1868.10.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75

Τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1868.

(Τρίτη)

(Ὥρᾳ 3 Μ. Μ.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δημητρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§2ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ὅταν κατηρτίσθη ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὑψώθη φωνὴ περὶ τῆς προσοχῆς, ἥτις ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὸ νὰ καταρτισθῇ ὁ νόμος περὶ προσόντων· διότι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἢ μετὰ ἕνα μῆνα καθίστανται ἰσόβιοι οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι. Ἐγὼ ἔκαμα μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἀντισυνταγματική· τὸ παράδοξον δὲ, ὅτι μετὰ τῶν θεωρησάντων ἀναγκαίαν τὴν πρότασίν μου εἶναι καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§3Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἐνθυμοῦμαι τοιοῦτόν τι.

§4ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔπεσεν ἡ πρότασίς μου ὡς ἀντισυνταγματική. Ἅμα ἔγεινε μικρὰ διακοπὴ καὶ ἐπανῆλθεν ἡ Βουλὴ εἰς τὰς ἐργασίας της, οἱ νέοι ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν καὶ Δικαιοσύνης διώρισαν ἐπιτροπὰς ὅπως συντάξωσι νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν τοιούτων ὑπαλλήλων. Αἱ ἐπιτροπαὶ συνῆλθον, τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν δικαστικῶν δὲν γνωρίζω, ἡ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὅμως, ἐπειδὴ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ λάβω μέρος, λέγω, ὅτι ἐτελείωσε ἓν σχέδιον, τὸ ὁποῖον διεβίβασεν εἰς τὸν κύριον ὑπουργόν· δὲν γνωρίζω δὲ μέχρι τοῦδε εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις. Ἠξεύρετε, ὅτι μετὰ 8 ἡμέρας λήγουσιν αἱ συνεδριάσεις, δὲν ἔχομεν καιρὸν νὰ συζητήσωμεν τὸν νόμον καὶ τὴν 17 Νοεμβρίου ἔχομεν τοὺς Ἀρειοπαγίτας καὶ τοὺς ἐφέτας ἰσοβίους, τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον καθολοκληρίαν. Διὰ τί δὲν ὑπεβλήθησαν τὰ σχέδια παρὰ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ δὲν γνωρίζω, εἶναι ἰδικόν των καθῆκον. Ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Οἰτύλου ἔφερε προληπτικὴν πρότασιν τοῦ νὰ προλάβωμεν ὅπως μὴ γείνωσιν οἱ δικασταὶ ἰσόβιοι. Ἐγὼ ἔφερα ἑτέραν πρότασιν καὶ ἡ ἰδική μου πρότασις εἶναι «δύω κακῶν προκειμένων τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον». Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Γνωρίζουσι καλῶς οἱ Κ. βουλευταὶ ὁπόσον κατεπείγει ἡ κύρωσις τοῦ νόμου, ὃν μνημονεύει τὸ ἄρθρον 89 τοῦ Συντάγματος περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον 88, καὶ οἵτινες ὅσον οὔπω καθίστανται αὐτοδικαίως ἰσόβιοι. Περὶ τοῦ κατεπείγοντος δὲ τούτου ἀπεφάνθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ αὐτὴ ἡ Βουλὴ, καὶ ἐκ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ὁδηγούμενος ὑποβάλλω εἰς ἐπιψήφισιν αὐτῆς τὸ ἑπόμενον σχέδιον νόμου Ἐν Ἀθήναις, τὴν 24 Ἰουλίου 1868. Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος.

Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον 1. Ἵνα γίνωσιν ἰσόβιοι κατὰ τὸ ἄρθρον 88 τοῦ Συντάγματος οἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ μνημονευόμενοι δικαστικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, ὀφείλει ἕκαστος τούτων νὰ διετέλεσε τρία τοὐλάχιστον ἔτη ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐν ᾗ εὑρίσκεται, καθ’ ἣν καθίσταται ἰσόβιος, ἢ ἐν ἀνωτέρᾳ ταύτης. Ἄρθρον 2. Ὅσοι δὲν ἔχουν τὸ ἀνωτέρω προσὸν ὀφείλουν νὰ ἔχωσι τὰ ἑπόμενα. ά. Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐὰν διετέλεσεν ἢ τέσσαρα ἔτη ὡς εἰσαγγελεὺς ἢ πενταετίαν ἀντιπρόεδρος παρὰ τῷ αὐτῷ δικαστηρίῳ, ἢ πρόεδρος τῶν ἐφετῶν. βʹ. Ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ πρόεδρος τῶν ἐφετῶν, ἐὰν διετέλεσε διετίαν ὡς εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ τριετίαν εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν, ἢ τετραετίαν ὡς ἀρειοπαγίτης, ἢ ἑξαετίαν ὡς ἐφέτης, ἢ ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου. γʹ. Ὁ ἀρειοπαγίτης, ἐὰν διετέλεσεν ἐπὶ τετραετίαν ὡς ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ὡς ἐφέτης, ἢ ἑξαετίαν ὡς ἀντεισαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν καὶ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν. δʹ. Ὁ ἐφέτης ἐὰν διετέλεσεν ἐπὶ τετραετίαν ὡς πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν, ἢ ἀντεισαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν, ἢ πενταετίαν ὡς εἰσαγγελεὺς πρωτοδικῶν, ἢ ἑξαετίαν πρωτοδίκης. έ. Ὁ πρωτοδίκης ἐὰν διετέλεσεν ὡς ἀντεισαγγελεὺς πρωτοδικῶν ἐπὶ τετραετίαν. ϛʹ. Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐλεγ. Συνεδρίου ἐὰν διετέλεσεν ἐπὶ πενταετίαν ὡς γεν. ἐπίτροπος ἢ ἀντιπρόεδρος παρ’ αὐτῷ, ἢ πρόεδρος τῶν ἐφετῶν, ἢ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου. ζʹ. Ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἐλεγ. Συνεδρίου, ἂν διετέλεσεν ἐπὶ τριετίαν ὡς γεν. ἐπίτροπος τῆς ἐπικρατείας, ἢ τετραετίαν ὡς ἀρειοπαγίτης, ἢ πενταετίαν ὡς ἐλεγκτὴς τοῦ Συνεδρείου, ἢ ἑξαετίαν ἐφέτης. ή. Ὁ ἐλεγκτὴς τοῦ Συνεδρίου ἂν διετέλεσεν ἐπὶ τριετίαν ὡς ἐφέτης ἢ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν, ἢ πενταετίαν ὡς πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου ἢ πρωτοδίκης. θʹ. Γίνεται ἰσόβιος ὁ πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου, ἐὰν διετέλεσεν ἐπὶ τετραετίαν πρωτοδίκης, ἢ πενταετίαν λογιστὴς ά. τάξεως ἐν τῷ Συνεδρίῳ. Ἄρθρον 3. Ὁ τμηματάρχης τοῦ δικαστικοῦ τμήματος ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν οἰκονομικῶν λογίζεται μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐφέτου. Ἄρθρον 4. Οἱ ἀνωτέρω ὑπάλληλοι ἀποβάλλονται τῆς θέσεώς των. ά. Ἐὰν ἤθελον ὑποπέσει εἰς ἔγκλημα ἐν βαθμῷ κακουργήματος ἢ πλημμελήματος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἀποβάλλουσι τὰ πολιτικά των δικαιώματα. βʹ. Ὁσάκις ὑποπέσει καὶ εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς ἀσυγγνώστου ἀμελείας, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του. Ἄρθρον 5. Διὰ τὴν τελευταίαν περίστασιν δικάζεται ὁ ἀμελήσας, ἀφοῦ προηγουμένως τῷ ζητηθῇ ἡ ἀπολογία του ἀπὸ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, λαμβάνουσι μέρος ἐν αὐτῷ καὶ ἔχουσι ψῆφον, ἂν μὲν ᾖ δικαστικὸς ὑπάλληλος ὁ δικαζόμενος, ὁ πρόεδρος καὶ εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἰ δὲ οἰκονομικός, ὁ πρόεδρος καὶ Γεν. ἐπίτροπος τῆς ἐπικρατείας τοῦ Συνεδρίου, ἐὰν δὲ ὁ δικαζόμενος ᾖναί τις τῶν ἀνωτέρω, τὸν ἀναπληροῖ ὁ πρόεδρος τοῦ ἑτέρου κλάδου. Ἄρθρον 6. Τὸ ἀνωτέρω συμβούλιον λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπολογίαν τοῦ δικαζομένου ἐκδίδει ᾐτιολογημένην τὴν ἀπόφασίν του, ἥτις κυρουμένη ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ διὰ Β. Διατάγματος εἶναι ἀνέκκλητος. Ἄρθρον 7. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς ἀποφάσεως ὀφείλει νὰ κοινοποιήσῃ εἰς τὸν καταδικαζόμενον ὑπάλληλον, ἂν ἡ ἀπόφασις ᾖναι καταδικαστικὴ, ἂν δὲ ἀθωωτικὴ, τὴν κοινοποιεῖ εἰς τὸ δικαστήριον, εἰς ὃ ἀνήκει, ἢ εἰς τὸ Συνέδριον, ἂν ᾖναι μέλος τούτου. Ἄρθρον 8. Αἱ ποιναὶ δι’ ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν εἶναι αἱ ἑπόμεναι. ά. Κατὰ πρῶτον εἰς τὴν ποινὴν τῆς ἐπιπλήξεως. βʹ. Ἐν ὑποτροπῇ εἰς πρόστιμον ἀπὸ 50–300 δραχμῶν. γʹ. Ἐν δευτέρᾳ ὑποτροπῇ εἰς προσωρινὴν παῦσιν ἑνὸς μέχρι τριῶν μηνῶν, καθ’ ἃς στερεῖται τῶν ἀποδοχῶν του, καὶ δʹ. Ἐν τρίτῃ ὑποτροπῇ ὁριστικὴν παῦσιν. Ἄρθρον 9. Ὅστις τῶν ὑπουργῶν ἤθελεν ἀμελήσει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ παρόντος νόμου κατηγορεῖται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τιμωρεῖται ὡς παραβάτης τῶν ὅρων τοῦ Συντάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 24 Ἰουλίου 1868.

Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος

Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ.»

Κύριοι, διὰ τῆς προτάσεως ταύτης βλέπετε, ὅτι τὸ προσωπικὸν ἐλαττοῦται κατὰ τὸ ἥμισυ. Αἱ κατεπείγουσαι ὑποθέσεις προβλέπονται. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς λαμβάνει καιρὸν νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιόν του. Τὸ Συνέδριον καταργεῖται· διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν θὰ πάθῃ, ἂν κοιμηθῇ ὀλίγον καιρὸν ἀφ’ ὅτι κοιμᾶται καὶ σήμερον. Παρακαλῶ λοιπὸν ἡ πρότασίς μου νὰ ἔλθῃ αὔριον νὰ συζητηθῇ. Πιστεύω δὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Οἰτύλου θέλει ἀποσύρει τὴν πρότασίν του καὶ παραδεχθῇ τὴν ἰδικήν μου.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§6ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Δικαιοσύνης). Συνέστη ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία μοὶ ὑπέβαλε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διασκέψεών της. Ἐνασχολοῦμαι ἤδη νὰ καταρτίσω νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν ἡμέραν νὰ γίνῃ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς πρόκειται νὰ συζητηθῇ διὰ τρίτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον περὶ συνδρομῆς τῶν ἐκ πυρκαϊᾶς παθόντων κατοίκων τῶν Καλαβρύτων. Ἀκούσατε τὸ νομοσχέδιον, εἶναι γʹ. συζήτησις.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχ. 40,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1868. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου διὰ τὸ ἔτος 1868 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 40,000 διατεθησομένη πρὸς βοήθειαν τῶν ἐκ πυρκαϊᾶς παθόντων κατοίκων Καλαβρύτων, καὶ καταλογιζομένη ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἄρθρον 2. Ὁ τρόπος τῆς διανομῆς καὶ ἡ βεβαίωσις τῆς ζημίας τῶν παθόντων κατ’ ἀναλογίαν τῆς ὁποίας διανεμηθήσεται ἡ ἀνωτέρω ποσότης, θέλουσι κανονισθῇ διὰ Β. διατάγματος.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, κατὰ τὰ καθέκαστα καὶ κατὰ τὸ σύνολον εἰς γʹ. συζήτησιν. Ἔχομεν ἤδη ἕτερον νομοσχέδιον....

§10ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ πίστωσις διὰ τὸ κατάστημα τοῦ Βασιλειάδου καὶ διὰ τὴν ἀγορὰν τῆς οἰκίας τοῦ Χατζῆ Πέτρου.

§11Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος ὅλων αὐτῶν. Ζητῶ τὸν λόγον. Ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰ καθέκαστα θὰ τελειώσῃ ἐντὸς δύω ἡμερῶν, θὰ βαδίσωμεν galopant. Ἡ ἀντιπολίτευσις ὅ,τι εἶχε νὰ ὑποδείξῃ πλημμελὲς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸ ὑπέδειξεν ἐπὶ τῆς γενικῆς συζητήσεως· ὥστε ἐπὶ τροχάδην θὰ διέλθωμεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ μείνῃ καιρὸς καὶ διὰ τὰ ἄλλα νομοσχέδια (θόρυβος).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὸ κατάστημα τοῦ Κ. Βασιλειάδου. «Περὶ ἐγγυήσεως τοῦ δημοσίου ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας Βασιλειάδου διὰ τὴν συνομολόγησιν δανείου δραχ. 200,000. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγγυηθῇ ἐν ὀνόματι τοῦ δημοσίου ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας Βασιλειάδου κατόχου τοῦ ἐν Πειραιεῖ πυρποληθέντος σιδηρουργικοῦ καὶ καθεκλοποιΐας ἀτμοκινήτου ἐργοστασίου, πρὸς πραγματοποίησιν δανείου ἐκ δραχ. διακοσίων χιλιάδων, ἐπὶ τόκῳ μὴ ὑπερβαίνοντα τὰ 8% ἐτησίως καὶ ἐπὶ τῷ ἀποκλειστικῷ σκοπῷ τῆς ἀνιδρύσεως τοῦ αὐτοῦ ἐργοστασίου ἐν πλήρει ἐνεργείᾳ. Ἄρθρον 2. Χάριν ἐνισχύσεως τῆς προκειμένης ἑταιρίας τὸ δημόσιον ἀναδέχεται ἐπὶ πενταετίαν ἀπὸ τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου τὴν ὑποχρέωσιν τῆς πληρωμῆς τῶν τόκων ἐπὶ τῆς ἐγγυηθησομένης παρ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ποσότητος».

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§14ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ ποίαν ἐγγύησιν θὰ λάβῃ.

§15ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ὑποθήκη καὶ ἐγγύησις θὰ ᾖναι αὐτὸ τὸ ἀνεγερθησόμενον κατάστημα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον διὰ βʹ φοράν.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§18ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ μίαν φορὰν δυνάμεθα νὰ περάσωμεν τὰς πιστώσεις, δὲν θὰ χάσωμεν πολὺν χρόνον. Αἱ πιστώσεις εἶναι ἀντικείμενον τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἓν νομοσχέδιον περὶ προβιβασμοῦ ὑποτελωνείων........ (θόρυβος)· ἔχει σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§20ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχετε ἐξουσίαν νὰ παραβιάζετε τὸν κανονισμόν. Οἱ κκ. βουλευταὶ ἦλθον μὲ τὸ βιβλίον τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς χεῖρας, σεῖς τοὺς παρουσιάζετε νομοσχέδια πιστώσεων κλπ. (θόρυβος).

§21ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις· ὅλα ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. πρόεδρος εἶναι μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ· διότι ὅταν λάβητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἰδῆτε ὅτι μεταβάλλονται θέσεις τινὲς καὶ μεταβάλλονται διὰ νόμου πρέπει λοιπὸν οἱ νόμοι ν’ ἀναγνωσθῶσι διὰ πρώτην ἢ δευτέραν φοράν, καὶ τὴν γʹ. φορὰν ψηφίζονται τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ συζητήσωμεν τὸ σχετικὸν κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ οὕτω συμβαδίζομεν.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὸν προϋπολογισμόν, εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. «Κεφάλαιον πρῶτον» χρέος ἐξωτερικόν. Ἄρθρ. 1. Ἀπόδοσις εἰς λογαριασμὸν τῶν προκαταβολῶν τῶν τριῶν δυνάμεων.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προμήθεια καὶ ἄλλα ἔξοδα τοῦ δανείου Ῥοδσχίλδ. 50,000»

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Παλαιὰ δάνεια 1824 καὶ 1825 ἐν Ἀγγλίᾳ.

Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνταῦθα ἔχει γνωμοδότησιν. «Ἐπὶ τοῦ κεφ. ά. ἄρθρ. 3 παλαιὰ δάνεια τοῦ 24 κτλ.» Ἡ ἐπιτροπὴ μὴ ἀντιλέγουσα διὰ τὰς ἤδη ἀρξαμένας διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μετόχων τοῦ δανείου αὐτοῦ, ἐθεώρησε κατάλληλον ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην προϋπολογισθὲν ποσὸν τῶν 800 000 δραχ., διότι θεωρεῖ τακτικώτερον καὶ σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, ἵνα μὴ ψηφίζωνται ἔξοδα πρὶν ἢ ὑποβληθῇ τοὐλάχιστον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον τοῦ νομιμοποιήσαντος ταῦτα νόμου, καὶ ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ὑποβάλλων τὸ τοιοῦτον σχέδιον δύναται νὰ συνυποβάλῃ καὶ τὸ περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως. Ἑπομένως τὸ ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ προϋπολογισθὲν ἔξοδον περιωρίσθη εἰς δραχ. 1,225,000»

§28ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤμην καὶ ἐγὼ σύμφωνος ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ κεφάλαιον τῶν 800,000· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι παρὰ μία λογιστικὴ πρᾶξις. Ἂν ἡ σύμβασις κυρωθῇ, τὸ ποσὸν τοῦτο θέλομεν τὸ ἐγγράψει, ἂν δὲν κυρωθῇ τὸ ποσὸν καί τοι ἐγεγραμμένον δὲν θέλει πραγματοποιηθῆ. Διὰ τοῦτο νομίζω εἶναι καλὸν νὰ μένῃ τὸ ποσόν· τόσῳ δὲ περισσότερον, ὥστε ἔχομεν προτάσεις τοῦ δανείου ὑπὸ τὸν ὅρον ν’ ἀναγνωρισθοῦν τὰ παλαιά.

§29ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν ἕτερον δεῖγμα τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς δεικνύῃ κάποτε τὰ ἀποτελέσματα τῶν ὁμιλιῶν μας παρὰ τὰ πρακτικά, ἕκαστος εἰμπορεῖ ἐν συνειδήσει νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του. Καὶ ἄλλοτε ἐλέχθησαν λόγοι περὶ τούτου. Εἰς τὸ Ἀμστελόδαμον δὲν εἶναι σύμφωνοι, διεμαρτυρήθησαν, καὶ δὲν δέχονται τὴν σύμβασιν, τοῦτο θὰ τὸ ἐνθυμῶνται ὅσοι ἦσαν εἰς τὴν πρώτην Βουλήν. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι αὐτὸ τὸ δάνειον, ἕως ὅτου τὸ χρεωστοῦμεν, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀναιρέσωμεν ἀπὸ τοῦ νὰ εἴμεθα κακῆς πίστεως· ὅταν τὸ δεχθῶμεν ὅμως μὲ συνθήκην, τότε εἴμεθα ὑποχρεωμένοι. Τώρα δὲν εἶναι ὁ λόγος, ὅτι ὅταν ἐδανείσθημεν τὸ δάνειον ἐχρησίμευσε δι’ ὅλας τὰς ἑλληνικὰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐπαναστατήσει, καὶ δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν ἐτακτοποιήθημεν, δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν ἵνα τὸ πληρώσωμεν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐκεῖνοι δὲν συμφωνοῦν μεταξὺ των, πρέπει νὰ μένῃ τὸ πρᾶγμα· διότι ἡ συνθήκη ἔλεγεν, ἂν ἐντὸς τριῶν μηνῶν δὲν ἐπικυρωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ σύμβασις, ἀκυροῦται· σήμερον δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, διότι παρῆλθον ἔκτοτε ἓξ μῆνες. Συλλογισθῆτε εἰς ποίαν θέσιν εἴμεθα καὶ ἂν δυνάμεθα ν’ ἀναλάβωμεν ἤδη τοιαύτας ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἂν τυχὸν δὲν ἐκπληρώσωμεν, τότε ἀληθῶς θὰ ἤμεθα κακῆς πίστεως. Ὅταν ἀναλαμβάνετε ὑποχρεώσεις, πρέπει νὰ ἦσθε καὶ εἰς θέσιν νὰ τὰς ἐκπληροῖτε. Ἂς τὸ ἀφήσωμεν ἕως τὸ ἐρχόμενον ἔτος καὶ ἔχει ὁ Θεός.

§30ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι προχθὲς ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κύριος Σῖμος εἶπεν, ὅτι ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις ἀναγκάζεται νὰ ἐγγράψῃ μεταξὺ τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ 800,000 δραχμῶν, διότι ἡ παρελθοῦσα κυβέρνησις συνῆψε σύμβασιν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων καὶ ἑπομένως πρέπει ἐξ ἀνάγκης ἡ ἐνεστῶτα κυβέρνησις νὰ τὴν ἀναγνωρίσῃ καὶ ἑπομένως ζητεῖ καὶ τὴν πίστωσιν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἡ σύμβασις ἔλεγεν ἂν μέχρι τῆς δεῖνος ἐποχῆς, Ἰανουάριον ἢ Φεβρουάριον νομίζω, δὲν κυρωθῇ, τότε ἀμφότερα τὰ μέρη εἶναι ἀπηλλαγμένα. Σήμερον ὅθεν σύμβασις δὲν ὑφίσταται. Ἂν ἡ Κυβέρνησις θεωροῦσα συμφέρουσαν τὴν σύμβασιν αὐτὴν θέλῃ νὰ τὴν ἐπαναφέρῃ, ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω, καὶ ἐγὼ εὑρίσκω αὐτὴν συμφέρουσαν. Δὲν ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ νομίζουν οἱ κκ. βουλευταὶ, ὅτι λόγῳ τῆς προηγουμένης ὑποχρεώσεως ἀναγκάζεται ἡ ἐνεστῶτα κυβέρνησις νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν σύμβασιν ἐκείνην, διότι ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ὑπάρχει. Πράγματι διὰ ν’ ἀνοίξουν αἱ θύραι τοῦ χρηματιστηρίου τοῦ Λονδίνου, πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῶσι τὰ δάνεια ἐκεῖνα· ἄλλως δὲν ἐπιτρέπεται διαπραγμάτευσις, δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πετσάλης, ὅτι ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις ἐδέχθη τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἔθεσαν οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ χορηγήσουν οἱ ὁμολογιοῦχοι οὗτοι ἓν δάνειον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· ὄχι, κύριοι, ἀφοῦ ἤρθη τὸ κώλυμα τῆς διαπραγματεύσεως τῶν χρεωγράφων τῶν ἑλληνικῶν, ἁπλῆ μόνον ἐλπὶς εἶναι ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅπως καὶ ἄλλαι Κυβερνήσεις τοῦ κόσμου νὰ πραγματευθῇ χρεώγραφα εἰς τὸ χρηματιστήριον τῆς Ἀγγλίας. Ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνισις μετὰ πολλοὺς κόπους ἠδυνήθη νὰ ἐπιτύχῃ τὸν συμβιβασμὸν αὐτὸν· καὶ μετὰ τὸν συμβιβασμὸν τοῦτον ἄλλοι ὁμολογιοῦχοι καὶ ἰδίως τῆς Ὁλλανδίας, διεμαρτυρήθησαν καὶ εἶπαν, ὅτι δὲν δέχονται τὸν τοιοῦτον συμβιβασμόν. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ διαμαρτύρησις αὕτη δὲν ἠμπόδισε τὸ χρηματιστήριον τῆς Ἀγγλίας νὰ διαπραγματεύεται ἑλληνικὰ χρεώγραφα, διότι ὑπάρχει ὅρος κατὰ τὸν ὁποῖον, ὅταν συμβιβασθῇ ἓν δάνειον, ἐπιτρέπεται ἡ διαπραγμάτευσις τῶν γρεωγράφων τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία μέχρι τινὸς ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις· ἄρα ἡ διαμαρτύρησις δὲν εἶχε τὴν παραμικρὰν δυσκολίαν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, τὴν ὁποίαν ἐπεδίωκεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Λέγω ὅτι ἡ διαμαρτύρησις τῶν κατόχων τῶν χρεωγράφων ἐν Ὁλλανδίᾳ δὲν εἶχεν ἐπιῤῥοήν τινα, ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τῆς συμβάσεως αὑτῆς, διότι ἡμεῖς δὲν ἐπιδιώκομεν ἄλλο τι παρὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διαπραγμάτευσις ἑλλην. χρεωγράφων εἰς τὸ χρηματιστήριον τῆς Ἀγγλίας, ἄρα ἐὰν μέρος τῶν ὁμολογιούχων δὲν ἐδέχοντο τὴν διαπραγμάτευσιν, μᾶς ἦτο ἀδιάφορον. Ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὴν σύμβασιν ἐκείνην μὴ ὑπάρχουσαν πλέον, διότι ἐκείνη ἔλεγεν, ἐὰν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν κυρωθῇ, καὶ ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι ἐλευθέρα καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι. Ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἡ ἐνεστῶσα ἔχει τὴν συγκατάθεσιν τῶν ὁμολογιούχων τῆς Ἀγγλίας, διότι ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν τοιαύτην συγκατάθεσιν εἰς μάτην θὰ παράσχῃ τὸ ποσὸν αὐτό· διότι ὅπως σᾶς εἶπον κατὰ τὸν ὅρον ἐκεῖνον σύμβασις δὲν ὑπάρχει· ἐπεθύμουν λοιπὸν ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ, μέχρι τίνος σημείου ἀνενέωσε τὰς διαπραγματεύσεις, διότι ἐκεῖνος πλέον δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος. Ὑπάρχει ἓν κομητάτον, καὶ μὲ τὸν πρόεδρον αὐτοῦ ἡ ἑλλην. Κυβέρνησις συνῆψε τὸ συμβόλαιον. Ἐὰν δὲ οὗτος ὑποχρεώσῃ τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν νὰ παραδεχθῶσι τὸν συμβιβασμὸν, τότε νὰ ἔχῃ κῦρος. Ἐπίσης καὶ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἐπεφυλάξατο νὰ ζητήσῃ τὴν κύρωσιν. Ὁ μὲν πρόεδρος τοῦ κομητάτου ἐξεπλήρωσε τὴν ὑπόσχεσίν του καὶ ἔπεισε τοὺς ὁμολογιούχους, διαμαρτυρηθέντων τινῶν. Ἡ ἑλλην. Κυβέρνησι δὲν ἐξεπλήρωσε τὴν ἐδικήν της· τοῦτο δὲ δὲν ἀκυροῖ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος εἶναι ἐλεύθερος. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις μετ’ αὐτῶν, καὶ ἦλθεν εἰς κανὲν σημεῖον;

§31ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν τὴν συγκατάθεσιν· ὁ πρόεδρος τοῦ κομητάτου ἀνήγγειλε διὰ τοῦ προξένου τῆς Ἑλλάδος, ὅτι δέχεται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ σύμβασις αὕτη, ἐὰν κυρωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἀναβάλλει καὶ τὴν πληρωμὴν τοῦ πρώτου ἑξαμήνου, ἥτις εἶναι εἰς τὴν 1 Σεπτεμβρίου, τὴν ἀναβάλλει ἕως τέλος Σεπτεμβρίου, ἕως ὅτου κυρωθῇ ἡ σύμβασις. Ὥστε ἀπὸ μέρους τῶν ὁμολογιούχων τῆς Ἀγγλίας ἔχομεν τὴν συγκατάθεσιν. Διὰ τοῦτο ἐγὼ εἶπα, ὅτι αὐτὸ δὲν μᾶς πειράζει, ἐὰν ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν αὐτήν.

§32ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ὑφίσταται αὐτὴ ἡ σύμβασις.

§33ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις, ὅταν τὴν δέχωνται καὶ τὰ δύο μέλη, ὑφίσταται.

§34ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ μόνον νὰ εἴπητε, ὅτι ἐπεβαρύνθη τὸ δημόσιον ταμεῖον συνεπείᾳ μιᾶς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ προκάτοχοί σας, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἐνεστῶσα κυβέρνησις εἶναι ἐλευθέρα· νὰ μὴ λέγητε τί νὰ κάμωμεν; Τοῦ 1867 ἡ κυβέρνησις μᾶς ἐπεφόρτισε, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν καμμίαν ὑποχρέωσιν.

§35ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Καμμία ὑποχρέωσις εἰς ἡμᾶς δὲν εἶναι. Δὲν προδικάζομεν τίποτε μὲ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν 800,000· προλαμβάνομεν ἕνα κόπον τὸν ὁποῖον θὰ κάμωμεν μετὰ ταῦτα.

§36ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τί ἀνάγκη νὰ τὸ βάλωμεν ἀπὸ τώρα.

§37ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Τί σᾶς πειράζει.

§38ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἶναι ἰδανικὴ λοιπὸν σύμβασις.

§39ΣΙΜΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ἀντικειμένου εἶπα μερικοὺς λόγους ὄχι πολλούς, ἀλλ’ ἀρκετούς· καὶ πραγματικῶς καὶ τότε εἶπον κάτι τι, καὶ σήμερον ἰδιαιτέρως ἐξέφρασα εἰς τὸν κ. Κεχαγιᾶν, ὅτι δὲν ἐπαραξενεύθην διὰ τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ξηροχωρίου ἔκαμεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἐρχόμενος πρώτην φορὰν νὰ λαλήσῃ· ἀλλ’ εἶπα ὅτι παρεξενεύθην ὀλίγον καὶ ἐλυπήθην πῶς ὁ κ. Κεχαγιᾶς εἶπε μερικοὺς λόγους ἀποδοκιμαστικούς, οὕτως εἰπεῖν, αὐτῆς τῆς πράξεως. Ἀλλ’ ἐνόμισεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς, ὅτι ἠθελήσαμεν τρόπον τινὰ νὰ ῥίψωμεν εἰς τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν τὴν εὐθύνην αὐτῆς ταύτης τῆς πράξεως. Ὄχι κείνης τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἀλλ’ αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς τώρα πράττομεν, δηλ. ὅτι θέλομεν νὰ παραστήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ὡς ἐξ ἀνάγκης ἐπικειμένην, διότι μᾶς ὑπεχρέωσεν ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, καὶ διὰ τοῦτο ἦλθεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς, καὶ σᾶς εἶπε, προσέξατε καλά· κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι εἰς ὅ,τι θὰ πράξετε εἶσθε ἐλεύθεροι, διότι ὑπῆρχε μία προθεσμία, καὶ ἀφοῦ παρῆλθεν αὕτη, κάμετε ὅ,τι θέλετε, δὲν σᾶς δένει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Κύριοι, εἴτε ὑπῆρχε προθεσμία, εἴτε ὄχι, ἅμα γίνῃ μία πρᾶξις, μία σύμβασις ἔχουσα ἀνάγκην νομοθετικῆς κυρώσεως, ὑπόκειται εἰς τὴν κύρωσιν αὐτὴν, καὶ τὴν συμφωνίαν ἢ σύμβασιν δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν δεχθῶμεν, ἐὰν δὲν ἔλθῃ ἡ νομοθετικὴ κύρωσις· ἡ Βουλὴ κυρόνει τὴν πρᾶξιν ὅταν θέλῃ, καὶ κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ εὐθύνην διὰ τὸ ἔργον τοῦτο τῆς Βουλῆς· τί σημασίαν λοιπὸν ἔχει ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν, ὁ λόγος τῆς εὐθύνης διὰ τὴν μέλλουσαν πρᾶξιν τῆς Βουλῆς; Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ πράξῃ ὅ,τι ἐγκρίνει, καὶ καθὼς αὐτὴ δὲν ἔχει εὐθύνην διὰ τὴν πρᾶξίν της, οὕτω καὶ ἄλλος κἀνεὶς δὲν ἔχει εὐθύνην διὰ τὴν πρᾶξίν της αὐτήν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο καὶ ἀλλοῦ. Τί πρέπει νὰ ὑποστηρίξῃ μόνον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὑποσχεθεῖσα τὴν ὑποστήριξιν; Καὶ ἐννοῶ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὡς ἓν ἠθικὸν πρόσωπον, ἀνεξάρτητον τῶν ἑλληνικῶν προσώπων. Ὁ κύριος Κεχαγιᾶς εἶπεν, ὅτι καὶ αὐτὴν τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν τὴν ἀπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, διότι παρῆλθεν ἡ προθεσμία. Εἶναι τοῦτο ἀληθές; Δὲν τὸ πιστεύω. Κἀνεὶς συμβαλλόμενος δὲν δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ πρὸς δικαιολογίαν ἀθετήσεως τὰς ἰδίας του πράξεις. Τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ἠδύναντο νὰ τὴν ἐπικαλεσθῶσιν ἐκεῖνοι πρὸς ἀθέτησιν, ἂν ἤθελαν, καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις καὶ τὴν προθεσμίαν ἐδέχθη καὶ τὴν παράτασιν ἐπροκάλεσεν. Ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν διεδέχθημεν, ἐνόμισε συμφέρον, ὅτι πρέπει ν’ ἀκολουθήσῃ αὐτὸν τὸν δρόμον. Παρῆλθεν ἡ προθεσμία, ἀλλ’ ἐκ συμφώνου τὰ μέρη εἶπον, ἂς προβῶμεν ἐμπρὸς, διὰ νὰ ἐπέλθῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον προέθετο ἡ πρώτη συμβαλλομένη Κυβέρνησις, ἡ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου. Ἡ Κυβέρνησις ἡ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ κυρίου Μωραϊτίνη, ἔσπευσε νὰ κοινοποιήσῃ ἀμέσως εἰς τὸ Λονδῖνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα ἐπιθυμεῖ νὰ βαδίσῃ ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ τῆς προλαβούσης Κυβερνήσεως, καθόσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν αὐτὴν τοῦ Λονδίνου· καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ προεδρευομένη παρὰ τοῦ κυρίου Βούλγαρη ἔπραξε τὸ αὐτὸ εἰποῦσα, ὅτι τὸ αὐτὸ θέλομεν πράξει καὶ ἡμεῖς, καὶ θέλομεν ὑποστηρίξει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς αὐτὴν τὴν σύμβασιν· Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς, περὶ προθεσμίας καὶ περὶ τῆς ἐκ τῆς παρελεύσεως αὐτῆς δικαιολογίας, δὲν εἶναι ἰσχυρά. Ἡ συμφωνία θεωρεῖται ὑπάρχουσα, ὅταν ἐξακολουθοῦν ἐκεῖνοι νὰ θεωροῦν αὐτὴν ὡς ὑπάρχουσαν, ἀρκεῖ νὰ λάβῃ καὶ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς κατάστασις τοῦ ζητήματος. Ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται νὰ ὑποστηρίξῃ, ἡ Βουλὴ δὲν ὑποχρεοῦται νὰ κυρώσῃ· ὄχι ὅμως ἐκ τῆς παρελεύσεως τῆς προθεσμίας, ἀλλ’ ἐκ τοῦ καὶ φύσει ὑπάρχοντος καὶ διὰ τῆς συμβάσεως ῥητῶς ἐπιφυλαχθέντος νομοθετικοῦ αὐτῆς δικαιώματος. Τὸ νὰ λέγῃ λοιπὸν ὁ κ. Κεχαγιᾶς σήμερον, κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ μὴ εἴπητε, ὅτι ὑπεχρεώθητε ἐξ αἰτίας ἡμῶν, τοῦτο δὲν εἶναι οὔτε ἀκριβὲς, οὔτε εὔσχημον. Καὶ ἐγὼ λέγω καὶ ἐπαναλέγω· δὲν ὑποχρεοῦται ἡ Βουλὴ, ἀλλ’ ἐξεταζομένου, ἐὰν ὑπάρχῃ μία ὑποχρέωσις ἠθικὴ, λέγω, ὅτι ὑπάρχει, καὶ ἀφίνω εἰς τὴν συνείδησιν ἑκάστου βουλευτοῦ νὰ ἀποφανθῇ ἂν ἦναι τὸ αὐτὸ, τὸ νὰ μὴν ἔγεινε τίποτε ἐξ ἀρχῆς, ἢ νὰ ἔγεινε καὶ νὰ ἐχάλασεν. Κύριοι, μετὰ πολλῆς μελαγχολίας ἐλάλησα προχθὲς ὀλίγους λόγους καὶ σᾶς εἶπα, ὅτι θὰ ἔλθῃ εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις· τὸ καθῆκον, ἡ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῶν πραγμάτων καὶ περὶ τῶν ἀληθῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους, μ’ ἔκαμε νὰ εἴπω ὅσα εἶπα καὶ νὰ ἐπαναλάβω αὐτὰ καὶ σήμερον. Ναὶ πραγματικῶς δὲν ἔχω πεποίθησιν περὶ τῆς ἐπιτυχίας ἐκείνης, τῆς ἀμέσου τοὐλάχιστον, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκομεν, διότι δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Πετσάλης, δὲν ἐνόησε νὰ κάμῃ συνθήκην διὰ τὰ δάνεια τοῦ 1824 καὶ 1825 μόνον, ἀλλὰ νὰ κάμῃ συγχρόνως καὶ ἓν ἄλλο δάνειον· ὄχι, κύριοι· ἐκεῖνοι εἶπαν πάντοτε, ὀφείλετε νὰ πληρώσητε τὰ χρέη σας, νὰ τηρήσητε τὰς ὑποσχέσεις σας, καὶ τοῦτο θὰ σᾶς φέρῃ καλὰ ἀποτελέσματα· θὰ λάβητε πίστιν, θὰ ἠμπορέσητε νὰ εἰσέλθητε εἰς τὰ χρηματιστήρια καὶ θὰ δυνηθῆτε νὰ κάμητε ἓν δάνειον. Ὁ κ. Γιαννόπουλος, νομίζω, ἦτον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ἠθέλησεν εἰς τὴν διαπραγμάτευσιν τὴν μετὰ τῶν κυρίων ἐκείνων νὰ περιλάβῃ καὶ τὸ περὶ νέου δανείου, καὶ δὲν κατωρθώθη. Ἐπρόκειτο περὶ δανείου 15,000,000. Τί θὰ γείνῃ εἰς τὸ χρηματιστήριον; λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω μάλιστα, ὅτι τὰ χρηματιστήρια εἶναι κλεισμένα διὰ τὰ ἑλληνικὰ δάνεια, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παρουσιασθῶμεν εἰς τὰ χρηματιστήρια τοῦ Λονδίνου, τοῦ Ἀμστερδὰμ, τῶν Παρισίων. Εἶναι αὐτὸ μία ποινή. Λοιπὸν αὐτὸ τοῦτο μόνον ἀνέλαβαν, ν’ ἀνοίξουν αἱ πύλαι τοῦ χρηματιστηρίου τοῦ Λονδίνου μόνον. Ἀλλὰ ἂς μὴν ἀποδώσωμεν σημασίαν μεγαλειτέραν, εἶναι τοῦτο μόνον, ὅτι τοὐλάχιστον ἠμπορεῖ νὰ ἐκφωνηθῇ τὸ δάνειον ἡμῶν εἰς τὸ χρηματιστήριον. Οἱ πελάται τοῦ χρηματιστηρίου ἠμποροῦν νὰ τὸ δεχθοῦν ἢ νὰ μὴ τὸ δεχθοῦν, νὰ τὸ δεχθοῦν μὲ 80, μὲ 60, μὲ 10%. Ἰδοὺ, κύριοι, ποία εἶναι ἡ κατάστασίς μας· ἀλλὰ λέγω καὶ πάλιν· εἶναι εὔκολον νὰ τὸ ἀποκρούσωμεν; Εἶναι εὔκολον νὰ εἰπῇ κἀνεὶς, ὅτι ὅ,τι ἔγεινε τὸ ἀναιροῦμεν, διότι δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ πληρώσωμεν; Τὸ βλέπω, καὶ λυποῦμαι, καθὼς ὅλοι. Εἶναι λυπηρότατον, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πληρώσωμεν τὰς ἀνάγκας τὰς ἐσωτερικάς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κἀνεὶς δὲν θὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἠμποροῦν νὰ διορθωθοῦν τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος, ἄνευ τῆς πίστεως, ἀλλὰ πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ἡ πίστις ἄνευ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων; Λυποῦμαι νὰ ἐπαναλάβω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ τετριμμένα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀπειράκις ἐλέχθησαν καὶ δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ἀπεναντίας προσετέθησαν ὡς νέον ἐπιχείρημα περὶ τῆς κακῆς πίστεως τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν ν’ ἀποδώσουν εἰς ἡμᾶς. Τί ὠφελεῖ νὰ λέγωμεν, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ ἐγένετο εἰς ἄλλας περιστάσεις, καὶ ὑπεχρεώθησαν ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποτελοῦν μέρος τῆς Ἑλλάδος; Ἡ πίστις, κύριοι, δὲν εὑρίσκεται μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα. Καὶ ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦμεν νὰ ἐξοδεύωμεν διὰ τὰς σημερινὰς ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος· ὅλα αὐτὰ ἠμποροῦμεν νὰ τὰ λέγωμεν. Μήπως θὰ μᾶς ὑποχρεώσουν; μήπως θὰ ἔλθῃ ὁ Πάρκερ νὰ τὰ λάβῃ; ἡ μόνη τιμωρία εἶναι, ὅτι δὲν εὑρίσκομεν πίστιν. Λυπηρότατον εἶναι, ὅτι ἦλθεν αὐτὸ τὸ σχίσμα ἀμέσως μετὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν, καὶ ἠξεύρετε ποῦ κατήντησεν αὐτὸ τὸ σχίσμα; Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔλαβε μερικὰ ἔγγραφα ἀπὸ τὸ Ἀμστερδὰμ καὶ ἄλλας πόλεις τῆς Ὁλλανδίας καὶ εἴδετε μὲ πόσην ἐπίθεσιν γράφουν αὐτοὶ, καὶ τὸ θεωρῶ, ὅτι εἶναι μία ἀπόδειξις ὁποῖά τινα μᾶς προετοιμάζονται, καὶ φοβοῦμαι, καὶ σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ προσέξητε εἰς αὐτὴν τὴν φράσιν, φοβοῦμαι μήπως ἡ προθυμία τῶν φίλων ἡμῶν εἰς τὸ νὰ μᾶς συντρέξουν, εἶναι πολὺ μικρὰ ἀπέναντι τῆς σχηματιζομένης ἐκ μέρους τῶν ἄλλων προθυμίας εἰς τὸ νὰ μᾶς κατατρέξουν. Δὲν εἶναι καὶ πολὺ ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς, ὅτι δὲν μᾶς νοιάζει τίποτε, ὅτι αὐτὴ ἡ διαμαρτύρησις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δὲν ἔχει κἀνὲν ἀποτέλεσμα, διότι ἡμεῖς πρόκειται νὰ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας τοῦ χρηματιστηρίου τοῦ Λονδίνου, αὐτοὶ δὲ ἂς κάμουν ὅ,τι θέλουν ἢ εἰς τὸ Παρίσι, ἢ εἰς τὸ Ἀμστερδὰμ, ἢ εἰς τὸ Φραγκφόρτ.

§40ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διατὶ διεμαρτυρήθησαν;

§41ΣΙΜΟΣ. Διεμαρτυρήθησαν, διότι ζητοῦν περισσότερα.

§42ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ ἐν τούτοις ἐπολέμησαν αὐτὴν τὴν συνθήκην.

§43ΣΙΜΟΣ. Λέγω, κύριοι, χωρὶς ν’ ἀποβλέψω εἰς ὅ,τι ἔγεινεν ἄλλοτε, λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἐνδιαφερόμεθα παντάπασι διὰ τὰς διαμαρτυρήσεις. Ὄχι, κύριοι! διότι μεταξὺ τῶν ἐθνῶν καὶ τῶν ἐμπόρων τῆς πίστεως ὑπάρχει μία ἀλληλεγγύη τόσῳ μεγάλη, ὅσον ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε, ἐπειδὴ, ὡς εἶπα, δὲν εἶναι πολὺ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ χρηματιστήρια, εἶναι πολὺ νὰ ἔχωμεν πίστιν. Λοιπὸν, κύριοι, ἐπανέρχομαι καὶ λέγω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τυχαῖον, πρέπει νὰ συζητηθῇ πολὺ σπουδαίως, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀπατηθῇ· ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἐὰν ἔλθω νὰ λαλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, θὰ εἴπω ὅλα τὰ πράγματα, καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα εἶναι τὰ ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ περιμείνῃ καὶ ποῖα εἶναι τὰ ἀτοπήματα· καὶ εἶναι πολὺ μεγάλα ἀτοπήματα, ἡ δὲ Βουλὴ ἂς πεισθῇ, ὅτι ὅσα δήποτε θέλῃ νὰ εἰπῇ ἕνας ἄλλος, τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀποῤῥίψωμεν ἀκινδύνως καὶ ἀτιμωρήτως, διότι, τὸ ἐπαναλέγω, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον τὸ νὰ μὴ γείνῃ τι, ἢ τὸ νὰ γείνῃ καὶ νὰ ἀθετηθῇ. Οἱ ἄνθρωποι συνειθίζουν πολλάκις νὰ βλέπουν παρατεινόμενα πολλὰ πράγματα, ἀλλ’ ὅταν ἰδοῦν ὅτι μία συνθήκη ἐγένετο, καὶ ὅτι αὐτὴ ἀπεῤῥίφθη, ὢ τοῦτο ἀλλάζει, παραπολὺ ἀλλάζει, ἐστὲ βέβαιοι. Ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου αὐτοῦ ζητήματος πρέπει νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη, ἡ ἀπόῤῥιψις, ἡ ἄρνησις αὐτῆς, γενομένη ἄνευ λόγου καὶ ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἔχωμεν δημοσίαν πίστιν· καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ σκεφθῇ. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι σήμερον τὸ ζήτημα, δὲν εἶναι ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τούτου καὶ ἑπομένως ἄλλοτε θὰ ἀναπτυχθῶσιν οἱ λόγοι, οἵτινες θὰ ἠμποροῦν νὰ εἶναι ὑπὲρ, ἢ κατὰ, φρονῶ, ὅτι σήμερον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραδεχθῶμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ πολὺ κακὰ ἐπρότεινε.

§44ΤΙΝΕΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§45ΣΙΜΟΣ. Νὰ διαγραφῇ, ἀλλὰ πρῶτον, κύριοι, ἐὰν ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις νὰ πληρωθοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα, θὰ πληρωθοῦν. Αὐτὸ ἠδυνάμεθα, νομίζω, νὰ τὸ κάμωμεν, ἐὰν ἐρχώμεθα ἐνώπιον ὑμῶν μὲ ὀλιγωτέραν εἰλικρίνειαν διὰ νὰ παρουσιάσωμεν ἕνα προϋπολογισμὸν ὄχι μὲ μίαν ἔλλειψιν 500,000 δραχμῶν, ἀλλὰ μὲ ἓν περίσευμα 300,000· ἡμεῖς ἤλθομεν εἰλικρινῶς, ἤλθαμεν νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἡ θέσις μας εἶναι αὐτή. Εἶναι καλὸν νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι, ἐὰν διαγραφῇ, θὰ φανῇ, ὅτι λείπει πᾶσα πρόθεσις καὶ θὰ κάμῃ κακὴν ἐντύπωσιν παντοῦ. Διὰ τοῦτο εἶναι καλὸν σήμερον μὲν νὰ περάσῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, μετὰ ταῦτα δὲ, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις, τότε ἡ Βουλὴ θὰ ἐκφρασθῇ, ἐὰν τὸ δέχεται, ἢ ὄχι. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία· ἠμπορεῖ νὰ ἀποῤῥίψῃ, ἢ νὰ παραδεχθῇ, ἀλλὰ πρέπει πολὺ νὰ συλλογισθῇ εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα τῆς πίστεως τί πρέπει νὰ κάμῃ.

§46Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν μία, οὕτως εἰπεῖν διάψευσις, ἐκφρασθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Παρνασσίδος, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἐπὶ τῆς προηγουμένης συζητήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω· εἶπον ὅτι ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἐπεχείρησε τὴν διαπραγμάτευσιν τοῦ συμβιβασμοῦ τῶν παλαιῶν δανείων, ἔχων κατὰ πρῶτον ὑπ’ ὄψιν καὶ ζητῶν μόνον διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ αὐτοῦ νὰ κατορθώσῃ νέον δάνειον, ἐνῷ συμβιβάζων τὴν ὑπόθεσιν τῶν παλαιῶν δανείων. Τὸ εἶπα τοῦτο ἵνα δικαιολογήσω τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, καὶ δὲν τὸ εἶπα ἐπιπολαίως Εἶχα περὶ τούτου ἀποδείξεις, εἶχον αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἐντὸς τῆς συνειδήσεώς μου, διότι ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, ἵνα ἀνοίξῃ τὰς θύρας τῶν χρηματιστηρίων τῆς Εὐρώπης, ἵνα διακωμῳδῶνται νέα ἑλληνικὰ χρεώγραφα, νὰ γείνωνται παραδεκτὰ ὡς ῥάκη τῶν ἐνδεεστέρων ἀνθρώπων καὶ νὰ προσφέρωνται 10% ἀντὶ τῆς πραγματικῆς των ἀξίας· νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνάξιον τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, ὡς κυβερνήτου καὶ προέδρου μιᾶς Κυβερνήσεως· διότι δὲν συγκατατίθεμαι καὶ δὲν θεωρῶ ὠφέλιμον τὴν ἀρχὴν τῶν 40%, τὴν ὁποίαν ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, πρώην ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου Κουμουνδούρου, καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τοῦ κυρίου Βούλγαρη, θεωροῦν ὡς συμφέρουσαν. Ἐγὼ ἐκφράζω τὴν ἐδικήν μου πεποίθησιν. Εἰς ἐκείνην τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοῦ γενικοῦ μέρους τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀρκούντως ἀνέπτυξα ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, ὅσα ἐστρατεύοντο ἐναντίον τῆς παραδοχῆς αὐτῆς τῆς συνθήκης καὶ δὲν ἤθελον ἔλθει νὰ εἴπω οὐδεμίαν λέξιν πρόσθετον, ἂν δὲν ἐπροκαλούμην. Ἐκεῖ ἔθεσα ὡς βάσιν παντὸς οἰκοδομήματος μέλλοντος νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα, ἔθεσα ἓν γενικὸν σύστημα ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν. Ἄνευ τούτου σᾶς εἶναι ἀνωφελὲς νὰ ἀνοίξητε τὰς θύρας τῶν χρηματιστηρίων· πράττετε ὡς ἄνθρωποι μὴ συμβουλευόμενοι οὔτε τὴν ἱστορίαν τοῦ ἔθνους μας, οὔτε τῶν ἄλλων ἐθνῶν, τοὐλάχιστον δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ὅταν εἷς ὡς τίμιος χρεωκόπος προσφέρῃ τὴν περιουσίαν του, ἕκαστος τῶν δανειστῶν λαμβάνει τὴν μερίδα του· ποίαν πίστιν ὅμως ἤθελεν ἔχει ἐκεῖνος, ὅστις δώσει ἓν ποσὸν εἴς τινας δανειστάς του καὶ τοὺς ἄλλους τοὺς ἀφήσει; Ἐπιθυμῶ, κύριοι, ὡς εἶπον ἄλλοτε, ἡ Ἑλλὰς νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη της εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν, νὰ ἔκαμνεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμνει ἡ Ἀμερική. Ἀλλά, κύριοι, καὶ ἄλλα ἔθνη εὑρίσκονται εἰς ἣν θέσιν καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ κάμνουν χρεωκοπίας. Ἡ ἰδία Γαλλία ἐπὶ τῆς ὑπατείας ἐκανόνισε νομοθετικῶς τὴν πληρωμὴν τῶν χρεῶν της· οἱ οἰκονομικοὶ ἄνδρες τῆς εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐπρόβλεπον τὴν μετὰ ταῦτα κολοσιαίαν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου· ἔβλεπον ὅτι ἀδύνατον ἦτο νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη της εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν των. Ὁ Ναπολέων ὅταν κατὰ πρῶτον ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν εὗρε χαρτὶ διὰ νὰ γράψῃ· ἀλλὰ δὲν λέγω ὅτι μόνον καὶ μόνον, διότι ἡ Γαλλία δὲν ἦτο εἰς κατάστασιν οἰκονομικῶς νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη της, παρεδέχθη ἓν σύστημα, διὰ τοῦ ὁποίου μόνον ἓν μέρος αὐτῶν ἐπλήρονε καὶ ἐξωφλοῦσε τὸ ὅλον· ἡ Γαλλία ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ πραγματικὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν της, ἤτοι τοῦ χαρτονομίσματος καὶ τῶν γραμματίων τῆς κυβερνήσεως, εἶχον προσφέρει. Δὲν ἐξωκειοῦντο διόλου πάντες, οἱ κάτοχοι, ἀλλὰ ἐπληρώνοντο σχετικῶς πρὸς τὴν ἀξίαν ἣν ἔδωκαν, γνωριζομένην ἐκ τῶν ἐποχῶν τῆς ἐκδόσεως. Οὕτω καὶ ἡ Ἑλλὰς σήμερον παραδεχομένη ἓν μέτρον πρὸς ἐξόφλησιν τῶν δανείων οὐδεμίαν ζημίαν πρόκειται νὰ ἐπιφέρῃ πρὸς τοὺς κατόχους τῶν παλαιῶν δανείων· πρόκειται περὶ ὠφελείας μείζονος ἢ ἐλάσσονος. Σᾶς εἶπον ὅτι ἄλλοτε εἶχον ὑποτιμηθῆ μέχρι τῶν 7%· λοιπὸν τὸ νὰ λάβουν 10 καὶ 20 λαμβάνουν τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἠγόρασαν. Τὸ αὐτὸ λοιπὸν ἔκαμεν ὁ μέγας Ναπολέων· νομοθετικῶς ἐκανόνισε τὰ χρέη τῆς Γαλλίας καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰς τιμὰς, εἰς τὰς ὁποίας αὐτὰ ἠγοράσθησαν ὑπὸ τῶν τελευταίων κατόχων κατὰ διαφόρους ἐποχὰς 60%, 40%, καὶ εἶπεν ἐκείνη ἡ σειρὰ τῶν χρεῶν θὰ πληρωθῇ 40%, ἡ ἄλλη 60%, καὶ οὕτως ἐκανόνισε τὴν ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν της ἡ Γαλλία καὶ εἰσῆλθεν εἰς νέαν κατάστασιν οἰκονομικὴν, ἐγγυωμένην εἰς τὸ μέλλον τὴν πίστιν. Μᾶς ἐπαρουσιάσατε λοιπὸν ἓν τοιοῦτον σχέδιον σήμερον; Τέλος πάντων κρίνω περιττὸν νὰ ἐπεκταθῶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα· διότι ὁ σκοπός μου εἶναι ἄλλος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦλθον ἐνταῦθα, κρίνω καλὸν νὰ προσθέσω ὀλίγα εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Σίμου, ὁ ὁποῖος ἀπέκρουσε τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κυρίου Κεχαγιᾶ, θέλοντος νὰ νίψῃ τὰς χεῖράς της ἡ κυβέρνησις τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου ἀπ’ αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Κύριοι, ὅλαι αἱ νομοθετικαὶ πράξεις αἱ ἐξερχόμεναι ἀπὸ ἓν κοινοβούλιον βαρύνουν τὴν κυβέρνησιν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν της. Ὁ κύριος Κεχαγιᾶς καλῶς ποιῶν ἠθέλησε νὰ χωρίσῃ τὴν εὐθύνην τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου καὶ σᾶς εἶπε, μὴ λέγετε ὅτι εὑρέθητε ἠναγκασμένοι ἀπὸ τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία συνωμολογήθη ἀπ’ ἐκείνην τὴν κυβέρνησιν, ὄχι. — Ἔχετε τὴν πεποίθησιν, ὅτι αὐτὴ ἡ σύμβασις εἶναι ὠφέλιμος εἰς τὸ δημόσιον; δεχθῆτέ την μόνοι σας. Αὐτὴ εἶναι ἀλήθεια καὶ εἰλικρίνεια εἰς τὰς συζητήσεις. Μεταβαίνω εἰς ἄλλο ἀντικείμενον καὶ ἐδῶ ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κύριος Σῖμος, νὰ μὴ ἦμαι σύμφωνος μαζύ του. Ἀφήσατε, λέγει, ἐγγεγραμμένον αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, διότι τὸ νὰ διατηρηθῇ ἐγγεγραμμένον οὐδεμίαν ζημίαν ἔχετε, ἂν δὲ τὸ διαγράψητε, θὰ κάμῃ μίαν κακὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς κατόχους, διότι θὰ ἐκλειφθῇ ὡς ἀπόφασις τοῦ νὰ μὴ πληρωθῶσιν αὐτὰ τὰ δάνεια. Κύριοι, φρονῶ τὸ ἐναντίον, ὅτι ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὴν ἐγγραφὴν, ὅπως ἔχει, προδικάζει· ὑπάρχει μία ὑποχρέωσις ἠθικὴ εἰς τὸ ἔθνος, ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ σύμβασις, κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ κυρίου βουλευτοῦ· καὶ ἐνῷ ὁ κ. Σῖμος ἀνέβαλεν εἰς ἄλλην συζήτησιν σπουδαιοτέραν τὴν ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν ἐπιχειρημάτων καὶ τῶν λόγων τῶν ὑπὲρ καὶ κατὰ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, σᾶς προκαλεῖ προσωρινῶς νὰ δεχθῆτε τὴν ἐγγραφήν. Ἐγὼ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα ἐν πρώτοις, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει τὸ ζήτημα νὰ προδικασθῇ· καὶ ἐπειδὴ θέλει ἔλθει πάλιν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως, προσωρινῶς πρέπει σήμερον νὰ διαγραφῇ. Μάλιστα οὐδεμία ζημία προσγίνεται εἰς τοὺς κατόχους· ἡ προσωρινὴ διαγραφὴ δὲν φέρει οὐδεμίαν συνέπειαν, οὔτε ἠθικὴν, οὔτε ὑλικήν· ὁ ὑπουργὸς ἠμπορεῖ μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ παρουσιάσῃ ἔκτακτον πίστωσιν διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου, τοῦ χρεωλυσίου. Ἀλλά, κύριοι, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή· εἶναι ἡ ἐντύπωσις, τὸ θάῤῥος, τὸ ὁποῖον θέλομεν δώσει εἰς τοὺς κατόχους ὡς πρὸς τὰ δάνεια αὐτά. Ἐνῷ ἄλλοτε ἡ Ἑλλὰς δὲν προσέφερεν οὔτε ἓν λεπτὸν, ἐνῷ ἓν ἄλλο ὑπουργεῖον τοῦ κ. Βούλγαρη δὲν ἀνέβη περισσότερον ἀπὸ τὰ 20, ἐπικαλοῦμαι δὲ μάρτυρα τὸν ἴδιον κ. Βούλγαρην, ὅτι οἱ κάτοχοι εὐχαριστοῦντο καὶ μετεχειρίζοντο διάφορα μέσα νὰ δεχθῶμεν ὄχι τὸ 40, ἀλλὰ τὸ 35% διὰ τί σήμερον δὲν εὐχαριστοῦνται μὲ ὀλιγώτερα; διότι ἡμεῖς τοῖς ἐνεπνεύσαμεν πολὺ θάῤῥος ν’ αὐξήσωσι τὰς ἀπαιτήσεις των.

§47ΣΙΜΟΣ. Καὶ 25% ἂν θέλετε εἶναι τὸ ¼.

§48ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. 20% ἐδίδαμεν ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου καὶ 10 ἐπὶ τῶν τόκων (θόρυβος.)

§49ΣΙΜΟΣ. Πάλιν εἶναι....(θόρυβος.)

§50ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ περνᾶτε δι’ ὅλον τὸ ἔτος; (θόρυβος).

§51ΣΙΜΟΣ. Δι’ ἓξ μῆνας. (θόρυβος.)

§52ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Λοιπὸν ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Δρόσος καὶ ἂς ἐξηγηθῇ.

§53ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ 40% ἢ τὸ 15% ἐννοεῖτε ἀπέναντι τοῦ χρέους, ἀλλὰ τὸ χρέος εἶναι ἀρχικὸν κεφάλαιον καὶ τόκοι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι τοῦδε. Λοιπὸν ἂν λάβετε καὶ αὐτὰ, ἀναβαίνει τὸ ποσὸν 7½ χιλιάδες λίρες· ἀναγνωρίζετε δὲ τὸ ⅐ καὶ αὐτὸ θὰ εἰπεῖ 1%, ἔρχεται δὲ 40 καὶ 50%. Τί ἐννοεῖτε ὑμεῖς;

§54ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Δρόσος ἂς σᾶς διαφωτίσῃ.

§55ΔΡΟΣΟΣ. Ἐδώκαμεν 20% ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου καὶ 10% ἐπὶ τοῦ τόκου καὶ ὑπελογίσαμεν ἐπὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τόκον 3% καὶ τότε ἐπεβαρύνετο τὸ δημόσιον ταμεῖον μὲ 20,000,000.

§56ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὸ εἶναι συμφερώτερον. Ἡμεῖς ἐλέγαμεν 1% καὶ 10%. (θόρυβος.)

§57ΔΡΟΣΟΣ. ... (θόρυβος).

§58ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἰδέαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν χρήσιμον τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ τοὺς ὅρους της. Ἀνέμνησα τοὺς ὅρους, εἰς τοὺς ὁποίους ἔμεινεν ἀκλόνητος ἡ κυβέρνησις τοῦ 1864, διὰ ν’ ἀποδείξω τὴν διαφορὰν τῆς φειδοῦς τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, ὡς πρὸς τὰς δύω ἐποχὰς (ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Βούλγαρην) καὶ διὰ νὰ στηρίξω τὴν πρότασίν μου ὅτι εἶσθε ἀσυνεπεῖς μὲ ὅ,τι ὑπεστηρίξατε κατὰ τὸ 1864.

§59ΔΡΟΣΟΣ. (Θόρυβος.)

§60ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον, ἀφ’ ὅσα εἶπον, προκληθεὶς ἀπὸ τὴν φράσιν τοῦ κ. Κεχαγιᾶ, τὴν ὁποίαν ἠθέλησα ν’ ἀναιρέσω, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ τοιαύτην αἰτίασιν κατ’ ἐμοῦ. Σεῖς δύνασθε νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν· οὐδεμία συζήτησις, νομίζω, εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ· σεῖς ἔχετε ὅμως καὶ τὴν εὐθύνην· ἔχετε τὸ ταμεῖον, γνωρίζετε τὰ ὑπάρχοντα μέσα ἡ ἀντιπολίτευσις εἶπε τὴν ἰδέαν της, θέλετε νὰ δεχθῆτε τὴν διαγραφήν; δεχθῆτέ την, δὲν ἔχομεν κανὲν συμφέρον.

§61ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐν ὀνόματί σας ὁμιλεῖτε.

§62ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀξίωσιν ν’ ἀντιπροσωπεύω τὴν ὅλην ἀντιπολίτευσιν.

§63ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά.

§64Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί· ὅλοι γνωρίζομεν τὴν ἱστορίαν τῶν δανείων τοῦ 1824 καὶ 1825 καὶ γνωρίζομεν ἐπίσης ὅτι ἔλαβε χώραν ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀφοῦ ἀπέτυχον ὁμοίας φύσεως διαπραγματεύσεις ἐν Ἱσπανίᾳ, ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἐν Πορτογαλλίᾳ ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε πρὸς τὸ θέμα τοῦτο, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἱστορίας τοῦ δανείου καὶ τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε τὸ ἔθνος ἐν καιρῷ ἀνωμαλιῶν, ἐν καιρῷ ταραχῶν. Ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ παραλείψω καὶ πολλὰ σχετιζόμενα ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Λέγω μόνον ὅτι εὑρισκόμενος πέρυσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, λαβὼν γνῶσιν ἐκ τῶν ἐφημερίδων τοῦ σχεδίου τῆς περιβοήτου συμβάσεως τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου, εἶχον σκοπὸν νὰ φέρω τινὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ὅρων τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ἐνόμισα, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ὑπάρχουσιν ὅροι δυσβάστακτοι διὰ τὴν ὑπόληψιν τῆς ἐπικρατείας, καὶ λέγων αὐτὰ δὲν κατακρίνω τοὺς διαπραγματευθέντας τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἠνάγκασαν νὰ παραδεχθῶσι τοιούτους ὅρους. Ἀλλ’ ἐπειδὴ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἄκυρος τοὐλάχιστον ἐξ αὐτοῦ τοῦ κειμένου αὐτῆς ἐν ὅσῳ δὲν παρουσιασθῇ νέα σύμβασις εἴτε μὲ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, εἴτε ἄλλως· διότι αὐτὴ περιέχει ὅτι, ἂν ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς δὲν ἐπικυρωθῇ ἀπὸ τὴν βουλὴν, αὐτὴ εἶναι χάρτης ἄγραφος, ὥστε σήμερον σύμβασις ἐνώπιόν μας δὲν παρουσιάζεται, ἀλλὰ μόνον δύω λέξεις θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω. Δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, ἀλλ’ αἰσθάνομαι βαθέως τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος· ἠξεύρω, ὅτι τὸ πρώτιστον συμφέρον τῆς ἐπικρατείας εἶναι νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πατρίδα μας ἡ πίστις καὶ ἡ πεποίθησις τοῦ ἔξω κόσμου· ἑπομένως δὲν ἔχω σκοπὸν ποσῶς νὰ ἀποτρέψω οἱανδήποτε σύμβασιν. Ἄλλως, κύριοι βουλευταὶ, δὲν εἶναι ἐπίσης καὶ εὔλογοι αἱ αἰτιάσεις αἱ κατὰ τῆς πατρίδος διὰ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Οὐδέποτε, κύριοι, τὸ ἔθνος ἐδήλωσεν ὅτι θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις καὶ πρὸ πάντων τὰς ἱερὰς ὑποχρεώσεις καὶ βοηθείας ἐν καιρῷ τοῦ ἀγῶνος· ἄλλαι ἦσαν αἱ ἐλπίδες τοῦ ἑλληνισμοῦ, πολλαὶ ἐματαιώθησαν, ὀλίγον μέρος, μικρότατον μέρος τῶν ἀγωνιζομένων ἔλαβεν εὐτυχῶς τὴν ἐλευθερίαν· ἡ θέσις τῆς ἐπικρατείας ἦτο δεινὴ, ἠμποροῦσε τὸ ἔθνος αὐτὸ νὰ πληρώσῃ ἀμέσως νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πληρωμῆς αὐτῶν; Ὁ ἀείμνηστος Κυβερνήτης ὁ Καποδίστριας δὲν ἔκρουσεν ὅλας τὰς θύρας ζητῶν τὸν ἐπιούσιον ἄρτον διὰ τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῆς ἐπικρατείας; Ἀποκατασταινομένης δὲ τῆς βασιλείας καὶ ἐρχομένου τοῦ δανείου τοῦ ἐγγυηθέντος ἀπὸ τὰς μεγάλας δυνάμεις, ὁποία ἐγένετο χρῆσις καὶ τί ἔμεινεν εἰς τὸ ἔθνος διὰ νὰ ἀνακύψῃ καὶ ἀναδεχθῇ τὴν ὑπόσχέσίν του; ὑπῆρξαν περιπέτειαι, καὶ κρίσεις οἰκονομικαὶ ἀλλεπάλληλοι ἐπέπεσαν εἰς τὴν πατρίδα μας, καὶ οὐδέποτε ἠδυνήθη ἡ κυβέρνησις νὰ θεωρήσῃ τὸν ἑαυτόν της εἰς θέσιν, ὥστε νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς δανειστὰς ὁρίστε, ἰδοὺ τὰ χρήματα, ἰδοὺ καὶ ἡ εὐγνωμοσύνη. Σήμερον ὅλοι ἔχομεν τὴν πρόθεσιν αὐτὴν καὶ ἐλπίζω, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι τὸ εὐγενὲς αὐτὸ αἴσθημα θὰ καρποφορήσῃ καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα καὶ τῆς πίστεως τῆς ἐξωτερικῆς καὶ τῆς ὑπολήψεως πρὸς τὴν πατρίδα μας, ἀλλὰ δὲν ἔφθασεν εἰσέτι. Παρακαλῶ τὸ ὑπουργεῖον, ἂν νομίσῃ, ὅτι αἱ περιστάσεις τῆς πατρίδος τῷ ἐπιβάλλουσι καθῆκον νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς αὐτὰς διαπραγματεύσεις, νὰ ὑποκύψῃ ἐκ νέου ἡ ἐπικράτεια εἰς τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μόνον δύω παρατηρήσεις.

§65ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς τὴν οὐσίαν, κύριε Κανάρη.

§66Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἂς κάμῃ τὰς παρατηρήσεις του ὁ κύριος Κανάρης.

§67Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Μόνον μίαν λέξιν. Ὑπάρχει, λέγω, μία διάταξις· τὸ ἄρθρον τῆς προτάσεως τοῦ νόμου λέγει, ὅτι οἱ διαχειριζόμενοι τὰ τελωνεῖα Σύρου, Καλαμῶν καὶ Ζακύνθου ὑπάλληλοι εἶναι προσωπικῶς ὑπόλογοι πρὸς τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν. Παρακαλῶ τὴν κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ καλὰ αὐτὸν τὸν παράγραφον. «Διὰ πᾶσαν παράβασιν τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ὁρισθέντων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καταδιώκονται ποινικῶς ἐπὶ ὑπεξαιρέσει καὶ ἀπιστίᾳ.»

§68Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω πῶς ὑπάρχει καὶ μία δευτέρα παράγραφος.

§69Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Περὶ αὐτῆς δὲν ἔχω τώρα νὰ κάμω παρατηρήσεις, ἐπιφιλάττομαι εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως. Μόνον εἰς τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς κυβερνήσεως, διότι εἶναι τοιαύτης φύσεως ὁ ὅρος αὐτός, ὥστε πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὑπογράφει τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ ἡ ὁποία θέτει τοὺς ἰδίους λειτουργοὺς εἰς τὸν ἔλεγχον ὑπηκόων ἄλλης ξένης δυνάμεως καὶ ἀλλοτρίων συμφερόντων. Τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐπιφυλάττομαι ν’ ἀναπτυχθῶ.

§70ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν μὲ ἐννόησεν ὁ προλαλήσας πρῴην ὑπουργὸς καὶ διὰ τοῦτο ἐξηγοῦμαι. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς καλῆς πίστεως, ἀλλ’ ἔθεσα ζήτημα μεταξὺ τῆς παρούσης ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, καὶ ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἀναλάβωμεν. Ἐγὼ ἔχω τοὐλάχιστον ὡς ἀντιπρόσωπος μεγάλην πιθανότητα, ὅτι τὸ ἑπόμενον ἔτος δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰ πληρώσωμεν αὐτά, διότι βλέπω τὴν θέσιν μας· τὸ ἔτος παρῆλθε, τὸ τέλος τῆς συνόδου πλησιάζει· εἶπον ν’ ἀναβληθῇ εἰς τὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους προϋπολογισμόν. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὸν κ. Σίμον, ὅτι τόσοι ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν, δὲν ἐνθυμήθησαν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἐνθυμοῦμαι πολλάκις, καὶ ὁ κ. Τρικούπης ἐδοκίμασε μὲ ὀλίγα χρήματα ν’ ἀγοράσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ δάνεια, διότι οἱ πρῶτοι ἀπέθανον, δὲν ἐννοῶ νὰ τοὺς ἀδικήσωμεν, ἀλλὰ σᾶς λέγω, μὴ παρατηρεῖτε, ὅτι δὲν ἔχομεν νὰ πληρώσωμεν τὰ 60 ἑκατομ, διότι ἔχομεν νὰ κάμωμεν μὲ μεγάλους ἀνθρώπους, μὲ βασιλεῖς, ἀλλὰ δι’ αὐτὰ τὰ ἄλλα ἔχομεν μὲ ἰδιώτας. Συλλογισθῆτε, κύριοι, ἂν δυνάμεθα, εἰδὲ ἄλλως καλλίτερα, νὰ μείνῃ διὰ τὸ ἐρχόμενον παρὰ τώρα· διότι παρῆλθεν αὐτὸς ὁ καιρός, τὸ ἔθνος αὐτὸ εἶναι μικρὸν ἀκόμη. Ἀλλά, κύριοι, ἂν δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν συνθήκην, τὸ ἑπόμενον ἔτος ἔχομεν νὰ πληρώσωμεν ἓν ἑκατομμύριον καὶ τόσας χιλιάδας; ἂν νομίζετε, ὅτι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὰ πληρώσωμεν κατόπιν ὅσων ἐλέχθησαν χθές, δεχθῆτέ το, ἄλλως σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἀφήσωμεν καὶ ἂν πεισθῶμεν, νὰ τὸ βάλωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπιόντος ἔτους.

§71ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αἱ διασαφήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Δρόσος, δικαιολογοῦν τὴν ἐπιμονὴν ὡς πρὸς τὸν χωρισμὸν τῆς ἐκθέσεως τῶν δύω κυβερνήσεων. Ὁ κ. Δρόσος σᾶς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν τότε, τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν εἶχε νὰ ἐπιβαρυνθῇ παρὰ μὲ μόνον 25,000 λίρας, ἐνῷ κατὰ τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ 50,000, καὶ 5 χρεωλύτρων· σεῖς βλέπετε, ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορά. Ὑπάρχει προσέτι καὶ μία ἄλλη διαφορά, ὅτι οἱ Κύριοι ἔκαμον τὸν λογαριασμὸν χωρὶς τὸν ξενοδόχον. Πῶς ἐσεῖς, κύριοι, ἐδώκατε τόσον μέγα ποσὸν ἐνῷ ἡμεῖς εἴχομεν προτάσεις ἄλλας, καὶ θέτετε ἓν βάρος δυσβάστακτον εἰς τὸν λαιμὸν τοῦ ἔθνους; (θόρυβος) ἀλλὰ ἠξεύρετε, κύριοι, διατί ἀπορῶ, ὅτι ἦλθεν εἰς τὸ μέσον τοιαύτη συζήτησις; ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μίαν σύμβασιν καὶ τὴν ὑπέβαλε μὲ ἓν νομοσχέδιον, ἑπομένως πρὸ πάσης ἄλλης δαπάνης αὐτὴ ἡ πληρωμὴ πρέπει νὰ πληρωθῇ· λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἀφοῦ ἑτοίμασε τὴν σύμβασιν, ὑπέβαλε καὶ νομοσχέδιον, καὶ διὰ τοῦτο ἔβαλεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὴν δαπάνην αὐτήν· ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις ὑπέβαλε κανὲν νομοσχέδιον; διότι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν περιλαμβάνει παρὰ δαπάνας στηριζομένας εἰς τὸν νόμον· ἔκαμέ τι τοιοῦτον; ὄχι· ἁπλῶς ἔβαλεν 800,000 δραχμάς· τί εἶπεν; ὅτι ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις ἔκαμε σύμβασιν· δὲν ἔκαμε, κύριοι, ἰδοὺ τί λέγει, «Αʹ. ἄρθρον τῆς συμβάσεως. Καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ σύμβασις δὲν κυρωθῇ παρὰ τοῦ Βασιλέως τῆς Ἑλλάδος, ἔσεται ἄκυρος καὶ ἀνίσχυρος». Ὥστε δὲν ὑφίσταται καμμία σύμβασις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ θεωρῇ ἀναγκαῖον νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις καὶ κάμῃ σύμβασιν καὶ φέρῃ νόμον, καλῶς, ἄλλως δὲν ἐννοῶ τοῦτο· πάλιν τὸ λέγω, πρέπει νὰ χωρισθῇ ἡ εὐθύνη ἡ ἐδική μας.

§72ΣΙΜΟΣ. Ἐὰν κοινοποιηθῶσι ταῦτα, ἡ ἐθνικὴ πίστις λαμβάνει πληγὴν καιρίαν· εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος θὰ μείνῃ μία εὐθύνη, ἐὰν ὅμως ὅ,τι λέγει τὸ λέγει διὰ νὰ σημειωθῇ, πάλιν καὶ τοῦτο βλάπτει. Ἡ ἐθνικὴ Βουλὴ δὲν ἔχει καμμίαν εὐθύνην. Περὶ τῆς δυσκολίας λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ὄχι, διότι εἶναι κακὸν πρᾶγμα νὰ μὴ πληρώνῃ, ἀλλά, διότι εἶναι πολὺ μεγαλεῖτερον νὰ λέγῃ ὅτι θὰ πληρώσῃ καὶ δὲν πληρώνει.

§73ΔΑΓΡΕΣ. Ἂν ἡ σύμβασις ἀποῤῥοφᾷ τὸ περισσότερον τοῦ κεφαλαίου....;

§74ΤΙΝΕΣ. Δὲν πραγματοποιεῖται· καὶ διὰ τοῦτο τί σὲ βλάπτει νὰ τὸ δεχθῇ;

§75ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ὁ μέγας ζῆλος καὶ ἡ πολλὴ περιπάθεια τοῦ κυρίου Σίμου μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα, ὡς ἄνθρωπον ἀνήκοντα εἰς ἐμαυτὸν καὶ τὴν πατρίδα. Εἶμαι κατὰ τῆς ἐγγραφῆς αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, ὄχι διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους εἶπον οἱ προλαλήσαντες, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἀκολούθους, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν θέλει ἀποδειχθῆ ἀκριβέστερον, ὅτι δάνειον τοσούτου ποσοῦ δὲν ἐλήφθη κατὰ τὰ 1824 καὶ 25, ἀλλὰ ὅτι ἔγεινε μία δοσοληψία μεταξὺ πλεονεκτῶν τῆς δύσεως, καὶ δυστυχῶν ἐμπολέμων (θόρυβος)· εἶμαι κατὰ τῆς ἐγγραφῆς αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, διότι ἀπὸ τὴν συζήτησιν θέλει ἀποδειχθῆ, ὅτι δὲν ἐλάβομεν αὐτὸ τὸ ποσόν, ἀλλὰ μᾶς ἔδωκαν πεπαλαιωμένα ὅπλα.

§76ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἦλθον 24,000 λίραι.

§77ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θέλει ἀποδειχθῆ δὲ προσέτι, ὅτι οἱ κάτοχοι αὐτῶν τῶν χρεωγράφων δὲν εἶναι οἱ πρῶτοι πιστωταί, ἀλλὰ νέοι κερδοσκόποι, καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποῤῥιφθῇ αὐτὸ τὸ ποσόν, καὶ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν οὐσίαν.

§78ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι μόνον, κύριοι, δὲν εἶπεν ὀρθὰ ὁ προλαλήσας, ἀλλ’ οὐδὲ συμφέρει νὰ λέγωνται. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ δάνειον αὐτὸ ὡμολογήθη, ὅτε δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἑλλὰς ἔθνος, 55–49%. Τὰ δάνεια, κύριοι, ἐδόθησαν καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν τὴν ἀνεγνώριζε κανείς, ἑπομένως δὲν τὰ ἔφαγον οἱ κερδοσκόποι· ἔγειναν βεβαίως καταχρήσεις τινές, ἀλλὰ ἦλθον ἐδῶ περὶ τὰς 25,000 λίρας. Τὰ δάνεια ἐν καιρῷ κινδύνων δὲν εἶναι εὐθηνὰ τόσον. Εἴθε ἡ Κυβέρνησις τῆς Κρήτης νὰ ἠδύνατο νὰ εὕρῃ δάνειον μὲ 40%.

§79ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριοι, ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην νὰ προέλθωμεν εἰς τακτοποίησιν τῶν χρεῶν περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται· καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν σύμβασιν, ἥτις ἤθελεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν, ἀρκεῖ νὰ βεβαιώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπιτύχῃ ὅρους συμφερωτέρους. Διὰ τοῦτο δὲν ἤθελον ἴσως δυσκολευθῆ νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἐγγραφῆς τῆς ζητουμένης πιστώσεως· ἐὰν ὅμως ὑμεῖς δὲν ἔχετε αὐτὴν τὴν ἰδέαν καὶ δὲν ἐσχηματίσατε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι ἀναγκαία, ὑπάρχῃ δὲ εἰς τὸν νοῦν σας οἱαδήποτε ἀμφιβολία, τότε σᾶς συμβουλεύω, σᾶς ἐξορκίζω μάλιστα νὰ ἐξαλείψητε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τὴν πίστωσιν ταύτην, καὶ πρὸς τοῦτο δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ δώσω καμμίαν ἐξήγησιν, διότι μοὶ ἀρκοῦν οἱ λόγοι τοῦ κυρίου Σίμου. Τὸ ζήτημα, εἶπε, δὲν εἶναι ζήτημα προϋπολογισμοῦ, εἶναι ζήτημα δημοσίας πίστεως. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν δεχθῇ τὴν πίστωσιν, εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν δέχεται τὴν σύμβασιν, τοῦτο δὲ θέλει φέρει καίριον τραῦμα εἰς τὴν δημοσίαν πίστιν τῆς Ἑλλάδος· ἐὰν δὲ παραδεχθῇ τὴν πίστωσιν, προδικάζει τὴν σύμβασιν καὶ δέχεται αὐτήν. Ἀφοῦ δὲ οὕτω πως θέτει τὸ ζήτημα ὁ κύριος Σίμος ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ὅτι ἡ χορήγησις τῆς πιστώσεως δὲν δίδει δικαίωμα εἰς πραγματοποίησιν τῆς δαπάνης, ὅταν αὕτη δὲν στηρίζεται εἰς εἰδικὸν νόμον, δικαιοῦνται, νομίζω, νὰ θεωρήσουν ὡς τετελεσμένον τὸ πρᾶγμα οἱ μὴ γνωρίζοντες τὰ καθέκαστα τῆς νομοθεσίας μας, καὶ πιστεύοντες, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ἡ μόνη βάσις, ἡ ὁποία ἀποβλέπει τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ἐὰν κατόπιν συζητοῦντες τὴν σύμβασιν, εὕρωμεν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ καὶ ἀποῤῥίψωμεν αὐτὴν, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀντίφασιν, ἥτις θὰ καταστρέψῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους· διότι ἀφ’ ἑνὸς θὰ παρουσιάζεται ὁ προϋπολογισμὸς, φέρων τὴν πίστωσιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἀποῤῥίπτουσα τὴν σύμβασιν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἔχητε ἀκόμη ἐκκαθαρισμένας τὰς ἰδέας σας, καὶ σᾶς μένουν ἀμφιβολίαι, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξαλείψετε αὐτὸ τὸ κονδύλιον χάριν τῆς ὑπολήψεως τοῦ ἔθνους.

§80Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλὰ τότε ναυαγοῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§81Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις θέλω κάμει ὡς πρὸς τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ ῥίψῃ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν ἐν γένει ἐπὶ τοῦ ἔθνους, ἐὰν σήμερον δὲν ἐπικυρώσωμεν αὐτὸ τὸ κονδύλιον. Τί σᾶς εἶπε; θέλομεν δι’ αὐτῆς τῆς πιστώσεως ὅ,τι καὶ ἡ προκάτοχος, καὶ ἑπομένως ἐνέχεται καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἥτις ἔκαμεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, ἐὰν σήμερον δὲν τὴν δεχθῶμεν· ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς δὲν ἔκαμεν ὀρθὸν συλλογισμὸν, διότι ἡ σύμβασις εἶναι ὑπὸ ὅρον· ἐὰν δὲν ἦτον ὑπὸ ὅρον αὐτὴ ἡ συνθήκη, τότε βεβαίως ἤθελεν εἶσθαι σωστὴ ἡ παρατήρησίς του· ἀλλ’ ὅταν καὶ τὰ δύω μέλη λέγουν, ὅτι ἐντὸς δύω μηνῶν, ἐὰν δὲν δεχθῇ ἡ σύμβασις, δὲν ἰσχύει, πᾶσα ἄλλη ἐξήγησις, ἢ μομφὴ κατὰ τοῦ ἔθνους, δὲν ὑφίσταται· ἐὰν ἡμεῖς σήμερον παραδεχθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸ τὸ ποσὸν, καὶ αὔριον οἱ μέτοχοι δὲν δεχθῶσιν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, τότε δὲν θέλομεν ἐπιῤῥίψει μομφὴν εἰς τὴν Βουλήν; (θόρυβος) Πρέπει πρῶτον νὰ προηγηθῇ ἡ συνθήκη, καὶ ἔπειτα νὰ γείνῃ αὐτό· αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ τιμὴ, ἥτις μᾶς ἐπιβάλλεται· εἰ δὲ νὰ ψηφίσωμεν πιστώσεις οὕτω πως, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπρεπὲς καὶ μάλιστα ἀνάξιον εἰς νομοθετικὸν Σῶμα.

§82ΔΡΟΣΟΣ. Δύω λέξεις πρὸς τὸν κύριον Κεχαγιᾶν· ὅταν κατὰ τὸ 1863 ἐνησχολήθημεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ δανείου, εἰσήλθομεν εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας, καὶ παρεκαλέσαμεν πολλοὺς νὰ μᾶς συντρέξουν, καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἦτο καὶ ὁ κύριος Κεχαγιᾶς· αἱ βάσεις, τὰς ὁποίας ἐθέσαμεν τότε, ἦσαν βεβαίως πολὺ ὠφέλιμοι διὰ τὴν Ἑλλάδα· ἐὰν ἐρωτᾶτε τὴν πεποίθησίν μου, πιστεύω, ὅτι τότε ἠδυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν· ἀλλὰ μετὰ ταῦτα προσεφέρθησαν μεγαλήτερα συμφέροντα εἰς τοὺς κατόχους τῶν χρεωγράφων, καὶ ἐννοεῖται, ὅτι σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα. Πρὸς δὲ τὸν κύριον Σῖμον ἀπαντῶ, ὅτι ἀδίκως ἐκάκισε τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τί εἶπε, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ; Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ μέρος αὐτὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἴδητε, ἐὰν ᾖναι δικαία ἡ ἐπίκρισις τοῦ κ. Σίμου. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐζήτησε τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον θὰ ἀκούσητε, διότι θεωρεῖται τακτικὸν καὶ σύμφωνον μὲ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, πρὶν τοὐλάχιστον ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ποσόν. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπὸν, κύριοι, ἐὰν ἦτο δικαία αὐτὴ ἡ ἐπίκρισις τοῦ κ. Σίμου. Τώρα δὲ σᾶς λέγω, ὅτι ἐπειδὴ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς τὰς βάσεις τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία βέβαια δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ μήτε πρὸς ἡμᾶς, μήτε πρὸς τοὺς ἄλλους, ἐννοεῖ νὰ μείνῃ εἰς τὸ κράτος τῆς συνθήκης αὐτῆς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ τελειώσῃ ὑπὸ συμφερωτέρους ὅρους, τότε, ἐὰν μείνῃ εἰς τὸν προϋπολογισμόν......

§83ΤΙΝΕΣ. Ἂς φέρῃ νόμον.

§84ΔΡΟΣΟΣ. Λοιπὸν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ σήμερον ἐπιμένῃ εἰς τὰς βάσεις ταύτας, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ συμφωνήσω μὲ τοὺς προλαλήσαντας διὰ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα. Πιθανὸν ὁ κύριος Φλέσσας, καὶ ὁ κύριος Κρεστενίτης, νὰ νομίζωσιν ἀλλέως τὰ πράγματα, καὶ ἐπαινῶ τὸν ζῆλον, τὸν ὁποῖον δεικνύουν, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι συλλογίζονται τοὺς κινδύνους, καὶ ὅτι θὰ πληρόνωμεν 1,400,000 κτλ. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις κατατρύχεται ἀπὸ παντοίας ἀνάγκας, καὶ ᾖναι συμφέρον εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦτο διὰ ν’ ἀποκτήσῃ τὴν πίστιν, ὅλα αὐτὰ νομίζω πῶς εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ κλίνῃ τις ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, διότι μὲ τὴν παραδοχὴν τῆς συμβάσεως ἔχομεν πιθανότητα, ὅτι θὰ ἔχωμεν δάνειον, τὸ ὁποῖον θὰ καλύψῃ τὰς ἐλλείψεις μας, καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κουμουνδούρου ὑπέσχετο, τώρα νομίζω νὰ ᾖναι εἰς τὴν πιθανότητα· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν πρέπει νὰ προδικάσωμεν μίαν ὑπόθεσιν, ἥτις θέλει συντελέσει ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, διὰ ταῦτα λέγω ν’ ἀναβληθῇ αὐτὸ τὸ κονδύλιον μεχρισοῦ ἔλθωμεν εἰς θετικωτέρας ἰδέας, καὶ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο.

§85ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§86ΕΤΕΡΟΙ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§87Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐγὼ ὅπως γνωρίζετε δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς προτάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς. Λέγω μόνον τοῦτο, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ εἴπω, ὅτι εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ πρᾶγμα (δὲν ὁμιλῶ περὶ κερδῶν καὶ χρημάτων) εἶναι τόσον σπουδαῖος ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιτύχωμεν τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, εἶναι τόσον λεπτός. (Θόρυβος).....

§88ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη ἡ Βουλὴ τὴν ἀναβολὴν, κ. Κανάρη.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόδοσις χρέους πρὸς τὸν πρώην Βασιλέα Ὄθωνα· «ἄρθρον 4, χρεώλυτρον καὶ τόκοι 8 μηνῶν ἐπὶ κεφαλαίου 4,500,000 κατὰ τὴν σύμβασιν, 150,000». — Κεφάλαιον 2, χρέος ἐξωτερικὸν (θόρυβος)· ἔπρεπε νὰ προσέχετε, διότι τώρα ἐτελείωσε.

§90ΤΙΝΕΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀκόμη δὲν ἐτελείωσε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσθη.

§92ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὸν ἴδιον λόγον.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 4 ἄρθρον τοῦ προϋπολογισμοῦ «χρεώλυτρα καὶ τόκοι 8 μηνῶν κλπ.» νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§94ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε πρόεδρε.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἀπαιτεῖ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τὸ προεδρεῖον εὐκρινῶς ἐρωτᾷ περὶ ἑκάστου ἀντικειμένου καὶ ἀπαγγέλλει τὸ ἀποτέλεσμα. Τὸ ζήτημα εἶναι ὡς ἑξῆς......

§96ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἀποφεύγομεν τὴν συζήτησιν, ἂν συζητήσωμεν σήμερον τὴν σύμβασιν διὰ τρίτην φοράν.

§97ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμποροῦμεν τώρα.

§98ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τότε ν’ ἀναβληθῇ.

§99ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§100ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ προτείνω τὴν ἀναβολὴν μέχρι τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως.

§101Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινάς. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ προηγούμενον κεφάλαιον, εἶπεν, ὅτι θεωρεῖ καλὸν ν’ ἀναβληθῇ οὐχὶ ὅμως καὶ τὸ συζητούμενον. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξετέθησαν σπουδαίως αὐτὰ τὰ δύω ἀντικείμενα· καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς μὲν τὸ πρῶτον εἶπεν, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐγγραφὴ, διότι σύμβασις δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς πρὸς τὸ δεύτερον παρεδέχθη τὸ ἐναντίον εἰποῦσα, ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεβλήθη πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν Βουλὴν, διενεμήθη εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ. Ἀπεφάσισε διὰ τοῦτο νὰ μείνῃ τὸ κονδύλιον ὡς ἔχει, καὶ ἂν ἐπικυρωθῇ ἡ σύμβασις, πραγματοποιεῖται, ἂν θ’ ἀκυρωθῇ, οὐδεμία ζημία γίνεται· διὰ τοῦτο βλέπετε τὴν διαφορὰν τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, διότι εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ὑπάρχει ἡ σύμβασις, εἰς τὴν ἄλλην δὲν ὑπάρχει. Τοῦτο νομίζω, ἐν δικαιοσύνῃ, πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Ἡ σύμβασις δὲ αὕτη περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ μακαρίτου Βασιλέως Ὄθωνος ἀνεγνώσθη· δὲν πρέπει δ’ ἀπὸ τοῦδε νὰ δείξωμεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Τὸ κονδύλιον ἐπιψηφιζόμενον οὐδόλως ἐπηρεάζει τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως· ὅταν ἔλθωμεν μεθαύριον εἰς τὴν συζήτησιν, ἕκαστος εἶναι κύριος νὰ δώσῃ ἢ μὴ τὴν ψῆφόν του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ κονδύλιον.

§102ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν δὲν συζητηθῇ ἡ σύμβασις τότε, τί γίνεται;

§103ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν πληρώνομεν τίποτε.

§104ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀκόλουθον ἰδέαν· ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν, πρὶν ἢ ψηφισθῇ σύμβασις ἐν τῇ Βουλῇ νὰ λάβῃ τὴν κύρωσιν τοῦ νομοθετικοῦ σώματος καὶ νὰ τίθεται εἰς τὸ προϋπολογισμὸν τὸ κονδύλιον, διότι ἐμμέσως, ἂν θέλετε, δεικνύει καὶ περιφρόνησιν πρὸς τὸ κοινοβούλιον· ἡ κυβέρνησις ἀφοῦ θέτει ἐκ τῶν προτέρων τὸ κονδύλιον αὐτὸ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἀναγνωρίζει ἐκ τῶν προτέρων τὸ δίκαιον τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς τρίτους. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι διὰ τὸν ἴδιον λόγον, ὁ ὁποῖος ἀνεπτύχθη ἐπὶ τοῦ προηγουμένου κονδυλίου, πρέπει ν’ ἀναβληθῇ καὶ τὸ παρόν. Δὲν ὑπάρχουν ἰδιαίτεραι περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ὑποχρεώσουν τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀναβάλῃ, ἢ νὰ μὴ ἀπαλείψῃ τὸ κονδύλιον αὐτὸ μέχρι κυρώσεως τῆς συμβάσεως, τόσῳ δὲ περισσότερον εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν αὐτὴν, διότι προχθὲς ὡς ἐνθυμεῖσθε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁ κ. Πετσάλης ἐκ τοῦ προχείρου ὁμιλήσας ἔφερε πολλοὺς λόγους ἰσχυροὺς καὶ λίαν σπουδαίους, τοὺς ὁποίους δύναται τὸ ἔθνος ν’ ἀντιτάξῃ ἀπέναντι τῶν ἀπαιτήσεων τῶν κληρονόμων τοῦ Ὄθωνος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἐπίσης καὶ τὸ κονδύλιον αὐτὸ, ὅπως καὶ τὸ προηγούμενον· ἄλλως τε ἐνῷ εὑρισκόμεθα καὶ εἰς τόσον στενόχωρον οἰκονομικὴν κατάστασιν, εὑρισκόμεθα δὲ καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους, διὰ τί νὰ μὴ φέρωμεν τὸ κονδύλιον αὐτὸ εἰς τὰ 69 καὶ ἀφοῦ κυρωθῇ ἡ σύμβασις;

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§106ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν λόγον τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων, λέγων ὅτι τὸ παρὸν ζήτημα δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰς αὐτὰς περιστάσεις εἰς τὰς ὁποίας τὸ δάνειον τοῦ 24 Τοῦτο ἀνέπτυξεν ἀρκετὰ ὁ κ. Δημητριάδης. Προσθέτω δ’ ἐγὼ, ὅτι εἶναι καὶ ἡ ἑξῆς περίστασις· ἂν εἴχομεν ἀρκετὰς ἡμέρας μέχρι τῆς λήξεως τῆς συνόδου, τότε ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἀναβολὴν καὶ μετὰ τὸ τέλος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὃν ἀπεφασίσαμεν νὰ συζητήσωμεν πρὸ παντὸς ἑτέρου νομοσχεδίου· τότε ἠδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ μετὰ τὴν κύρωσιν ἔφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς μίαν ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν. Τώρα ὅμως τὶ θὰ γίνῃ;

§107Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§108ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Διὰ τὶ ν’ ἀναβληθῇ; Ἤκουσα προχθὲς τοὺς λόγους τοῦ κυρίου Πετσάλη ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ...

§109ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν εἴμεθα εἰς τὴν οὐσίαν.

§110ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Οἱ λόγοι θ’ ἀναπτυχθοῦν ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως, ὥστε οἱ λόγοι τοῦ κυρίου Πετσάλη δὲν ἔχουν ἐπιῤῥοὴν ὡς πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ποσοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει δοθῆ, ἂν δὲν ἐπικυρωθῆ ἡ σύμβασις. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ νὰ μὴ ἐξαλειφθῇ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ποσὸν αὐτό.

§111ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συγχέονται ἐνταῦθα δύω ἀντικείμενα· τὸ ἀντικείμενον τῆς συμβάσεως τῶν δανείων τοῦ 24 καὶ 25 καὶ τὸ τῆς πληρωμῆς τῶν ἀνακτόρων καὶ ἑτέρων ἀπαιτήσεων, ἃς εἶχεν ὁ Ὄθων. Δὲν εἶναι τὸ αὐτό. Ἡ σύμβασις ἡ ὑποβληθεῖσα ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν κυβέρνησιν διὰ τὰ δάνεια τὰ παλαιὰ εἶχεν ὅρον προθεσμίας, ἥτις παρῆλθε ἀνενεώθη ὅμως ὑπὸ τοῦ προέδρου τοῦ κομητάτου καὶ ὑφίσταται. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα τῆς προκειμένης συμβάσεως. Ἡ σύμβασις αὕτη ὑπεβλήθη ἐγκαίρως ἀπὸ τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν, ἦτο ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἀναβολὴ προῆλθεν ἀπὸ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας γνωρίζετε. Σήμερον ἐρχόμεθα εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ. Δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ λέγετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι δὲν στηρίζεται εἰς νόμον· στηρίζεται εἰς νόμον, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη, καὶ ὁ ὁποῖος θὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι οὕτως ἐκανονίσθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἂν αὔριον ψηφισθῆ ἡ σύμβασις, δὲν ἔχομεν νὰ φέρωμεν ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν· ἂν δὲν ψηφισθῆ τὸ κονδύλιον, μένει ἄχρηστος· καὶ ἠπόρησα ὅταν ὁ ἔντιμος κύριος Κεχαγιᾶς μὲ ἠρώτησε τὶ θὰ γίνῃ, ὅταν ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις. Δὲν ὑπάρχει δὲ οὐδεμία ὁμοιότης μεταξὺ τῆς συμβάσεως τῶν δανείων καὶ ταύτης, ὥστε παρακαλῶ νὰ τὸ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως δὲν ἔχομεν καμμίαν δυσκολίαν.

§112ΔΑΓΡΕΣ. Τῳόντι παρουσιάζομεν τὴν εἰκόνα τοῦ πρωτοτύπου βασιλείου ἐν τῇ Ἀνατολῇ· διότι εἰς κανένα κοινοβούλιον τοῦ κόσμου δὲν πιστεύω νὰ ἐγγράφωνται εἰς τὰ διάφορα κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ πληρωμαὶ, χωρὶς πρότερον νὰ συμφωνηθῶσι. Κύριοι, τί εἶναι τὸ ἔθνος, τὸ δημόσιον, ἡ κυβέρνησις; εἶναι ἓν ἠθικὸν πρόσωπον, ὅπερ ἀπεικονίζεται εἰς τὸ πρόσωπον ἑνὸς ἰδιοκτήτου. Ὑποθέσατε ὅτι ἀπεφάσισε ν’ ἀγοράσῃ ἓν κτῆμα, δύναται νὰ πληρώσῃ πρὶν ἢ συνάψῃ τὰς συμφωνίας διὰ συμβολαίου, ἢ ἄλλως πως;

§113ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι πληρωμὴ, εἶναι ἐγγραφὴ πληρωμῆς.

§114ΔΑΓΡΕΣ. Ἂν, κύριοι, θέλετε νὰ δώσητε μίαν σύνταξιν εἰς τὸν πρῴην Βασιλέα τὸ ἐννοῶ, ἀλλὰ νὰ ἔρχεσθε νὰ καθιερώνετε...... (θόρυβος).

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§116ΔΑΓΡΕΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι οὕτω προδικάζετε τὸ ὅλον τοῦ χρέους, τὸ ὅλον τῆς ἀποζημιώσεως. (θόρυβος). Πρέπει νὰ φέρετε γνωμοδότησιν· πρέπει νὰ πεισθῶμεν. Φρονῶ, ὅτι ἂν ἀναβληθῇ, δὲν παραβλάπτομεν δικαιώματα καὶ συμφέροντα οὐδενός. Εἶναι ἀρχὴ δὲ ὀλεθρία νὰ προδικάζωνται οὕτω πως τὰ ζητήματα, καὶ νὰ ἐγγράφωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δαπάναι περὶ ὧν δὲν συνήφθη συμφωνία. (θόρυβος).

§117ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, λυποῦμαι, διότι δίδομεν χώραν εἰς συζητήσεις καὶ ὁ καιρὸς ἐπείγει καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ λυποῦμαι, διότι εἰς τὴν συζήτησιν ἀφορμὴν δίδει τὸ ὑπουργεῖον. Ἐρωτῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τί θὰ εἰπῇ προϋπολογισμός; Δὲν θὰ εἰπῇ τίποτε ἄλλο ἢ ὅτι συμπεριλαμβάνονται ἐν αὐτῷ δαπάναι στηριζόμεναι εἰς νόμους, διατάγματα, καὶ κεκτημένα δικαιώματα. Πῶς σήμερον παραμελεῖτε αὐτὰς τὰς στοιχειώδεις διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ; (θόρυβος). Πῶς δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν δαπάνην μὴ στηριζομένην εἰς ἓν δικαίωμα, εἰς μίαν διάταξιν, εἰς ἕνα νόμον. Ζητοῦμεν ἀναβολὴν 3 ἢ 4 ἡμερῶν ἕως οὗ ἐπιψηφισθῇ ἡ σύμβασις. Αὐτὰ καὶ μόνον εἶχον νὰ εἴπω, μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ ἔθνος ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ἐπὶ ὁλόκληρα ἔτη καθυστέρησε νὰ πληρώσῃ χρέη ἱερὰ εἰς ἄτομα, τὰ ὁποῖα καὶ τὸ μέλλον των καὶ τὰ χρήματά των ἐθυσίασαν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, ἑπομένως ἂς μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ κονδύλιον, ὅπως μελετήσωμεν τὴν σύμβασιν ἀκριβέστερον. Ζητοῦμε τὴν ἀναβολήν.

§118ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποζημιώσεως, περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἐκ τῶν προσωπικῶν ἐχθρῶν τοῦ Βασιλέως Ὄθωνος, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἀνεξαρτήτως τούτου, ἐνταῦθα πρόκειται περὶ μιᾶς ἀτομικῆς περιουσίας, τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις ἀπεφάσισε λαμβάνουσα τὴν περιουσίαν νὰ χορηγήσῃ ἀποζημίωσιν πρὸς τὸν ἰδιοκτήτην.

§119ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι.

§120Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ κυβέρνησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως διώρισεν ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν ἐμπειροτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ, ὅπως ἐκτιμήσωσι τὴν περιουσίαν· ὀφείλομεν δὲ ἀφοῦ ἡ ἀρχὴ παρεδέχθη, ἀφοῦ ἡ ἐκτίμησις ἔγεινε καὶ τὸ χρέος ἐκαθαρίσθη, νὰ παραδεχθῶμεν τὸ κονδύλιον αὐτό. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὸ κονδύλιον αὐτό.

§121ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι δικαστήριον ἡ ἐπιτροπή.

§122Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, κ. Πετσάλη, ἐννοῶ ὅτι εἶσθε εὐερέθιστος, ἀλλὰ νὰ ἦσθε ὀλιγώτερον εὐερέθιστος. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐκλείσθη ἐπὶ ἀντικειμένου ὡρισμένου καὶ ὑποχρεωτικοῦ, ἐγνωμοδότησεν ὅπως γίνῃ ἡ ἐγγραφὴ αὐτὴ, ὥστε ἐν περιπτώσει ἀποῤῥίψεως τῆς συμβάσεως οὐδὲν ἀποτέλεσμα δύναται νὰ ἔχῃ, οὐδὲ τὸν ἐλάχιστον κίνδυνον δύναται νὰ ἐπιφέρῃ.

§123Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀνεγνώρισε τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποζημιώσεως....

§124ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶναι εἰς τὴν οὐσίαν.

§125Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν νομικῶν, ἡ ὁποία προσεκλήθη νὰ γνωμοδοτήσῃ ἂν τὰ ἀνάκτορα εἶναι ἰδιωτικὴ περιουσία ἢ ἐθνική· καὶ ἐγνωμοδότησε ἅπασα, ὅτι εἶναι ἐθνικὴ περιουσία. Τὸ ζήτημα δὲ, ἂν ἔχῃ δικαίωμα ἀποζημιώσεως ἢ ὄχι, αὐτὸ δὲν τὸ ἐπελήφθη ἡ πλειονοψηφία τοὐλάχιστον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ γνωμοδότησις μετεβιβάσθη εἰς τὰς δυνάμεις καὶ τότε αἱ δυνάμεις ἐπίεσαν τὴν κυβέρνησιν, ὥστε ν’ ἀποζημιωθῇ ὁ Ὄθων διὰ τὸ ἀνάκτορον. Ταῦτα ὡς πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς τάξεως. Ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐνώπιον τοιούτου σοβαροῦ νομοθετικοῦ σώματος νὰ ὑποστηρίζωνται προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὴν λογικήν. Νὰ σᾶς λέγουν διατάξατε τὴν πληρωμὴν χρέους χωρὶς ν’ ἀναγνωρίσητε τὸ χρέος αὐτό. Τί εἶναι ὁ προϋπολογισμός; Εἶναι ἀναγνώρισις. Καὶ σᾶς λέγω ἀκόμη, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐστηρίχθη ἐνταῦθα, ὅτι τὸ ἀνάκτορον εἶναι ἐθνικὴ περιουσία, διότι ὁ Ὄθων ἐπέρασεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔξοδα ἀποζημιώσεως διὰ τὸ ἀνάκτορον καὶ ὡς τοιαύτην πρᾶξιν ἐθνικὴν θεωρήσας ὁ Ὄθων ἐπεκύρωσεν αὐτήν. Σήμερον, ἂν παραδεχθῶμεν τὸ κονδύλιον αὐτὸ, θεωρεῖται ἡ συνθήκη ὡς ἐπικεκυρωμένη, τὸ χρέος ὡς ἀνεγνωρισμένον. Ποῖος δ’ ὁ κίνδυνος ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις; διὰ ποῖον λόγον θέλετε νὰ ἐπισπεύσωμεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν; διὰ τί δὲν ἑνοῦμεν τὴν πίστωσιν μὲ τὸ ζήτημα τῆς συνθήκης καὶ νὰ τὰ συζητήσωμεν ὁμοῦ; Ἂν τοῦτο δὲν παραδεχθῆτε, ὑποκρύπτετε κανένα πλάγιον σκοπόν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κρεστενίτης.

§127ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τί νὰ ὁμιλήσω! Τὸ ζήτημα ἀπεπερατώθη, εἴμεθα ἤδη εἰς τὴν ψηφοφορίαν· ὅλα τὰ λόγια εἶναι περιττά. Πρέπει νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§128ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ αἰτιολογήσω τὴν ψῆφόν μου Θέλω ψηφίσει κατὰ, διὰ λόγους τυπικοὺς καὶ διὰ λόγους τῆς οὐσίας. Ὁ τυπικὸς λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ περιέχωνται δαπάναι ἀναγκαῖαι· ἡ προκειμένη δὲν εἶναι ἀναγκαία, εἶναι μόνον τυχαία καὶ δὲν ὑπάρχει νόμος καθιστῶν τὴν ἀπαίτησιν ἀπαιτητήν. Ἡμεῖς δὲν χρεωστοῦμεν, καὶ ἂν δὲν χρεωστῶμεν, δὲν ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν· σήμερον ἑπομένως δὲν ὀφείλομεν νὰ καταχωρίσωμεν ὡς χρέος τοῦ κράτους τὴν ἀπαίτησιν αὐτήν. Ἀπολύτως ὑποστηρίζω τὴν ἀρχὴν καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, δηλ. οὐδεμία δαπάνη νὰ μὴ καταχωρίζεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἡ ὁποία νὰ μὴ ᾖναι ἀπόῤῥοια τῆς ἐκτελέσεως νόμου τινός. Τινὲς πιστεύουν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι νόμος αὐθύπαρκτος· ἐγὼ πρεσβεύω τὸ ἐναντίον, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ἐκτέλεσις τῶν νόμων, τινὲς τὸν θεωροῦν ὡς νόμον τῶν νόμων, ἐγὼ τὸν θεωρῶ ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, ἓν εἶδος διατάγματος. Διὰ τοῦτο θὰ ψηφίσω κατὰ, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος ὑποχρεωτικὸς διὰ τὴν Ἑλλάδα νὰ πληρώσῃ τὸ χρέος· ἀλλ’ ἂν ὑπῆρχε, δὲν ἤμην εἰς θέσιν νὰ ψηφίσω ἀμέσως ὑπὲρ αὐτοῦ· διὰ τοῦτο λέγω πάλιν δὲν ἐπεψηφίσθη διὰ μιᾶς λέξεως τῆς οὐσίας. Διὰ ποῖον λόγον καὶ ἄλλοτε ἐφέρθη τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον καὶ ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῆς ἀποζημιώσεως; διότι ἂν ὁ Ὄθων δὲν ἔχῃ πραγματικὸν δικαίωμα ἐπὶ τῶν ἀνακτόρων, ἔχει ὅμως ἀφεύκτως προσωπικὴν ἀπαίτησιν, ἂν μὴ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, τοὐλάχιστον ἀφεύκτως κατὰ τὸ φυσικὸν δίκαιον οὐδεὶς δύναται νὰ γείνῃ πλουσιώτερος διὰ τῆς ζημίας τοῦ ἄλλου· ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς πιστώσεως. Δικαιοῦνται οἱ κληρονόμοι τοῦ Ὄθωνος νὰ ἀποζημιωθῶσιν, ἀλλὰ μὴ τυχὸν εἶναι δυνατὸς συμψηφισμός τις; ἔτυχε οἱ κληρονόμοι νὰ ᾖναι ἡ Βασιλικὴ Οἰκογένεια τῆς Βαυαρίας καὶ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἐκκρεμὴς λογαριασμός, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βασιλικὴ Οἰκογένεια δὲν μᾶς χρεωστεῖ λεπτὸν, ἐνδέχεται τὸ κράτος νὰ μᾶς χρεωστῇ. Λοιπὸν καὶ αὐτὸς ὁ λόγος δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ, ἀλλ’ οὐχ ἧττον εἶναι σπουδαῖος καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς δύω λόγους θεωρῶ διαγραπτὸν τὸ ποσὸν αὐτό. Ἂν δὲ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ τὸ διαγράψῃ διὰ λόγους τάξεως καὶ πρὸς τήρησιν τῶν κανόνων καθ’ οὓς ὀφείλει νὰ συνταχθῇ ὁ προϋπολογισμός, πρέπει τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ μετατεθῇ εἰς τὰ τυχαῖα ἔξοδα ἢ εἰς ἄλλο μέρος, διότι χρέος δημόσιον δὲν εἶναι· ἡμεῖς δὲν χρεωστοῦμεν, πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἀναγνώρισις καὶ τότε ὀνομάζεται χρέος, καὶ πάλιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πρέπει νὰ τηρηθῇ τάξις νὰ χορηγοῦνται καὶ ἀναγνωρίζωνται μόνον αἱ ἀναγκαῖαι δαπάναι.

§129ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις παρακαλῶ κ. Πρόεδρε.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§131ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν συναινεῖ ὁ κύριος ὑπουργὸς ὥστε νὰ γείνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὅ,τι ἐγένετο ἐπὶ τοῦ προηγουμένου, τοὐτέστι ν’ ἀναβληθῇ καὶ αὐτοῦ ἡ ἐπιψήφισις; διότι, λέγει, ὑπάρχει ὑποβεβλημένη εἰς τὴν Βουλὴν σύμβασις, ἡ ὁποία ἐσυζητήθη δὶς καὶ ἔχει τὴν βεβαιότητα ὅτι θέλει ἐπιψηφισθῇ· τούτου δὲ γενομένου φοβεῖται, ὅτι δὲν θέλει εἶσθαι εἰς καιρὸν νὰ ζητήσῃ κατόπιν εἰδικὴν πίστωσιν· κατὰ τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει πλῆρες δίκαιον, ἀλλὰ ἂν τῷ ὑποδειχθῇ μέσον, δυνάμενον νὰ τὸν ἐξαγάγῃ ἀπὸ τὴν δυσχέρειαν αὐτὴν, τότε φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ· ὑπάρχει ὑποβεβλημένη ἡ σύμβασις περὶ ἧς πρόκειται, καὶ συνοδεύεται μὲ νομοσχέδιον περιέχον ἓν μόνον ἄρθρον δι’ οὗ κυροῦται ἡ σύμβασις· ἅμα τὸ ἄρθρον τοῦτο γένῃ δεκτὸν, δύναται νὰ προστεθῇ εἰς τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον δεύτερον ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγεῖται ἡ ἀναγκαία πίστωσις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνωμεν ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν ἐπιψήφησιν τῆς ζητουμένης πιστώσεως.

§132ΤΙΝΕΣ. Βέβαια.

§133ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπόρεσα νὰ καταλάβω αὐτὰς τὰς περιστροφὰς, ξύδι μὲ λάδι καὶ λάδι μὲ ξύδι τὸ ἴδιον πρᾶγμα, ...(θόρυβος) ἐνῷ ἤλθομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τόρα νὰ ἐπαναφέρετε πάλιν τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας, αὐτὸ δὲν τὸ ἐννοῶ.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁρίστε ψηφολέκται.

§135ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§136ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ τέταρτον ἄρθρον τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§138ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν (θόρυβος).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολήν....

§140ΦΙΛΗΜΩΝ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ζητεῖτε δέκα πέντε (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς δέκα πέντε).

§142Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν διαφόρων κονδυλίων τοῦ προϋπολογισμοῦ πρότασις ἀναβολῆς δὲν γίνεται, διότι εἶναι ὡς νὰ ἀρνηθῆτε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὲν ζητοῦν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου τοῦ προϋπολογισμοῦ ὡς ἔχει, ἄλλοι ζητοῦν τὴν ἀναβολήν. Πρόκειται λοιπὸν τώρα νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀπωτέρω· ἀπωτέρα εἶναι νομίζω τὸ ἄρθρον.

§144ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐντροπιάζεσθε, κύριε Πρόεδρε, μὲ αὐτά!

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ τετάρτου ἄρθρου τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§146ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὅπως συμψηφισθῇ μὲ τὸ νομοσχέδιον τῆς συμβάσεως.

§147ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§148ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οἱ λέγοντες ὄχι ἐπικυροῦν τὸ ἄρθρον.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸν κανονισμὸν ψηφοφορία.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν ἀναβολὴν διὰ ψήφων 98 κατὰ 55 καὶ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 4 τοῦ προϋπολογισμοῦ ὡς ἔχει. Κατόπιν ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐγένοντο δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου αὐτῶν ψηφοφορίας...............

§151ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). ἄρθρον 2 ναυτικαί συντάξεις·

§152ΔΟΣΙΟΣ. Εἶναι περασμένοι καὶ ἐδῶ οἱ πολῖται;

§153ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περσυνὴ, δὲν ὑπάρχει αὔξησις· εἶναι ὁ νόμος τῶν ἐπιτάκτων, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἐπέρσυ.

§154Α. Θ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ, ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς συνετάχθη ὡς γνωρίζομεν πρὶν ἢ βαθμολογηθοῦν οἱ τελευταῖοι αὐτοὶ περὶ ὧν πολλάκις ἔγεινε λόγος.

§155ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτοί.

§156ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ. Εἰς τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων τῶν Ναυτικῶν ὑπάγονται οἱ βαθμολογηθέντες ἐσχάτως; Νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν· ὁ δὲ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ὅταν συνέττατε τὸν προϋπολογισμὸν, εἶχε λάβει ὑπ’ ὄψιν του καὶ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐβαθμολόγησε μετὰ ταῦτα καὶ ἂν εἰς τὸ κονδύλιον αὐτὸ εἶναι σημειωμένον καὶ τὸ ποσὸν μὲ τὸ ὁποῖον θὰ πληρωθοῦν οἱ τελευταῖοι βαθμολογηθέντες.

§157Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Βέβαια, κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἐδῶ εἶναι διὰ τοὺς παλαιοτέρους, διὰ τοὺς νεωτέρους θέλει ζητηθῆ πίστωσις.

§158ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ ναυτικοὶ συνταξιοῦχοι, κύριοι, διαιροῦνται εἰς δύω κατηγορίας, εἰς τὴν τῶν ἀποστράτων εἰς τὴν ὁποίαν εἰσέρχονται ὅσοι ἀποκτῶσι τὸ δικαίωμα τοῦτο κατὰ τοὺς περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων νόμους, καὶ εἰς μίαν ἄλλην κατηγορίαν στρατιωτικῶν, οἵτινες φέρουσι τὴν ἐπωνυμίαν φαλαγγῖται, ἐὰν ἀνήκωσιν εἰς τὴν ξηράν, ἐπίτακτοι ἐὰν ὑπάγωνται εἰς τὸ ναυτικόν. Ὅτι εἶναι οἱ φαλλαγγῖται διὰ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, εἶναι οἱ ἐπίτακτοι διὰ τὴν δύναμιν τῆς θαλάσσης ὅπως λοιπὸν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίσῃ ἕνα ἁπλοῦν πολίτην φαλαγγίτην καὶ νὰ τὸν καταστήσῃ συνταξιοῦχον πληρωνόμενον ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ εἰς τοὺς ἐπιτάκτους καὶ νὰ βαθμολογήσῃ ἁπλοῦς πολίτας, ὅπως ἔπραξεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι ἐπίτακτοι ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς φαλαγγίτας, εἶναι δηλ. συνταξιοῦχοι, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ γείνῃ συνταξιοῦχος πρὶν ὑπηρετήσῃ. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι οἱ κύριοι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐβαθμολόγησεν ἐσχάτως, δὲν ἠμπορεῖ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ πληρόνωνται ἀπὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον. Ἐπειδὴ δὲ σᾶς εἶπεν ὅτι ἐδῶ διαννοεῖται νὰ τοὺς βάλῃ καὶ ὅτι θέλει ζητήσει ἀκολούθως αὔξησιν τῆς πιστώσεως, ἀναγκάζομαι νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν θέλει εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην, καθότι διὰ τοὺς ἀποστράτους καὶ τοὺς ἐπιτάκτους σημειοῦται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μία προσθήκη δι’ ἐνδεχομένας ἀπαιτήσεις. Λοιπὸν ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ μισθοδοτηθοῦν ἐντεῦθεν, πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσῃ σήμερον.

§159Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ ἐπίτακτοι δὲν εἶναι φαλαγγῖται.

§160ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡ μισθοδοσία των πληρόνεται ὡς σύνταξις ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§161Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὄχι αὐτὸ τὸ σῶμα ἐφκιάσθη διὰ τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν.

§162ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις περὶ τῶν ἐπιτάκτων· γνωρίζω τοῦτο, κύριοι. Ὑπάρχει ὁ νόμος, Κύριοι, τοῦ 1852 διὰ τοῦ ὁποίου κατὰ πρῶτον αὐτὸ τὸ σῶμα τῶν ἐπιτάκτων ἔλαβε σύστασιν· πρὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑπῆρχον ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἶχεν ὑπεραυξήσει ἦλθεν ὁ νόμος τοῦ 1852 διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἀξιωματικοὶ διῃρέθησαν εἰς δύω ὡρισμένους ἀριθμούς, ὧν ὁ εἷς νὰ ἀποτελέσῃ πλήρη τὸ τακτικὸν Βασιλικὸν Ναυτικόν, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι ὅσοι δὲν ἤθελον διορισθῆ εἰς θέσιν ἐνεργητικὴν ἤθελον ὑπαχθῆ εἰς τὸ σῶμα τῶν ἐπιτάκτων· Ἀλλὰ αὐτὸς ὁ ἴδιος νόμος τοῦ 1852 παραδέχεται, ὅτι ὅσοι θέλουν ἀποτελέσει μέρος εἰς τὸ σῶμα τῶν ἐπιτάκτων, πρέπει νὰ ἔχουν τὰ προσόντα τῶν Φαλαγγιτῶν δυνάμει τῶν περὶ Φαλαγγιτῶν διαταγμάτων τοῦ 1835· δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ γείνῃ τις ἐπίτακτος ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰ προσόντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκανονίσθησαν διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1835, διὰ τοὺς Φαλαγγίτας. Τοῦτο δὲ ἐξάγεται ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων τῶν νόμων τοῦ 1835 καὶ τοῦ 1852, κατὰ δὲ τὰ δικαιώματα αὐτὰ δὲν δύναται νὰ γείνῃ ὁ τυχὼν Φαλαγγίτης· ἑπομένως δὲν δύναται νὰ διορισθῇ τίς ἐπίσης ἐπίτακτος, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ Φαλαγγίτης. Εἶπον αὐτὰ πρὸς διευκρίνησιν τῆς διαφωνίας.

§163ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προσκληθεὶς, εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς βαθμολογηθέντας πολίτας, καὶ ὅτι θὰ ἔλθῃ χωριστὴ πίστωσις· λοιπὸν ὅταν ἔλθῃ αὐτὴ, τότε συζητοῦμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§164ΤΙΝΕΣ. Νὰ σημειωθῇ αὐτὸ, ὅταν θὰ ἔλθῃ.

§165ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προσκληθεὶς εἶπεν, ὅτι δι’ αὐτοὺς θὰ φέρῃ πίστωσιν, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§166Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§167ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν θὰ πληρώσῃ τοὺς βαθμολογηθέντας ἄνευ πιστώσεως τῆς Βουλῆς.

§168Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο, κύριε.

§169ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν εἴπατε.......;

§170Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπάρχει μία σύγχυσις, οἱ ἐπίτακτοι δὲν εἶναι Φαλαγγίται, δὲν εἶναι συνταξιοῦχοι, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Σωτηρόπουλος. Οἱ ἀπόστρατοι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι, εἶναι ταὐτοσήμαντοι, εἶναι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἵτινες κατετάχθησαν κατὰ τὰ 1835, εἶναι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ὥρισεν ὁ νόμος τοῦ 1852. Ὁ νόμος προέβλεπε διὰ τοὺς ἑπομένους, λοιπὸν δὲν εἶναι συνταξιοῦχοι, δὲν εἶναι Φαλαγγίται, εἶναι δι’ εἰδικοῦ νόμου προσδιωρισμένοι καὶ ἀποτελοῦν ἰδίαν τάξιν, λοιπὸν σήμερον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ εἰδικὴ ἐπερώτησις (θόρυβος).

§171ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Βέβαια ὅταν λήξῃ ἡ σύνοδος (θόρυβος).

§172ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἐπερώτησιν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἄρθρον 3. Ἐκκλησιαστικαὶ συντάξεις 6500. Ἄρθρ. 4, Πολιτικαὶ 200,000 Ἄρθρ. 5 Ἑπτανήσου 525,000.

§174Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀναγνώσατε τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§175ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Διὰ τὸν εἰρημένον λόγον περιώρισεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ τὸ ἐν τῷ Κεφ. 3 ἄρθρ. 5 § ζʹ. συντάξεις τῶν πρώην ἀστυνομικῶν χωροφυλάκων Ἑπτανήσου, ἀπὸ 70,000 εἰς 20,000 δραχ. Ἑπομένως τὸ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ προϋπολογισθὲν ἔξοδον ἀναβαίνει εἰς δραχ. 505,000.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§177ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξετάσας, κύριοι, τὴν ὑπηρεσίαν ἔμαθον, ὅτι ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς ἠναγκάσθη νὰ αὐξήσῃ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, διότι προσγίνεται μία ἀδικία εἰς τὴν χωροφυλακὴν τῆς Ἑπτανήσου καὶ μάλιστα αὐτοὶ ἔπρεπε ν’ ἀποζημιωθῶσιν. Οἱ χωροφύλακες οὗτοι πρότερον εἶχον μίαν σύνταξιν, ἀλλ’ ἡ ἕνωσις κατέστρεψεν αὐτὴν διακόψασα τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἐκείνους, οἵτινες δὲν εἶχον ἀποκτήσει τὰ δικαιώματα τῆς συντάξεως. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν συνδρομὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ ἄλλοτε ἐψηφίσθη, βλέπετε, ποσὸν 50,000 δραχμῶν, ἐφέτος θέλει νά ψηφισθοῦν 20,000 περιπλέον. Αὐτὸ τὸ ἐνομίσαμεν ὡς ἔργον δικαιοσύνης καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν αὔξησιν. Σᾶς εἶπον ὅτι ὡς ὑπουργὸς ἐξέτασα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ εὗρον ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ δικαιοσύνη εἰς αὐτοὺς (θόρυβος).

§178Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Γνωρίζετε, κ. Κεχαγιᾶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δίδουσα μίαν γνώμην ἐπιφυλάσσεται νὰ ἀκούσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις κρατεῖ ὅλα τὰ στοιχεῖα εἰς τὰς χεῖράς της.

§179ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι λόγοι ἐπιεικείας προὐκάλεσαν αὐτὴν τὴν αὔξησιν. Κύριοι, πρὶν ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1833, ὑπῆρχεν ἓν σῶμα, εἶδος φάλαγγος, τὸ σῶμα τὸ Ταξιαρχικὸν, ὅπου ἦτο ὅλον ἀπὸ ἐπισήμους ὁπλαρχηγοὺς τοῦ ἀγῶνος, καὶ ἐν τούτοις τὸ διέλυσεν ἡ ἐλθοῦσα Βασιλεία χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ ἐλαχίστη ἀποζημίωσις. Ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν μὲ τὴν ἐπιείκειαν τὰς ἀπαιτήσεις τῶν Ἑπτανησίων, δὲν εὑρίσκομεν ἄκραν. Ἔχομεν 5 ἔτη καὶ καθ’ ἡμέραν αὐξάνονται τὰ ἔξοδα λόγῳ ἐπιεικείας, ἀλλοίμονον ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ δίδωμεν συντάξεις λόγῳ ἐπιεικείας.

§180ΣΙΜΟΣ. Δὲν εἶναι λόγῳ ἐπιεικείας.

§181ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ συνθήκη περὶ συντάξεων τῆς Ἑπτανήσου μεταξὺ τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτοὺς, πρέπει νὰ τοὺς πληρώσωμεν, ἄλλως δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί.

§182ΣΙΜΟΣ. Ὑπάρχει ἀνωτέρα δύναμις.

§183ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ λείψουν αὐτά. Ἠξεύρω ἕνα ἄλλον, ὁ ὁποῖος ἐπειδὴ δὲν τοῦ ἐδόθη ἡ σύνταξις, ἀνεφέρθη εἰς τὴν Ἀγγλικὴν προστασίαν. Ἂς ἀλλάξωσι λοιπὸν τὴν ἐθνικότητά των.

§184Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταί! Προτοῦ ν’ ἀποκρούσω τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν ἰδέαν τοῦ βουλευτοῦ Καλαβρύτων κ. Πετμεζᾶ, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἀφοῦ συνέλθουν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἀποφασίσουν τι; τὸ ἀποφασίζουν ἐπιπολαίως, ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶχεν ὅλα τὰ μέσα, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προσκαλέσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ λάβῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔκρινεν ἀναγκαίας εἰς τὴν περίστασιν καθ’ ἣν ἐξέταζε τὸν προϋπολογισμόν. Ἀναμφισβήτητον λοιπὸν εἶναι ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον συνέταξεν ἡ ἐπιτροπή, εἶναι σπουδαῖον καὶ διὰ τοῦτο γίνεται ἡ ἐπιτροπή· ἐὰν δὲ ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε σκοπὸν νὰ κανονίσῃ τὰς σκέψεις της καὶ τὰς ἀποφάσεις κατὰ τὴν συζήτησιν, εἶναι περιττὸν νὰ σχηματίσητε μίαν ἐπιτροπήν, ἥτις, ἀφοῦ προηγουμένως ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισεν, κατόπιν ἐν τῇ συζητήσει νὰ σκέπτηται καὶ ἀποφασίζῃ ἄλλο. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν οὐσίαν — Περὶ τῆς διαγραφῆς αὐτῶν τῶν 70,000 δραχμῶν. Ναὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Πετμεζᾶς, διότι ἄλλο εἶναι χιλίαρχοι καὶ ἑκατόνταρχοι καὶ ἄλλο εἶναι συνταξιοῦχοι χωροφύλακες τῆς Ἑπτανήσου· αὐτοὶ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατὰ ἕνα νόμον μισθοδοτούμενοι ἔλαβον μίαν σύνταξιν, ἡ δὲ σύνταξις δίδεται συνεπεία μιᾶς καταθέσεως τοῦ μισθοῦ των, ἑπομένως ἔχουν ἓν δικαίωμα. Ἐπῆλθεν ὡς ἐκ τῆς ἑνώσεως σύγχυσις εἰς τὰ δικαιώματά των, διότι αὐτοὶ δὲν εἶχον τελειώσει τὸ δικαίωμά των· εἰς ἄλλους ὑπελείπετο ἓν ἔτος, εἰς ἄλλους δύο κτλ., ἀλλ’ οὐχ ἧττον οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι κατέθεσαν τὰ χρήματά των καὶ εἶναι ἄδικον νὰ τοὺς στερήσωμεν τοῦ δικαιώματός των. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως.

§185ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει. Ἄρθρον 6. Ταμεῖον συντάξεων πολιτικῶν ὑπαλλήλων ἐτησία προίκισις 150,000. Κεφάλαιον Δʹ. Βασιλικὴ χορηγία. Χορήγησις πρὸς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα τὸν Βασιλέα 1,125,000. Μέρος Γʹ. Ἀποζημιώσεις καὶ ἔξοδα τῆς Βουλῆς. Κεφάλαιον Εʹ. Βουλὴ δι’ ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν 300,000. Μισθοὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς καὶ τῆς βιβλιοθήκης καὶ ἔξοδα ἐν γένει 40,000. Τὸ ὅλον 340,000.

§187ΤΙΝΕΣ. Αὔριον (ἀπέρχονται).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· εἰς τὴν μίαν αὔριον κ. Βουλευταί. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 7 παρὰ 30.