1868.12.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

Τῆς 5 Δεκεμβρίου 1868.

(Πέμπτη).

(Ὥρα 1 Μ. Μ). Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ Βουλὴ εἶναι πλήρης, λάβετε τὰς θέσεις σας.

§2ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, κάμνω τὴν ἔνστασιν ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις· μόλις 15 εἶναι εἰς τὰ θρανία. Αὐτὸ φαίνεται.

§3Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔπειτα, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία, θὰ φανῇ ἐὰν ᾖναι ἀπαρτία.

§4ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα εἰς πᾶσαν ὥραν νὰ κάμω τὴν ἔνστασιν περὶ ἀπαρτίας ἢ μή. Τὴν κάμνω λοιπὸν τώρα καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Καθήσατε, κύριοι βουλευταί. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες 100, ἑπομένως ἡ Βουλὴ εἶναι πλήρης. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά.

§7ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. πρόεδρε, τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν χθὲς, πρέπει νὰ καταχωρισθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§8ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν τέσσαρες προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν· ἡ πρότασις περὶ μεταθέσεως τοῦ πρωτοδικείου Λευκάδος, ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπήν.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ῥοντήρη περὶ προσβολῆς τῶν βουλευτῶν, καὶ αὐτὴ, ἂν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπήν. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Παραμυθιώτου περὶ τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων τῶν εἰσερχομένων εἰς τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος, καὶ αὐτὴ θέλει σταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ κ. Βακαλοπούλου περὶ τῶν κληροδοτημάτων· αὐτὴ θέλει παραπεμφθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Παιδείας, ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§16ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§18ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον περὶ προτιμήσεως ἑνὸς νομοσχεδίου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς, κύριε βουλευτά. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐξωτερικῶν. Ἐνταῦθα γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον κεφάλαιον, ὡς ἕπεται.

§20ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει).

§21Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ περὶ τοῦ προξενείου Βιτωλίων, διότι μεταξὺ τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ἔχει καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ προξενείου Βιτωλίων. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο;

§22ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Μάλιστα.

§23Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὴν Βουλὴν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ προξενεῖον τῶν Βιτωλίων, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ ἡ οἰκονομικὴ στενοχωρία, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Ἑλλὰς, νὰ διατηρηθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον, διότι εἶναι ἐκ τῶν ἀναγκαιοτέρων μάλιστα προξενείων. Τὰ Βιτώλια εὑρισκόμενα εἰς τὸ κέντρον τῆς Μακεδονίας, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζετε, δύω προπαγάνται συναγωνίζονται ποία νὰ ἐπικρατήσῃ περισσότερον, καὶ ὁ ἑλληνισμὸς σχεδὸν καθίσταται ἀφανὴς ὡς ἐκ τῆς κακῆς ἐνεργείας ἢ τῆς κακῆς πολιτικῆς, μὲ τὴν ὁποίαν πολιτεύονται ὅλαι σχεδὸν αἱ κυβερνήσεις. Ὑπάρχει μεγίστη ἀνάγκη, κ. πρόεδρε, τῆς ὑπάρξεως τοῦ προξενείου τούτου, καὶ ὄχι μόνον λέγω τῆς ὑπάρξεως, ἀλλ’ ἀκόμη ἑνὸς προξενείου μὲ πρόξενον μισθοδοτούμενον μὲ ἔτι μεγαλείτερον μισθὸν, διότι ἀπὸ τὸ κέντρον τῆς Μακεδονίας κινδυνεύει ἐντελῶς νὰ ἐκλείψῃ ὁ ἑλληνισμός, ἀποῤῥοφώμενος ὑπὸ δύω ἄλλων στοιχείων, πρὸ πάντων τοῦ Σλαβικοῦ καὶ τῆς Δυτικῆς προπαγάνδας, ἡ ὁποία σπουδαίως ἐργάζεται ἐν Μακεδονίᾳ. Θεωρῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ προξενείου τῶν Βιτωλίων ὄχι μόνον δὲν εἶναι μέτρον οἰκονομικὸν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον προσβάλλει σπουδαίως τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ ὁποιασδήποτε ἄλλας οἰκονομίας θέλει, ἀλλὰ τὸ προξενεῖον τῶν Βιτωλίων νὰ τὸ διατηρήσῃ, καὶ ὄχι μόνον νὰ τὸ διατηρήσῃ ἀλλὰ καὶ νὰ τῷ παρέξῃ περισσότερον μισθὸν τοῦ ὅσου μέχρι σήμερον εἶχε, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέφερα.

§24ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κ. ὑπουργὲ, παρακαλῶ νὰ μᾶς δώσητε καὶ διὰ τὸ προξενεῖον Ἱεροσολύμων πληροφορίας. Ἐπειδὴ δύω δυνάμεις, ἡ Γαλλία καὶ Ῥωσσία, φιλονεικοῦν τόσον διὰ τὸν Ἅγιον Τάφον, σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἦτο κακὸν νὰ μὴ λείψῃ καὶ ὁ πρόξενός μας ἀπ’ ἐκεῖ.

§25ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ἐπεθύμουν ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὸν παρεκίνησαν νὰ προκαλέσῃ τὴν σύστασιν προξενείου ἐν Ῥουτσουκίῳ τῆς Βουλγαρίας.

§26ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Κύριοι βουλευταὶ, ἤκουσα τοὺς λόγους τῶν προαγορευσάντων κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶ, ἀγορεύσαντος ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς πιστώσεως τοῦ προξενείου Βιτωλίων, τοῦ κ. Κρεστενίτου ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς πιστώσεως τοῦ προξενείου Ἱεροσολύμων, τοῦ κ. Καραλιβάνου, ὁ ὁποῖος ἐρωτᾷ διατὶ συνεστήθη προξενεῖον εἰς τὸ Ῥουτσούκι. Ὅταν, κύριοι, ἤλθομεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φέρωμεν προϋπολογισμὸν μὲ ἐλαττώσεις, ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν ὁποῖαι ἐλαττώσεις ἠδύναντο νὰ γίνωσι μὲ ὀλιγωτέραν βλάβην τῆς ὑπηρεσίας. Ἐγὼ δὲν εἶμαι, κύριοι, ὑπὲρ τῶν ἐλαττώσεων τοῦ κλάδου αὐτοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ· ἐξ ἐναντίας, ἐὰν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἐμὲ, ὅπως τὸ εἶπον εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ἤθελον προσθέσει ἓν ἑκατομμύριον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐξωτερικῶν, διότι αἱ ἀνάγκαι καὶ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος ἀπαιτοῦν μεγάλην ἐνέργειαν ἐκ μέρους τοῦ ἐξωτερικοῦ κλάδου. Ἀλλ’ αὐτὰ ἐτέθησαν κατὰ μέρος τότε, καὶ ἔπρεπε νὰ φέρωμεν ἐλαττώσεις ἀφεύκτως, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν μόνον ποῖαι εἶναι αἱ ἐλαττώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ βλάψουν τὴν ὑπηρεσίαν. Ὡς πρὸς τοῦτο, κύριοι, δὲν ἐνεπιστεύθην εἰς μόνον τὰς ἰδικάς μου σκέψεις καὶ κρίσεις, ἂν καὶ ὑπηρετῶ 25 ἔτη εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον, ἀλλὰ συνεβουλεύθην καὶ ἄλλον πεπειραμένον ὑπάλληλον, ὑπηρετοῦντα πρὸ 20 ἐτῶν, τὸν γενικὸν γραμματέα τοῦ ὑπουργείου κ. Σπηλιωτάκην, τὸν ὁποῖον βεβαίως πολλοὶ γνωρίζουν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις κάμνω καθόσον ἀφορᾷ τὸ προξενεῖον Βιτωλίων· βεβαίως ἡ θέσις αὕτη εἶναι χρήσιμος, ἀλλ’ ἔχομεν προξενεῖα, προκειμένου περὶ συμφερόντων ἐν Μακεδονίᾳ, εἰς τὴν Θεσσαλίαν, εἰς τὴν Φιλιππούπολιν καὶ τὰς Σέῤῥας· ἔπρεπε δὲ νὰ ἐξετάσω ποῖον βλάπτει ὀλιγώτερον. Ἐνταῦθα ἔγεινεν ἀφαίρεσις μόνον πιστώσεως καὶ ὄχι κατάργησις· δὲν καταργοῦνται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ αἱ θέσεις, διὰ νόμου ἐσυστήθησαν καὶ καταργοῦνται διὰ νόμου· ἀφαιροῦνται μόνον αἱ πιστώσεις, δηλ. τὸ ἔτος 1869 δὲν πληρόνεται αὐτὴ ἡ ἐνέργεια, τὸ δὲ ἐρχόμενον ἔτος, ἅμα ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε τὸ μέτρον αὐτὸ, ἐκλείψῃ, ἐπανέρχεται ἡ θέσις.— Τώρα, ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ, εὐχαρίστως τὸ θέτω εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Σᾶς εἶπον, ὅτι μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης ἀνάγκης ἐπροτίμησα αὐτήν. Καθόσον ἀφορᾶ τὴν Ἱερουσαλὴμ, ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη προξενείου εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος, ἀλλ’ ὁ πρόξενος ἔγραψεν ἐπανειλημμένως, ὅτι διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ διατηρηθῇ ἀξιοπρεπῶς προξενεῖον εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος, ἀπαιτοῦνται 25 τοὐλάχιστον χιλιάδες δραχμῶν κατ’ ἔτος· διότι αἱ δαπάναι εἶναι μεγάλαι καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι πρόξενοι ἔχουν ἄλλος 25, ἄλλος 30, ἄλλος 40 χιλιάδας δραχμῶν. Ὁ ἴδιος λοιπὸν μοὶ ἔγραψεν ἰδιαιτέρως, ἢ φροντίσατε νὰ δοθῇ μία ἀνάλογος αὔξησις προσεγγίζουσα τὸ ποσὸν αὐτὸ, ἢ καλλίτερον ἀφαιρέσατέ το, διότι δὲν χρησιμεύει· ἑπομένως συμπεριελήφθη καὶ αὐτό. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Καραλιβάνου, λέγω ὅτι ἐννοεῖτε, κύριοι, καὶ ὅλοι αἰσθάνεσθε τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑλλὰς νὰ καλλιεργῇ σχέσεις μετὰ τῶν ὁμοφύλων αὐτῇ χριστιανικῶν λαῶν τῶν ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Περισσοτέρα ἀνάπτυξις εἶναι περιττὴ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ διὰ τὴν ἐνέργειαν, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπῃ κἀνεὶς, τὴν ὁποίαν ἡ κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ πρέπει νὰ κάμνῃ εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ μέρη· ὅπως συνεστήθη εἰς τὴν Σερβίαν, ὅπως συνεστήθη εἰς τὰς Ἡγεμονίας, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνεστήθη καὶ εἰς τὸ κέντρον τῆς Βουλγαρίας. Μοὶ φαίνεται, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀκούσῃ περισσότερα ἡ Βουλή. Διὰ ταῦτα ἐπιμένω εἰς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν παρεκτὸς, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ διατηρήσῃ αὐτὰ τὰ προξενεῖα, δὲν ἔχω κἀμμίαν δυσκολίαν.

§27ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, αἱ περιστάσεις καθ’ ἃς διατελοῦμεν εἶναι δύσκολοι καὶ μᾶς ἐπιβάλλουν σιωπὴν ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς Μακεδονίας, ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐνεργειῶν καὶ τῶν προπαγαντῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκστρατεύουν καὶ ἐργάζονται ἐκεῖ κατὰ τε τοῦ ἑλληνισμοῦ καὶ τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησίας. Εἰς τὴν Μακεδονίαν, κύριοι, ὅπως γνωρίζετε, τρεῖς ἐπικρατοῦσι φυλαὶ, ἢ τρεῖς ἐπικρατοῦσι γλῶσσαι, ἡ Ἑλληνικὴ, ἡ Βουλγαρικὴ καὶ ἡ Βλαχική. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅπου διατηρεῖται τὸ προξενεῖον, ἐκεῖ ἐπικρατοῦν στοιχεῖον εἶναι ὁ ἑλληνισμός· ἐκεῖ τῷ ὄντι ὑφίσταται καὶ ὑπάρχει μία προπαγάντα, ἐκεῖ ὅμως εἶναι ἐντόπιοι Ἕλληνες, ἔμποροι βαθύπλουτοι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ συνεισφέρουν ὅ,τι δύνανται ἵνα ἐξουδετερώσουν τὰς ἐνεργείας τῆς προπαγάντας αὐτῆς. Ἐκεῖ ὅπου ὑφίσταται ὁ μεγαλείτερος κίνδυνος κατὰ τῆς γλώσσης μας, εἶναι πρὸς τὰ βορεινὰ μέρη τῆς Μακεδονίας, πρὸς τὴν Στρεμνίτσαν, πρὸς τὰ Βιτώλια· ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ προπαγάντα ἡ λεγομένη Σλαβική. Δυστυχῶς δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται ν’ ἀναγνώσω ἐπιστολὰς ἐκεῖθεν, διὰ νὰ φρίξητε τί ἐργάζονται ἐκεῖ, ὄχι μόνον οἱ Σλάβοι. Μία μεγάλη δύναμις ἔλαβε νέους καὶ τοὺς ἀπέστειλεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἐκπαιδευθοῦν διὰ νὰ ἐπανέλθουν ἔπειτα καὶ χρησιμεύσουν εἰς τοὺς σκοπούς της, ἀπὸ δὲ τὴν Ῥουμουνίαν ἐλήφθησαν ὑπότροφοι διὰ νὰ σπουδάσουν καὶ χρησιμεύσουν, πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, εἰς τὰ Βιτώλια καὶ ἐκεῖνα τὰ μέρη. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν στενότατα τὴν κυβέρνησιν, ἰδίως διὰ τὰς περιστάσεις εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, ἰδίως διὰ τὴν ἀποστολὴν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε, διὰ τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀπέναντι τῶν ἔξω ὁμογενῶν, χωρὶς νὰ ἀναγνώσω ἐπιστολὰς ἐνώπιον ὑμῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς κάμουν τὴν ἀλγεινοτέραν ἐντύπωσιν, θὰ παρακαλέσω τὸν Κυβερνήτην καὶ ἰδίως τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε πρέσβυς ἐπὶ πολὺν καιρὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ γνωρίζει καλλίτερον ἐμοῦ καὶ παντὸς ἄλλου ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνάγκας, θὰ τὸν παρακαλέσω ἐν ὀνόματι τῆς ἰδέας, διὰ τὴν ὁποίαν σήμερον προμάχεται ἡ Ἑλλὰς, νὰ συναινέσῃ νὰ μὴ καταργηθῇ τὸ Προξενεῖον αὐτό.

§28ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. «Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ κράτους ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν καὶ συζητήσασα τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑπουργείου διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος 1869, οὐδεμίαν μὲν ἔχει νὰ φέρῃ παρατήρησιν ἐπὶ τῶν κεφαλαίων 1, 2, 4 καὶ 6 καὶ τῶν σχετικῶν ἄρθρων αὐτῶν, ὡς ἀποχρώντως δικαιολογημένων, διεφώνησε δὲ ὡς πρὸς τὸ κεφ. 3, ἄρθρον 1, ἀριθ. 19 καὶ 20, καὶ τὸ κεφ. 7, ἤτοι ὡς πρὸς τὴν δαπάνην τῆς συστάσεως γενικῶν προξενείων ἐν Βελιγραδίῳ τῆς Σερβίας καὶ ἐν Ῥουτσουκίῳ τῆς Βουλγαρίας καὶ ὡς πρὸς τὴν δαπάνην τῶν ἐκτάκτων ἀποστολῶν (πρεσβειῶν). Ἐπὶ τῶν πιστώσεων τούτων τινὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπρότειναν νὰ διαγραφῶσιν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν ἀμφότεραι αἱ εἰρημέναι δαπάναι, διότι ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰ δύω νέα προξενεῖα, ταῦτα οὐδένα ἔκτακτον καὶ σπουδαῖον λόγον ὑπὲρ ἑαυτῶν συστάσεως ἔχουσιν· ἤθελε μάλιστα θεωρηθῇ ἄδικον νὰ παραγκωνισθῶσι θέσεις πλησιέστεραι καὶ γειτονικαί, ὡς τὰ Βιτώλια καὶ ἡ Παλαιστίνη, ὧν τὰ προξενεῖα καταργοῦνται κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, διὰ νὰ συστηθῶσι τὰ μεμακρυσμένα ἐκεῖνα προξενεῖα».

§30ΚΩΝ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ διῃρέθη εἰς δύω γνώμας ἐπὶ τοῦ μέρους τούτου. Ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας παρεδέχθη ὡς πολὺ ἀναγκαίαν τὴν δαπάνην τῆς συστάσεως δύω προξενείων, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει καὶ νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀπέδωκε δὲ εἰς σκέψεις οἰκονομίας τὴν ἀφαίρεσιν τῆς πιστώσεως διὰ τὰ δύω προξενεῖα τῶν Βιτωλίων καὶ τῆς Παλαιστίνης, χωρὶς ν’ ἀρνῆται ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καλὸν διὰ τὰ συμφέροντα τῆς ἐπικρατείας πανταχοῦ νὰ ὑπάρχουν προξενεῖα καὶ ὁ κλάδος αὐτὸς νὰ δυνηθῇ νὰ φθάσῃ εἰς ἀκμαίαν κατάστασιν, ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἀποστολῆς του. Δὲν πιστεύω, ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ ἔντιμοι συνάδελφοί μου ἐπιμένουν νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ κονδύλιον τῆς πιστώσεως διὰ τὸ προξενεῖον Βιτωλίων, ἀφοῦ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει νὰ ἐναντιωθῇ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐπαναλαμβάνω, λόγοι οἰκονομικοὶ ὑπηγόρευσαν τὸ μέτρον, διότι ἐθεωρήθη ὡς μὴ φέρον μεγάλην βλάβην. Ἐπομένως, ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ, δὲν ἐναντιοῦμαι. Ὡς πρὸς τὸ προξενεῖον Ῥουτσουκίου δὲν εἶναι βεβαίως ἀνάγκη νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐξηγήσεις πληρεστέρας, καὶ δὲν συμφέρουν μάλιστα εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις αἱ τοιαῦται ἐξηγήσεις, ἵνα καταδειχθῇ πόσον ἀναγκαία εἶναι ἡ σύστασις τοῦ προξενείου εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα· τοῦτο εἶναι ἀναντίῤῥητον καὶ ἀπὸ πολλῶν χρόνων. Ἦλθον ἐκεῖθεν ὁμογενεῖς ἐνταῦθα, ὡς καὶ ἐκ Φιλιππουπόλεως, περὶ ἧς ἔκαμον ἄλλοι λόγον, οἵτινες ἐσύστησαν εἰς τὸ Ἀρσάκειον τὰς θυγατέρας των ἵνα ἐκπαιδευθῶσιν, ὅπως μετὰ ταῦτα μεταδώσωσιν εἰς τὸ ἐκεῖ γυναικεῖον φῦλον τὰ φῶτα καὶ τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Δὲν ὑπάρχει ἑπομένως κανεὶς λόγος νὰ ἐπιμένωμεν εἰς τὴν μὴ προσθήκην τῆς συστάσεως διὰ τὸ Προξενεῖον τοῦ Ῥουτσουκίου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις νὰ προστεθῇ ἡ δαπάνη διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ Προξενείου Βιτωλίων.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται ἡ δαπάνη διὰ τὸ προξενεῖον Ῥουτσουκίου.

§34ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§35ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ προτείνῃ αὔξησιν ἐξόδων.... (θόρυβος).

§36ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ προξενεῖον τῆς Παλαιστίνης σᾶς λέγω, ὅτι ὅταν ἐν τῇ Συρίᾳ ἐγένοντο ἀκαταστασίαι, ἡ Ἑλλὰς περιεποιήθη τὰ τέκνα τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων (θόρυβος). Γνωρίζετε ποία σχέσις ὑπῆρξε μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν πατριαρχῶν Παλαιστίνης καὶ Ἀντιοχείας. Ὅλα τὰ ἔθνη ἐκεῖ ἀποβλέπουν νὰ ἔχουν τὰς σχέσεις ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ὁ Τάφος τοῦ Σωτῆρός μας. Δὲν εἶναι μεγάλη θυσία, εἶναι θυσία μικρὰ εἰς τὸ νὰ διατηρῶμεν καὶ ἡμεῖς ἐκεῖ ἓν προξενεῖον, ὅπερ νὰ βλέπῃ ἐκ τοῦ πλησίον ὅπου διαπληκτίζονται τὰ ἄλλα ἔθνη πῶς νὰ κατασκευάσωσι τὸν Τροῦλον τῆς ἐκκλησίας. Ὁ πατριάρχης ἐκεῖ εἶναι Σάμιος, πρέπει μετ’ αὐτοῦ νὰ ἔχωμεν σχέσεις. Ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ· δὲν εἶναι τόσον μεγάλη θυσία νὰ ἐξοδεύσωμεν κάτι τι ἵνα ὑπάρχῃ ἓν προξενεῖον εἰς τὸν τόπον, ἀφ’ ὅπου παράγεται ἡ θρησκεία μας.

§37ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καλὸν ἦτο νὰ εἴχαμεν προξενεῖα παντοῦ, εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Κανεὶς δὲν ἀρνεῖται ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι καλλίτερον ἀπὸ τὸ καλόν. Ἠκούσατε ὅμως, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἀπαιτοῦνται 30 χιλιάδες δραχμῶν ἵνα συντηρηθῇ, διότι μὲ τὴν ὑπάρχουσαν δαπάνην δὲν συντηρεῖται.

§38ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἂς μείνῃ τοὐλάχιστον ἡ περυσινὴ πίστωσις (θόρυβος).

§39ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἂς μείνῃ ἡ πίστωσις τῶν 8 χιλιάδων δραχ. Ὅπου εἶναι τὰ 99 ἂς ᾖναι καὶ τὰ 100, ἵνα μὴ φανῇ ὅτι ἐκεῖ, ὅπου διὰ μίαν σπιθαμὴν γῆς τῶν ἱερῶν παραδόσεών μας προεκλήθησαν διεθνεῖς πόλεμοι, ἡμεῖς δὲν χορηγοῦμεν οὔτε ἕνα ἀντιπρόσωπον. Ὅσον διὰ τὴν κατάθλιψιν, ἣν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ζέρβας, τῷ παρατηρῶ ὅτι καὶ ὁ τῶν Βιτωλίων καὶ ὁ τῆς Παλαιστίνης κάθε ἄλλο παρὰ καταθλίψεις ἔχουν νὰ κάμουν (θόρυβος).

§40ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ κάμω λόγον περὶ τῶν προξενείων. Ἐγὼ προτείνω νὰ καταργηθῶσιν ὅλα τὰ προξενεῖα, καὶ ὁ λόγος εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουσι πρόξενοι ὅπως ἡ τιμὴ τοῦ ἔθνους καὶ τὸ συμφέρον ἀπαιτεῖ. Κανεὶς πρόξενος δὲν εἶναι κατηρτισμένος, κανεὶς δὲν ἔχει τὰ προσόντα, ὅλοι εἶναι ἀνίκανοι, ὅλοι εἶναι μηδέν. Ἀναθέσατε τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἄλλους. Ὑπάρχουν ὁμογενεῖς βαθύπλουτοι, οἱ ὁποῖοι καὶ τὸ ἔθνος θὰ τιμήσουν καὶ τὰ συμφέροντά μας θὰ προστατεύσουν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν ὡς πρόξενοι. Ὅλοι ὅσοι ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὰ προξενεῖα εἶναι ἄνθρωποι ψευδεῖς καὶ προσάπτουν μῶμον εἰς τὴν Πατρίδα.

§41ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς ἐξωτερ). Εἶναι ἀξιόλογοι πολῖται καὶ ἱκανώτατοι ἄνθρωποι.

§42ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ προξενεῖον τῆς Ἱερουσαλὴμ εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν πολλὰ συμφέροντα, καὶ ἑπομένως ἐκεῖ δὲν ὑπάρχουσι πολλοὶ ὑπήκοοι ἵνα τοὺς καταθλίψουν, οὔτε κἀμμίαν ζημίαν ἐθνικὴν νὰ φέρουν. Τὸ αὐτὸ λέγω καὶ διὰ τὸ τῶν Βιτωλίων. Εἴς τινα μέρη μόνον παράλια συμβαίνουν τινὲς καταθλίψεις καὶ παράπονα ἐκ μέρους τῶν προξένων, γενικῶς ὅμως ὅστις θέλει νὰ κατακρίνῃ τὸν προξενικὸν κλάδον, εἶναι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν σχέσεων καὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ προξενικοῦ κλάδου.

§43Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὰς ἐκφράσεις, τὰς ὁποίας ἐξέφερεν ὁ κ. Ζέρβας ἀπὸ τοῦ βήματος καθ’ ὁλοκλήρου κλάδου δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ κ. Ζέρβας πρὸ χρόνων πολλῶν καὶ ἄλλοτε ἐξέφερεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς βουλευτὴς γενικὴν κατηγορίαν καθ’ ὅλων τῶν προξένων καὶ τοὺς ὠνόμασε λῃστάς, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα καὶ τοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἀξίζει ἀπαντήσεως τοιαύτη κατηγορία. Ἔκτοτε, κύριοι, τὸ προσωπικὸν τῶν προξενείων εἰκοσάκις μετεβλήθη καὶ αἰωνίως ἐξακολουθεῖ νὰ φωνάζῃ, οἱ πρόξενοι εἶναι ἀνίκανοι, οἱ πρόξενοι εἶναι κλέπται! Ποῦ νὰ εὕρωμεν τοὺς ἄλλους; μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων τοὺς λαμβάνομεν. Δὲν πρέπει οὕτω πως νὰ προσβάλλετε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ἐκ τῶν ὁποίων ἕκαστος δύναται νὰ ἦναι καλλίτερος καὶ ἀπὸ ἐμὲ καὶ ἀπὸ ὑμᾶς.

§44ΖΕΡΒΑΣ. Θ’ ἀπαντήσω.... ὁ κύριος ὑπουργὸς (θόρυβος).... ἡ ἀλήθεια εἶναι φανερά· ποτὲ δὲν ἐξελέχθησαν ἱκανοὶ καὶ τίμιοι πρόξενοι.... (θόρυβος ἀποδοκιμασίας)....

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς διατηρήσεως τοῦ προξενείου Παλαιστίνης. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ διατηρηθῇ καὶ νὰ προστεθῇ δαπάνη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὸ προξενεῖον Παλαιστίνης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. «Ἄρθρον 2. Γραφικὰ ἔξοδα........ 18,400»

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἑπόμενα κεφάλαια καὶ ἄρθρα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. «Ἄρθρον 3. Ἔξοδα δι’ ἐπιθεωρήσεις....... «Κεφ. 4. Ἔξοδα μεταβλητέα. «Ἄρθρον 1. Ἔξοδα ἀπρόβλεπτα.... 20,000» «Κεφ. 5. Ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων...» «Κεφ. 6. Ἐκτέλεσις συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου.......... 2,824»

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 7. Ἀποστολαὶ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν...... 236,000»

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§49ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ καὶ πέρυσιν ὡμίλησα· διὰ τὰς παρούσας περιστάσεις πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ποσὸν, ἅμα ὅμως παρέλθωσιν, εἶναι πτωχαλαζονεία δι’ ἡμᾶς νὰ διατηρῶμεν καὶ νὰ ἐξοδεύωμεν τοῦ κακοῦ εἰς τοιαύτας ἀποστολάς.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. (Ἀναγινώσκεται.) «ὡς πρὸς δὲ τὸ ἔξοδον τῶν ἐκτάκτων πρεσβειῶν τῷ ὄντι ἐλέχθησαν πολλὰ κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ἀντὶ νὰ παρουσιασθῶσι λόγοι δικαιολογοῦντες τὴν κατάργησιν τῆς δαπάνης ταύτης τοὐναντίον οἱ ὑπὲρ αὐτῆς συντρέχοντες λόγοι ἐξακολουθοῦν ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἐνισχυόμενοι· ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει καὶ διὰ τὰς δύω πιστώσεις. Ἐννοεῖται δὲ ὅτι ὡς πρὸς τὰ δύω νέα γενικὰ προξενεῖα τότε θέλει πραγματοποιηθῆ ἡ πίστωσις, ὅταν ἐπιψηφισθῇ τὸ περὶ αὐτῶν ἐν τῇ Βουλῇ ὑποβληθὲν ἀπὸ τῆς παρελθούσης συνόδου νομοσχέδιον.»

§51ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Περὶ τούτου ἄλλοτε ἐλάλησα πολλὰ καὶ θεωρῶ σήμερον περιττὸν ἐκ νέου νὰ κάμω λόγον.

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 8. Ἔξοδα διαγεγραμμένων χρήσεων· δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτὸ κανὲν ποσόν. —Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παρεδέχθη τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ παραδέχεται τὴν πίστωσιν διὰ τὸ ἐν Ῥουτσουκίῳ προξενεῖον ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη ἄλλοτε εἰς δύω συζητήσεις, μένει ἡ τρίτη.

§54ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι σημειωμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§55ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Πρόκειται περὶ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως· δυνάμει αὐτοῦ ἦλθε καὶ ἡ πίστωσις, τὴν ὁποίαν ἐπεψηφίσατε πρὸ ὀλίγου· ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ ἡ πίστωσις εἰς μάτην ἐδόθη.

§56ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ψηφίζεται ἤδη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1869, εἴμεθα ὅμως εἰσέτι εἰς τὸ 1868, ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δύναται νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τάξιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§57Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι τρίτη συζήτησις καὶ συνοδεύεται τὸ νομοσχέδιον μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§58ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τεθῇ λοιπὸν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. «Προσωπικὸν ὑπουργείου.» Ἐνταῦθα ἔχει παρατηρήσεις ἡ ἐπιτροπή.

§60ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει. «Ἐπὶ τοῦ κεφ. 1, ἄρθρ. 1 ἐγένετο πρότασις ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ δαπάνη τοῦ τμηματάρχου βʹ. τάξεως ἐκ δραχ. 3,840, ὄντος ἐπαρκοῦς τοῦ ὑπολοίπου προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου πρὸς διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας, ἀπόκειται δὲ εἰς τὸν ὑπουργὸν ν’ ἀφήσῃ κενὴν τὴν θέσιν τοῦ γενικοῦ γραμματέως, ἐὰν ἐγκρίνῃ τοῦτο συμφερώτερον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Μετά τινας δὲ περὶ τούτου παραστάσεις ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέῤῥιψε κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν πρότασιν ταύτην.»

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ μειονοψηφία δὲν παραδέχεται. Θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν.

§62ΔΑΓΡΕΣ. Ἀπωτέρα γνώμη εἶναι ἡ τῆς μειονοψηφίας.

§63Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία διεξῆλθε τὸν προϋπολογισμόν, παρεδέχθη τὴν ἐγγραφὴν αὐτήν· ὑπῆρξαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ μέλη μειονοψηφοῦντα. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ ποῦ στηρίζονται οἱ προτείνοντες, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη τῆς μειονοψηφίας. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς πλειονοψηφίας δύναται νὰ ἐγερθῇ ἀντίῤῥησις, τὸ ἐννοῶ.

§64ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς, νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις τῆς μειονοψηφίας.

§65ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὰς σοφὰς γνώσεις τοῦ προλαλήσαντος, θὰ τὸν παρακαλέσω ὅμως νὰ παραδεχθῇ ὅτι εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐργασίας ἔχω περισσοτέραν πεῖραν αὐτοῦ. Ὑπάρχει κανονισμός, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ ἀπωτέρα πρότασις πάντοτε προτάσσεται, καὶ διὰ τοῦτο λέγω εἰς τὸν προλαλήσαντα, ὅτι γνωρίζω τί λέγω καὶ ἠξεύρω τί ὑποστηρίζω, καὶ ἐν γνώσει καὶ ἐν πεποιθήσει ὑποστηρίζω ὅ,τι λέγω.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀφαιρέσεως ἑνὸς τμηματάρχου ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§67Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἡ θέσις τοῦ τμηματάρχου εἶναι ἀναγκαία εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχει πολλὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ κανονισθῇ καὶ τακτοποιηθῇ, διότι πολλαὶ ἐργασίαι μένουσι καὶ ὀπισθοδρομοῦσιν ἕνεκεν ἐλλείψεως προσωπικοῦ. Εἷς τμηματάρχης εἰς τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ προσετέθη διὰ νόμου, διότι ἐθεωρεῖτο ἀναγκαῖος καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ πίστωσις δι’ ἕνα τμηματάρχην τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. «Ἄρθρον 2. Προσωπικὸν Ἀρείου Πάγου. 60,264.»

§69ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν Ἐφετείων. 213,552.»

§71ΚΩΝΣΤ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν δαπάνην τῶν κλητήρων· ἂν θέλετε νὰ τοὺς ἀναπληρώσητε μὲ τοὺς κοινούς, μὲ τοὺς μὴ μονίμους, θέλετε βλάψει τὴν ὑπηρεσίαν, πρὸ πάντων μάλιστα διὰ τὸ Ἐφετεῖον τῶν Ἀθηνῶν. Πῶς θέλετε εἷς κλητὴρ νὰ μένῃ εἰς τὸ ἀκροατήριον, νὰ προσφέρῃ τὴν ὑπηρεσίαν του καὶ νὰ μὴ πληρόνηται; καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἑτέραν ἐργασίαν. Λέγω λοιπόν, ὅτι διὰ τὸ Ἐφετεῖον τῶν Ἀθηνῶν πρέπει νὰ μείνῃ ὁ μισθὸς τοῦ κλητῆρος ἀνέπαφος.

§72Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, ἂν ληφθῇ τοιοῦτον μέτρον, θὰ ληφθῇ δι’ ὅλα τὰ Ἐφετεῖα. Τὸ ὑπουργεῖον ὁρμώμενον ἀπὸ τῆς ἰδέας τῆς ἐλαττώσεως τῶν δαπανῶν ἐφ’ ὅσον ἦτον δυνατὸν ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας, ἔκρινε δέον νὰ ἀφαιρέσῃ καὶ τὸ ποσὸν 6 χιλιάδων, νομίζω, ὡς ἔγγιστα δραχ. διδομένων δι’ ἀντιμισθίαν κλητήρων παρὰ τῷ προέδρῳ τῶν ἐφετῶν καὶ τοῖς εἰσαγγελεῦσιν. Εἶπόν τινες, ὅτι εἶναι ἀνάγκη περὶ τῆς διαρκοῦς μονιμότητος τῶν κλητήρων πρὸς φύλαξιν τῶν καταστημάτων τῶν ὑπουργείων. Νομίζω ὅτι ἕκαστος τῶν κλητήρων δύναται ν’ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἀφοῦ ἐντὸς τῶν καταστημάτων κάθηνται καὶ τοῖς παραχωροῦνται τὰ δωμάτια πρὸς ἐνοίκησιν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν τακτικὴν ὑπηρεσίαν, ὁ ὀργανισμὸς τῶν δικαστηρίων προέβλεψεν ἐν ἄρθρῳ 155. Τὴν ἐντὸς τοῦ γραφείου ὑπηρεσίαν ἀναπληροῦσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάθηνται μέσα καὶ οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται τὸ ἐνοίκιον. Ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει.

§73ΚΩΝΣΤ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ ἀναπλήρωσις δὲν δύναται νὰ γίνῃ, καὶ διὰ τοῦτο τὸ πρωτοδικεῖον κατὰ συνεδρίασιν καταδικάζει τοὺς κλητῆρας, διότι παραλείπουν τὰ καθήκοντά των. Ἡμεῖς, κύριοι, εἰς τὸ Ναύπλιον, οἱ δικηγόροι, συνεισφέρομεν ἐξ ἰδίων ἵνα διατηρῶμεν ἕνα κλητῆρα.

§74ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ᾖναι καιρὸς νὰ λαλήσῃ τις περὶ τοῦ κλάδου τῆς δικαιοσύνης καὶ ἂν ἐγὼ ἦμαι ὁ ἁρμόδιος. Ἐπίστευον, ὅτι ἄλλοι ἁρμόδιοι, νομικώτεροι ἐμοῦ, ἤθελον ὑψώσει φωνὴν καὶ ἤθελον ὁμιλήσει περὶ τῆς καταστάσεως τῶν δικαστηρίων, καὶ πέποιθα ὅτι ἤθελον ὑποστηρίξει ὡς πρὸς τὸν κλάδον αὐτὸν τὸ ἐναντίον παρ’ ὅ,τι ὑπεστήριξαν εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους. Εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους ἦτο δυνατὸν καὶ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν οἰκονομίαι, εἰς τὸν κλάδον ὅμως τῆς δικαιοσύνης δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ κἀμμία. Ἡ κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Δυστυχῶς ὅμως σήμερον οὔτε ὁ καιρὸς μᾶς τὸ ἐπιτρέπει, οὔτε ἥσυχον τὸν νοῦν ἔχομεν ἵνα σκεφθῶμεν σπουδαίως ἐπὶ τοῦ κλάδου αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ἡ κοινωνία, διότι δὲν γνωρίζω ἂν δύναται νὰ ὑπάρξῃ κοινωνία ἄνευ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Ἓν μόνον πρᾶγμα ἐνθυμίζω, καὶ τὸ καθιστῶ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἓν ἐφετεῖον, τὸ σπουδαιότερον, τὸ μεγαλείτερον ἐφετεῖον, σήμερον δὲν γνωρίζω ἂν δύναται νὰ ἐργασθῇ ὕστερο ἀπὸ τὴν τολμηρὰν ἐγχείρισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἔῤῥιψεν εἰς τὰς ὁδοὺς 4 ἢ 5 ἐφέτας. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς ποιότητός τινος· γνωρίζω καὶ λέγω, ὅτι εἶναι ἠδικημένοι καὶ ὤφειλε νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ ἐφετεῖον Ναυπλίας εἶναι τόσον ὀπίσω, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ οὔτε ἐπὶ τῶν κατεπειγουσῶν ὑποθέσεων. Ταῦτα εἶπον, ἵνα τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ σκεφθῇ ὁπωσδήποτε ἄλλως.

§75ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ὁ καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ ἐπαναφέρωμεν διορθώσεις ἐπὶ τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. Πρόκειται σήμερον μόνον περὶ τῆς δαπάνης τῶν κλητήρων τοῦ Ἐφετείου. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει, ὅτι εἰς τὸ Ἐφετεῖον δικάζονται αἱ σπουδαιότεραι ὑποθέσεις, καὶ ἑπομένως εἶναι γνωστὸν εἰς ἕκαστον, ὅτι δι’ αὐτὰς τὰς δικογραφίας πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ τὰς φέρῃ ἀπὸ τὸν ἕνα δικαστὴν εἰς τὸν ἄλλον, ἀπὸ τοὺς δικαστὰς εἰς τὸν εἰσηγητὴν, ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα εἰς τὸν πρόεδρον. Ἑπομένως ἡ ὑπηρεσία τῶν κλητήρων αὐτῶν εἶναι ἀναγκαία. Τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ ἐκτελῶσιν οἱ μὴ μόνιμοι, ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δηλ. εἶναι ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων. Ἀλλ’ ἂς μοι ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὀργανισμὸς ὅταν ἔγεινεν, οἱ κλητῆρες οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ δικαστήριον τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἦσαν παρὰ δέκα, ἐνῷ σήμερον εἶναι ἑκατὸν καὶ δὲν δύνανται νὰ ζήσουν καὶ δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν δωρεάν. Τότε εἷς κλητὴρ ἀπελάμβανεν ἑκατὸν δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἐνῷ σήμερον δὲν ἀπολαμβάνει· ὁ πρόεδρος δὲ τοῦ δικαστηρίου δὲν δύναται νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἑτέρους ἀνθρώπους. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ πρόεδρος τῶν ἐφετῶν εἰς ἓν ἔγγραφόν του. «Κατ’ ἐμὲ ἡ ζημία αὐτὴ εἶναι, λέγει, κάμποσα....»

§76Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἀπήντησεν ὁ ὑπουργός; Ἔπρεπε νὰ σᾶς δώσῃ καὶ τὴν ἀπάντησιν.

§77ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι αὐτὴ ἡ θέσις εἶναι ἀναγκαιοτάτη, διότι ὑπάρχουν ὑποθέσεις πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν, 50 χιλ., 25 χιλ. καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐμπιστευθῶμεν αὐτὰς εἰς ἕνα κλητῆρα, ὅστις θὰ μένῃ τὴν ἡμέραν μίαν φορὰν εἰς τὸ ἀκροατήριον. Ἐκτὸς δὲ τούτου δὲν βλέπω τὴν μεγάλην ζημίαν εἰς τὸ δημόσιον, ἐὰν πληρωθῶσιν αἱ δραχμαὶ αὐταὶ, τὰς ὁποίας λέγω ὅτι ἐξαιρετικῶς ὁ ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ παραδεχθῇ.

§78Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρέπει νὰ ἐκτιμήσῃ ἂν θέλῃ νὰ παραδεχθῇ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἢ ὄχι· λέγω μόλα ταῦτα, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ παραδεχθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ, τότε ὀφείλει νὰ ἀποφασίσῃ νὰ λάβῃ τὴν αὐτὴν πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐφετείων, διότι ἐξαιρέσεις δὲν πρέπει νὰ γίνωνται. Λέγω λοιπὸν ἀπαντῶν εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ ἔντιμος βουλευτής, ὅτι πραγματικῶς αὐτὸ εἶναι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ἔντιμος εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν, ἀλλὰ συγχρόνως τῷ παρετήρησα πῶς δύναται νὰ γίνῃ καὶ τὶ δύναται νὰ μεταχειρισθῇ, ὥστε νὰ λείψουν αὗται αἱ δυσχέρειαι καὶ ὑπόνοιαι περὶ ὑπεξαιρέσεως τῶν ἐγγράφων. Εἶπον, ὅτι, ὅταν παραδίδωνται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον εἰς τοὺς δικαστὰς τὰ ἔγγραφα, νὰ δίδωνται δι’ ἀποδείξεως ἐπὶ τοῦ καταλόγου καὶ νὰ μὴ ἐμπιστεύωνται εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τῶν κλητήρων, ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν ὦσι, διότι ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, πρέπει νὰ συνοδεύωνται καὶ μὲ κατάλογον καὶ νὰ δίδωνται καὶ ἀποδείξεις παραλαβῆς καὶ παραδοχῆς, καὶ ὄχι νὰ ἐμπιστεύωνται εἰς ἕνα ἁπλούστατον κλητῆρα, διότι ἔγειναν πολλὰ κακά. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ἀντικείμενον, σᾶς εἶπον καθαρὰ τὴν γνώμην μου καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ἐπαναλάβω.

§79ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ νὰ δίδωνται τὰ δικόγραφα μὲ τὸν κατάλογον ἐπὶ ἀποδείξει, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, διότι τότε πρέπει νὰ αὐξηθῇ ἡ ἐπαγρύπνησις τῶν γραμματέων καὶ ὑπογραμματέων. Εἰς τὸ δικαστήριον τῶν ἐφετῶν δὲν ὑπεξῃρέθη οὐδὲν ἔγγραφον, διότι ὑπῆρξε τάξις, ἐνῷ εἰς ὅλα τ’ ἄλλα γραφεῖα ὑπεξῃρέθησαν ὄχι δικόγραφα, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἔγγραφα· ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ παρέξῃ αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν, ἂς τὸ κάμῃ.

§80ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς, καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ὀφείλουν νὰ λάβουν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν πρέπει νὰ αὐξάνουν τὰς δαπάνας, ἀλλὰ εἷς τῶν κυρίων ὑπουργῶν, καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ὑποτίθεται ὅτι ἀπολαμβάνουν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο ἔχουν ἓν σύστημα καὶ αὐτὸ εἰσάγεται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰσήγαγον οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἕνα προϋπολογισμὸν ἀφοῦ τὸν ἐσκέφθησαν; Τότε δὲν πρέπει νὰ ἐνδίδωσιν εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν βουλευτῶν. Ὅταν ὁ κύριος ὑπουργὸς λέγῃ ὅπως καὶ ὁ προλαλήσας καὶ ὁ πρὸ μικροῦ καταβὰς τὸ βῆμα «κύριοι βουλευταὶ, αὐτὸ νομίζω ἐγὼ καλὸν καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ ὡς κυρία κτλ.» τότε προϋπολογισμὸν δὲν ἔχομεν. Ἂς μὴ λησμονήσωμεν ὅτι ἀντιπροσωπεύομεν τὰ συμφέροντα ὅλου τοῦ ἔθνους, ἀλλὰ μολαταῦτα ὁ βουλευτὴς δὲν ἐνδιαφέρεται παρὰ διὰ τὰ συμφέροντα τῆς ἰδιαιτέρας του ἐπαρχίας (Θόρυβος). Ἀφήσατε τὰς θεωρητικὰς σκέψεις καὶ ἔλθετε εἰς τὰ πράγματα καὶ θέλετε ἰδῇ ὅτι ἕκαστος διὰ τὴν ἐπαρχίαν του φροντίζει. Δὲν ἀδικῶ κἀνένα, ὅτι παραμελεῖ τὰ γενικὰ συμφέροντα· ἀλλὰ προκειμένου περὶ δικαστηρίου τῆς ἐπαρχίας του, σχολείου καὶ ἄλλου τινὸς τοιούτου, βεβαίως ὁ βουλευτὴς δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ μέσα. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν ἄλλο σύστημα, καὶ ὄχι νὰ ἔρχωνται οἱ κύριοι ὑπουργοὶ νὰ λέγουν, ὅτι τὸ ἀφίνομεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Δὲν εἶναι συγχωρημένον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προτείνῃ αὔξησιν δαπάνης.

§81ΤΙΝΕΣ. Λάθος ἔχετε.

§82ΔΑΓΡΕΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἂν ἀφεθῶμεν ἐλεύθεροι, θὰ ἴδητε νὰ κάμωμεν εἰς κάθε τόπον ἐφετεῖον, πρωτοδικεῖον κτλ.

§83Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως δαπάνης, καὶ αὐταὶ αἱ θεωρίαι, τὰς ὁποίας εἴπατε, εἶναι ὅλως περιτταί.

§84Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, παραδέχομαι τὰς 600 δραχ. διὰ τὸ Ἐφετεῖον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰς 360 δραχ. διὰ τὰ λοιπὰ Ἐφετεῖα τοῦ κράτους, ὅπως ἦτον καὶ πέρυσι. Νὰ προστεθῇ λοιπὸν ἡ δαπάνη τῶν 600 δραχ. διὰ τὸν κλητῆρα τοῦ ἐφετείου Ἀθηνῶν καὶ 360 τῶν λοιπῶν ἐφετείων, ὡς ἦτον καὶ πέρυσι.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη.

§88ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κατ’ ἐμὲ, νέα δαπάνη εἶναι καὶ νέος φόρος, καὶ οἱ φόροι τοῦ κράτους εἶναι βαρεῖς καὶ νέους φόρους ὁ λαὸς δὲν δέχεται. Ἤκουσα τὸ ἔγγραφον, ὅτι γίνεται ἀταξία, ἀλλ’ αὕτη δὲν προέρχεται ἀπὸ ἄλλο τίποτε εἰμὴ ὅτι δὲν ἐκτελοῦνται οἱ νόμοι. Διὰ τὰ ἔγγραφα τῶν πρωτοδικῶν ἔχει τὴν εὐθύνην ὁ γραμματεύς. Αἱ διασαφήσεις ἔπρεπε νὰ γίνωνται εἰς τὰ δικαστήρια, διότι ἄλλως οἱ κλητῆρες ἔπρεπε νὰ ᾖναι 300. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ εἰσάξωμεν ἓν νέον μέτρον εἰς τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ νὰ γίνουν 4 κλητῆρες τώρα, οἱ ὁποῖοι ἐντὸς πέντε ἐτῶν θὰ γίνουν 24, ἀντὶ λοιπὸν τούτων καλλίτερον εἶναι νὰ θέλωμεν νὰ ἐμμείνῃ ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε καὶ νὰ κάμνῃ τὴν χρῆσιν ὁ κλητὴρ καὶ ὁ πρόεδρος. Μὴ νομίσετε ὅτι 600 δραχ. εἶναι πολλαὶ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ γίνῃ μόνον δι’ ἐφέτος. Ἐκτὸς δὲ τούτων εἶναι καὶ τόσα ἄλλα Ἐφετεῖα. Τί εἶναι αὐτά; θέλετε διὰ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς τῶν δαπανῶν νὰ ἐπέλθῃ καὶ αὔξησις τῶν φόρων; Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προκαλέσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§90ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§91ΕΤΕΡΟΙ. Ὑπάρχει.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ ἡ δαπάνη τῶν κλητήρων τῶν Ἐφετείων νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§93ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 4. πρωτοδικείων 589,143 δραχ.»

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, κύριοι. Ἀναγινώσκεται. «Ἐπὶ τοῦ ἰδίου κεφ. ἄρθ. 4 «Πρωτοδικεῖα» ἓν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὑπεστήριξε συντόνως τὴν προσθήκην δαπάνης πρὸς διατήρησιν τῶν πρωτοδικείων Ἠλείας καὶ Παρνασίδος, ἰσχυρισθὲν σὺν τοῖς ἄλλοις, ὅτι ἡ κατάργησις αὐτῶν, μακρὰν τοῦ νὰ φέρῃ τὴν ἐπιζητουμένην οἰκονομίαν, καταστρέφει τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων δύω τοσούτῳ πολυπληθῶν ἐπαρχιῶν. Ἕτερον μέλος ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν καὶ κατέκρινε τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν πρωτοδικείων τοῦ κράτους, ὡς ἀπᾴδοντα εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης ἐν ἐπιγνώσει. Ἄλλοι ὑπεστήριξαν τὴν γνώμην νὰ ὁρισθῶσι διὰ νόμου ὁ ἀριθμὸς τῶν πρωτοδικείων καὶ αἱ ἐπαρχίαι, ἐν αἷς δέον νὰ συσταθῶσι κατὰ λόγον τῆς ἀνάγκης. Πολλῶν δ’ ἐπὶ τούτοις διαμειφθεισῶν παραστάσεων καὶ γνωμῶν, ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται κατὰ πλειονοψηφίαν νὰ ἐγκριθῇ ἡ πίστωσις ὡς ἔχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου ὡσαύτως κεφ. ἄρθρ. 5 «Εἰρηνοδικεῖα» ἡ ἐπιτροπὴ μετ’ ἀμφισβήτησίν τινα περὶ τῆς χρησιμότητος ἢ μὴ τῆς πληθύος τῶν εἰρηνοδικείων καὶ τῆς πληρεστέρας καὶ πεφωτισμένης ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν παραδοχὴν τῆς πιστώσεως ὡς ἔχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Πέποιθε δὲ ὅτι ὁ ἁρμόδιος κ. ὑπουργὸς θέλει προβῇ μετὰ περισκέψεως καὶ δικαιοσύνης εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἧττον χρησίμων εἰρηνοδικείων, δι’ ὅπερ ἐφελκύει σπουδαίως τὴν προσοχήν του.»

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κρεστενίτης ἔχει τὸν λόγον.

§96Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, παρακαλῶ νὰ προσέξετε ὀλίγον, διότι ἐλπίζω νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἀπὸ τὴν σύστασιν τῶν Πρωτοδικείων, εἶναι περισσότερον ἀπὸ τὸ ἔξοδον, τὸ ὁποῖον τὸ ὑπουργεῖον νομίζει ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως αὐτῶν θὰ οἰκονομήσῃ. Ἐνθυμηθῆτε, κύριοι, ὅτι εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον τὸ ὑπουργεῖον εἶπεν, ὅτι θὰ φέρῃ οἰκονομίας καὶ θὰ ῥυθμίσῃ ἐπὶ τὸ βέλτιον τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων. Ἡμεῖς ἠλπίζομεν, ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, καθὼς σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, τὰ δικαστήρια θὰ φθάσωσιν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 24, διότι κατὰ τὴν σημείωσιν τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅταν ἤμην ὑπουργός, ἐπερίσσευαν, ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντα δικαστήρια, καὶ 80,000 δραχμαί. Ἀλλά, κύριοι, ἐγὼ εἶχον ἓν μέτρον, τὸ πρωτοδικεῖον νὰ συγκροτῆται ἀπὸ τρεῖς δικαστὰς εἰς τὰς πολιτικὰς δίκας καὶ νὰ προστίθενται δύω δικηγόροι ὡς δικασταὶ εἰς τὰς ποινικάς, τὸ ὁποῖον ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον λαμβάνει χώραν, διότι πολλάκις δικηγόροι λαμβάνουν μέρος. Κύριοι, ἐὰν τὰ εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἐσυστήθησαν, καὶ περιμένομεν καὶ ἄλλα νὰ συστηθῶσιν, ἐὰν τὰ ἀφαιρέσητε, ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἐπέλθουν αἱ παλαιαὶ ἀπαιτήσεις. Ποῖαι εἶναι αἱ παλαιαὶ ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι παρεκίνησαν τὴν σύστασιν αὐτῶν τῶν δικαστηρίων; Τὰ δικαστήρια αὐτὰ ἐσυστήθησαν διότι τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ ηὔξησαν. Τὸ ἐμπόριον ηὔξησε καὶ ἡ πληθὺς τῶν διαφόρων συναλλαγῶν ὑπερέβη κατὰ πολὺ ἐκείνην, ἥτις ὑπῆρχε κατὰ τὴν σύστασιν τῶν Πρωτοδικείων τὴν πρώτην φοράν. Ἡ σύστασις λοιπὸν τῶν δικαστηρίων αὐτῶν παρήχθη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σᾶς ἀνέφερεν, ὅτι ἀνέγνωσε τὰς αἰτήσεις τῶν κατὰ καιροὺς προέδρων τῶν πρωτοδικῶν Λαμίας καὶ Πατρῶν, αἱ ὁποῖαι λέγουν, ἐὰν δὲν συστηθῶσι δικαστήρια εἰς τὴν Ἄμφισσαν καὶ τὴν Λεβαδείαν, ἡ δικαιοσύνη θέλει σταματήσει· ὥστε ἐνῷ ὑποστηρίζεται ὅτι ἡ ἔλλειψις φέρει βλάβην εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ ὅτι πρέπει νὰ προστεθοῦν δύω τοὐλάχιστον δικαστήρια, τώρα ἔρχεται ἡ κατάργησις. Εἰς τὴν Ἠλείαν ἰδοὺ τί ἔγεινεν ἕως τώρα, κύριοι· μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀλίγα, διότι εἶναι σημειωμένα μὲ ἀριθμούς. Ποῖα εἶναι τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῶν Πρωτοδικείων... (Ἀναγινώσκει ἄρθρον τι ἐκ τῆς ἐφημερίδος «τὰ Ὀλύμπια»). Ἐξ ἀναλογίας εἶναι τὸ αὐτὸ εἰς Ἄμφισσαν· ἀφαιρέσατε τ’ ἄλλα, μένουν ἕξ· ἐὰν δὲ συμπεριλάβωμεν καὶ τὴν κατανάλωσιν τοῦ χαρτοσήμου, θὰ ἔχωμεν 15,000 δραχμάς. Ἰδού, κύριοι, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ὠφελεῖται ἀπὸ τὴν κατάργησιν αὐτῶν τῶν δικαστηρίων ἢ τὴν ἐλάττωσιν τῆς πιστώσεως. Εἶναι, κύριοι, τῶν τριῶν δικαστηρίων 7,500· ἀπὸ τὸ προσωπικὸν 2,500, 1,200 ποινικὰ δικαιώματα, 30,000 δραχμαί.... τὸ ὅλον 62,500 εἶναι ἡ ὠφέλεια ἀπὸ τὰ δικαστήρια αὐτά. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ προσέξατε, τί μέγα ἔξοδον εἶναι 30,000 δραχμαὶ δι’ ἓν δικαστήριον ἑνὸς τόπου, ὁ ὁποῖος φορολογεῖται 4 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα; Πέρυσι, κύριοι, ἡ Ἠλεία ἀντὶ νὰ δώσῃ φόρον 6 ἐπλήρωσε 13, ἑπομένως ἐπλήρωσεν 7 δραχμὰς περιπλέον· ἀπὸ 210 δὲ χιλιάδας δραχμὰς ἐπλήρωσεν ἡ Ἠλεία περισσότερας 10 χιλιάδας. Λοιπὸν ἐὰν δὲν σᾶς πείθουν τ’ ἄλλα, δὲν σᾶς πείθει αὐτό, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, εἶναι ἱκανὸν ὥστε νὰ σᾶς πείσῃ ὅτι δὲν θὰ προέλθῃ μεγάλη βλάβη εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ἀπέναντι τῶν 30,000, αἵτινες χρησιμεύουν διὰ τὸ πρωτοδικεῖον; Ἀφίνω τ’ ἄλλα. Ἐφέτος, κύριοι, ὁ ὑπουργὸς διὰ τὴν εὐκολίαν ἀπέφυγε τὰ πρωτόκολλα, καὶ πάλιν ἐδώκαμεν 13,000 δραχμὰς περισσότερον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ συνέσει της εἶπεν, ὅτι εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ σταφὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ πωλῆται περισσότερον ἀπὸ 60 ἢ 70 δραχ. τὸ πολύ, καὶ ἔβαλεν ἕνδεκα, ὥστε καὶ ἐφέτος θὰ δώσωμεν 3 δραχμὰς περισσότερον· καὶ ἐὰν ἀναλογίσωμεν εἰς 30 ἑκατομμύρια, τότε θὰ δώσωμεν φόρον 90,000 δραχμάς. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ ποσότης δὲν δικαιολογεῖ αὐτὸ τὸ μικρὸν ἔξοδον, ἀφοῦ τοῦ ἰδίου δικαστηρίου, καθὼς σᾶς ἀπέδειξα, τὰ ἔσοδα εἶναι περισσότερα ἀπὸ τὰ ἔξοδα; Ἔπειτα, κύριοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν τὴν μεταφορὰν. Διὰ νὰ ὑπάγῃ ἀπὸ τῆς πρωτευούσης Ἠλείας εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν Πατρῶν ὁ ἀδελφός μου ἔκαμε 4 ἡμέρας· ἀπὸ ἄλλο μέρος ἐὰν κινήσῃ τις, θὰ κάμῃ περισσότερον. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον ὁ πολίτης νὰ μὴ χάνῃ τὸν καιρόν του, ἀλλὰ νὰ τὸν μεταχειρίζηται διὰ τὴν ἐργασίαν του πρὸς ὠφέλειαν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου; Ἀλλὰ τώρα, κύριοι, ὁποῦ δὲν εἶναι ἀσφάλεια, δὲν εἶναι κακὸν νὰ ἐκθέτητε τὸν πολίτην εἰς αὐτοὺς τοὺς κινδύνους, εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ τὸν συλλάβουν οἱ λῃσταί; Πρέπει, κύριοι, νὰ φροντίσητε καὶ περὶ τῶν μεγάλων συμφερόντων τοῦ λαοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον γίνονται αὐτὰ τὰ ἔξοδα. Τὸ ἔξοδον, κύριοι, τὸ καλῶς γινόμενον δὲν εἶναι ἔξοδον, τὸ κακῶς ἐξοδευόμενον, αὐτὸ εἶναι ἔξοδον. 10 ἡμέρας νὰ κάμῃ ὁ μάρτυς εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ νὰ ἐμποδισθῇ ἀπὸ τὴν ἐργασίαν του, δὲν εἶναι ζημία τοῦ λαοῦ; δὲν εἶναι ζημία τοῦ δημοσίου; Αἴ, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ ὅσοι εὐτυχήσατε νὰ ἔχητε πρωτευούσας νομῶν, μὴ μᾶς φέρητε εἰς θέσιν νὰ ζητήσωμεν κίνησιν κεφαλαίων, περιοδείαν, καθὼς ἦτον εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὡς πρὸς τὴν Κόρινθον ἡ πρωτεύουσα αὐτῆς ἦτο εἰς τὴν Ἀργολίδα, ὡς πρὸς τὴν Τρίπολιν εἰς τὴν Κυπαρισσίαν, τὸ Ἀγρίνιον εἰς τὴν Ἄμφισσαν, καὶ ὅτι μετεφέρθη εἰς τοὺς τόπους αὐτοὺς διὰ νὰ τοὺς ἐμψυχώσῃ, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει οἱ τόποι αὐτοὶ νὰ ἔχουν ἀπαιτήσεις καὶ ὅλα νὰ ᾖναι εἰς τὴν πρωτεύουσαν, αὐτοὶ δὲ οἱ λαοὶ νὰ μένουν ὅπως ἦσαν εἰς τὴν ἀρχήν; Αὐτὰ τὰ συμφέροντα καὶ αἱ ληψοδοσίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι τώρα, τότε ἦσαν ὀλιγώτεραι· καὶ μάλιστα τώρα, κύριοι, εἶναι ἔτι περισσότεραι μετὰ τὴν προσθήκην τῆς Ζακύνθου. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὴ ἀφαιρέσητε αὐτὸ τὸ ἔξοδον καὶ καταργήσητε αὐτὸ τὸ δικαστήριον, διότι τὰ ἔξοδα, καθὼς σᾶς εἶπον, εἶναι διπλάσια, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ Ἠλεία καὶ πέρυσιν ἐπλήρωσε φόρον πιρισσότερον τοῦ δέοντος.

§97ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§98Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρετήρησα, ὅτι λόγοι οἰκονομίας παρεκίνησαν τὸ ὑπουργεῖον εἰς τοῦτο, διότι ἐνόμισε ὅτι πραγματικῶς ἔρχονται μερικαὶ δυσχέρειαι εἰς τοὺς κατοίκους ἀφ’ ἑνὸς, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ἡ δικαιοσύνη δὲν προσβάλλεται. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ἐπειδὴ ἅπαξ ἐσυστήθησαν αὐτὰ τὰ δικαστήρια, ἠγέρθησαν πολλὰ παράπονα, διότι εἶν’ ἀληθὲς, ὅτι ὅταν τι γίνεται, εἶναι δύσκολον νὰ τὸ καταργήσωμεν. Διὰ τοῦτο πάντοτε ἐφώναξα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγείρωμεν ἀνάγκας. Ἡ ὠφέλεια θὰ ᾖναι 60,000 δραχμ. Ἐναπόκειται λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ ἂν πρέπει νὰ καταργηθῶσιν ἢ μὴ αὐτὰ τὰ πρωτοδικεῖα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο πρότασις νὰ προστεθῇ ἡ δαπάνη τῶν δύω πρωτοδικείων, τῶν ὁποίων ἐπροτάθη ἡ κατάργησις. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν δαπάνην νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν προσθήκην.

§100Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθη ἡ Βουλὴ, νὰ σημειωθῇ ἡ πίστωσις διὰ τὰ δύω πρωτοδικεῖα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια, θὰ τεθῇ τὸ ποσὸν ἐν ὅλῳ 633, 489.

§102ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. «Ἄρθρον 5. Εἰρηνοδικείων δρ. 354.633.»

§103ΤΙΝΕΣ. Εἶναι πολλὰ νὰ καταργηθοῦν (θόρυβος καὶ διάφοροι συνομιλίαι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν).

§104ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μὴ καταργηθῇ κἀνὲν ἐκ τῶν εἰρηνοδικείων τοῦ κράτους, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖα· εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγκη τοῦ λαοῦ, εἶναι ἡ πλέον στοιχειώδης, ἡ ὁποία εἶναι εἰς συνάφειαν μὲ ὅλον τὸ ἔθνος.

§105ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Παραδέχομαι, κύριοι, νὰ μένουν τὰ εἰρηνοδικεῖα ὡς ἔχουν.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Βʹ. Ἄρθρον 1. Ὑλικὸν ὑπουργείου δραχ. 10,050.»

§108ΔΑΓΡΕΣ. Προτείνω νὰ διορισθῶσιν 64 εἰρηνοδικεῖα ἀκόμη.

§109ΠΟΛΛΟΙ. Τώρα πλέον ἐτελείωσεν αὐτό.

§110ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι δά· παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσω.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τίνος;

§112ΔΑΓΡΕΣ. Περὶ προσθήκης δαπάνης πρὸς σύστασιν νέων εἰρηνοδικείων.

§113ΠΟΛΛΟΙ. Παρακάτω, κύριε πρόεδρε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατέ τον νὰ ὁμιλήσῃ· ὁρίστε, κ. Δαγρέ.

§115ΜΑΚΡΗΣ. Παραιτεῖται.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, προχωροῦμεν· «Ἄρθρον 1. Ὑλικὸν ὑπουργείου δρ. 10,050»· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἄρθρον 2. Ἀρείου Πάγου δρ. 7,110»· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἄρθρον 3. Ἐφετείων δραχ. 30,120»· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἄρθρον 4. Πρωτοδικείων δρ. 100,600. «Ἄρθρον 5. Εἰρηνοδικείων δραχμ. 30,848. (Διάφοροι θορυβώδεις συνδιαλέξεις μεταξὺ διαφόρων βουλευτῶν). Κύριοι, ἡσυχάσατε, παρακαλῶ.

§117ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν βλέπομεν τὸν ὑπερασπιστὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμοῦ· ποῖος εἶναι; ὑπουργὸς εἶναι; τί εἶναι; Νὰ συζητῆται προϋπολογισμὸς καὶ νὰ ἀφίνεται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου; Ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ οἰκονομίας· ποῦ εἶναι αὗται; (θόρυβος).

§118ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τίνος θέματος ὁμιλεῖ ὁ κ. Δαγρές; (θόρυβος).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι· ἀφοῦ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἤδη νὰ προστεθῇ ἡ πίστωσις διὰ τὰ δύο πρωτοδικεῖα καὶ ἀνωτέρα πίστωσις διὰ τὰ εἰρηνοδικεῖα, ἐννοεῖται ὅτι εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ ὑλικοῦ θὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἀνάλογος αὔξησις τῆς δαπάνης.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε λοιπὸν, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἄρθρον τὰ ἑξῆς ποσά· «Κεφάλαιον Γʹ. Ὑποδίκων φυλακαί.

«Κεφάλαιον Δʹ. Ἔξοδα ποινικῆς δικαιοσύνης.

«Κεφάλαιον Εʹ. Διάφορα ἔξοδα.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§123ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Κεφάλαιον Αʹ. Κεντρικὴ ὑπηρεσία. «Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου δραχ. 70,863.»

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§125ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου δραχ. 13,200.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 3. Ἀντιμισθία δικηγορικῶν συμβουλίων δραχ. 300.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§129ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Βʹ. Διοίκησις ἐπαρχιῶν. «Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν τῶν Νομαρχιῶν δραχ. 160,146» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§131ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Προσωπικὸν τῶν ἐπαρχιῶν δραχ. 161,766.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§133ΤΙΝΕΣ. Προτείνομεν τὴν διατήρησιν ὅλων τῶν ἐπαρχείων.

§134ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴπομεν, κύριε πρόεδρε, ὅτι αἱ ὠφέλιμοι οἰκονομίαι αὐταὶ εἶναι ἀναγκαῖαι, αἱ ἐπιζήμιαι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι· διὰ τοῦτο ἀπὸ μέρος μου θὰ παρακαλέσω καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ὑπουργὸν διὰ τὰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς περιστοιχοῦν, διότι τὰ ὄργανα τὰ διοικητικὰ εἶναι ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐργάζηται ἡ Κυβέρνησις διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον, δι’ αὐτῶν θὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους, θὰ τηρήσῃ τὴν τάξιν, θὰ κάμῃ στρατολογίαν....

§135Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν καὶ πρωθυπουργ.). Ὅταν, κύριοι, ἔκαμα τὰς οἰκονομίας τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐσκέφθην καὶ εἶχον αὐτὴν τὴν βάσιν. Ἐπιθυμῶ τίποτε νὰ μὴ προστεθῇ, καὶ ὅταν ἔλθῃ τοιαύτη ἀνάγκη, τότε ἔχω τὸν λόγον νὰ τὴν ἱκανοποιήσω.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ποσὸν τοῦ δευτέρου ἄρθρου νὰ ἐγερθῶσι.

§138ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα καὶ κεφάλαια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 3. Δημοσία ἀσφάλεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 4. Ἐθνοφυλακή.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 4. Ἀποζημιώσεις προγυμναστῶν ἐθνο-

φυλακῆς. ···································· 130,000»

Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§140ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν ἡ δαπάνη αὕτη ἐσημειώθη διὰ νὰ οἰκονομοῦνται μερικὰ πρόσωπα, τὸ ἐννοῶ καὶ τὸ ἀποδέχομαι, διότι δυστυχῶς τὸ ἔθνος αὐτὸ προωρίσθη κατὰ τὸ πλεῖστον νὰ ἐργάζηται διὰ μερικούς· ἄλλως, κύριε Πρόεδρε, νὰ σημειώνωμεν ἔξοδα προγυμναστῶν ἐθνοφυλακῆς 100 ἢ 200 προσώπων χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη, μοὶ φαίνεται ὅτι ἀπατῶμεν καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Προγύμνασις δὲν γίνεται πουθενὰ, εἰς κἀνὲν χωρίον, εἰς κᾀμμίαν πόλιν· μόνον εἰς τὴν πρωτεύουσαν γίνεται κἄτι τι. Φρονῶ λοιπὸν καὶ προτείνω καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ ὑπουργείου, τὸν ὁποῖον ὀφείλω κατὰ καθῆκον νὰ εὐχαριστήσω διότι μᾶς ἀπέδειξεν ὅτι τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλε, τὸν ἐσκέφθη καὶ ἐμελέτησε καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένει εἰς αὐτὸν, τὸν παρακαλῶ ν’ ἀφαιρέσῃ τὴν δαπάνην αὐτήν. Δὲν ὑπάρχουν πρόσωπα τοιαῦτα· εἶναι πολλὰ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ μία φροντὶς ὑπὸ τῆς κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ.

§141ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν καὶ πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι σκοπὸς οἰκονομίας προσώπων, ὅστις ἐπροκάλεσεν αὐτὴν τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, εἶναι ὑπηρεσία ἥτις ἔχει ἀνάγκην προσώπων, καὶ μεγάλην ἀνάγκην. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι τοιαύτη πρότασις, ἐὰν ἐγίνετο ἄλλοτε, ἴσως ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ κἄποιαν ὑπόστασιν· ὅταν ὅμως εὑρισκόμεθα εἰς περιστάσεις τοιαύτας, οἵας σήμερον, ὅ,τι δὲν ἐπράξαμεν ἄλλοτε νὰ πράξωμεν τώρα δὲν εἶναι δίκαιον.

§142ΔΑΓΡΕΣ. Μᾶς εἶπεν ἡ κυβέρνησις, ὅτι συζητοῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν τακτικῶν δαπανῶν καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ σκεπτόμενος ἔκαμα τὴν πρότασίν μου αὐτήν· ἐὰν εἰς ἄλλας περιστάσεις ἀναφερθῶμεν, δὲν εἶναι ἀρκετοὶ οὔτε αὐτοὶ οἱ 100 ἄνδρες, οὔτε 200, ἀλλὰ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον.

§143ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὸ ἄρθρον;

§145ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ὡς ἔχει.— «Κεφ. 5. Δημοσία ὑγεία. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν δημοσίων ἰατρῶν δραχ. 13,860.» Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἐπιτροπή· «Ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ νὰ διορισθῶσιν, εἰ δυνατὸν, εἰς ἐκείνας τὰς ἐπαρχίας, ἐν αἷς δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἐπιστήμων ἰατρὸς ἐν ταῖς πρωτευούσαις αὐτῶν (θόρυβος).

§147ΣΑΡΑΒΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν κάμνῃ αὐτὴν τὴν σύστασιν πρὸς τὴν κυβέρνησιν.

§148ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Ἔξοδα τῶν δημοσίων ἰατρῶν δραχ. 1500.» Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.—«Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν τοῦ Μαιευτηρίου 2,850.» Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἄρθρον 4. Ἔξοδα τοῦ Μαιευτηρίου 3,820.» Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἄρθρον 5. Προσωπικὸν δημοσίων λουτρῶν 3,458.» Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.—«Ἄρθρον 6. Ἔξοδα δημοσίων λουτρῶν 1,050.» Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. — «Ἄρθρον 7. Δημόσια θεραπευτήρια 92,082.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§150ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Καὶ πέρυσι, κύριοι, ἔκαμα τὴν παρατήρησιν διὰ τὰ θεραπευτήρια τῶν σπυροκωλιώντων. Ὁ τότε ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἤθελε ζητήσει πληροφορίας παρὰ τοῦ ἰατροσυνεδρίου, καὶ ἐὰν εἶχε τὸ πρᾶγμα ὅπως ἔλεγον, ἤθελε παραδεχθῆ.—Ἐπειδὴ εὐτυχῶς μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς κυβερνήσεως ὑπάρχει καὶ εἷς ἰατρὸς, διὰ τοῦτο ἐπικαλοῦμαι νὰ μᾶς εἴπῃ, τὰ θεραπευτήρια αὐτὰ εἶναι ὠφέλιμα ἢ ὄχι; καὶ ἐὰν μὲν ἦναι ὠφέλιμα, νὰ διατηρηθῶσιν, ἄλλως, νὰ καταργηθῶσιν.

§151ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Εἰς τὴν ἐκτέλεσιν θὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν· ἐὰν ᾖναι ἀναγκαῖον, θὰ τὸ κάμωμεν.

§152ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ νόσος αὕτη, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, εἶναι τόσον φοβερὰ καὶ τόσον ἀποτρόπαιος γίνεται ἡ μορφὴ τῶν πασχόντων, ὥστε δὲν εἶναι δεκτοὶ εἰς κἀνὲν νοσοκομεῖον τοῦ κράτους. Ἐὰν λοιπὸν λείψῃ καὶ αὐτὸ τὸ κέντρον νὰ συνέρχωνται αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς καὶ λαμβάνουν μίαν περιποίησιν, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρουν ἄσυλον. Ὅστις εἶδε τῶν ἀσθενῶν αὐτῶν τὴν κακὴν κατάστασιν καὶ τὴν ἀποτροπαιότητα τῆς νόσου, ἐκεῖνος μόνος θέλει πεισθῆ, ὅτι ὄχι μόνον εἶναι ἀναγκαῖα τὰ καταστήματα αὐτὰ, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ τελειοποιηθῶσι διὰ νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸ τὸ νόσημα, τὸ ὁποῖον λυμαίνεται τὴν κοινωνίαν καὶ ἰδίως τὸν νομόν μας πρὸ χρόνων, διὸ ὑπάρχει καὶ νοσοκομεῖον ἐν Μεσολογγίῳ, ὅπου ὑπάρχουν πλεῖστοι ἀσθενεῖς.

§153ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρξα νομάρχης τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι συστημένον θεραπευτήριον. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν ἑκάστης ὑπηρεσίας, ὄχι μόνον τὸ νόσημα αὐτὸ τὸ τόσον ἐπικίνδυνον καὶ ἀποτρόπαιον δὲν ἐξέλειπεν, ἀλλ’ ἐλάμβανε καὶ ἐπίτασιν μεγαλειτέραν· ἀπὸ τὸ κατάστημα τῶν σπυροκωλιώντων δὲν ἔλειπον 25 ἕως 40 εἰς κατάστασιν ἐλεεινοτάτην. Εἶναι νόσημα μεταδόσιμον· δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον κατάστημα τόσον χρήσιμον νὰ καταργηθῇ, ἐνῷ ἡ ἀνάγκη εἶναι φανερωτάτη (θόρυβος). Πληροφοροῦμαι ὅτι ὁ ἰατρὸς τῶν σπυροκωλιώντων εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ἀξιόλογος, καὶ πολλάκις πολλὰς δαπάνας καὶ θυσίας ἔκαμε βλέπων τὴν κατάστασιν τὴν ἐλεεινὴν, εἰς τὴν ὁποίαν διέκειντο πλῆθος ἀνθρώπων πτωχῶν καὶ ἀπόρων, τοὺς ὁποίους ἔῤῥιπτον ἐκεῖ καὶ τοὺς ὁποίους μόνον ὁ ἰατρὸς πηγαίνει καὶ βλέπει, διότι ὁ ἀσυνήθιστος ἄνθρωπος ἀποτροπιάζεται. Προτείνω καὶ ἐνισχύω τὴν πρότασιν νὰ κυρωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς ὅπως ἔχει καὶ νὰ δοθῇ ἡ πίστωσις.

§154ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Περὶ τῆς μεταδοσιμότητος τῆς ἀσθενείας δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, διότι πρέπει ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τὰ 1791. Ἐγὼ, χωρὶς νὰ εἴπω περισσότερα, ἐπιμένω ν’ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς αὐτὴν μόνον ἀρκοῦμαι.

§155ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἄλλοτε ὡμίλησα περὶ τῶν θεραπευτηρίων αὐτῶν.

§156ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἀκούομεν τίποτε· κάμετε ἡσυχίαν.

§157ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Κύριε πρόεδρε, περὶ τοῦ εἴδους τῆς νόσου καὶ τῆς θεραπείας αὐτῆς δὲν ἔχω τί νὰ εἴπω. Ἄλλοτε ὡμίλησα περὶ τῆς θεραπείας καὶ τῆς κακῆς καταστάσεως τῶν θεραπευτηρίων· σήμερον ὅμως δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κατάστασις. Τὰ θεραπευτήρια εἶναι εἰς πλήρη ἐνέργειαν καὶ ἡ συντήρησις αὐτῶν εἶναι ἀναγκαία καὶ ὠφέλιμος· τοῦτο ὅμως ἐναπόκειται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον γνωρίζει τὰ περὶ τούτου ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας.

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§160ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα·

«Κεφάλαιον ΣΤʹ. Γεωργία, Βιομηχανία κ.τ.λ.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 5. Προσωπικὸν τοῦ Πολυτεχνείου δρ. 32,880» Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει τὰ ἑξῆς· Ἀναγινώσκεται ἡ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς.

§162ΖΑΛΩΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ πρέπει ν’ ἀφεθῇ ἐλευθέρα, ἵνα δύναται αὐτὸ τὸ κεφάλαιον νὰ τὸ μεταχειρίζηται καὶ ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας. Μοὶ φαίνεται λοιπὸν δίκαιον νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ παρατήρησις.

§163Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἀνέπτυξεν εἰς τὰς συνεδριάσεις της καὶ ἐθεώρησε τοσούτῳ δίκαιον. Παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ κάμω καὶ τὰς ὁποίας ἠρύσθην ἀπὸ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος καὶ λίαν ἔντιμος διευθυντὴς τῆς Σχολῆς ταύτης, ταγματάρχης τοῦ μηχανικοῦ κ. Σκαλιστήρης. Ὁ κύριος διευθυντὴς τῆς Σχολῆς παρετήρησεν, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 10 χιλιάδων δραχμῶν ἐπιθυμεῖ νὰ σημειωθῇ ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὸ τὸν τίτλον «ἔξοδα ἀποκλειστικὰ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἐργαλείων τοῦ σχολείου», τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύουν ἰδίως διὰ τὰς τέχνας τὰς βαναύσους. Καθὼς εἶπον καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἄλλοτε ὑπήγαμεν εἰς τὸ σχολεῖον καὶ εἴδομεν ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκίνησαν τὴν περιέργειαν καὶ τὸν θαυμασμὸν ἐπὶ πολλῶν ἀντικειμένων τῆς σιδηρουργικῆς καὶ τῶν μηχανευμάτων τῶν τηλεγραφικῶν μηχανῶν. Εἴδομεν λοιπὸν μίαν ῥόδαν, ἥτις εἶναι πρωτοφανὴς καὶ ἥτις ἔφερε καὶ θὰ φέρῃ μεγάλην ἀνακούφισιν εἰς τὴν βιομηχανίαν· εἴδομεν μίαν παλαιὰν μηχανὴν, ἥτις ὑπῆρχεν εἰς τὸ παλάτι καὶ τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη νὰ παραχωρήσῃ ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης εἰς τὸ κατάστημα, τῇ αἰτήσει τοῦ διευθυντοῦ, τοῦ λίαν ἐντίμου καὶ ἐνεργητικοῦ αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅστις τοσούτους καταβάλλει κόπους ὑπὲρ τῆς προόδου τῆς Σχολῆς. Ἐπεθύμουν λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ αὐτὸ τὸ ποσὸν μὲ τὴν παρατήρησιν νὰ χρησιμεύσῃ ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς μηχανὰς τοῦ σχολείου αὐτοῦ καὶ τὰ ἐργαλεῖα, διότι ἄλλως, ἂν δώσητε αὐτὸ τὸ ποσὸν εἰς πολλὰ τεμάχια, ὁ σκοπὸς ἀποτυγχάνει.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§165ΖΑΪΜΗΣ. Νὰ γίνῃ ἰδιαίτερον ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ κεφαλαίου.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προστίθεται καὶ ἰδιαίτερον ἄρθρον. «ἀγορὰ ἐργαλείων διὰ τὰς βαναύσους τέχνας.»

§167ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 7. Ἔξοδα τοῦ Πολυτεχνείου δραχ. 7,920·» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. — «Ἄρθρον 8. Ὑπότροφοι 9,000·» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. — «Ἄρθρον 9. Ἐμψύχωσις τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας δρ. 54,900·» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. —«Ἄρθρον 10. Ἐθνικὴ Τράπεζα δρ. 4,320·» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. — «Κεφάλαιον 7. Ταχυδρομικὴ συγκοινωνία. «Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων δραχ. 31,227». Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἐπιτροπή. Ἀναγινώσκεται ἡ σχετικὴ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς.

§169ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, προκειμένου περὶ τῆς δαπάνης τῆς τακτικῆς συγκοινωνίας, θεωρῶ καθῆκόν μου μετὰ τῆς ὀφειλομένης προσοχῆς νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὅπως ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία ἐνεργῆται ἀσφαλῶς. Πολλὰ παράπονα ὑπάρχουσιν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας περὶ τῆς κακῆς διευθύνσεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης· ὄχι τώρα, ἀλλὰ ἀπὸ πολλοῦ ἤδη καιροῦ ἡ ὑπηρεσία ἐχαλαρώθη καὶ ἐχαλαρώθη σπουδαίως. Ἐπιστολαὶ ἀπωλέσθησαν· διατείνονται πολλοὶ ὅτι παρεβιάσθησαν ἐπιστολαὶ καὶ δὲν τολμᾷ τις νὰ γράψῃ εἰς τὰς ἐπαρχίας ὅ,τι μυστήριον ἔχει. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φροντίσῃ ὅπως ἐμπνευσθῇ ἡ πρέπουσα πεποίθησις εἰς τὴν κοινωνίαν περὶ τῆς ἀσφαλείας. Τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, ἂς παύσουν οἱ διάλογοι.

§171ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπρονόησε δι’ εἰδικοῦ ἄρθρου τὸ Σύνταγμα, καὶ μολοντοῦτο τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν εἶναι σεβαστόν· ἐχάθησαν καὶ χάνονται ἀδιακόπως ἐπιστολαί. Δὲν πρέπει ἆρά γε τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον δαπανᾷ καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλον συμφέρον, νὰ φροντίσῃ ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης, τὴν βλέπω περιττήν, διότι ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐχαλαρώθη καὶ τὸ προσωπικὸν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι ὑπερβολικόν.

§172ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρός.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ προστεθῇ ὁ μισθὸς τοῦ λογιστοῦ.

§174ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Δὲν τὸ παραδέχομαι.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφανθῇ· οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην τοῦ μισθοῦ τοῦ λογιστοῦ νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἐνταῦθα γίνεται παραδεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ 7 κεφάλαιον ὡς ἕπεται.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον 8. Τηλεγραφικὴ συγκοινωνία.»

§177ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ἐδῶ ἀναγκάζομαι νὰ κάμω τὰς αὐτὰς παρατηρήσεις, διότι πολλὰ σπανίως ἔχομεν τακτικὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν.

§178ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρωθυπουργὸν νὰ προσέξῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω. Πέρυσιν ἐζήτησεν ἡ Βουλὴ πραγματικῶς νὰ ἐνοικιασθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ τηλεγράφου ἐκτὸς τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλ’ ἔγεινε μία ἐνοικίασις ἐσφαλμένη κατ’ ἐμέ· διότι ἔμεινεν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου τὸ καλώδιον καὶ οἱ στῦλοι, ὥστε ὁ ἐνοικιαστὴς ἀδιαφορεῖ, ἐὰν πέσῃ κἀνεὶς στῦλος, ἢ ἐὰν κοπῇ κἀνὲν σύρμα, καὶ προσκαλεῖ τὴν κυβέρνησιν νὰ τὰ διορθώσῃ. Παρακαλῶ λοιπόν, καὶ νομίζω ἡ Βουλὴ νὰ ᾖναι σύμφωνος, νὰ ἐνοικιασθῇ τὸ ὅλον ἐκτὸς τῶν ὑπαλλήλων, νὰ ᾖναι εἰς βάρος τοῦ ἐνοικιαστοῦ καὶ οἱ στῦλοι καὶ τὸ καλώδιον, καὶ τοιουτοτρόπως, πιστεύω, θὰ ἔχωμεν τηλέγραφον ἐν ἐνεργείᾳ, ἄλλως, δὲν γίνεται τίποτε.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι μία σύστασις, τὴν ὁποίαν ἡ κυβέρνησις δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐνταῦθα γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα.

§180ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὸ ἄρθρον τῆς κατασκευῆς δημοσίων ὁδῶν δὲν ὑπάρχει ἐγγεγραμμένον ποσὸν διὰ νὰ ἐξοδευθῇ πρὸς κατασκευὴν δημοσίων ὁδῶν διὰ τὸ ἔτος 1869, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσέξῃ, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τί γίνεται αὐτὴ ἡ εἴσπραξις.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσπράττεται καὶ ἀποδίδεται.

§182ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει κονδύλιον.

§183ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν πρέπει νὰ περάσῃ ἓν ποσὸν ἐκεῖ.

§184ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν....(θόρυβος).

§185ΔΑΓΡΕΣ. Μά, κ. πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ μάθωμεν ἐν τῇ ἀσθενείᾳ μας καὶ τῇ μηδαμινότητί μας, θὰ γίνῃ καμμία ὁδὸς εἰς τὰ 1869, ναὶ ἢ ὄχι;

§186ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μάλιστα, θὰ γίνουν πολλαί.

§187ΔΑΓΡΕΣ. Ποῖαι θὰ γίνουν; Πρέπει ἡ κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν τόλμην νὰ πάρῃ ἀπὸ τὰ χρήματα τῆς ὁδοποιΐας 400,000 δραχ. ἔρχεται σήμερον καὶ μᾶς ἐπιπλήττει, διότι τὸν ἠρωτήσαμεν ποῦ θὰ γίνῃ ὁδός! Αὐτὰ τὰ χρήματα, εἶπα καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει ἡ κυβέρνησις νὰ τὰ θεωρήσῃ ἱερὰ καὶ ὡς προωρισμένα μόνον διὰ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον εἰσπράττονται, καὶ δὲν ἔχει δίκαιον κἀνεὶς νὰ ἀγανακτήσῃ, ἐὰν ζητῶμεν νὰ δαπανηθοῦν ὀλίγα χρήματα διὰ δημόσια ἔργα, δι’ ὁδοὺς, διὰ τὴν βιομηχανίαν, τὸ ἐμπόριον, τὴν γεωργίαν καὶ τὰ ἄλλα παραγωγὰ ἐπαγγέλματα. Πόθεν θὰ ἔχητε τοῦ χρόνου νὰ πάρητε, ἐὰν δὲν χορηγήσητε τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς της εἰς τὴν κοινωνίαν αὐτήν; Ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μία Ἑλληνικὴ Βουλὴ καὶ μία Ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἵνα ψηφίσῃ ἕνα προϋπολογισμὸν τοιοῦτον, ὁποῖος ὁ σημερινὸς, ἀναβαίνοντα εἰς 34,000,000 τακτικῶν δαπανῶν, καὶ οὔτε τὸ ⅒ τοὐλάχιστον νὰ προσδιορίζεται διὰ τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, διὰ τὰς παραγωγούς τάξεις, αἱ ὁποῖαι συντηροῦν τὸ ὅλον. Ἔπρεπεν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ᾖναι τοιαύτη Βουλὴ, ἵνα ὅταν ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας μᾶς εἴπουν, δὲν ἐφτιάσατε στρατὸν, δὲν ἐφτιάσατε στόλον, δὲν ἐφτιάσατε θέσεις, δὲν ἐφτιάσατε προξενεῖα, τί ἐφτιάσατε δι’ ἡμᾶς; λησμονεῖτε, ὅτι θὰ δώσωμεν λόγον; καὶ θὰ ἀναγκασθῶμεν, διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν διὰ τὰς τακτικάς μας δαπάνας, νὰ αὐξήσωμεν τοὺς φόρους;

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἔγεινε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ δαπάνη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους διὰ τὰς δημοσίας ὁδούς· ἀπαιτεῖται νὰ γίνηται ἰδιαίτερος προϋπολογισμὸς καὶ ἰδιαίτερος ἀπολογισμός.

§189ΣΤΑΪΚΟΣ. Προχθὲς εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπειδὴ δὲν ἦτο παρὼν ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴπομεν ὀλίγα τινὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκομικῶν καὶ ἐσυστήσαμεν θερμῶς εἰς αὐτὸν τὴν κατασκευὴν νέας γεφύρας τοῦ ποταμοῦ Ἑρμίτσης, καὶ σήμερον, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι παρὼν, ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω ἤδη τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἡ δαπάνη αὐτὴ εἶναι μικροῦ λόγου ἀξία, μολονότι ἔχει σημαντικότητα καθόσον ἀφορᾷ τὴν συγκοινωνίαν μας. Παρακαλῶ, εἰ δυνατὸν, νὰ σημειώσητε ἓν ποσὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν, τοὐλάχιστον νὰ καταβληθῇ πᾶσα ἐπιμέλεια ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως ὅπως ἀνεγερθῇ αὐτὴ ἡ γέφυρα.

§190ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημειωθῇ ἰδιαίτερον ἄρθρον δι’ αὐτὴν τὴν γέφυραν.

§191ΣΤΑΪΚΟΣ. Πολὺ καλὰ, νὰ ληφθῇ πρόνοια. Μίαν εὐχὴν ἐκφράζω.

§192ΣΙΜΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἔχει δίκαιον, ὅτι ὑπάρχει κάτι τι κενόν. Παρουσιάζεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τι ἔκτακτον, ἓν εἶδος διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προτήτερα παρουσιάζετο. Ὅταν ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν, τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας ἀπετέλουν ἓν ποσὸν τοῦ ὅλου τῶν δαπανῶν, τότε εὕρισκε τὴν ἰδιότητά της ἑκάστη δαπάνη. Μετὰ τὸ νέον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη, τί βλέπομεν εἰς τοὺς προϋπολογισμούς; Ἀπὸ τὸ ἓν μέρος παρουσιάζεται εἰς τὰ ἔσοδα ὁλόκληρον τὸ εἰσόδημα τῶν 8% καθ’ ὑπόθεσιν, ὄχι 7· ἀλλ’ εἰς αὐτὸ συμπεριλαμβάνεται τὸ ἓν, τὸ προσδιωρισμένον διὰ τὴν ὁδοποιΐαν. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα διαφεύγει τὴν κρίσιν τοῦ σώματος τῆς Βουλῆς ἡ χρῆσις ἡ γενομένη. Τώρα πῶς θὰ γίνῃ διὰ νὰ διορθωθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἷς ἄλλος προϋπολογισμός. Ἡμεῖς π. χ. ἔχομεν ἐδῶ προϋπολογισμὸν τακτικὸν καὶ προϋπολογισμὸν ἔκτακτον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπειδὴ τὸ ἔκτακτον αὐτὸ δι’ ἡμᾶς φαίνεται ὅτι διαρκεῖ ὀλίγον, δι’ αὐτὸ ἀκόμη δὲν παρουσιάσθη ἕνας προϋπολογισμὸς ἔκτακτος. Βλέπομεν τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται διὰ τὴν ὁδοποιΐαν· τώρα πρέπει νὰ ᾖναι δυνατὴ καὶ μία κρίσις περὶ τῆς χρήσεως αὐτοῦ τοῦ ἐσόδου, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, νὰ ἠξεύρουν ποία χρῆσις γίνεται. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λοιπὸν ἔχει δίκαιον νὰ λέγῃ, ὅτι εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ὑπάρχει εἰς τὰ ἔσοδα· ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ὁ βουλευτὴς ἔχω δίκαιον, διότι πρέπει νὰ ἐπιφέρω γνώμην, ἐὰν καλῶς γίνεται τοῦτο. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας προϋπολογισμὸς τακτικὸς ἰδιαίτερος.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς ἄλλην συνεδρίασιν θὰ φέρῃ αὐτόν. Ἐνταῦθα γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς κεφάλαια καὶ ἄρθρα.

ΚΕΦΑΛ. 10. Βοήθειαι.

§194ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἑνωθῇ τὸ ἄρθρον «Βοήθειαι» μὲ τὸ ἄρθρον «Μεγαλοδωρίαι».

§195ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Καλὰ, ἀλλ’ αἱ μεγαλοδωρίαι δὲν εἶναι βοήθειαι, εἶναι συντάξεις καὶ τὰς ὀνομάζουν μεγαλοδωρίας. Αἱ βοήθειαι δίδονται κατὰ προαίρεσιν καὶ ὅπου εἶναι ἀνάγκη· ἀλλ’ αὐταὶ εἶναι ὑποχρεωτικαί.

§196ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ διαφωνεῖ μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὁ μὲν κύριος ὑπουργὸς ἔχει τὴν ἰδέαν, ὅτι αἱ μεγαλοδωρίαι εἶναι συντάξεις ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ φρονεῖ, ὅτι δὲν ἔχουν τοιαύτην ὑποχρεωτικὴν ἰσχύν.

§197ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Σχεδὸν ὑποχρεωτικήν.

§198ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σχεδόν· ἀλλὰ τέλος πάντων εἶναι βοηθήματα, τὰ ὁποῖα ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δίδουν τὸν τίτλον «Μεγαλαδωρίαι, συντάξεις», ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι ὁ τίτλος πρέπει νὰ λείψῃ, διότι ἄλλο εἶναι συντάξεις καὶ ἄλλο βοήθειαι. Ἡ μὲν σύνταξις, ὅπως παρετήρησε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς, στηρίζεται εἰς ἕνα νόμον, εἶναι δικαίωμα κεκτημένον καὶ εἶναι ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸ δημόσιον· αἱ δὲ μεγαλοδωρίαι δὲν ἔχουν αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα, εἶναι ἁπλῶς βοηθήματα.

§199ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ παραδεχθῶ, διότι δὲν πείθομαι.

§200ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μένῃ τέλος ἐφέτος, ἀλλὰ νὰ λείψῃ ἡ λέξις «συντάξεις».

§201ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Αὐτὸ τὸ ποσὸν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἰδίας Βουλῆς τῆς παρελθούσης συνόδου πρὸ ὀλίγου διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1868 τὸ διῄρεσεν· εἶσθε τότε πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, κ. πρόεδρε, καὶ τὸ ἐνθυμεῖσθε, τὸ δὲ ὑπουργεῖον ἐτήρησε τὴν γνώμην αὐτὴν καὶ τὸ διῄρεσε· τώρα, βλέπω, ζητοῦν πάλιν διαίρεσιν. Ἐκεῖνο τὸ ἐσκέφθην καὶ τὸ παρεδέχθην· τώρα δὲν τὸ ἐσκέφθην ἀκόμη. Ἐὰν νομίζουν, ὅτι δὲν ἔχει καλῶς τὸ «μεγαλοδωρίαι, συντάξεις», ἂς βάλουν «μεγαλοδωρίαι καὶ συντάξεις».

§202ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ᾖναι εἰς χωριστὸν ἄρθρον, δὲν ἀντιλέγω, ἀλλὰ φρονῶ νὰ λείψῃ ἡ λέξις «συντάξεις», διότι ἡ λέξις αὐτὴ γεννᾷ παρ’ ἡμῖν ἄλλην ἰδέαν.

§203ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν συμφωνῶ. Νὰ σκεφθῶ. Ἔχει οὐσίαν τὸ πρᾶγμα; Δὲν ἔχει.

§204ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως ἀναπληρωματικῆς ἐκ δραχμῶν 500,000, ἀποδοτέων τῇ ἀτμοπλοϊκῇ ἑταιρίᾳ ἐπὶ τῶν κεκλεισμένων χρήσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ἔτος 1867.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασε πίστωσιν 500,000 δρ. ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1867, ἀποδοτέων εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§206Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀπὸ τὰ πρῶτα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν θὰ τυπωθῇ, θὰ διανεμηθῇ καὶ τότε θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§208ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ὑπουργεῖον Ἐκκλησιαστικῶν».

§210ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§211ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, νὰ τελειώσωμεν! Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρ. 3. Ἐπίδομα Ἐπισκόπων». Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἐλαττώσεως τῶν ἐπιδομάτων τῶν ἐπισκόπων.

§213ΤΙΝΕΣ. Δὲν γίνεται, πρέπει νὰ γίνῃ νόμος. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις».

§215ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Κύριοι, συνεπῶς πρὸς τὴν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐνώπιον τοῦ σώματος, ὅταν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὸν διοργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου, εἶπον, ὅτι ὑποθέτων, ὅτι θὰ συζητηθῇ ὁ νέος διοργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου, συνέταξα τὸν προϋπολογισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, καὶ κατὰ συνέπειαν ἠλάττωσα τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον σύγκειται ἐκ 53 καθηγητῶν, εἰς ἀριθμὸν 48, ὅπως ὁ νέος ὀργανισμὸς περιλαμβάνει. Παρακαλῶ τώρα, καὶ ζητῶ τὴν συναίνεσιν τοῦ σώματος, ὅπως, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν κατορθώσῃ τὸ σῶμα νὰ συζητήσῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου κατὰ τὴν τρέχουσαν σύνοδον, γίνῃ ἡ πίστωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὸ ἔτος 1869 ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρελθόντος, καὶ τότε θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἀντὶ τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐπὶ ἐλαττώσει καθόσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τοῦ Πανεπιστημίου 13,556, νὰ γίνῃ ἡ πίστωσις ἀντὶ 225,247 δρ. 238,803, ὅπως ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1868. Ἐὰν συζητηθῇ ὁ ὀργανισμὸς, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐλαττώσω τὸ ποσὸν κατὰ τὸν ὀργανισμόν.

§216ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§217ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐνθυμίζω τὸν βοηθὸν τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§218ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ὅταν φθάσωμεν ἐκεῖ. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς ἄρθρα.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν Γυμνασίων».

§220ΣΕΡΒΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον προτείνει τὴν διάλυσιν τοῦ γυμνασίου Λευκάδος, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ τοῦτο διὰ πολλοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ προβῇ εἰς τοιοῦτον μέτρον. Ἐν Λευκάδι εὑρισκόμεθα εἰς τὰ πρόθυρα τῆς Τουρκίας καὶ ἐκ τούτου εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ τὸ γυμνάσιον διὰ νὰ μαθητεύωσιν οὐ μόνον οἱ τῆς Λευκάδος νέοι, ἀλλὰ καὶ οἱ εἰς τὴν Πρέβεζαν, Ἀκαρνανίαν καὶ εἰς τὰ πλησιόχωρα ἐκεῖνα μέρη εὑρισκόμενοι. Ὑπὸ οἱανδήποτε ἔποψιν καὶ ἂν ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα, θέλομεν ἰδῆ ὅτι τοῦτο συντελεῖ εἰς τὴν πρόοδον τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Προτείνω λοιπὸν νὰ μείνῃ ἡ πίστωσις τόσον διὰ τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς, ὅσον καὶ τοῦ γυμνασίου τῆς Λευκάδος. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τινὰς θέσεις ἐν τῷ γυμνασίῳ, αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται ὡς κοσμήματα καὶ πολυτέλεια, δύνανται νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἄνευ ζημίας, περιοριζομένης ὅμως τῆς ἐλαττώσεως τῶν μαθημάτων εἰς τοῦτο μόνον. Πρέπει νὰ ἠξεύρῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι ὡς πρὸς τὴν εὕρεσιν τῶν καθηγητῶν ὑπῆρξαν μεγάλαι δυσκολίαι. Ὅτε ἐπρόκειτο κατὰ τὸ 1866 καὶ ὀλίγον ἔπειτα νὰ διορισθῶσι καθηγηταὶ εἰς τὰ νέα γυμνάσια μὲ τὸ σύστημα τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν, ἐν τῷ γυμνασίῳ Λευκάδος ἐγένετο κακὴ ἐκλογὴ τῶν προσώπων, καὶ ἐνῷ πρότερον ὑπῆρχον ἑκατὸν καὶ ἐπέκεινα ἐν τῷ λυκείῳ μαθηταὶ, ἀκολούθως διέμειναν ὀλίγιστοι ἕνεκα τῆς ἀμελείας καὶ τῆς ἀταξίας τινῶν ἐκ τῶν διδασκόντων. Τόσον εἶναι τοῦτο ἀληθὲς, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ νομάρχου καὶ ἐπάρχου ὅπως καταπαύσωσι τὰ παράπονα τῶν πολιτῶν. Πράγματι ἡ παραλυσία τοῦ γυμνασίου Λευκάδος ἔφθασεν εἰς τοσοῦτον βαθμὸν, ὥστε ἀπήλπισε τοὺς πολίτας. Τὸ σφάλμα δὲν εἶναι τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ τοῦ διορισμοῦ τινῶν προσώπων, καὶ λέγων τοῦτο δὲν ἐννοῶ νὰ κατακρίνω τὴν Κυβέρνησιν. Μάλιστα ἕνεκα τοιούτων λόγων ἐσχάτως ὁ κ. ὑπουργὸς διώρισεν ἐν Λευκάδι Γυμνασιάρχην ἀξιότιμον καὶ πεπαιδευμένον ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐν διαστήματι 15 ἡμερῶν ἐδιπλασίασε τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν καὶ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θέλει τὸν τετραπλασιάσει. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἰς τὰς σοβαρὰς αὐτὰς περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, πρέπει νὰ δώσωμεν καλὰ παραδείγματα καὶ εἰς τὰς πλησιοχώρους χώρας, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς ἡμᾶς, καὶ ἤθελεν εἶσθαι λυπηρὸν, ἄδικον νὰ καταργήσωμεν τὸ κατάστημα προαγόμενον, καὶ νὰ καταστρέψωμεν τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ γίνηται. Ἐπιμένω λοιπὸν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν κατάργησιν αὐτῶν τῶν γυμνασίων.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διακόψῃ τὴν συζήτησιν αὐτὴν, διότι ἔγεινε μία παράλειψις· εἷς βουλευτὴς ἐπρότεινε τὴν κατάργησιν τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§222ΤΙΝΕΣ. Ἐπέρασεν.

§223ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἐπέρασε.

§224ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀφήσωμεν τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἄλλα.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ μειονοψηφία προτείνει τὴν κατάργησιν τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§226ΤΙΝΕΣ. Ἂς τελειώσωμεν τὴν συζήτησιν περὶ τῶν γυμνασίων καὶ τότε ἐπανερχόμεθα.

§227ΣΙΜΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἕκαστος δύναται τότε νὰ πράξῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον τὸ θεωρῶ ἄδικον καὶ δὲν πρέπει τινὲς νὰ ἔχουν τὴν ἀπαίτησιν εἰς ὅ,τι ἐσυζητήθη. Ἐὰν ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶχε τὴν φροντίδα νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς ἰδέας της, ἡμεῖς δὲν πταίομεν.

§228ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔκαμα καὶ ἄλλοτε τὴν παρατήρησιν ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ ἡ μειονοψηφία γράψῃ τὴν πρότασιν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμῃ τι περισσότερον· ἔχει τὸ καθῆκον τὸ Προεδρεῖον ν’ ἀναγνώσῃ τὴν γνώμην αὐτῆς εἰς τὸν οἰκεῖον τόπον.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι παράλειψις τοῦ προέδρου καὶ κατόπιν, ὅταν τελειώσῃ ἡ συζήτησις περὶ γυμνασίων, συζητοῦμεν περὶ καταργήσεως τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§230ΣΙΜΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὴν κατάργησιν τῶν γυμνασίων, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύω μόνον γυμνασίων, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ ἡ κατάργησις, διότι καὶ τὰ δύω ἔχουν ἰδιαιτέρους λόγους ὑπάρξεως. Καταλαμβάνω ὅτι ἐγείρεται ἓν ἐνδιαφέρον εἰς τὰ πολυμελῆ σώματα, ἀλλὰ τοῦτο ἐδῶ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, διότι ἡ κατάργησις τοῦ γυμνασίου Πειραιῶς θὰ κάμῃ πολὺ κακὴν ἐντύπωσιν· ἐδῶ εἶναι ἡ πρωτεύουσα, ἡ ἑστία τῶν φώτων καὶ τῆς προόδου καὶ τῆς καλῆς διοικήσεως, καὶ δὲν πρέπει νὰ θελήσωμεν νὰ καταργήσωμεν τὸ γυμνάσιον αὐτὸ, διότι δὲν εἶναι ὁ λόγος τὸν ὁποῖον εἶπον τινὲς, ὅτι εἶναι ὀλίγοι μαθηταί· εἶναι πολλοὶ καὶ ἔρχονται ἀκόμη καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προγυμνάζονται διὰ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ κατάργησις οὔτε τοῦ γυμνασίου Λευκάδος. Ἐὰν δὲ διὰ λόγους οἰκονομίας πρέπει νὰ γίνῃ ἡ κατάργησις, τότε ὑπόσχεται ὁ δῆμος αὐτὸς νὰ καταβάλῃ ἀρκετὸν ποσὸν ἐξ ἰδίων του.

§231ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἂς τὸ κάμῃ ὁ ἴδιος.

§232ΣΙΜΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ κάμῃ ἡ Βουλὴ αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅταν πρόκειται μάλιστα περὶ δύω μόνον γυμνασίων.

§233Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργ. Παιδείας). Ὀφείλω, κύριοι, ν’ ἀπαντήσω τόσον μόνον, καθόσον τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑπέβαλα ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπαίτησιν τοῦ σώματος τούτου. Κύριοι, ἀνήκω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν σχολὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι οἱ πολλοὶ διδάσκαλοι καὶ τὰ πολλὰ ἐκπαιδευτήρια δὲν μανθάνουν γράμματα· κατὰ συνέπειαν ἐθεώρησα καθῆκόν μου, ἀνταποκρινόμενος καὶ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ σώματος καὶ εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, νὰ φέρω τὴν ἀποκοπὴν, τὴν ὁποίαν φέρει ὁ προϋπολογισμός. Δὲν ἔκαμα ἄλλο, κύριοι, καὶ ἰδοὺ διατί· διατί παραδέχομαι τὴν διαίρεσιν τοῦ κράτους ὅπως ἡ νομοθεσία τὴν ἔθεσεν· ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπείσθην, ὅτι ἡ διὰ δημοσίας δαπάνης συντήρησις τῶν καταστημάτων αὐτῶν δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν καὶ δὲν παράγει τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα τῶν ἄλλων καταστημάτων ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν, καὶ διὰ τοῦτο μετὰ θάῤῥους προέβην εἰς τὴν ἀποκοπὴν αὐτῶν τῶν ἐξόδων. Σᾶς ἀναγγέλλω δὲ, ὅτι τὸ μὲν γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς ἔχει 80 μαθητὰς ἐν ὅλῳ, τὸ δὲ τῆς Λευκάδος εἰς τοὺς ἐπισήμους καταλόγους δὲν φέρει παρὰ 17. Διὰ τοῦτο ἐθεώρησα καθῆκόν μου, ἀκούσας τὴν γνώμην τοῦ σώματος καὶ φειδόμενος τῶν δημοσίων χρημάτων, νὰ φέρω αὐτὴν τὴν ἀποκοπήν.

§234ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§235ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κύριοι, δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον ἐὰν πράγματι τὸ ὑπουργεῖον ἐπέμενεν εἰς τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καθὼς καὶ ἡ ἐπιτροπή· ἀλλὰ δυστυχῶς ἀντὶ νὰ ἴδω οἰκονομίας, μετεβλήθησαν ἀρκετὰ μέρη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ὑπουργοὶ ἔρχονται σήμερον καὶ ὑποστηρίζουσιν ἄλλα. Ποῖοι οἱ λόγοι, δὲν ἐξετάζω σήμερον· θέλω μόνον ἐξετάσει καὶ ἕκαστος θέλει ἐννοήσει τοὺς λόγους, οἵτινες πρέπει νὰ πείσουν ἕκαστον νὰ παραδεχθῇ τὴν μικρὰν δαπάνην, τὴν ὁποίαν σᾶς ζητοῦμεν. Ἐνθυμοῦμαι μίαν φράσιν τοῦ κ. Λυκούργου Κρεστενίτου, ὅτι ἡ δαπάνη ἡ γινομένη ἐπὶ καλῷ σκοπῷ δὲν εἶναι δαπάνη. Ἡ δαπάνη ἡ γενομένη ἐπὶ κακῷ σκοπῷ, αὐτὴ εἶναι σπατάλη καὶ ἀσωτεία. Θέλω ἐξετάσει τώρα, ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς ὁρμώμενος ἀπὸ λόγους οἰκονομίας ἔπραξε τοῦτο, καὶ ἂν πράγματι δὲν ᾖναι σπατάλη, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Κρεστενίτου, ἡ πρᾶξίς του. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ γυμνάσιον τῆς Λευκάδος, πολὺ καλὰ ὡμίλησεν ὁ βουλευτὴς Λευκάδος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς, τί δαπανᾷ τὸ δημόσιον; Ἐνοίκιον δὲν πληρόνει, διότι πληρόνεται ἀπὸ τὸν δῆμον τοῦ Πειραιῶς· δύω καθηγητὰς ἔχει περισσοτέρους, καὶ αὐτοὺς ἂς τοὺς παύσῃ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι φοιτῶσιν 80 μαθηταὶ, ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι φοιτῶσι πλέον τῶν 200. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου σᾶς λέγω, ὅτι τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς παρήγαγε τοὺς εἰδικοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους παράγουν τὰ γυμνάσια. Ἐὰν μοὶ ἀποδείξῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι οὐδεμίαν ὠφέλειαν ἠθικὴν παρήγαγε, τότε καὶ ἐγὼ θέλω συμφωνήσει μὲ αὐτὸν, ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτως· ἀπ’ ἐναντίας θέλω σᾶς ἀποδείξει, ὅτι ὄχι μόνον ἠθικὴν ὠφέλειαν παρήγαγεν, ἀλλὰ καὶ τοιαύτην, σύμφωνα πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συστάσεως τῶν γυμνασίων, τὴν ὁποίαν ὀλίγα ἐκ τῶν γυμνασίων παρήγαγον.

§236ΤΙΝΕΣ. Νὰ συστηθῇ γυμνάσιον εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν.

§237ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κύριοι, εἷς ἐκ τῶν λόγων εἶναι ὅτι τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς κεῖται πλησίον τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου ὑπάρχουν δύω γυμνάσια καὶ δύνανται νὰ ἔλθωσιν οἱ μαθηταὶ ἐδῶ, καὶ μάλιστα αὔριον, ὅτε θὰ γίνῃ ὁ σιδηρόδρομος, εἰς ὀλίγα λεπτὰ θὰ ᾖναι ἐδῶ. Δὲν εἶναι ὁ λόγος τὸν ὁποῖον εἶπον τινὲς ὀρθὸς, διότι εἰς τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς δὲν φοιτῶσι μόνον Πειραιῶται, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν μερῶν τῆς Τουρκίας· διότι ὁ Πειραιεὺς εἶναι ἐμπορικὸς τόπος καὶ ἀπὸ τὰ μέρη αὐτὰ στέλλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὅπου ἔχουν σχέσιν· ἄλλως τε, φοβοῦνται μήπως ἐδῶ παρεκκλίνωσιν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, ἀφοῦ πληρόνουν τὸ ἐνοίκιον, ἀφοῦ προσφέρεται ὁ δῆμος τοῦ Πειραιῶς νὰ πληρώσῃ τὸ ⅓ ἢ τὸ ½ τῶν ἐξόδων, τί μένει λοιπόν;

§238Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θὰ πληρώσῃ τὸ δημόσιον 15 χιλ. δραχμάς· καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἀφαίρεσιν, αὕτη θὰ ᾖναι καθ’ ὅλα τὰ γυμνάσια. Ἀπὸ ὅλα τὰ γυμνάσια θὰ παύσουν αὐτοὶ οἱ καθηγηταί· ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν τῶν γενικῶν μέτρων εἶναι καὶ ἡ ἀποκοπὴ αὐτῶν τῶν δύω γυμνασίων, διότι τὰ μὲν ἄλλα γυμνάσια τοῦ κράτους ἐξαιρέσει τοῦ τῆς πρωτευούσης, ὅπου ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ὑπάρχει καὶ διάστημά τι μεταξὺ τῶν γυμνασίων. Τοῦτο δὲ δὲν συμβαίνει εἰς τὰ δύω ὑπάρχοντα γυμνάσια τοῦ Πειραιῶς καὶ τῆς Λευκάδος. Ἐξετάσας δὲ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν εἶδον, ὅτι δὲν ὤφειλον νὰ διατηρήσω δαπάνην καθηγητῶν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν 17 μαθητῶν εἰς τὴν Λευκάδα καὶ 80 εἰς τὸν Πειραιᾶ. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὸ τοῦ Πειραιῶς, εἶναι καὶ ὁ λόγος ὅτι εἶναι ἐγγὺς αἱ Ἀθῆναι καὶ ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν ἐνταῦθα. Ἠξεύρετε δὲ, ὅτι παντοῦ, ὅπου ὁ πληθυσμὸς αὐξάνει, ἔρχεται ἡ πρωτοβουλία τῶν ἀτόμων καὶ καλύπτει αὐτὰς τὰς ἀνάγκας.

§239ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ὅταν ἡ πρωτοβουλία τῶν ἀτόμων προηγῆται τοῦ δημοσίου, ὀπισθοπορεῖ.

§240Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λέγω, ὅτι τὸ δημόσιον πρέπει νὰ ᾖναι δι’ ὅλον τὸ κράτος· διότι τὸ δημόσιον ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν ὅταν ὑπάρχῃ ὁ λόγος, ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῶν κατοίκων μένει ὀπίσω.

§241ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἐκεῖ τὸ γυμνάσιον. Ἡ ἀνάγκη τῆς συστάσεως καὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ δὲν ἐξέλιπε.

§242ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πολιτικὴ ἀνάγκη προεκάλεσε τὴν σύστασιν αὐτοῦ. (θόρυβος).

§243ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κύριοι, ὑπῆρξε πάντοτε ἕνας λόγος σπουδαῖος διὰ νὰ συστηθῇ γυμνάσιον εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὁ λόγος αὐτὸς ὄχι μόνον δὲν ἐξέλιπεν, ἀλλὰ καὶ ὁ πληθυσμὸς τοῦ Πειραιῶς δὲν ἠλαττώθη, οὔτε προήχθη τοσοῦτον, ὥστε νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ τὸ κάμῃ μόνος του. Ἐὰν θέλετε, κύριε ὑπουργὲ, νὰ ἐπιμένητε, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπῆρξαν καὶ ἄλλα παραδείγματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεχωρήσαμεν.

§244Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οἱ κάτοικοι τότε ἐζήτησαν νὰ συστηθῇ ἐκεῖ γυμνάσιον καὶ αὐτοὶ νὰ ἀναδεχθῶσι τὰς δαπάνας.

§245ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἕως τώρα τὸ ἔκαμνον· πληρόνει ὁ Δῆμος τὸ ἐνοίκιον....

§246ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§247ΣΙΜΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω....(θόρυβος).

§248ΤΙΝΕΣ. Λοιπὸν, κ. Πρόεδρε....

§249ΣΙΜΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην καὶ πρέπει νὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον 12 χιλιάδας δραχ. διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ γυμνασίου Πειραιῶς. Ἀλλ’ ὁ κ. δήμαρχος μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἤθελε μείνει εἰς τὸ Δημόσιον νὰ πληρόνῃ περισσότερον τῶν 6 χιλ. δραχμῶν καὶ ὅτι δὲν ἀπαιτεῖ τίποτε περισσότερον ὁ Δῆμος παρὰ 6 χιλ. δραχ. Λοιπὸν ἂς προσθέσωμεν 6 χιλ. δρ. διότι νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιπροσωπευθῇ καὶ αὐτὴ ἡ ἰδέα, καθ’ ὅσον ὁ δήμαρχος μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται παρὰ δι’ 6 χιλ. δραχμῶν (θόρυβος).

§250Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω κάτι τι, διότι ὁ κ. Σίμος καταβαίνων τοῦ βήματος ὑπέδειξε μίαν πρότασιν, ἥτις κατὰ τὸν κ. Σῖμον εἶναι γνωστὴ, κατ’ ἐμὲ δὲ ἄγνωστος, καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν συγκατατίθεται ἡ κοινότης τοῦ Πειραιῶς εἰς τὰ ἐπίλοιπα· ἐπισήμως αὐτὸ δὲν τὸ γνωρίζω. Ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ κοινότης τοῦ Πειραιῶς ἀναλαμβάνει νὰ συντηρήσῃ ὁλόκληρον τὸ γυμνάσιον κατὰ τὸν κανονισμὸν μὲ ἓν ποσὸν μόνον ἓξ χιλ. δραχ., τότε εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§251ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§252Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐγὼ ἐπισήμως, εἶναι ὅτι ὁ δήμαρχος μοὶ ὑπέβαλε τὴν πρᾶξιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐπρότεινεν ὅτι ἐκτὸς τοῦ ἐνοικίου, τὸ ὁποῖον πληρόνει καὶ εἶναι ὑπόχρεως νὰ πληρόνῃ, διότι ἔχει ἐπίσημα συμβόλαια, ἀναλαμβάνει ἐκτὸς τῆς πληρωμῆς αὑτῆς νὰ προσθέσῃ καὶ ἓξ χιλ. δραχ. δαπάνην. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡ δαπάνη ἡ ἐτησία παντὸς δημοσίου καταστήματος, κατὰ τὸν ὀργανισμὸν, ἀναβαίνει εἰς 24–26 χιλ. δραχ. κατ’ ἔτος. Τώρα, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὸ ἐνοίκιον καὶ τὴν προσφορὰν τῶν ἓξ χιλ. δραχ., τὸ δημόσιον ὀφείλει νὰ πληρόνῃ 12 ἢ 13 χιλ. δραχμάς. Ἤθελον δεχθῆ ἴσως ἐὰν ἀπεφάσιζεν ἡ κοινότης, συντρέχοντος καὶ τοῦ δημοσίου κατὰ ἓξ χιλ. δραχ., νὰ συντηρήσῃ αὐτὸ τὸ γυμνάσιον.

§253ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§254ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ συγχωρήσητε νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύω λέξεις. Κύριοι, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπε νὰ παράσχῃ μίαν συνδρομὴν, ἂν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, ἀρκεῖ ὁ δῆμος τοῦ Πειραιῶς νὰ παραδεχθῇ αὐτὴν τὴν δαπάνην. Λοιπὸν σᾶς λέγω, ὅτι ἐγὼ ἔχω τὴν πληρεξουσιότητα καὶ τὴν ὑπόσχεσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. δημάρχου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸς ἀναλαμβάνει ὅλας τὰς δαπάνας τοῦ δημοσίου, καὶ παρακαλῶ νὰ συνδράμῃ τὸ δημόσιον καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν τοῦ δήμου μὲ ἓξ χιλ. δραχμάς.

§255ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπὸ τὰ ἄλλα ἄκρα ἔρχονται καὶ σπουδάζουν εἰς τὰς Ἀθήνας· ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ δὲν δύνανται νὰ ἔρχωνται; Ἔπειτα λέγουν ὅτι δίδουν χρήματα· ἂς κάμουν λοιπὸν ἓν ἰδιωτικὸν γυμνάσιον.

§256ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἂς προστεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸ ποσὸν τῶν 6 χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ἂν ὁ δῆμος τοῦ Πειραιῶς δὲν ἀναδέχεται τὴν δαπάνην τοῦ ἐπιλοίπου ποσοῦ, νὰ μὴ συστηθῇ (θόρυβος).

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν προτάσεις νὰ διατηρηθῶσι τὰ 2 γυμνάσια τοῦ Πειραιῶς καὶ τῆς Λευκάδος· ἑτέρα πρότασις, νὰ σημειωθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν συνδρομὴ διὰ τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς 6 χιλιάδων δραχμῶν. Θὰ ἐρωτήσω πρῶτον τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς πρώτης προτάσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀπωτέρα.

§258ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Ὅπως θέτετε τὴν πρότασιν, εἶναι σύνθετος· δύνανται νὰ ὑπάρχουν λόγοι πρὸς διατήρησιν τοῦ ἑνὸς καὶ οὐχὶ πρὸς διατήρησιν τοῦ ἄλλου.

§259ΣΙΜΟΣ. Ἡ διαίρεσις εἶναι δικαίωμά μας· ἅμα προτείνεται ἡ διαίρεσις, κ. πρόεδρε, πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή· καθόσον ἀφορᾷ τὸν Πειραιᾶ, δὲν ζητοῦμεν τὴν ὅλην διατήρησιν, ἀλλὰ μόνον τὴν βοήθειαν τῶν 6 χιλιάδων δραχμῶν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ διαίρεσις· θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν πρῶτον περὶ τῆς διατηρήσεως τοῦ γυμνασίου Λευκάδος, δεύτερον, περὶ διατηρήσεως τοῦ γυμνασίου Πειραιῶς καὶ τρίτον περὶ τῆς συνδρομῆς. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ ἡ δαπάνη διὰ τὸ γυμνάσιον Λευκάδος νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ δαπάνη ἀναγκαία διὰ τὸ γυμνάσιον τοῦ Πειραιῶς νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Τρίτον, οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ συνδρομὴ διὰ τὸ γυμνάσιον Πειραιῶς νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.

§261ΔΟΣΙΟΣ. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ προκεχωρηκὸς τῆς ὥρας δὲν θὰ σᾶς ἀναφέρω πολλὰ ὡς πρὸς τὴν σύστασιν τῆς Ἀστυκλινικῆς· σᾶς λέγω μόνον, ὅτι ἡ σύστασις αὐτῆς ἀπεῤῥίφθη συνεπείᾳ γνωμοδοτήσεως τῶν ἀξιωτέρων ἰατρῶν, μετὰ ταῦτα δὲ ἔγεινε δεκτὴ μόνον ὡς δοκιμὴ καὶ ἀπὸ δοκιμῆς κατήντησεν ἤδη μόνιμος νόμος. Ἡ διατήρησις τῆς Ἀστυκλινικῆς ἐπροκάλεσε κατ’ ἔτος εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα σπουδαίας συζητήσεις καὶ ἐζητήθη πάντοτε ἡ κατάργησις αὐτῆς, καὶ ἐν τούτοις δὲν κατωρθώθη ποτέ. Ἐρωτῶ ἤδη τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μοὶ ἐξηγήσωσι, πῶς κατὰ πρῶτον διὰ πλειοψηφίας ἀπεφάνθησαν ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῆς Ἀστυκλινικῆς, τὴν δὲ ἐπαύριον κατήρτισαν μίαν πλειοψηφίαν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως. Ὡς πρὸς τὴν διατήρησιν αὐτῆς ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ὡς ἐκ τῆς πράξεως τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὡς ἰατρὸς ἐν τῇ πρωτευούσῃ, διακριθεὶς καὶ διὰ τὴν φιλανθρωπίαν του ὡς ἐπισκεπτόμενος πολλοὺς πτωχοὺς δωρεὰν, νὰ μᾶς εἴπῃ τί γνωρίζει περὶ τῆς ὠφελείας, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τῆς διατηρήσεως τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§262ΜΑΚΡΗΣ. Δύω λόγοι ὑποστηρίζουσι τὴν διατήρησιν τῶν ἐξόδων τῆς Ἀστυκλινικῆς· 1) ἡ ἔποψις τῆς φιλανθρωπίας καὶ 2) ἡ ἔποψις τῆς ἐπιστήμης. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους ἔξοδον πλέον δικαιολογημένον παρὰ τὸ ἔξοδον τῆς Ἀστυκλινικῆς. Ὁ πτωχὸς ὁ μὴ δυνάμενος νὰ λάβῃ ἰατρὸν, προσέρχεται ἐκεῖ, καὶ ἀφοῦ τῷ δοθῇ ἡ προσήκουσα θεραπεία καὶ ὁδηγία, δίδεται ἰατρὸς ἐπίτηδες, ὁ ὁποῖος τὸν ἐπισκέπτεται δωρεάν. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐπιστήμης δὲ ἡ Ἀστυκλινικὴ συντελεῖ πολύ· ὁ κ. Μακκᾶς, ὁ ὁποῖος διδάσκει εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναπληρώσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ νοσοκομείου· τὸ νοσοκομεῖον εἶναι πτωχὸν καὶ δὲν προσφεύγουν ἐκεῖ ὅλοι οἱ πάσχοντες, ὥστε οἱ φοιτηταὶ τῆς ἰατρικῆς δὲν δύνανται νὰ ἴδωσι τὴν κοινωνίαν πάσχουσαν, π. χ. τὰ μικρὰ παιδία, τὰς γυναῖκας κτλ. Δὲν μοὶ ἐπιτρέπει ὁ χρόνος νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον πλειότερον ὡς πρὸς τὴν ἔποψιν τῆς ἐπιστήμης, ὅτι ἡ Ἀστυκλινικὴ μεγάλως ὠφελεῖ· ὁ κ. Ὀρφανίδης, ὁ ὁποῖος διδάσκει ἐκεῖ ὡς πρῶτος καθηγητὴς, εἶναι εἷς ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ἰατρῶν καὶ κατὰ θεωρίαν καὶ κατὰ πρᾶξιν. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ἐξόδου αὐτοῦ, καὶ ἂν ᾖναι δυνατὸν, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ μέλλον νὰ φέρῃ βελτίωσιν εἰς τὸ κατάστημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ φιλανθρωπικώτερον τῶν ἐν Ἑλλάδι καταστημάτων.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§264ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθοῦμεν. «Προσωπικὸν Ἑλληνικῶν σχολείων ................................. 385,009 Ἔξοδα .................................. 52,506 Ἀγορὰ βιβλίων ...............................»

§266ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Συνδρομὴ εἰς τὴν Φιλεκπαιδευτ. ἑταιρίαν». Πέρυσιν ἐδόθη συνδρομὴ 10,000 δραχμῶν, ἐφέτος διεγράφη.

§268ΣΙΜΟΣ. Ἡ συνδρομὴ τῶν 10,000 δραχ. εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἑταιρίαν πηγάζει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, διδομένη πρὸς εἰδικὸν σκοπὸν, χωρὶς νὰ προσδιορισθῇ ῥητῶς· ἐδίδετο δὲ ἐπὶ μεγάλην σειρὰν ἐτῶν πρὸς βοήθειαν τοῦ καταστήματος. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὡρίσθη ὁ εἰδικὸς σκοπὸς καὶ εἴπομεν νὰ πληρωθῇ μὲν τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἑταιρία νὰ συστήσῃ ἓν σχολεῖον εἰς τὴν Κέρκυραν· αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων. Τώρα δὲ παρά ποτε πρέπει νὰ δίδεται ἡ βοήθεια αὕτη, διότι ἡ ἑταιρία ἐσύστησεν ἐκεῖ ἐκπαιδευτήριον, τοῦ ὁποίου ὅσον οὔπω θέλομεν ἴδει τὰ ἀποτελέσματα. Κάθε ἄλλο δὲ ποσὸν πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν παρ’ αὐτὸ, διότι ἄλλως, θὰ ἐπέλθῃ ἡ διάλυσις τοῦ σχολείου ἐκείνου, τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ θελήσωμεν, διότι πολλαὶ προσπάθειαι γίνονται εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ὑπὸ τῆς ξένης διδασκαλίας. Νομίζω, ὅτι τὸ ἐπωφελέστερον εἶναι νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς σχολεῖα καὶ οὕτω τὰ ἐκ τῆς ξένης νὰ ᾖναι ὀλιγώτερα. Φρονῶ ὅτι καλῶς δίδεται τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ δὲν πρέπει νὰ διακοπῇ, διότι ἤδη ἐπῆλθεν ἡ σύστασις τοῦ σχολείου.

§269ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔρχομαι νὰ ἔμβω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ· παρατηρῶ μόνον, ὅτι ὁ κ. Σῖμος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ λόγον, διότι κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἀπαγορεύεται πρότασις ἀπὸ βουλευτὴν ὑπὲρ προσώπου, ἀλλὰ καὶ ἡ ἑταιρία εἶναι ἠθικὸν πρόσωπον καὶ τὰ ἠθικὰ πρόσωπα ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν.

§270Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐνθυμεῖσθε ποῖοι λόγοι ἠνάγκασαν τὴν κυβέρνησιν νὰ ἐγγράψῃ διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1868 δαπάνην 10 χιλιάδων δραχμῶν πρὸς βοήθειαν οὐχὶ τοῦ Ἀρσακείου καταστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐβοηθήθη ἀπὸ τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ καταστήματος ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ἡ ἵδρυσις ἐθεωρήθη ἀναγκαία καὶ ἡ ἀνάγκη ὑφίσταται σήμερον τῆς ὑπάρξεως καταστήματος ἑδρεύοντος ἐν Κερκύρᾳ. Ἐγὼ, κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι διέγραψα τὴν δαπάνην αὐτὴν, καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω ἄλλως τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον καὶ ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκετο εἰς στενόχωρον θέσιν καὶ ἡ ἀπαίτησις τοῦ νομοθετικοῦ σώματος εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐπέλθουν οἰκονομίαι ἐπὶ τῶν κλάδων τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν ἠδυνάμην λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ παραλείψω καθῆκον καὶ νὰ μὴ ἀπαλείψω τὴν δαπάνην αὐτὴν, ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ κυβέρνησις καὶ ὑμεῖς γνωρίζετε ὁποία εἶναι. Ὅτι ἡ ἀνάγκη τοῦ καταστήματος ὑφίσταται, κύριοι, δὲν εἶναι ζήτημα, διότι ἂν ὑφίστατο πρὸ ἑνὸς ἔτους, ὑφίσταται καὶ σήμερον, καὶ τοσοῦτον μᾶλλον, διότι ἡ ἐγκαθίδρυσις τοῦ καταστήματος λαβοῦσα χώραν πρὸ 3 μηνῶν ἀπεθάῤῥυνε τὸ πνεῦμα ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκαθίδρυσαν ξένην διδασκαλίαν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Δὲν διστάζω εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν νὰ παραδεχθῶ τὸ κονδύλιον αὐτὸ, ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ τοὺς λόγους σπουδαίους, ὅπως καὶ ἐγώ. Εὑρέθη, κύριοι, ἡ κυβέρνησις εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην ν’ ἀποκόψῃ τὰ μέσα ἐκεῖ, ὅπου τὸ πολίτευμα ἐπέβαλλε τὴν ὑποχρέωσιν τῆς μέσης καὶ τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως.

§271Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἔχει πόρους ἰδίους τὸ κατάστημα, ὥστε νὰ διατηρηθῇ;

§272Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι τὸ κατάστημα τῆς ἑταιρίας, τὸ ὁποῖον ἐβοηθήθη κατ’ ἀρχὰς ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς συστάσεώς του ἀνταπέδωκεν ὅλας τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας ἡ κυβέρνησις ἔκαμε πρὸς αὐτὸ, καὶ σήμερον τὸ κατάστημα αὐτὸ ἀνέλαβεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπιτυχῶς τὴν διδασκαλίαν τοῦ γυναικείου φύλου δι’ ὅλον τὸ κράτος μὲ εὐάρεστα ἀποτελέσματα, καὶ τὸ Ἀρσάκειον ἐθεωρήθη τὸ ἐπίσημον διδασκαλεῖον ὅλων τῶν γυναικῶν τοῦ κράτους. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι, ὡς ὑπουργὸς ὀφείλω νὰ βεβαιώσω τὸ σῶμα, ὅτι οἱ καρποὶ τοῦ καταστήματος εἶναι εὐδόκιμοι καὶ εὐάρεστοι καὶ ἡ κατάστασις αὐτὴ τοῦ γυναικείου φύλου, ἡ ὁποία πρό τινος ἤδη καιροῦ ἤρχισε νὰ βελτιοῦται εἰς διάφορα μέρη, εἶναι πολὺ ὀπίσω ἰδίως ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ πρέπει οὐ μόνον ἡ ἰδιωτικὴ ἐνέργεια, ἀλλὰ καὶ ἡ συνδρομὴ τῆς κυβερνήσεως νὰ ἔλθῃ πρὸς ἐκπαίδευσιν τοῦ γυναικείου φύλου ἐν Ἑπτανήσῳ. Πιστεύω ὅτι δὲν πρόκειται νὰ διατηρηθῇ τὸ κατάστημα μὲ 10,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἡ κυβέρνησις θὰ δώσῃ, διότι διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ καταστήματος ἐκείνου ἐξοδεύει 30000 καὶ 50000 δραχμὰς· ἁπλῶς μόνον ἔρχεται εἰς μικρὰν συνδρομὴν τὸ δημόσιον.

§273ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοδεύῃ 30 καὶ 50 χιλ. δραχμάς;

§274ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχει προσωπικὸν πολυάριθμον, τὸ ὁποῖον πληρόνεται, ἔχει μουσικὴν, ἔχει χορὸν, ἔχει καὶ πλῆθος ἄλλων ἐξόδων, ἔχει ξένας γλώσσας.

§275Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ὁ λόγος τῆς συνδρομῆς τοῦ δημοσίου, ὁ ὁποῖος δικαιολογεῖ τὴν δαπάνην. Εἶναι καὶ ἕτερος λόγος· ἡ συνέλευσις τῶν μετόχων τῆς ἑταιρίας ἔλαβε τὸ μέτρον νὰ συστήσῃ εἰς διάφορα μέρη σχολεῖα κορασίων, καὶ ἴσως καὶ μακρὰν τῆς πατρίδος μας. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἤρχισε τὸ τῆς Κερκύρας· τὰ μέσα βεβαίως δὲν ἐπαρκοῦν καθ’ ὅλα εἰς τὴν πραγματοποίησιν αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ καὶ ἑπομένως ἐδέησε νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἡ συνδρομὴ τοῦ δημοσίου.—Διὰ τοῦτο εὑρίσκω πολὺ δικαιολογημένην τὴν πρότασιν. Ἴσως τὸ ποσὸν εἶναι πολὺ, ἐγὼ τὸ περιορίζω εἰς 5000.

§276ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ κρίνῃ ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν, εἶναι περιττὸν νὰ κάμωμεν οἰκονομίαν 5000 καὶ νὰ κολοβώσωμεν τὸν σκοπόν· ἢ πρέπει νὰ δοθῇ ἢ νὰ μὴ δοθῇ.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ προστεθῇ τὸ ποσὸν τῶν 10000 δραχ. ὡς συνδρομὴ εἰς τὴν φιλεκπαιδευτικὴν ἑταιρίαν διὰ τὸ κατάστημα, τὸ ὁποῖον διατηρεῖ εἰς τὴν Κέρκυραν· θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Δημοτικὴ ἐκπαίδευσις. «Ἄρθρ. 1. Προσωπικὸν δημοτικῶν σχολείων δραχ. 138000». Ὑπάρχει καὶ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς. (Ἀναγινώσκεται). «5. Ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 3, ἄρθρ. 13, «Προσωπικὸν ἑλληνικῶν σχολείων» ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ καταργηθῶσιν ἐκεῖναι αἱ θέσεις τῶν ἑλληνοδιδασκάλων, ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν ἀρκοῦντες μαθηταί.» «6. Ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 4, ἄρθρ. 1, ά. «Προσωπικὸν δημοτικῶν σχολείων» ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ προστεθῶσιν ἕτεραι 10,000 δραχ. διὰ μισθοδοσίαν τῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν συνιστᾷ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ σύμφωνα μὲ τὰς ἀνωτέρω παρατηρήσεις».

§278Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν· ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ, ἂς προστεθῇ. Παρετήρησα ὅμως ὅτι τὰ πλεῖστα, ὅλα τὰ δημοτικὰ σχολεῖα τοῦ κράτους σχεδὸν συντρέχονται ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν. — Ἀλλὰ, κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν θὰ κάμῃ νὰ ἀνθήσῃ ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις, δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις χορηγίας ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου, ἀλλ’ ἡ μὴ πληρωμὴ τῶν δημοδιδασκάλων καὶ συντήρησις αὐτῶν ἀπὸ τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, ἀφοῦ κατωρθώθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἡ προεξόφλησις τῶν ἐνταλμάτων, τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, καθυστεροῦν πλέον τῶν 200,000 δραχ. καὶ πολλὰ τῶν σχολείων τοῦ κράτους μένουν στεῖρα, διότι οἱ διδάσκαλοι προτιμοῦν νὰ κάθηνται εἰς τὰς ὁδοὺς παρὰ νὰ μεταβοῦν εἰς ἀπομεμακρυσμένας ἐπαρχίας, διότι δὲν λαμβάνουν καμμίαν ὑποστήριξιν ἀπὸ τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς καὶ δὲν λαμβάνουν αὐτὰ τὰ χρήματά των. Τὴν πίστωσιν δὲν τὴν ἀποκρούω, ἂν νομίζητε ὅμως ὅτι δι’ αὐτῆς θὰ βελτιώσητε τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἔχει οὕτω. Διὰ νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, πρέπει νὰ κατορθωθῇ, ὥστε αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ νὰ ἐκτελοῦν τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἐπιβάλλει εἰς αὐτὰς, νὰ πληρόνωσι τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ νὰ δίδωσι τὰ ἀναγκαῖα οἰκήματα.

§279ΔΟΣΙΟΣ. Ὁ κυριώτερος λόγος εἶναι ὅτι δὲν εὑρίσκονται δημοδιδάσκαλοι.

§280ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὄχι μόνον εἶμαι ἐναντίος αὐτῆς τῆς προσθήκης, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐν γένει συνδρομῆς ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως. Ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις δὲν ἀποφέρει τοὺς περιμενομένους καρποὺς, δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐξέθηκεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας· ἡ αἰτία εἶναι διότι δὲν ἔχομεν καταλλήλους δημοδιδασκάλους.

§281ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο.

§282ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Διότι ὑπῆρχε μέχρι τινὸς ἓν κατάστημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξήρχοντο ὅ,τι ἄλλο παρὰ δημοδιδάσκαλοι. Γνωρίζετε οἱ πάντες ὁποίους δημοδιδασκάλους ἔχομεν· δὲν βλέπω λοιπὸν τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν συνδρομὴν, τὴν ὁποίαν χορηγεῖ τὸ δημόσιον, ἀλλοῦ 20, καὶ ἀλλοῦ 40 δραχμὰς κατὰ μῆνα (θόρυβος).

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§284ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἔχω 14 ἔτη δήμαρχος καὶ τὰ γνωρίζω αὐτὰ τὰ πράγματα. Κύριοι, χωρὶς νὰ βλάψῃ τὸ δημόσιον τὰ συμφέροντά του δύναται νὰ οἰκονομήσῃ καὶ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀλλάξῃ ὅλως διόλου αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§285ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχίαν, κύριοι.

§287ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὅσον ἐπιμένετε, τόσον θὰ ὁμιλήσω. Λοιπὸν, κύριοι, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπάλειψιν ἐν γένει τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ καὶ συνιστῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ εὕρῃ ἕνα νέον τρόπον τοῦ διορισμοῦ τῶν δημοδιδασκάλων.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ προσθήκης 10,000 δραχμῶν εἰς τὰς δαπάνας τῶν δημοτικῶν σχολείων. Περὶ αὐτῆς θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§289ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§290ΔΑΓΡΕΣ. Μόνον νὰ προσέξῃ ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν διανομήν.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 2. Ἔξοδα δημοτικῶν σχολείων δρ. 4,300.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§292ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον 5. Βοηθήματα δρ. 9,000.»

§294ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§296ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ.

§298Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Ἀναγνωρίζω, κύριοι, ὅτι ἐκ τῆς σημερινῆς ἐργασίας τῆς ἀδιακόπου πιθανὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐκουράσθη· ἀλλ’ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις τὰς κατεπειγούσας, πιστεύω ὅτι θέλομεν προσφέρει εἰς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίαν ἀξίαν ἐπαίνου, ἐὰν δείξωμεν περισσοτέραν ἐπιμονὴν διὰ νὰ δώσωμεν τέλος εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅστις εἶναι ἔργον ἀναγκαῖον εἰς τὰς δαπάνας τοῦ κράτους. Ἐπειδὴ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐργασθῶμεν καὶ δι’ ἀντικείμενα ἄλλα σπουδαῖα καὶ ἀνάλογα τῶν περιστάσεων τῶν κατεπειγουσῶν, διὰ τοῦτο προλαμβάνω νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξακολουθήσῃ ὀλίγην ἀκόμη ὥραν διὰ νὰ δώσωμεν τέλος.

§299ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ὤ! μάλιστα.

§300ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Δὲν θὰ ᾖναι μέγας κόπος, ἐὰν ἀκόμη διὰ μίαν ὥραν ἐργασθῶμεν. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ φέρῃ ἡ Βουλὴ προσκόμματα καὶ ἐμπόδια· πιστεύω, κύριοι, ἀφοῦ ἡ κυβέρνησις σᾶς παρακαλεῖ διὰ τοιαῦτα ἀντικείμενα μιᾶς ὥρας, εἶναι βεβαίως καὶ ἁβροφροσύνη καὶ ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ συντρέξῃ αὐτήν.

§301ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Αʹ. Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 94,000 δραχμ.»

§303ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν. 7,488.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§305ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. Βʹ. Σῶμα Μηχανικοῦ. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν. δρ. 79,800.»

§307Σ. ΜΗΛΙΟΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἀφῃρέθησαν 17,000 δραχμ., νομίζω, καταργουμένων τριῶν διευθύνσεων. Ἐπειδὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐζήτησαν νὰ μὴ καταργηθῶσι καὶ αὐταὶ αἱ θέσεις, καθόσον δημόσια ἔργα ὑπάγονται εἰς ὅλας τὰς διευθύνσεις, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, νὰ μὴ καταργηθοῦν.

§308ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται....

§310ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.—«Ἄρθρον 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν. δραχμ. 24,666.»

§312ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Γʹ. Πυροβολικὸν καὶ Ὁπλοστάσιον. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν. δραχμ. 121,092.»

§314ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἑξῆς. Ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὁπλοστασίου ἀφαιρεῖται ὁ ὑποδιευθυντὴς, ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ σώματα δὲν χρησιμεύει παρὰ ὡς πρόεδρος τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ εἰς τὰ τάγματα δὲν ὑπάρχει τόση διαχείρισις, ὅση εἰς τὸ Ὁπλοστάσιον· ὥστε θεωρεῖται ἀναγκαία ἡ παρουσία τοῦ προέδρου τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς· ἑπομένως φρονῶ ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τὸ θεωρῇ τοιοῦτον, νὰ μὴ καταργηθῇ ἡ θέσις τοῦ ὑποδιευθυντοῦ τοῦ Ὁπλοστασίου. Ἐκτὸς δὲ τούτου καταργοῦνται καὶ οἱ μαθητευόμενοι καθὼς καὶ οἱ μαθηταὶ 1ης καὶ 2ας τάξεως τοῦ ὁπλοστασίου. Ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν τῆς μὲν 1ης τάξεως εἶναι 10 καὶ τῆς 2ας ἐπίσης 10, καθὼς καὶ οἱ μαθητευόμενοι. Οὗτοι δὲ δὲν εἶναι μόνον καταναλωταὶ, ἀλλὰ καὶ παραγωγοί. Ἡ κυβέρνησις λοιπὸν ὄχι μόνον θέλει ἀπολύσει αὐτοὺς, οἵτινες ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετοῦν, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν θέλει ζημιώσει, διότι θ’ ἀναγκασθῇ νὰ προσλάβῃ ὑπηρέτας ἔξωθεν· καὶ ἐνῷ εἰς αὐτοὺς πληρόνει 50 λεπτὰ μόνον ὁσάκις ἐργάζονται, εἰς τοὺς ἄλλους θὰ πληρόνῃ 3 δραχμάς. Ἑπομένως δὲν εἶναι κἀμμία οἰκονομία. Αὐτὰ ἔχω νὰ φέρω ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πιστεύω ὅτι θέλει παραδεχθῆ νὰ φέρῃ μίαν ἀναγκαίαν διόρθωσιν.

§315ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ τοῦ ὑποδιευθυντοῦ, τὸ ὑπουργεῖον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὁπλοστασίου, καὶ κατὰ συνέπειαν καταργῆσαν τὴν θέσιν ταύτην τοῦ ταγματάρχου, δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι ἄφησε τὴν ὑπηρεσίαν ἄνευ προέδρου οἰκονομίας. Ἑπομένως οὐδεμία βλάβη γίνεται. Ἀλλ’ ἐπῆλθε καὶ ὁ δεύτερος λόγος τῶν ἐλαττώσεων. Αἱ ἐργασίαι τοῦ Ὁπλοστασίου μέχρι τοῦδε ἦσαν πολὺ μικραὶ καὶ δὲν εἶναι τοσοῦτον σπουδαῖαι, ὁποίας ὁ προλαλήσας ἀνέφερεν, ἀφορῶσαι τὴν ὑπηρεσίαν τὴν στρατιωτικήν. Ἐννοεῖται ὅμως, κύριοι, ὅτι ἐὰν παρουσιασθῇ ἀπαίτησις ἄλλης ἐργασίας, ἐννοεῖται ὅτι δὲν θὰ μείνωμεν μόνον εἰς αὐτὸν τὸν μικρὸν ἀριθμὸν καὶ θὰ προλάβωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας· διὰ τοῦτο ἐπιμένω σήμερον εἰς αὐτό.

§316ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἐὰν αὐτὸν τὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ἐφαρμόσωμεν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ὑπηρεσίας, δὲν θὰ ἔχωμεν τίποτε. Ἀλλ’ ὅταν παρατηρῆτε, κύριοι, ὅτι εἰς τὰ ἐλαφρὰ τάγματα, τὰ συγκείμενα μόνον ἐκ πεντακοσίων ἀνδρῶν, ὑπάρχουν δύω ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ, ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς καταργεῖ αὐτὸν τὸν ἀνώτερον ἀξιωματικὸν ἑνὸς σώματος, ἐργαζομένου εἰς τεχνικὰ ἔργα, συγκειμένου ἐκ 250 ἀνδρῶν καὶ ἔχοντος μίαν ὑπηρεσίαν καὶ διαχείρισιν ἐκ πολλῶν ἑκατομμυρίων. Ὅταν λοιπὸν ἐκεῖ δὲν τηρῆται αὐτὸς ὁ κανὼν, πολὺ ὀλιγώτερον δὲν ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ ἐδῶ, καὶ ἀπορίας ἄξιον εἶναι πῶς ἓν σῶμα, συγκείμενον ἐκ 500 ἀνδρῶν, ἔχει 2 ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, ἐνῷ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Εὐρώπην— ἐγὼ συνυπηρέτησα μὲ τάγματα γαλλικὰ εἰς τὴν Συρίαν, ἔχοντα δύναμιν 1000 ἀνδρῶν καὶ ἔχοντα ἕνα μόνον ταγματάρχην...

§317ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ποῖα εἶναι τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα δαπανῶνται;

§318ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ποῖα εἶναι τὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα.... (θόρυβος). Διότι ἔχει ἐργασίαν, ἐπειδὴ ἔχουν πολλὴν ἐργασίαν, ἔχουν ἀνάγκην καὶ περισσοτέρων ἀνδρῶν.

§319ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡμεῖς προχθὲς ἐφτιάσαμεν ἕως 10 ταγματάρχας ἀπ’ αὐτούς (θόρυβος).

§320ΤΙΝΕΣ. Ἐμπρὸς, κ. Πρόεδρε.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§322ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ὡς ἔχει. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς κεφάλαια καὶ ἄρθρα. «Ἄρθρον 2 μισθὸς ὑπαξιωματικῶν. δραχμ. 67,000 «Ἄρθρον 3 μισθὸς στρατιωτῶν. δραχμ. 90,500 «Κεφάλαιον Δʹ. Ἱππικόν.»

Κεφάλαιον Εʹ. Πεζικόν.

Κεφάλ. Ϛʹ.

Κεφάλαιον Ζʹ. Κλάδος ὑπηρεσίας.

Κεφάλαιον Ηʹ. Στρατιωτικὴ ἐκπαίδευσις.

Κεφάλαιον Θʹ.

Κεφάλ. Ιʹ.

Κεφάλ. ΙΑʹ.

Κεφάλαιον ΙΒʹ. Διαθέσιμοι καὶ ἀργοί.

Κεφάλαιον ΙΓʹ.

Κεφάλαιον ΙΔʹ. Ὑλικόν.

§324ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ στρατιωτικὴ Σχολὴ ἐπέρασε;

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§326ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§327ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἠμποροῦμεν πλέον νὰ ἐπανέλθωμεν.

§328ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶναι ἐντροπή.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν πλέον νὰ ἐπανέλθωμεν. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ὡς ἑξῆς· «Κεφάλαιον ΙΕʹ.

Κεφάλαιον ΙϚʹ. Κατάλυσις.

Κεφάλαιον 17. Μετακομίσεις καὶ ὁδοιπορίαι.

Κεφάλαιον 18.

Κεφάλαιον 19.

Κεφάλαιον 20.

Κεφάλ. 21.

Κεφάλ. 22.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελειώσαμεν, κύριοι, καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ διάφορα κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἔχοντα ὡς ἑξῆς· «Κεφάλαιον 1. Μισθοί.

Κεφάλαιον 2.

Κεφάλαιον 3. Ὑλικόν.

Κεφάλαιον 4. Ναυπηγία.

Κεφάλαιον 5. Καταστήματα.

Κεφάλαιον 6.

Κεφάλαιον 7

Κεφάλαιον 8.

Κεφάλαιον 9.

Κεφάλαιον 10.

Κεφάλαιον 11.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐτελειώσαμεν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§332ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Σάββατον πλέον ἐξακολουθοῦμεν, κ. πρόεδρε, μεθαύριον· δὲν ἀντέχομεν πλέον.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ· ἔχομεν μερικὰ νομοσχέδια. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθήκης 50 ἀνδρῶν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Ναυτικοῦ διὰ τὸ 1868. Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§334ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη· ἔχομεν τὴν πρότασιν περὶ μὴ κατασχέσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§336ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τοῦ περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων νόμου. Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§338ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἔχομεν τὸ περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τῶν ἑξηκονταρχῶν καὶ περὶ ἐλαττώσεως τῶν δεκάρχων καὶ τελωνοφυλάκων. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§340ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ φόρου τῶν ζώων καὶ μελισσίων διὰ τὸ 1869. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§342ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ λοιπῶν δημοσίων δικαιωμάτων. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§344ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχ. 6,200,000. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§346ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 6937. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§348ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Νομοσχέδιον κυρώσεως τοῦ Βασιλ. Διατάγματος περὶ αὐξήσεως τοῦ χρεωλύτρου τῶν κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1866 συνομολογημένων δανείων. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§350ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ 1869. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§352ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Πρότασις περὶ τροποποιήσεως ἄρθρου τινὸς τοῦ περὶ πολιτικῶν συντάξεων νόμου. Δευτέρα ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§354ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ δανείου τῶν 28,000,000. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§356ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ 1869. Πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται).

§358ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη Κύριοι, ἔχομεν καὶ τὸ περὶ καθυστερουμένων εἰς τὸ δημόσιον.

§360ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Αὐτὸ θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Αὔριον, κύριοι, ἔχομεν συνεδρίασιν. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 6 παρὰ 5|60 Μ. Μ.