1§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13
2Τῆς 23 Ἰουνίου 1869.
3(Δευτέρα)
4(Ὥρα 9 παρὰ 15 Π. Μ.)
5Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθεί-
6σης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς
7προηγουμένης συνεδριάσεως.
8§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
9§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
10§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς
11ἐπαρχίας Σκοπέλου, Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς καὶ Παρνασσίδος.
12(Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας Κ. Χαριτάτος συνδιαλέγεται
13μετὰ τοῦ Κ. Προέδρου).
14§4ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ ὅρκου, Κ. Πρόεδρε,
15μὴ δίδητε προσοχὴν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ, εἰμὴ ὅπως
16εἴθισται νὰ δίδηται.
17§5ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κύριε Ἰακωβάτε, τὸ Προεδρεῖον σᾶς θεωρεῖ
18ἀπόντα, καὶ δὲν σᾶς ἀναγνωρίζει. Αὐτὰ τὰ λέγω ἐν ὀνόματι
19τοῦ προέδρου.
20§6ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὴν πρώτην ἡμέραν, Κ. Πρόεδρε, ὅλοι οἱ βου-
21λευταὶ ὡρκίσθησαν ἀπὸ τὰς ἕδρας των, ἐγὼ περιπλέον ἀπὸ τοῦ
22βήματος, καὶ ἀντὶ νὰ μοῦ τὸν βάλετε εἰς τὸν στόμα μου, τὸν
23ἀπήγγειλον ἐγώ. Ὅστις θέλει ἂς προσβάλῃ τὸν ὅρκον τὸν
24ὁποῖον ἔδωκα.
25§7ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Τὸ Προεδρεῖον σᾶς θεωρεῖ ἀπόντα.
26§8ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἂς κάμῃ ὁποιανδήποτε παρανομίαν θέλῃ (Θό-
27ρυβος).
28§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ εἰσηγηταὶ τῶν Τμημάτων
29νὰ φέρουν τὰς ἐκθέσεις των.
30§10ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ μὴ διαλυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε, καὶ
31νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ εἰσηγηταὶ καὶ οἱ πρόεδροι τῶν τμημάτων, διὰ
32τί καθυστεροῦν, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον οὐδὲ τὸ νόημα, διατὶ νὰ
33ἀναβάλλεται ἡ εἰσαγωγὴ αὐτῶν τῶν ἐκθέσεων. Εἰς τὸ τμῆμά
34μας εἴχομεν ἕνδεκα ἐκλογὰς, καὶ ὅμως ἐτελειώσαμεν.
35§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον περιμένει, καὶ παρακαλεῖ τοὺς
36κυρίους εἰσηγητὰς νὰ σπεύσουν.
37§12ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμὸς καθό-
38σον ἀφορᾷ τὰ τμήματα τὰ καθυστεροῦντα· ὁ κανονισμὸς δὲν
39ἀγνοεῖτε, λέγει οὕτω (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον τοῦ κανονι-
40σμοῦ). Τώρα δὲν παρῆλθον πέντε, ὀκτὼ, δέκα ἡμέραι, ἀλλὰ πολὺ
41περισσότεραι. Νὰ προσκληθοῦν λοιπὸν τὰ τμήματα, οἱ εἰσηγη-
42ταὶ αὐτῶν νὰ ἐξηγήσουν τὸν λόγον, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εὕρῃ δι-
43καιολογημένην τὴν ἀργοπορίαν, καλῶς· εἰδὲ μὴ νὰ προβῇ. Αὐ-
44τὴν τὴν πρότασιν κάμω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπο-
45φανθῇ.
46§13ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ προθεσμία.
47§14ΔΑΓΡΕΣ. Ἠξεύρω ὅτι εἶναι ὑπογεγραμμέναι μερικαὶ, καὶ
48ὅμως δὲν ὑποβάλλονται.
49§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται, οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ τῶν τμη-
50μάτων νὰ ὑποβάλλωσιν ἕως αὔριον ὅλας τὰς ἐκθέσεις.
51§16ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προθεσμία λοιπὸν εἶναι ἕως αὔριον.
52§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἰδοποιηθῶσιν ἐγγράφως.
53§18ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
54§19ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἀρκεῖ ἡ σύστασίς σας, Κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ
55προκαλέσητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία, ἢ νὰ ἀποῤ-
56ῥίψῃ τὴν πρότασίν μου, ἢ νὰ τροποποιήσῃ τὸν κανονισμόν.
57§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ νεωστὶ ἐλθόντες βουλευταὶ, ἂς ἔλθουν νὰ λά-
58βουν τὸν ὅρκον.
59(Εἰσέρχεται ὁ ἱερεὺς μετὰ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου).
60Κύριε Ἰακωβάτε, κ. Χαριτάτε, ὁρίστε.
61§21ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὡρκίσθην.
62§22ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ, Κ. Πρόεδρε.
63§23ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν.
64§24ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα κρατῶν τὸ Σύνταγμα
65καὶ ἐν μέσῳ θορύβου ἐκ μέρους τῶν Κυρίων βουλευτῶν ἀνα-
66γινώσκει τὸ 64 ἄρθρον αὐτοῦ). Ὡρκίσθην.
67§25ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ ἀναγνώσητε ἐδῶ μέσα αὐτὰ
68(θόρυβος).
69§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡσυχάσατε, τὸ προεδρεῖον
70τοὺς θεωρεῖ ἀπόντας.
71§27ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ ὁριστικῶς,
72δὲν πρέπει νὰ ἐμπαίζωνται οὔτε τὰ θεῖα, οὔτε οἱ ἀντιπρόσωποι·
73Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε, πᾶς εἰσερχόμενος ἐδῶ νὰ ὁρκίζηται ἐνώ-
74πιον τοῦ ἱερέως ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, ἐξαίρεσις δὲν ἠμπο-
75ρεῖ νὰ γείνῃ· αὐτὸ εἶναι τῆς πίστεώς μας ἄρθρον. Κύριοι βου-
76λευταί! πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς (θόρυβος),
77§28ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶναι δημοσία συνεδρίασις καὶ πρέπει νὰ ἐξ-
78έλθῃ ὁ ἱερεὺς, ὅστις εἶναι ξένον πρόσωπον.
79§29ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶσθε βουλευτὴς καὶ πρέπει νὰ
80ἐξέλθητε σεῖς.
81§30Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶμαι ὡς εἶσθε σεῖς, καὶ πλέον νόμιμος
82ἀπὸ σέ. Ὡρκίσθην, ἀνέλαβον τὰ καθήκοντά μου καὶ ὑπέγραψα
83ἐκθέσεις.
84§31ΠΟΛΛΟΙ. Κακῶς.
85§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις θέλει νὰ ᾖναι βουλευτὴς, πρέπει νὰ ὁρ-
86κισθῇ κατὰ τὸν νενομισμένον τύπον.
87§33Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὡρκίσθην (θόρυβος μέγας)
88§34ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἔλθουν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἀπὸ τὰ τμήματα.
89(Προσέρχονται οἱ ἐν τοῖς τμήμασι βουλευταί).
90§35ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, αὐτὸ πλέον εἶναι ἀνυπόφορον· πρό-
91κειται περὶ θρησκείας. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ Σύνταγμα τριάκοντα
92ἔτη· λοιπὸν τὶ νεωτερισμὸς εἶναι αὐτὸς; τὶ πρᾶγμα εἶναι αὐτό;
93Ὅποιος ἐπιμένει νὰ μὴ δώσῃ τὸν ὅρκον νὰ ἐξέλθῃ ἔξω.
94§36ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα). Κύριοι!
95§37ΠΟΛΛΟΙ. Κάτω δὲν ἠμπορεῖς νὰ λαλήσῃς.
96§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, δὲν ὡρκίσθητε, δὲν ἔχετε τὸν
97λόγον.
98§39Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὡρκίσθην· ἑπομένως
99ἡ τάξις εἶναι ὅστις θέλει νὰ προσβάλλῃ τὸν ὅρκον, ἂς τὸν προσ-
100βάλλῃ· ἐδῶ δὲν ἔχει τόπον ἡ βία (θόρυβος). Ὑπέγραψα τέσσα-
101ρας ἐκθέσεις, παρευρέθην εἰς τὸ τμῆμα.
102§40ΠΟΛΛΟΙ. Ἐσβέσθης.
103§41Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καλλίτερα ἀπὸ τὸν.............. ὅτι
104σβύνονται αἱ ὑπογραφαὶ τῶν βουλευτῶν. (θόρυβος) Κύριε πρόε-
105δρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν συζήτησιν.
106§42ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν σοῦ δίδομεν τὸν λόγον, δὲν σὲ δεχό-
107μεθα.
108§43Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, σκεφθῆτε καλῶς· αὐτὴ
109εἶναι βία· θὰ εἶναι πρᾶξις χαρακτηριστικὴ τῆς τρίτης περιό-
110δου. Προτείνετε ὅ,τι θέλετε ἐν τάξει, ἀλλ’ ὄχι μὲ ἀταξίαν καὶ
111ποδοπατοῦντες τὸ Σύνταγμα (θόρυβος).
112§44ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξηντλημένον προχθὲς ἐ-
113φέρατε τὸν λόγον· ἂν νομίζητε, ὅτι διὰ νέας ἑρμηνείας θὰ με-
114ταβάλητε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐγὼ λέγω, ὅτι αὐτὸ ποῦ
115κάμνετε εἶναι μία ἰδιοτροπία καὶ τίποτε περισσότερον.
116§45Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Μὰ δότε μοι ἀκρόασιν.
117§46ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν δίδομεν καμμίαν ἀκρόασιν. (μέγας θόρυβος).
118§47Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν, κ. στενογράφε, ὅτι
119δὲν δίδεται ἀκρόασις.
120§48ΤΙΝΕΣ. Τὶ θέλετε νὰ εἴπητε;
121§49Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο,
122ποῖον εἶναι τὸ γεγονός, ὡρκίσθην ἢ ὄχι; (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ
123ἂς προσβάλῃ τὸ ἄκυρον τοῦ ὅρκου. Σεῖς κύριοι, εἴπατε, ὅτι
124εἶχον τὸν λόγον πρὶν ἢ ὁρκισθῶ, πολλῷ μᾶλλον τώρα, ὅτε ὡρ-
125κίσθην, ἀνέλαβον τὰ καθήκοντα, ὑπέγραψα ἐκθέσεις. (θόρυβος).
126§50ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶπεν, ὅτι εἰργάσθη εἰς τὸ
127τμῆμα, τὸν ἀναιρῶ, διὰ νὰ μὴ εἴπω τίποτε περισσότερον, διότι
128οὔτε γνώμην ἐξέφερεν, οὔτε ψῆφον ἔδωκεν· ἠμπορεῖ νὰ ὑπέ-
129γραψε κρύφα (θόρυβος)· εἰπέ του νὰ καταβῇ, διότι ἔχω τὸν
130λόγον.
131§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κύριε Ἰακωβάτε, (κρούει
132τὸν κώδωνα).
133§52Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Προχθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ, προτοῦ δώ-
134σω τὸν ὅρκον, ὅτι ἔχω τὸν λόγον· πῶς σήμερον δὲν ἔχω τὸν
135λόγον;
136§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σοῦ ἔδωκε τὸν λόγον καὶ ἔλυσε τὸ ζήτημα.
137§54ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Πλησιάζων τὸ βῆμα) Ἀφοῦ δὲν ἔχετε διά-
138κρισιν, καὶ διὰ τῆς βίας θὰ σὲ κατεβάσω, (μέγας θόρυβος).
139§55ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὁμολόγησον, τὶ εἶσαι, ὀρθόδοξος, προτε-
140στάντης, τὶ εἶσαι;
141§56Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὀρθόδοξος.
142§57ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσαι ὀρθόδοξος;
143§58Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καλλίτερός σου (διάλογοι).
144§59ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἐρώτησον τὴν Βουλὴν, κ. πρόεδρε!
145§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταβῆτε ἀπὸ τὸ βῆμα, κ. βουλευτὰ, νὰ ἐρω-
146τήσω τὴν Βουλὴν, ἂν ἔχητε τὸν λόγον.
147§61ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἀπεφασίσθη ὅτι τὸν ἔχω.
148§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη, (θόρυβος).
149§63ΛΑΠΑΣ. Κατέβα κάτω.
150§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατάβηθι ἀπὸ τὸ βῆμα, κύριε βουλευτά.
151§65ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Πῶς κατέχετε τὸ βῆμα, κ. Ἰακωβάτε, ἀφοῦ
152κατὰ τὴν τάξιν τῆς συζητήσεως ἔχω ἐγὼ τὸν λόγο; (θόρυβος).
153§66ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἂς καταβῇ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ,
154ἂν ὁ ὅρκος τὸν ὁποῖον ἔδωκεν εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος.
155§67ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νὰ προσβληθῇ τὸ ἔγκυρον πρῶτον, νὰ γείνῃ
156συζήτησις, νὰ μὴ θεωρηθῇ ὡμολογημένον ὅ,τι εἶναι ἀμφισβητή-
157σιμον καὶ τότε θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, (θόρυβος).
158§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβε ὑπομονὴν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, μὴ ἐπι-
159μένῃς τόσον εἰς τὸ βῆμα!
160§69ΛΑΠΑΣ. (Ἀναβαίνων τὸ βῆμα, ὅπου ἵσταται καὶ ὁ Ἰακωβά-
161τος). Ἐλᾶτε ὅλοι ἐδῶ ἐπάνω λοιπὸν, (θόρυβος μέγας).
162§70ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νὰ σημειωθῇ, κύριε στενογράφε, ὅτι δὲν θέ-
163λουν νὰ ἀκούσουν!
164§71ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀναβαίνων καὶ αὐτὸς τὸ βῆμα). Ὁρίστε
165καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα.
166§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν τὴν Βουλὴν, κ.
167Ἰακωβάτε, καταβᾶτε νὰ ἐρωτηθῇ, ἐὰν ἔχητε τὸν λόγον.
168§73ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἀνέβην τὸ βῆμα προσκληθείς· σᾶς τὸ
169ἀφίνω κληρονομίαν σας, (καταβαίνει τοῦ βήματος).
170§74Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα· ἂς ἀνα-
171γνώσῃ εἷς τῶν γραμματέων τὸ Σύνταγμα, διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι ἂν
172δὲν εἶναι δόγμα καὶ κανὼν, εἶναι μία παράδοσις αὐτὸς ὁ τύπος,
173καὶ ὀφείλομεν νὰ τὴν τηρῶμεν.
174(Ὁ γραμματεὺς Μ. Παρίσης ἀναγινώσκει τὸ ά. καὶ βʹ.
175ἄρθρον τοῦ Συντάγματος.)
176§75ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον. Δὲν κατα-
177λαμβάνω, διατὶ νὰ μεταχειρισθῶμεν τὴν βίαν εἰς τὴν ἐλευθε-
178ρίαν τοῦ λόγου. Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα μὲ
179μεγάλην εὐκολίαν νὰ τὰ συζητήσωμεν, νὰ τὸν προκαλέσωμεν
180διὰ δύω λέξεων νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ, δέχεται σύμφωνα μὲ τὰς
181παραδόσεις νὰ δώσῃ τὸν ὅρκον; ἂν εἰπῇ ὄχι, νὰ ἐξέλθῃ ἔξω.
182§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
183§77ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὶ εἶδος συζητήσεως εἶναι αὐτό;
184§78Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸν προκαλῶ ἐγὼ νὰ ἀπολογηθῇ.
185§79ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀπολογίαν
186του.
187§80ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸ Σύνταγμα ῥητῶς λέγει, ὅτι ὁ
188βουλευτὴς, πρὶν ἢ κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν του, δίδει τὸν
189ἑξῆς ὅρκον. Παραδόσεις συνταγματικαὶ καὶ συνήθειαι καθιέ-
190ρωσαν, ὁ ὅρκος νὰ δίδηται ἐνώπιον τοῦ Εὐαγγελίου παρόντος
191καὶ τοῦ ἱερέως, ὅστις συνυπογράφει τὸ πρωτόκολλον τῆς ὁρκω-
192μοσίας. Ὁ κ. Ἰακωβάτος, κακῶς ὡμίλησε καὶ προηγουμένως,
193καὶ ἐναντίον τῶν παραδεδεγμένων ἐθίμων καὶ τοῦ Συντάγματος
194ἐζήτησε τὸν λόγον, καὶ ὅμως οἱ ἄλλοι ἐφάνησαν ἐπιεικεῖς καὶ
195τὸν ἄφησαν· ἠδυνάμεθα δὲ καὶ τώρα νὰ τὸν ἀφήσωμεν νὰ ὁμι-
196λήσῃ, ἐὰν ἐπιστεύομεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μέλλει νὰ
197εἴπῃ εἶναι ἀπόῤῥοια πεποιθήσεων θρησκευτικῶν ἢ συνταγματι-
198κῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο, διότι ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν
199μας τὸν βίον καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ κ. Ἰακωβάτου, διότι οὗ-
200τος καὶ πέρυσιν ὡρκίσθη, καὶ εἰς τὰ 1865, καὶ τότε ὤμοσεν,
201ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι βουλευταί. Ὁ κ. Ἰακωβάτο, καὶ προηγουμένως
202ὡρκίζετο ὁμοίως, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι βουλευταὶ τῆς Ἰονίου Βου-
203λῆς. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν κάμνει τὴν ἔνστασιν αὐτὴν, καὶ
204δὲν προκαλεῖ τὴν συζήτησιν διὰ νὰ λυθῇ ἓν ζήτημα, εἰς τὸ
205ὁποῖον ἀμφιβάλλει, ἀλλὰ διὰ νὰ ῥίψῃ σκάνδαλα, καὶ διὰ τοῦ-
206το ἀνθίσταμαι· καὶ διὰ τὰς γνώσεις καὶ διὰ τὴν παιδείαν τοῦ
207κ. Ἰακωβάτου, τὸν ἐκτιμῶ· ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ
208προκαλεῖ, ἐπαναλαμβάνω, ἵνα φέρῃ σκάνδαλα, καὶ ῥίψῃ ἐνδοια-
209σμοὺς, εἴτε πρὸς τὴν θρησκείαν, εἴτε πρὸς τὴν πολιτείαν. Ὁ κ.
210Ἰακωβάτος δὲν εἶναι ἄμοιρος γραμμάτων καὶ παιδείας, ἴσως
211ἐμελέτησε περισσότερον τὴν ἱστορίαν τῶν συνταγματικῶν ἐθνῶν,
212ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνει, τὸ κάμνει διὰ νὰ
213προκαλέσῃ σκάνδαλα καὶ χλευάσῃ αὐτὴν τὴν θρησκείαν, ἥτις
214διετήρησε τὸν ἐθνισμόν μας, ἔσωσε τὴν Ἑλλάδα, διετήρησε καὶ
215τὴν γλῶσσάν μας αὐτὴν, καὶ τὴν ὁποίαν ἐσεβάσθησαν ὄχι ἄν-
216θρωποι ὡς ὁ κ. Ἰακωβάτος, ἀλλὰ καὶ πολὺ ἀνώτεροι αὐτοῦ,
217καὶ κατὰ τὰ φῶτα, καὶ κατὰ τὸν πατριωτισμὸν, καὶ κατὰ
218τὰς πεποιθήσεις. Ἐὰν εἶχε πεποίθησιν ὁ κ. Ἰακωβάτος ἀκρά-
219δαντον εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει, ἤθελον τὸν ἀνεχθῆ· ἀλλ’
220ἄνθρωπος, ὅστις πέρυσιν ἔδωσεν ὅρκον κατὰ τὸν αὐτὸν τύπον,
221καὶ ἐφέτος λέγει ὄχι, δώσας τὸν ὅρκον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τί
222ἄλλο σημαίνει, ἢ ὅτι παραδέχεται αὐτόν; Ὁ κύριος Ἰακωβάτος
223γνωρίζει, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν στηρίζονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον
224ἐπὶ ἐθίμων, καὶ οὐχὶ διατάξεων γραπτῶν. Ὁ κύριος Ἰακωβάτος
225οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχει περὶ τούτου, διότι ἔδωσε τὸν ὅρκον
226αὐτὸν καὶ ἄλλοτε, οὐδὲ θέλει μίαν συζήτησιν, ἵνα φωτισθῇ ἢ
227διαφωτίσῃ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλει νὰ προκαλέσῃ σκανδαλώδη συ-
228ζήτησιν, τότε ἂς ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν κ. Ἰακωβάτον νὰ ὁμιλήσῃ·
229ἐγὼ νομίζω, ὅτι μόνον δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν
230κ. Ἰακωβάτον ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Μπού-
231μπουλη. Δέχεται νὰ ὁρκισθῇ κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς συν-
232ταγματικὰς παραδόσεις, καὶ ὅπως ὤμοσαν οἵ τε ἄλλοι, καὶ ἡ
233Βουλὴ ὁλόκληρος, ναὶ ἢ ὄχι; διότι ἄλλως θ’ ἀπολήξωμεν εἰς
234συζήτησιν σκανδαλώδη. Καὶ λέγω εἰς τὸν κ. Ἰακωβάτον, ὅστις
235ἐπέταξε τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει νὰ φανῇ αὐθαίρετος, λέ-
236γω, ὅτι ὁ κ. Ἰακωβάτος εἶναι αὐτὸς, ὅστις ἐτάραξε τὴν τάξιν
237αὐθαιρέτως, διότι, ὅταν ἡ Βουλὴ τῷ λέγει, ἢ ὁρκίσου ἢ δήλω-
238σον ποίας θρησκείας εἶσαι, τί ἄλλο ζητεῖ; Ἐὰν δὲν ἀνήκῃ εἰς
239τὴν ὀρθόδοξον θρησκείαν, ἂς δηλώσῃ ποῦ ἀνήκει, καὶ ἂς δώσῃ
240τὸν ὅρκον κατ’ αὐτήν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει ν’
241ἀρχίσῃ τοιαύτην συζήτησιν, οὔτε δύναται. Πρόκειται λοιπὸν
242περὶ μιᾶς ἀπαντήσεως ν’ ἀποφανθῇ ὁ κ. Ἰακωβάτος, ναὶ ἢ ὄχι,
243δέχεσαι ἢ δὲν δέχεσαι;
244§81ΛΑΠΑΣ. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὁμιλήσῃ πρὶν
245ἢ ὁρκισθῇ.
246§82ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἡ Βουλὴ εἶπεν, ὅτι........
247§83ΛΑΠΑΣ. Ἐὰν δὲν ὁρκισθῇς, δὲν σοὶ δίδομεν τὸ δικαίωμα
248νὰ ὁμιλήσῃς (θόρυβος).
249§84ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, μὲ δύω λέξεις· δὲν πρόκειται περὶ θεω-
250ρήματός τινος, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς συζήτησιν διὰ ν’ ἀπο-
251δειχθῇ, πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀξιώματος, καθιερωθέντος ἐπὶ αἰῶ-
252νας αἰώνων. Δὲν συγχωρεῖται ἡ συζήτησις εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν
253θρησκείαν. Εἶναι ἀξίωμα· ὁρκίζεται ὁ χριστιανὸς ἐνώπιον τοῦ
254Εὐαγγελίου, ἐνώπιον ἑνὸς ἱερέως, ὅστις τὸν παρακολουθεῖ ἀπὸ
255τῆς στιγμῆς τῆς γεννήσεως, μέχρι τῆς θανῆς του, καὶ μέχρις
256αὐτοῦ τοῦ ἰκριώματος. Τί θέλετε; τί ζητεῖτε νὰ κάμωμεν ἐδῶ;
257θὰ φέρωμεν θρησκευτικὰ ζητήματα νὰ συζητήσωμεν; αὐτὰ εἶ-
258ναι ἀξιώματα. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Ἰακωβάτος
259εἶναι ὀρθόδοξος χριστιανὸς, καθὼς οἱ ἄλλοι; ἄλλως ἂς ὁμολο-
260γήσῃ ὅτι ἔχει ἄλλο θρήσκευμα, καὶ τότε ἂς ὁρκισθῇ κατὰ τὸ
261θρήσκευμά του.
262§85ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διϊσχυρίζομαι τὸ ἐναντίον, ἐπειδὴ δὲν
263θέλει νὰ ὁρκισθῇ, ὀφείλει ν’ ἀπολογηθῇ διατί δὲν ὁρκίζεται.
264§86ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ...... (θόρυβος).
265§87ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ, κ. πρόεδρε, ἐρωτήσατε τὴν
266Βουλήν.
267§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Ἰα-
268κωβάτος, πρὶν ἢ ὁρκισθῇ;
269§89ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
270§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται
271πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
272§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅταν ὁρκισθῇ, τότε ἂς ἔλθῃ νὰ ὁμιλήσῃ.
273§92ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐτελείωσε τὸ ζήτημα, κ. πρόεδρε.
274§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἐὰν ὁ Ἰακωβάτος μὲ τὸν συν-
275άδελφόν του, δὲν ὁρκισθῇ ἔχει δικαίωμα εἰσόδου;
276§94ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Θὰ ἀτιμασθῇ ἡ Βουλὴ ἐνώπιον ὅλου τοῦ κό-
277σμου, διότι ἐνδέχεται νὰ μὴ ἀναδεχθῶ τὰ καθήκοντά μου·
278ἀλλὰ εἶμαι βουλευτὴς, διὰ τὴν τιμήν σας τὸ λέγω τοῦτο.
279§95ΤΙΝΕΣ. Νὰ θεωρῆται ὡς ἀπών.
280§96ΛΑΠΑΣ. Μέχρις ὅτου δὲν ὁρκισθῇ, τὸν θεωροῦμεν ὡς ἀπόντα·
281ὅταν δὲ ὁρκισθῇ τὸν θεωροῦμεν ὡς συνάδελφόν μας βουλευτήν.
282Τώρα δὲν ἔχει δικαίωμα, οὔτε ψῆφον, οὔτε νὰ ὑπογράφῃ εἰς
283τὰς ἐκθέσεις, οὔτε νὰ ἀγορεύῃ.
284§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ἐὰν ὁ κ. Ἰακωβάτος δὲν
285ὁρκισθῇ, δὲν ἔχει οὔτε ψῆφον οὔτε εἰς τὸν κατάλογον θὰ ἀναγινώ-
286σκηται τὸ ὄνομά του.
287§98ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν μὲ ἐρωτήσατε, ἂν θέλω νὰ ὁρκισθῶ. Θέλω
288ἀλλὰ εἶμαι ἀλλόθρησκος. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ εἴπω ἄλλα, μὴ
289μὲ ἀναγκάσητε. (θόρυβος). Δὲν εἶμαι ὀρθόδοξος (λέγει πρὸς τὸν
290ἱερέα, ὅστις ἦτο ἕτοιμος νὰ τὸν ὁρκίσῃ) ἀφέντη μου, ἄμε στὸ
291καλό.
292§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις.
293§100ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶναι συνεδρίασις, Κ. πρόεδρε.
294§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.
295§102ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Λοιπὸν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.
296Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 Π. Μ.