν του τὸ ἔθνος ἀπέναντι τῆς ἀδίκου μομφῆς. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα, καὶ ὡς τοιαύτην προτείνω τὴν 8 Ἰανουαρίου.

§36ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. βουλευτοῦ διαιρεῖται εἰς δύω.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγγελία μόνον ἔγεινεν, ὅτι εἰς ὡρισμένην ἡμέραν, τὴν ὀγδόην μετὰ τὰς ἑορτὰς, θὰ ὁμιλήσῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§38ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατὰ τὴν κρίσιν μου, διαιρεῖται εἰς δύω, εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Δήλεσι, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. βουλευτὴς ζητεῖ πληροφορίας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι βεβαίως ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἴπῃ τί συνέβη καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὕτη· νομίζω, ὅτι οὕτως ἀντιληφθεὶς, καλῶς ἐνόησα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Χατζίσκου... Τὸ ἄλλο καθῆκον, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότατον, δὲν δύνανται νὰ τὸ ζητήσωσιν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν· ἐὰν θέλωσιν οἱ βουλευταὶ ἐρωτῶσι τοὺς παραιτηθέντας ὑπουργοὺς, διὰ ποῖον λόγον παρῃτήθησαν καὶ ἐπῆλθεν ἡ μεταβολή.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι ὁ κ. Χατζίσκος, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τὸ ἐνόησα οὕτω.

§40ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Θέλει ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας του καὶ ὡς μέλος τῆς Βουλῆς νὰ μάθῃ καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως· αὐτοὺς βεβαίως δὲν τοὺς γνωρίζουν παρὰ οἱ παραιτηθέντες ὑπουργοί.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Χατζίσκος ἀναγγέλλει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ λάβῃ τὸν λόγον τὴν 8 Ἰανουαρίου.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριοι, νὰ κάμω δύω παρατηρήσεις, ὅτι εἶναι πρόωρα ὅλα αὐτὰ, διότι ἡ Βουλὴ εἰσέτι δὲν κατηρτίσθη· ὅταν καταρτισθῇ, τότε τακτοποιεῖ τὰς ἐργασίας της. Ἐπιθυμῶ καὶ εὔχομαι νὰ γίνωνται ἐπερωτήσεις, καὶ πρέπει νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν τῶν συμβαινόντων, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι πρόωρον τὸ τοιοῦτον· τώρα ἂς τακτοποιήσωμεν προηγουμένως τὰς ἀρχάς, ἃς προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν, καὶ κατόπιν ἔχομεν καιρὸν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὰ παρελθόντα καὶ τὰ παρόντα. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἐκφράζω μίαν εὐχήν, μίαν παράκλησιν, ἂν θέλετε νὰ δώσωμεν μεγάλην προσοχὴν ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων τὰ σπουδαιότερα συμφέροντα τοῦ ἔθνους, καὶ τοιαῦτα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ὁ κύριος πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλεν, τοὐτέστι τὸ περὶ λῃστείας, τὸ περὶ διανομῆς τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ τὸ περὶ λύσεως τοῦ ζητήματος τῶν παρανόμων φυτειῶν· εἶναι ζητήματα τὸ πρῶτον ἐνδιαφέρον ὁλόκληρον κοινωνίαν, τὰ δεύτερα ἐπιβάλλονται ἀπὸ ἀποφάσεις ἐθνικῶν συνελεύσεων, τὰς ὁποίας κατὰ δυστυχίαν οὐδεμία Βουλὴ εἰς οὐδεμίαν περίοδον καὶ οὐδεμία κυβέρνησις ἦλθεν ὅπως κατὰ προτίμησιν εἰσαγάγῃ καὶ προκαλέσῃ τὴν λύσιν αὐτῶν. Χαίρω, κύριοι, καὶ ὡς ἄτομον καὶ ὡς βουλευτὴς ἀνήκων εἰς μίαν τῶν ἀποχρώσεων αὐτῆς, χαίρω διὰ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὁ πρόεδρος τοῦ παρόντος ὑπουργείου ἐξέθεσεν· ὁμολογῶ ὅτι ἀποδέχομαι τὰς ἀρχὰς αὐτάς. Ἀλλὰ, κύριοι, συγχωρήσατέ μοι, ὅτι δίδω μεγίστην προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα τῆς καλῆς διοικήσεως· ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἐμφορεῖται ὑπὸ τοιούτων ἰδεῶν ἡ παροῦσα κυβέρνησις, ὁσαιδήποτε διαιρέσεις καὶ ἂν ὑπάρχωσι ἐν τῷ κοινοβουλίῳ, ὅτι ἐν τῷ μικρῷ τούτῳ κράτει, ἡ ἐξουσία δύναται νὰ ἐπενεργήσῃ ἐπὶ τῆς διαιρέσεως καὶ νὰ σβύσῃ καὶ κατευνάσῃ τὰ πάθη. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν κυβέρνησιν, οὐχὶ ὡς βουλευτὴς, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄτομον ἀνῆκον Νομὸν, εἰς τὸν ὁποῖον κατεσπάραξαν ἄγρια πάθη, καὶ συνιστῶ εἰς αὐτὴν, ἀφοῦ προηγουμένως προσέφερον καὶ προσφέρω τὴν συνδρομήν μου εἰς αὐτὴν, νὰ κάμῃ τοιαύτην χρῆσιν ὥστε νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς δυσαρέστους ἐποχὰς, εἰς ἃς προηγουμένως διετελοῦμεν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δίδω μεγίστην σημασίαν εἰς τὴν καλὴν διοίκησιν, διότι ἐξ αὐτῆς πολλὰ ἀγαθὰ δύνανται νὰ προκύψωσιν· πολλὰ κακὰ ἐπίσης θὰ ἔχετε, κάμετε ὅσα θέλετε, ἀναπτύξατε πολιτικὴν φιλελευθέραν, ὅταν ἡ διοίκησις εἶναι κακή· διότι ὅλα ἠμποροῦν νὰ κατασταθοῦν ἐπιβλαβῆ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, καὶ ὅταν ἡ διοίκησις καταστῇ ἀφόρητος τὸ πᾶν ἀποδίδεται εἰς τὴν πολιτικήν. Οἱ ἀγαπῶντες λοιπὸν αὐτὸ, πρέπει νὰ συστήσωσιν εἰς τὴν κυβέρνησιν τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν καλὴν διοίκησιν, διότι τότε ἀποφέρει τοὺς καρπούς του τὸ πολίτευμα, ὅταν χωρισθῇ ἡ διοίκησις ἀπὸ τὴν πολιτικήν· τὴν διοίκησιν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ᾖναι διοίκησις, πρέπει νὰ τὴν διώξητε ἀπὸ τὴν πολιτικὴν, διότι ὁπωσδήποτε ἡ πολιτικὴ δύναται νὰ κάμῃ τὰς παραχωρήσεις της. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀπαιτήσεις, ἡ μόνη ἀπαίτησίς μου εἶναι ἡ καλὴ διοίκησις, ἡ ἀμερόληπτος ἐκτέλεσις τῶν νόμων, ἡ ἀπαθὴς διοίκησις.

§43ΤΙΝΕΣ. Περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Χατζίσκου τί λέγετε;

§44ΔΑΓΡΕΣ. Εἶπον ἐν ἀρχῇ, ὅτι δὲν ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Χατζίσκου, ἀλλὰ ἐξέφρασα τὴν ἀρχὴν, τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν παράκλησιν τοῦ νὰ προτιμήσωμεν τὴν συζήτησιν νομοσχεδίων κοινωφελῶν, καὶ τοιαῦτα εἶναι τὸ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, τὸ περὶ διανομῆς τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ περὶ παρανόμων ἐμφυτεύσεων, αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω μετὰ θερμότητος νὰ προηγηθῶσι πάσης ἄλλης ἐργασίας.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ κυρίου Δαγρὲ δύνανται νὰ προταθῶσι τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὁ κύριος Χατζῖσκος λέγω ἀνήγγειλε μόνον, ὅτι τὴν 8 Ἰανουαρίου θὰ λάβῃ τὸν λόγον. Τώρα, κύριοι, ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτροπῶν· ἐπειδὴ δὲ συνήθως μετὰ τὸ τέλος τῆς διαλογῆς δὲν εἶναι ἀπαρτία, ἐπιτρέπετε νὰ προσδιορίσωμεν ὡς ἀντικείμενον τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Σπετζῶν....

§46Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὅ,τι ἀνεγνώσθη ἠμπορεῖτε νὰ τὰ θέσετε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ καὶ ἡ ἄλλη ἐν τῷ μεταξὺ πρὶν τελειώσωμεν. Τῶν Σπετζῶν εἶναι ἑτοίμη.

§48ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§49Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἂς τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ προσδιορισθῇ ὡς ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τὸ περὶ παραιτήσεως τοῦ κ. Πολυλᾶ.

§51ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐπιμένει εἰς τὴν παραίτησίν του;

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἰδοῦμεν ἡμεῖς τὶ θὰ κάμωμεν καὶ αὐτὸς τότε ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλει. Ἀγαπᾶτε νὰ ἀναγνώσωμεν τὴν ἔκθεσιν, ἥτις θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ;

§53ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται ἔχουσα ὡς ἑξῆς· Πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ Δʹ. Τμῆμα αὐτῆς. Ὁ ἕτερος τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Σπετζῶν κύριος Ἀνάργυρος Ἀνδρ. Χ. Ἀναργύρου διορισθεὶς εἰς ἔμμισθον ὑπηρεσίαν καὶ ἀποδεχθεὶς αὐτὴν, ἀπώλεσε τὴν Βουλευτικὴν ἰδιότητα· κατὰ συνέπειαν διετάχθη καὶ ἐνηργήθη ἡ διὰ νέας ἐκλογῆς ἀναπλήρωσις τῆς κενωθείσης θέσεως τοῦ βουλευτοῦ Σπετζῶν, καθ’ ἣν ἀνεδείχθη νόμιμος βουλευτὴς ὁ κύριος Γεώργιος Ι. Κούτζης διὰ ψήφων 652 κατὰ 139, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 791 ἐκλογέων καὶ καθ’ ἣν ἐπέλαχον οἱ κύριοι Κωνστ. Ὀρλάνδος διὰ ψήφων 429 καὶ ἄλλοι διὰ πολὺ ὀλιγωτέρων. Ὅθεν γενομένης ὑπὸ τοῦ τμήματος τούτου ἀκριβοῦς ἐξελέγξεως τῶν ἀφορώντων καὶ τὴν ἐν λόγῳ ἐκλογὴν πρακτικῶν, παρετηρήθησαν τὰ ἑξῆς· α) Ὅτι ἅπασαι αἱ προκαταρκτικαὶ ἐργασίαι ἐγένοντο ἐν πλήρει τάξει καὶ νομιμότητι, μηδεμιᾶς παρατυπίας λαβούσης χώραν εἰς τὸ ἐκλογικὸν στάδιον. β) Ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐνηργήθη ἐπίσης τακτικῶς καὶ νομίμως, καί τοι κατὰ τὸ στάδιον αὐτῆς ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ ἀποτυχόντος Κ. Ὀρλάνδου αἱ ἀκόλουθοι ἐνστάσεις. Α) Ὅτι ἡ ἐκ πολιτῶν φρουρὰ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας δὲν ἐξεπλήρου καλῶς τὸ ἑαυτῆς καθῆκον καὶ ἑπομένως ἐθεώρει ἀναγκαίαν τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῆς διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ Β) Ὅτι κακῶς ὠνομάσθη ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Κ. Κούτζη ὁ Κ. Γ. Λεωνίδας, ὅστις εἶχεν ὀνομασθῆ συνάμα καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀποτυχόντος ὑποψηφίου κ. Πάνου. Ἐπὶ μὲν τῆς πρώτης τῶν ἐνστάσεων τούτων ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐν τῷ δικαιώματι αὐτῆς παρετήρησεν, ὅτι οὐδένα εὕρισκε λόγον ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ὑπαγορεύουν τὴν παρουσίαν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ὅτι οὐδὲν ἐπιλήψιμον ἀνεκάλυψεν εἰς τὴν διαγωγὴν τῆς ἐκ πολιτῶν φρουρᾶς, δικαιολογοῦν τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὀρλάνδου γενόμενα κατ’ αὐτῆς παράπονα. Ἐπὶ δὲ τῆς δευτέρας, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ δεχθῇ τὸν κ. Γ. Λεωνίδαν ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ ἐπιτυχόντος ὑποψηφίου κ. Κούτζη, ἀφοῦ οὗτος διωρίσθη ὑπὸ τοῦ κ. ἐπάρχου καὶ προὐτίμησε ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τὸν κ. Κούτζην καὶ οὐχὶ τὸν κ. Πάνον. γ) Μετὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων καὶ τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ ἀποτελέσματος οὐδεμία ἔνστασις ἐδόθη εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν κατὰ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Διὰ ταῦτα Γνωμοδοτεῖ παμψηφεὶ νὰ θεωρηθῇ ἔγκυρος ἡ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Σπετζῶν ἐνεργηθεῖσα βουλευτικὴ ἐκλογὴ καὶ ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς νόμιμος βουλευτὴς αὐτῆς ὁ κ. Γεωρ. Ἰω. Κούτζης, ἔχων ἅπαντα τὰ πρὸς τοῦτο προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1870. Τὰ μέλη. Γ. Μ. Βαλλιάνος, Ἀρισ. Λιδωρίκης, Ν. Σ. Παγκράτης, Α. Καρδαρᾶς, Α. Μήτσας, Ἰω. Μ. Πανούσης, Γ. Μαλέκος, Ι. Βάρκας, Ν. Ἀγγελίδης. Ὁ εἰσηγητὴς Ν. Κατσικαπῆς.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν νὰ τοποθετηθοῦν καλῶς (τοποθετοῦνται). Νὰ προσέλθουν δύω ψηφολέκται (προσέρχονται οἱ κύριοι Κολιάτσος καὶ Πισταλᾶς). Γίνεται κατὰ τὸν κανονισμὸν ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν· τῆς δὲ ἐκλογῆς περατωθείσης, ὁ πρόεδρος ἐκήρυξε τὸ ἀποτέλεσμα ὡς ἑξῆς·

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφηφόρησαν, κύριοι, ἐν συνόλῳ 120. Μέλη τῶν ἐπιτροπῶν ἐξελέχθησαν Αʹ. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Τῆς πλειονοψηφίας οἱ κκ. 1) Εὐθύμιος Κεχαγιᾶς, 2) Νικ. Κατσικαπῆς, 3) Κ. Θεοδώρου, 4) Γρηγ. Δημητριάδης, 5) Δ. Τσιριμῶκος, 6) Ν. Τσώκρης, 7) Λ. Γαΐτας, 8) Δ. Τζιτζάρας, 9) Σπ. Λεονταράκης, 10) Ἀγ. Μεταξᾶς, 11) Π. Καλαμογδάρτης, 12) Λ. Καραλίβανος, 13) Γ. Μαλέας, 14) Ν. Βαρβιτζιώτης. Τῆς μειονοψηφίας οἱ κκ. 1) Στυλ. Κολιάτσος, 2) Π. Μανωλίδης, 3) Κ. Δαγρὲς, 4) Ν. Ἀγγελίδης, 5) Κ. Εὐθυμιόπουλος, 6) Ἰω. Παπαζαφειρόπουλος, 8) Πολυχ. Κωνσταντᾶς. Βʹ. Ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας οἱ κκ. 1) Θ. Θερμογιάννης, 2) Σπ. Μαλασπίνας, 3) Ἰω. Μπαλάφας, 4) Ἰω. Σοφιανόπουλος, 5) Σπυρ. Νοταρᾶς, 6) Ι. Α. Καβαλλιεράτος. Τῆς μειονοψηφίας 1) Ἰω. Β. Ῥοϊλὸς, 2) Δ. Πονηρόπουλος, 3) Κ. Δαγρές. Γʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Π. Μποῦτος, 2) Κ. Πανάρετος, 3) Ἐπ. Καμπερόπουλος, 4) Μ. Παρίσης, 5) Π. Πετιμέζης, 6) Κ. Κοσονάκος. Τῆς μειονοψηφίας 1) Ἰω. Δεληγιάννης, 2) Φ. Ι. Φίλωνος, 3) Α. Δανόπουλος. Δʹ. Ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου κλπ. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Γεώρ. Πεῤῥωτῆς, 2) Γ. Λάππας, 3) Ν. Καρύδης, 4) Γ. Γουλιμῆς, 5) Ἰω. Πανούσης, 6) Ν. Παγκράτης. Τῆς μειονοψηφίας 1) Α. Ζαΐμης, 2) Θ. Δαραλέξης, 3) Θ. Ῥωμαῖος. Εʹ. Ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Γ. Μπούμπουλης, 2) Κ. Ἐπιφανίου, 3) Α. Γιαννουλίδης, 4) Ἀντ. Βενιζέλος, 5) Λ. Καραλίβανος, 6) Θ. Γκίκας. Τῆς μειονοψηφίας 1) Στ. Κορυζῆς, 2) Δ. Κουνουπιώτης, 3) Κ. Κρίσπης. ΣΤʹ. Ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Γ. Βακαλόπουλος, 2) Ἀθ. Μισηρλῆς, 3) Ν. Βαρβιτζιώτης, 4) Λ. Καραλίβανος, 5) Ἀναστ. Κορφιωτάκης, 6) Α. Παππαδάτος. Τῆς μειονοψηφίας 1) Γ. Βακαλόπουλος, 2) Α. Διαμαντόπουλος, 2) Ἰω. Δεστούνης. Ζʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Ἀριστ. Λιδωρίκης, 2) Ἰω. Προβελέγγιος, 3) Ἰω. Καβαλλιεράτος, 4) Κ. Πεταλᾶς, 5) Α. Γκοῦσκος, 6) Γεωρ. Ἄρωνης Παναγιωτόπουλος. Τῆς μειονοψηφίας 1) Δ. Λένωσης, 2) Ν. Μ. Κοζαδῖνος, 3) Ἰωάν. Προβελέγγιος. Ηʹ. Ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Ἀγ. Μεταξᾶς, 2) Α. Παπαλέξης, 3) Δ. Σαῤῥιγιάννης, 4) Π. Μανέτας, 5) Γ. Μίλησης, 6) Δ. Οἰκονόμου. Τῆς μειονοψηφίας 1) Εὐθύμιος Γουβέλης, 2) Δ. Σαράβας, 3) Ἀθ. Κατριβάνος. Θʹ. Ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Ἰω. Λέκας, 2) Γ. Λάππας, 3) Α. Καπετανάκης, 4) Δ. Κριεζώτης, 5) Α. Μαγγίνας, 6) Γ. Μίλησης. Τῆς μειονοψηφίας 1) Σκαρλάτος Σοῦτσος, 2) Ἀν. Μήτσας, 3) Γ. Μ. Βαλλιάνος. Ιʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Γεράσιμος Ζέρβος, 2) Δ. Ζέγγελης, 3) Γεώργιος Μίλησης, 4) Δ. Ῥαπτάκης, 5) Σπ. Κοπανίτζας, 6) Σπ. Λεονταράκης. Τῆς μειονοψηφίας 1) Θάνος Κανακάρης, 2) Ἰω. Κοτσιᾶς, 3) Ἰω. Τοπάλης. ΙΑʹ. Ἐπὶ τῶν Ἀναφορῶν. Τῆς πλειονοψηφίας 1) Α. Παππαλέξης, 2) Κ. Κοκκινώρης, 3) Ἰω. Σούλης Βάρκας, 3) Γ. Παππανικολάου, 5) Μ. Παΐζης, 6) Κ. Ζουλούμης. Τῆς μειονοψηφίας 1) Α. Ἀντωνόπουλος, 2) Ν. Καΐρης, 3) Ν. Λοῦβρος. ΙΒʹ. Ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ. Τῇ πλειονοψηφίᾳ; 1) Κωνστ. Θεοδώρου, 2) Μ. Παρίσης, 3) Περ. Μποῦτος, 4) Κωνστ. Πεταλᾶς, 5) Ν. Φαρμάκης, 6) Δ. Σαῤῥιγιάννης. Τῆς μειονοψηφίας 1) Μ. Ἀβέρωφ, 2) Θ. Τζανετάκης, 3) Γ. Δρακονταειδῆς. Εἶναι ἑτοίμη ἡ ἔκθεσις τοῦ ἑβδόμου τμήματος;

§56ΤΙΝΕΣ. Ὄχι· ἀκόμη ἐργάζεται.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν διαλύεται ἡ συνεδρίασις, καὶ καλαῖς ἀντάμωσαις τὴν Τετάρτην. Ὥρα 3 παρὰ 25 Μ. Μ.