1869.07.30
952 στίχοι · 7.638 λέξεις · 151 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39.
Τῆς 30 Ἰουλίου 1869.
(Τετάρτη).
Ὥρα 8 Π. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι, κύριοι, 95. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικά, κύριοι, τὰ προχθεσινὰ εἶχον ἀναγνωσθῆ χθές, ὅταν ἡ Βουλὴ ἦτο πλήρης· ἡ παρατήρησίς τινων τοῦ μὴ πλήρους τῆς Βουλῆς ἐγένετο μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν. Λοιπὸν ἡ ἐκ νέου ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν εἶναι περιττή.
§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατήρησιν μήπως ἔχει τις νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τὴν γενομένην χθές;
§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§5Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν ἐγένετο χθὲς εἴπετε, καὶ εἶναι ἀληθές· ἀμέσως ὅμως μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν, ὅταν ἠρωτήσατε, ἐὰν ἐγκρίνωνται τὰ πρακτικὰ ἢ ὄχι, σᾶς ἐγένετο ἡ ἔνστασις ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία· ἀνεγνώσθη ὁ κατάλογος καὶ ἐφάνη ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις, ἑπομένως ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐπαναληφθῇ.
§6Α. Χ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ. Λανθάνεται ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν Καλαβρύτων.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο πλήρης ἡ Βουλή, ὅταν ἀνεγνώσθησαν.
§8Α. Χ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ. Μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε πρόεδρε, δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὸν αὐτό. Ἀφοῦ ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν, μετὰ ταῦτα ἠρώτησεν ὁ πρόεδρος, ἐὰν ἔχῃ τις ἀντίῤῥησιν καὶ οὐδεὶς ἔκαμεν. Λοιπὸν ἐτελείωσε τὸ μέρος τῶν πρακτικῶν. Μετὰ τοῦτο ἐζητήσατε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ὄχι, δὲ ἔχει οὕτως· ἠρώτησα μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν, ἐὰν ὑπάρχῃ καμμία παρατήρησις ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν καὶ τότε ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων ἀναστὰς εἶπεν· ἔχω παρατήρησιν. Αὐτό, κ. Ἀνάργυρε, δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ κάμω ἐγώ. Ἀφοῦ ἀνεγνώσθησαν ἅπαξ πλήρους οὔσης τῆς Βουλῆς, ἀπαιτεῖτε νὰ ἀναγνωσθοῦν πάλιν τὰ πρακτικά;
§10ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§11ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ Βουλὴ θεωρεῖ καλῶς ἀναγνωσθέντα τὰ πρακτικὰ χθές.
§12Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπορῶ μὲ τοὺς κυρίους νὰ λέγουν ὅτι χθὲς ἐνέκρινεν ἡ Βουλὴ τὰ πρακτικά· ἴσα, ἴσα ἡ ἀντίῤῥησις ἐγένετο ὅτι ἡ Βουλή, διότι δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, δὲν δύναται νὰ ἐγκρίνῃ τὰ πρακτικά. Μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλά.
§13Α. Χ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ. Πότε ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικά; Ὅταν ἀνηγγείλατε, κύριε πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἀπαρτία.
§14ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἑπομένως, κύριε πρόεδρε....
§15Α. Χ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ. Ὡμολογήσατε ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε πρόεδρε, καὶ κατόπιν ἀνεγνώσατε τὰ πρακτικά. Ἀνελήφθησαν λοιπὸν οἱ βουλευταὶ ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας; (θόρυβος) Ἐμπαιζόμεθα λοιπόν;
§16ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὔτε εἶναι κανὲν συμφέρον νὰ θεωρηθοῦν ἢ ὄχι ἀναγνωσθέντα τὰ πρακτικά. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ ἔνστασις ἦτο, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν δύνανται νὰ ἐγκριθοῦν, διότι δὲν δύνανται νὰ ἐγκριθοῦν ἀπὸ ἓν σῶμα, τὸ ὁποῖον νομίμως δὲν εἶναι συμπληρωμένον. Ἐμετρήθημεν λοιπὸν καὶ εὑρέθη ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν νομίμῳ ἀριθμῷ, καὶ κατὰ συνέπειαν διελύθη ἡ συνεδρίασις. Ἡ πρᾶξις λοιπὸν ἡ γενομένη, ἐπειδὴ ἐγένετο εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν εἴμεθα εἰς ἀπαρτίαν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν ἰσχύν.
§17ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, νομίζω κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ τὰς καθιερωθείσας ἀρχὰς, μέχρις οὗ γίνεται ἡ ἔνστασις καὶ ἐπαναληφθῇ ἡ ἀρίθμησις τῶν βουλευτῶν, πᾶν ὅ,τι ἐγένετο εἶναι καλῶς γενόμενον. Ἐγὼ δὲν παραξενεύομαι μὲ τὸν κ. Πετιμεζᾶν διὰ τὴν ἔνστασιν, καὶ ὄχι μόνον δὲν παραξενεύομαι διὰ τὸν ἰσχυρισμόν του αὐτὸν, ἀλλὰ ἠμπορεῖ ἀμέσως νὰ εἴπῃ, ὅτι, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ εἶπεν ὅτι καλῶς ἔχουν τὰ πρακτικά, νὰ ἀκούσετε καὶ ἄλλην ἔνστασιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Λέγω ὅμως πρὸς αὐτὸν καὶ τοὺς ὁμόφρονάς του, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι χθὲς ἐξήντλησαν πολλὰ μέσα, ὅπως ματαιωθῇ ἡ ἀπαρτία τῆς Βουλῆς, ὅτι ἔθεσαν εἰς κίνησιν διάφορα ὄργανα ἐν οἷς καὶ δημοσιογράφους καὶ προσεκάλεσαν τοὺς βουλευτὰς νὰ συνέλθουν εἰς ἰδιαίτερον οἴκημα νὰ συσκεφθοῦν περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβουν· (καὶ ἂν ἐπρόκειτο ποῖα μέτρα θὰ λάβουν, πῶς θὰ λυθῇ τὸ δεῖνα σπουδαῖον ζήτημα ἢ τὸ ἄλλο, εἶναι ἀξιέπαινοι) ὅτι εἰς βουλευτὰς καυχωμένους ἐπὶ συνταγματισμῷ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λάβει ἰδέας, ὅτι ἐγκαθίδρυσαν κοινοβουλευτικὰς ἀρχὰς καὶ ἔθιμα, δὲν εἶναι ἀξιέπαινον, οὔτε εἶναι ἐπιτετραμμένα εἰς αὐτοὺς τὰ τοιαῦτα· διότι, κύριε πρόεδρε, ὁ μεγαλείτερος κτύπος, ἡ μεγαλειτέρα προσβολὴ κατὰ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ σώματος, εἶναι τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ ἀντιπολιτευτικόν. Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τί πρέπει νὰ ἔλθῃ νὰ ὑποστηρίξῃ εἶναι ἀνάξιον νὰ ὀνομασθῇ ἀντιπολίτευσις· καὶ πότε; ὅταν βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως διεμαρτυρήθησαν καὶ εἶπαν, ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ προκειμένου νὰ ἐξετάσῃ τὸ σπουδαιότερον ζήτημα, τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, δὲν δίδει προσοχήν. Ἦλθον καὶ ἐξεφώνησαν λόγους φλογεροὺς κατὰ τῆς λῃστείας, ὑπέβαλον προτάσεις καὶ ἔῤῥιψαν ἰδέας καὶ σᾶς ἐγκατέλειψαν καὶ ἀρνοῦνται νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκόν των. Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ὁ πρόεδρος πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ κανονισμοῦ διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ τὸ ἔθνος, περὶ τοῦ ὁποίου ἡμεῖς ἀπεστάλημεν νὰ μεριμνῶμεν. Σήμερον ὅλοι ἔχομεν οἰκιακὰς ἐργασίας ἀλλ’ ἐπροτιμήσαμεν νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον μας εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιμον περίστασιν, διότι πρόκειται νὰ ψηφισθῇ καὶ δευτέραν ἢ τρίτην φορὰν νόμος σπουδαῖος, ὁ περὶ λῃστείας, τὴν ὁποίαν καὶ πάντες ὁμολογοῦσι καὶ ἐν τῷ βουλευτηρίῳ αὐτῷ παρέστησεν ἡ ἀντιπολίτευσις ὡς τὸ φοβερώτερον κακόν, τὸ ὁποῖον μαστίζει τὸν τόπον σήμερον. Ἐὰν παρουσιάζωνται τοιαῦται ἀντιδράσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ματαιόνωσι τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ πληρεστάτη ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων καὶ τῶν ἀποχωρησάντων, πῶς καὶ τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων ἐν τῇ Πρωτευούσῃ ἐν γένει βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρκετοὶ ἵνα ἀπαρτισθῇ ἡ Βουλὴ, καὶ ἂν λείψουν καὶ 15. Ἀρκεῖ ἓν κόμμα ὁλόκληρον νὰ θελήσῃ νὰ παραλύσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, διότι ὅσας δυνάμεις καὶ ἂν ἔχῃ ἓν ἄλλο κόμμα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἥμισυ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ, διότι καὶ ἐξ αὐτοῦ κατ’ ἀνάγκην ἠμπορεῖ νὰ λείπουν τινές. Πρέπει λοιπὸν τὸ σύστημα τῆς ἀντιδράσεως καὶ τῆς λειποταξίας νὰ παύσῃ· ἂν δὲν παύσῃ, ὑπάρχει μία ἄλλη ἐξουσία ἀνωτέρα, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ ἐτυμηγορίαν, ἡ κοινὴ γνώμη. Λοιπὸν ἡ κοινὴ γνώμη πρέπει νὰ φωτισθῇ.
§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τῶν πρακτικῶν....
§19ΔΑΓΡΕΣ. Ἐτελείωσεν αὐτό.
§20ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Δαγρές.
§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τρίτη ἢ τετάρτη φορὰ, ὁποῦ λαμβάνετε τὸν λόγον.
§22ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Δαγρὲν καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ ἀναδιφήσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς περυσινῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἴδῃ, ἂν ὁ κ. Δαγρὲς κατὰ ταύτην τὴν ἐποχὴν ἦτο εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἂν ἔχουν ἄδικον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σήμερον ἰσχυρίζονται τὸ ἐναντίον· ἢ νομίζουν ὅτι ὁ Ἰούνιος τοῦ 1867 ἢ τοῦ 1868 ἀπὸ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1869 ἔχει καμμίαν διαφοράν; Λοιπὸν ἤθελον ἐννοήσει πολὺ καλὰ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἐλθεῖ νὰ κατηγορήσουν πράξεις, τὰς ὁποίας αὐτοὶ ἄλλοτε δὲν ἔκαμαν· ἀλλ’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πολλάκις ἐπανέλαβον αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ ἐθεωρήθη σχεδὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα ὡς τὸ τελευταῖον καταφύγιον μιᾶς ἀντιπολιτεύσεως, διὰ τί ἔρχονται σήμερον καὶ κατηγοροῦν;
§23ΔΑΓΡΕΣ. Βιάζεται ἡ ἀντιπολίτευσις;
§24ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔκαμεν ἀντίῤῥησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, τοῦτο τὸ ἔκαμεν εἰς πολλὰς περιστάσεις, καὶ τὸ γνωρίζει ὁ κ. Δαγρὲς, καὶ δικαιοῦται νὰ τὸ κάμῃ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίστασιν στηριζόμενος εἰς μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.
§25ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι χάνεται περισσότερος καιρὸς εἰς τὴν χρονοτριβὴν αὐτὴν, προτιμότερον νομίζω νὰ ἀναγνωσθοῦν ἐκ νέου τὰ πρακτικὰ, καὶ νὰ τελειώσωμεν.
§26Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καμμιὰ σχέσις μεταξὺ ἐφέτος καὶ πέρυσι δὲν ὑπάρχει· καὶ ἐπειδὴ ἤμην ἀντιπολιτευόμενος, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἄν τινες ἔφυγαν, δὲν ἔφυγον ἀπὸ τοιοῦτον πνεῦμα· αὗται εἶναι προφάσεις, καὶ γίνεται ἐν γνώσει τοῦτο, διὰ νὰ μὴ γίνεται ἀπαρτία. Εἴμεθα 130 ἐδῶ εἰς Ἀθήνας καὶ λυποῦμαι, διότι κατὰ δυστυχίαν προχθὲς ἐφιλονεικούσαμεν περὶ ἐγκαίρου δημοσιεύσεως τῶν στενογραφημάτων, καὶ μὲ κατηγόρησαν ἐμὲ, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν σφόδρα περὶ τῆς ἐγκαίρου ἐκτυπώσεως, κατὰ δυστυχίαν ἔπεσαν εἰς τὸν λάκκον, ὡς εἶπεν ὁ Δαβίδ· «Λάκκον ἔσκαψαν καὶ ἀνώρυξαν, καὶ ἐνέπεσαν» ὄχι ἐμπεσοῦνται. Ποῦ εἶναι ὁ κ. Λομβάρδος, ὅστις ἐν γνώσει φεύγει; Εἶναι ἐντροπὴ, κύριοι! Τῷ ὄντι ἔχουν δίκαιον νὰ λέγουν οἱ πολιτικοὶ, ὅτι κάθε λαὸς εἶναι ἄξιος τῆς τύχης του. Ἔπρεπεν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπον ὅτι, ἡ πατρίς μου πάσχει καὶ κινδυνεύει, καὶ ἔφεραν καὶ οὐσιωδέστατα νομοσχέδια, νὰ ἦναι πρῶτοι ἐδῶ καὶ αὐτοὶ ἔφυγαν. Τί εἶναι αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἂς διαβασθοῦν τὰ πρακτικὰ, κ. πρόεδρε.
§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἂς γείνῃ καὶ αὐτὴ ἡ παραχώρησις, ἂν καὶ εἰς μάτην. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως, τῆς 28 Ἰουλίου).
§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον κατὰ τῶν πρακτικῶν;
§29ΣΤΕΡΓΙΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀπαλειφθοῦν ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅσα εἶπεν ὁ Κ. Χατζίσκος, διότι δὲν ἦτο ἀπαρτία.
§30ΠΟΛΛΟΙ. Ἅμα δὲν εἶχε γείνει παρατήρησις διὰ τὴν ἀπαρτίαν, εἶναι ἀδιάφορον.
§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔγεινε καμμία ἀντίῤῥησις τοιαύτη τότε. Ἄλλην ἀντίῤῥησιν ἔχετε;
§32ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι, ὄχι.
§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγκρίνονται. Τώρα θὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ χθεσινὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας (29 Ἰουλίου).
§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις νὰ ἀντιτάξῃ τι κατὰ τῶν πρακτικῶν;
§35Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴπομεν νὰ τεθῇ ὅτι νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματά των.
§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλὰ, ἀλλ’ αὐτὸ ἐννοεῖ τὸ «κατὰ τὸν κανονισμόν». Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἐγκρίνονται. Κύριοι βουλευταὶ, θὰ μοὶ συγχωρήσετε ὡς πρῶτον ἀντικείμενον νὰ εἰσαγάγω τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς. Ἠξεύρετε ὅτι τὸ προεδρεῖον ἔκαμε μεγάλας δαπάνας χωρὶς νὰ ἔχῃ προϋπολογισμὸν, ἐνῷ κατὰ τὸ ἄρθρον 83 τοῦ κανονισμοῦ ὁ πρόεδρος δὲν δύναται νὰ ἐκδώσῃ ἐντάλματα πληρωμῆς εἰμὴ ἀφοῦ ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὁ προϋπολογισμός. Θὰ μοὶ συγχωρήσετε λοιπὸν νὰ τὸν εἰσαγάγω καὶ ἡ Βουλὴ ἂς τὸν συζητήσῃ.
§37ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Τί ἐννοεῖτε μεγάλας δαπάνας, κύριε πρόεδρε;
§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παρὸν προεδρεῖον ἐννοῶ καὶ οὐχὶ τὸ ὑμέτερον.
§39ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Διότι μοὶ εἶπαν, ὅτι μία ἔκθεσις λέγει μίαν «ὑπέρβασιν».
§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπωμένος ὁ προϋπολογισμὸς καὶ δύνασθε νὰ τὸν μελετήσητε.
§41ΤΙΝΕΣ. Δὲν διενεμήθη.
§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διανέμεται τώρα· θέλω νὰ τηρήσῃ τὸν κανονισμένον δρόμον του. Ἂν τοῦτο ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ, νὰ μοῦ εἴπῃ, ἐὰν δύναμαι νὰ ἐξακολουθῶ πληρωμὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συνταχθέντος παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς....
§43ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, βέβαια.
§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ κατὰ συνέπειαν κατὰ τὰς ἀποφάσεις τοῦ προεδρείου.
§45ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὄχι τοῦ προεδρείου.
§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠξεύρετε ὅτι τὸ προεδρεῖον συγκείμενον ἐκ τῶν τριῶν ἀντιπροέδρων, τεσσάρων γραμματέων καὶ τοῦ προέδρου, ὅλων ὀκτὼ, ἐκανόνισε τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου, ἤγουν τοὺς γραφεῖς, τοὺς ἀντιγραφεῖς καὶ τοὺς κλητῆρας ὡς καὶ τὸ ἄλλο ἀνώτερον προσωπικόν. Ἐπέφερε λοιπὸν, ὅπως καὶ ἄλλοτε, μεταβολὰς ὄχι εἰς τὸ ποσὸν τὸ χρηματικὸν, ἀλλ’ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν προσώπων· διότι τὸ ἐπιτρεπόμενον κατὰ τὸν κανονισμὸν προσωπικὸν ἐκρίθη καὶ εἶναι ἀνεπαρκές. Αὐτὴν τὴν μεταβολὴν ἔκαμεν τὸ προεδρεῖον.
§47ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὑπέρβασις δὲν ἔγεινε καμμία τοῦ κανονισμοῦ.
§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ μόνον κατὰ 30 δραχμὰς· ὑπάρχει ὅμως ἐκ τῶν ἄλλων οἰκονομιῶν 1000 δραχμῶν περίσσευμα, τὰς ὁποίας ἐπιφυλάσσεται τὸ προεδρεῖον νὰ μεταχειρισθῇ κατὰ τὰς ἀνάγκας. Ἐπομένως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, ἕως ὅτου ψηφισθῇ κατὰ τὸν κανονισμὸν ὁ προϋπολογισμὸς, θὰ ἐπιτρέπεται, θὰ ἀνεχθῆτε νὰ κάμῃ τὸ προεδρεῖον τὰς ἀπαραιτήτους πληρωμάς;
§49ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι ὁ μὴν τελειώνει καὶ πρέπει νὰ πληρωθοῦν οἱ κλητῆρες καὶ τὸ προσωπικὸν, καὶ οἱ κύριοι βουλευταὶ πρέπει νὰ λάβουν τὰς ἀποζημιώσεις των. Ἔχομεν σήμερον μίαν πληρωμὴν, μία ἐπιτροπὴ θ’ ἀναχωρήσῃ αὔριον διὰ νὰ μεταβῇ εἰς Κόρινθον, ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισε περὶ τούτου, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ δώσωμεν χρήματα. Λοιπὸν ἐπιθυμῶ νὰ ᾖναι ἐν γνώσει τῆς Βουλῆς.
§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§52ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Ὑπέρβασις ἔγεινεν εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ προσωρινοῦ προεδρείου; αὐτὴν τὴν ὑπέρβασιν ἐγὼ δὲν τὴν ἀνέχομαι.
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις, τότε τὰ λέγομεν.
§54ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια εἰς τὴν συζήτησιν.
§55Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, λαμβάνω ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τὴν ὁποίαν ἐκάμετε ὑμεῖς αὐτὸς σήμερον πρὸς τοὺς κ. κ. Ἰακωβάτους, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ὁρκισθῶσι διὰ νὰ ἐπιληφθῶσι τῶν καθηκόντων των. Φρονῶ ὅτι καλὸν εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ, διότι εἶναι ἄδικον νὰ παρακάθηνται, τόσον ἤδη καιρὸν μιᾶς ἐπαρχίας δύο βουλευταὶ καὶ νὰ ᾖναι στερημένοι τῶν καθηκόντων αὐτῶν ἄνευ λόγου. Βεβαίως, ὡς ἐξέθεσα καὶ εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις, οἱ κ. κ. Ἰακωβάτοι ὡς εἴδετε κατὰ τὴν τελευταίαν περίστασιν, καθ’ ἣν ὡρκίσθη ὁ κ. Χαριτάτος, δὲν ἐζήτησαν τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον καὶ μόνον νὰ ὑπαχθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τοὺς κανόνας, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπήχθησαν οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν· τοὐτέστι νὰ ἔλθῃ τὸ Εὐαγγέλιον, νὰ ὑψώσωσι τὰς χεῖρας, νὰ ἀναγνώσῃ ὁ γραμματεὺς τὸν ὅρκον, διότι ἡ ἐπιμονὴ τῆς ἀποκλείσεως, χάριν τοῦ ὅρκου, δύο βουλευτῶν μοὶ φαίνεται λίαν ἄδικος. Ἐπειδὴ εἶναι ζήτημα ἀφορῶν βουλευτάς, τὸ προτάσσω, κύριε πρόεδρε, καὶ εἰς περίστασιν καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀρνηθῆ κάμνω τὴν ἀκόλουθον πρότασιν. «Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ὥστε ἐὰν μὴ θέτων βουλευτής τις τὴν χεῖρα του ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου καὶ ὁρκιζόμενος οὕτω, ἐὰν ὁ ὅρκος αὐτοῦ ᾖναι ἔγκυρος, ναὶ ἢ ὄχι;»
§56ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις αὕτη καὶ νὰ διατρέξῃ τὰς διατυπώσεις τοῦ κανονισμοῦ.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μου νὰ πληροφορήσω τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη ὁριστικῶς τρὶς ἐντὸς τῆς Βουλῆς· οἱ κύριοι Ἰακωβάτοι, βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Πάλης, δὲν ἔχουσιν εἰμὴ νὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον τοῦ προεδρείου καὶ ζητήσουν νὰ δώσουν τὸν ὅρκον των. Δὲν εἶναι ἀνάγκη συζητήσεως· ὅταν ἔλθουν ἐδῶ καὶ συμμορφωθοῦν πρὸς τοὺς παραδεδεγμένους τύπους, ἐστὲ βέβαιος ὅτι δὲν ἔχουν ἀνάγκην καμμιᾶς ἄλλης συνδρομῆς· ὁ κ. Ἰακωβάτος, πρὸς τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ ὡμίλησα σήμερον καὶ τὸν παρεκίνησα, εἶδον δυστυχῶς ὅτι εἶναι ἀμετάτρεπτος. Λοιπὸν νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν μας, ἐπειδὴ εἶναι πολύτιμος, καὶ θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
§58ΖΑΛΩΝΗΣ. Τὸ ζητοῦν, κύριε πρόεδρε, νὰ ὁρκισθοῦν.
§59Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι εἷς καὶ μόνος τύπος.
§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ τὰ εἴπετε· δὲν ἐμβαίνω εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, εἶναι ἀποφασισμένον τὸ ζήτημα.
§61Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐκφωνήσατε τὸν ὅρκον καὶ ἡμεῖς ἐπαναλαμβάνομεν τὸ «Ὀμνύω». Κατὰ τὸ σύνταγμα ὁ ὅρκος δίδεται ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει.
§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλύθη τὸ ζήτημα. Θέλετε τὸν ἱερέα, τὸ Εὐαγγέλιον καὶ νὰ βάλετε τὴν χεῖρα σας ἐπάνω; (θόρυβος) Αὐτὸ εἶναι ἀπεφασισμένον, δὲν ἐμβαίνω εἰς νέαν συζήτησιν (θόρυβος). Καθήσατε, κύριοι, παρακαλῶ, νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὰ ἔργα μας.
§63Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ζητῶ νὰ ὁρκισθῶ, κύριε πρόεδρε.
§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ ἱερεὺς......
§65Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. (Ἐξακολουθεῖ ὁμιλῶν ἐν μέσῳ θορύβου).
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, κύριε Ἰακωβάτε. Δὲ ἔχετε τὸν λόγον. Δὲν ἐπαναλαμβάνονται ἑκατοντάκις τὰ ἴδια ζητήματα. Σᾶς λέγω, τὸ ζήτημα εἶναι ἀπεφασισμένον. Δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ ὁ πρόεδρος νὰ ἔλθω εἰς νέαν συζήτησιν.
§67ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κύριε πρόεδρε.
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ ἀκόλουθος α) ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Νάξου, ἥτις διενεμήθη.
§69Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Διαμαρτύρομαι, κύριε πρόεδρε, ὅτι δὲν δέχεσθε τὸν ὅρκον.
§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἡμερησίαν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν...
§71ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὁ ὅρκος δίδεται εἰς οἱανδήποτε στάσιν.
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ ἀποφασίζετε περὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐκλογῆς Νάξου;
§73ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι κατὰ τὸν νόμον συζητητέα καὶ ὅστις ἔχει τὸν λόγον, ἂς ὁμιλήσῃ.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ν’ ἀναγνωσθῇ.
§75ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἐδιαβάσαμεν.
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ συμπέρασμα μόνον· «Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς κατὰ τοὺς ἀνωτέρω ἀναφερομένους δήμους καὶ κατὰ συνέπειαν ὡς νομίμως ἐκλεχθέντας ἐν ὅλῳ τοὺς κυρίους Ῥαυτόπουλον, Δαμιράλην, καὶ Κρίσπην». Ἡ ἐπιτροπὴ Ἀριστ. Λιδωρίκης, Ἰω. Κοτζιᾶς, Γρ. Δημητριάδης.
§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;
§78Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα, ἐγώ, κύριε πρόεδρε.
§79ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλοι, κύριοι βουλευταί, θὰ ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀποσταλείσης ἐπιτροπῆς εἰς Νάξον πρὸς ἀνάκρισιν τῆς κατηγορίας κατὰ τοῦ νομίμου τῶν 4 δήμων, τοὐτέστι τοῦ δήμου Τραγέας, τοῦ δήμου Βίβλου, τοῦ δήμου Κορωνίδος καὶ τοῦ δήμου Νάξου. Δὲν ἀμφιβάλλω, κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἐγνώριζεν ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ ἀποσταλεῖσα ἐπιτροπὴ ἤθελε φέρει τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας βλέπετε ἐκτεθειμένας ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῇ, δὲν ἀμφιβάλλω, λέγω, ὅτι δὲν ἠθέλετε στείλει ποτὲ μίαν τοιαύτην ἐπιτροπήν.
§80ΚΟΤΖΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι προσβλητικὸν τοῦτο, ὥστε παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.
§81Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ πρακτικά, κύριε πρόεδρε, νὰ ἔλθουν ἐδῶ.
§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, νὰ ἔλθουν τὰ πρακτικά.
§83ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πλέον ἐπιπολαίως ἐπὶ σαφῶν καὶ ὡρισμένων κατηγοριῶν τῆς ἐκλογῆς Νάξου, πλέον ἐπιπολαίως δὲν ἤθελε κρίνει οὔτε ὁ τελευταῖος ὑπάλληλος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ τὸ συμφέρον τῆς ἐπιτροπῆς ἦτον ὄχι νὰ διαφωτίσῃ, ἀλλὰ νὰ σκοτίσῃ τὴν Βουλὴν· ὄχι νὰ ἀνακαλύψῃ, ἀλλὰ νὰ καλύψῃ τὰς λαβούσας χώραν παρανομίας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιστρέψασα ἡ ἐπιτροπὴ ἐνταῦθα δὲν ἠδυνήθη ἀμέσως νὰ σᾶς ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν· δὲν ἠδυνήθη δέ, κύριοι, διότι διαφωνία μεγίστη ὑπῆρχε μεταξὺ τῶν μελῶν τῶν ἀποσταλέντων ἐκεῖσε. Τὸ ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παῤῥησίᾳ καὶ διαῤῥήδην ἐκήρυξεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος· ἐκήρυξεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράψῃ εἰς μίαν ἔκθεσιν ἐπικυρωτικὴν ὑπὲρ ἐκλογῆς, ἥτις εἶναι τόσον παράνομος. Λυποῦμαι, ὅτι ὁ Κ. Δημητριάδης δὲν εἶναι ἐν τῇ Βουλῇ διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους, κύριοι, εἶπεν εἰς πλείστους τῶν κυρίων βουλευτῶν. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τοὺς λέγω ἐγὼ καὶ ἂν νομίζῃ ὁ κ. Δημητριάδης, ὅτι δὲν λέγω τὴν ἀλήθειαν, εἴτε εἰς ἄλλην περίστασιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἴτε διὰ τοῦ τύπου, ἂς μὲ διαψεύσῃ.
§84ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς διαψεύδει διὰ τῆς ὑπογραφῆς του, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὴν ἔκθεσιν.
§85Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶσθε σεῖς ὁ Κ. Δημητριάδης, εἶσθε ὁ Κ. Εὐθυμιόπουλος, ὥστε ἡσυχάσατε... Ἀκούσατε, κύριοι, πῶς ἀρχίζει ἡ εἰς Νάξον ἀποσταλεῖσα ἐπιτροπή. «Κρίνει περιττὸν καὶ ἀπὸ σκοποῦ ν’ ἀνασκευάσῃ μίαν πρὸς μίαν τὰς γνωστὰς ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ἐνστάσεις, αἵτινες ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Νάξου, διότι φρονεῖ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποστέλλουσα ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν μελῶν της ἐν Νάξῳ, προέθετο ἐξ ἐπιτοπίων πληροφοριῶν, ἀσχέτως τῶν ἐνδιαφερομένων, νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησίν της». Κρίνει περιττόν, λέγει, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀνασκευάσῃ μίαν πρὸς μίαν τὰς γνωστὰς ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ἐνστάσεις, αἵτινες ἔγειναν κατὰ τῆς ἐκλογῆς Νάξου. Καὶ διατί κρίνεις περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψῃς εἰς τὰς ἐνστάσεις, αἵτινες ἔγειναν κατὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ πρὸς τίνα ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ ἐρευνήσῃς καὶ ἐπισταμένως ἐπ’ αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν καὶ ἐντάσεων ἐκφέρῃς τὴν γνώμην σου ἀπεστάλης; καὶ διὰ ποῖον ἄλλον λόγον ὑπέστη τὸ δημόσιον τόσην δαπάνην, διὰ νὰ ἀποστείλῃ μίαν ἐπιτροπὴν, εἰς Νάξον, παρὰ διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν ἐτηρήθη ὁ νόμος ὁ ἐκλογικὸς εἰς αὐτὴν κατὰ τὰς ἐκλογάς; Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ κρίνει περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψῃ εἰς αὐτά. «Ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐπιτροπὴ περιορίζεται ἐν τῇ παρούσῃ ἐκθέσει ν’ ἀναφέρῃ περιστατικὰ γενικὰ συντείνοντα πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ἐν τέλει ἀποφάσεώς της, καὶ νὰ καταδείξῃ τὸ σφαλερὸν τῶν σπουδαιοτέρων ἐνστάσεων κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην.» Συλλογισθεῖτε ἂν ἐγὼ δὲν ἔχω δίκαιον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἀπεστάλη εἰς Νάξον, ὅπως διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν, δὲν ἀπεστάλη, νὰ ἀποκαλύψῃ τὰς παρανομίας, ἀλλ’ ἐστάλη ὅπως καλύψῃ αὐτάς. «Καὶ πρῶτον, αἱ γενικαὶ ἐνστάσεις περὶ ἐπεμβάσεως τῆς ἐξουσίας ἢ τῆς παρανόμου ἐνεργείας ὑπαλλήλων τινῶν, πρὶν ἢ κατὰ τὴν ἐκλογὴν, στεροῦνται πάσης πίστεως.» Κύριοι, ὄχι μόνον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐφρόντισαν νὰ παρουσιάσωσιν ἔκθεσιν γεγονότων, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἀναιροῦν τὰς ἐνστάσεις, ἀλλ’ ἠθέλησαν νὰ φέρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐνστάσεις, αἵτινες δὲν ἐγένοντο, καὶ τὰς ὁποίας ἀναιροῦν. Τίς ἐξ ἡμῶν, κύριοι, κατηγόρησε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, ὅτι ἐπενέβη ἡ ἐξουσία ὅπου ἔρχονται νὰ ἀποδείξουν, ὅτι δὲν ἐπεμβῆκε; Ἡμεῖς κατηγορήσαμεν τὴν ἐκλογὴν ὄχι ἐπὶ ἐπεμβάσει τῆς ἐξουσίας ἀλλ’ ὅτι ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς πιέσεως τῶν κομμάτων, ὅτι ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ βάρος τῆς καλπονοθεύσεως, τῆς πλαστότητος καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπεδείξαμεν τότε ἡλίου φαεινότερον. Ἦλθον λοιπὸν οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἀνασκευάσωσι μίαν ἔνστασιν, ἥτις οὔτε ἐγένετο, οὔτε ἀνεπτύχθη, διότι οὐδεμία κατηγορία ἐγένετο κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπεμβῆκεν εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτήν. Θέλω σᾶς ἀποδείξει, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπή σας ἀκόμη, χωρὶς νὰ κακοφανῇ εἰς αὐτὴν, ἐνήργησε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὥστε τὰ περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθησαν πρὸς ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς εἰς ἕνα δῆμον, τὰ ἴδια περιστατικὰ εἰς ἄλλον δῆμον τὰ ἀπέκρουσεν αὐτὴ ἡ ἰδία διὰ τοῦ ἰδίου συλλογισμοῦ, καὶ τὰ ἀπέκρουσε· διότι, πᾶς ὅστις ἐπιπολαίως κρίνει καὶ δὲν φροντίζει νὰ ἀνακαλύψῃ τὸ ἔγκλημα, δὲν δύναται παρὰ νὰ πέσῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς σολοικισμοὺς καὶ τὰς ἀνακολουθίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπέπεσεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἀποσταλεῖσα εἰς Νάξον. Ἔρχεται, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Τραγέας, καὶ τί σᾶς λέγει! «Εἰς τὸν δῆμον Τραγέας, ἔνθα ἀναντιῤῥήτως ὁ Κ. Ναυπλιώτης ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν, ὅπως τοῦτο φαίνεται καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἄρτι περαιωθείσης ἐκλογῆς, παρουσιάζεται ἔνστασις σπουδαία, ὅτι πλέον τῶν 400 πολιτῶν ἀπεκλείσθησαν παρανόμως τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσιν. Ἀλλ’ ὁ δήμαρχος πιστοποιεῖ δι’ ἐγγράφου του, τελευταῖον ἐπιδοθέντος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι 306 δημόται ἀποδημοῦν, 78 ἀπεβίωσαν, ἐκ τῶν 1600 ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον, ὥστε μένουσι 1200 ἐν τῷ δήμῳ κατὰ τὴν ἐκλογήν. Ἐψηφοφόρησαν 900 σχεδὸν κατὰ τὰ πρωτόκολλα.» Ὡς ἂν δὲ μὴ εἶχε ὑπ’ ὄψιν της ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων· ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ βάλῃ ἓν σχεδὸν, διότι αὐτὸ ἦτο τὸ συμφέρον των, καὶ ἤθελε μὲ τὸ σχεδὸν καὶ τὸ ἐνδεχόμενον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον τοὺς ἀπέστειλεν ἡ πλειονοψηφία εἰς Νάξον. Σχεδὸν λέγει 900· δηλ. δύνανται νὰ ᾖναι καὶ 801 καὶ 899. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἠθέλησεν ἡ ἀποσταλεῖσα εἰς Νάξον ἐπιτροπὴ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν της. «300 δὲ τοὐλάχιστον κατὰ τὰς ὁμολογίας τῶν φίλων τῆς ἀποτυχούσης μερίδος δὲν ἐψηφοφόρησαν, διότι κατὰ τὴν ἔκφρασίν των εἶναι ἀδύνατον εἰς ἕκαστον χωρίον νὰ μὴν ἔμειναν 10–20 λόγῳ οἱ μὲν ἀσθενείας οἱ δὲ ἐργασίας, ἕτεροι διότι ἔμαθον παρ’ ἄλλων ὅτι τινὲς ἀπεκλείσθησαν, τὸ ὅλον 1200. Ποῦ λοιπὸν οἱ ἀποκλεισθέντες, ἀφοῦ διὰ τῶν τριῶν τούτων κατηγοριῶν συμπληροῦται ὁλόκληρος ὁ ἀριθ. τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ ψηφοφόρων;» Κύριοι, σᾶς λέγουν, ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς περιεῖχεν χιλίους ἑξακοσίους· σᾶς παρουσιάζουν ἓν πιστοποιητικὸν ἑνὸς δημάρχου ὅτι τριακόσιοι ἑξήκοντα δὲν ἐψηφοφόρησαν, ὅτι 88 ἦσαν ἀποθαμένοι, καὶ ἄλλοι δὲν προσῆλθον νὰ ψηφοφορήσωσι, διότι κατὰ γενικὸν κανόνα 20% δὲν ψηφοφοροῦν. Ἀλλὰ, ἐρωτῶ αὐτοὺς οἱ 20% οἱ ὁποῖοι ἐξαιροῦνται καὶ 30% οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ παρουσιασθῶσι, εἰς ποίαν κατηγορίαν ὑπάγονται; εἰς τοὺς ἀποδημοῦντας καὶ ἀποθανομένους; διὰ τί λοιπὸν σεῖς ἀφαιρεῖτε τοὺς ἀποδημοῦντας καὶ τοὺς ἀποθανόντας καὶ ἔπειτα πάλιν ἀφαιρεῖτε εἴκοσι τοῖς ἑκατό; Ἀλλ’ εἶναι συνεπεῖς τοὐλάχιστον μὲ τὸν ἑαυτόν των; Ὄχι! ἀσυνεπέστατοι μάλιστα, διότι δὲν συμφωνοῦν μὲ τὴν γνώμην των αὐτὴν καὶ εἰς τὸν δῆμον τῆς Βίβλου· 604 φαίνονται εἰς τὸν κατάλογον καὶ 601 ἐψηφοφόρησαν, τί μᾶς λέγει ἡ ἐπιτροπή; Ἐνῷ ὁ δήμαρχος λέγει, ἀποδημοῦν τόσοι, ἀπέθανον τόσοι, οὔτε τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου πείθει τὴν ἐπιτροπήν, οὔτε ὁ ἀριθμὸς ὁ καταπληκτικὸς ὅτι ἐψηφοφόρησαν ὅλοι καὶ ἔλλειψαν μόνον τρεῖς νὰ ψηφοφορήσωσι. Τὸ περιστατικὸν αὐτὸ παρέλειψε νὰ τὸ ἀναφέρῃ, διότι αὐτὸ δὲν συνετέλει εἰς τὸν σκοπόν της, ἡ ἀποστολή της ἦτο νὰ μεταβῇ εἰς εἰς Νάξον καὶ ἐπανέλθῃ μὲ μίαν ἔκθεσιν ἐπικυρωτικήν. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, πολὺ καλά, καὶ δὲν εἶναι δύσκολον νὰ σᾶς ἀποδείξω ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου πρωτοκόλλου καὶ τῶν πρακτικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἀριδήλως ἀποδεικνύεται καὶ ἄνευ τοῦ ἐλαχίστου ἐνδοιασμοῦ, ὅτι αἱ πλαστογραφίαι ἐκεῖναι ἔλαβον χώραν, ὅτι αἱ καλπονοθεύσεις ἔλαβον χώραν. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι πρόσωπον ἐπίσημον, καθὼς εἶναι ὁ μακαρίτης Νικόλαος Δαμηράλης, εὑρίσκεται ὡς ψηφοφορήσας· ὅταν δ’ ἐγὼ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν ᾐσχύνθησαν νὰ ῥίψωσι τὴν ψῆφον τοῦ μακαρίτου Νικολάου Δαμηράλη, ὁ κ. Ῥαυτόπουλος σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι καὶ ἄλλος Δαμηράλης· πῶς δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέπασεν αὐτὴν τὴν ἔνστασιν, ἀκούσατε. «Ὁ Νικόλαος Δαμηράλης ἀποθανὼν πρὸ τῆς ἐκλογῆς φαίνεται ψηφοφορήσας ἐν τῷ δήμῳ Νάξου· πλὴν ἐξετάσεως γενομένης εὑρέθη, ὅτι ὁ μακαρίτης Δαμηράλης φέρει ἀριθμὸν ἐν τῷ καταλόγῳ 366, τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν φέρει κατὰ λάθος καὶ ὁ Νικόλαος Τριπαλώρας, καὶ ψηφοφορήσαντος τοῦ δευτέρου ὁ πρωτοκολλιστὴς ἔχων ὑπ’ ὄψιν του τὸν ἀριθμὸν ἐσημείωσε τὸ ὄνομα Νικόλαος Δαμηράλης.» Βλέπετε, τί ὡραῖα τὸ ἐδικαιολόγησεν; Ἀλλ’ αὐτά, κύριοι, δὲν πείθουν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κρίνουν καὶ θέλουν νὰ κρίνουν δικαίως καὶ ὀρθῶς· τοιαῦτα σοφίσματα εἶναι ἀνάξια νὰ φέρωνται πρὸς ὑποστήριξιν μιᾶς ἰδέας. Εἰς τὴν ἐκλογὴν, κύριοι, παρουσιάζεται ὁ ψηφοφόρος· ἐρωτᾶται πῶς λέγεται· Νικόλαος Τριπαλώρας· καὶ ἀφοῦ εἴπῃ τὸ ὄνομά του, τότε τρέχουν καὶ εὑρίσκουν τὸ ὄνομα καὶ τὸν ἀριθμόν του, ὑπὸ τὸν ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένος. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, ἡμεῖς ὅπου σᾶς ἐστείλαμεν ἐκεῖ πέρα νὰ μᾶς φέρητε ὡρισμένας κρίσεις ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων καὶ κατηγοριῶν, τί ἔγειναν οἱ ἄλλοι οἱ ὑποδεικνυόμενοι καὶ ἀκουμβήσατε μόνον εἰς τὸν μακαρίτην Νικόλαον Δαμηράλην; Σᾶς ἀνέφερον ἀριθμὸν μεγάλον τεθνεώτων, σᾶς εἶπον ὅτι ὁ Ἰωάννης Δαμηράλης ὁ πρώην νομάρχης ἦτον ἀπών, σᾶς εἶπον ὅτι ὁ Ἰάκωβος............., ὅστις εἶναι ἀξιωματικός, ἦτον εἰς τὸ φρουραρχεῖον, ὅτι ὁ Νικόλαος Ἀγκωνάκης εἶναι ἐμποροῤῥάπτης καὶ ἔμενεν εἰς Ἀθήνας, ὅτι ὁ Νικόλαος Βαρδῆς ἔμενεν εἰς Σύρον ὡς δικηγόρος, ὅτι ὁ Φραγκίσκος..........εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ τόσοι ἄλλοι, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα φαίνονται εἰς τὸν κατάλογον, ὅλοι εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ποῖαι εἶναι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει περὶ αὐτῶν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι εἶναι λανθασμένος αὐτὸς ὁ κατάλογος; Εὑρίσκει ἡ κυρία ἐπιτροπὴ ἐν τῇ εὐσυνειδησίᾳ της καλὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ Νικόλαος Τριπαλώρας εἶχε τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε λάθος. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ἐν τῇ Νάξῳ εἶναι δυνατὸν ὁ πρωτοκολλιστὴς, ὅστις δήποτε καὶ ἂν ᾖναι, νὰ μὴν ἠξεύρῃ, ὅτι ὁ Νικόλαος Δαμηράλης εἶναι ἀποθαμένος; εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς τὰ Καλάβρυτα, ἐὰν ὁ Κωνσταντῖνος Παναγιωτόπουλος π. χ. εἶναι ὑπὸ τὸν ἴδιον ἀριθμὸν μὲ ἐμὲ, ἐγὼ νὰ ᾖμαι ἀποθημένος καὶ νὰ γράφῃ ὁ πρωτοκολλιστὴς ἐμὲ ἀντ’ αὐτοῦ; Εἶναι ἐντροπὴ, κύριοι· προτιμότερον νὰ ἤρχεσθε μὲ ἕνα παράγραφον, ὅτι συλλέξαντες τὰς πληροφορίας ἐπείσθητε ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν λέγουν τίποτε ἄλλο παρ’ ὅτι σεῖς δὲν ἐξεπληρώσατε τὸ καθῆκον σας, διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε ἀντιστρατεύονται ἐναντίον σας. Ἀκούσατε, ἂν ἀγαπᾶτε τὸν Θεὸν, συλλογισμὸν τῆς κυρίας ἐπιτροπῆς. «Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κορωνίδος. Αἱ αὐταὶ ἐνστάσεις ὡς καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους συγκεφαλαιούμεναι θέλουν ν’ ἀποδείξωσιν ὅλως εἰκονικὴν τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καθόσον μάλιστα καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης εἰσὶ ῥερυπωμένα μὲ ἔλαιον, ἀλλὰ ἀπόδειξις τοῦ δημάρχου καὶ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀναφέρει, ἀπὸ τὰς 16 Μαΐου πρὶν τῆς ἐκλογῆς, ὅτι τὰ πρωτόκολλα οὕτω ῥερυπωμένα παρέλαβε.» Βλέπετε, κύριοι· ἀναγνώσατε, ἐὰν ἀμφιβάλλητε, ἐὰν σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν, διότι ἡ ἀπόδειξις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ ἀπόδειξις τοῦ δημάρχου λέγουν, ὅτι πρὸ τῆς ἐκλογῆς αὐτὰ ὑπέστησαν αὐτὸν τὸν ῥύπον· ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ἠξεύρουν καὶ οἱ ναῦται, κ. Κοτζιᾶ (διάλογοι)· «δὲν δύναται δέ τις νὰ ἐννοήσῃ πῶς ἀπεφασίσθη ἡ εἰκονικότης τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ἀφοῦ σχεδὸν αἱ ψῆφοι διαμοιράζονται, καὶ οὐδεμία ὠφέλεια ἐπέρχεται εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας· ἀλλὰ πρὸς περισσοτέραν ἀπόκρουσιν τῆς ἐνστάσεως αὐτῆς ἔρχεται καὶ αὐτὸς ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ναυπλιώτου, ὅστις ὁμολογεῖ ὅτι τὴν τρίτην ἡμέραν, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ προέβαινε ἡσύχως καὶ νομίμως, εἰδοποιήθη ἀπὸ τοὺς φίλους τοῦ κ. Ναυπλιώτου ν’ ἀποχωρήσῃ. Ἐρωτήσας δὲ τὸν λόγον τοῦ ἀπήντησαν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, ἵνα ἔχωσι λόγους ἀκυρότητος ἐν τῇ συζητήσει τῆς ἐκλογῆς εἰς τὴν Βουλήν.» Δὲν ἠξεύρει ὁ κ. Κοτζιᾶς ὁποία κατηγορία ἐγένετο διὰ τὸν δῆμον αὐτὸν· τὰ πρακτικὰ τὰ περιέλαβον, κύριοι, καὶ ἀφοῦ ἐνέγραψαν ὅσοι ἐψηφοφόρησαν, τὴν διαλογὴν δὲν τὴν ἐνήργησαν· ὅταν δὲ ἔμαθον καὶ τὸ ἀποτέλεσμα καὶ τῶν ἄλλων δήμων καὶ εἶδον ὅτι οἱ φίλοι των καὶ εἰς τοὺς τρεῖς ἄλλους δήμους εἶχον σπεύσει νὰ παραγεμίσουν τὰς κάλπας καὶ δὲν ἀπαιτεῖτο νὰ λάβουν τὸν μέγαν αὐτὸν ἀριθμὸν, τότε διένειμον τὰ σφαιρίδια, διότι ἡ διανομὴ αὐτὴ δὲν μετέβαλε τὸ ἀποτέλεσμα εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν· αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κ. Κοτζιᾶ, διὰ τὸν ὁποῖον βλέπετε αὐτὰ τὰ πράγματα. Μὴ νομίσετε, κύριοι, ὅτι δὲν γνωρίζω ἐγὼ ὁποῖον θὰ ᾖναι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, τὸ γνωρίζω πολὺ καλά. Ἐγὼ ἐν ἐκτάσει κατηγόρησα τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν παρέστησα, καθ’ ἣν ἦλθεν ἡ σειρά της, καὶ ἐν ἐκτάσει κατέδειξα τότε τὰς παρανομίας ὅλας· σήμερον ὅμως δὲν θέλω ἐπαναλάβει ἐκεῖνα, ἀλλὰ λέγω πάλιν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἠξεύρω ποῖον θὰ ᾖναι. Ἀλλὰ ἐὰν σᾶς εἶπον ὅσα ἐν τῇ ἐκθέσει των ἀναφέρονται, σᾶς τὰ εἶπον διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι εἰς τὰς ἐπιτροπὰς πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύεται καὶ ἡ μειοψηφία, καὶ ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς περιστάσεως ἀποδεικνύεται πόσον σαφὴς εἶναι ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἀπέκρουσε φατριάζουσα ἡ πλειοψηφία. Ποίαν ἀνάγκην, κύριοι, εἴχομεν νὰ μᾶς φέρῃ ἡ κυρία ἐπιτροπὴ διὰ τὸν δῆμον Βίβλου τὴν ἔκθεσιν καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ δύω τρεῖς λέξεις, ἀφοῦ τόσαι κατηγορίαι καὶ ἐνστάσεις ἐγένοντο κατ’ αὐτῆς; Ἀκούσατε ποία εἶναι ἡ παράγραφος αὕτη· τρεῖς γραμμάς. «Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βίβλου. Ἡ κυρία ἔνστασις καὶ πάλιν ἡ εἰκονικότης· ἀλλὰ καὶ τὰ παρουσιασθέντα πιστοποιητικὰ διὰ τὸν δῆμον τοῦτον μετέχουσι τῆς πλαστότητος, ὅπως καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους· καὶ διάφοροι πολῖται ἐξετασθέντες ἀναιροῦσι τὴν κατηγορίαν, ὅπως ἄλλοι τὴν ὑποστηρίζουσι· οὐδὲν δὲ ἔγγραφον σπουδαῖον ἢ πληροφορία θετικὴ μᾶς ὁδηγεῖ, ὅπως ἐξαιρέσωμεν τὸν δῆμον αὐτὸν τοῦ μέτρου εἰς ὃ ὑπηγάγομεν καὶ τοὺς προαναφερθέντας δήμους. Αὐτὸ τὸ ἤξευρα, δὲν εἴχετε κανένα λόγον νὰ σκεφθῆτε διαφορετικὰ εἰς αὐτόν, ἀλλ’ ἐσκέφθητε ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους· ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἐφθάσατε εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν τῆς Νάξου, οἱ ἐνιστάμενοι δὲν ἔδωκαν εἰς ὑμᾶς ἔγγραφα, δὲν ἐπρότεινον νὰ ἐξετάσητε ἀνθρώπους; Καὶ τὶ ἐκάματε σεῖς; καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάμετε, διατί δὲν τὸ ἐφέρατε ἐγγεγραμμένον ἐν τῇ ἐκθέσει σας; Διατί; ἐγὼ δὲν τὸ ἐννοῶ τὸ διατί· οἱ κύριοι τὸ ἠξεύρουν· διότι ὁ σκοπὸς δὲν ἦτο ἐκ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς νὰ ἐξέλθῃ ἡ ἀλήθεια· διότι ἐκ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς ἄλλος σκοπὸς δὲν ἦτο, παρὰ νὰ δειχθῇ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ ἐκλογὴ τῆς Νάξου νόμιμος, καὶ νὰ καλύψωσι διὰ τῆς καλύπτρας τῆς νομιμότητος τὴν ἐκλογὴν αὐτήν, καὶ ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι νομιμοτάτη. (Διάλογοι). Ἔρχεται, κύριοι, εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον· εὑρέθη λοιπὸν μὲ ὅλην τὴν πρόθεσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε στενοχωρημένην μεταξὺ καθήκοντος καὶ συνειδήσεως ἡ κυρία ἐπιτροπή, καὶ ἤθελε κάπως ἐὰν τῆς γείνουν αἱ κατηγορίαι αὐταὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ἀπὸ ὑπερβολικὸν ζῆλον προέκυψαν παρατυπίαι τινὲς καὶ λάθη. Τί μᾶς λέγει λοιπὸν εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον; «Ἐν γένει εἰς τοὺς δήμους Νάξου, Τραγέας, Βίβλου καὶ Κορωνίδος οὐδὲ εἰκονικότης δύναται νὰ ἀποδοθῇ κατὰ τὴν διαλογήν, οὐδὲ καλπονόθευσις προμελετημένη ἢ ἀποκλεισμὸς ψήφων ἐκ συστάσεως· δὲν δύναται ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴν ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς δύο τῶν ἀνωτέρω δήμων ἔλαβον χώραν ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῶν ἐπιτυχόντων, ἀπὸ ὑπερβολικὸν ζῆλον, παρατυπίαι τινὲς καὶ λάθη, διότι ἐκ τῶν διαφόρων ἐξετάσεων προκύπτει, ὅτι 2 ἢ 3 ἀποβιώσαντες φαίνονται ψηφοφορήσαντες κατὰ λάθος, καί τινες ἀπεκλείσθησαν λόγῳ, ὅτι ὑπὸ τοιοῦτον ὄνομα ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, καὶ ἀπόντες ὀλίγοι φαίνονται ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ὡς ψηφοφορήσαντες, ἀλλὰ τὰ μεμονωμένα ταῦτα γεγονότα κατ’ οὐδὲν ἐπηρεάζουσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, καθότι ἡ πλειοψηφία τῶν ἐπιτυχόντων πρὸς τὸν πρῶτον τῶν ἀποτυχόντων ἀναβαίνει τὰς 600 ψήφους καὶ φθάνει διὰ τοὺς ἄλλους μέχρι 800. Ἀναφέρομαι εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν τοῦ κ. Κοτζιᾶ, ὅστις φέρει τὴν μεγαλειτέραν ἡλικίαν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἐντὸς μιᾶς κάλπης εὑρεθῶσι σφαιρίδια τεθνεώτων, κατὰ τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, ἐὰν ἐντὸς αὐτῆς κατὰ τὴν ὁμολογίαν ἐπίσης αὐτοῦ τοῦ εὑρεθῶσι σφαιρίδια ἀπὸ ζῆλον, ἐὰν ἐντὸς αὐτῆς ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἵτινες δὲν ἐψηφοφόρησαν, οἵτινες δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσωσι, κατὰ τὴν ὁμολογίαν ἐπίσης τοῦ ἰδίου, νομίζει, ὅτι ὁ ὑπερβολικὸς ζῆλος, τὸν ὁποῖον εἶχόν τινες, δύναται νὰ νομιμοποιήσῃ τὴν ἐκλογήν; Λέγει, ὅτι ἔγεινεν ἀπὸ ὑπερβολικὸν ζῆλον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι λόγος ἀκυρότητος· ὅπου λοιπὸν ὑπάρχει ὑπερβολικὸς ζῆλος, ἐὰν γείνῃ καὶ τὸ μέγιστον ἔγκλημα, αὐτὸ δὲν εἶναι ἔγκλημα αὐτό· σᾶς τὸ λέγει ἡ ἐπιτροπή, δὲν σᾶς τὸ λέγω ἐγώ, σᾶς τὸ ἀνέγνωσα· ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, σεῖς ἐπείσθητε, ὅτι ἐντὸς τῶν καλπῶν ὑπῆρχον σφαιρίδια τεθνεώτων, ἀποδημούντων, καὶ μὴ δικαιουμένων νὰ ψηφοφορήσωσι, ποίαν ἐγγύησιν μᾶς φέρετε, ὅτι αἱ κάλπαι μᾶς φέρουν τὸ εἰλικρινὲς ἀποτέλεσμα ἑκάστου δήμου; Δὲν δύνασθε νὰ ἀπαντήσητε, διότι καὶ σεῖς ἐπείσθητε, ὅτι ὁ ὑπερβολικὸς ζῆλός σας σᾶς ἔκαμε νὰ νομιμοποιήσητε τὰς πράξεις σας;
§86ΚΟΤΖΙΑΣ. Θὰ ἀπαντήσωμεν, ἀλλὰ κατόπιν, διὰ νὰ μὴ σᾶς διακόψωμεν.
§87Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι εἰς δύο δήμους ἐπαρουσιάσθη τὸ ἐκτρωματικὸν φαινόμενον, ὁ κατάλογος νὰ παρουσιάζῃ ἀριθμὸν 650 ἢ 630, τὸ δὲ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, ψηφοφορήσαντας 750, 730 δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ἀλλὰ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἐδικαιολόγησε καὶ αὐτό· εἶπεν, ὅτι ἀπέθανόν τινες ὅτι τινὲς ἔγειναν ἔτσι, ὅτι τινὲς ἀλλέως καὶ τὰ λοιπά, καὶ ὅτι μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ κατάλογος. Ἀφοῦ, κύριοι, ὁ κατάλογος ἐδιορθώθη δὲν ἐψηφοφόρησαν μὲ τὸν πρωτότυπον κατάλογον, ἀλλὰ μὲ ἄλλον, ὥστε πάντα ἔγειναν εἰκονικὰ, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι οὔτε ὁ πρῶτος κατάλογος δὲν εἶναι ὅπως λέγετε σεῖς, διότι τὰ πρακτικὰ συνοδεύονται μὲ τοὺς καταλόγους, μὲ τοὺς ὁποίους γίνεται ἡ ψηφοφορία, κύριε Ταμπακόπουλε. Ὑπάρχει καὶ ἕνας κατάλογος εἰς ἕνα ἄλλον δῆμον, ὅστις ἐχρησίμευσεν εἰς τὰ 1867, 1868 καὶ 1869 καὶ τί ἔκαμον τὸ 67, τὸ ἔκαμον 68 τῆς 17 Ἰουλίου· ἀντὶ 67, 68 ἀντὶ 68, 69, τοὐτέστι τὸ μετέβαλον οὕτω καὶ ἐπροχώρει ἡ δουλειά του. Ἀλλὰ ποία ἡ ἀπόδειξις, κύριε Ταμπακόπουλε; θέλετε νὰ φέρω καὶ μίαν ἄλλην ἀπόδειξιν; ὁ ἐκλογικὸς νόμος λέγει, ὅτι ἅμα κατασταθῇ ὁριστικὸς ὁ κατάλογος συνδρομῇ τοῦ δήμου τυποῦται· καὶ ἠξεύρετε διατί; διὰ νὰ ἔχῃ ἕκαστος τῶν δημοτῶν δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἀντίγραφον, καὶ διὰ νὰ ᾖναι βέβαιος, ὅτι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας ἡ ψηφοφορία ἐνεργεῖται νομίμως. Ποῦ εἶναι οἱ τυπωμένοι κατάλογοι αὐτοί; Δὲν ὑπάρχει, διότι οἱ κατάλογοι αὐτοὶ μόνον κατ’ ἰδέαν εἶναι ὁριστικοί, μεταβάλλονται ὅμως ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν, ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν, κατὰ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται. Καὶ νομίζετε ὅτι σᾶς λέγω ὑπερβολήν; ἐὰν σήμερον σᾶς φέρω ἕνα ἐκλογικὸν κατάλογον, συνταχθέντα ἐξ αὐτοῦ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας, δύνασθε, κύριε Ταμπακόπουλε, (διατί ἐφύγατε;) ν’ ἀρνηθῆτε, ὅτι ἦτον ὁ ἁρμόδιος καιρὸς νὰ τυπωθοῦν; δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε, διότι οἱ κατάλογοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐνηργήθησαν αἱ ἐκλογαί, εἶναι κατάλογοι τοῦ 1868. Καταλαμβάνετε λοιπόν, κύριε, ὅτι καὶ ὅταν ἐκατηγορήσαμεν ἐν πρώτοις τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἔχομεν δίκαιον, διότι ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀναγνώσεως αὐτῆς τῆς ἰδίας ἐκθέσεως αὐτῶν τῶν ἰδίων κυρίων. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν, χωρὶς νὰ ἔχω καὶ καμμίαν πεποίθησιν, μολονότι θὰ φέρω τὴν ἔνστασιν ὅτι δὲν εἶναι ἀπαρτία (ἱλαρότης), διὰ νὰ μὴ τὸ εἴπω ἀφοῦ θὰ τὸ κάμω καὶ ἀφοῦ ἔτσι εἶναι, λοιπὸν προτείνω τὴν ἀκύρωσιν.
§88Α. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς γίνεται ἐπίφοβος μόνον διὰ τὴν μεγάλην φωνὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει, καὶ μὲ τὴν τόλμην μὲ τὴν ὁποίαν ὑπερασπίζεται τὰ διάφορα ζητήματα συνήθως. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν λοιπὸν μόνον ἡ μεγάλη φωνή του χρησιμεύει καὶ ἡ τόλμη, οὐχὶ δὲ καὶ τὸ δίκαιον, διότι ὅλα τὰ περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ ἐκθέσει μας περιέχονται, τὰ ἐξήξαμεν ἀπὸ ἀνακρίσεις τακτικὰς εἰς τὸ κατάστημα τοῦ εἰρηνοδικείου ἐν Νάξῳ καὶ Τραγέᾳ ἀπὸ πλῆθος μαρτύρων, τοὺς ὁποίους ἐπὶ τούτῳ ἐπροσκαλέσαμεν, σχεδὸν ὅλους φίλους τῶν ἀποτυχόντων καὶ ὄχι τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν. Δὲν ἠθελήσαμεν δὲ εἰς τὴν ἔκθεσίν μας νὰ ἐκταθῶμεν περισσότερον, ὄχι δι’ ἄλλο παρὰ διότι ἠθέλαμεν καταισχύνει τὸ ἱερατεῖον Νάξου. Αὐτὴν τὴν περίστασιν τὴν ἀπέφυγε ὅλως διόλου ὁ κύριος Πετιμεζᾶς· ἀλλ’ ἐν τούτοις, κύριοι, ἐνθυμεῖσθε κάλλιστα ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς παρουσιάσθησαν πλῆθος πιστοποιητικὰ ὑπογεγραμμένα παρὰ ἱερέως ὡς ἡ κυριωτέρα ἔνστασις κατὰ τῆς ἐκλογῆς Νάξου. Ἔλεγον εἰς τὰ πιστοποιητικὰ αὐτὰ, ὅτι παρουσιάσθησαν ἑκατοντάδες πολιτῶν ἐνώπιόν των, καὶ εἶπον ὅτι ἀπεκλείσθησαν τῆς ψηφοφορίας· πολλοὺς ἄλλους ἐπιστοποίουν ὡς ἀπόντας, καὶ ἐν τούτοις, κύριοι, προσκληθέντες οἱ ἱερεῖς αὐτοὶ εἰς τὸ κατάστημα τοῦ εἰρηνοδικείου, ὡμολόγησαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὅτι εἶναι ψευδῆ αὐτὰ τὰ γεγονότα, καὶ ὅτι τοὺς ἠπάτησαν καὶ ὑπέγραψαν.
§89ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοὺς καταγγείλατε;
§90ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔχομεν τὰς ἐγγράφους ὁμολογίας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὄχι μόνον παρουσιάζονται καὶ λέγουν ὅτι εἶναι ψευδῆ τὰ περιστατικὰ αὐτὰ, ἀλλὰ καί τις μεταξὺ αὐτῶν ὅστις δὲν ἐντράπη νὰ ὁμολογήσῃ ἐγγράφως, ὅτι, μόνον διότι εἶχεν ὑπόληψιν εἰς ἕτερον ἱερέα, ὑπέγραψεν. Καὶ τί ἄλλο, κύριοι; ὑπάρχει πιστοποιητικὸν ἀπὸ τὸν ἐπίτροπον τοῦ ἐπισκόπου πιστοποιοῦντος δύο ὑπογραφὰς τῶν ἱερέων, καὶ ἐν τούτοις ἑνὸς ἱερέως ἡ ὑπογραφὴ ὑπάρχει εἰς τὸ πιστοποιητικὸν αὐτό· ἠξεύρετε δὲ τί τοῦτο σημαίνει; δὲν ἠθελήσαμεν νὰ τὸ εἴπωμεν ἐντὸς τῆς ἐκθέσεως, ἀλλ’ ὁ κύριος Πετιμεζᾶς μᾶς ἀναγκάζει νὰ τὸ εἴπωμεν, ἦτο προετοιμασμένον τὸ πιστοποιητικὸν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ὑπογράψωσι δύο ἱερεῖς, ἀλλ’ ὁ εἷς ἠρνήθη.
§91ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατὶ δὲν τὸ ἐκάματε;
§92ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Διὰ νὰ μὴν γίνουν γνωστὰ τοιαῦτα αἴσχη εἰς τὴν κοινωνίαν. Ἔρχομαι ἤδη καθόσον ἀφορᾷ τὰς κατηγορίας κατὰ τῆς ἐξουσίας· δὲν ἔγεινε λόγος περὶ τούτου εἰς τὰς ἐνστάσεις, λέγει ὁ κύριος Πετιμεζᾶς.
§93ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ κατηγόρησα τὴν ἐκλογήν.
§94ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις παρουσιάσθη ἐπιστολὴ ἐδῶ εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν νὰ ἐνοχοποιήσουν τὴν κυβέρνησιν ὅτι δῆθεν ἐπεμβαίνει, καὶ ἐν Νάξῳ παρουσιάσθησαν αἰτιάσεις κατὰ τῆς κυβερνήσεως.
§95ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν σᾶς ἐστείλαμεν, κύριε Ἀριστομένη ....
§96ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα διόλου, μὴ μὲ διακόπτετε λοιπὸν καὶ ὑμεῖς. Ἔπειτα, κύριε Πετιμεζᾶ, δὲν εἶναι κατηγορία κατὰ τῆς ἐξουσίας, ὅτι τὸ δικαστήριον εἰς Σύρον ἔκαμεν εἰκονικὴν τὴν κλήρωσιν τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν; δὲν συμπεριλαμβάνεται ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν; τί δὲ ἡμεῖς λέγομεν; ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν αὐτὴν μᾶς ἦτο ἀδύνατον νὰ προβῶμεν· πόθεν θὰ πληροφορηθῶμεν ὅτι τὸ δικαστήριον ἔκαμεν εἰκονικῶς τὰς ἐπιτροπάς; Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἔχετε ἄδικον νὰ λέγητε ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐνστάσεις περὶ ἐπεμβάσεως τῆς ἐξουσίας. Τέλος κατηγοροῦν τὸν ἔπαρχον εἰς τὰς ἐνστάσεις των, καὶ διατείνεσθε ἀκόμη ὅτι δὲν ἔγειναν κατηγορίαι κατὰ τῆς ἐξουσίας, ὅπως λέγετε; Ἤδη περὶ τῶν ἐνστάσεων κατὰ τὴν ἐκλογὴν· ποία παρουσιάζεται ὡς σπουδαιοτέρα ἄλλη, παρὰ ἐκείνη εἰς τὸν δῆμον Νάξου, ὅτι ἐψηφόρησεν ὁ ἀποθανὼν Νικόλαος Δαμηράλης; Τί ὅμως παρετηρήσαμεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον; ὅτι ὁ Νικόλαος Δαμηράλης φέρει ἀριθμὸν ἐν τῷ καταλόγῳ 396· εἰς τὸ τέλος τοῦ φύλλου, ἅμα στρέψῃ τις σελίδα ὑπὸ τὸν αὐτὸν ἀριθ. 396 εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ Νικόλαος Τριπαρώλης· ὁ τελευταῖος παρουσιάζεται καὶ λέγει ὅτι ἐψηφοφόρησεν, ἐνῷ εἰς τὸν κατάλογον δὲν φαίνεται ψηφηφορήσας αὐτὸς, ἀλλ’ ὁ Δαμηράλης· παράδοξον λοιπόν, κύριε Πετιμεζᾶ, ἂν ὁ πρωτοκολλιστὴς κατὰ λάθος ἐσημείωσε τὸν Νικόλαον Δαμηράλην ἀντὶ τοῦ Νικολάου Τριπαρώλη;
§97ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παράδοξον μᾶς φαίνεται, μάλιστα.
§98ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔνστασις σπουδαία· ἀπεκλείσθησαν 400 ψηφοφόροι· ὁ κύριος δήμαρχος πιστοποιεῖ ὅτι 306 εἶναι ἀπόντες, 78 ἀπεβίωσαν, ἀπὸ τοὺς ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ 1600, — μένουν λοιπὸν 1200 ἐν τῷ δήμῳ, 900 σχεδὸν ἐψηφηφόρησαν, καὶ αὐτὸ τὸ σχεδὸν, ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν εἰς τὸν κύριον Πετιμεζᾶν.
§99ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα.
§100ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐνῷ ἠμπορεῖ νὰ ἰδῇ ὅτι εἶναι σχεδὸν 900, διότι ἐψηφοφόρησαν 892· λοιπὸν ἔμειναν 300, τοὺς ὁποίους παρουσιάζουν ὡς ἀποκλεισθέντας, ἐνῷ οἱ φίλοι των οἱ ἴδιοι ἐξεταζόμενοι ὁμολογοῦν ὅτι πρέπει νὰ μὴν ἐψηφοφόρησαν 300 εἰς ὅλα τὰ χωρία τοῦ δήμου, λόγῳ οἱ μὲν ἀσθενείας ἢ ἐργασίας ἢ διότι ἔμαθον παρ’ ἄλλων ὅτι τινὲς ἀπεκλείσθησαν καὶ ἐθεώρησαν περιττὸν νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἀθροίσατε ὅλον τὸ ποσὸν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς ἀνωτέρω κατηγορίας, καὶ θὰ ἔχετε ὅλον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ ψηφοφόρων· ποῦ λοιπὸν κατὰ τὰ ψευδῆ πιστοποιητικὰ 400 ἀποκλεισθέντες;
§101ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατί εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον 20% δὲν ἐψήφισαν, καὶ δὲν ἐκάμετε λόγον καθόλου καὶ εἰς τὸν ἄλλον 1%......
§102ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἡμεῖς ἠξεύραμεν ὅτι θὰ μᾶς γίνῃ ἡ τοιαύτη παρατήρησις ἐδῶ, καὶ ἐπεφυλάχθημεν νὰ ἀναπτύξωμεν τὸ ζήτημα αὐτό. Δὲν ἦτο δυνατὸν λοιπόν, ἀφοῦ οἱ ἴδιοι ὁμολογοῦν, ὅτι ἔμαθον παρ’ ἄλλων ὅτι ἀπεκλείσθησαν ἄλλοι καὶ δὲν προσῆλθον εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἔνστασιν ὡς ἀληθῆ.
§103ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Παρουσιάσθησαν ἀποκλεισθέντες ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς;
§104ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Παρουσιάσθησαν ὡς δῆθεν ἀποκλεισθέντες· μάλιστά τις ἐξ αὐτῶν, ἅμα τῷ ἐγένετο ἡ παρατήρησις ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Δημητριάδου, ὅτι νὰ προσέξῃ εἰς τὴν ἀλήθειαν, διότι τὸ ψεῦδος ἔχει συνεπείας κατὰ τὸν νόμον, ἔκυψε τὴν κεφαλὴν, καὶ δὲν ὡμίλησε πλέον· τοιοῦτοι ἦσαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ παρουσιασθέντες.
§105ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πόσοι παρουσιάσθησαν;
§106ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν ἐπαρουσιάσθησαν πλέον τῶν 30, μεταξὺ αὐτῶν τινὲς ἔφερον τὸ αὐτὸ ὄνομα, Καλούδης ὁ ἕνας, Ἰω. Καλούδης ὁ ἄλλος καὶ καθεξῆς. Τώρα ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸν δῆμον Κορωνίδος, ὅπως ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν Κ. Πετιμεζᾶν, διατί ἐκεῖ δὲν ἐκπίπτομεν 20%, ὅπως εἰς τὸν δῆμον Τραγέας. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, ὅτι εἰς τὴν Τραγέαν ἀποδημοῦν οἱ πολῖται, μεταβαίνουν εἰς Σμύρνην καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς δὲ τὸν δῆμον Κορωνίδος οὐδεὶς ἀποδημεῖ, διότι ὅλοι οἱ κάτοικοι αὐτοῦ εἶναι ποιμένες καὶ ὅλοι μένουν εἰς τὸν τόπον των. Ἐπομένως ὁ δήμαρχος παρουσιάζει ἓν πιστοποιητικὸν ὄχι ὅτι εἶναι 400 ἀπόντες, ἀλλὰ 35 Βλέπετε λοιπὸν πόθεν προέρχεται ἡ διαφορὰ· πῶς εἰς τὸν δῆμον Κορωνίδος ἠμποροῦν νὰ ψηφίσουν πολλοὶ καὶ εἰς τὸν τῆς Τραγέας ὄχι· ἀλλ’ ἐδῶ ἔχομεν εἰς τὸν δῆμον Κορωνίδος μίαν μαρτυρίαν ἐπίσημον, καὶ διότι ἡ ἐπιτροπὴ γνωρίζει, ὅτι ἤθελεν ἀμφισβητηθῇ ἐδῶ ἐν τῇ Βουλῇ περισσότερον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου αὐτοῦ ἐλάβομεν ὑπογραφὰς αὐτῶν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀποτυχόντων.
§107ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν ὁποῖον ἐπλήρωσεν ὁ κ. Δαμπράλης (θόρυβος). Ποτὲ ἀντιπρόσωπος ἔμπιστος δὲν καταγγέλλει ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει.
§108ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Καὶ τί λέγει αὐτός; Λέγει, ὅτι τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἔλαβεν ἐπιστολὴν ἀπὸ τὸν κ. Ναυπλιώτην, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ προέβαινεν ἡσύχως, τακτικῶς καὶ νομίμως καὶ τοῦ λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποσυρθῇς ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, διότι δὲν μᾶς συμφέρει, πρέπει νὰ ἔχωμεν λόγους ἐνστάσεων εἰς τὴν Βουλήν. Λοιπὸν πῶς ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔλαβε χώραν εἰκονικότης εἰς τὸν δῆμον Κορωνίδος; ἀλλὰ τί λέγουσιν εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον ἐπὶ πλέον; ὅτι 117 ψηφοφόροι ἐψηφοφόρησαν μόνον καὶ ἐν τούτοις οἱ ἐνιστάμενοι λαμβάνουν 250 καὶ ἐπέκεινα ψήφους. Φυσικώτερον ἦτο οἱ προμελετήσαντες τὴν καλπονόθευσιν νὰ εὐχαριστηθοῦν εἰς τὰς ψήφους αὐτὰς, διότι δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ τις ποία ὠφέλεια προέρχεται ἀπὸ καλπονόθευσιν, εἰς τὴν ὁποίαν διαμοιράζονται σχεδὸν αἱ ψῆφοι, ὅπως εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν φαίνεται ἐκ τῶν πρακτικῶν.
§109ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 611 εἶναι εἰς τὸν κατάλογον καὶ 603 εἶναι ψηφοφορημένοι.
§110ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Περισσότερον ἐνισχύετε δι’ αὐτοῦ τοὺς λόγους μου.
§111ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὴν ἀπαντᾶς, διότι τὸ κάμνει ἐπίτηδες.
§112ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἰς τὸν δῆμον Βίβλου λέγουν, ὅτι ὑπάρχει εἰκονικότης καὶ τὴν παρουσιάζουν διὰ τῶν ἱερέων· ἀλλὰ πάντοτε μᾶς λέγουν οἱ ἱερεῖς, μᾶς ἐξηπάτησαν, δὲν γνωρίζομεν τοὺς ὑπογραφέντας. Παρουσιάζεται ὁ ἱερεὺς Βλισίδης καὶ εἷς ἐκ τῶν δῆθεν ἀπόντων. Τὸν ἐρωτῶμεν· κύριε, αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον τὸν γνωρίζεις; ἦτον ἐδῶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς; ναὶ, τὸν γνωρίζω ἦτο παρών· διατί πιστοποιεῖς, ὅτι ἦτο ἀπών; δὲν γνωρίζω· ὑπόγραψε — δὲν ὑπογράφω (θόρυβος). Ἠμποροῦσα πολλὰ νὰ εἴπω περὶ ἱερέων καὶ ἀρχιερέων.
§113ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅσα θέλετε εἰπέτε, ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ ἀπεδείχθη παράνομος καὶ αὐτὰ δὲν περνᾶνε.
§114ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Παραξενεύεται ὁ κ. Πετιμεζᾶς διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέραμεν· δι’ αὐτὰ ἴσα ἴσα νὰ μᾶς ἐπαινέσητε πρέπει, διότι δὲν ἠθελήσαμεν νὰ τὰ κρύψωμεν.
§115ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐξ ἐπίτηδες τὰ ἀναφέρατε.
§116ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Φαίνεται σεῖς ἐξ ἐπίτηδες τὰ κάμνετε ὅλα. — Ἀλλά, κύριοι, ἐπειδὴ ἕνας πρωτοκολλιστὴς ἢ ἄλλος πολίτης ἔφερεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς δέκα, δεκαπέντε, τριάκοντα ἀνθρώπους, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ παραβλέψωμεν τὰς 800 ψήφους, τὰς ὁποίας ἔχουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πλειονοψηφίαν; ἔπειτα, κ. Πετιμεζᾶ, δὲν μᾶς πληροφορεῖτε ποῖοι ἔφεραν αὐτοὺς νὰ ψηφοφορήσωσι;
§117ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.
§118ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ φέρω τὴν ἄλλην ἔνστασιν τὴν μὴ ἀπαρτίας.
§119ΙΩ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Μάλιστα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).
§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐγερθῶσι 15.
§121ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζητοῦν καὶ οἱ ἄλλοι (θόρυβος). Ἂν δὲν δέχεσθε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν θὰ ζητήσω καὶ θὰ ἐπιμείνω ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διότι δὲν εἶναι ἀπαρτία.
§122ΤΙΝΕΣ (ὑπὲρ τοὺς 15). Ἂς ἦναι δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν.
§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ἡ κατὰ τὸν κανονισμὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ἐπιτηροῦντος τοῦ Α. Πετιμεζᾶ.
§124Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία! εἶναι μόνον 90.
§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Πετιμεζᾶ, ἀκόμη ὁ Πρόεδρος δὲν ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ὅμως οἰκειοποιεῖσθε τὰ χρέη τοῦ Προέδρου! Ἐνταῦθα προσέρχεται ὁ Κ. Σταματόπουλος ζητῶν νὰ ψηφοφορήσῃ.
§126ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφοφορήσῃ ὁ Σταματόπουλος, ἀφοῦ ἀπαριθμήθησαν αἱ ψῆφοι.
§127ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. Ἔτσι εἶναι, πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὸν ἑαυτόν μας καὶ νὰ μὴν ἐμπαιζώμεθα (θόρυβος).
§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι.
§129ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραβιάζετε τὸν κανονισμὸν, διότι ἐμετρήθησαν αἱ ψῆφοι. Εἶναι ῥητὴ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ.... Ὑπέγραψα ὡς ψηφολέκτης ὅτι εἶναι 90, ἀναχωρῶ καὶ κάμετε ὅτι θέλετε· πᾶν ὅ,τι κάμετε μετὰ ταῦτα εἶναι πλαστογραφία.
§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ ἠκούσθη, κύριοι, νὰ κηρύττῃ εἷς βουλευτὴς ἀπ’ ἐδῶ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον τοῦ Προέδρου;
§131ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα, διότι ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία ἡ συνεδρίασις διαλύεται. Πᾶσα ἄλλη πρᾶξις εἶναι παράνομος. Κάμετε ὅ,τι θέλετε· ἐγὼ ἀπέρχομαι.
§132ΛΕΚΚΑΣ. Ὅλοι πρέπει νὰ κάμωμεν, ἂν δὲν ᾖναι ἀπαρτία, νὰ φύγωμεν· εἰπέτε μας τὴν ἀλήθειαν, ἀπαγγείλατε τὸ ἀποτέλεσμα, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος μέγας).
§133ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι εἰς τὰ δωμάτια. Θὰ παρατηρήσῃ ὁ κύριος Πρόεδρος, ἂν δὲν ᾖναι κανένας ἄλλος νὰ ψηφίσῃ, ὁ Πρόεδρος θὰ εἰπῇ ἄρχεται ἡ διαλογὴ καὶ τότε παύει τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ κανείς.
§134ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 62 τοῦ κανονισμοῦ· «μετὰ τοῦτο ὁ Πρόεδρος κηρύττει ἀρξαμένην τὴν διαλογήν.»
§135ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν τὴν ἐκήρυξεν ἀκόμη.
§136ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. «Καὶ εἰς οὐδένα ἐπιτρέπει πλέον νὰ ψηφίσῃ.»
§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πρέπει νὰ ὑποταχθῶμεν εἰς τὸν εἰδικὸν νόμον τῆς Βουλῆς καὶ οὗτος εἶναι ὁ κανονισμός· καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔρχεται ἕνας ψηφολέκτης καὶ παραβιάζῃ τὴν τάξιν, ἀντιποιούμενος δικαιώματα τοῦ Προέδρου καὶ κηρύττων τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς. Ἐπιμένω, κύριοι, νὰ τηρηθῶσιν ἀκριβῶς τὰ δικαιώματα τοῦ Προεδρείου καὶ ἀπορῶ πῶς ἔρχεται ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ λέγει, ὅτι ὀφείλετε νὰ εἰπῆτε τὴν ἀλήθειαν, ἐννοῶν τὸ προεδρεῖον. Καὶ νομίζετε, κύριοι, ὅτι εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ εἴπωμεν ψεύδη;
§138ΛΕΚΚΑΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;
§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ λέγετε, ὅταν συμφωνῆτε μὲ τὸν βουλευτὴν Καλαβρύτων. Νομίζετε πῶς δὲν πρέπει νὰ ἔχετε πίστιν εἰς ἡμᾶς; Δὲν εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἀλήθειαν; κηρύξατέ το! — Κύριοι, τὴν λῆξιν τῆς ψηφοφορίας κηρύττω ἤδη· τώρα ἄρχεται ἡ ἀρίθμησις τῶν ψήφων.
§140Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἂν δὲν εἴμεθα πλήρης τώρα, ἀφοῦ ἀπαγγείλετε τὸ ἀποτέλεσμα, αὔριον θὰ ἔχωμεν ὄχι πλέον συζήτησιν, ἀλλὰ ψηφοφορίαν ἀμέσως.
§141Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐκ τῶν πρότερον παρόντων ποῖοι ἔφυγον; πρέπει νὰ γίνουν γνωστοί.
§142Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Βέβαια καὶ νὰ τεθοῦν εἰς τὴν ἐφημερίδα πάλιν τὰ ὀνόματά των.
§143ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.
§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ναὶ 65, ὄχι 5 καὶ 21 ἠρνήθησαν. Τὸ ὅλον 91 βουλευταὶ παρόντες· ἑπομένως δὲν εἴμεθα πλήρεις καὶ ὅμως ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἤγουν μετὰ τὴν κήρυξιν τοῦ ἀποτελέσματος εἴμεθα πλήρεις, διότι μετὰ τὴν διαλογὴν ἦλθον καὶ ἄλλοι ὑπὲρ τοὺς 5 καὶ 6. Εἶναι λυπηρὸν, κύριοι, ὅτι χθὲς καὶ σήμερον ἔκαμον ἔργον των τινὲς τῶν κυρίων νὰ ἔρχωνται ἐδῶ οὐχὶ διὰ νὰ συνεδριάσωσιν, ἀλλὰ διὰ νὰ ὀργανίσωσι τὴν λειποταξίαν. Τοῦτο εἶναι μία κατάστασις πραγμάτων, τὴν ὁποίαν οἱ παρόντες βουλευταὶ πρέπει νὰ λάβωσιν ὑπὸ σπουδαίαν σκέψιν, ἀποφασίζοντες συνάμα, ἂν ᾖναι δίκαιον νὰ ματαιοπονῶμεν ἐρχόμενοι καὶ αὔριον ἢ ἂν ᾖναι εὐπρεπέστερον νὰ διακόψωμεν ἀπὸ τοῦδε τὰς ἐργασίας μας.
§145Ι. ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προσῆλθον ἄλλοι τέσσαρες· ἂς γείνῃ ἀρίθμησις καὶ ἂν εὑρεθῇ ἀπαρτία ἂς προχωρήσωμεν.
§146ΤΙΝΕΣ. Τί ἐβγῆκε; ἔφυγαν ἄλλοι.
§147Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, διότι αὐτὴ ἡ κωμῳδία θὰ ἐπαναληφθῇ καὶ αὔριον· εἰ δ’ ἄλλως πρέπει νὰ γείνῃ μία διακοπὴ τότε (θόρυβος).
§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰπέτε τί νὰ γείνῃ. (Διάλογοι).
§149Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νὰ μὴ πληρωθοῦν, διότι τὸ σύνταγμα λέγει ὅτι κάθε βουλευτὴς πρέπει νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντά του πρῶτον καὶ ἔπειτα δικαιοῦται νὰ πληρωθῇ.
§150Ι. ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε τὰ ὀνόματα.
§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος κύριοι, ὡς ἐκ τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ψῆφός σας μὲ ἐκάλεσε, νὰ εἴπω τινὰ πρὸς διατήρησιν τῆς τάξεως ἐν τῇ Βουλῇ. Εἶναι ἀνάξιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας νὰ γίνεται παίγνιον ὁποιασδήποτε ῥᾳδιουργίας. Πρὸ τριῶν ἡμερῶν, κύριοι, αὐτὸς ὁ περίβολος παρίστα τὸ λαμπρότερον θέαμα. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ βῆμα ἀντήχησαν αἱ ὑψηλότεραι ἰδέαι· ἐτέθησαν εἰς κυκλοφορίαν ἀποκαλύψεις καὶ σκέψεις σπουδαῖαι περὶ πολιτικῆς ἐξωτερικῆς, περὶ ἐσωτερικῆς διοικήσεως· ἡμιλλῶντο τίς νὰ ἄρῃ τὸν στέφανον τῆς καλῆς διοικήσεως, τῆς συνετῆς καὶ ἀνδρικῆς κυβερνήσεως· τίς νὰ ἀναδειχθῇ πατριωτικώτερος τοῦ ἄλλου. Καὶ σήμερον ἔρχονται τινὲς νὰ καταβιβάσωσιν ἓν πολιτικὸν σῶμα, ἐκεῖ ὅπου καταβιβαζόμενος καὶ ὁ τελευταῖος ἄνθρωπος ἐκπίπτει τῆς ἀξίας του. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσῃ κἀνεὶς, ὅτι ὅπως ὁ εἷς εἶναι βουλευτὴς, εἶναι καὶ ὅλοι οἱ λοιποὶ ἀντιπρόσωποι ἐπαρχιῶν καὶ δὲν ἔχουν τινὲς δικαίωμα νὰ καταφρονῶσι τοὺς συναδέλφους των. Ἐννοῶ μίαν ἀποχώρησιν, ὅταν ἵσταταί τις ἀπέναντι μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θέλει νὰ πιέσῃ διὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς μειονοψηφίας τὴν φωνὴν καὶ τὰ δίκαια, ὡς συνέβη ἄλλοτε· ἀλλὰ σήμερον ποῖον δίκαιον λόγον ἔχομεν ν’ ἀποχωρῶμεν καὶ νὰ παρακωλύωμεν τὴν πορείαν Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ἔβλαψε, καὶ ὀφείλομεν τέλος πάντων νὰ ὁμολογήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ καὶ συνέδραμε πάντας! Πρὸ ὀλίγου ἦλθον τινὲς εἰς σπουδαίαν πρὸς ἀλλήλους σύγκρουσιν, καὶ αὐτὴ ἡ κυβέρνησις διὰ τῆς μετριοπαθείας της συνέτρεξεν εἰς τὸ νὰ κατευνασθῶσι τὰ πάθη. Αὐτὴ ἡ κυβέρνησις εἰς κανὲν ὀρθὸν, πατριωτικὸν μέτρον δὲν ἐκώφευσεν· εἰργάσθη καὶ ἐργάζεται εἰλικρινῶς πρὸς καταστροφὴν τῆς ληστείας, οὖσα ἑτοίμη νὰ παραδεχθῇ καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον οἱ βουλευταὶ τῶν μεθορίων καὶ ἄλλων μερῶν ἤθελον προτείνει. Αὐτὴ ἡ κυβέρνησις πρὸ ὀλίγου σᾶς ἔφερε νόμον καὶ ἐψηφίσατε διὰ νὰ συνομολογήσῃ δάνειον πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ πληρώσῃ τὰ ὀφειλόμενα εἰς τὰ Τραπέζας καὶ νὰ καταπαύσῃ τὴν καταναγκαστικὴν κυκλοφορίαν τῶν γραμματίων αὐτῶν, ἕνεκα τῶν ὁποίων πάσχει καιρίως τὸ ἐμπόριον καὶ τρέχουν κίνδυνον πολὺν τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας. Καὶ ὅμως ἂν αὐτὴν τὴν κυβέρνησιν θέλετε νὰ ῥίψητε, κύριοι, τίς σᾶς ἐμποδίζει; κατορθώσατε πλειονοψηφίαν· ἀλλὰ δὲν δύναται, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ εἰς πέντε, δέκα ἄτομα φατριάζοντα, διαγωγὴν τείνουσαν προφανῶς εἰς τὸ νὰ παραλύσῃ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος. Τὰ πράγματα αὐτὰ ὀφείλομεν νὰ τὰ καταστήσωμεν γνωστὰ εἰς τὴν κοινωνίαν διὰ τῆς δημοσιότητος (διάλογοι ἐκτεταμένοι). Λοιπὸν, κύριοι, αὔριον θὰ ἔλθωμεν πάλιν καὶ σκεπτόμεθα τὶ θὰ κάμωμεν. Λύω τὴν συνεδρίασιν. Ὥρα 1 παρὰ ¼ Μ. Μ.