1869.10.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40.

Τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1869.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 11 Π. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς ἕδρας σας, κύριοι βουλευταί· τὸ σῶμα εἶναι πλῆρες· παρόντες 96. Ἂς ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀνοίγονται τὰ θεωρεῖα τῶν ἀκροατηρίων καὶ πληροῦνται ἀκροατῶν). Θ’ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς 39 συνεδριάσεως τῆς 30 Ἰουλίου). Ἔχει τις τὸν λόγον κατὰ τῆς συντάξεως τῶν πρακτικῶν;

§2ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, κύριε πρόεδρε. Ἡ τελευταία φράσις τῶν πρακτικῶν δὲν εἶναι ὀρθή· διότι λέγουν τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ πρόεδρος ἐκήρυξεν, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως θέλει εἶσθαι ἡ ψηφοφορία. Ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν θέλει εἶσθαι ἡ ψηφοφορία, ἀλλ’ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Νάξου, διότι....

§3ΤΙΝΕΣ. Ὤ, ὤ, ὤ!

§4ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅσοι μουγκρίζουν, ἠμποροῦν νὰ μουγκρίζουν ὅσον θέλουν. Ναί· διότι, ὅταν ἡ Βουλὴ δὲν ἦτον ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, ἕπεται ὅτι τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν συζήτησιν δὲν ἐγένοντο νομίμως· τουτέστιν, ἡ συζήτησις δὲν ἐγένετο ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς· ἑπομένως τὰ πρακτικὰ χρήζουν διορθώσεως ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ μέρος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πρακτικῶν καὶ περὶ ἀπαρτίας τῆς Βουλῆς, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὸν προλαλήσαντα, ὅτι ἡ συζήτησις ἤρξατο ὅταν ἡ Βουλὴ ἦτο πλήρης, πληρεστάτη· ἡ συζήτησις ἐγένετο παρόντων τῶν βουλευτῶν τῶν πρὸς ἀπαρτίαν ἀπαιτουμένων. Ἐν ὅσῳ δὲν ἔγινε παρατήρησις περὶ τῆς ἀπαρτίας ἢ μὴ τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι, ὅσα συνεζητήθησαν, ὅτι εἶναι νομίμως συζητημένα. Ὅταν ἦλθεν ἡ ψηφοφορία καὶ ἐκεῖ ἀπεδείχθη ὅτι οἱ παρόντες δὲν ἀπετέλουν ἀπαρτίαν, ἐκήρυξα ὅτι ἡ ψηφοφορία δὲν ἔχει κῦρος, ἑπομένως ὅτι αὕτη ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν αὔριον. Ἐὰν, κύριοι, παραδεχθῶμεν ὅτι πρέπει ὅλα, ὅσα γίνονται εἰς μίαν Βουλὴν, εἰς μίαν συνεδρίασιν, ἤγουν ὅσα νομίμως συζητοῦνται καὶ ἀποφασίζονται, νὰ θεωρῶνται ὡς μὴ γενόμενα, διότι ἐν τῷ τέλει τῆς συζητήσεως ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ἦσαν παρόντες οἱ ἀπαιτούμενοι πρὸς ἀπαρτίαν βουλευταί, καὶ δὲν ἦσαν παρόντες, οὐχὶ διότι δὲν ἦσαν ἀπ’ ἀρχῆς, ἀλλὰ διότι ἔφυγαν τέσσαρες, πέντε ἢ ἕξ, ὅταν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία ἢ ὀλίγον πρότερον, τότε ποτὲ δὲν θὰ φθάσῃ ἡ σύνοδος εἰς ἀποτέλεσμα. Ἴδετε, κύριοι, μετὰ τὸ πέρας τῆς αὐτῆς ἐκείνης συνεδριάσεως, εὐθὺς μετὰ τὴν λύσιν αὐτῆς, ἀπὸ 91 εὑρέθημεν αἴφνης 99 παρόντες· τοῦτο θὰ εἴπῃ ὅτι ἦσαν ἐδῶ πέριξ. Ὑπῆρξε λοιπὸν πλήρης συζήτησις. Ἡ βουλὴ δύναται, ἂν τὸ θέλῃ, νὰ καθιερώσῃ μίαν νομολογίαν διαφορετικὴν ἀπὸ ὅ,τι ὑπάρχει εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ἔθνη· καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου, ἐνόσῳ δὲν γίνῃ παρατήρησις, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης ἡ Βουλὴ, καὶ δεκαπέντε ἀρκοῦν διὰ νὰ θεωρῆται τὸ νομοθετικὸν σῶμα εἰς ἀπαρτίαν· καὶ ἡμεῖς ἐν Ἑλλάδι μέχρι τοῦδε ἐθεωρήσαμεν καὶ θεωροῦμεν πλήρη τὴν Βουλὴν, ἐνόσῳ δὲν γίνῃ παρατήρησις περὶ ἀπαρτίας. Παρατήρησις λοιπὸν δὲν ἔγινεν· ἔκλεισεν ἡ συζήτησις ἄνευ παρατηρήσεως· ἦλθεν ἔπειτα ἡ ψηφοφορία, καὶ γενομένης αὐτῆς δὲν εὑρέθη ἀπαρτία καὶ εἰς τοῦτο τὸ μέρος ἐμείναμεν, καὶ τοῦτο λέγουν τὰ πρακτικά. Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ κανονίσῃ ἤδη ἄλλως πως τὰ πράγματα, εἶναι κυρία.

§6Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν σᾶς κάμνω, ἐκτὸς τοῦ ὅτι στηρίζεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, στηρίζεται ἀκόμη καὶ εἰς τὴν λογικήν. Δύνασθε, κύριε πρόεδρε, εἴτε σεῖς, εἴτε οἱοσδήποτε ἄλλες, νὰ ὑποστηρίξετε ὅτι, ἀφοῦ πρῶτον τότε ἡ Βουλὴ δὲν ἦτον ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ἀφοῦ σήμερον τὰ συγκροτοῦντα τὴν Βουλὴν μέλη κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἄλλα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, εἶναι σᾶς λέγω λογικὸν, κύριε πρόεδρε, νὰ ζητήσητε τὰς ψήφους ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρέθησαν εἰς τὴν συζήτησιν; Μήπως ἡ συζήτησις εἶναι κανεὶς καρπὸς, εἰς τὸν ὁποῖον ἅμα ἁπλώσωμεν τὴν χεῖρα θέλει μᾶς φέρει τὸν θάνατον καὶ τὸν ἀποκρούομεν; Ὄχι· τὸ ἐναντίον μάλιστα. Ἀναγκαίως σήμερον μετὰ δύο μῆνας συνερχόμενοι, ἀφ’ ἧς ἐν μὴ νομίμῳ ἀπαρτίᾳ συνεζητήθη ἡ ἐκλογὴ τῆς Νάξου, ἀναγκαίως, λέγω, ἡ τιμὴ αὐτὴ τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖ, νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις πλήρης πρὸς διαφωτισμὸν τοῦ σώματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον σήμερον κέκληται νὰ δικάσῃ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Ἂς μὴ λησμονήσωμεν, κύριε πρόεδρε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύδωμεν εἰς τὸ νὰ προκαλῶμεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ σώματος αὐτοῦ, χωρὶς προηγουμένως νὰ γίνεται σπουδαία καὶ ἐκτεταμένη συζήτησις, καὶ χωρὶς πεφωτισμένως ἕκαστος τῶν βουλευτῶν νὰ ἔρχηται νὰ φέρῃ τὴν ψῆφόν του. Ἐπεκαλέσθητε, κύριε πρόεδρε, τοὺς κανονισμοὺς τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀγγλίας, ἀλλ’ οἱ κανονισμοὶ αὐτοὶ καθ’ ὅλου δὲν δύνανται νὰ σᾶς ὠφελήσωσιν ὡς πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα, διότι ἡμεῖς εἴμεθα αὐστηρῶς περιωρισμένοι ἀπὸ ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον μᾶς λέγει, ὅτι δὲν δυνάμεθα οὔτε νὰ συζητήσωμεν, οὔτε ν’ ἀποφασίσωμεν, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν συγκροτῆται ἀπὸ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἐπομένως, λέγω, ὅτι εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ ἐπιμένητε καὶ νὰ ἐπιμένουν οἱ κύριοι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ γεννήσῃ νέαν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι μᾶλλον ἐκτεταμένη ἀπὸ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς τῆς Νάξου, καθόσον εἶναι ζήτημα λίαν σπουδαῖον, τόσον δὲ μᾶλλον σπουδαιότερον, διότι θέλετε σήμερον νὰ προκαλέσητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἀντικειμένου, καὶ νὰ δώσουν τὴν ψῆφόν των βουλευταὶ ἐπὶ ἀντικειμένου, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν συζήτησιν δὲν παρευρέθησαν. Διὰ ταῦτα ἐπιμένω εἰς ὅσα εἶπον.

§7Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κ. Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ. Δὲν πρόκειται σήμερον ν’ ἀποφασίσωμεν, ἂν πρέπῃ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου, ἢ ἂν πρέπῃ νὰ γείνῃ νέα συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλὰ ν’ ἀποφασίσωμεν ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχωσι καλῶς ἢ ὄχι. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι, ἀφ’ οὗ ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου, (τότε ἐγὼ δυστυχῶς δὲν ἤμην ἐδῶ,) δὲν εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ νομίμῳ, ὅτι οὔτε ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς, οὔτε ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίσῃ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς ἑπομένης συζητήσεως. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὸ τελευταῖον μέρος, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι, ὁ πρόεδρος ἀνήγγειλε ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἑπομένης συζητήσεως θέλει εἶσθαι ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου· ἀφ’ οὗ δὲ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ, κατόπιν ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει ἂν πρέπῃ νὰ γείνῃ νέα συζήτησις ἢ ψηφοφορία. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχει τὸν τόπον της. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀπαλειφθῶσιν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ αἱ τελευταῖαι λέξεις, καὶ κατόπιν σκέπτεται ἡ Βουλὴ, ἂν πρέπῃ νὰ γείνῃ νέα συζήτησις ἢ νὰ προβῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς ἄλλος παρατήρησιν;

§9Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, ἀπεφάσισα νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης συζητήσεως ὄχι διὰ νὰ ἐπιληφθῶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ὑπὸ γενικὴν μόνον ἔποψιν θὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ ἀρχαὶ, τὰς ὁποίας θέλουν νὰ καθιερώσουν σήμερόν τινες, εἶναι καταστρεπτικαὶ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ σώματος, εἶναι ἀντιλογικαὶ, διὰ νὰ μὴ εἴπω περισσότερον· προσέτι αὗται ἀντίκεινται εἰς ὅλα τὰ παραδεδεγμένα ἐν ἄλλοις ἔθνεσι συνταγματικοῖς, τὰ ὁποῖα ἐμελέτησαν, συνεζήτησαν, ἐβασάνισαν αὐτὰ τὰ ζητήματα πρὸ ἡμῶν καὶ εὗρον τὴν ἀλήθειαν, ἀλήθειαν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς σήμερον, πρωτόπειροι εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρωμεν περισσότερον ἀπ’ ἐκείνους. Ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅ,τι διϊσχυρίζονται, ὅτι ματαιοῦται ὁλόκληρος συζήτησις εἴτε μιᾶς εἴτε τριῶν ἡμερῶν, ἀδιάφορον τοῦτο, διότι αὐτὸ εἶναι γενικὸν, ὅταν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ψηφοφορίας δὲν κατορθοῦται αὕτη διὰ τὴν ἀπουσίαν τινῶν, οἱ ὁποῖοι, γνωρίζομεν, ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ πρέπει νὰ ἤμεθα εἰλικρινεῖς, ἐδῶ λέγω εἰς τὴν Ἑλλάδα συχνὰ, πολὺ πυκνὰ, μεταχειρίζονται αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὸ νὰ φύγουν τινὲς κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς ψηφοφορίας, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ τὴν ματαιώσουν· τότε ἠθέλομεν πάλιν ἀρχίσει ἐκ νέου καὶ δὲν ἠθέλομεν τελειώσει ποτέ· εἶναι τοῦτο ὅ,τι ἄτοπον ἠμπορεῖ τις νὰ φαντασθῇ εἰς τὸν κόσμον. Διὰ τοῦτο παρεδέχθησαν εἰς ὅλα τὰ συνταγματικὰ κράτη, ὅτι ἀπὸ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελεν εὑρεθῆ ἡ Βουλή, ὅτε δὲν εἶναι νομίμως κατηρτισμένη ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν, δὲν ἔχει ἀπαρτίαν, ὡς λέγομεν, ἀπ’ ἐκείνου τοῦ σημείου πρέπει νὰ ἄρχηται ἡ ἐργασία· αὐτὸ εἶναι ἀδιαφιλονείκητον. Τώρα κατὰ συνέπειαν τῆς ἀρχῆς αὐτῆς εἶναι ὅλως ἀδιάφορον τί λέγει τὸ πρακτικὸν, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως εἶναι τὸ ἑξῆς· αὐτὸ οἴκοθεν ἔρχεται ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως τῆς ὑποθέσεως· λέγω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ αὐτὰ τὰ ἄτοπα πράγματα. Αὐτὸ, νομίζω, δὲν εἶναι ζήτημα, καὶ ἀπορῶ πῶς παρουσιάσθη τοιοῦτον ζήτημα· δὲν εἶναι ζήτημα, ὅταν κανεὶς καλῇ τῇ πίστει τὸ ἐξετάσῃ· ἡ δὲ ἀλήθεια παρίσταται ἀναντίῤῥητος εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἑκάστου. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις ἐκείνη τῆς ἐκλογῆς Νάξου, ἀφ’ οὗ συνεζητήθη ἀρκετὰ, παραπολὺ ἀρκετὰ, ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς ψηφοφορίας, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ σήμερον ἀπὸ τὸ σημεῖον, ὅπου ἔμεινε, δηλ. ἐκ τῆς ψηφοφορίας. Θὰ ἀπαντήσω εἰδικῶς εἰς ἓν σόφισμα ἢ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, ὅστις εἶναι εὐφυέστατος εἰς τὴν εὕρεσιν τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν....

§10Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι ὅσον σεῖς.

§11Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ. Αὐτὸ εἶναι τῷ ὄντι εὐφυὲς ἀλλὰ δὲν εἶναι σωστὸν, βάσιμον, λογικόν· ὅτι, πῶς θέλετε νὰ ἀπαιτήσητε νὰ ψηφοφορήσουν βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤκουσαν τὴν συζήτησιν; πρέπει δι’ αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν παρόντες νὰ γείνῃ νέα συζήτησις. Ἂς ἀφήσω ὅτι τοῦτο ἀποκρούεται ἐξ ὅσων εἶπα, ἀλλὰ λογικῶς ὡς πρὸς τοῦτο λέγω, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τοιούτους βουλευτὰς καὶ τὴν ψηφοφορίαν ἡ ὁποία γίνεται, καθὼς παρατηρεῖται εἰς τὴν Βουλὴν τῶν λόρδων, ὅπου οἱ γερουσιασταὶ, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὴν ψῆφόν των διὰ νὰ καταδικάσουν ἢ ἀθωώσουν ἕνα ὑπουργόν....

§12ΜΙΛΗΣΗΣ. Δυνατώτερα, δὲν ἀκούομεν.

§13Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (Δὲν ἠμπορῶ περισσότερον· εἶμαι βραχνός)· δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἦναι διαρκῶς εἰς τὴν συζήτησιν· τοιοῦτο δὲν θὰ εὕρητε εἰς κανένα κανονισμὸν κανενὸς σώματος, εἰς καμμίαν Βουλήν· διότι ἐξαρτᾶται, εἴτε ἤκουσαν εἴτε δὲν ἤκουσαν, ἐκ τῆς συνειδήσεως αὐτῶν νὰ ψηφοφορήσουν· ἐὰν νομίζουν ὅτι ἐφωτίσθησαν, ὅτι ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα διὰ νὰ μορφώσωσι μίαν κρίσιν ὀρθὴν, ψηφοφοροῦσιν, ἄλλως ἐὰν θέλουν ἀπέχουν. Ἀλλὰ, λέγω, οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦλθον, αὐτοὶ εἶχον τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀκόμη καὶ διατριβὰς αἱ ὁποῖαι ἐγράφησαν· καὶ νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν εἶναι πολὺ ἀναγκαία, ἅμα μία ὑπόθεσις διεξαχθῇ ἐντελῶς ἐγγράφως. Λοιπὸν καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα κατ’ ἐμὴν γνώμην δὲν εἶναι βάσιμον. Διὰ ταῦτα φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ψηφοφορίαν. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου, καταλιπόντος αὐτὴν τοῦ κ. Χρηστίδου, ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Ἐπ. Κρεστενίτης.)

§14ΜΙΛΗΣΗΣ. Δύο λέξεις, κ. πρόεδρε. Ἐπερίμενα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ν’ ἀπαντήσῃ κυρίως εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου· διότι αὐτὸ κυρίως εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ λύσῃ ἡ Βουλή. Ἡ ἡμερησία διάταξις, κύριε πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀπὸ ποῖον προσδιορίζεται; βεβαίως ἀπὸ τὴν Βουλήν· καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν ἀπεφάσισε τοῦτο ἡ Βουλή, εἶναι ἢ ὄχι ἐπισήμως βεβαιωμένον, ὅτι δὲν ἦτον ἐν ἀπαρτία; Βεβαίως. Πότε ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή, ὅτι ἀντικείμενον τῆς προσεχοῦς συνεδριάσεως θὰ ἦναι ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας, ὅταν ἐκ τοῦ πρακτικοῦ τῆς ψηφοφορίας ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης; Ἀλλ’ ἠδύνατο τότε ἡ Βουλή, μὴ οὖσα ἐν ἀπαρτίᾳ, νὰ προσδιορίσῃ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως; προφανέστατα ὄχι· δὲν εἶναι ζήτημα τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπὶ τούτου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπεφάνθη δογματικῶς, «αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα, εἶναι βέβαιον οἴκοθεν, ὅτι ἀντικείμενον τῆς προσεχοῦς συνεδριάσεως θὰ ἦτο ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας.» Ἀλλὰ διατί τοῦτο; ἡ ψηφοφορία ἐματαιώθη· ἦτο λοιπὸν μία πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ἔμελλε νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ κατόπιν, ἡ Βουλὴ δὲ εἶχε τὸ δικαίωμα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νὰ τῆς δώσῃ μίαν ἄλλην θέσιν, ἂν ἦτο νομίμως συγκεκροτημένη, ὁρίζουσα, ὅτι τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως ἀντικείμενον δὲν θὰ ἦτο ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἄλλο ἀντικείμενον μᾶλλον κατεπεῖγον. Ποῖο, λοιπὸν, σᾶς παρακαλῶ, ἀπεφάσισεν, ὅτι ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας; ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἢ ὁ κ. πρόεδρος; Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ζήτημα, καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν ἐπισκιάζεται διὰ παραδειγμάτων λαμβανομένων ἐκ τῶν ἄλλων ἐθνῶν. Ἐπερίμενα μάλιστα τὸν κ. Πετσάλην νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ 15 κάμνουν ἀπαρτίαν· μάλιστα, ἀλλ’ αὐτοὶ θεωροῦνται κατὰ νομικὴν πρόληψιν ὡς ἀντιπροσωπεύοντες τοὺς ἄλλους. Τί μᾶς ὠφελεῖ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; κύριοι, ἂς ἤμεθα εἰλικρινεῖς, διότι συνταγματικὸν πολίτευμα θὰ εἴπῃ εἰλικρίνεια.

§15ΤΙΝΕΣ. Πά, πά.

§16ΜΙΛΗΣΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα. — Ἡ ψηφοφορία ἐγένετο· ἐπισήμως εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο πλήρης· δὲν ἠδύνατο λοιπὸν κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ν’ ἀποφασίσῃ, ὅ,τι ἀπεφάσισε, διότι τοῦτο θεωρεῖται ὡς μὴ ὄν, ὡς μὴ ἔχον κῦρος. Σήμερον λοιπὸν πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὥστε αὐτὴ ἡ φράσις ἐν τοῖς πρακτικοῖς πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ, διότι δὲν ἔχει τὸν τόπον της· ὅταν δὲ ὁρισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, κ. πρόεδρε, καὶ ἔλθῃ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ψηφοφορίας, τότε ἐπιφυλάσσομαι νὰ εἴπω ἂν πρέπῃ νὰ γίνῃ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας ἢ τῆς συζητήσεως.

§17Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θέλω σᾶς ἀποδείξει, κύριοι, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἀντιδίκων......

§18ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἴμεθα ἀντίδικοι.

§19Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τῶν βουλευτῶν, δὲν πειράζει· εἶμαι συνειθισμένος ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Θέλουν πεισθῇ οἱ ἴδιοι ἐκ τῶν ἑξῆς παρατηρήσεων. Πᾶσα συζήτησις διαιρεῖται εἰς δύο περιόδους, εἰς τὴν καθαρὰν συζήτησιν τοῦ ζητήματος, καὶ εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἅμα λήξῃ ἡ περίοδος τῆς συζητήσεως, κηρύττεται τελειωμένη ἡ συζήτησις ἀπὸ τὸν πρόεδρον. Ἑπομένως λοιπὸν δὲν ἠμποροῦν νὰ εἴπουν οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἐναντίαν γνώμην, ὅτι σήμερον ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς διακοπείσης ψηφοφορίας. Ἐζήτησαν τὴν διακοπὴν μὲ τὴν νέαν συζήτησιν· ἐνταῦθα λοιπὸν ἔκλεισεν ἡ περίοδος τῆς συζητήσεως, καὶ ἔκλεισε, διότι ὁ πρόεδρος ἐκήρυξεν αὐτὴν περαιωμένην, τὴν ἔκλεισε δὲ διότι ὁ κανονισμὸς τοῦ τὸ ἐπιβάλλει. Καὶ σήμερον ἔρχονται μὲ τόσην τόλμην νὰ σᾶς εἴπουν, καταστρέψατε τὴν ἀπόφασιν τοῦ προέδρου, παραβιάσατε τὸν κανονισμὸν, θεωρήσατε, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν εἶναι τελειωμένη· αὐτὸ σᾶς λέγουν.

§20ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὄχι ἡ συζήτησις.

§21Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ· ἡμεῖς δὲν σᾶς διακόπτομεν, ἀφήσατε καὶ ἐμὲ νὰ ὁμιλήσω καὶ κατόπιν μὲ ἀναιρεῖτε. Λοιπὸν, σᾶς εἶπον, ὅτι διαιρεῖται εἰς δύο περιόδους· ἔκλεισεν ἡ πρώτη καὶ δὲν ἔμεινε παρὰ ἡ δευτέρα περίοδος, ἀλλὰ διεκόπη, διότι ἐβεβαιώθη, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Τώρα λέγουν, ποῖος θὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης, εἶναι προσδιωρισμένον ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ· διότι εἶναι ἐξακολούθησις τῆς ἡμέρας ἐκείνης· ναὶ μὲν διεκόπη, νομικῶς ὅμως θεωρεῖται ἰδία ἡμέρα. Ἐὰν τὴν ἐπιοῦσαν συνηρχόμεθα, ἠδύνασθε νὰ τολμήσητε νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπαναφέρητε τὴν συζήτησιν; νομικῶς λοιπὸν θεωρεῖται, ὅτι εἶναι ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας περιόδου· ἀναγκαίως λοιπὸν ἐρχόμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν ὡς ἐκ τοῦ κανονισμοῦ. Ἐπειδὴ λοιπὸν εἶναι προσδιωρισμένον ὡς ἐκ τοῦ νόμου, διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι σοφιστίαι.

§22ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀναγνώσατε τὸ μέρος ἐκεῖνο τῶν πρακτικῶν. Ἀναγινώσκεται ὡς ἑξῆς. «Καταδειχθέντος δὲ ἐντεῦθεν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι πλήρης, ὁ πρόεδρος ἔλυσε τὴν συνεδρίασιν περὶ μεσημβρίαν, ἀναγγείλας ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἐπιούσης ἔσεται ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς Νάξου».

§23ΜΙΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Αὐτὸ τὸ «ἀναγγείλας» καὶ ἐφεξῆς νὰ διαγραφῇ.

§24ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε περὶ τούτου, κύριε πρόεδρε, τὴν Βουλήν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, ἂν θέλῃ νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ μέρος. Ὅσοι θέλουν νὰ διαγραφῇ νὰ ἐγερθῶσι.

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποῖος τὸ φιλονεικεῖ αὐτὸ, κύριε πρόεδρε; (θόρυβος).

§27ΧΑΤΖΗ ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἔχει καλῶς.

§28ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§29Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴτε διαγραφῇ εἴτε δὲν διαγραφῇ ἡ συνέχεια εἶναι ἡ αὐτή.

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄλλο αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως; ἐγερθῆτε δεκαπέντε (οὐδεὶς ἐγείρεται).

§32ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε.....

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τελειωμένη ἡ συζήτησις, τώρα πρόκειται περὶ ψηφοφορίας.

§34ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δύο λέξεις παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ θέματος· τί θέμα θὰ θέσητε;

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ τὸ πρακτικὸν καλῶς ἢ ὄχι.

§36ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ νὰ ἐξετασθῇ ποία θὰ ᾖναι ἡ ἡμερησία διάταξις.

§37ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§38ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πρόκειται κατὰ τὸν κανονισμὸν ποῦ εὑρισκόμεθα, εἰς ποίαν θέσιν εὑρέθημεν, ὅταν διελύθη ἡ συνεδρίασις ἐκείνη.

§39ΜΙΛΗΣΗΣ. Τώρα εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐπικύρωσιν ἢ μὴ τῶν πρακτικῶν.

§40ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Παρακαλῶ· παρατηρῶ ἐγὼ, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἡ προσθήκη εἰς τὰ πρακτικὰ εἶναι περιττὴ, διότι εἴτε ἐξαλειφθῇ εἴτε μείνῃ δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιῤῥοήν. Ἐπιμένω λοιπὸν νὰ μάθωμεν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρέθημεν (θόρυβος). Δὲν θέλω νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἔναρξιν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν αὐτῆς τῆς σημειώσεως, ἀλλὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς ἐργασίας ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμείναμεν· αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· εἰς ποῖον σημεῖον εἴμεθα, ὄχι ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ὅτι ἐτέθη μία παράγραφος ἐκεῖ, διότι εἶναι περιττὴ, δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, δὲν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ προσδιορισμὸς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸ σημεῖον, ὅπου ἐμείναμεν, ἀπ’ ἐκεῖ καὶ νὰ ἀρχίσωμεν. Τώρα κακῶς ἔγινεν ἡ σημείωσις ἐκείνη· δὲν ἠμποροῦσεν οὔτε νὰ γίνῃ οὔτε νὰ γραφῇ. Ποῦ εἶναι τὸ σημεῖον ὅπου ἐμείναμεν; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· ὅλα τὰ προτητερινὰ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου εἶναι ὅλα νόμιμα, δὲν ἐπιδέχονται συζήτησιν νέαν.

§41ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὴν τελευταίαν φράσιν νὰ διαγράψωμεν.

§42ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Βουλὴ, ἄρχεται ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸ σημεῖον ὅπου ἔμεινε;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται λοιπὸν ἡ Βουλὴ· οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ τελευταῖον μέρος....

§44ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (ἐγείρονται ὀλιγώτεροι τῶν δεκαπέντε).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε δεκαπέντε.

§46ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τίνος πρόκειται, κύριε πρόεδρε;

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε πλέον.

§48ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα πλέον αὐτό· τὴν λέξιν θὰ σβέσωμεν;

§49ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς μᾶς εἴπῃ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Δανόπουλος διατί δὲν εἶναι ζήτημα.

§50ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδού. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ὁ πρόεδρος προσδιορίζει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῇ συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς· ὅταν ὁ κύριος πρόεδρος εἶπεν εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι, προσδιορίζω ὡς ἀντικείμενον τῆς συνεδριάσεως τὴν ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ τὸ εἴπῃ, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο πλήρης.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§52ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα παρακαλῶ· ὁ πρόεδρος μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἐκήρυξε περαιωμένην τὴν συζήτησιν, ἡ συζήτησις ἐπ’ οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναληφθῇ· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πάθωμεν τὸ πάθημα τοῦ Σισύφου· ἕνας βασιλεὺς τῆς Κορίνθου, Σίσυφος καλούμενος, κατεδικάσθη ἐν Ἅδῃ νὰ κυλίῃ μίαν πέτραν, καί ὅταν τὴν ἐπήγαινεν εἰς τὴν κορυφὴν, τοῦ ἔπιπτεν ὀπίσω, καὶ πάλιν τὴν ἀνεβίβαζεν. Ἅμα ὁ πρόεδρος κηρύττῃ περαιωμένην τὴν συζήτησιν, καὶ γενομένης ψηφοφορίας ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι πλήρης, οὐδέποτε ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναληφθῇ· δὲν εἶχεν ὅμως τὸ δικαίωμα ὁ κύριος πρόεδρος νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀντικείμενον τῆς προσεχοῦς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας· ἀναγκαιοτάτη συνέπεια, καὶ ἀναπόφευκτος, καὶ λογικὴ εἶναι, καὶ οὐδέποτε δύναται νὰ τὸ ἀποφύγῃ, εἰς τὰ πρακτικὰ ὅμως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἦναι, διότι ὁ πρόεδρος τὸ ἔθεσεν εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν δὲν ἦτο Βουλή. Ἠμποροῦν νὰ λείπουν λοιπὸν αὐταὶ αἱ λέξεις, ἀλλ’ ἡ συνέπεια ἡ ἀναγκαία εἶναι, ὅτι ἕπεται ψηφοφορία κατόπιν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ μέρος αὐτὸ τὸ πλεονάζον ἀπαλείφεται· ὁρίστε (διορθοῦνται τὰ πρακτικὰ ἀπαλειφομένων τῶν λέξεων «ἀναγγείλας ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἐπιούσης ἕπεται ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς Νάξου»). -Κατὰ τὰ λοιπὰ τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς;

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου.

§56ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἔμεινεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ καλέσητε τοὺς βουλευτὰς· ἡ συζήτησις ἔγινεν ἐκτεταμένη καὶ εἶμαι ἐν συνειδήσει πεπεισμένος, ὅτι κανεὶς δὲν περιμένει νὰ φωτισθῇ ἐκ τῆς νέας συζητήσεως, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ κάμουν.

§57ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐκλογὴ Νάξου θὰ συζητηθῇ. Ὁ κ. Δανόπουλος δὲν ἐφάνη καθ’ ὁλοκληρίαν συνεπὴς μὲ τὸν ἑαυτόν του· διότι ἐν ᾧ σᾶς ἐπρότεινε ὅτι κατὰ τὸν κανονισμὸν ὁ πρόεδρος τῇ συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς κανονίζει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ὑπεστήριξεν ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθοῦν αἱ τελευταῖαι κακῶς προστεθεῖσαι ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς λέξεις, ἐπρότεινε σήμερον τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου. Δὲν ἐνθυμήθη ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν κανονίζεται κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ κατὰ τὴν προτεραίαν, διὰ νὰ ἔρχεται ἕκαστος τῶν βουλευτῶν προμελετημένος ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ. Τί ἐκάματε σεῖς σήμερον, κ. πρόεδρε, χωρὶς νὰ ζητήσητε καὶ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς; ἐκανονίσατε ὁ ἴδιος τὴν ἡμερησίαν διάταξιν σήμερον, ἐπὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι συνέχεια.

§59ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ κύριον ζήτημα. Λέγω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν σήμερον τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου, διότι πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, καὶ διότι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης παρῆλθον δύο μῆνες, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διὰ Β. Διατάγματος διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς.

§60Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διεκόπησαν, δὲν ἠκυρώθησαν.

§61ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἑπομένως ἔχομεν ἀνάγκην συζητήσεως, διότι πλεῖστοι ἐκ τῶν σημερινῶν βουλευτῶν, οἵτινες θὰ δώσουν ψῆφον ἐπὶ τοῦ νομίμου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς, δὲν παρευρέθησαν κατὰ τὰς συζητήσεις. Ἄλλως, κ. πρόεδρε, δὲν ἐννοῶ διὰ τί ἀποφεύγουν τὰς συζητήσεις· ἡ συζήτησις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ φῶς· καὶ ἀπορῶ πῶς ἀποφεύγουν τὸ φῶς, ἀντιτασσόμενοι εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν. Ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἶναι μία ἀπὸ τὰς πλέον παρανόμους, εἶναι ἕνα σκάνδαλον, καὶ ἂς ἐνθυμηθοῦν ὅτι χθὲς καὶ πρώην ἀκόμη ἐγένετο ζήτημα λίαν σπουδαῖον εἰς τὴν κοινωνίαν, ζήτημα περὶ καταργήσεως τοῦ Συντάγματος· καὶ ἠξεύρετε κατὰ πόσον ἐκπίπτει ἡ ἰδέα τῶν συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς δὲν στηριζόμεθα εἰς τοὺς νόμους, καὶ πρὸ πάντων εἰς τοὺς νόμους τοὺς ἐκλογικούς; ἐνόσῳ ἡμεῖς, κύριοι, δὲν πείθομεν ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ συνέρχεται καὶ συνεδριάζει νομίμως, καταρτιζόμενον διὰ τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τοῦ λαοῦ; Ποῖος λοιπὸν εἶναι ὁ προορισμός μας; νὰ διερχώμεθα en passant τὰ σπουδαιότερα ζητήματα καὶ νὰ παίζωμεν μὲ τὰ ἱερώτερα δικαιώματα τοῦ λαοῦ; Κανὲν ἕτερον δικαίωμα δὲν ἔχει ὁ λαὸς ἀπέναντι τῶν τόσων βαρῶν, καὶ τόσων ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει πρὸς τὴν πολιτείαν, παρὰ μόνον αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου, καὶ θέλετε σήμερον νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ ἐκλογῆς σκανδαλωδεστάτης; σκανδαλωδεστάτης, λέγω, διότι αὐτὴ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς τὴν ἐθεώρησε τοιαύτην καὶ ἀπέστειλεν ἐπιτροπήν. Ἡ συζήτησις μέχρι τοῦδε ἤθελεν εἶσθαι τελειωμένη, ἀλλ’ ἀντιτάσσονται, διότι θέλουν νὰ καλύψουν μὲ τὸν πέπλον τῆς νομιμότητος τὴν παρανομωτέραν τῶν ἐκλογῶν. Σᾶς λέγω ἐν συνειδήσει ὅτι, ἂν ἐγνώριζον ὅτι τοιαύτην ἐπιμονὴν ἤθελον δείξει πρὸς ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς Νάξου, ποτὲ δὲν ἤθελον συγκατατεθῆ ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Κορινθίας, διότι ἐμελέτησα ἀμφοτέρας τὰς ἐκλογάς, καὶ ἡ τῆς Κορινθίας εἶναι μᾶλλον ἁγνή, ἂν ᾖναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῇ τις τὴν λέξιν ταύτην, ἀπὸ τὴν ἐκλογὴν τῆς Νάξου, τὴν ὁποίαν σπεύδομεν νὰ ἐπικυρώσωμεν. Ἡμεῖς αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐμελετήσαμεν τὴν ἐκλογήν, οἱ ὁποῖοι ἐσυζητήσαμεν καὶ κατὰ τὴν πρώτην καὶ κατὰ τὴν δευτέραν περίστασιν, δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν ἀκριβῶς, ὡς ἐκ τοῦ παρεμπεσόντος χρονικοῦ διαστήματος, νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὰ διάφορα περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ θέλετε νὰ τὰ ἐνθυμηθοῦν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον ποσῶς μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις! Προκαλούμεθα σήμερον εἰς ψηφοφορίαν· δὲν γίνεται μία προσβολὴ κατὰ τοῦ Σώματος, διότι θέλουν τὸν βουλευτὴν ν’ ἀποφαίνηται καὶ νὰ δικάζῃ ἐπὶ ζητήματος, τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει τὴν ἐλαχίστην γνῶσιν; Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ ὑποστηρίξω, καὶ θὰ ὑποστηρίζω πάντοτε, ἐνόσῳ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι βουλευτής, ὅτι αἱ συζητήσεις ἐφ’ ὅλων τῶν ἀντικειμένων πρέπει νὰ ᾖναι εὐρύταται, καὶ ὅτι ἑπομένως ἤθελον ἀκόμη παραβιάσει καὶ αὐτοὺς τοὺς κανονισμούς, ὅταν πρόκειται νὰ διαφωτίσω τόσον τὸ Σῶμα, ὅσον καὶ τὴν κοινωνίαν, διότι ἀπὸ τὴν ἐπανάληψιν τῆς συζητήσεως κανὲν κακὸν δὲν προσγίγνεται, οὔτε εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, οὔτε εἰς τίποτε ἄλλο· ἐκ τοῦ ἐναντίου μάλιστα, ἂν σήμερον ψηφοφορήσωμεν εἰς τὰ βωβὰ, ὅλος ὁ κόσμος καὶ ὅλη ἡ κοινωνία θέλει μορφώσει οὐχὶ τόσον εὐάρεστον ἰδέαν δι’ ἡμᾶς. Διατυπόνω λοιπὸν τὴν πρότασίν μου, ὅτι πρέπει νὰ κανονίσωμεν σήμερον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ τὴν αὔριον, καὶ δεύτερον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς.

§62ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων ἔθεσε δύω διακεκριμένα ζητήματα· πρῶτον περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ δεύτερον περὶ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς συζητήσεως. Ἐπ’ αὐτῶν, κύριε πρόεδρε, προσκαλέσατε ὅν τινα θέλει ν’ ἀγορεύσῃ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω κατόπιν.

§63ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω ἀκολουθήσει τὸν προαγορεύσαντα κύριον Πετμεζᾶν εἰς τὰς συνταγματικὰς θεωρίας, οὔτε θέλω κάμει τὸ κατηγορητήριον τῆς ἐκλογῆς Νάξου, θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἵνα θέσω τὴν Βουλὴν εἰς τὸ σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προοδεύσῃ. Ὅταν γίνῃ μία συζήτησις καὶ ὁ πρόεδρος κηρύξῃ περαιωμένην αὐτὴν, οὐδεμία δὲ ἀντίῤῥησις ἐγείρεται, αὐτὴ ἡ συζήτησις οὐδὲ ἂν πᾶς ὁ αἰὼν παρέλθῃ, δύναται νὰ ἐπανέλθῃ· διότι εἶναι εἰς ἄκρον ἐπικίνδυνον νὰ ἐπαναλαμβάνεται μία συζήτησις περαιωμένη· διότι μετὰ τὴν συζήτησιν ἐρχόμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔλιπον δύο ἢ τρεῖς, ἡ Βουλὴ ἄρχεται τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἀπὸ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξε, ἂν ἐν τῷ μεταξὺ συμπέσῃ καὶ διακοπῇ, τὸ σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θ’ ἀρχίσῃ δὲν μεταβάλλεται. Δὲν εἶναι νὰ κάμω πολὺν λόγον, ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνον νὰ ἐπαναλαμβάνηται συζήτησις κηρυχθεῖσα περαιωμένη, διὰ τὸν λόγον, ὅτι παρῆλθε πολὺς χρόνος, ἢ διότι δὲν ἦσαν ὅλοι παρόντες κατ’ ἀρχάς. Καὶ περὶ τοῦ τελευταίου θὰ εἴπω δύο λέξεις· εἶμαι ἐν πεποιθήσει βέβαιος, ὅτι σήμερον κανεὶς δὲν περιμένει νὰ μορφώσῃ τὴν πεποίθησίν του περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς Νάξου ἀπὸ τὴν συζήτησιν· ὑπῆρχον τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλὴν, ὑπῆρχε τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπεξεργάσθη τὴν ἐκλογὴν, ἔκαμεν ἔκθεσιν, ἥτις ἀνεγνώσθη, κατόπιν ἐστάλη ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἔφερεν ἔκθεσιν, ἐγένετο δευτέρα ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις, ἐξεδόθησαν δὲ τρία ἢ τέσσαρα φυλλάδια περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· εἶπον ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ ἔχει τὸ δεῖνα ἁμάρτημα, τὸ δεῖνα ἔγκλημα, ὅλοι οἱ βουλευταὶ οἱ θέλοντες νὰ μορφώσωσι τὴν πεποίθησίν των τὰ ἐμελέτησαν καὶ ἤδη ὅλοι ἔχουν τὴν πεποίθησίν των ἕκαστος περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς μᾶς ἐμέμφθη πλαγίως ὅτι φοβοῦμαι τὰς συζητήσεις καὶ τὸ φῶς· δὲν ἀπέκρουσά ποτε τὰς συζητήσεις, εἶμαι φίλος αὐτῶν, ἀλλ’ εἶμαι φίλος καὶ τῶν κεκανονισμένων, ἄνευ τῶν ὁποίων οὔτε ἄτομον, οὔτε οἰκογένεια, οὔτε κοινωνία δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου, διότι ἡ συζήτησις εἶναι περαιωμένη.

§64ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κύριος Δανόπουλος διόλου δὲν ἐπραγματεύθη τὸ πρῶτον ζήτημα, τοὐτέστι πῶς ὁρίζεται ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς Βουλῆς.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κανονίσωμεν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθήσωμεν διακοπεῖσαν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς· τὰ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα ἐπεκυρώσατε, τὸ μαρτυροῦν.

§66ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ὥρισε δύο ζητήματα· πρῶτον, ὅτι ἡ Βουλὴ πρὶν προβῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν πράξεών της, ὀφείλει νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§67Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ὡρισμένη.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ὑμεῖς φρονεῖτε, ὅτι εἶναι ὡρισμένη ἡμεῖς δὲ φρονοῦμεν, ὅτι δὲν εἶναι. Ἡ ἡμερησία διάταξις ὁρίζεται τὴν προτελευταίαν ἡμέραν ὑπὸ τοῦ προέδρου συναινέσει τῆς Βουλῆς· τὰ δὲ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθησαν, βεβαιοῦσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο παροῦσα ἵνα συναινέσῃ, ἄρα ἐξάγεται ἐντεῦθεν λογικώτατον συμπέρασμα, ὅτι ἡμερησίαν διάταξιν δὲν ἔχομεν, καὶ σήμερον πρόκειται νὰ τὴν ὁρίσωμεν διὰ νὰ συζητήσωμεν ὅποιον δήποτε ἀντικείμενον αὔριον. Τί ἀντέταξαν εἰς αὐτὴν τὴν λογικὴν πρότασιν, τὴν στηριζομένην ἐπὶ σαφῶν καὶ ἀναντιῤῥήτων διατάξεων τοῦ κανονισμοῦ; Ὅτι δῆθεν ἡ ψηφοφορία εἶναι συνεχής. Εἰς τοῦτο παρατηρῶ, ὅτι ἡ ψηφοφορία εἶναι μία πρᾶξις, ὡς πᾶσαι αἱ λοιπαὶ πράξεις τῆς Βουλῆς· οὐδεὶς δὲ νόμος ὑποχρεόνει τὴν Βουλὴν, ὅταν διακοπῇ ἡ συζήτησις, νὰ μὴ παρεμβάλῃ μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς ψηφοφορίας ἄλλην τινὰ πρᾶξιν οἱανδήποτε. Ἐπιθυμῶ νὰ μὲ εἰπῆτε εἰς ποίαν τοῦ κανονισμοῦ διάταξιν εὕρετε, ὅτι ἅμα ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις καὶ διακοπῇ δι’ οἱονδήποτε λόγον, ἡ Βουλὴ εἶναι ὑποχρεωμένη τὴν ἐπαύριον νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν καὶ ὄχι ἄλλην; καὶ ἂν τὴν ἐπαύριον παρουσιασθῇ σπουδαιοτέρα πρᾶξις, ἀπαιτοῦσα τὴν ἄμεσον ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, νομίζετε ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ πρῶτον τὸ διακοπὲν ζήτημα, καὶ ἔπειτα νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἄλλο; Τοῦτο εἶναι ἐναντίον τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Λοιπὸν ἡ συνέχεια ἢ ἡ ἐξακολούθησις δὲν παράγει ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς μὴ τηρήσεως τοῦ κανονισμοῦ (θόρυβος). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀκούσῃ, διότι αὐτὰ εἶναι ζητήματα λεπτά. Ἀλλ’ ἐπεραιώθη καὶ αὐτὴ ἡ συζήτησις; Ὄχι, ἡ συζήτησις δὲν περαιοῦται διὰ τῆς αὐτογνώμονος θελήσεως τοῦ προέδρου, ἀλλὰ διὰ τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο παροῦσα, διότι ἐπὶ τῆς ἐπελθούσης ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀπεδείχθη ὅτι τὸ σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες, σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὲ εἰπῆτε ποῦ στηριζόμενοι λέγετε ὅτι ἐπεραιώθη ἡ συζήτησις; Πῶς ἐπεραιώθη, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο πλήρης; Τὴν συζήτησιν περαιόνει τὸ σῶμα καὶ οὐχὶ ὁ πρόεδρος. Δὲν ἐννοῶ δὲ καὶ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀντέταξαν, ὅτι εἴμεθα φωτισμένοι ἀπὸ τὰ φυλλάδια καὶ τὰς ἐκθέσεις καὶ τὰ τοιαῦτα. Ἐλησμόνησαν τί εἶπεν ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος κύριος Χρηστίδης, ὅτε ἀνέβη τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου, ὅτι ἡ δημοσία συζήτησις εἶναι ὁ ὅρος τῆς συγκρίσεως τῶν ἐλευθέρων πολιτειῶν πρὸς τὰς μὴ τοιαύτας. Ἡ συζήτησις εἶναι ἡ βάσις τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος· διότι δι’ αὐτῆς εὑρίσκεται ἡ ἀλήθεια. Τί θὰ χάσητε ἂν ἐκ νέου ἀρχίσητε τὴν συζήτησιν; Σπεύδοντες ὅμως νὰ τὴν κλείσητε, ἀποδεικνύετε, ὅτι δὲν θέλετε τὸ φῶς, ἀποδεικνύετε, ὅτι ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν ὑπάρχει τι τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος· διὰ τοῦτο, κύριε πρόεδρε, λέγω, ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν εἶναι τεταγμένη, ὡρισμένη νομίμως· διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ Βουλὴ παροῦσα. Ἡ συζήτησις δὲν εἶναι περαιωμένη, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο παροῦσα νὰ τὴν κλείσῃ. Τί πρόκειται τώρα νὰ πράξωμεν; Νὰ ὁρίσωμεν ἀμέσως τὴν ἡμερησίαν διάταξιν σήμερον τῇ συναινέσει τῆς Βουλῆς, αὔριον δὲ νὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς τὴν συζήτησιν διὰ νὰ φωτισθοῦν καὶ οἱ κύριοι βουλευταὶ καὶ ἡ κοινωνία· διότι ὑπεράνω ἡμῶν ὑπάρχει ἡ κοινὴ γνώμη, ἡ ὁποία ἔχει δικαίωμα νὰ φωτίζηται ἐπὶ πασῶν τῶν πράξεων τῆς Βουλῆς. Προτείνω λοιπὸν, κύριε πρόεδρε, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις σήμερον διὰ τὴν αὔριον.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγουν τὰ πρακτικά· «περατωθείσης τῆς συζητήσεως ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ἀποδοχὴ ἢ μὴ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ψηφοφορίας γενομένης δὲν ἦτον ἀπαρτία·» ἐκ τούτου ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ συζήτησις ἦτο περαιωμένη.

§70ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀπὸ Σῶμα μὴ πλῆρες.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν, εἶναι ἔγκυρα.

§72ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡμεῖς προτείνομεν νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, διότι δὲν εἶναι ὡρισμένη.

§73ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Ἐρωτήσατε ὅ,τι θέλουν, κ. πρόεδρε.

§74ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ἡμερησίαν διάταξιν νομίμως δὲν ἔχομεν, καὶ προτείνομεν νὰ ὁρισθῇ σήμερον.

§75ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν πρᾶξιν, πρέπει νὰ ἤμεθα καὶ δικαιολογημένοι. Ἴδετε εἰς τὴν πρώτην παρατήρησιν, πῶς εὑρέθημεν πολλοὶ σύμφωνοι μὲ τὸν ὀρθὸν λόγον καὶ τὸν κανονισμόν, καὶ εἴπομεν ν’ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ προσθήκη, ἡ ὁποία εἶχε γίνει, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας· διότι κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν εὑρέθη ἡ Βουλὴ μὴ πλήρης, καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ νομιμότητα καμμία ἀπόφασις αὐτῆς. Ἀλλὰ οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, πότε πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν; πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου ὁδηγεῖ ὁ ὀρθὸς λόγος· καὶ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ ἔρχωνται μὲ τὰς ἐπικλήσεις τῶν ἐλευθεριῶν τῆς κοινῆς γνώμης οἱ ἐπικαλούμενοι αὐτὴν, καὶ δὲν ὁμιλῶ προσωπικῶς, τὸ λέγω ἐν γένει, δὲν ἔχουν πεποίθησιν, καὶ φέρουν ἐπικλήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν. Ποῦ πρέπει λογικῶς νὰ ἀρχίσωμεν. Κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν, ὅπου ἐστάθημεν συμφώνως μὲ τὸν κανονισμόν. Ἀκούσατε τί λέγει ὁ κανονισμός. «Τὰ νομοθετικὰ ἔργα, ἀρξάμενα καὶ διακοπέντα ἐκ τῆς λήξεως τῆς συνόδου, δύνανται νὰ ἐπαναληφθῶσιν κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἑπομένης συνόδου, καθ’ ἣν εὑρίσκονται στάσιν.» Θέλετε ἄλλο καθαρώτερον ἀπ’ αὐτό; Ποῦ εὑρέθημεν; Εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ψηφοφορία λοιπὸν θὰ ἐξακολουθήσει. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ ἤμεθα λογικοὶ καὶ προσεκτικοὶ εἰς τὸ καθῆκόν μας.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή· οἱ παραδεχόμενοι κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου βουλευτοῦ Μίληση νὰ γίνῃ ἡ ἡμερησία διάταξις σήμερον νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Λοιπὸν τώρα, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.)

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παρόντες εἶναι 87. Ἑπομένως ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 μ. μ.)