1869.07.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22.

Τῆς 5 Ἰουλίου 1869.

(Σάββατον).

Ὥρᾳ 9 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται.—Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας.

§4ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Τὸ Βʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειοψηφίαν νὰ κηρυχθῇ ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας καὶ θεωρηθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Γρ. Δημητριάδης καὶ Κων. Εὐθυμιόπουλος. Κατὰ μειοψηφίαν προτείνει ν’ ἀποσταλῇ τριμελὴς ἐπιτροπὴ ἐκ βουλευτῶν, ἵνα ἐξετάσῃ περὶ τοῦ παρανόμου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς εἰς τοὺς δήμους Ναυπλιέων Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου.

§5ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι καθὼς τὰς ἀνεφέρατε αἱ ἐκθέσεις, ἡ δευτέρα εἶναι τῆς πλειοψηφίας.

§6ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐννέα μέλη προτείνουν τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς, ὀκτὼ τὴν ἐπικύρωσιν καθ’ ὁλοκληρίαν, ἓν τῶν μελῶν προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Δημητριάδην, χωρὶς νὰ ἐπιβεβαιοῖ οὐδὲν γεγονὸς, καὶ μόνον διὰ τὸν ἕνα τὸν κ. Εὐθυμιόπουλον, προτείνει τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἓν μέλος ἐπιφυλάσσεται νὰ ἐπιφέρῃ τὴν γνώμην του κατὰ τὴν συζήτησιν· ὥστε δὲν εἶναι ἀκυρωτική.

§7ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν εἶναι καὶ ἐπικυρωτική.

§8ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Ἐλπίζω, κύριοι, ἐν ὀλίγοις νὰ θέσω εἰς κατάστασιν τὴν Βουλὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν προκειμένην ἐκλογήν. Ἐν γένει τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς εἶναι τακτικώτατα καὶ προσηκόντως βεβαιωμένα ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων μερίδων καὶ τῶν ἐπιτροπῶν, καὶ οὐδεμία ἔνστασις ὑπάρχει κατὰ τῶν πρακτικῶν. Τὸ ἐξαγόμενον τῆς ἐκλογῆς εἶναι τὸ ἑξῆς· ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος ἔλαβε ψήφους 1950, ὁ κ. Γ. Δημητριάδης 1841, ὁ κ. Παναγ. Ἰατροῦ 1679, καὶ ὁ κ. Γ. Ἰατροῦ 1654. Εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια κατὰ τοῦ κ. Εὐθυμιοπούλου 271, κατὰ τοῦ κ. Δημητριάδου 53, κατὰ τοῦ κ. Γ. Ἰατροῦ 76, κατὰ δὲ τοῦ Π. Ἰατροῦ 4, ἐπλειονοψήφισαν οἱ Γ. Δημητριάδης καὶ Κ. Εὐθυμιόπουλος.

§9ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν πλεοναζόντων εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον εἴπετε ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας σας;

§10ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξαγόμενον τῆς ἐκλογῆς. Σᾶς εἶπον, ὅτι εὑρέθησαν αὐτὰ τὰ πλεονάζοντα καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν ἐφάνησαν πλειονοψηφοῦντες οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα.

§11ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατὰ πόσας πλειότερον;

§12ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Σᾶς εἶπον ἔλαβεν 1798 ὁ Γρ. Δημητριάδης καὶ οὕτω καθεξῆς.

§13ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἄ. Μάλιστα.

§14ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐδόθη ἔνστασις τοῦ κ. Γ. Ἰατροῦ καὶ Π. Ἰατροῦ τὴν 26 Μαΐου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ναυπλιέων διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 17 τεθνεῶτες, 67 ἀποδημοῦντες καὶ 24 δὶς ψηφοφορήσαντες, καὶ ὅτι εὑρέθησαν 76 σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς τὴν κάλπην τοῦ Γ. Ἰατροῦ. Κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων ἐῤῥίφθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια τοῦ μὲν Εὐθυμιοπούλου 112, τοῦ δὲ Δημητριάδου 37. Οἱ ἐπιτυχόντες καί τοι ζημιωθέντες ἀπὸ τὸ μέγα αὐτὸ ποσὸν δὲν εἶχον συμφέρον νὰ ζητήσωσι νὰ φέρωσιν ἐνστάσεις. Τὸ τμῆμα συνελθὸν ν’ ἀποφασίσῃ ἐδιχάσθη· ὀκτὼ ἐκ τῶν μελῶν ἐπρότειναν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἕτερα ὀκτὼ τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξετάσῃ, εἷς ἐπεφυλάχθη, καὶ εἷς ἐπρότεινε τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ βεβαιώσῃ οὐδὲν γεγονὸς μόνον διὰ τὸν κ. Εὐθυμιόπουλον. Ὡς πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἐφέρθη ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ ἀποστολὴ αὐτῆς οὐδένα σκοπὸν ἔχει, διότι δὲν πρόκειται ν’ ἀνεύρῃ ὅ,τι δὲν εἶναι γνωστόν. Τὰ ζητήματα εἶναι δύω τὸ περὶ τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων, καὶ τὸ δεύτερον τὸ τῶν 27 τεθνεώτων, 67 ἀποδημούντων καὶ 24 δὶς ψηφοφορησάντων. Αὐτὰ δὲν ἀμφισβητοῦνται, καὶ αὐτὰ ὑποστηρίζει καὶ ἡ ἔνστασις. Τὰ γεγονότα εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς· τίποτε περισσότερον δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπή, οὔτε κέκληται διὰ τίποτε ἄλλο. Κατὰ συνέπειαν προτείναντες τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς δὲν ἐγκρίνομεν τὴν γνώμην τῆς ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν ἐμβαίνω εἰς τὴν ἐξέτασιν περὶ τοῦ ὑπὸ τίνων ἐνηργήθησαν αὗται αἱ ἀταξίαι καὶ εἰς τὸν δῆμον Ναυπλιέων, καὶ εἰς τὸν δῆμον Μηδείας, καὶ εἰς τὸν δῆμον Ἐπιδαύρου· ἂν κατόπιν δοθῇ ἀφορμή, θέλω δώσει ὅσας ἔχω πληροφορίας, καθ’ ὅσον ὡς πρὸς τὰ οὐσιαστικὰ μέρη οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν καὶ δὲν ἀποβλέπουν εἰμὴ τὸ ἠθικὸν μέρος τῶν ἀγωνισαμένων. Βλέπετε ἐκ τῆς ἱστορίας τῆς ἐκλογῆς, ὅτι δὲν ἔχετε νὰ δικάσητε εἰμὴ ἐπὶ δύο μόνον ἀντικειμένων, πρῶτον τῶν πλεοναζόντων, καὶ δεύτερον τῶν τεθνεώτων, ἀποδημούντων, καὶ δὶς ψηφοφορησάντων· ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν πλεοναζόντων, τὸ τμῆμα τὸ θεωρεῖ λελυμένον ἀπὸ τὸν νόμον. Ἦλθε νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ δευτέρου ζητήματος. Τὸ τμῆμα δὲν δύναται ὑπὲρ οὐδενὸς οὔτε κατ’ οὐδενὸς νὰ χορηγήσῃ τὰς ψήφους αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ εἰκονικὰ ὀνόματα ἐψηφοφόρησαν· ἄλλως, καὶ ἂν ἤθελεν ὑποθέσῃ, ὅτι πάντες αὐτοὶ ἤθελον ψηφοφορήσει τὴν ἐπιτυχοῦσαν μερίδα, ἦτο τότε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φέρῃ τὴν ἐκλογὴν εἰς τὴν φυσικήν της κατάστασιν, ν’ ἀποδώσῃ καὶ τὰ 290 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἀφῄρεσαν οἱ ἀπατυχόντες ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους των καὶ τότε τὸ ἀποτέλεσμα ἤθελεν εἶσθε ἀντίθετον. Ἐν γένει δὲν ἠδύνατο νὰ χορηγήσῃ ὑπὲρ οὐδενὸς τὰς τοιαύτας ψήφους. Οἱ εἰκονικοὶ αὐτοὶ ἐκλογεῖς ὑποστηρίζονται ἀπὸ διάφορα πιστοποιητικὰ ἀρχῶν ὑπάρχοντα ἐδῶ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἂν διὰ τοὺς 17 τεθνεῶτας, 67 ἀποδημοῦντας καὶ 24 δὶς ψηφοφορήσαντας πρέπει ν’ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν, διότι ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει σκοπὸν, εἰμὴ τὴν ἐπικύρωσιν· καθόσον δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιῤῥοὴν, χάριν τῶν ὀλίγων κακοβούλων, γεγονὸς, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρομεν τὴν ἐπιβαρύνει νὰ βάλῃ εἰς νέον ἀγῶνα μίαν ἐπαρχίαν.

§15ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε εἰσηγητὰ, τὸ τέλος τοῦ λόγου σας ἦτον, ὅτι τὰ πρόσωπα τῶν ἀποδημούντων, τῶν ἀποβιωσάντων, καὶ τῶν δὶς ψηφοφορησάντων δὲν ἀλλοιώνουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Παρακαλῶ, νὰ μοὶ δείξητε πῶς δὲν ἀλλοιώνουν.

§16ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Διότι ἐὰν δώσωμεν τοὺς 194 εἰς τοὺς ἄλλους, τότε πρέπει νὰ δώσωμεν καὶ τοὺς 231 εἰς τὸν Εὐθυμιόπουλον· καὶ τότε; (θόρυβος).

§17ΣΕΡΒΟΣ. Κύριοι βουλευταί! ἐγὼ πρεσβεύω τὴν ἀρχὴν, ὅτε τὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα συνέρχονται διὰ τὴν προεισαγωγικὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ἔχουσιν ἀναπόφευκτον εὐθύνην νὰ διαφωτίσουν τὴν Βουλὴν περὶ τῶν διαφόρων ἀντιλήψεων· διότι ἐξετάζοντες τὰ διάφορα ἔγγραφα δύνανται νὰ σχηματίσουν μίαν κρίσιν, τὴν ὁποίαν ν’ ἀναπτύξουν εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς ὁ προαγορεύσας σᾶς εἶπεν, τὸ τμῆμα διεκρίθη εἰς πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν· τοῦτο ὅμως ἐγένετο ἀκολούθως, διότι κατ’ ἀρχὰς εἴχομεν φθάσει εἰς ἓν συμπέρασμα. Αἱ πρῶται γνῶμαι ἦσαν αἱ μὲν ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως, αἱ δὲ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Ἐπῆλθεν ἡ γνώμη τοῦ προέδρου· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωμεν πληρεστέρας ἀποδείξεις; καὶ ταύτην παρεδέχθη ὁμοφώνως τὸ τμῆμα, ἀλλ’ ἀκολούθως μετεβλήθη ἡ ὁμοφωνία.

§18ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπατᾶσθε.

§19ΣΕΡΒΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν εἶσθε ἀφ’ ὅτου ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ὁμόφωνον συμπέρασμα (θόρυβος). Διὰ νὰ κατανοήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν θέσιν τῶν πραγμάτων, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ παραστήσωμεν τὰ πράγματα καὶ τὰς κρίσεις, τὰς ὁποίας ἐπιφέρει ἡ πλειοψηφία ἐπ’ αὐτῶν. Εἰς μὲν τὸν ἕνα συνδυασμὸν ἀνήκουν οἱ κ. Εὐθυμιόπουλος καὶ Δημητριάδης, εἰς δὲ τὸν ἕτερον ὁ Γ. Ἰατροῦ καὶ Π. Ἰατροῦ. Ἀμφότεροι μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα ἔδωσαν τὰς ἐνστάσεις των· οἱ μὲν Ἰατροῦ, παραπονοῦνται διὰ παρεκτροπὰς λαβούσας χώραν εἰς τὸν δῆμον Ναυπλιέων, οἱ δὲ δὲ διὰ παρεκτροπὰς εἰς τὸν δῆμον Ἐπιδαύρου καὶ Μηδείας. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Μινώας δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις, ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ εἶναι δεκτὴ, ὡς μὴ ἔχουσα οὐδεμμίαν ἀντίῤῥησιν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ναυπλιέων φαίνεται, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς οἱ Ἰατροὶ παρεπονέθησαν, ὅτι ἐλάμβανον χώραν παρεκτροπαί, διότι ἐψηφοφόρουν ὑπὸ ψευδεῖ ὀνόματι. Ἰδοὺ τὰ ἐξαγόμενα εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον. Λέγουσιν οἱ κύριοι Ἰατροὶ ἐψήφισαν 27 ἀποθαμένοι, ἐψήφισαν ἀποδημοῦντες, ἐψήφισαν στρατιωτικοὶ μὴ εὑρισκόμενοι ἐν Ναυπλίῳ, χωροφύλακες, ἐψήφισαν τέλος ἄτομα δὶς καὶ τρὶς· ὅταν ἀνέγνωμεν αὐτὰ, ἐξητάσαμεν ἂν ἦναι ἀληθῆ, διὰ νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν κρίσιν μας. Ἰδοὺ τὰ ἐξαγόμενα τῆς διαφορᾶς· ὁ μὲν δεύτερος ἐπιτυχὼν ἔλαβε πλέον τοῦ πρώτου ἀποτυχόντος ψήφους 44, καὶ τοῦ δευτέρου 65, ὁ δὲ πρῶτος ἐπιτυχὼν ὑπερτερεῖ τὸν πρῶτον ἀποτυχόντα ψήφους 123. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐψήφισαν 27 ἀποβιώσαντες; Πρὸς τοῦτο ἐφέρθησαν αἱ δέουσαι ἀποδείξεις, διότι οἱ ἐνιστάμενοι προσήγαγον τὰ πιστοποιητικὰ ἑκάστου παρεδρείου καὶ ἐφημερίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον οἱ ἀποβιώσαντες, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι δὲν ἦσαν ζῶντες κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας· οἱ μὲν εἶχον ἀποβιώσει πρὸ 6 μηνῶν, οἱ δὲ πρὸ 8, οἱ δὲ πρὸ 12 μηνῶν. Ἐκτὸς τούτου καὶ οἱ ἐφημέριοι καὶ οἱ πάρεδροι διαβεβαιοῦν τὸ γεγονὸς τῆς ἀποβιώσεως ἐνώπιον συμβολαιογράφου. Τοῦτο μᾶς ἐσταμάτησε μεγάλως, διότι, μὰ τὴν ἀλήθειαν, εἶναι σκληρὸν, εἶναι δεινὸν, ὄχι εἰς ἓν χωρίον ἀλλ’ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ νομοῦ, τὸ Ναύπλιον, νὰ παρουσιάζωνται ἄνθρωποι ἀντὶ τεθνεώτων νὰ ψηφοφορῶσιν. Τοῦτο εἶναι σκάνδαλον, διότι ἡ πρόοδος, ἢ ἡ ὀπισθοδρόμησις ἀπὸ τὸ κέντρον προβαίνει εἰς τὴν περιφέρειαν, καὶ ὅταν εἰς τὸ κέντρον συμβαίνουσι τοιαῦτα, τότε ἀντὶ προόδου ἔχομεν παντοῦ ὀπισθοδρόμησιν. Τὸ πρῶτον λοιπὸν γεγονὸς εἶναι νομικῶς ἀποδεδειγμένον. Δεύτερον γεγονὸς ἀποδημοῦντες. Προκύπτει ἐκ διαφόρων πιστοποιητικῶν, τὰ ὁποῖα οἱ ἐνιστάμενοι ἠδυνήθησαν νὰ λάβουν, καίτοι παρεμβληθέντων πολλῶν ἐμποδίων, ὅτι τόσοι ἀποδημοῦντες εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἐψηφοφόρησαν. Λαμβάνω, κύριοι, ἀφορμὴν ἐκ τῶν εἰς τὴν περίστασιν ταύτην συμβάντων νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρεμβάλλωνται προσκόμματα καὶ δυσκολίαι, ὅταν ζητοῦνται πιστοποιητικὰ πρὸς ἀπόδειξιν γεγονότων ἐπὶ τῆς παρανομίας τῶν ἐκλογῶν. Εἷς ἀστυνόμος, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ νομάρχης λέγει δι’ ἐγγράφου τὶ πρέπει νὰ βεβαιώσῃ, αὐτὸς ἐπιστρέφει εἰς τὸν κ. ἰατρὸν τὸ ἔγγραφον τοῦ νομάρχου διὰ πᾶν ἑπόμενον ἀποτέλεσμα. Αὐτὴ ἡ μεροληψία, αὐτὴ ἡ κακοήθεια, φέρει εἰς ἀπελπησίαν.

§20ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατε νὰ ἴδητε, ὅτι ὁ ἀστυνόμος κοινοποιεῖ ὀπισθογράφως τὴν διαταγὴν τοῦ νομάρχου.

§21ΣΕΡΒΟΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Ζητεῖ ὁ Ἰατρὸς νὰ πιστοποιήσῃ ὁ ἀστυνόμος ἂν ἀπεβίωσεν ὁ δεῖνα, ἂν ἀπεδήμησεν ὁ δεῖνα ἢ ἐπανῆλθεν, καὶ ὁ ἀστυνόμος χωρὶς νὰ δώσῃ τοιαύτην πληροφορίαν, διευθύνει τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸν αἰτήσαντα χωρὶς νὰ δώσῃ τὴν παρὰ τοῦ νομάρχου πληροφορίαν.

§22Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πόθεν νὰ τὸ πιστοποιήσῃ;

§23ΣΕΡΒΟΣ. (Ἀναγινώσκει τὴν διαταγὴν τοῦ νομάρχου πρὸς τὸν ἀστυνόμον). Ἐζήτουν νὰ βεβαιώσῃ τὸ γεγονὸς ἂν ἐπανῆλθον οἱ δεῖνα, καὶ πότε ἀπεδήμησαν· ἀλλά, προκύπτει ἂν ἐπανῆλθον; οὐχί· αὐτὸ τὸ ἐβεβαίωσαν οἱ ἰατροὶ δι’ ἄλλων στοιχείων· (ἀναγινώσκει τὸ πρὸς τοὺς Ἰατροὺς ἔγγραφον τοῦ ἀστυνόμου Ἀθηνῶν).

§24ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἴδητε, ὅτι τοὺς ἐκοινοποίησε μὲ ἰδιαίτερον ἔγγραφον αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐζήτουν.

§25ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὑπάρχει νόμος ὑποχρεώνων τὸν ἀστυνόμον νὰ γνωρίζῃ τίνες τῶν πολιτῶν....

§26ΦΩΝΑΙ. Ὤ! ὤ!

§27ΣΕΡΒΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀποδίδει τὸ χρέος εἰς τὴν Βουλὴν, ν’ ἀντλήσῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ κρίνῃ.

§28Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐκ νομίμων πηγῶν ὅμως.

§29ΣΕΡΒΟΣ. Ἐκ νομίμων πηγῶν, μάλιστα. Τρίτη κατηγορία. Στρατιῶται ἢ χωροφύλακες ἀπόντες εἰς διαφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, στρατιωτικοὶ ἐν γένει ἀπόντες, προκύπτει ὅτι ἐψήφισαν ἐν τῷ δήμῳ Ναυπλιέων. Σᾶς φαίνετε, κύριοι, ὅτι μία ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία δέχεται ἐμὲ ἀντὶ τοῦ στρατιώτου νὰ ψηφοφορήσω, ὅτι ἁμαρτάνει ὀλίγον; Καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσῃ τοῦτο τὴν προσοχὴν τοῦ τμήματος προκειμένου νὰ κρίνῃ; Νομίζετε ὅτι αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν πρέπει νὰ σταθμισθῇ ὡς πρὸς τὴν σημασίαν του καὶ τὰ ἀποτελέσματά του; Νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ νομιμοποιήσωμεν τὸ παράδειγμα, διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διπλασίασιν καὶ πολλαπλασίασιν ἀκόμη τοῦ κακοῦ; Ἐψήφισαν λοιπὸν 27 τοιοῦτοι. Ἐκτὸς τούτου· τετάρτη κατηγορία. Ὁ δεῖνα ἐψήφισεν δι’ ἑαυτὸν, ἀκολούθως ἐπαρουσιάσθη καὶ ἐψήφισε διὰ τὸν ἕτερον ἐκλογέα, ἔπειτα τὴν τρίτην ἡμέραν ἐπαρουσιάσθη καὶ ἐψήφισε καὶ δι’ ἕνα τρίτον. Θέλετε τὴν ἀπόδειξιν; μίαν στιγμὴν· ἐπειδὴ πρόκειται περὶ γεγονότος βεβαιουμένου ἀπὸ τὰ πρακτικά. Λάβετε, κ. Χρηστίδη, τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογέων καὶ ὑμεῖς, κ. Ταμπακόπουλε, τὸν κατάλογον τῶν ψηφοφορησάντων. Εὕρετε, κ. Χρηστίδη, τὸν ἀριθμ. 881. Μιχαὴλ Ἰωάννου εἶναι;

§30ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§31ΣΕΡΒΟΣ. Ὑμεῖς, κ. Ταμπακόπουλε, τὸν ἀριθμὸν 470. Μιχαὴλ Ἰωάννου εἶναι;

§32ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§33ΣΕΡΒΟΣ. Εὕρετε τὸν ἀριθμὸν 626. Μιχαὴλ Ἰωάννου εἶναι;

§34ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, καὶ ὁ ἀντίστοιχος 881.

§35ΣΕΡΒΟΣ. Λοιπὸν αὐτὸς ἐψήφισεν ὑπὸ τὸν ἀριθμ. 470, ὑπὸ τὸν ἀριθμ. 626,.... λοιπὸν ἐψήφισε τρίς. Εὕρετε ἀκόμη 362.

§36ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§37ΣΕΡΒΟΣ. Δημήτριος Ἀνδρίκου 2144, παρατηρήσατε, κύριε Χρηστίδη, εἰς τὸν κατάλογον τῶν ψηφοφορησάντων εἶναι ὁ ἀριθμὸς 1103.

§38ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§39ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Δὲν τὰ ἐσυζητήσαμεν αὐτὰ εἰς τὸ τμῆμα, τί τὰ ξαναλέγετε;

§40ΣΕΡΒΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς πεποιθήσεως, ἣν ἡμεῖς ἔχομεν, ἀλλὰ περὶ τῆς πεποιθήσεως, ἣν πρέπει νὰ σχηματίσῃ ἡ Βουλή.

§41ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφοφόρησε καὶ ὁ Μιχαὴλ Ἰωάννου δὶς, δὲν τὸ ἠρνήθην εἰς τὸ τμῆμα δὲν ἐψηφοφόρησεν ὅμως πρῶτον ὡς Μιχαὴλ Ἰωάννου, καὶ ἔπειτα ὡς ἄλλος.

§42ΣΕΡΒΟΣ. 1134.

§43ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§44ΣΕΡΒΟΣ. Δευτέραν φορὰν εὑρίσκεται ψηφοφορήσας ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 903 ὁ αὐτός.

§45ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§46ΣΕΡΒΟΣ. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἐψηφοφόρησεν καὶ αὐτὸς τρίς. Λοιπὸν αὐτὰ τὰ γεγονότα, κύριοι, ἐβεβαιώθησαν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, καὶ τὸ τμῆμα τὰ ἐξηκρίβωσε. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τοῦ ὅτι ἐψήφισαν ἀποδημοῦντες 107.

§47ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πῶς βεβαιοῦται ὅτι ἀποδημοῦσιν;

§48ΣΕΡΒΟΣ. Ἔχομεν τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ φρουράρχου, τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν καὶ διαφόρων ἀποσπασμάτων· ἀλλὰ αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν διημφισβητήθη, καὶ σᾶς τὸ εἶπε καὶ ὁ προαγορεύσας, τὸ μόνον ποῦ ἠδύνατο νὰ διαμφισβητήσῃ εἶναι ἓν, δύω, τρία ὀνόματα τὸ πολύ. Στρατιωτικοὶ 17, ἀπόντες εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν 50, δὶς καὶ τρὶς ψηφοφορήσαντες 27, ἀφαιρουμένων δηλ. τῶν ἅπαξ ψηφοφορησάντων, ἐπειδὴ εἶχον δικαίωμα νὰ ψηφίσουν, εἰς τρόπον ὥστε εἶναι 121 αἱ ψῆφοι αἱ περιπλέον εἰσχωρήσασαι εἰς τὰς κάλπας. Περὶ τῶν γεγονότων τούτων, ἐπαναλαμβάνω, οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ διαμφισβήτησις καὶ ἀντίῤῥησις, διότι εἶναι νομίμως ἀποδεδειγμένον, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ψηφίσουν.

§49ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τί πιστοποιητικὰ ἔχετε, ὅτι ἀποδημοῦσιν, οἱ 50.

§50ΣΕΡΒΟΣ. Ἰδοὺ, ὅτι πιστοποιεῖ ἡ ἀστυνομία τῶν Ἀθηνῶν ὅτι ὁ κύριος Χρηστίδης Λ. Χ. εὑρίσκετο ἐνταῦθα εἰς Ἀθήνας.

§51ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ποῦ εἶναι αὐτὰ; διαβάσατέ τα, σᾶς παρακαλῶ.

§52ΣΕΡΒΟΣ. Ἰδοὺ «ἡ διεύθυνσις τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, πρὸς τὸν κύριον Μ. Ἰατρὸν. κλπ. (τὸ ἀναγινώσκει).

§53ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἔχει βιβλία; Διότι εἰς πληροφορίας δὲν πρέπει εὐκόλως νὰ βασισθῶμεν.

§54ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀπὸ ποῖα στοιχεῖα ἐξάγεται, ὅτι ἡ Σῦρος πρέπει νὰ ἔχῃ 4 βουλευτάς;

§55ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἀνεφέρατε ἀπὸ ποῖα βιβλία ἐξάγεται ὅτι πρέπει ἡ Σῦρος νὰ ἔχῃ 4 βουλευτὰς, σᾶς λέγω, ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον· καὶ τί ἐστὶν ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος; περιέχει 11000 ψηφοφόρων καὶ ψηφοφοροῦν μόνον 2000.

§56ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν ἀγνοεῖτε τὸν νόμον, ὅτι ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ, βεβαιωμένου ἀπὸ καταγραφὴν ἐπίσημον, ἐξάγεται ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν.

§57ΣΕΡΒΟΣ. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος παρεδέχθη ὅτι αὗται εἶναι νόμιμοι ἀποδείξεις, οὔτε δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἄλλας· ὁ ἀπατῶν τὸ νόμον, καὶ καταδολιευόμενος αὐτόν, προσπαθεῖ νὰ κρύψῃ ὅλα ὅσα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀπόδειξις· δὲν ἐννοῶ δὲ ν’ ἀποδώσω μομφὴν οὔτε εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας, οὔτε εἰς τοὺς ἀποτυχόντας, διότι ἠξεύρω, ὅτι τὰ ὄργανα τῶν ὑποψηφίων τελοῦσι πολλὰ πλειότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοὺς λέγουν, διότι αὐτὰ τὰ ὄργανα συνενούμενα μετ’ ἄλλων ὀργάνων ἐκτελοῦσι τὰ πάντα. Τὸ γεγονὸς ὅμως εἶναι τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν μετὰ προσοχῆς τὸ ἀντικείμενον. Κατόπιν παραπονοῦνται, οἱ ἐνιστάμενοι ὅτι ἐψηφοφόρησαν ψευδώνυμοι, καὶ ὅτι ἐψηφοφόρησαν τοιοῦτοι περὶ τοὺς 100, καὶ διατείνονται ὅτι ἐπὶ ὅλων τούτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν ἀποχρώσας ἀποδείξεις· τὸ γεγονὸς ὅμως τοῦτο εἶναι μόνον πιθανὸν, καὶ οὐχὶ βέβαιον ὡς τὸ ἄλλο διὰ τὸν φαινόμενον ὅτι δὶς καὶ τρὶς ἐψήφισεν. Ἂν ἔχωμεν πλήρη ἀπόδειξιν τοῦ κακουργήματος, διὰ τὸν ψηφίσαντα δίς, διότι καταδεικνύεται τοῦτο ἐκ τῶν πρακτικῶν, δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν βεβαιότητα δι’ ἐκείνους, οἵτινες ἐψήφισαν ἀντὶ ἀσθενῶν ἢ ἄλλων. Εἶναι πιθανὸν μὲν τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ μόνον πιθανόν. Καὶ σημειώσατε ὅτι, καὶ τοῦτο τὸ ὁμολογεῖ καὶ ὁ Νομάρχης, ὅστις ἀποδίδει δικαιοσύνην καὶ εἰς τὸν ἕνα καὶ εἰς τὸν ἄλλον συνδυασμόν. Σᾶς λέγει ὅτι πολλοὶ ἐψήφισαν ψευδωνύμως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουσι 8 ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατήγγειλαν αὐτὴν τὴν πρᾶξιν, διότι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἀποκλεισθέντες καὶ ἀποπεμφθέντες ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Λοιπὸν ἐψηφοφόρησαν ἄλλοι ἀντ’ αὐτῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔπρεπε ν’ ἀποπεμφθῶσι, καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι βαρύτιμον. Καὶ λοιπὸν οἱ παραπονούμενοι ἀπεπέμφθησαν, αὐτὸ συνδυαζόμενον μὲ τὰ ἄλλα εἶναι σφόδρα πιθανὸν, καὶ παρέχει ἀπόδειξιν ὥστε 121 καὶ 8 ἀποκλεισθέντες κάμνουν 129 ἐκλογεῖς, περὶ ὧν κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν, ὑπάρχει βεβαία ἀπόδειξις. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος καὶ τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος εἶναι 44 ψῆφοι. Τώρα δὲν νομίζετε νὰ ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα ὁ ἀριθμὸς αὐτός, καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἦναι ἄκυρον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς; Δὲν συμπεριλαμβάνω εἰς αὐτοὺς, τοὺς 118, διότι περὶ αὐτῶν ὑπάρχει μόνον τεκμήριον. Ἄλλα πρὸς ταῦτα πρέπει νὰ προσθέσωμεν ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ναυπλίου εἰς τὸν Γεώργιον Ἰατρὸν εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια 76, εἰς τὸν Π. Ἰατρὸν 4, Δημητριάδην 17, Εὐθυμιόπουλον 16, ἀλλὰ περὶ αὐτῶν ὑπάρχει βέβαιον, ὅτι ἐῤῥίφθησαν ἀπὸ τὸν μὲν ἢ τὸν δέ; Δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν εἰμὴ μόνον πιθανότητα σοβαρὰν, οὐχὶ ὅμως καὶ ἀναντίῤῥητον πεποίθησιν· ἠδύνατο τὸ τμῆμα νὰ λάβῃ αὐτὰς τὰς ψήφους ὡς εἰσαχθείσας ἀπὸ ἐχθρικὴν χεῖρα; Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν· διότι δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ τὰς εἰσήγαγεν εἰς τὴν κάλπην του αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐνδιαφερόμενος ἢ ἕτερος δι’ αὐτὸν, ὅπως χρησιμεύσῃ εἰς αὐτὸν ὡς παράπονον μετὰ ταῦτα. Τώρα αἱ 129 ψῆφοι ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ὡς πρὸς τὸν δεύτερον, διότι οὗτος κατὰ 123 ψήφους ὑπερτερεῖ. Λοιπὸν τὰ γινόμενα ἐπηρεάσουν τὴν ὅλην ἐκλογὴν καὶ ὡς πρὸς τοὺς δύο ἐπιτυχόντας. Αὗται εἶναι αἱ ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν εἰς τὸ τμῆμα, ἐκτὸς τούτου ὅμως προσετέθη ἔνστασις τῶν ἐπιτυχόντων ὡς πρὸς τοὺς δήμους Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου· ἐκεῖ ἔχομεν ὅτι εἰσεχώρησαν εἰς τὰς κάλπας τοῦ Εὐθυμιοπούλου εἰς τὸν δῆμον Μηδείας ψῆφοι τόσοι, εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἰατροῦ τόσοι, καὶ τοῦ Δημητριάδου 32· ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτῶν ἐκάμαμεν τὴν αὐτὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν καὶ εἰς τὸν δῆμον Ναυπλίου· ἐγείρονται ὑπόνοιαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι τίποτε. Ὅταν λοιπὸν ἀπεδείχθη ποῖον εἶναι τὸ βέβαιον, ἤλθομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς δήμους, διότι τὸ νὰ ἐπικυρωθῇ ὁλοσχερῶς δὲν τὸ παρεδέχθημεν, ἢ πρέπει νὰ συμπληρωθῶσιν αἱ ἀποδείξεις. Περὶ τῆς ἐπικυρώσεως εἶμαι ἐναντίος, περὶ τῶν ἄλλων δύο συμπερασμάτων ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ. Ἀφοῦ ἔχομεν ἀναντιῤῥήτους ἀποδείξεις, ὅτι εἰσεχώρησαν 129 ψῆφοι σκανδαλωδῶς, ἡ ἐκλογὴ δὲν εἶναι ἀκραιφνὲς ἀποτέλεσμα, καὶ ὅπως ἀλλοῦ ἠθελήσατε νὰ ὑπάρχῃ ἀποτέλεσμα ἀκραιφνές, καὶ ἐνταῦθα τὴν αὐτὴν πορείαν νομίζω εὔλογον νὰ λάβωμεν. Τί ἐκάματε εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Γυθείου; Εἴπατε ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα πρέπει νὰ ᾖναι ἀκραιφνές. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κορινθίας, τὶ ἐκάματε; Τὸ ἴδιον· διότι ἡ Βουλὴ, ἐνδιαφέρεται νὰ ἔχῃ νόμιμα ἀποτελέσματα. Λοιπὸν καὶ ἐδῶ λέγω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχωμεν τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, διότι καὶ ἐδῶ ὑπάρχει τὸ ἔγκλημα ἀποδεδειγμένον. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἀποδίδουσι τυφλὴν πίστιν εἰς τὰς ἐκθέσεις τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν. Ὅταν ὅμως ἔχομεν, νομίμως ἀρυσθείσας, βεβαίας ἀποδείξεις, τότε δυνάμεθα νὰ συμπαραλάβωμεν καὶ τὴν συνᾴδουσαν ἔκθεσιν τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν. Ὁ Νομάρχης ἀναφέρει ὅτι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἐγκλημάτησαν, ὅτι καὶ οἱ μὲν ἐπιτυχόντες ἐγκλημάτησαν καθὼς καὶ οἱ ἀποτυχόντες. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει ὑπαρχουσῶν αὐτῶν τῶν ἀποδείξεων, εἶναι ὀρθὸν νὰ εἴπητε ὅτι δὲν παραδεχόμεθα ὅτι ὑπῆρξεν ἔγκλημα; Φρονῶ ὅτι εἶναι ἀδύνατον. Ἐπειδὴ ἔφθασα ἐνταῦθα, ἄς μοι ἐπιτραπῇ ν’ ἀναγνώσω δύο τρεῖς παραγράφους τῆς ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου.

§58ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅλην ἀναγνώσατέ την.

§59ΣΕΡΒΟΣ. Εὐχαρίστως. Τὴν ἀναγινώσκω ὅλην, (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Νομάρχου). Τώρα ἂν ἔχητε τὴν πλήρη βεβαιότητα, τὴν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἔγκλημα ἐτελέσθη πρέπει νὰ συμφωνήσητε μετ’ ἐμοῦ. Ἀλλὰ λέγουν, καὶ οἱ δύο ἐγκλημάτισαν· ὅταν ἤμεθα εἰς τὸ τμῆμα ἐῤῥέθη, ὅτι, ἐπειδὴ καὶ τὰ δύο μέρη ἐγκλημάτησαν εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ συμψηφισμός. Ἐγὼ ὅμως παρετήρησα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπὶ ἀτομικῶν ἐλαφρῶν ἀδικημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συμψηφισμός, ἀλλ’ ἐπὶ συμφερόντων κοινωνικῶν καὶ συμμαχιῶν δὲν δύναται νὰ γίνῃ· διότι ἀνατρέπεται ἡ βάσις τοῦ πολιτεύματος, καὶ τὸ συμφέρον τῆς ἐπικρατείας καταντᾷ συμφέρον τῶν ἀτόμων. Εἰς τὸν δῆμον Ναυπλιέων, λέγει ἡ μειονοψηφία, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ καλπονόθευσις ἔγινεν ἀπὸ τοὺς ἐπιτυχόντας, ἀλλὰ ποῖος τὸ βεβαιοῖ; δὲν ἔχετε οὐδεμίαν ἀπόδειξιν περὶ τούτου, ἔχετε ἀντίθετα στοιχεῖα. Τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας παρεπονέθη ὁ Ἰατρὸς, ὅτι ἐγένετο παραβίασις συνειδήσεων· ἡ ἑτέρα μερὶς παρεπονέθη; οὐδόλως· καταγγελία γίνεται εἰς τὴν εἰσαγγελίαν ἐκ μέρους τοῦ Ἰατροῦ, ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐνήργει ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, καὶ τοῦτο βεβαιοῖ καὶ ὁ Νομάρχης· ποῖοι ἐνίστανται; οἱ Ἰατροῦ· ποῖοι φέρουν τῆς παρανομίας τὰς ἀποδείξεις; οἱ Ἰατροῦ. Μὰ τὴν ἀλήθειαν, αὐτοὶ θὰ ἦναι οἱ ἀδικημένοι, δὲν βλέπω παράπονον ἐκ μέρους τῶν ἐπιτυχόντων, οὔτε ἔμπροσθεν τῆς ψηφοφορίας, οὔτε μετ’ αὐτήν. Ἀλλὰ λέγουν οἱ ἐπιτυχόντες, εἰς τὰ πρακτικὰ εἶναι γεγραμμένοι οἱ ἀντιπρόσωποι, ὅτι ἐτελέσθη ἡ ἐκλογὴ ἐν πλήρει νομιμότητι καὶ τάξει· τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς πράγματι διότι οἱ τύποι ἐτηρήθησαν· ἀλλὰ τὴν οὐσίαν, τὶ τὴν κάμνετε; δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε ὅτι ἐψήφισαν ἀποθανόντες; Ἀποδεικνύεται ἐν τούτοις εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὅλα ἐτελέσθησαν ἐν τάξει· τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς· ἐν τούτοις ἀνοίγονται αἱ κάλπαι καὶ ἐντὸς τῶν καλπῶν δὲν εὑρίσκονται σφαιρίδια. Βλέπετε ὅτι dolus est inre ipsa, ὅτι ὁ δόλος ἐν τῷ πράγματι κεῖται, βλέπετε ὅτι ὁ τύπος καταστρέφει τὴν οὐσίαν; Ἂν ψηφίσῃ ὁ Α, ἀντὶ τοῦ Β, νομίζετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορά; Ἀκόμη δύω λέξεις περὶ τῆς Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου, ἵνα ἀπολήξω τὸν λόγον μου. Ἐκεῖ ὑπάρχει, κύριοι, ἡ παρανομία τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων· περὶ τούτου ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω βεβαιότητα, ἂν ἀπὸ ἐχθρικὴν χεῖρα ἐῤῥίφθησαν τὰ σφαιρίδια· δὲν ὑπάρχει ἀπόδειξις εἰς ποῖον καιρὸν, καὶ διὰ ποῖον ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ τὰ γεγονότα ταῦτα, καθὼς ἕτερα παραπλήσια, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα εἶναι βέβαια; ὄχι· εἶναι ψευδῆ; ὄχι· τὸ τμῆμα εἶπεν, ὅτι δέον νὰ γίνωσιν ἀνακρίσεις καὶ βεβαιώσεις περὶ ἐκείνων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποδεικνύονται νομίμως καὶ περὶ ὧν ὁ Νομάρχης διατείνεται καὶ οἱ ἐνιστάμενοι διατείνονται, ὅτι ἴσως ἐνηργήθησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτυχοῦσαν μερίδα, εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ συμπληρωθοῦν αἱ ἀποδείξεις. Τὸ μέτρον τῆς μειονοψηφίας τοῦ τμήματος περὶ ἐπικυρώσεως ὡς ἔχουν τὰ πράγματα, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ἔχω δὲ ἰδιαιτέραν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ ἢ πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ναυπλίας, Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου, ἢ πρέπει τουλάχιστον νὰ διατάξῃ τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν. Αὐταὶ εἶναι αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας ἔκρινα δέον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν.

§60ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί! Εὐγνωμονῶ πολὺ τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα, διότι ἦλθε νὰ ζητήσῃ, ὥστε ἡ ἐκλογὴ Ναυπλίας νὰ ἐξελεγχθῇ, ὅπως καὶ ἡμεῖς ἀπαιτούσαμεν. Βεβαιωθῆτε, ὅτι οὐδέποτε ᾐσθάνθην μεγαλειτέραν εὐχαρίστησιν παρὰ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν εἶδον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Ναυπλίας δὲν θὰ διέλθῃ ἀσυζήτητος, ὡς αἱ τῶν ἑτέρων ἐπαρχιῶν, καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις, ἵνα βεβαιωθῇ ἂν ἡμεῖς, οἱ μεθ’ ὑμῶν παρακαθήμενοι εἰς τὸ συνέδριον τοῦτο, ἤμεθα νόμιμοι ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας. Διότι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια ὑπάρχει, ὅτι δὲν εἴμεθα νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας, δὲν θέλομεν νὰ παραμένωμεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν εἰς τὸ συνέδριον τοῦτο. Ἐπιθυμοῦμεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς νὰ γίνῃ αὐστηροτάτη ἐξέλεγξις καὶ ἀκριβεστάτη τήρησις τῶν νόμων. Δὲν ζητοῦμεν ἐπιεικῆ κρίσιν παρ’ ὑμῶν· θέλομεν ὥστε ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς νὰ τηρηθῇ ὁ νόμος ἀκριβέστατα, διότι ἡ ἐκλογὴ Ναυπλίας παριστάνει τι ἔκτακτον, τὸ ὁποῖον δὲν παρουσιάζεται εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογὰς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἐπολέμησε τὸ ἔγκλημα καὶ ἡ ἐνοχὴ, μὲ τὸν νόμον καὶ τὴν ἀθωότητα· κατίσχυσεν ἡ ἀθωότης καὶ ὁ νόμος· ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον ἐξακολουθεῖ τὸ ἔγκλημα νὰ καταδιώκῃ αὐτὰς τὰς δύο ἀρετὰς, καὶ πιστεύει, ὅτι θέλει ἐξέλθει θριαμβεῦον ἐκ τοῦ βουλευτηρίου τούτου. Ἀπατᾶται ὅμως ἀπάτην οἰκτράν. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι βουλευταὶ, νὰ ἐκθέσω ὀλίγα τινὰ περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας πρὶν εἰσέλθω εἰς τὰ καθέκαστα τῆς εἰρημένης ἐκλογῆς. Εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ἐξηγηθῶ περὶ αὐτῆς τῆς καταστάσεως, καθόσον θέλετε τεθῆ εἰς θέσιν κρείττονα ἂν τὰ ἐννοήσητε, ποῦ ὑπάρχει τὸ ἔγκλημα καὶ ποῦ ἡ ἀθωότης. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπλίας ὑπάρχουν πέντε πολιτικὰ κόμματα· ἑνὸς κόμματος ἀρχηγὸς ἦτον ὁ μακαρίτης Μιχαὴλ Ἰατρὸς, τοῦ ὁποίου τὴν ἀρχηγίαν διεδέχθη ὁ υἱὸς αὐτοῦ Παναγιώτης Ἰατρός· ἕτερον κόμμα εἶναι τοῦ κ. Γεωργίου Ἀντωνοπούλου, μακαρίτου καὶ αὐτοῦ, τούτου τὴν ἀρχηγίαν διεδέχθη ὁ κ. Γεώργιος Ἰατροῦ· ἕτερον κόμμα εἶναι τοῦ κ. Θεοδώρου Μιχαλοπούλου, ἕτερον δὲ τοῦ κ. Γρηγορίου Δημητριάδου, καὶ τελευταῖον, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ ἐγὼ ὡς μέλος. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 62 καὶ ἐντεῦθεν τὰ κόμματα ταῦτα ἦσαν διακεκριμένα καὶ ἤριζον κατὰ τὰς ἐκλογικὰς πάλας. Ἦλθεν ἡ πρώτη βουλευτικὴ ἐκλογὴ τοῦ 65 καὶ κατῆλθον ὅλα τὰ κόμματα εἰς τὴν ἐκλογικὴν παλαίστραν καὶ ἀντηγωνίσθησαν ἕκαστον μὲ τὴν δύναμίν του. Ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τότε ἐκλογῆς; Τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου εἶμαι μέλος ἐγὼ ἐδείχθη ὅτι ἤρατο τὴν νίκην, καὶ νίκην περιφανῆ· μετ’ αὐτὸ ἦλθε τὸ κόμμα τοῦ κυρίου Μιχαλοπούλου, μετὰ τοῦτο τοῦ κ. Δημητριάδου, τέταρτον τοῦ Μ. Ἰατροῦ, καὶ τελευταῖον τοῦ Γεωργίου Ἰατροῦ. Ἐθεωρήθη πολιτικὸν συμφέρον τῶν κομμάτων, μετὰ τὴν καθάρισιν τοῦ τοιούτου ἀποτελέσματος, νὰ ὑπάρξῃ συνασπισμός, ὅπως πολεμηθῇ τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω ἐγὼ ὡς ἐλάχιστον μέλος. Ἐδοκιμάσθησαν αἱ δυνάμεις τῶν κομμάτων εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς· οἱ δύω ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ὁ κ. Μιχαὴλ Ἰατρὸς καὶ ὁ κ. Γεώργιος Ἰατρὸς δὲν ἐξῆλθον οὔτε παραπληρωματικὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἦλθεν ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπαρχιακῶν συμβουλίων· οὔτε ἐπιλαχόντας ἐπαρχιακοὺς συμβούλους ἠδυνήθησαν τὰ κόμματα συνηνωμένα ν’ ἀναδείξωσιν. Ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ 1868· ἡ αὐτὴ ἐναντιότης τῶν κομμάτων, ἡ αὐτὴ ἕνωσις, ἦσαν ἡνωμένα κατὰ τοῦ ἑνὸς καὶ μόνου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε νὰ νικήσωσιν ὅλα τὰ κόμματα κατὰ ἓν μέρος, καὶ ν’ ἀποστείλωσιν ὡς βουλευτὴν τὸν κ. Γεώργιον Ἰατρόν. Θέλω σᾶς ἀποδείξει κατόπιν, ἂν ἦτο νίκη αὕτη καὶ ἂν πραγματικῶς κατίσχυσαν ν’ ἀποστείλωσιν ἀντιπρόσωπον ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου τούτου. Ἦλθεν ἡ παροῦσα ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ βουλευτικαὶ ἐκλογαί. Ἓν τῶν κομμάτων, τοῦ ὁποίου ἦτον ἀρχηγὸς ὁ Θεόδωρος Μιχαλόπουλος δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ἐνεργητικὸν μέρος εἰς τὴν ἐκλογήν· ἐδήλωσεν, ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν δὲν ἀναμιγνύεται, εἶπε δὲ ῥητῶς ὁ κ. Μιχαλόπουλος εἰς τοὺς φίλους του, ὅτι εἶναι ἐλεύθεροι ν’ ἀκολουθήσωσιν οἱανδήποτε τῶν μερίδων θελήσωσι. Τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου ἀρχηγὸς ἦτον ὁ Γρηγόριος Δημητριάδης συνηνώθη μὲ τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἐπολεμεῖτο, καὶ διέπραξε τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ καὶ εὐθύτητι. Κατῆλθον λοιπὸν εἰς τὸ στάδιον τοῦ ἀγῶνος, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ δύω κόμματα τοῦ κ. Δημητριάδου καὶ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον ἐγώ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰ ἕτερα κόμματα τοῦ κ. Γεωργίου Ἰατροῦ καὶ Παναγιώτου Ἰατροῦ. Ἦτο πλέον παραβέβαιον, ἀνακεκηρυγμένον καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι ἡ ἐπιτυχία δὲν θὰ εἶναί ποτε ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων· διότι οἱ ἀντίθετοι συνενωθέντες ἄλλοτε καθ’ ἑνὸς καὶ μόνου κόμματος ἡττήθησαν (θόρυβος). Ὁ κ. Δημητριάδης ἤδη ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὴν μερίδα ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκον καὶ ἐγὼ καὶ ἦτο ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ἡ κατισχύσουσα μερὶς ἤθελεν εἶσθε ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀνέδειξε καὶ τοὺς βουλευτάς. Καὶ νομίζετε, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι ἀφοῦ οὕτως ἐξεδηλώθη τὸ ἐπαρχιακὸν πνεῦμα, ἐδίστασαν οἱ ἀντίθετοι νὰ κατέλθουν εἰς τὸν ἀγῶνα; οὐδαμῶς. Ἦτο ζήτημα ποῦ ἐρειδόμενοι κατήρχοντο νὰ ζητήσουν τὰς ψήφους τῶν ἐκλογέων. Δὲν ἐβράδυναν οἱ ἀποτυχόντες νὰ δείξωσι ποῦ ἐστήριζον τὰς ἐλπίδας των καὶ τὴν δύναμίν των· εἶχον ἰσχυρά τινα ἐλατήρια, πρῶτον μὲν τὴν βοήθειαν τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς τραπέζης, δεύτερον τ’ ἀτομικὰ χρήματα πρὸς διαφθορὰν τῶν ψηφοφόρων, τρίτον τὴν εὔνοιαν τῆς ἐξουσίας· ἀλλὰ τὰ κεφάλαια ταῦτα οὐδέποτε τοὺς ἐγκατέλιπον, πάντοτε τὰ εἶχον μεθ’ ἑαυτῶν· ἡμεῖς δὲ οὐδέποτε ἐξ αὐτῶν ὠφελήθημεν καθ’ ὅλας τὰς περιόδους τῶν ἐκλογῶν· εὑρέθημεν πάντοτε εἰς θέσιν ἀντιπολιτευομένου, οὐδέποτε ἤμεθα φίλοι τῆς ἐξουσίας, οὔτε τὸ 1865, οὔτε τὸ 1866, οὔτε τὸ 1868, οὔτε ἐφέτος τὸ 1869. Ἀφοῦ λοιπὸν καὶ αὐτὰ τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἠδυνήθησαν νὰ τοὺς χρησιμεύσωσι δὲν ἦσαν νέα, δὲν ἦτο προσθήκη δυνάμεως νέας, παρὰ ἦτο αὐτὴ, ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθησαν πάντοτε, ἐννοεῖται, ὅτι ἕτεροι σκοποὶ ὑπεκρύπτοντο καὶ ἕτερα μέσα προσεδοκῶντο νὰ παραστῶσιν εἰς τὸ μέσον, ἵνα καταπολεμηθῇ ἡ μερὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία ὑπεστήριζε ἐμὲ καὶ τὸν κ. Δημητριάδην. Ποῖα ἦσαν τὰ μέσα ταῦτα; ἦσαν ἐγκληματικὰ, ὁ δόλος, ἡ βία καὶ ἡ δωροδοκία, καὶ τὰ τρία ταῦτα ἐξήσκησαν οἱ ἀντίθετοι κατὰ κόρον. Ἔρχομαι ν’ ἀποδείξω διά τινων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Σέρβος ἐμνημόνευσεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ διεπράχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους καὶ τοὺς φίλους τῶν ἀντιθέτων. Ἀρχίζω, κύριοι, ἐκ τοῦ δήμου Ἐπιδαυρίων. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν τέσσαρα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν φίλοι μου πρὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ πολλὰ ὑπέστησαν κατὰ διαφόρους ἐποχὰς ὑπὸ τῆς βαρβάρου δημοτικῆς ἀρχῆς, καὶ μόλα ταῦτα οὐδέποτε ἐγκατέλιπον τὴν θέσιν των. Ἐγὼ ἤμην πάντοτε ἐναντίον τοῦ δημάρχου. Καὶ, μόλα ταῦτα, προκειμένου νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ ἐλειποτάκτησαν τὰ δύω μέλη καὶ προσετέθησαν εἰς τοὺς ἀντιθέτους· εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς βεβαιωθῇ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔπραξαν τοῦτο; Τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευσαν ἄλλοτε διὰ νὰ προδοθῇ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, αὐτὰ ἦταν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μετέβαλαν τὰς πεποιθήσεις των. Ἀφοῦ ἐσχημάτισαν οἱ ἐναντίοι τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸν δῆμον Ἐπιδαυρίων, δὲν ἐσυλλογίσθησαν εἰμὴ τίνι τρόπῳ νὰ ἐνεργήσωσι καλπονόθευσιν καὶ παραβιάσωσι τὰς κάλπας. Ἐπέτρεπεν ἡ πλειοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς εἰς μὲν τὸν δήμαρχον Ἐπιδαυρίων, ἔχοντα περὶ ἑαυτὸν δεκαπέντε ὁπλοφόρους, νὰ μένῃ ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, διέταξε δὲ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, συγκειμένην ἐκ δέκα μόνον ἀνδρῶν, νὰ μὴ πλησιάσῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ νὰ διαμένῃ διαρκούσης αὐτῆς ἐντός ἑνός καταλύματος, τὸ ὁποῖον προσδιώρισεν εἰς αὐτὴν, καὶ τότε νὰ ἐξέλθῃ, ὅταν ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ζητήσῃ τὴν συνδρομήν της. Ἀλλ’ εἶχεν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας, ἀφοῦ ὁ δήμαρχος ὥπλισε περὶ αὑτὸν ὅλους τοὺς φαύλους τοῦ δήμου Ἐπιδαυρίων, ἵνα ἐκφοβίσῃ τοὺς ψηφοφόρους; Ὅταν εἰσήρχοντο οἱ ψηφοφόροι, ὁ δήμαρχος ἔλεγε πρὸς αὐτοὺς, δεικνύων τὰς κάλπας, «αὐτὸν θὰ ψηφίσητε εἰς τὸ ναὶ, ἐκεῖνον εἰς τὸ ὄχι» καὶ διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἔθετε τὸ οὖς του ἐπὶ τῆς κάλπης, καὶ ἀλλοίμονον εἰς ἐκεῖνον, ὅστις δὲν ἐτόλμα νὰ ψηφοφορήσῃ κατὰ τὴν διαταγήν του. Δὲν ἤρκεσεν ἡ τοιαύτη βία, ἀλλ’ ἐνηργήθη καὶ καλπονόθευσις· οὐ μόνον 112 σφαιρίδια ἐῤῥίψαν εἰς τὴ κάλπην μου, καὶ 32 εἰς τὴν τοῦ κ. Δημητριάδου, ἀλλὰ καὶ τὰς ὀπὰς τῶν καλπῶν ἐσφράγισαν· τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶχεν ἀντιληφθῆ καὶ ὁ ἀνακριτὴς, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐνηργεῖτο ἡ διαλογὴ, οὐχ ἧττον δὲν ἠθέλησε νὰ μνημονεύσῃ εἰς τὴν ἔκθεσίν του. Ἐγείρονται βαρεῖα ὑπόνοιαι τίς ἐνήργησε αὐτὴν τὴν καλπονόθευσιν· ἀλλὰ πῶς δύνανται νὰ ἐγερθῶσι τοιαῦται ὑπόνοιαι, ὅταν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀπέβαλλε τοὺς ἀντιπροσώπους μας ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, ὅταν ἀπέβαλε τοὺς σφαιριοδότας, τοὺς ὁποίους ἔστειλεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ καὶ προσέλαβεν ἑτέρους φανατικοὺς κομματάρχας τῶν ἐναντίων; Ἠδύνατο νὰ ἐγερθῇ ὑπόνοια, ἂν ἡμεῖς εἴχομεν ἐντός τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς ἕνα μόνον ἀντιπρόσωπον, ἂν ὑπῆρχεν εἷς σφαιριοδότης ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔστειλε, πάντα ἦσαν εἰς χεῖρας τῆς πλειοψηφίας. Ἠναγκάσθην ν’ ἀναμνησθῶ τῆς προηγουμένης καταστάσεως τῆς ἐπαρχίας ἵνα ἀποδείξω, ὅτι οἱ ἀντίθετοι καὶ οἱ φίλοι αὑτῶν ἐτέλεσαν ὅλας τὰς παρανομίας εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον πρὸς καταδολίευσιν τοῦ νόμου καὶ πρὸς ἀθέμιτον ὄφελος. Τὸ 1868 ὅτε ἐνηργήθη ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Ἐπιδαυρίων, ἂν καὶ ὑπεστηριζόμην ὑπὸ μόνης τῆς μερίδος εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, ἂν καὶ οἱ ἀντίθετοι, ὅλα τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον, ἦσαν ἐναντίον μου, οὐχ ἧττον ἔλαβα 260 ψήφους ἐνῷ οἱ ἀντίθετοι ἔλαβον 350. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅσοι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον ὑπήρξατε βουλευταὶ, ὁ δῆμος ἐκεῖνος ἠκυρώθη ὑπὸ τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, διότι καὶ τότε ἐβεβαιώθη, ὅπως καὶ νῦν, τὸ γεγονὸς τῆς βίας καὶ τῆς παρανομίας. Πῶς ἦτο λοιπὸν σήμερον δυνατὸν ἐνῷ δὲν ἐπῆλθεν οὐδεμία καλλιτέρευσις τῆς θέσεως τῶν ἀντιθέτων, νὰ λάβω 87 ψήφους, οἱ δὲ ἀντίθετοι 400; Ἐξετάσατε ὅλα ταῦτα καὶ εἴπατε κατὰ συνείδησιν ἂν οἱ ἀντίθετοι δὲν ἐπέτυχον διὰ τοῦ δόλου καὶ τῆς βίας καὶ τῆς δωροδοκίας. Ὅτι τὰ γεγονότα ἔλαβον χώραν οὕτως, ἐκτὸς τῶν συλλογισμῶν αὐτῶν, τοὺς ὁποίους δὲν ἀποκρούει ἡ λογικὴ, ἔρχεται νὰ ἐνισχύσῃ καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ κατὰ τὸν δῆμον Ἐπιδαυρίων παρευρεθέντος ἀνακριτοῦ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἀρνῆται ὁ κ. Σέρβος, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις αὕτη βεβαιοῦσα ὅτι ἰδίαις αἰσθήσεσιν ὁ ἀνακριτὴς εἶδε τὸν δήμαρχον εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας μετ’ ἐνόπλων παραβιάζοντα τοὺς ψηφοφόρους. Ἐρχόμεθα λοιπὸν κατὰ τοῦτο νὰ παραδεχθῶμεν ὡς ἀκριβῆ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. νομάρχου, ὅστις ἐβεβαίωσεν ὅτι κατὰ τὸν δῆμον Ἐπιδαύρου οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν ἐνήργησαν καλπονόθευσιν. Ἀφίνοντες τὸν δῆμον τοῦτον, ἐρχόμεθα εἰς τὸν δῆμον Μηδείας. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀναφέρει ὁ κύριος νομάρχης ὅτι οἱ ἀντίθετοι προέθεντο νὰ ἐνεργήσωσι καλπονόθευσιν· πόθεν τοῦτο ἐννοεῖ; Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀνακριτοῦ Σακελλαροπούλου, (τὴν ἀναγινώσκει.) Πόθεν, κύριοι, ὁ κύριος νομάρχης ἐννοεῖ ὅτι οἱ ἀντίθετοι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας προετίθεντο νὰ ἐνεργήσωσι καλπονόθευσιν εἰς τὸν δῆμον Μηδείας; ἀπ’ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τῶν ἀντιθέτων· ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπέβαλον τὸν ἀντιπρόσωπόν μου ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθητε ὅτι ἀντιπρόσωπος ἐμοῦ ἦτον ὁ κ. Σπυρίδων Ζαβιτσάνος, πρόσωπον ἀπολαῦον μεγίστης ὑπολήψεως, πρόσωπον ἀνεξάρτητον, πρόσωπον ἐντιμότατον· καὶ μολαταῦτα ἐπειδὴ προέθεντο ἐγκληματικὸν σκοπὸν, ἐνόμισαν ἀναγκαῖον νὰ μὴ παρασταθῇ ὡς μάρτυς τοῦ τελεσθησομένου ἐγκλήματος ὁ κ. Σπ. Ζαβιτσάνος. Δὲν ἤρκεσε τοῦτο· ἀπέπεμψαν καὶ τοὺς σφαιροδότας. Πρέπει ὅμως νὰ μάθητε καὶ τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐκ τῶν σφαιριδιοδοτῶν, ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει τῶν γραφείων ὅλων τῶν ἀρχῶν τοῦ Ναυπλίου, οὐδεὶς εἶναι φίλος μου· πάντες εἶναι φίλοι τῶν ἀντιθέτων, καὶ δὲν πιστεύω νὰ τὸ ἀρνηθῶσι· οἱ ἰδικοί μου κατεδιώχθησαν πάντοτε ἀπηνῶς. Ἀπέπεμψαν τοὺς σφαιροδότας, ἐκάλεσαν, νομίζετε, ἀριθμὸν τῶν σφαιριοδοτῶν ἀνάλογον τῶν καλπῶν; ὄχι· ἀντὶ 3, 4, τοὺς ὁποίους εἶχον ὅλοι οἱ ἄλλοι δῆμοι, καὶ μάλιστα ὁ δῆμος τῆς Πρωτευούσης, ὅστις ἔχει 2200 ψηφοφόρους, ἐκάλεσαν 8, περιεκύκλωσαν τὰς κάλπας οἱ σφαιριοδόται, δὲν ἄφησαν οὐδένα νὰ ψηφοφορήσῃ ἐλευθέρως κατὰ τὴν συνείδησίν του.

§61ΜΙΛΗΣΗΣ. Πόσοι ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ;

§62ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω· ἔῤῥιψαν καὶ 102 σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην, τόσον δὲ ἀπροκαλύπτως τὰ ἔῤῥιψαν, ὥστε ἐκεῖνος ὁ ψηφοφόρος ὅστις ἠθέλησε νὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, κατηγγέλθη ὑπὸ τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, διότι ἀφ’ οὗ ἐβράδυνε τὴν χεῖρά του ἐντὸς τῆς κάλπης μου, καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ τὸν ἀποσύρουν βιαίως, δὲν εἶχε ῥίψει ὅλα τὰ σφαιρίδια, καὶ ἔπεσαν 3, 4 χαμαί· προσεκλήθη ὁ εἰρηνοδίκης, ὅστις εὑρίσκετο εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, διὰ νὰ βεβαιώσῃ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, καὶ εἰσελθὼν ἐρώτησε τὸν ψηφοφόρον· ἄνοιξε τὸ χέρι σου, τῷ λέγει· τὸ ἄνοιξε· δὲν εἶχε κανὲν σφαιρίδιον· ἄρα τὸ ἔγκλημα τῆς καλπονοθεύσεως δὲν ὑπάρχει· ἐβεβαιώθη ὅμως ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι ἐτελέσθη πανηγυρικώτατα. Ἐρχόμεθα καὶ εἰς τὴν σύγκρισιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ παρόντος ἔτους μὲ τὰ προηγούμενα διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς ὅτι κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον εἶναι ἀληθὴς ἡ ἔκθεσις τοῦ κυρίου νομάρχου. Κατὰ τὸ 1868 ἐψηφοφόρησαν 820, κατὰ τὸ 1869, ἐψηφοφόρησαν 836 ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, οἱ τῆς ἡμετέρας μερίδος ἔλαβον 420 ψήφους, οἱ δὲ ἀντίθετοι 500· κατὰ τὸ ε. ε. 620 καὶ πλέον ψήφους ἔλαβον οἱ ἀντίθετοι, ἐγὼ δὲ μόνον 250. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ ὑπάρξῃ πλέον δισταγμὸς τίς ἐνήργησεν τὰς παρανομίας, τὰς καλπονοθεύσεις, τίς ἐξήσκησε βίαν κατὰ τῶν ψηφοφόρων; Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν, πῶς ἐνεργοῦνται αἱ ἐκλογαὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, δυνάμεθα ἀδιστάκτως ν’ ἀποφανθῶμεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐνήργησεν ὅλα αὐτὰ πρὸς ἀθέμιτον ὠφέλειαν τῶν ἐναντίων καὶ πρὸς ζημίαν ἡμῶν. Ἀφίνω καὶ τὸν δῆμον Μηδείας καὶ ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον τῶν Ναυπλείων διὰ νὰ ἴδωμεν, συντρέχουν τὰ ἴδια περιστατικὰ, διὰ νὰ ἐνοχοποιήσουν ἡμᾶς, ἢ ἐξακολουθεῖ ἡ αὐτὴ ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους ἐνέργεια, διὰ νὰ νοθεύσουν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό; Μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Ναυπλείων ἦσαν οἱ ἑξῆς· Πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἦτον ὁ Β. Κυριαζόπουλος, ἔντιμος πολίτης καὶ ἔμπορος Ναυπλίου, ἀλλὰ πρῶτος κομματάρχης τῶν ἀντιθέτων, πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀνεμίχθη εἰς τὰ τοπικὰ, πολλάκις ἐχρημάτησε καὶ ὡς δήμαρχος, καὶ ὡς ἀστυνόμος, καὶ ὡς δημοτικὸς σύμβουλος, καὶ εἰς ὅλα τὰ δημοτικὰ ἀξιώματα πάντοτε εἶχε μέρος· δεύτερον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἦτον ὁ κ. Βαλλῆς, ἀξιότιμος δικηγόρος, ἄνθρωπος ὅστις ὑπ’ οὐδενὸς δύναται νὰ ἐπηρεασθῇ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του· τρίτον μέλος ἦτον ὁ Παναγιώτης Ὀλύμπιος, ἐντιμότατος πολίτης Ναυπλίου, ἔμπορος ἀνεξάρτητος, ἔχων περιουσίαν πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν ἐλευθέρων, ἄνθρωπος, ὅστις ποτὲ δὲν ἀνεμίχθη εἰς τὰ τοπικὰ, οὔτε διὰ τὸν ἑαυτόν του, οὔτε δι’ ἄλλον τινὰ, ἄνθρωπος, ὅστις οὐδὲν ἄλλο γνωρίζει εἰμὴ νὰ ἐνεργῇ τὰς ἐμπορικὰς πράξεις δι’ ὅλης τῆς τιμιότητος καὶ διὰ πάσης ἀκριβείας, ἄνθρωπος, ὅστις διὰ τῆς τιμῆς του καὶ τῶν κόπων του ἔφθασε νὰ ἔχῃ τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον· τέταρτον μέλος ἦτον ὁ Ἰωάννης Λογοθετόπουλος, ἄνθρωπος, ὅστις ἀνήκει κατὰ τὴν κοινωνικὴν συμπεριφορὰν μᾶλλον πρὸς τὴν τάξιν τῶν ἀντιθέτων παρὰ τῶν ἡμετέρων, μετ’ αὐτῶν συνδέεται διὰ συγγενικῶν σχέσεων καὶ διὰ φιλίας, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτὸ τυγχάνει ἔχον τὴν αὐτὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ Ὀλύμπιος, ἴσως καὶ μεγαλειτέραν. Πέμπτον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἦτο ὁ Γαλερβάκης ἑλληνοδιδάσκαλος, ἄνθρωπος, ὅστις ἐκτὸς τοῦ καθήκοντος τοῦ διδασκαλικοῦ, οὐδὲν ἄλλο γνωρίζει ἐν τῇ πολιτείᾳ, εἶναι δὲ ἀπομεμακρυσμένος τοῦ Ναυπλίου πλέον τῶν 10 ἐτῶν, καὶ ἐπειδὴ ὁ κλῆρος τὸν ἔφερεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Ναυπλίας, ἦλθε δι’ αὐτὸ καὶ μόνον εἰς τὸ Ναύπλιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ποιότης τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Ναυπλίας, Δύνασθε νὰ πεισθῆτε, κύριοι, ὅτι ὁ Λογοθετόπουλος, ὁ Βαλλῆς, καὶ οἱ ἄλλοι ἤθελον φατριάσει δι’ ἡμᾶς, νὰ παραβιάσουν τὸ καθῆκόν των νὰ ἐπιτρέψουν νὰ γίνουν παρανομίαι; διατί; διὰ νὰ γίνω ἐγὼ βουλευτὴς καὶ ὁ κ. Δημητριάδης! οὔτε ἓν λεπτὸν δὲν δίδουν δι’ ἡμᾶς· ἀλλ’ ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορ. ἐπιτροπῆς εὑρίσκετο εἰς ἴσην μοῖραν μετὰ τῶν ἄλλων μελῶν; Ὄχι· ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορ. ἐπιτροπῆς ἐχρησίμευσε τὸ σπουδαιότερον ὄργανον εἰς τὸ νὰ πείσῃ τὸν κ. Παναγ. Ἰατροῦ νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, διότι ὁ Παναγ. Ἰατροῦ διὰ σπουδαίας ἀτομικάς του ὑποθέσεις δὲν ἤθελε νὰ περιπλεχθῇ εἰς αὐτὸν τὸν σάλον, καὶ νὰ παραβλέψῃ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἔχρῃζον τῆς ἐπιμελείας του. Ἄνθρωπος λοιπὸν, ὅστις ὤθησε τὸν κ. Παναγ. Ἰατροῦ νὰ ἐκτεθῇ εἰς αὐτὸν τὸν ἀγῶνα, νομίζετε ὅτι ἤθελεν ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ μὴ προσπαθήσῃ παντὶ σθένει νὰ τὸν ἀναδείξῃ καὶ βουλευτήν; Αὐτὴ λοιπὸν ἡ διαφορὰ ὑπῆρχε μεταξὺ τῆς ποιότητος τῶν μελῶν τῆς ἐφορ. ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐφορ. ἐπιτροπὴ, κύριοι, ἐζήτησε πρὸς φρούρησιν τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας ἐθνοφυλακήν· δὲν πιστεύω ποτὲ ν’ ἀμφισβητήσουν οἱ ἀντίθετοι, ὅτι ἅμα διετάχθη ἡ ἐκλογὴ, ὁ σπουδαιότερος κόπος, τὸν ὁποῖον κατέβαλον ἦτο νὰ δυνηθοῦν νὰ πείσουν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ μὴ καλέσῃ ἐθνοφυλακήν· διατί; διότι οὐδένα βαθμοφόρον ἔχουν φίλον, οὐδένα ἁπλοῦν ἐθνοφύλακα· ὑπέθετον λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ἡ ἐθνοφυλακὴ προσέλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας πρὸς φρούρησιν αὐτοῦ, βεβαίως ἤθελεν ἐπηρεάσει τοὺς ψηφοφόρους. Ἐκάλεσε κατὰ τὸν νόμον ἡ ἐφορ. ἐπιτροπὴ τὴν ἐθνοφυλακήν· θόρυβος πολὺς, ἀναστάτωσις τοῦ παντὸς, νομάρχης εἰς κίνησιν, εἰσαγγελεὺς ἐπίσης, μοίραρχος ὡσαύτως! Τίποτε ὀλιγώτερον δὲν ἐζήτουν παρὰ ν’ ἀπομακρυνθῇ ἡ ἐθνοφυλακή! Ἐὰν ἡ ἐφορ. ἐπιτροπὴ ἀνῆκεν εἰς ἡμᾶς, ἤθελε μᾶς βοηθήσει διὰ νὰ ἐνισχυθῶμεν, καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ μεγαλειτέρα ἐκδούλευσις, τὴν ὁποίαν ἤθελε μᾶς προσφέρει, δὲν ἦτο, ἄλλη παρὰ αὐτὴ, καὶ μολαταῦτα ἡ ἐφορ. ἐπιτροπὴ, διότι συνέκειτο ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὸ ὁποῖα σᾶς εἶπον διέταξεν, εὑρισκομένης τῆς ἐθνοφυλακῆς εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ν’ ἀπομακρυνθῇ αὕτη, χωρὶς νὰ συλλογισθῇ ὅτι τοῦτο προσέβαλλε ἓν σῶμα ἐθνικόν· χάριν αὐτῶν τῶν ἀντιθέτων, χάριν τῆς ἐπιμόνου αἰτήσεως τῶν ἀρχῶν, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν, λέγουν, ὅτι ἀνῆκεν εἰς ἡμᾶς διέταξε νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ ἐθνοφυλακὴ, καὶ ἦλθον εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς χωροφύλακες καὶ ὁπλοστασῖται! Εἶπον ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Νομάρχου εἶναι πιστοτάτη, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου, διότι συμβιβάζεται μὲ τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τοὺς δήμους ἐκείνους, μὲ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκαν αἱ ἀνακριτικαὶ ἀρχαί. Θέλετε ἰδεῖ, κύριοι, ἐὰν εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν δύνανται νὰ συντρέξουν τὰ αὐτὰ περιστατικὰ, διὰ νὰ πείσουν ἡμᾶς, ὅτι κατὰ τοῦτο ἡ ἔκθεσις τοῦ Νομάρχου εἶναι ἀληθής. Ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς παρίσταντο ἀφ’ ἑνὸς ὁ Γεώργιος Ἰατρὸς, ὁ Παναγ. Ἰατρὸς, οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν, Βασ. Κόκκινος, Εὐστ. Ἀναστασίου, ἀφ’ ἑτέρου παρίσταντο μόνον οἱ ἀντιπρόσωποι ἡμῶν Δεληκατερίνης, Βρονταμίτης καὶ Ἀλ. Ἰατρός. Τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον καὶ τὰ ὁποῖα παρίσταντο, διὰ νὰ ἐποπτεύσουν τὴν ἐκλογὴν, δὲν ἦσαν τυχαῖα· ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐχρημάτισε δήμαρχος, ὁ Γ. Ἰατρὸς ἐπίσης, ὁ Κόκκινος δήμαρχος, ὁ Πολυχρόνης Ζαφειρόπουλος, τὸν ὁποῖον ἐλησμόνησα νὰ σᾶς ἀναφέρω, καὶ ὅστις ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἰατροῦ, ἐχρημάτισε δήμαρχος. Αὐτὰ τὰ πρόσωπα παρευρίσκοντο ἀδιαλείπτως καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας· ἔξω δὲ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, τὶ παρουσιάζεται; Ὁ εἰσαγγελεὺς μετὰ τοῦ ἀνακριτοῦ, ὁ Μοίραρχος, ἡ στρατιωτικὴ ἐξουσία. Ἂς ἴδωμεν, ποῖα γεγονότα πιστοποιοῦν οἱ ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς εὑρισκόμενοι, καὶ ποῖα οἱ ἐκτός. Εἰς τὰ πρακτικὰ ἑκάστης ἡμέρας ὑπέγραφον, καὶ βεβαιοῦν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη δι’ ὅλης τῆς νομιμότητος καὶ τάξεως· ὑπογράφει ὁ κύριος Γεώργιος Ἰατρὸς, ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτοῦ Εὐστάθιος Ἀναστασίου· ἔξω ἐδόθησαν καταγγελίαι ἀόριστοι διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους θέλω σᾶς ἐκθέσῃ· ἐδόθησαν καταγγελίαι τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς· διατί; Ἦλθον ἐκ Μηδείας ἄνθρωποι φίλοι μας, καὶ ἐβεβαίωσαν ὅτι κατὰ τὸν δῆμον ἐκεῖνον ἐκλογὴ δὲν γίνεται· ὁ δήμαρχος τοῦ δήμου ἐκείνου ἀφ’ ἑνὸς, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἔκαμναν, παρὰ τοὺς μὲν ψηφοφόρους, τοὺς ὁποίους ὑπέθετον ὅτι συμπαθοῦν πρὸς ἡμᾶς ν’ ἀποδιώκουν, νὰ δέχωνται ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κανὲν δικαίωμα ψήφου, νὰ ψηφοφοροῦν ἀποθανόντες καὶ ἀπόντες, καὶ τέλος πάντων νὰ μὴ γίνηται οὔτε κατ’ ἐλάχιστον ἐξέτασίς τις εἰς τοὺς ἐκλογεῖς. Ἐξανέστη ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Εἶναι βέβαιον καὶ ἀποδεδειγμένον, καὶ δύνανται ἂν θέλουν νὰ τὸ ἀναιρέσουν οἱ ἀντίθετοι, ὅτι, ὅταν ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ναυπλίου, ὅλα τὰ καταστήματα εἶχον κλείσει, καὶ οἱ ἔμποροι ἐνήργουν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας μας, ὅλα τὰ καταστήματα τῶν βιομηχάνων, ὅλα τὰ καταστήματα τῶν διαφόρων ἐπαγγελματιῶν· ὁ κόσμος αὐτὸς, ὅστις εἶναι ζηλότυπος τῶν δικαιωμάτων του ἐθορυβήθη, εἶπεν ὅτι, ἐὰν ἡ ἐξουσία ἀδιαφορῇ δι’ ὅσα γίνονται εἰς Μηδείαν, πρέπει ν’ ἀδιαφορήσωμεν καὶ ἡμεῖς; ὄχι· θὰ ὁπλισθῶμεν, καὶ θὰ ἐξέλθωμεν ἵνα ἐπιτεθῶμεν κατὰ τῶν παρανομούντων. Προεβλέπετο λοιπὸν ὅτι θὰ συμβοῦν αἱματηραὶ σκηναί, προεβλέπετο ὅτι θὰ συμβοῦν δυστυχήματα. Ποῖος ἦτο ὁ ὑπαίτιος ὅλων αὐτῶν; Βεβαίως κατὰ τὸ ἠθικὸν οἱ ἐναντίοι, οἱ ὁποῖοι προεκάλουν· πράγματι ὅμως ἤμεθα ἡμεῖς, διότι ὑπὲρ ἡμῶν ἤθελον γίνει ὅλαι αὐταὶ αἱ ταραχαί. Δὲν ἠθέλησα νὰ λάβω εὐθύνην τοιαύτης τινὸς νομιμοτάτης πράξεως ἐκ μέρους τῶν φίλων· ἠναγκάσθην νὰ καταφύγω εἰς ἓν ἐπιχείρημα, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ κατευνάσω αὐτὸν τὸν σάλον, ἐφώναξα δημοσίως «μὴ ταράττεσθε, δὲν ἔχετε κανένα φόβον ἀπὸ τὸν δῆμον τῆς Μηδείας, ἐὰν ἐκεῖ ὑπάρχουν εἰκονικοὶ ἐκλογεῖς, ἐὰν ῥίπτονται σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας ἡμῶν, μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι εἴχομεν καὶ ἡμεῖς τὰ μέτρα μας, καὶ ἔῤῥιψα ἐγὼ 600 σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀντιθέτων.» Αὐτὴ ἡ διαβεβαίωσις ἐπανέφερε τὴν ἡσυχίαν εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ οἱ ἀντίθετοι ἔφθασαν νὰ τὴν παραλάβουν ὡς ἀληθῆ καὶ μετρητὴν· ὑπέθεσαν ὅτι εἶμαι βλάξ, πράττων ἔγκλημα πανδήμως· κατέφυγαν λοιπὸν εἰς τὸν νομάρχην, εἰς τὸν ὁποῖον εἴχομεν καταφύγει ἡμεῖς πρίν, καὶ ἐζητήσαμεν νὰ προλάβῃ τὰ γενόμενα, κατέφυγαν λοιπὸν οἱ ἀντίθετοι καὶ κατήγγειλαν καλπονόθευσιν 600 σφαιριδίων, βεβαιοῦντες ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰ κάλπας, καὶ ἐζήτησαν νὰ γίνῃ ἀποσφράγισις, τοῦτο δὲν τὸ ἐπέτρεψαν οὔτε ἡ διοικητικὴ, οὔτε ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, ἀλλὰ κἄπως ἐθεωρήθη ὡς ἀληθὲς, καὶ ἐγένετο τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖνο «ὄργια τελοῦνται» ὅπως βεβαιοῦν ὁ Γεώργιος Ἰατρὸς καὶ συντροφία. Αὐτὰ ἦταν τὰ ὄργια. Ἔρχονται κατὰ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Σέρβου, καὶ ψηφοφοροῦν εἰς τὸν δῆμον τῶν Ναυπλιέων 27 ἀποβιώσαντες, 13 ἀπόντες στρατιωτικοὶ 50 ἄλλοι πολιτικοὶ, 8 οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφορήθησαν ἀπὸ ἄλλους, φθάνουν εἰς ἕνα ἀριθμὸν 120. Πρὶν δικαιολογήσω τὸ μέρος τοῦτο, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι δὲν εἶναι διόλου ἀληθὲς, θέλω σᾶς ἀναφέρει αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις τῶν ἀρχῶν. Εἶπον ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς, αἱ ἀνακριτικαὶ ἀρχαὶ ἀνήκουν φιλικῶς εἰς τοὺς ἀντιθέτους, διότι αὐτοὺς τοὺς ἐθεώρουν φίλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐφρόντιζον, ἂν θέλητε, ἐγὼ λέγω ὅτι ἐφρόντιζον ὑπὲρ τοῦ νόμου, ἀλλ’ αἱ συμπάθειαί των ἦσαν ὑπὲρ αὐτῶν. Θὰ μοὶ παράσχητε μικρὰν ὑπομονὴν νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἡμερολόγιον τῶν ἀρχῶν. (τὸ ἀναγινώσκει). Ἔχει σημασίαν ἡ διαβεβαίωσις αὕτη πρὸς τὸν εἰσαγγελέα καὶ τὸν ἀνακριτὴν, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παρεπονέθησαν, οὐχ’ ἧττον σημειοῦνται ὡς ψηφοφορήσαντα. Ἡ διαβεβαίωσις αὕτη ἐγέντο ὡς μνημονεύει αὐτὴ ἡ ἐπίσημος ἔκθεσις, ἐνώπιον τῶν ἀντιθέτων, καὶ δὲν ἐξανέστη οὔτε εἷς ἐξ αὐτῶν νὰ εἴπῃ τότε· μὰ ἐγὼ τὸ ἀμφισβητῶ αὐτὸ τὸ γεγονός.

§63ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διαβεβαίωσις αὕτη εἶναι ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸ ἀντίθετον μέλος;

§64ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τόρα θὰ σᾶς εἴπω, μὴ βιάζεσθε. Ἐξακολουθεῖ ν’ ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν.

§65Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν κάμνει τας παρατηρήσεις του ὁ κ. Ἰατρὸς μέσα εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§66ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τίποτε, τίποτε.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, μὴ διακόπτετε.

§68ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἐξακολουθεῖ καὶ περαιοῖ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως). Εἶπον πρὸς ὑμᾶς κύριοι βουλευταὶ, λάβετε ὑπ’ ὄψιν ποῖα πρόσωπα εὑρίσκοντο εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐκτιμήσατε ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφοφορήσουν τεθνεῶτες, ἀπόντες, στρατιῶται, καὶ νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία ἔνστασις ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον, καὶ αἱ ὁποῖοι ἦταν εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν καὶ τὸ ἐλάχιστον πρόσωπον. Ἂν δὲν τὸ ἐγνώριζες σὺ, κύριε Ἰατρὲ, ὅπου ἐχρημάτισες δήμαρχος, δὲν τὸ ἐγνώριζεν ὁ ἀντιπρόσωπός σου, δὲν τὸ ἐγνώριζεν ὁ Εὐστάθιος Ἀναστασίου, δὲν τὸ ἐγνώριζεν αὐτὸς ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Κυριαζόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισε καὶ ἀστυνόμος καὶ δήμαρχος; Τὸ ἐγνωρίζαμεν λέγουν, ἀλλὰ μᾶς τὸ ἐπέτρεπεν ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς νὰ κάμωμεν ἔνστασιν; ἦλθεν ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, δὲν ἐδίδετε τὴν ἔνστασίν σας; δὲν τὴν ἐδίδετε εἰς τόσας ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι περιεφέροντο ἔξω τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας; αὐτὰ δύνανται νὰ λέγωνται εἰς ἄλλους τόπους καὶ δι’ ἄλλας ἐκλογάς· εἰς τὸ Ναύπλιον βεβαιωθῆτε ὅτι ποτὲ δὲν ἠδυνήθη ἡ ἐξουσία, δὲν ἠδυνήθη καμμία μερὶς νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της εἰς τὴν ἄλλην. Ὁ λαὸς τοῦ Ναυπλίου δὲν ἐπέτρεψεν οὔτε εἰς ἐξουσίαν, οὔτε εἰς μερίδα νὰ καταπατήσῃ τὰ δικαιώματα τῆς ἄλλης. Αἱ λόγχαι ἐστήθησαν ἐπὶ τοῦ στήθους Θεοδώρου Μιχαλοπούλου διὰ νὰ τὸν ἐμποδίσουν νὰ ψηφοφορηθῇ καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μεταβάλουν τὸ φρόνημα τοῦ τόπου. Εὑρέθησαν ὅλοι σύμφωνοι ν’ ἀποκρούσουν τὴν βίαν καὶ τῆς ἐξουσίας καὶ τῆς ἐναντίας μερίδος· καὶ θέλετε σήμερον, ὅπου εἰς τὸ Ναύπλιον εὑρίσκονται τόσαι ἀρχαὶ, στρατιωτικὴ δύναμις ἐκ 500 ἀνδρῶν, πεζικοῦ, πυροβολικοῦ, ὁπλοστασίου καὶ χωροφυλακῆς, ὅλαι ἀρχαὶ φιλικῶς διακείμεναι πρὸς αὐτοὺς, νὰ ἐπιτρέψωσι πρὸς ἡμᾶς νὰ καταπατήσωμεν τὰ δικαιώματά των, ν’ ἀφήσωσι νὰ μὴ δεχθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τὰς ἐνστάσεις; ὅλα αὐτὰ ἐγένοντο σκοπίμως. Ἐψηφοφόρησαν λέγουν τριάκοντα. Καὶ δὲν γνωρίζετε, κύριοι ἐνιστάμενοι, κανὲν ἀπὸ αὐτὰ τὰ πρόσωπα; διατὶ ὡρισμένα γεγονότα δὲν καταγγέλλετε, ὅτι ὁ δεῖνα ἐψηφοφόρησεν ἀντὶ τοῦ δεῖνος; δὲν εἶναι γνωστὰ αὐτὰ τὰ πρόσωπα; Σεῖς λέγετε ὅτι ἀντελήφθητε τὰ γεγονότα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τὰ δηλώσητε· αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Ἔρχεται ἡ 5 ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔληγεν ἡ ψηφοφορία, διότι αὐτὴ ἦτον ἡ τεταγμένη ὥρα καὶ ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἀνῆκεν εἰς ὑμᾶς διατάσση ἀμέσως τὴν σφράγισιν τῶν καλπῶν. Εἶχε συντεταγμένον τὸ ἔγγραφον δι’ οὗ προσκαλεῖ τὸν νομάρχην νὰ προσέλθῃ διὰ τὴν διαλογήν· προσέρχεται καὶ ἐνεργεῖται ἡ διαλογή, χαρὰ καὶ ἀγαλλίασις κατέλαβε τοὺς ἀντιθέτους διὰ τὴν βλακίαν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκάμαμεν τὴν διαλογὴν χωρὶς νὰ περιμείνωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἄλλων δήμων, διότι εἰς τὸν δῆμον Μηδείας ἀφοῦ ἔληξε τὴν 3 ὥραν ἡ ψηφοφορία, παρετάθη μέχρι τῆς 10 ὥρας μ. μ. ἐνῷ κανεὶς ψηφοφόρος δὲν προσήρχετο. Παρῆλθον 7 ὥραι· ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἐκεῖ, ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐκεῖ—Κύριοι, διατὶ δὲν ἐκπληροῦτε ὅ,τι σᾶς διατάττει ὁ νόμος; Περιμένομεν νὰ ἔλθουν ψηφοφόροι, διότι ὁ κατάλογος ἔχει 1100—Μὰ δὲν προσέρχεται κανεὶς—Ἠδυνάμεθα, λέγουν, ν’ ἀναβάλωμεν καὶ δι’ αὔριον τὴν ψηφοφορίαν. Καί ὁ λόγος ποῖος; Εἶχον μάθει τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ναυπλιέων καὶ ἤθελον νὰ καλπονοθεύσουν περισσότερον, ἀφ’ ὅ,τι ἐκαλπονόθευσαν. Εὐτυχῶς ὅμως ἡ ἐκεῖ παρευρεθεῖσα στρατιωτικὴ ἐξουσία, ἔλαβε τοιαῦτα μέτρα, ὥστε δὲν ἐπέτρεψεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐνεργήσουν τὴν καλπονόθευσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀφοῦ ἔκλεισε τὰς θύρας ὥστε νὰ μὴ φαίνεται ἀπ’ ἔξω, ἤρξατο νὰ ἐνεργῇ ὅ,τι εἶχε κατὰ νοῦν, ἡ στρατιωτικὴ ἐξουσία διέταξε νὰ ἀνοιχθῶσιν αἱ θύραι καὶ ἂν εἶναι νὰ προσέλθουν ψηφοφόροι, νὰ προσέλθουν. Αὐτὸ ἦτον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐμπόδισε νὰ πλησιάσωσι τὰς κάλπας καὶ μεταβάλωσι τ’ ἀποτελέσματα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐνεργήθη ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας. Ὁ Σέρβος λέγει, μὰ ἐγὼ βλέπω 129 πρόσωπα εἰκονικά· δὲν εἶναι ἀληθὲς, δὲν τὰ βλέπεις καλά. Ἂν παραδεχθῶ ἀληθῆ τὰ πιστοποιητικὰ, πόσα εἶναι; εἶναι 27· κατὰ τὸ λέγειν σου, ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι ἀποβεβιωκώς. Τοιαύτας ἀποδείξεις μικρὰς, κύριοι, ἠδυνάμεθα ὅσας θέλωμεν νὰ φέρωμεν, ἀλλὰ πότε δύνανται νὰ προσαχθοῦν τοιαῦται; ὅταν δὲν ὑπάρχουν εἰδικοὶ ληξίαρχοι ἀλλ’ ἀφοῦ ἔχωμεν εἰδικοὺς ληξιάρχους, διατὶ δὲν φέρουν ἀπ’ ἐκείνους; ἔφερον μαρτυρικά, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ τοὺς δώσουν σημασίαν ἐβεβαίωσεν εἷς συμβολαιογράφος. Ἂν ἠθέλετε προσέλθει εἰς τὸν δήμαρχον δὲν ἤθελε κάμει τὸ αὐτό; τί ἐβεβαίωσεν ὁ συμβολαιογράφος; Φαίνεται συνέταξε κανὲν συμβόλαιον μεταξὺ τῶν ἀποθανόντων καὶ τῶν μαρτύρων (γέλως). Ποῖοι εἶναι οἱ ἀπόντες; 13 στρατιωτικοὶ καὶ 13 κατὰ τὴν πιστοποίησιν 26—μὰ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν πολλὰς πληροφορίας καὶ ἡ ἀστυνομία τὰς ἠρνήθη. Ἐμερολήπτησεν ἡ ἀστυνομία ἢ ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της; Ἐζητήσατε πληροφορίας ἂν τὰ δεῖνα πρόσωπα εἶναι ἀπόντα, σᾶς τὰς ἔδωκε, καὶ τὰ παρεδέχθητε ὡς ἀπόντα· καὶ τώρα θὰ σᾶς εἴπω διατὶ τὰ ἐβγάλατε 129. Ὁ ἀστυνόμος εἶπεν ὅτι ἐδῶ δὲν τηρεῖται ἡ τάξις ἐκείνη διὰ νὰ βεβαιοῦται πότε ἀπέρχεταί τις καὶ πότε ἐπανέρχεται· σήμερον ὑπάρχει πλήρης ἐλευθερία, ὅταν θέλῃ τις ἔρχεται καὶ ὅταν θέλῃ ἀπέρχεται· πῶς δύναμαι νὰ βεβαιώσω τοιοῦτον γεγονός; ἔρχονται οἱ στρατιῶται· καὶ ἐδῶ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ παραδεχθῶ ὅτι εἶναι ἀληθὴς ἡ πιστοποίησις· ἀλλὰ τοὺς στρατιώτας αὐτούς, ποῖος ἦτον εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὅτι τοὺς ἐψηφοφόρησαν ἄλλοι στρατιῶται πλαστῶς; Ὑμεῖς μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν θ’ ἀρνηθῆτε ὅτι πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ κατ’ αὐτὰς εἶσθε εἰς σχέσιν περισσότερον μὲ αὐτοὺς παρὰ ἡμεῖς· ὅτι ὑπέσχεσθε ἀμοιβὰς καὶ προβιβασμοὺς (καὶ μὲ τοῦτο θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἐξουσία ἠδύνατο τὰ πάντα νὰ σᾶς δώσῃ). Λοιπὸν ποῖος ἠμποροῦσε νὰ τὰ γνωρίζῃ αὐτὰ τὰ πρόσωπα; διατί δὲν ἐφέρατε αὐτὴν τὴν ἔνστασιν τότε; Διατί δὲν τοὺς ἐλέγετε ὅτι προσέρχονται νὰ ψηφοφορήσουν ἀντὶ τοῦ δεῖνα γνωστοῦ προσώπου; διότι ἐγνωρίζατε ὅτι ἤρχοντο ἀπὸ τοὺς φίλους σας καὶ διὰ τοὺς φίλους σας. Πόσα εἶναι αὐτὰ τὰ πρόσωπα; 13. Αὐτὰ εἶναι λοιπὸν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀλλοιοῦν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς; ὄχι οἱ 129· ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὡς πρὸς τοὺς ἀποβιώσαντας δὲν παραδεχόμεθα καμμίαν ἀπόδειξιν ἀπὸ τὰς προσαγομένας. Θέλετε νὰ μάθητε, κύριοι βουλευταί, τίνι τρόπῳ ἐνηργήθη ἡ ψηφοφορία ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς; ὁ ἀμερόληπτος πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος ἔκαμε καὶ ἓν μανιφέστον, ἐκράτει τὸν κατάλογον τῶν ψηφοφόρων καὶ διέγραφε τὸν ἀριθμὸν ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἐψηφοφόρουν, διέταττε δὲ τὸν γραμματέα νὰ τὸν σημειοῖ εἰς τὰ πρακτικά. Ἂν λοιπὸν ἓν πρόσωπον ἦλθε δὶς καὶ ἐψηφοφόρησε, τίς ἦτον εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζῃ; τὸν κατάλογον τὸν ἐκράτει ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἂν ἐκράτουν ἐγὼ τὸν κατάλογον εἰς χεῖρας, βεβαιωθῆτε ὅτι ἤθελον εἶσθαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ποῖος ἔρχεται νὰ ψηφοφορήσῃ δίς. Ὅτι ὅλα ταῦτα ἐγένοντο ἐν γνώσει των, εἶναι ἀνάγκη νὰ φέρωμεν ἀποδείξεις ἢ ἀρκεῖ ἁπλοῦς συλλογισμός; πάρετε, κύριοι, τὸ πρακτικὸν τῆς ἐκλογῆς, ἀναδιφήσατέ το ὅσον θέλετε, προσπαθήσατε ἂν ἠμπορῆτε νὰ ἴδητε ποῖον πρόσωπον ἐψηφοφόρησεν δίς. Ἐνθυμοῦμαι εἰς τὸ τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ ἐγώ, ὁ κύριος Λεώπουλος ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας κατεγίνετο διὰ νὰ εὕρῃ τρία ὀνόματα ἂν ἦναι σημειωμένα ὡς ψηφοφορήσαντα καὶ ἐστάθη ἀδύνατον. Ἐτελείωσεν ἡ ἐκλογὴ καὶ τὰ πρακτικὰ παρεδόθησαν εἰς τὸν νομάρχην. Ἠκούσθη φωνὴ ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους ἡμῶν, ὅτι «κρίμα ὅπου καυχῶνται ὅτι εἶναι καὶ ἔξυπνοι, τοὺς ἐπεράσαμεν πλαστοὺς ψηφοφόρους». Ἐζητήσαμεν ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν ἀπὸ τὸν νομάρχην διὰ νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἀλήθειαν ἔλεγον οἱ ἀντίθετοι, ὅτι δῆθεν ἔφερον πλαστοὺς ψηφοφόρους, καὶ ὁ νομάρχης μᾶς τὸ ἠρνήθη. Πῶς οἱ ἀντίδικοι ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀκριβῆ σημείωσιν τῶν ψηφοφόρων καὶ τῶν ἄλλων ἀπόντων, καὶ λοιπῶν τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἀνέφερον; θὰ εἴπῃ, ὅτι ὅλ’ αὐτὰ ἐπράχθησαν ἐν γνώσει των καὶ δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ζητήσουν τίποτε. Παρέλειψα νὰ εἴπω καί τινα ἄλλα, τὰ ὁποῖα, ἂν δὲν ἐπείσθη ἤδη καὶ ὁ πλέον δύσπιστος βουλευτὴς, ὅτι ἡ προκειμένη ἐκλογὴ εἶναι ἁγνοτάτη, θέλω προσθέσει κατόπιν ἐν ἀνάγκῃ.

§69ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς, κύριοι, εἶναι λίαν δικαιολογημένος, διότι διὰ μακρῶν, καὶ διότι εἰς πλείστας ὅσας λεπτομερείας κατῆλθε καὶ σᾶς ἀπησχόλησε, καθόσον ἡ κατηγορουμένη ἐκλογὴ ἀφορᾷ τὸ πρόσωπόν του, καὶ παρεκτὸς τοῦ ὅτι ἐνδιαφέρεται νὰ ἐξέλθῃ ὡς νόμιμος βουλευτὴς, ἠμπορεῖ νὰ ὑποθέσῃ τις ἐξ ἡμῶν, ὅτι αἱ κατηγορούμεναι πράξεις δύνανται ν’ ἀποδοθῶσι πλαγίως εἰς αὐτόν. Ἐγὼ ὅμως, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκομαι εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν· δὲν εἶμαι φίλος τῶν ἐπαναλήψεων, μοὶ ἀρέσκουν τὰ θετικὰ πράγματα, καὶ ἐκεῖνα μάλιστα τὰ ἄξια μεγάλης προσοχῆς καὶ οὐχὶ αἱ λεπτομέρειαι, ἀπὸ τὰς ὁποίας ζητοῦν τινες ἀφορμὴν νὰ δικαιολογήσουν τὸν ἑαυτόν των. Τὰ πράγματα λοιπὸν, ὅταν ἦναι σύμφωνα, ὡρισμένα, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην μακρῶν παραστάσεων καὶ πολλῶν λεπτομερειῶν. Καὶ πρῶτον, κύριοι, δὲν ἤκουσα ὅλως διόλου ἀντίκρουσιν τῶν ἰσχυρισμῶν, ἐκείνων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἀσχημίζουσι τὴν ἐκλογήν. Ἤκουσα μόνον σειρὰν διηγήσεων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, τὴν ἱστορίαν τῆς Ναυπλίας καὶ τῶν κομμάτων, τὴν ἱστορίαν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ἤκουσα τὰς διαδόσεις τὰς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς· τίποτε ὅμως πραγματικὸν δὲν ἤκουσα. Πρὶν ὅμως ἔλθω εἰς τὰ πράγματα, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ προκατάληψίς τις, ὅτι, ὅ,τι συνέβη κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 68, καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 66 καὶ 65, ἐκεῖνο πρέπει νὰ συμβῇ καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 69, καὶ ὅπως ὁ κύριος Εὐθυμιόπουλος ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, τὸ αὐτὸ θὰ συμβαίνῃ καὶ πάντοτε, διότι τὰ κόμματα ἐν Ἑλλάδι κυματίζονται, συμβαίνει εἰς αὐτὰ, ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν θάλασσαν, τὸ πρωΐ ὑπάρχει πλημμύρα καὶ τὸ βράδι ἄμπωτις. Τὸν ἕνα χρόνον γεννᾷ τὸ ἓν κόμμα καὶ τὸν ἕτερον τὸ ἄλλο. Τοῦτο ἑπομένως δὲν εἶναι λόγος πρὸς στήριξιν τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς· τοῦτο εἶναι συμπέρασμα λανθασμένον, διότι, ἂν ἦτο ἀληθὲς, ἠθέλαμεν ἔχει πάντοτε τοὺς αὐτοὺς βουλευτάς. Τὸ συμπέρασμα λοιπὸν δὲν εἶναι οὔτε σωστὸν, οὔτε ἀληθὲς, οὔτε βάσιμον, ἵνα μᾶς πείσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Παρεκτὸς τούτου, κύριοι, τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐχαρακτήρισεν, ὡς λίαν ἀμερόληπτα, νομίζω, ὅτι οὔτε τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἀποδίδω, ὅσην θέλετε, ἀξιοτιμίαν εἰς τὰ μέλη αὐτὰ, πληρεστάτην ὑπόληψιν εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ὡς πολιτικοὶ ὅμως ἐνδιεφέροντο, καὶ ἐνδιεφέροντο πλειότερον τῶν ἐνδιαφερομένων προσώπων· ἑπομένως οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν Ναυπλίας δὲν εἶναι ἄγγελοι, ὡς ἠθέλησε νὰ τοὺς χαρακτηρίσῃ ἡ ἀγόρευσις τοῦ πρὸ ὀλίγου καταβάντος τοῦ βήματος. Εἶναι, κύριοι, ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐψηφοφόρησαν δὶς καὶ τρὶς 27 ἄνθρωποι; Ἰδοὺ, κύριοι, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Λεώπουλον, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδυνήθη ἐπὶ 20 ἡμέρας ἐργαζόμενος εἰς τὸ τμῆμα, νὰ ἔλθῃ νὰ παρατηρήσῃ τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας. Τὸ πρωτόκολλον εἶναι ἐπίσημον ἔγγραφον. Ἐψήφισε δὶς ὁ Μιχαὴλ Ἰωάννου, ἀριθμὸς πρωτοκόλλου 670...... (ἀναγινώσκει ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου τὰ ὀνόματα τῶν δὶς καὶ τρὶς ψηφοφορησάντων). Πολλοὶ δὲ ἐψήφιζον καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν των, καὶ κατόπιν ὑπὸ ἕτερον ὄνομα καὶ δι’ ἄλλον. Ἰδοὺ (ἀναγινώσκει τὰ ὀνόματα μετὰ τῶν ἀριθμῶν).

§70ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν ἐξήγησιν· ἐπειδὴ δὲν ἔκαμε λόγον περὶ τούτου ὁ κύριος Σέρβος, δὲν ἔδωκα καὶ ἐγὼ τὴν προσήκουσαν διασάφησιν. Ἰδοὺ πῶς συνέβη τὸ τοιοῦτον. Ὁ πρόεδρος ἀναγινώσκων τὸν κατάλογον, ἔλεγε π. χ. τὸ δεῖνα ὄνομα Α. ἀριθμὸς 336, ὁ γραμματεὺς ὅμως εἴτε ἐκ τοῦ θορύβου, εἴτε παρακούσας ἔγραφε μόνον 36, βεβαίως τὸ τοιοῦτον ὄνομα ἤθελε συμπέσει μετὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀριθμοῦ 36. Εἶναι λάθος τῶν ἀριθμῶν (θόρυβος).

§71ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ τί στενοχωρεῖσθε; Ἐστὲ βέβαιος, ὅτι θὰ εἶσθε βουλευτής, ἀλλὰ τοῦτο δὲ μοὶ δίδει τὸ καθῆκον νὰ παρασιωπήσω τὰς παρανομίας, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τὰς κτυπήσω. Δὲν ὁμιλῶ ἀπὸ λόγους προσωπικούς, ἀπεναντίας σᾶς μὲν (ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Εὐθυμιόπουλον) σᾶς εἶχον συνάδελφον ἐπὶ τρία ἔτη, τὸν δὲ Ἰατρὸν μόλις ἐγνώρισα πρὸ τριῶν ἡμερῶν. Λοιπὸν εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὅτι 17 ἄνθρωποι ἐψηφοφόρησαν δὶς, εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι σᾶς ἀνέφερον τοὺς ἀριθμοὺς, ὅτι 15 ἄλλοι ἐψηφοφόρησαν, ὁ Α. ἀντὶ τοῦ Β., ἀφοῦ ἐψηφοφόρησαν καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν των, εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι 27 ἄνθρωποι ἀποβιώσαντες εὑρίσκονται ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ὡς ψηφοφορήσαντες. Θέλετε λοιπὸν μεγαλείτερον ἔγκλημα ἵνα ἀκυρώσητε μίαν ἐκλογήν; Ἀλλὰ δὲν εἶναι βεβαιωμένη τῶν τοιούτων ἰδίως ἡ ἀποβίωσις, λέγουσιν οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς ἐκλογῆς διότι δὲν ὑπάρχουν ληξιαρχικαὶ πράξεις. Προκαλῶ τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ ὀνομάσωσιν ἕνα μόνον δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον διατηροῦνται ληξιαρχικὰ βιβλία, νὰ εἴπωσιν, ἂν εἰς τὴν πρωτεύουσαν αὐτὴν διατηροῦνται ληξιαρχικὰ βιβλία! Εἰς κανένα δῆμον δὲν διατηροῦνται, τὸ λέγει ὁ τμηματάρχης τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἐσχάτως ἔκαμε περὶ τῶν γεννήσεων, γάμων καὶ ἀποβιώσεων, τὸ εἶδον ἰδίοις ὀφθαλμοῖς· ἐπιστρέφονται εἰς τὸν γραμματέα τοῦ δικαστηρίου ὅλα τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία, ἄνευ οὐδεμιᾶς σημειώσεως γεννήσεως, γάμου ἢ ἀποβιώσεως· καὶ νομίζετε ὅτι ἔχετε ληξιαρχικὸν σύστημα, καὶ μὲ τοιαῦτα σοφίσματα ἔρχεσθε ν’ ἀναιρέσητε τὰ πράγματα! Ἁρμόδιοι μόνον εἶναι οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ πάρεδροι, οὗτοι παρίστανται ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς καὶ βεβαιοῦσιν αὐτὰ ὑπ’ εὐθύνην των.

§72ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ εὐθύνη των;

§73ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρότερον εἶχον εὐθύνην, τώρα δὲ ἀπηλλάχθησαν δυνάμει τοῦ Νόμου περὶ ληξιάρχων, μάθετε ὅμως ὅτι πολὺ σπανίως ἱερεῖς ἐνδίδουσι νὰ ἐκδώσωσι ψευδῆ πιστοποιητικά. Ἀλλὰ σᾶς χαρίζω τὰ ἐγκλήματα ταῦτα, ἓν καὶ μόνον λαμβάνω, ὅταν ἐψηφοφόρησαν δὶς καὶ τρὶς οἱ αὐτοὶ ἄνθρωποι, εἶναι τοῦτο ἢ δὲν εἶναι ἔγκλημα; ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος συνέλαβε τὴν ἰδέαν νὰ πράξῃ ἓν ἔγκλημα, δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ πράξῃ καὶ πολλά; εἰς τὴν συνείδησίν του δὲν δύνασθε νὰ εὕρητε διαστάσεις, ὅταν ἔχῃ τὸν καιρὸν ἐνεργεῖ, καὶ τὸν χαλινὸν δὲν δύνασθε νὰ τοῦ τὸν θέσητε· οἱ τοιοῦτοι ἄνθρωποι ἂν δὲν ἠδυνήθησαν τὴν μίαν ἡμέραν νὰ φέρουν εἰς πέρας τὸ ἔγκλημα, τὸ ἐξετέλεσαν τὴν δευτέραν ἡμέραν, καὶ ἐὰν μόνον ἓν ἔγκλημα ὑπάρχῃ, τοῦτο μὲ ἀρκεῖ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν δίδω τὴν ψῆφόν μου εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ἐκλογὴν, διότι μυρία ὅσα καὶ ἂν παρουσιάσητε ἀρκεῖ ὅτι ἔχω μίαν ἀπόδειξιν· ἀλλ’ ὑμεῖς ἔχετε δέκα καὶ εἴκοσιν ἀποδείξεις· τί θέλετε; νὰ ἔλθουν τὰ τρία μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑπὲρ τῆς ἄλλης μερίδος νὰ μᾶς βεβαιώσουν ἐνόρκως ὅτι ἔπραξαν τὸ ἔγκλημα; ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ὁμολογήσῃ τὴν πρᾶξίν του. Ἀλλὰ, κύριοι, οἱ ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, τὸν νομάρχην, τὴν μὲν πρωΐαν θέλουν τίμιον, τὸ δὲ ἑσπέρας ὄχι, τίμιον καθόσον τοὺς συμφέρει, καθόσον δὲ δὲν τοὺς συμφέρει τοῦ δίδουν ἄλλα ὀνόματα· ἀλλὰ καὶ τοῦτο διαψεύδεται· τί σᾶς λέγει ὁ Νομάρχης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἢ δὲν εἶναι τίμιος ἀγνοῶ; Ὁ Νομάρχης λέγει, ὅτι ἀμφότεροι αἱ διαμαχόμεναι μερίδες ἔκαμαν τὸ ἔγκλημα τῆς νοθείας, οἱ μὲν ἀποτυχόντες οἱ δὲ ἐπιτυχόντες διὰ τοῦ ἐγκλήματος. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι προχωροῦμεν περισσότερον, δὲν ὑπερασπιζόμεθα τοὺς δύο δήμους, ἀλλὰ κατηγοροῦμεν ὅλους, διότι ὑπάρχουν φανερὰ ἐγκλήματα. Ὁ Νομάρχης εἶναι ἀξιόπιστον ὄργανον δι’ ἐσᾶς τὴν πρωΐαν, τὸ δὲ ἑσπέρας ἀναξιόπιστον! Ἀντίῤῥησιν πάντοτε θὰ φέρωμεν καὶ ἀντιλογίας διότι ἡ ἀντίῤῥησις προέρχεται ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ ν’ ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν, καὶ εἶναι ἀδύνατον ἐν τῇ ἀντιῤῥήσει νὰ μὴ εὕρωμεν ἀμέσως τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος ἐπὶ παραδείγματι. Ἀφοῦ, καθὼς εἶπον προηγουμένως, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅτι ἔλαβον χώραν ἀξιόποινοι πράξεις, καταφεύγουν εἰς τὸ πόρισμα, ὅτι ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς ἔκαμε τὸ ἔγκλημα, ἡ μερὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία δὲν εἶχε πλειονοψηφίαν ἐντὸς τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἀπέβαλον ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας τὸν ἀντιπρόσωπον.

§74ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε;

§75ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν δευτέραν ἢ τὴν τρίτην ἡμέραν.

§76ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε ὡρισμένως, διότι λέγετε πράγματα ἀόριστα.

§77ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς τὴν δευτέραν ἡμέραν κατέφυγεν εἰς τὸν νομάρχην καὶ κατήγγειλε τὰ συμβάντα, αὐτὴ λοιπόν, ἡ ὁποία δίδει καταμήνυσιν, καὶ ἡ ὁποία δὲν ἔχει πλειοψηφίαν, ἦτον ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ διαπράξῃ ἔγκλημα, διότι καὶ τὰ τρία μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀπηγόρευσαν πάντα ἄνθρωπον τῆς ἀποτυχούσης μερίδος νὰ ψηφοφορήσῃ, καὶ ἐσυγχώρουν εἰς ἄλλους νὰ ψηφοφορῶσιν ὑφ’ οἱονδήποτε ὄνομα. Ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς ἔδωκε διαμαρτύρησιν τὴν δευτέραν ἡμέραν, ὅτι λαμβάνουν χώραν αὐταὶ αἱ παραβιάσεις, ἔκαμε μηνύσεις κατὰ προσώπων, ὅταν ὅμως εἶδεν ὅτι ἦτον ἀδύνατον ν’ ἀποκρούσῃ τὸ ἔγκλημα, ἀπεσύρθη. Τί ἠθέλατε νὰ πράξουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἰσακούονται ἐντὸς τῆς ἐπιτροπῆς; ἔπρεπε νὰ λάβωσι τὰ ὅπλα καὶ ἀποκρούσωσι τὴν βίαν διὰ τῆς βίας; ἀλλὰ τότε ἠθέλατε τοὺς ἐκλάβει ὡς στασιαστάς· ἐν τούτοις σᾶς παρουσίασαν ἀρκετὰ μέσα, παρουσίασαν τόσας ἀποδείξεις, ὅσαι εἰσὶν ἀρκεταὶ ἵνα μαρτυρήσωσι τὸ ἔγκλημα. Σᾶς φέρουν πιστοποιητικὰ δημοσίων ἀρχῶν, ὅτι στρατιῶται, ὑπαξιωματικοί, λοχαγοί, δημόται τοῦ δήμου Ναυπλιέων, παρεπιδημοῦντες εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἀλλαχοῦ, παρουσιάζονται ὡς ψηφοφορήσαντες. Τί ἀπαντᾷ ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος; ὁ πρόεδρος κρατεῖ τὸν κατάλογον, ἐσημείου τὰ ὀνόματα καὶ ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ποῖοι ἐψηφοφόρουν δὶς καὶ τρίς. Ἐν τούτοις δεκανεῖς, λοχίαι ἐνδεδυμένοι πολιτικά, ἐψηφοφόρουν ὑπὸ ἄλλα ὀνόματα.

§78ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς ἦτον ἐκεῖ.

§79ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τώρα θὰ ἔλθω εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ τὸν ἀνακριτήν, διότι ἀθλίως ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των, οὐχὶ διότι ἡ ἔκθεσίς των αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν βλάπτει τοὺς ἐνισταμένους, ἀλλὰ διότι καταγίνονται εἰς τοιαύτας, ἵνα μὴ εἴπω παιδαριώδεις ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι εἰς οὐδένα σκοπὸν τείνουσιν, πολὺ περισσότερον εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον προτίθεται ἡ κυβέρνησις, ἵνα προλάβῃ ἐγκλήματα. Περιωρίσθησαν νὰ γράφουν ἐκθέσεις εἰς τὴν Πλατεῖαν τῆς Ὁμονοίας καὶ οἱ κομματάρχαι τῆς μιᾶς μερίδος ἔφερον παιδία 10 ἐτῶν καὶ ἐψηφοφόρουν. Ὁ εἰσαγγελεὺς ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἐποπτείαν διοικητικήν, νοῦν διοικητικόν, ἵνα προλάβῃ τὰς πράξεις· τὰ ἔργα ὅμως, τὰ ὁποῖα ἔκαμεν, εἶναι πολὺ ποταπὰ καὶ εἰς οὐδένα σκοπὸν συνέτεινον. Προχθὲς εἰς προηγουμένην τινὰ συζήτησιν, εἴχομεν βούλευμα δικαστικὸν καὶ δὲν ἐδώσατε πίστιν, σήμερον ἔχομεν ἔκθεσιν εἰσαγγελέως σύντομον, ἁπλῆν, καὶ θέλετε νὰ δώσητε πλήρη πίστιν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιφυλάξεως, ἄνευ οὐδενὸς παραπόνου; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁσάκις τὰ πράγματα εἰσὶ καθαρά, δὲν ἔχετε καμμίαν δυσκολίαν πρὸς σχηματισμὸν τῆς πεποιθήσεώς σας. Ἐγὼ δὲν προτίθεμαι νὰ ἔλθω νὰ μεταβάλω τὴν συνείδησίν σας, ἀλλὰ μόνον νὰ ἐκθέσω τὰ πράγματα. Ἐπιθυμῶ, κύριοι, ν’ ἀκούσω ἓν ἐξ ἐκείνων τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ λόγον νευρώδη καὶ γνώσεις περισσοτέρας, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω ἄπειρον ὑπόληψιν, καὶ ἂν ἐκθέσῃ τὰ πράγματα μὲ πειστικὸν τρόπον, ὅτι δὲν ἔχουσιν ὡς ἐγὼ τὸ λέγω, τότε σᾶς ὑπόσχομαι νὰ μεταβληθῶ ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς. Φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ἀτιμώρητον τὸ ἔγκλημα εἰς τὴν χώραν ἐκείνην, ἡ ὁποία διὰ τὰς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν καὶ διὰ τὸ ἀνεπηρέαστον τῶν συνειδήσεων, ὕψωσεν ἄλλοτε κατὰ μιᾶς δυναστείας τὰ ὅπλα καὶ καυχᾶται, ὅτι προὐκάλεσε τὸν ἀγῶνα ἐκεῖνον, ἐνῷ τοιαῦτα κακὰ παραδείγματα ἐπαναλαμβάνονται εἰς τὴν χώραν αὐτὴν, ἕκαστος εἶναι ἠναγκασμένος διὰ νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ κακῶς κείμενα, νὰ ἐπαναφέρῃ νέας θυσίας καὶ νέα αἵματα. Δὲν εἶναι λοιπὸν οὔτε εὐσυνείδητον, οὔτε ὀρθὸν, οὔτε δίκαιον, νὰ διαθέσωμεν οὕτω πως τὰς ψήφους μας.

§80Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ τελευταῖον ὁμιλήσας, λυποῦμαι πολὺ, διότι εἶπεν, ὅτι, ὅστις ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς δὲν συμφωνήσει μὲ τὴν κρίσιν του, δὲν ἔχει συνείδησιν, καὶ ὅτι ἀνήκει εἰς ἀπόχρωσιν ἐνεργοῦσαν κατὰ συνείδησιν. Ἕως ὅτου, κ. πρόεδρε, φέρει ἀποδείξεις αἱ ἀμφιβολίαι ἡμῶν μένουσιν· ὁ συλλογισμὸς ἑνὸς ἀνθρώπου δὲν δύναται νὰ πείσῃ καὶ τὸν ἕτερον. Ὅταν ἔγινεν ἡ καλπονόθευσις εἰς τοὺς δήμους Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου, ὁ Ἰατρὸς ἦτο παρὼν, καὶ ἐν τούτοις οὐδὲν ἔλεγεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν· τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἦσαν ἀξιότιμοι ἄνθρωποι, καὶ ἦτον ἀδύνατον νὰ ἔρχηται ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος δὶς καὶ τρὶς καὶ νὰ μὴ τὸν παρατηρήσουν· καὶ ἂν τοιοῦτόν τι ἐγίνετο, πῶς δὲν τὸ ἐμπόδιζον; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν διὰ νὰ τιμωρηθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ἤθελον νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὴν καλπονόθευσιν. Αὕτη εἶναι ἡ πεποίθησίς μου.

§81ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν τὸ καθῆκον πρὸς ἐκπλήρωσιν, καὶ τὸ καθῆκον πρὸς τὴν φιλίαν διαμάχωνται, ἡ θέσις τοῦ ἀγορεύοντος καθίσταται λίαν δυσχερής. Εἰς τὴν περίστασιν ταύτην εὑρίσκομαι. Ἔρχομαι νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, διότι ἐπροτίμησα τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, ὡς βουλευτὴς, παρὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, ὡς φίλος. Μετὰ τὰς γενομένας ἀγορεύσεις, εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐάρεστον θέσιν τοῦ νὰ μὴ μακρηγορήσω· διότι ἡ σοβαρὰ ἀνάπτυξις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ πρότερον ἀγορεύσας, πιστεύω, ὅτι δὲν ἀφῆκεν ἀμφιβολίας εἰς ὑμᾶς. Μολονότι σέβομαι πολὺ τὸν τελευταῖον ἀγορεύσαντα διὰ τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισε πεποίθησιν, ἂς συγχωρήσῃ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ σχηματίσω ὅλως διόλου ἐναντίαν. Θέλω εἰπεῖ τινα ἀναχωρῶν ἀπὸ τὴν γνωμοδότησιν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς· μὴ φανῇ δὲ παράδοξον εἰς ὑμᾶς, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν λαμβάνω τὸν λόγον, διότι εἶμαι μέλος τοῦ τμήματος. Ἤμην μέλος, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσα, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸ τμῆμα, ὥστε ἠναγκάσθην νὰ μελετήσω τὴν ἐκλογὴν μόνος ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν. Πρὸ παντὸς ὅμως, κύριοι, παρουσιάζεται ἓν ζήτημα λίαν σπουδαῖον, ἐὰν πρέπῃ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, ὅταν αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ ἀποδεικνύουσιν ἐκλογὴν κῦρος ἔχουσαν, ἐὰν τὰ πρακτικὰ αὐτὰ ἐρχόμενα εἰς σύγκρουσιν μετ’ ἄλλων ἐγγράφων, ἐὰν πρέπῃ νὰ κατισχύσωσιν, ἢ πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τ’ ἄλλα ἔγγραφα, καὶ ἐὰν ἔγγραφα ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν· προσέτι ἐὰν πρόκειται ἔγγραφα πρὸς ἀπόδειξιν γεγονότων, τὰ δὲ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν ἀποῤῥέουν ἀπὸ βιβλία, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν νόμον ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσιν, ἐὰν πρέπῃ νὰ ληφθῶσι καὶ αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν. Ὁ κ. Χρηστίδης, τὸν ὁποῖον σέβομαι, προλαβόντως ὑπεστήριξεν, ὅτι πᾶν ἔγγραφον τεῖνον νὰ βεβαιώσῃ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πηγάσωσιν ἀπὸ βιβλία, ἅμα συντάσσεται ἄνευ τοιούτων, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Καὶ τοῦτο πιστεύω ὅτι ὁ κ. Χρηστίδης τὸ λέγει, διότι πέρυσιν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς του ἔγγραφα μὴ ἀποῤῥέοντα ἀπὸ βιβλία· ἀλλ’ ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Χρηστίδης νὰ φρονῶ, ὅτι οὔτε ἀπολύτως πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, οὔτε ἀπολύτως νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ὅτι συνδυαζόμενα καὶ μὲ ἄλλα περιστατικὰ, δύνανται νὰ συντελέσωσιν πρὸς ἀπόδειξιν ἢ μή. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν ἤγουν, τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα προτείνουν τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς στηρίζονται εἰς τὸ ὅτι ὑπάρχουσιν 121 ψηφοφόροι βεβαιούμενοι ὡς ψηφοφορήσαντες, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐψηφοφόρησαν ἢ ἐψηφοφόρησαν κακῶς. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ ἔγγραφα, ὅπως παρέστησεν ὁ Κ. Σέρβος πληρέστατα. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἐκθέσεώς του τὶ εἶπεν, κύριοι, ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς, καὶ τὶ ἀποδεικνύεται προσέτι; ὅτι ἐκτὸς αὐτῶν ὑπάρχουσι καὶ 8, οἵτινες εἶναι ἐγγεγραμμένοι ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἀλλὰ δὲν ἐψηφοφόρησαν, καὶ εἷς προσέτι, ὅστις βεβαιοῦται ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ὅτι ἀπεπέμφθη καὶ δὲν ἐψηφοφόρησεν· ἀλλὰ μᾶς εἶπον, ὅτι ὁ κ. εἰσαγγελεὺς καὶ ἀνακριτὴς καθήμενοι πρὸ τῆς θύρας ἠρώτουν τοὺς ἐξερχομένους τὴν ταὐτότητα τοῦ ὀνόματός των καὶ ἂν ἐψηφοφόρησαν· ἀλλ’ οὐδεὶς ἐβεβαίωσε τὴν ταὐτότητα, ἀπόδειξις, ὅτι οὔτε αὐτὴν τὴν βεβαιότητα δίδουσιν οὔτε ἄλλην, μάλιστα εἶναι αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, διότι ἐὰν ἀπέδιδον προσοχὴν εἰς αὐτὸ, ἤθελον σταματήσει τὴν ψηφοφορίαν ὅταν ἐψηφοφόρει τις τοιοῦτος. Τώρα τὶ θέλετε νὰ πιστεύσωμεν; τὸ πρωτόκολλον, ἢ τὴν ἔκθεσιν τῆς εἰσαγγελίας καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ; Ἐὰν ὅμως, κύριοι, ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, ὅπως καὶ ἐγὼ, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς, καὶ ἐπρόσεξα πολὺ εἰς τὰς φράσεις τοῦ ἐγγράφου τούτου μὲ ὅλην τὴν λεπτότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει, θέλετε παρατηρήσει, ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς, τίποτε ἄλλο δὲν λέγουν, παρ’ ὅτι τὰς κάλπας τὰς παρεγέμισαν· πῶς λοιπὸν εἶναι βάσιμος αὐτὴ ἡ διαβεβαίωσίς των, ὅταν ἔχωμεν περὶ τοὺς 121 ψηφοφορήσαντας, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε, τοὺς 8 οἵτινες ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν, καὶ ἕνα, τὸν ὁποῖον βεβαιόνουν καὶ τὰ πρακτικὰ, οἵτινες ὅλοι γίνονται 130· ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα ἀλλοιοῦται. Ἀλλὰ περιττὰ εὑρέθησαν σφαιρίδια ἐδῶ, εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον, περιττὰ ὅμως εὑρέθησαν καὶ εἰς τὸν ἄλλον. Ἐγὼ δὲν ἦλθον ἐδῶ νὰ ὑποστηρίξω τὸ κῦρος τοῦ Α. δήμου καὶ τὸ ἄκυρον τοῦ Β. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν δωροδοκίαν δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν δωροδοκία, ἀφοῦ καὶ ἄλλοτε ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Ὅλα λοιπὸν αὐτὰ τὰ γεγονότα συνδυαζόμενα πρὸς ἄλληλα καὶ μετὰ τῶν ἀποδεικτικῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύουν ἀληθῆ, ἀληθεστάτην τὴν ἔκφρασιν τοῦ Νομάρχου «ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἀριδήλως καὶ ἀναμφιλέκτως προκύπτει, ὅτι ἀμφότεραι αἱ μερίδες ἐξετέλεσαν τὸ τῆς καλπονοθεύσεως ἔγκλημα, καὶ ὅτι ἡ μὲν καί τοι ἐγκληματήσασα δὲν ὠφελήθη, ἐνῷ ἡ δὲ διὰ τοῦ ἐγκλήματος ἐπέτυχε τοῦ σκοποῦ της, ὅθεν ἀμφότεραι ἠθικῶς εἰσιν ἐπιλήψιμοι». Συνέβη λοιπὸν τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὴν Μηδείαν καὶ τὴν Ἐπίδαυρον, τὸ ὁποῖον καὶ εἰς τὴν Ναυπλίαν, ἀλλ’ εἶναι ἀποδεδειγμένον αὐτό; Μόνον περὶ τῶν 129 ψήφων ὑπάρχει βεβαιότης; διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀφοῦ ἐξετάσῃ νὰ κάμῃ μίαν ἔκθεσιν, καὶ διατί τοῦτο; διότι ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀντιστρέψω καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ὅστις ἔκαμε τὴν καλπονόθευσιν εἰς τὸ Ναύπλιον τὴν ἔκαμε καὶ εἰς τὴν Μηδείαν καὶ τὴν Ἐπίδαυρον. Ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς μεταξὺ ὅλων τῶν μελῶν αὐτῶν ἐῤῥέθη ὅτι εἶναι ὁ κομματικότατος καὶ ὁ ὁποῖος, ἴσως εἶναι ὁ ἐργάτης τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ τοῦ κακῶς ἐγγεγραμμένου· ἀλλ’ ὁ πρόεδρος αὐτὸς τῆς ἐπιτροπῆς συνέταξε μίαν μήνυσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκθέτει ὅλας τὰς παρανομίας τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, διατί λοιπὸν θέλετε νὰ μὴ πιστεύσητε εἰς τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ, νὰ μὴ δώσητε καὶ εἰς αὐτὸν τὴν σημασίαν, ὅτι δύναται ν’ ἀναγγείλῃ μίαν ἀλήθειαν καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ τὴν ἀνακαλύψῃ; πῶς εἶναι δυνατὸν μᾶς εἶπον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, πῶς εἶναι δυνατὸν, οἱ ἀντιπρόσωποι, οἱ ἀναπληρωταὶ αὐτῶν, ὁ δήμαρχος καὶ ἀστυνόμος ἐν Ναυπλίῳ νὰ μὴ γνωρίζουν τοὺς εἰσερχομένους καὶ νὰ μὴ κάμουν ἐνστάσεις; δὲν θέλω νὰ καταφύγω εἰς τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἤθελον, ἀλλὰ λέγω τίς προσέχει εἰς τὸ πρωτόκολλον; ἡ προσοχὴ ὅλη εἶναι εἰς τὰς κάλπας νὰ μὴ λείψουν σφαιρίδια, ὁ πρωτοκολλιστὴς γράφει τὰ ὀνόματα, τίς ὅμως προσέχει ἂν γράφῃ αὐτὰ, ὅπως ἐκφωνοῦνται; καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ὑπῆρχέ τις, ὅστις νὰ γνωρίζῃ ὅλα τὰ πρόσωπα. Ἓν δίλημμα, τὸ ὁποῖον ἐῤῥέθη, μοὶ ἔκαμε πολλὴν ἐντύπωσιν· ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τὰς ἐνστάσεις καὶ ἐσημείωσαν τὰ ὀνόματα τῶν δὶς καὶ τρὶς ψηφοφορησάντων, ἐκεῖνοι εἶναι οἱ αὐτουργοὶ αὐτῆς τῆς παρανομίας, ἐὰν δὲν ἔκαμον τὴν ἔνστασιν δὲν ἠθέλομεν γνωρίζει τὴν παρανομίαν αὐτὴν, ἀλλ’ ἀφοῦ τὴν ἔκαμον καὶ παρεπονέθησαν καὶ ἔφερον εἰς γνῶσιν αὐτὴν τὴν παρανομίαν, αὐτοὶ εἶναι οἱ αὐτουργοὶ καὶ παραίτιοι· λοιπὸν κανεὶς δὲν ἠξεύρει τί νὰ κάμῃ, νὰ κάμῃ ἔνστασιν ἢ νὰ μὴ κάμῃ; Ἑπομένως φρονῶ ὅτι ἡ συναρμολογία ὅλων αὐτῶν τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν, γεγονότων ὑποστηριζομένων ὑπὸ ἐγγράφων, κατὰ τῶν ὁποίων οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ τι, δὲν δύνανται νὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἀπόφασιν, παρὰ εἰς τὸ νὰ συλλέξῃ ἡ Βουλὴ ἀκριβεστέρας πληροφορίας περὶ τῶν μήπω ἀποδεικνυομένων· διότι τὰ μήπω ἀποδεικνυόμενα, ἐὰν δὲν ἀποδειχθῶσι, δὲν ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα. Λοιπὸν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ στείλῃ ἐπιτροπὴν εἰς τοὺς τρεῖς δήμους Ναυπλίας, Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου· διότι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄλλους δήμους δὲν φαίνεται νὰ ἔγινε τίποτε.

§82ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετὰ, κύριε Πρόεδρε.

§83ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ αὕτη παρουσιάζει ἓν φαινόμενον κατ’ ἐμὲ πολλὰ περίεργον, εἶναι δὲ τὸ ἑξῆς· ἔλαβον χώραν παρανομίαι καὶ ἀπὸ τὰ δύο ἀνταγωνιζόμενα μέρη· τοῦτο ὁμολογεῖται καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἐπιτυχόντας μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι αὗται ἐγένοντο καὶ εἰς τὸν δῆμον τῆς Ναυπλίας ἀπὸ τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Ναυπλίας ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς εἶχε τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως τὸ ὡμολόγησε, καὶ ἐν τούτοις ἠδυνήθησαν οἱ ἀποτυχόντες, καίτοι μὴ ἔχοντες τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ψηφοφορήσουν ἀποθανόντας καὶ ἀπόντας, καὶ νὰ ψηφοφορήσουν δὶς καὶ τρὶς, καὶ ἐπὶ τέλους νὰ ῥίψουν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Εὐθυμιοπούλου 75 σφαιρίδια· εἶναι γεγονότα αὐτὰ ἀναμφισβήτητα. Τί λέγετε; ἄλλος αὐτὰ ἐνήργησεν. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς τῆς Ἠλείας εἶπεν, ὅτι τ’ ἀποτελοῦντα τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν μέλη εἶναι γνωστὰ πρόσωπα, ἔντιμα, καὶ μάλιστα ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος ἐκράτει ὡς εἶπεν ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος τὸν κατάλογον κτλ. κύριε γέρον Κρεστενίτη, ἐπειδὴ γνωρίζετε τὰ πρόσωπα, ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτά;

§84ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶναι ὁ δικηγόρος ὁ Μπαλλῆς, ὅστις χαίρει μεγάλην ὑπόληψιν, ἔχει καὶ τὸν Ζαφειρόπουλον, ὅστις ὡς ἔξυπνος ἄνθρωπος δὲν ἠμποροῦσε νὰ γελασθῇ.

§85ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν εὑρίσκεσθε εἰς πλήρη ἀπάτην, διότι δὲν γνωρίζετε τί ἔγραψεν ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, ὅταν τὸ ἀκούσετε θὰ φρίξετε.

§86ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τί χρονολογίαν ἔχει;

§87ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ ἔγραψε μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας. Σᾶς λέγει, ὅτι δὲν ἠδυνάμην, ἐγὼ ἐπρότεινον, ἀλλ’ ἡ αὐθαίρετος θέλησις τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐμπόδιζε τὴν καταχώρισιν τῶν ἐνστάσεων. Καὶ ἀπορῶ πῶς τὰ τέκνα τῆς ἐπαναστάσεως τῆς Ναυπλίας νὰ ἔρχωνται μὲ νόθα ἀποτελέσματα· οἱ κάτοικοι τῆς Ναυπλίας ἔγιναν μάρτυρες μιᾶς ἐπαναστάσεως καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς ἐράνους, διότι ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος δὲν ἤθελε τὰς ἐλευθέρας ἐκλογάς. Ἔπρεπε νὰ σεβασθῆτε ἰδίως τὴν ἐπανάστασιν καὶ τὰς θυσίας τῶν κατοίκων, καὶ νὰ μὴ θέλετε νὰ ὑφαρπάζητε τὴν ψῆφον τῶν πολιτῶν διὰ νὰ ἔρχεσθε ἐδῶ ὡς ἀντιπρόσωποι· θὰ ἦτο μυριάκις προτιμοτέρα ἡ πίεσις ἐὰν προήρχετο ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας, παρὰ νὰ προέρχηται ἀπὸ ἄτομα, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ὑφαρπάσουν τὴν ἐκλογὴν, αὐτὸ εἶναι ἀνυπόφορον. Ἰδοὺ τί λέγει, κύριοι, ὁ πρόεδρος, τὸν ὁποῖον ἐπῄνεσεν ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος καὶ ἐξετίμησεν ὁ κ. Κρεστενίτης· οἱ καλλίτεροι δικηγόροι φαίνονται ὁ ἀνακριτὴς καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης δὲν ἔρχεται νὰ εἴπῃ δύο λέξεις περὶ τῆς διαγωγῆς αὐτῶν, διότι ἂν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, θὰ ἴδητε πλήρη ἀντίφασιν ἰδεῶν, μολονότι κατηγγέλθη, ὅτι ψηφοφοροῦν ὑπὸ πλαστὰ ὀνόματα, τί λέγει ὁ ἀνακριτὴς καὶ εἰσαγγελεὺς; «διὰ νὰ προλάβωμεν τὰς καταχρήσεις ἐλάβομεν τὸν βουλευτικὸν κατάλογον καὶ ἐξητάζομεν τοὺς ἐξερχομένους πῶς ὀνομάζονται καὶ ἂν ἐψηφοφόρησαν»· εἶναι ἔλλογος αὐτὴ ἡ παρατήρησις; βεβαιοῦται, ὅτι ὑπ’ αὐτὸ τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον λέγει καὶ ἐψηφοφόρησε. Καὶ ἐν τούτοις μὲ πολλὴν ἐπιπολαιότητα ὁ εἰσαγγελεὺς λέγει εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν, ὅτι ἔπραξε τοῦτο διὰ νὰ προλάβῃ τὰς καταχρήσεις· ἔρχεται ἐδῶ εἰς πλήρη ἀντίφασιν, ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀποβιώσαντο, ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος λέγει εἰς τὸν ἀνακριτὴν, ὅτι ὁ δεῖνα ἀποθαμένος ἐψηφοφόρησε, τότε θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ φέρῃ ἄλλο πρόσωπον, διατί δὲν πράττει τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὰ ἄλλα; ἦτο βέβαιος, ἦτον ἁρμόδιον πρόσωπον νὰ βεβαιώσῃ τὴν ταυτότητα, καὶ ἐν τούτοις λέγει, ὅτι διὰ νὰ προλάβῃ τὰς καταχρήσεις· πρὸς Θεοῦ! ἐπιτρέπεται αὐτὴ ἡ ἐπιπολαιότης; ἀκούσατε λοιπόν. Ὁ ἔντιμος πολίτης καὶ μεγαλοκτηματίας λέγει εἰς τὸν νομάρχην, «ἀφ’ ἧς ἡμέρας ὡρίσθη ἡ ψηφοφορία, ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς συγκειμένη κτλ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον). Ὅταν δὲ ὁ ἔντιμος αὐτὸς πολίτης......

§88ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Ὁ κ. Βαλλῆς εἶναι ὑπογεγραμμένος; δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένος.

§89ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅταν λέγω, ὅτι ὁ ἔντιμος αὐτὸς πολίτης εἶδε νὰ φέρουν εἰς τὴν θέσιν τῆς ψηφοφορίας παιδία νὰ ψηφοφοροῦν, ἔκαμεν ἔνστασιν, ἀλλ’ ἡ αὐθαίρετος πλειοψηφία, ἡ ἔχουσα δικτατορικὴν ἐξουσίαν, τοῦ ἐσφάλισε τὸ στόμα· τότε αὐτὸς εἶπεν, ἀντὶ νὰ γίνω μάρτυς τοιούτων παρανομιῶν, καλλίτερον ν’ ἀναχωρήσω.

§90ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Ἀνεχώρησε διότι ἠσθένησεν· ὁ πρόεδρος τ’ ἀνακαλεῖ αὐτά.

§91ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τ’ ἀνεκάλεσεν ὁ πρόεδρος.

§92ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὕστερα τὰ λέγετε.

§93ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι· θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω τώρα.

§94ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔχετε δίκαιον ν’ ἀνησυχῆτε, διότι αὐτὸ τὸ ἔγγραφον θ’ ἀνατρέψῃ τὰ πάντα. (Ἀναγινώσκει). Βλέπετε πόσας αὐθαιρέτους πράξεις περιέχει;

§95Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ ἐσημείωσαν εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτό;

§96ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀφοῦ δὲν τὸν ἄφιναν;.... Τί ἤθελες κάμει, ἐὰν ἦτο μέλος μειοψηφοῦν μιᾶς ἐπιτροπῆς; (θόρυβος).

§97ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἦτον εἰς τὸ χέρι του νὰ μὴ ὑπογράψῃ.

§98ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐννοεῖται, κατὰ τὴν ἐδικήν σας κρίσιν (θόρυβος). Ἐὰν δὲν ὑπέγραφε, τὸν ἀπέβαλον· πῶς ἀπέβαλον τὸν ἀναπληρωτήν;

§99ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κ. Κεχαγιᾶ, τὰ πρακτικὰ λέγουν (θόρυβος)...

§100ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἠξεύρω ὅτι σᾶς ἀνησυχεῖ, ἀλλ’ ἔχετε ὑπομονὴν (θόρυβος)......

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι, ἡσυχία· δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως.

§102ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). Ἔχετε ὑπομονὴν ν’ ἀκούσητε καὶ τὴν ἔκθεσιν ἑνὸς προσώπου, τὸ ὁποῖον δύνασθε νὰ βεβαιώσητε ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ βεβαιώσῃ, διότι ὁ νόμος μόνον εἰς τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἀνέθεσε.... (θόρυβος).

§103Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Χθὲς ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη αὐτὴν τὴν ἀρχὴν (θόρυβος).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι.

§105ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἠξεύρετε τί λέγουν; ὅτι τὰ πρακτικὰ ἀναιροῦν τὸ περιεχόμενον, ἐνῷ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ, καθὼς λέγετε, ἐδόθη μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας· πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναιρῆται προηγουμένως;

§106ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀναιρεῖται, διότι δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένον τὸ πρακτικὸν αὐτὸ (θόρυβος).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, ἡσυχίαν, νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ ἀγορεύων, μὴ διακόπτετε.

§108ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). «Ἀφοῦ προηγουμένως εἰδοποίησα περὶ τούτου τόν κ. Νομάρχην κτλ.» (περαιοῖ αὐτήν). Εἶναι μετὰ τὴν διαλογήν. Λοιπὸν, κύριοι, πρὶν ἀρχίσω τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος καὶ ἄλλοι, εἶπον ὅτι ἐκ τῶν πρακτικῶν ἀποδεικνύεται ὅτι ἀνεκλήθη τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ὑπὸ τοῦ ἰδίου.

§109ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἐκάματε, καὶ τὸ ἐδώσατε μετὰ τὴν διαλογήν.

§110ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ἐπράχθησαν αἱ παρανομίαι, αἱ ἀσχημίαι, εἰς τὸν δῆμον τῆς Ναυπλίας ὑπὸ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος, οὐδεμία ἀμφιβολία μένει· διότι σᾶς λέγουν ὅτι ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς, ἔχουσα τὴν πλειονοψηφίαν, ἀφῄρει τὸ δικαίωμα αὐθαιρέτως νὰ καταχωρῇ τὰς ἐνστάσεις, καὶ ἦτον ἑπόμενον ὅτι ἤθελε μείνει ὁλόκληρον τὸ στάδιον ἐλεύθερον, διότι ἤθελον ἀποχωρήσει. Ὡς παρετηρήσατε, εἴδετε μίαν ἀντιφατικὴν ἐνέργειαν τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, καὶ τῶν ἀρχῶν ἐν γένει· ὁ κ. εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ κ. ἀνακριτὴς μετὰ πολλῆς ἁδροφροσύνης ἐζήτησαν τὴν ἄδειαν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ βεβαιωθοῦν ἂν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα λέγουν ἐψηφοφόρησαν ἐπὶ ψευδεῖ ὀνόματι, ἢ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐδέχθησαν νὰ ψηφοφορήσουν, φαίνωνται ψηφοφορημένα, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δίδει τὴν ἄδειαν νὰ εἰσέλθωσιν. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς μίαν ἄλλην πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ κ. εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ νομάρχης, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Μηδείας, ὁ ὑπομοίραρχος ἐπήδησε μέσα μὲ τὴν σπάθην του, καὶ ἔκαμε παρατηρήσεις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι, ἢ πρέπει νὰ μένῃ ἀμερόληπτος ἢ κλείει τὴν θύραν. Δὲν μοὶ ἐξηγεῖτε αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐξουσίας;

§111ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ὑπάρχει;

§112ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ ἀνεγνώσατε σεῖς ὁ ἴδιος.

§113ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀνέγνωσα.

§114ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κ. Σέρβε, σᾶς παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἐμελετήσατε τὰ ἔγγραφα ἀναγνώσατέ τα. Λοιπὸν, κύριοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος ὅτι δὲν ἦτο φίλος τῆς κυβερνήσεως καὶ ὡς ἀντιπολιτευόμενος ἐπέτυχε, βλέπομεν ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας ἐσυμπαθοῦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι βλέπομεν μεροληπτικὰς ἐκθέσεις· ἐκεῖ ὁ ὑπομοίραρχος εἰσέρχεται εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ θέλει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν κατάχρησιν, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ, τὸ Ναύπλιον, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία μένει θεατής. Καὶ τῷ ὄντι ὅταν εἶδα τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖνο τοῦ νομάρχου, ὅτι εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἐνεργοῦνται ὄργια, ἔφριξα· ἐν τούτοις ἡ ἄλλη ἀρχὴ ἡ στρατιωτικὴ δὲν ἐτήρησεν αὐτὴν τὴν ἀδιαφορίαν, ἀλλ’ ἐνόμισε καθῆκόν της νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐμποδίσῃ τὰς καταχρήσεις. Ποῦ εὑρίσκετε λοιπὸν ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας ἐνήργουν ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων; Ἐδῶ ἀπαντοῦν τὰ πράγματα. Λοιπὸν, κύριοι, ὅταν ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων εἶναι μικροτέρα ἀπὸ τὰς παρανόμους ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ ἐπιτυχοῦσα μερίς, διότι πρόκειται περὶ 45 ψήφων, ἐν ᾧ προσβάλλουν 100 τόσους, ὅταν βλέπετε τὸν πρόεδρον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς κατακρίνοντα τὴν πλειοψηφίαν ὡς αὐθαίρετον, ὅταν βλέπετε ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὅτι τρὶς τὸ αὐτὸ πρόσωπον ἐψηφοφόρησεν, ὅταν βλέπετε ἀπόντας ψηφοφορήσαντας, σᾶς ἐρωτῶ, δὲν λέγω νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀκύρωσιν, δὲν αἰσθάνεσθε τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσητε περισσοτέρας πληροφορίας; Χθές, κύριοι, τὸ ἐπράξατε· κατηντήσατε πολὺ ἀσυνεπεῖς, διότι μολονότι ὑπερτερεῖ ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς κατὰ 500 ψήφους τὴν ἀποτυχοῦσαν, καὶ μολονότι προσεβάλλετο μικρότατος ἀριθμὸς ψήφων, τί εἶπεν ἡ Βουλή; εἶπεν ὅτι πρέπει ν’ ἀποστείλῃ ἐπιτροπὴν σήμερον, ὅτε ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἐπιτυχούσης καὶ ἀποτυχούσης μερίδος εἶναι μικροτάτη, ἀπὸ 45 ψήφους, ἐνῷ προσβάλλονται 200 περίπου, ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ εἰπῇ ἂν δὲν ἐντρέπεται τὸν ἑαυτόν της, διότι πρέπει νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασίν της, ἠμπορεῖ, λέγω, σήμερον νὰ εἰπῇ, ὅτι χθὲς ἦτον ἀνάγκη καὶ σήμερον δὲν εἶναι, χωρὶς νὰ εὑρεθῇ εἰς πλήρη ἀντίφασιν; μὲ ποίαν συνείδησιν θὰ προβῆτε εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν; καὶ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ὡς λέγει ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ σταματήσῃ τὸ κακόν, νὰ παύσῃ τὰς καλπονοθεύσεις! διότι αἱ Βουλαὶ αἱ προηγούμεναι διελύθησαν ἐπειδὴ συνεκροτήθησαν παρανόμως! Αὐτὴ λοιπὸν, ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία ἐπαγγέλλεται τὸ τοιοῦτον ὑψηλὸν καθῆκον, θὰ ἔλθῃ εἰς τοιαύτην ἀντίφασιν; Τῇ ἀληθείᾳ, ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ, ἀλλ’ ἂς μὴ ἀπατώμεθα, θὰ σκάψωμεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι τὰ θεμέλια τῆς ὑπάρξεώς μας. Καὶ ὅταν συνεχῶς, τὸ λέγω, συνεχῶς, διότι ὅταν λέγουσι τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1866, τοῦ 1867, τοῦ 1868, τοῦ 1869, δηλαδὴ ἔγιναν τέσσαρες περίπου ἐκλογαὶ, ἡ μία κατάπιν τῆς ἄλλης καὶ διελύθησαν, διότι ἐθεωρήθησαν ὡς παρανόμως συγκροτηθεῖσαι, ἐὰν λέγω, καὶ πάλιν φθάσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ κακῶς συγκροτηθῶμεν, μὰ τὴν ἀλήθειαν, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἕκαστος φρόνιμος θὰ καθίσῃ πάλιν εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ τότε θὰ ᾖναι αἱ συνέπειαι τὰς ὁποίας πολὺ εὐγλώττως προηγουμένως ὁ κ. Μίλησης εἶπεν, ὅτι ὄπισθεν τῆς σκηνῆς αὐτῆς, ἴσως ἵσταται ἄνθρωπος, ὅστις θὰ εἰσπηδήσῃ. Τί παράδοξον νὰ ἴδωμεν Κρόμβελ!

§115ΠΟΛΛΟΙ. Μπὰ, μπὰ, μπά.

§116ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διατί; ἐκ τῶν πράξεών μας ἐξαρτᾶται ἡ διατήρησις τοῦ πολιτεύματός μας, καὶ τοῦ πολιτεύματος ἀληθοῦς, οὐχὶ νόθου, διότι εἴχομεν σύνταγμα καὶ ἐπὶ Ὄθωνος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνοθεύετο εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ ἔθνος νὰ ἐπαναστατήσῃ καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς μεγάλας θυσίας καὶ δαπάνας καὶ νὰ κλονισθῇ ὅλη ἡ ὑπηρεσία, διότι ὁμολογουμένως τὰ πάντα ἐχαλαρώθησαν. Δύνασθε νὰ σταματήσητε τὸ κακόν, νὰ διατηρήσωμεν τὸ πολίτευμα; πρέπει ν’ ἀδιαφορήσωμεν εἰς τὰ πρόσωπα, πρέπει νὰ ἔχωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν νόμον, καὶ τίποτε ἄλλο· ἄλλως εἶναι ξηραὶ λέξεις εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης Βουλῆς, ἕκαστον ὑπουργεῖον νὰ λέγῃ, «θὰ ἐνεργήσω ἐκλογὰς ἐλευθέρας καὶ ἀνεπηρεάστους, οὔτε θεμιτὰ, οὔτε ἀθέμιτα μέσα θὰ μεταχειρισθῶ» καὶ δὲν ἐννοοῦμεν ἐὰν ἡ ἐνεστῶσα κυβέρνησις ἀπέσχεν· ἀλλὰ τάχα διότι ἀπέσχεν ἡ κυβέρνησις, θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς ἄτομα νὰ σφετερισθοῦν τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου; εἶναι πολὺ χειρότερον τὸ τοιοῦτον· καὶ ἄτομα εἶναι βέβαια πρὶν ἐκλεχθοῦν ὁ κύριος Εὐθυμιόπουλος καὶ Δημητριάδης· ἄτομα εἶναι τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Πῶς εἰς αὐτὰ τὰ ἄτομα θ’ ἀνεχθῶμεν νὰ προσβληθῇ καὶ τὸ πολίτευμα καὶ ὁ νόμος καὶ ἡ ὑπόληψις αὐτοῦ τοῦ σώματος; δὲν συλλογίζεσθε ὅτι δὲν ἔχομεν παρὰ μίαν Βουλὴν, δὲν ἔχομεν ἄλλο σῶμα; ἂς φροντίσωμεν αὐτὸ τὸ μόνον σῶμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ τὸ ἐνισχύσωμεν μὲ τὴν ἠθικὴν ὑπόληψιν, ἄνευ αὐτῆς εἶναι μηδέν· Διὰ ταῦτα σᾶς παρακαλῶ χωρὶς ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς πρόσωπα, προσέχοντες εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, εἰς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, ν’ ἀποφανθῆτε καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε, ἀρκετά.

§118Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, ἀναβαίνω τὸ βῆμα οὐχὶ διὰ νὰ καταδείξω τὸ δίκαιόν μας· τὸ δίκαιόν μας εἶναι προφανὲς, εἶναι ψηλαφητὸν, ἀπαστράπτει ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις, ἀπὸ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, ἀπὸ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἰδίου προέδρου, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστήριξε τὴν κατηγορίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Παρνασσίδος. Ἡμεῖς ἤλθομεν ν’ ἀποκρούσωμεν ἐπίθεσιν ἄδικον, ἀδικωτάτην· ἤλθομεν ν’ ἀποκρούσωμεν ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι πηγάζουν ὡς ἐκ τῆς δικαίας ἀποτυχίας λόγῳ οἰκογενειακῆς φιλοτιμίας, συγγενικῆς φιλοτιμίας. Σᾶς λέγουν ὅτι τοὺς ἠδικήσαμεν, ἐνῷ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀδικοῦντες προφανῶς, οἱ λῃστεύσαντες τὰς ψήφους μας. Τ’ ἀποδεικνύω, κύριοι· ἐπιθυμοῦμεν δικαιοσύνην, καὶ αὐστηρὰν δικαιοσύνην· εὐχόμεθα καὶ καθικετεύωμεν ὑμᾶς, ἡ ἀπόφασίς σας νὰ ᾖναι ἀποκύημα τῆς ἀληθείας, τοῦ δικαίου καὶ τῆς συνειδήσεώς σας· τίποτε ὀλιγώτερον, τίποτε περισσότερον, οὐδεμία χάρις· ἐὰν εὕρητε ἐν τῇ συνειδήσει σας ὅτι εἴμεθα ἐν τῷ δικαίῳ καὶ ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀδικοῦντες, μὴ πτοηθῆτε ν’ ἀποῤῥίψητε τὴν ἄδικον ἐπίθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν καὶ πάλιν νὰ μᾶς ἀδικήσουν. Ἐρχόμεθα, κύριοι, νὰ καταδείξωμεν ὡς πρὸς τὸ ἀξιόπιστον τῶν λόγων αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Αὐτοὶ ἐνίστανται καὶ ἐνίστανται μόνον διὰ τὸν δῆμον Ναυπλιέων. Καὶ ποῖος ἐνίσταται, καὶ ποῖος ἐνεργεῖ; Ὁ κύριος Γεώργιος Ἰατροῦ ὁ ἄλλως καλὸς κἀγαθὸς συμπολίτης· ὁ κύριος Π. Ἰατροῦ ἠρεμεῖ, διότι νομίζει ὅτι δὲν εἶναι ἐν τῷ δικαίῳ καὶ τῇ ἀληθείᾳ· ἔρχονται καὶ τί σᾶς λέγουν; εἰς τὸν δῆμον Μηδείας καὶ Ἐπιδαύρου ὅ,τι καὶ ἂν ἔγινε μὴ τὸ ἐξετάζητε· εἰς τὸν δῆμον Ναυπλιέων δι’ αὐτὸν μόνον ἐνίστανται· ὅταν ἔρχεσθε νὰ ζητήσητε δικαιοσύνην πρέπει νὰ δείξητε ὅτι εἶσθε δίκαιοι· ὅταν ὅμως ἐκεῖ βλέπετε ὅτι ἡμεῖς ἠδικήθημεν, σεῖς μᾶς ἠφανίσατε διὰ τῶν ἐνεργειῶν σας, διὰ τῆς ἐπιτροπῆς· εἶναι ὁ δήμαρχος, τὸ λέγει ἡ ἀνάκρισις, ὁ νομάρχης, ἐπίεζε, ἠπείλει, παρέπειθε, εἰσήρχετο μὲ ὡπλισμένους εἰς τὰς κάλπας· καὶ ἠξεύρετε τί ἔλεγε; «κυττάξατε βρὲ καλὰ διότι εἶναι ἡ κάλπη τῶν ἐχθρῶν, θὰ βάλω τὸ αὐτί μου ν’ ἀκούσω· ἔξω εἶναι οἱ βλάμηδες», οἱ βλάμηδες τοὺς λέγουν, ἦσαν οἱ ὁπλοφόροι, οἱ ὁποῖοι ἐστέκοντο ἀπέξω καὶ τοὺς ἠπείλουν· τοὺς πλέον φανατικοὺς φίλους μας τοὺς ἀπέβαλαν καὶ ἔπερναν ἄλλους, μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς των καὶ μὲ ἀπειλὰς, ἀνθρώπους ῥακενδύτας καὶ ἐψηφοφόρουν. Ἔρχεσθε λοιπὸν σεῖς καὶ φωνάζετε μὲ ὅλα αὐτὰ καὶ ἐπικαλεῖσθε δικαιοσύνην ἀληθῆ! Ἔρχεσθε, καὶ λέγετε εἴμεθα ἠδικημένοι, καὶ ξεύρετε ποῦ στηριζόμεθα; εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ τοῦ κυρίου προέδρου· ἡ μειοψηφία τῆς Ἐπιδαύρου ἥτις ἠπειλεῖτο, τὰ δύο μέλη, ὁ πρόεδρος (θόρυβος) ... θὰ συντομεύσω πολὺ τὴν ὁμιλίαν μου. Λέγετε σεῖς τώρα ὅτι ἐκεῖ δὲν ἔγινε τίποτε, μόνον τὸν πρόεδρον τῆς Ναυπλίας ἔχετε ἰδικόν σας, τὸν ἄλλον τὸν ἰδικόν μας δὲν τὸν λέγετε· ἐκεῖ ἔγινε μέλι καὶ γάλα. Τί λέγει ἀκόμη, ὁ ἀνακριτὴς καὶ ὁ νομάρχης; καὶ ἔρχομαι ὄχι μὲ λόγους ἀλλὰ μὲ ἐπίσημα ἔγγραφα, ὄχι μὲ πιστοποιητικὰ συμβολαιογράφων ὅτι ὁ δεῖνα ἀπέθανε καὶ τὰ τοιαῦτα, ἀλλὰ μὲ αὐτὰ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα. Ἐκεῖ δὲν λέγετε τίποτε, καὶ ἐκάμομεν τηλεγράφημα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης, διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! μία διόρθωσις, γίνεται καλπονόθευσις ἐπ’ αὐτοφώρῳ, ἔγκλημα. Δὲν ἠξεύρετε ὅτι ὁ νόμος ἐμποδίζει τὸν δήμαρχον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας; καὶ ὅταν ᾖναι ἔνοπλος καὶ ἀπειλῇ, δὲν γίνεται ἔγκλημα ἐπ’ αὐτοφώρῳ; διατὶ αὐτὰ δὲν τὰ λέγετε; — ἐρχόμεθα εἰς τὴν Μηδείαν· τί σᾶς λέγει ὁ εἰδικὸς ἀνακριτὴς ἢ μᾶλλον ὁ εἰρηνοδίκης; ἡ πλειονοψηφία ἐπίεσε τὴν μειοψηφίαν, ἐκεῖ ἔχετε τοὺς ἀντιπροσώπους, τοὺς σφαιριοδότας, τὰ ὄργανα καὶ σᾶς λέγουν θὰ γίνῃ καλπονόθευσις· ἦτο σχέδιον μελετημένον καὶ ἀποφασισμένον νὰ ἐκτελεσθῇ εἰς τὴν πρώτην εὐκαιρίαν, καὶ ἴσως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν ἔχει τὴν ἔκθεσιν ὅπου τοῦ λέγει· «σχέδιον μεμελετημένον καὶ προπαρεσκευασμένον νὰ ἐκτελεσθῇ διὰ τῆς βίας εἰς τὴν Ἐπίδαυρον διὰ τοῦ δημάρχου καὶ τῶν ὁπλοφόρων», τοὺς ὁποίους ἐκάματε μὲ κρασιὰ καὶ χρήματα πολλὰ, καὶ ἐπήρατε μὲ 300 δραχ. ἀνθρώπους· πλούσιοι ἄνθρωποι! καὶ δὲν κεῖται ἄλλο μέσον παρ’ αὐτό· καὶ ἔρχεσθε καὶ λέγετε περὶ δικαίου! Ἐρχόμεθα ὅμως εἰς τὰ πράγματα. Εὗρεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Παρνασσίδος τὴν πρᾶξιν τοῦ κυρίου προέδρου· ὁ πρόεδρος αὐτὸς εἶναι τῳόντι ἀξιότιμος καὶ τίμιος, εἰς τὰ πολιτικὰ ὅμως, διότι τῷ ὑπεσχέθησαν τὴν δημαρχίαν, καὶ ἔχει συμφέρον, εἶναι ὁ φανατικώτερος· σταθῆτε παρακαλῶ, ὀλίγην ὑπομονὴν, διότι θὰ ἴδητε, ὅτι ὁ ἴδιος ἐν τοῖς πρακτικοῖς διαψεύδει ὅσα λέγει ὕστερον. Ὁ κ. πρόεδρος αὐτὸς δυστυχῶς, ἂν καὶ ᾖναι εὐκατάστατος, ἂν καὶ ᾖναι τίμιος εἰς τὰς συναλλαγάς του, εἶναι ὅμως ὀλίγον ἀγράμματος, καὶ ὅ,τι τοῦ ἔγραψαν ὑπέγραψε, διότι τοῦ εἶπον θὰ συντελέσῃς εἰς τὸν σκοπόν μας, ὑπέγραψε. Ἐρωτῶ τώρα τὸν κύριον πρόεδρον ἐν τῇ πράξει του τῆς 16, ὑπ’ ἀριθμὸν 12 τί λέγει; «ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἐν πληρεστάτῃ τάξει καὶ νομιμότητι, πρὸς βεβαίωσιν καὶ τὰ λοιπὰ, ὑπογεγραμμένος Βασίλειος Κυριαζόπουλος.» Τὴν τρίτην ἡμέραν ὁ ἴδιος ἐλευθέρως καὶ ἡσύχως βεβαιόνει ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς τρίτης ἡμέρας, δηλ. τῆς Κυριακῆς, τῆς σπουδαιοτέρας ἡμέρας, ἐγένετο ἐν πληρεστάτῃ τάξει καὶ ἡσυχίᾳ.

§119ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀναγνώσητε τὴν τελευταίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἔκλεισε τὴν ψηφοφορίαν.

§120ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἰδού· «κηρυχθείσης τῆς λήξεως τῆς ψηφοφορίας κτλ. ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ συγκειμένη ὑπὸ τῶν κυρίων Κυριαζοπούλου, Λογοθετοπούλου, Σωφρόνη καὶ Ὀλυμπίου, ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ἀντιπροσώπων Δεληκατερίνη, Κοκκίνου καὶ Παππακυριακοῦ, προβαίνει εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν ἐν ταῖς κάλπαις ψήφων ὡς ἑξῆς.»

§121ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποῖοι ὑπογράφουν;

§122ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὰ δὲν γίνεται ὑπογραφή· τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας δὲν βεβαιοῦται διὰ πράξεως, διότι πρᾶξις δὲν συντάττεται, διότι ἀρχίζει ἀμέσως ἡ διαλογή. (Θόρυβος).

§123ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αἱ πράξεις τῆς ψηφοφορίας ἀπὸ τῶν πράξεων τῆς διαλογῆς, εἶναι δύω χωριστὰ πράγματα· εἰς τὴν μίαν παρίσταται ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι, εἰς τὴν ἄλλην ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ μία ἐνέργεια ἀπὸ τὴν ἄλλην εἶναι δύω χωριστὰ πράγματα;

§124ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὴν τρίτην ἡμέραν τέλος ἀναιρεῖ ὅ,τι λέγει εἰς τὴν ἀναφορὰν, ὅτι εἶναι παρανομία, βίαι, κτλ.

§125ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἤκουσα ἀπό τινα τῶν ἀγορευσάντων ὅτι ὁ κ. Ἰατρὸς καὶ οἱ ἄλλοι ὑποψήφιοι εἶχον ὑπογράψει εἰς πρακτικὸν, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίουν ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶχεν ἐνεργηθῆ ἐν πληρεστάτῃ τάξει καὶ νομιμότητι, ὑπάρχει τοιοῦτον πρακτικόν;

§126ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα· εἶναι ὁ ἀριθμὸς δώδεκα τῆς πράξεως. Ἡ ἐπιτροπὴ Β. Κυριαζόπουλος, Ι. Λογοθετόπουλος, Σωφρόνης καὶ Β. Ὀλύμπιος. Οἱ ἀντιπρόσωποι Εὐστάθιος Ἀναστασάκης, Δεληκατερίνης, Β. Κόκκινος καὶ Παππακυριακός.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκεῖ.

§128ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἀναγκάζομαι, κύριοι, νὰ σᾶς πείσω, διότι, μὰ τὴν ἀλήθειαν, διὰ μίαν στιγμὴν οἱ ἐπιτυχόντες διεκλόνισαν τὴν πεποίθησίν μου καὶ ἤμην ἕτοιμος νὰ ἐπιψηφίσω, σᾶς ὁμολογῶ ἐν εἰλικρινείᾳ. Ἀλλὰ μία πρᾶξις μὲ ἔφερεν εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε ἀναγκάζομαι ν’ ἀποσύρω τὴν ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς ψῆφόν μου, διότι ἡ συνείδησίς μου ἤρχισε νὰ μὲ ἐλέγχῃ, καὶ εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅταν ὁ κύριος βουλευτὴς Παρνασσίδος σᾶς ἀνέγνωσε μίαν ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Ναυπλιέων πρὸς τὸν νομάρχην, εἶπεν ὁ κύριος Δημητριάδης, ὅτι ὁ πρόεδρος αὐτὸς διὰ πράξεώς του ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀπέκρουσε, καὶ μὲ ἄλλους λόγους ἀπέσυρε πάντα ὅσα ἀνέφερε πρὸς τὸν νομάρχην. Δυστυχῶς ὅμως ἓν περιστατικὸν, ὡς σᾶς προεῖπον, μοὶ ἐκλόνισε τὴν συνείδησίν μου καὶ ἐπείσθην πληρέστατα, ὅτι ἐν τῇ ἐκλογῇ αὐτῇ ὑπάρχει ἐδῶ ἓν πρακτικὸν, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ὁ πρόεδρος αὐτὸς ἀναιρῶν ὅσα εἶπε πρὸς τὸν νομάρχην, καὶ ὅτι ἀποσύρει πάντα ὅσα ἔγραψε, καὶ ὅτι ἐξακολουθεῖ τὸ ἔργον, καὶ τὴν ὑπογραφήν του δὲν τὴν βλέπω!

§129ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐξηκολούθησε διὰ τῶν πράξεων.

§130ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τί πράξεων; τί εἶναι αὐτά; Εἶναι πράξεις, καὶ ὁ πρόεδρος δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένος; εἶναι ἐντροπὴ, κύριοι, καὶ σᾶς λέγουν ὅτι εἶναι κατόπιν ὑπογεγραμμένος, ποῦ εἶναι; Ἰδοὺ τί λέγει, ὅτι ὁ Κυριαζόπουλος ἐδήλωσεν ὅτι οὐδὲν ἔχει κώλυμα νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, μὴ ἐμμένων εἰς τὰ διὰ τῆς ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν νομάρχην διαβιβασθέντα, ἐφ’ ᾧ συνετάχθη καὶ ὑπεγράφη ἡ παροῦσα, ἐν Ναυπλίῳ κτλ. Ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὁ πρόεδρος δὲν εἶναι!

§131ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Διάβασε παρακατιόν.

§132ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θέλω τὰ παρακατιὸν, τὴν πρᾶξιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν ἐξετάζω. Παρακατιὸν δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι εἶναι ὑπογεγραμμένος, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν, καθ’ ἣν ἀποσύρει τὴν ἀναφοράν του δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένος.

§133ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἀνάγνωσε παρακάτω, θὰ ἴδῃς.......

§134ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀναγνώσατε σεῖς, ἐγὼ βαρύνομαι αὐτὰ τὰ πράγματα.

§135ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ εὗρεν ὁ κύριος Μπούμπουλης τὸν θησαυρὸν καὶ ἡμεῖς δὲν τὸν εὕρομεν, τί συμβαίνει ἐδῶ; γίνεται ἡ ἀποσφράγισις τῶν καλπῶν, ἡ ἐπιτροπὴ, ἐπειδὴ ὁ κ. Κυριαζόπουλος ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἔρχεται πλέον νὰ λάβῃ μέρος, διότι θὰ συμβοῦν παρανομίαι, ἐκάλεσε τὰ παραπληρωματικὰ μέλη Παναγῆν Σωφρόνην καὶ Πολυχρόνην Ζαρειφόπουλον· ἐκ τῶν παραπληρωματικῶν μελῶν ἐνεφανίσθη, καθ’ ἣν ὥραν ἐγίνετο ἡ ἀποσφράγισις τῶν καλπῶν ὁ Πολυχρόνης Ζαρειφόπουλος· μετὰ τὴν ἀποσφράγισιν τῶν καλπῶν ἦλθεν ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἦλθε καὶ τὸ ἕτερον παραπληρωματικὸν μέλος ὁ Παναγῆς Σωφρόνης, συντάττεται ἡ ἔκθεσις καὶ ἀναφέρονται τὰ γεγονότα χωρὶς νὰ ὑπογράψῃ ὁ Κυριαζόπουλος, ὅτι ἀλύμαντοι αἱ σφραγῖδες τῶν καλπῶν, διότι δὲν ἦτο τότε παρών.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκεῖ, ἀρκεῖ.

§137ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω, κύριοι, νὰ ἐξαναστῶ κατὰ τῆς τελευταίας ἐκφράσεως τοῦ βουλευτοῦ Παρνασσίδος, ὅστις ἐφαντάσθη ὅτι ἡ Ἑλλὰς τρέχει σήμερον τὸν κίνδυνον νὰ τῇ παρουσιασθῇ εἷς Κρόμβελ. Νομίζω ὅτι ἡ ἔκφρασις αὕτη δὲν εἶναι προϊὸν νηφούσης κρίσεως, ὅτι ἦτο μία τυχαία ἔκφρασις ἐκ τῶν πολλάκις ῥιπτομένων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, χωρὶς ὁ ἀγορεύων νὰ ᾖναι κύριος τῆς γλώσσης του. Ἄλλαι αἱ ἐποχαὶ, ἄλλαι αἱ περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας παρουσιάσθησαν τὰ συμβάντα, τῶν ὁποίων ὑπηνίχθη ὁ ἀγορητὴς κ. Κεχαγιᾶς. Λυποῦμαι πολὺ, διότι ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν συζητήσεων τῆς ἐνεστώσης Βουλῆς παρουσιάσθησάν τινες λίαν ἀπαισιόδοξοι. Ἀκόμη δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω τοὺς λόγους των, ὁπωσδήποτε ὅμως αὐτὴ ἡ ἀπαισιοδοξία δὲν εἶναι θεμιτὴ, δὲν δικαιολογεῖται ὑπ’ οὐδεμιᾶς περιστάσεως, ἐπιτρεπούσης εἰς ἄνθρωπον νὰ παρουσιάζηται μὲ τοιαύτας ἀπαισιοδόξους ἐκφράσεις. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία ἀκόμη δὲν ἀπεκατέστη ἐντελῶς, ἡσυχάζουσα ἀπὸ τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα τὴν ταράττουσι· διότι ἐπῆλθεν εἷς σάλος, τοῦ ὁποίου αἱ συνέπειαι, ἐν μέρει ἐξακολουθοῦσιν, οὐχὶ ἐκτάκτως ἐνταῦθα, ἀλλὰ καὶ εἰς οἱονδήποτε ἄλλο μέρος, εἴτε παρουσιάσθη εἴτε παρουσιασθῇ τοιοῦτος σάλος· ἀλλαχοῦ μάλιστα παρουσιασθέντος, αἱ συνέπειαι ἐξηκολούθησαν πολὺ περισσότερον χρόνον. Αὐτὸ εἶναι συνέπεια λίαν φυσικὴ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν. Οὐχ’ ἧττον ὅμως ἂν ἐξετάσωμεν ἀκριβῶς τὰ πράγματα ἔχομεν λόγους νὰ εὐελπιστῶμεν περὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ τόπου τούτου, διότι σήμερον ἀπεκτήσαμεν θεσμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν τρέχουν κανένα κίνδυνον νὰ παραβιασθῶσιν ὑπὸ τῆς Βασιλείας. Ἡ Βασιλεία θρησκευτικῶς φυλάττει καὶ ἔχει σκοπὸν νὰ τοὺς φυλάξῃ, καὶ πρώτην ἤδη φορὰν τὸ ἔθνος αὐτοῦ οἰκεῖται.

§138ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν εἶπον οὐδὲ κἂν κατὰ διάνοιαν περὶ τῆς βασιλείας, εἶναι περιττὰ θυμιάματα ὑπὲρ τῆς βασιλείας, τὴν ὁποίαν σέβομαι πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς.

§139ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσβάλῃ τὸ καθεστώς, νὰ προσβάλῃ τὸ Σύνταγμα, τὸν Νόμον, τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς πρὸ δεκαετηρίδων ἐπεθύμησε καὶ ἐσύστησε, πόθεν εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθῃ ἡ ἀνάγκη ἑνὸς Κρόμβελ;

§140ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πέρυσιν ἐβλέπετε τὸν κίνδυνον τοῦ Συντάγματος εἰς τὸ 1868, ὅτε ὁ Βούλγαρης ἦτο πρωθυπουργός, καὶ ὡς ἀντιπολίτευσις ἐῤῥίψαμεν τόσας ἰδέας, ἐφέτος δὲν βλέπετε κανένα κίνδυνο;

§141ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐὰν παρουσιάζωνται τοιοῦτοι κίνδυνοι, βεβαίως παρουσιάζονται ἀπὸ ὑμᾶς αὐτούς· ὑμεῖς, ἂν ἔχητέ τι ἐν τῷ νῷ, ἐξηγήθητε σαφῶς, διότι εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τῶν πραγμάτων ὁ τοιοῦτος κίνδυνος δὲν παρουσιάζεται. Τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος δὲν δύναται ἄλλως νὰ διοικηθῇ εἰμὴ μόνον συνταγματικῶς· αὐτὴ εἶναι μία ἀλήθεια ἀνεγνωρισμένη καὶ ἀδιαφιλονείκητος. Τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα εἶναι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ κίνδυνοι τῶν ἀναστατώσεων καὶ τῶν ἀνωμαλιῶν, τὰς ὁποίας ἐφοβήθη ὁ βουλευτὴς Παρνασσίδος, ἐξαφανίζονται. Οὐδὲν λοιπὸν ὑπάρχει ἐξ ὅσων ἡ ἠρεθισμένη φαντασία τοῦ κ. βουλευτοῦ Παρνασσίδος κατὰ τὴν τελευταίαν ἔκφρασιν αὐτοῦ, ἀγορεύοντος, ἐπενόησε καὶ παρουσίασεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἀσκόπως σήμερον ἐῤῥίφθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τοιαῦται λέξεις καὶ ὅσαι παρόμοιαι ἄλλοτε ἐῤῥέθησαν. Εἶναι καλλίτερον ἡμεῖς αὐτοὶ νὰ διορθωθῶμεν, παραδεχόμενοι ἓν μέτρον ἐφ’ ὅλων τῶν πράξεών μας καὶ ὅταν ζητῶμεν τὴν νομιμότητα καὶ τὴν ἠθικήν, νὰ τὴν ζητῶμεν καὶ καθ’ ἡμῶν, καὶ ὄχι μόνον ὁσάκις μᾶς συμφέρει νὰ τὰς ἐπικαλεσθῶμεν κατὰ τῶν ἐναντίων· αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖ νὰ διορθωθῇ ἡ κοινωνία· καὶ ὄχι τὰ ζητήματα νὰ λαμβάνωσι τὸ πρίσμα τοῦ ἰδίου συμφέροντος. Θέλω νὰ προσθέσω δύο λέξεις ὑπὲρ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, διότι νέα κατ’ αὐτῶν προσβολὴ ἐγένετο. Λυποῦμαι, διότι καὶ πάλιν εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Τὰ πάθη καὶ τὰ συμφέροντα δὲν ἠμπόρεσαν νὰ περιορισθοῦν ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς συζητήσεως, χωρὶς νὰ προσβάλουν ἀδίκως ἔντιμα ἄτομα. Ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ναυπλίῳ πρωτοδικῶν Καρύκης ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του κατὰ τὰς τελευταίας λαβούσας χώραν ἐκλογάς, ὅσον οὐδεὶς ἄλλος κάλλιον, καὶ ὑπείκων πάντοτε εἰς τὴν ὤθησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς πάσας τὰς ἀρχὰς ἡ κυβέρνησις. Ἐγὼ προηγουμένως διεκείμην δυσμενῶς κατ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἔλαβον μετὰ ταῦτα τοιαύτας ἀφορμὰς ἐκ τῆς διαγωγῆς του ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ναυπλίας, ὥστε τελευταῖον ἠναγκάσθην νὰ τῷ ἐκφράσω καὶ τὴν εὐαρέσκειάν μου. Ὄργανον πιστὸν τῶν ὁδηγιῶν τῆς κυβερνήσεως, ἐπαρουσιάσθη κατὰ τὴν ἐκλογὴν Ναυπλίας ἄνευ συμφέροντός τινος καὶ ἄνευ συμπαθειῶν καὶ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του τιμίως, διὰ τοῦτο βλέπετε ὅτι προσβάλλεται. Τί εὗρον, ὅπως προσβάλωσι τὸν Καρύκην; Ὅτι εἰς μίαν περίστασιν, ὅτε ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς τεθνεῶτος, ἐπροχώρησεν εἰς περισσοτέρας ἀνακρίσεις, εἰς μίαν ἄλλην δὲ περίστασιν εἰς ὀλιγωτέρας. Εἶναι γελοῖα τὰ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα. Ὁ εἰσαγγελεὺς, καθὼς καὶ ὁ ἀνακριτὴς, δὲν εἶχον ἀποστολὴν νὰ φέρουν ἀμέσως καὶ ἐπὶ τόπου εἰς πέρας τὰς ἀνακρίσεις ἑκάστης παραβάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου διὰ τῆς παρουσίας των, ἀλλ’ ἦσαν ἐπιπεφορτισμένοι νὰ βεβαιώσουν μόνον τὰ ἐγκλήματα, ἐπιφυλασσομένης μετὰ ταῦτα τῆς συμπληρώσεως τῆς ἀνακρίσεως καὶ τῆς συλλογῆς ἀποδείξεων· ἑπομένως ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργήσουν ὅλως συνοπτικὴν ἀνάκρισιν καὶ νὰ προλάβωσι κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις. Ἐξήρτητο πολὺ ἐκ τῆς ἰδίας πεποιθήσεως τοῦ εἰσαγγελέως καὶ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν, ἵνα κανονίσῃ τὴν ἐνέργειάν του· ἀφοῦ τοιουτοτρόπως ἀπεδόθη, ἀκολουθῶν τὸ πνεῦμα τῶν ὁδηγιῶν του, καλῶς ἔπραξε ὑπὸ μόνης μιᾶς καταμηνύσεως. Ἠμπορεῖτε νὰ στηρίξητε κατηγορίαν, διότι δὲν ἄφησε τὴν ἐπιτήρησιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς καὶ νὰ τρέξῃ κατόπιν διὰ ν’ ἀποπερατώσῃ τὰς ἀνακρίσεις, ἂν πέντε ἢ δέκα ἄνθρωποι ἐψηφοφόρησαν ὑπὸ ἄλλο ὄνομα; ἡ ἀνάκρισις αὕτη ἠδύνατο καὶ μετὰ ταῦτα νὰ συμπληρωθῇ. Οἱ εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ ἀνακριταὶ ἐνήργησαν πάντοτε μὲ τὸν σκοπὸν νὰ συλλέξουν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἦτο δυνατὸν νὰ τοῖς παρουσιασθοῦν, καὶ τὰ ὁποῖα μετὰ ταῦτα ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαφανισθῶσι, δὲν ἐννόησαν ὅμως ποτὲ νὰ συντάξουν ἔκθεσιν διὰ τὴν Βουλὴν, τὴν ὁποίαν νὰ συμπληρώσωσι δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν ἀποδείξεων. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην ἔστειλα ἐγὼ διὰ νὰ φωτισθῇ ὅσον ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλή· ἑπομένως δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ ἐπικρίνητε μὲ τόσην αὐστηρότητα πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συνετάσσοντο μὲ τοιοῦτον σκοπόν.

§142ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος ἀπὸ μέρους τοῦ ὑπουργείου ἐστάλη;

§143Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§144ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αἰτήσει τοῦ τμήματος.

§145Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἀνεξάρτητος, καθὼς ἡ νομοθετικὴ καὶ ἡ νομοτελεστική. Βεβαίως σήμερον ἡ Βουλὴ, προσκαλουμένη ἐκ τῶν εἰς αὐτὴν ὑποβληθεισῶν ἐπισήμων καὶ ἄλλων ἀποδείξεων νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησίν της εἶναι κυρία νὰ τὴν σχηματίσῃ ὅπως θέλει, εἶναι ἀνεξάρτητος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅλας τὰς ἀποδείξεις. Ἀλλὰ, κύριοι, τοῦτο δὲν τῇ δίδει καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ὑβρίζῃ τὰς ἄλλας ἀρχὰς ἄνευ λόγου, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης αἰτίας. Καὶ βεβαίως οἱ ξένοι θὰ ἠπόρησαν δι’ αὐτὴν, τὴν πῶς νὰ τὴν ὀνομάσω, ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἐδῶ λαμβάνομεν τόσον ἐπιπολαίως καὶ τυχαίως νὰ προσβάλλωμεν τὰς ἄλλας ἀρχὰς τοῦ κράτους, διότι εἴμεθα δυνατοὶ, διότι εἴμεθα ἀνεύθυνοι. Τοῦτο εἶναι κατάχρησις τοῦ δικαιώματος τοῦ ἰσχυροτέρου, διότι πολλὰ ὅσα λέγονται, λέγονται μόνον, διότι προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἀπαραβίαστον τοῦ βήματος. Ὅστις ἐντεῦθεν κατηγορεῖ, δὲν ἔχει τὴν τόλμην καὶ νὰ τὰ γράψῃ. Ἐπίσης λέγω ὅτι σφάλλουν καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἐμέμφθησαν τὴν διαγωγὴν τοῦ ἀνακριτοῦ εἰς τὴν Μήδειαν. Ἤθελον ὁ ἀνακριτὴς νὰ συλλάβῃ τὸν δήμαρχον, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁλόκληρον τὴν δύναμιν ἑνὸς δήμου ὑπὲρ αὑτοῦ διὰ νὰ ἔλθουν εἰς διαπληκτισμοὺς, νὰ γεννηθῇ στάσις· αὐτὸ εἶναι ἄτοπον. Ὁ ἀνακριτὴς δὲν ἦτον ὑπόχρεως νὰ συλλάβῃ τὸν δήμαρχον καὶ νὰ τὸν προσβάλῃ· δὲν μετέβη ἐκεῖ διὰ νὰ φέρῃ ἓν ὡρισμένον ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, νὰ προσβάλῃ τὸν δήμαρχον, νὰ τὸν φυλακίσῃ ἢ τοὺς ἐναντίους του· αὐτὸς ὑπῆγε νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του ἀδιαφόρως πρὸς τὰ πρόσωπα. Καλῶς ἐνήργησαν λοιπόν· ὡς θέλετε παρατηρήσει ὅτι ὅλαι αἱ ἀνακριτικαὶ ἀρχαὶ ἔδειξαν διαγωγὴν τοιαύτην, ἡ ὁποία κάμνει τιμὴν εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον, χωρὶς νὰ δύναταί τις εὐλόγως νὰ προστρίψῃ οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην μομφὴν (θόρυβος) κατ’ αὐτοῦ.

§146ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ εἴπω ὀλίγα, κ. πρόεδρε. Παρατηρῶ μὲ λύπην μου ὅτι ἀπό τινος λαμβάνουν χώραν λυπηραὶ παρεξηγήσεις, παραμορφώσεις γεγονότων, ἐκφράσεων, λόγων, συμβεβηκότων· ἂν αὐτὰ ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐπαναφέρουν τὸ ἄθλιον σύστημα, τὸ καταδικασθὲν, τῆς πωλήσεως ἐκδουλεύσεων, δὲν εἶναι συγκεχωρημένον· ἄλλως ἡ ἱστορία ἑκάστου ἡμῶν εἶναι γνωστὴ, οὐχὶ μόνον ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, καὶ ἐν τῷ κοινοβουλίῳ· ἡμεῖς ἀγαπῶμεν τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς καθεστώσας ἀρχάς. Ὅτι, κύριοι, ὑπάρχει σπουδαία ἡ πάλη καὶ ἐδῶ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, καὶ ἡμεῖς δὲν ἐλείψαμεν νὰ δείξωμεν τί φρονοῦμεν, τί θέλομεν, τί πιστεύομεν περὶ τῆς Μοναρχίας ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἵσταται ὑψηλὰ, καὶ θεωροῦμεν πατέρα τὸν Βασιλέα. Ἰδοὺ ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξαμεν, διότι μὲ τὴν ἰδέαν τῆς Μοναρχίας συνδέομεν τὴν ὕπαρξιν τῆς Ἑλλάδος. Τί ἔρχονται τώρα νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον, νὰ ῥίπτουν μομφάς; ἕκαστος ἐξ ἡμῶν εἶναι γνωστός. Ἀλλὰ, κύριοι, τοὺς ἐτάραξεν ἡ λέξις Κρόμβελ. Ἠξεύρετε τί εἶναι Κρόμβελ; εἶναι ἡ ἰδέα τῆς κοινωνίας περὶ μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι στηρίζονται εἰς τὸν νόμον· ὅταν ἀπομακρυνώμεθα αὐτῶν, τότε ἔρχονται αἱ ὑψηλαὶ ἐλευθερίαι, αἱ καταστρέφουσαι τὴν κοινωνίαν· δὲν εἶναι δίκαιον ὁ κ. Κεχαγιᾶς νὰ σᾶς εἴπῃ, φοβήθητε αὐτὸν τὸν ἐχθρὸν, ὅστις εἶναι ὁ ἀληθὴς Κρόμβελ τῶν ἐλευθεριῶν τῆς πατρίδος καὶ θέλετε ἔχει τὴν πτῶσιν τῆς κοινῆς πεποιθήσεως, ὅταν ἀπομακρυνθῆτε ἀπὸ τὸ δίκαιον τῶν νόμων, ὅταν δὲν ἀκολουθῆτε τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος! Πρὸς τί λοιπὸν αὗται αἱ παρεξηγήσεις εἰς ἔκφρασιν ἀθώαν καὶ εἰλικρινῆ; Νομίζω ὅτι ἅπαξ διὰ παντὸς καλὸν εἶναι νὰ τὰς ἀποφεύγωμεν (θόρυβος).

§147Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ.... Ἐγὼ δὲν θέλω ἀπαντήσει εἰς πολλὰς ἐγκλητικὰς λέξεις τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἀλλὰ δὲν ἐδυνάμην, χωρὶς νὰ κατηγορηθῶ ἐπὶ κολακείᾳ, ὡς ὑπουργὸς τοῦ Βασιλέως, νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Κεχαγιᾶ;

§148ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἴσα ἴσα, διότι εἶσαι ὑπουργὸς δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπῃς.

§149Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὰ καθήκοντα τοῦ ὑπουργοῦ τὰ γνωρίζομεν. Ὅταν ῥίπτωνται τοιαῦται ἐκφράσεις, εἶναι παράλειψις τῶν ὑπουργῶν, παρόντων, νὰ μὴ τὰς πολεμήσωσι.

§150ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§151Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ὅσον εἴμεθα εἰς τὴν κυβέρνησιν δὲν θὰ πράξωμεν τοιαύτην παράλειψιν, ὅταν ἔλθωσιν ἄλλοι, ἂς ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των, ὅπως γινώσκουσι καλλίτερον. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι καλλίτερον τοιαῦται φράσεις νὰ μὴ ῥίπτωνται· εὐτυχῶς τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ῥίπτωνται. Ἐπομένως δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον.

§152ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λυποῦμαι, διότι ἡ ὅλως ἀθώα ἐκείνη ἔκφρασις ἔδωκεν ἀφορμὴν σκέψεως εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης· ἀλλ’ ἐὰν ᾖναι δίκαιος ὁ ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης, ἀπεμακρύνθη ὅμως πολὺ ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τοιαύτην ἔκφρασιν. Τί εἶπον, κύριοι; ὅτι ἂν τὸ μόνον νομοθετικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, δὲν προσέξῃ εἰς τὴν συγκρότησίν του, φοβοῦμαι μὴ καταπέσῃ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τότε παρουσιασθῇ......

§153ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποτὲ δὲν θὰ παρουσιασθῇ Κρόμβελ.

§154ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶπον ὅτι ἀπὸ τὴν διαγωγὴν τὴν ἐδικήν μας, χωρὶς ν’ ἀποδώσω πρόθεσιν εἰς κανὲν πρόσωπον, ἐξαρτᾶται νὰ ἐμπεδώσωμεν τὰς ἐλευθερίας μας. Ἡ ἀπαίτησις τῆς καλῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ εἰμὴ εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ἀλλ’ ὅταν θὰ ἤμεθα γνήσιοι ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ὅταν ὅμως δὲν ἤμεθα γνήσιοι ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, διότι ἡ γνώμη τῶν πραγμάτων εἶναι πολὺ ἀνωτέρα τῆς θελήσεως τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου. Πέρυσιν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπέδωκεν ἴσα ἴσα πρόθεσιν εἰς ἐκείνην τὴν κυβέρνησιν, διότι εἶπεν, ὅτι ἔχει ὑπονοίας. Πολὺ διαφέρει ἡ ἐδική μου ἔκφρασις ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶπεν αὐτὸς, διότι ὅταν εἶπε περὶ στρατοπέδου, εἶπεν ὅτι ἐγεννήθη τοιαύτη ὑπόνοια. Λοιπὸν πρόθεσιν δὲν ἀπέδωκα, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἔχει συμφέρον μέγιστον τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ σῶμα νὰ φροντίσῃ νὰ συγκροτηθῇ νομίμως, διότι ἐν αὐτῇ ἐξαρτᾶται ἡ ἰσχὺς, τὴν ὁποίαν θέλει χορηγεῖ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑποστηριζομένην ἀπ’ αὐτὴν τὴν πλειονοψηφίαν δηλαδὴ τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ ἔθνους. Ὅταν ὅμως ὑποθέσωμεν, εἶπον, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους δὲν εἶναι γνήσιοι, εἶναι προϊὸν καλπονοθεύσεως, εἶναι προϊὸν συμπαθειῶν, τότε ἡ κυβέρνησις ἐκείνη στηριζομένη εἰς μίαν Βουλὴν μὴ γνησίαν, ἐξασθενεῖ, καὶ ὅταν ἐξασθενήσῃ ἡ κυβέρνησις, ἡ αὐτοδιοίκησις, τότε τί μᾶς περιμένει, κύριοι; Ἐννοεῖται ὅτι θὰ γενικευθῇ ἡ συνείδησις εἰς τὸ ἔθνος, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κυβερνηθῶμεν συνταγματικῶς. Ἀπὸ ἡμᾶς λοιπὸν ἐξαρτᾶται νὰ συγκροτώμεθα νομίμως νὰ ὑποστηρίζωμεν κυβέρνησιν φρόνιμον, ἠθικὴν, νὰ ἐμπεδώσωμεν τὸ πολίτευμά μας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης βλέπει...

§155ΠΟΛΛΟΙ. Φθάνει, φθάνει.

§156ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δύω λέξεις ἀκόμη (θόρυβος). Ἂς ᾖναι.

§157Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριοι. Ἐδὼ εἶναι μομφή· αἱ ἀρχαὶ μᾶς διαχωρίζουν. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς θέλει ὅλα τὰ κεφάλα νὰ συμφωνήσουν μὲ τὸ ἐδικόν του· τότε θὰ ἤμεθα βουλευταὶ καλοὶ, ὅταν φρονῶμεν ὅ,τι φρονεῖτε σεῖς; (θόρυβος). Ἀφήσατε ἕκαστον νὰ σκέπτηται κατὰ τὸ κεφάλι του. Ἰδοὺ ἡ γνώμη μου· πρέπει νὰ καταδιωχθοῦν, νὰ τιμωρηθοῦν οἱ καλπονοθευταὶ (θόρυβος).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετὰ ἐπροχώρησε ἡ συζήτησις. Κύριοι, ἀκούσατε. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀποστολὴν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς εἰς τοὺς δήμους Μηδείας, Ναυπλίου καὶ Ἐπιδαύρου τῆς Ναυπλίας, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ναυπλίας, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη· ἑπομένως νόμιμοι βουλευταὶ εἰσιν οἱ κ.κ. Γρηγ. Δημητριάδης καὶ Κ. Εὐθυμιόπουλος. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 2 15/60 μ. μ.