1868.10.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68

Τῆς 5 Ὀκτωβρίου 1868.

(Σάββατον)

Ὥρα 3. Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς καὶ τὸ προεδρεῖον νὰ τυπωθῶσι τὰ πρακτικὰ καὶ τοῦ παλαιοῦ νομοσχεδίου καὶ αὐτοῦ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ἀναγνωσθῇ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως συνηρμολογήθη. Ἀναγινώσκεται. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι......

§5ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Διαμαρτυρόμεθα ἡμεῖς οἱ 6 βουλευταὶ Κερκύρας ἐναντίον τοῦ νόμου αὐτοῦ ὡς ἀντισυνταγματικοῦ.

§6Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὸ Σύνταγμα διαμαρτύρησις δὲν ἐπιτρέπεται.

§7Α. ΡΟΥΚΗΣ. Οὐδὲ γράφονται αὐτὰ εἰς τὰ πρακτικά.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ τροπολογηθέντος καὶ συναρμολογηθέντος νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον.

§9ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῶσιν, ὄχι μόνον αὐτὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ἀλλὰ καὶ τὰ περυσινὰ διὰ τὴν ἀκρίβειαν.

§10ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν λανθάνει τὴν Βουλὴν, ὅτι πρὸ ἡμερῶν εἶναι ὑποβεβλημένον νομοσχέδιον κατεπεῖγον περὶ τοῦ σιδηροδρόμου μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ὁ ἐργολάβος συνέταξε μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τὰς συμφωνίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ὁ νόμος δίδει τὸ δικαίωμα νὰ συνάψῃ αὐτὴ, καὶ περιμένει τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δίδει παράτασιν ἑπτάμηνον, νομίζω, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐργασίας του. Ὁ ἐργολάβος εἶχε παραγγείλει εἰς τὸ Λονδῖνον νὰ ἔλθῃ τὸ ὑλικὸν καὶ σήμερον ἦλθε τηλεγράφημα, ὅτι τὸ ὑλικὸν εἶναι ἕτοιμον, ἀλλὰ δὲν ἐξέπλευσε, διότι περιμένει ὁ ἐργολάβος νὰ λάβῃ εἴδησιν καὶ τότε νὰ διατάξῃ νὰ ἐκπλεύσῃ· πρὶν τῆς εἰδήσεως αὐτῆς δὲν ἔρχεται τὸ ὑλικόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νὰ εἰδοποιήσῃ ὁ ἐργολάβος νὰ ἔλθῃ τὸ ὑλικὸν καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς ἐργασίας.

§11ΤΙΝΕΣ. Τρίτη ἀνάγνωσις εἶναι αὐτή;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§13Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἴμεθα ἐναντίοι, ὄχι δι’ ἄλλο, ἀλλὰ ἐπειδὴ παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ ἔκτακτος ἀνάγκη, ἀλλὰ θὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. πρόεδρον, ὅτι ἀπὸ προχθὲς ἀνεγνώσθησαν δύω ἐκθέσεις περὶ τῆς ἐκλογῆς Οἰτύλου καὶ ἐν τούτοις εἰσέτι δὲν ἐτυπώθησαν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον μόλις ὑπεγράφησαν καὶ ἐδόθησαν εἰς τύπωσιν.

§15ΔΡΟΣΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔκθεσις περὶ τῶν ἐκτάκτων προσόδων (καταθέτει αὐτὴν εἰς τὸ προεδρεῖον).

§16ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις.

§17ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι· τὸ νομοσχέδιον πρῶτον.

§18ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ σιδηροδρόμου) «Ἄρθρον 1. Ἡ ἐννεάμηνος προθεσμία ἡ προσδιωρισμένη πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ σιδηροδρόμου διὰ τοῦ ἄρθρου δʹ. τῆς ἀπὸ 14 Ὀκτωβρίου 1867 συμβάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ΣΜΑʹ. κυρωθείσης, παρατείνεται ἀνυπερθέτως ἐπὶ 7 μῆνας καὶ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Πίκεριγκ νὰ ἀνεγείρῃ ἐν Ἀθήναις προσωρινῶς ξύλινον σταθμόν· ἐντὸς τὸ πολὺ δύω ἐτῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος νόμου, ὑποχρεοῦται οὗτος νὰ ἱδρύσῃ τὸν ὁριστικὸν σταθμόν· ἐπὶ τῆς θέσεως τῆς ἀπὸ κοινοῦ ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Πίκεριγκ ἀποφασισθησομένης, ἄλλως κηρύττεται ἔκπτωτος, ἐφαρμοζομένων κατ’ αὐτοῦ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου δʹ. τῆς ἄνω μνησθείσης συμβάσεως.»

§19ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον, κ. πρόεδρε. Αὐτὴ ἡ ἐργασία ἔρχεται δὶς εἰς τὴν Βουλήν· νὰ περάσῃ λοιπὸν εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι, ἐὰν δὲν τελειώσῃ καὶ τώρα αὐτὴ ἡ ἐργασία, νὰ χάσῃ τὴν ῥήτραν ὁ ἐργολάβος, καὶ ἐὰν ἔλθῃ τὴν τρίτην φοράν, πρέπει νὰ μᾶς φέρουν πλέον νομοσχέδιον ἄλλο εἴτε μὲ αὐτὸν εἴτε μὲ ἄλλον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ ἄρθρου;

§21ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. «Ἄρθρον 2. Ἐπιτρέπεται τῷ κ. Πίκεριγκ νὰ κατασκευάσῃ ἐν τῷ ὅρμῳ Φαλήρου θαλάσσια λουτρὰ καὶ συνδέσῃ αὐτὰ μετὰ τῆς ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ γραμμῆς διὰ σιδηροδρόμου. Ἐπιτρέπεται ἐπίσης τῷ ἰδίῳ νὰ κατασκευάσῃ ἐπὶ τῆς παραλίας ὁδοῦ Πειραιῶς σιδηρόδρομον καὶ συνδέσῃ τοῦτον διὰ τοιούτου μὲ τὸν ἐν Πειραιεῖ σταθμόν.»

§23ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. «Ἄρθρον 3. Ὁ κλάδος τοῦ Φαλήρου, τὰ ἐκεῖ ἐγερθησόμενα λουτρὰ ἢ ὁ ἐπὶ τῆς παραλίας Πειραιῶς ἱπποσιδηρόδρομος θεωροῦνται ὡς ἐξαρτήματα τοῦ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ σιδηροδρόμου, καὶ ἀπόκεινται εἰς τὰ αὐτὰ νενομισμένα δικαιώματα καὶ εἰς τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις, εἰς ἃς καὶ ὁ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ σιδηρόδρομος.»

§25ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διὰ τρίτην φοράν.

§29ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα ὅτι ἡ ξυλεία τοῦ ἐργολάβου εἶναι σαπρά. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθω, ἐπειδὴ παρευρέθην εἰς τοιοῦτον δυστύχημα ἐφ’ ἁμάξης, τὸ ὁποῖον μοὶ συνέβη καὶ ἴσως παρευρέθησαν καὶ ἄλλοι, ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μάθω ἂν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφρόντισε νὰ πληροφορηθῇ δι’ ἐπιτροπῆς ἢ ἄλλως, ἐὰν ᾖναι καλὴ ἡ ξυλεία, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ φέρῃ ἢ ἄλλως.

§30ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε λόγον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς, περὶ ὅλων αὐτῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐδόθησαν πληροφορίαι καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἔστειλεν ἐπιθεωρητὴν νὰ ἐπιτηρῇ μήπως ἡ ξυλεία δὲν εἶναι στερεὰ· διότι διὰ τῆς συμβάσεως ὑπεχρεώθη ὁ ἐργολάβος νὰ φέρῃ ξυλείαν κατάλληλον· ἐκτὸς δὲ τούτου εἰς τὰς συμφωνίας ὑπάρχει καὶ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτηρῇ τις τὰς ἐργασίας διὰ νὰ μὴ συμβῇ τι ἀκατάλληλον καὶ ἐπιβλαβὲς καὶ ἕνεκα τούτου τὸ ὑπουργεῖον ἔστειλεν ἐπιθεωρητήν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ καὶ ἓν ἄλλο ἐπίσης κατεπεῖγον νομοσχέδιον· τοὐτέστι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν δι’ ὑποβρυχίου κάλου τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν. Ἐπειδὴ ἡ ἑταιρία αὐτὴ δὲν ἐτελείωσεν αὐτὸ τὸ ἔργον ἀπεφασίσαμεν νὰ δώσωμεν μίαν παράτασιν τριῶν μηνῶν.

§31ΤΙΝΕΣ. Ἂς τελειώσῃ καὶ αὐτό.

§32ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἑταιρία ἐπειδὴ δὲν ἤρχισε εἶναι δίκαιον νὰ πληρώσῃ τὰς 20,000 δραχμὰς, διατὶ νὰ μᾶς παίζουν; οἱ ἄλλοι τοὐλάχιστον εἶχον ἀρχίσει.

§33ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Αἱ ἐργασίαι ἔχουν ἀρχίσει.

§34ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τότε δὲν θὰ γείνῃ ὁ τηλέγραφος, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην ἀπόλυτον.

§35ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν θέλῃ νὰ τὸ ἀναγνώσῃ καὶ αὐτὸ ὡς κατεπεῖγον.

§36ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτό.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ Κυβέρνησις πρὸ πολλοῦ ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ συνδέσῃ τὰς κυριωτέρας νήσους καὶ διάφορα παράλια τῆς ἐπικρατείας δι’ ὑποβρυχίων τηλεγραφικῶν καλωδίων, καθόσον, ὡς γνωστὸν, αἱ νῆσοι αὗται προλαμβάνουσι σπουδαῖα ἐμπορικὰ συμφέροντα. Εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν δὲ τῆς ἀνάγκης ταύτης ἀφορῶσα συνωμολόγησε μετὰ τῆς ἑταιρίας Ι. Π. Ῥάλλη καὶ W. P. Binney κατὰ τὴν 1. Δεκεμβρίου 1866 σύμβασιν ἐξ 24 ἄρθρων. Ἡ σύμβασις αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου π. ε. συμπληρωτικοῦ πρωτοκόλλου, ἅπερ ἀμφότερα ἐπεκυρώθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ἀπὸ 28 Φεβρουαρίου 1867 Νόμου· ἀλλὰ παρελθούσης τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας καὶ μὴ ἐκτελεσθέντων τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ἡ ῥηθεῖσα ἑταιρία Ῥάλλη καὶ Binney τοῦ παραχωρηθέντος αὐτῇ δικαιώματος πρὸς σύστασιν τηλεγραφικῆς ὑποβρυχίου συγκοινωνίας· τὸ καταβληθὲν λόγῳ ἐγγυήσεως ποσὸν τῶν 25,000 δρ. περιῆλθεν εἰς ὄφελος τοῦ δημοσίου, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 7 τῆς ῥηθείσης συμβάσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὡς ἀναφέρει ἡ ἑταιρία, ἡ μὴ ἐκτέλεσις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως προῆλθεν ἐκ περιστάσεων ὅλως ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς της, καὶ ἐπειδὴ οὐδεμία ἄλλη ἑταιρία ἐπαρουσιάσθη ὑποβάλλουσα ὁμοίας ἢ ἐπωφελεστέρας προτάσεις, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἐγκρίνῃ τὴν αἴτησιν τῆς ῥηθείσης ἑταιρίας καὶ συνάψῃ νέαν σύμβασιν μετ’ αὐτῆς, δι’ ἧς τῇ χορηγεῖται προθεσμία ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐγκρίσεως πρὸς ἔναρξιν καὶ ἐκπλήρωσιν τῶν κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς 1 Δεκεμβρίου 1866 καὶ τὸ συμπληρωτικὸν πρωτόκολλον τῆς 1 Δεκεμβρίου 1866 καὶ τὸ συμπληρωτικὸν πρωτόκολλον τῆς 19 Ἰανουαρίου 1867 ὑποχρεώσεών της. Τὴν σύμβασιν ταύτην, συγκειμένην ἐκ τριῶν ἄρθρων, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν ἐπικύρωσίν της. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Ἰουλίου 1868.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν,

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Ἄρθρον μόνον. Ἡ μεταξὺ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Κυρίων Ι. Π. Ῥάλλη W. P. Binney ἀφ’ ἑτέρου συνομολογηθεῖσα ἐνταῦθα τὴν τριακοστὴν Μαΐου 1868 σύμβασις, περὶ παρατάσεως ἐπὶ ἓξ μῆνας, ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τῆς ἰσχύος τῶν ὅρων τῆς ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1866 τηλεγραφικῆς συμβάσεως, καὶ τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου 1867 συμπληρωτικοῦ πρωτοκόλλου, ὅπως ἐνεκρίθησαν διὰ τοῦ ΡΠΗʹ. νόμου τῆς 28 Φεβρουαρίου 1867, καὶ συγκειμένη ἐκ τριῶν ἄρθρων, ἧς τὸ κείμενον ἕπεται, ἔχει πλήρη καὶ νόμιμον ἰσχύν.

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ.

ΣΥΜΒΑΣΙΣ

Μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρίας Ι. Π. Ῥάλλη W. P. Binney. Μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προέδρου τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, Κ. Δημητρίου Βούλγαρη ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Κυρίων Ι. Π. Ῥάλλη καὶ W. P. Binney ἀφ’ ἑτέρου, ἀντιπροσωπευομένων ὑπὸ τοῦ κυρίου Γ. Ν. Μαντζαβίνου, δυνάμει τοῦ συνημμένου ὑπ’ ἀριθ. 8105 ἐπιτροπικοῦ, συνταχθέντος ἐν Σύρῳ τὴν 20 Μαρτίου ε. ε. ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου Ἑρμουπόλεως Ἰω. Ἀθανασίου, συνεφωνήθησαν τὰ ἀκόλουθα ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐγκρίσεως αὐτῶν. Ἄρθρον 1. Ἡ ἰσχὺς τῶν ὅρων τῆς ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1866 τηλεγραφικῆς συμβάσεως καὶ τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου 1867 συμπληρωτικοῦ πρωτοκόλλου, ὅπως ἐνεκρίθησαν διὰ τοῦ ΡΠΗʹ. νόμου τῆς 28 Φεβρουαρίου 1867 παρατείνεται ἐπὶ μίαν ἑξαμηνίαν, ἀρχομένην ἀπὸ τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐγκρίσεως τῆς παρούσης. Ἄρθρον 2. Ἐὰν οἱ κύριοι Ῥάλλης καὶ Binney ἐκπληρώσωσιν ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης τὰς κατὰ τὴν σύμβασιν καὶ τὸ συμπληρωτικὸν πρωτόκολλον ὑποχρεώσεις των, ἀποδίδοται αὐτοῖς, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ συμπληρωτικοῦ πρωτοκόλλου, ἡ χρηματικὴ ἐγγύησις τῶν 25,000 δραχμῶν, ἡ περιελθοῦσα ἤδη εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου. Ἄρθρον 3. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῆς χρηματικῆς ἐγγυήσεως οἱ κύριοι Ι. Π. Ῥάλλης καὶ W. P. Binney δὲν ἐκπληρώσωσι τινα τῶν λοιπῶν αὐτῶν κατὰ τὴν σύμβασιν καὶ τὸ συμπληρωτικὸν πρωτόκολλον ὑποχρεώσεών των, τὸ μεταξὺ Κερκύρας καὶ Λευκάδος καλώδιον περιέρχεται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου κατὰ τοὺς ὅρους τῶν ἄρθρων 7 καὶ 8 τῆς συμβάσεως. Εἰς πίστωσιν τούτων ὁ κύριος ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς καὶ ὁ κύριος Γ. Ν. Μαντζαβῖνος, ὑπὸ τὴν ῥηθεῖσαν ἰδιότητά του, ὑπέγραψαν τὴν παροῦσαν, ἥτις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Ἐγένετο εἰς διπλοῦν ἐν Ἀθήναις τὴν τριακοστὴν τοῦ μηνὸς Μαΐου τοῦ χιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ ὀγδόου ἔτους.

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ.

Δι’ ἐπιτροπικοῦ Ι. Π. Ῥάλλης καὶ W. P. Binney. Γ. Ν. Μαντζαβῖνος.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη.

§40ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Δύο λέξεις, κύριοι, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κάλων· ἐπίσης ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς, ὅτι πρέπει νὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν νὰ παρατηρήσῃ τὸν κάλων· διότι εἰς τὰ 59 ἔλαβε χώραν ἡ συζήτησις αὐτὴ καὶ ἐφώναξαν πολλοί· καὶ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὅτι ὁ ὑπουργὸς εἶπε τότε ὅτι τόσον καλὸς εἶναι ὁ κάλως, ὥστε ὑποθηκεύω καὶ τὸ πετσί μου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ὑπουργὸν νὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν νὰ παρατηρήσῃ τὸν κάλων.

§41ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἐδῶ αὐτὴ ἡ περίστασις· διότι κατὰ τὴν σύμβασιν ὑποχρεοῦται νὰ τὸν ἀνανεώσῃ ὁ ἐργολάβος ὁσάκις χαλνᾷ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§43ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§44ΣΠ. ΜΗΛΙΟΣ (ὑπουρ. Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, νὰ συζητηθῇ ὁ νόμος περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ.

§45ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§46Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ ἴδωμεν πρῶτον τὶ παράδες ἔχομεν καὶ ἔπειτα τὶ ἠμποροῦμεν νὰ ἐξοδεύσωμεν.

§47Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κύριε πρόεδρε.

§48Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐὰν ᾖναι ἐδῶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, εἰδὲ μὴ νὰ ὑπάγωμεν νὰ συνοδεύσωμεν τὸν μακαρίτην Λεβίδην.

§49ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἓν νομοσχέδιον περὶ συμβάσεως μεταξὺ τῶν κληρονόμων τοῦ Ὄθωνος. Εἶναι ἄρθρον μοναδικὸν, ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτό.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Τίποτε, τίποτε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ· ἐδόθη μία ἀναφορὰ εἰς τὸ προεδρεῖον ἀπὸ τὴν χήραν τοῦ πρὸ ἡμερῶν ἀποβιώσαντος Χατζῆ Ἰωσὴφ Γεωργίου. Παρακαλῶ ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ ἀναφορά.

§52ΤΙΝΕΣ. Τὶ ζητεῖ;

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύνταξιν.

§54ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν νὰ σταλῇ.

§55ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπέβαλον πίστωσιν περὶ συνδρομῶν 200,000 δραχμῶν εἰς τὸ καθεκλοποιεῖον τοῦ ἐν Πειραιεῖ κυρίου Βασιλειάδου. Ἂν θέλετε, ἂς ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φοράν.

§56Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐτυπώθη, δὲν διενεμήθη, πῶς θέλετε νὰ τὴν συζητήσωμεν;

§57ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε εἴπετε ὅτι εἶναι κατεπείγουσα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Δρόσος ὢν εἰσηγητὴς, ἀναγινώσκει ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν πιστώσεων.

§59ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, πρὸ πολλοῦ εἶχον ὑποβάλλει μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ διέταξε νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ πρὸς τοὺς βουλευτὰς, ἡ πρότασις αὐτὴ καθὼς γνωρίζετε ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ ζητηθῇ λόγος περὶ τῶν ἐξόδων ὅσα ἐγένοντο εἰς τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στόλου καὶ τὴν κατασκευὴν τῶν πλοίων. Καὶ διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στόλου τότε καθὼς παρετήρησα εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ὅσα ἀπέβλεπον τὰ ἔξοδα ἐκεῖνα δὲν ὑπῆρχον, οὔτε εἰς τὴν Βουλὴν, οὔτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καθὼς ἐπληροφορήθητε καὶ ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς. Καθὼς γνωρίζετε ὅσοι εἴχατε μέρος εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν πιστώσεων ἐκείνων εἶχον ζητηθῆ ἀπὸ μέρος τοῦ ὑπουργείου τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, τὰ συμβόλαια, αἱ συμφωνίαι τῆς ἀγορᾶς τῶν πλοίων κτλ. ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ἔπρεπε διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους νὰ παραδώσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς καὶ οὕτω κἀνὲν ἔγγραφον δὲν παρουσιάσθη. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν εἶχον παρουσιασθῆ μερικὰ ἔγγραφα ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, τὰ ὁποῖα, καθὼς εἴδατε ἀπὸ τὴν ἀπόδειξιν τὴν ὁποίαν ἄφησεν ὀπίσω ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος εἰς τὸ γραφεῖον, ἔλαβεν ὀπίσω, καὶ ἀφοῦ τὰ ἔλαβεν οὐδόλως ἐφάνησαν πλέον τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ὅπως σᾶς πείσω περὶ ὅσων σᾶς λέγω, ἀρκεῖ οὐχὶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ 97 ψήφων. (Ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας.) «Ἄλλως ἡ πλειοψηφία φρονεῖ, ὅτι δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος χρόνος.........» Ἐπομένως ἡ πλειοψηφία γνωμοδοτεῖ τίποτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παρουσιασθῇ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας καὶ ἐδόθησαν ἐκεῖναι αἱ πιστώσεις, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἠξεύρωμεν ποῦ καὶ πῶς ἐξωδεύθησαν ὅλα τὰ ἑκατομμύρια. Διὰ τοῦτο εἶχον ὑποβάλει τὴν πρότασιν καθὼς ἐνθυμεῖσθε καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν σήμερον ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς καὶ νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν, διότι κρίνω περιττὸν πλέον νὰ κάμω λόγον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξασκήσῃ.

§60ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (καὶ ἕτεροι βουλευταὶ ἐκ δεξιῶν.) Μάλιστα, μάλιστα.

§61ΣΑΡΑΒΑΣ. Αἱ νέαι πιστώσεις θὰ ἐξαιρεθῶσι;

§62Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ συγχίζετε ἐπιτηδείως τὸ ζήτημα. Πρῶτον δύω πιστώσεις ἐκτάκτους ἔχομεν (θόρυβος) Περὶ τῶν πιστώσεων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἤδη πράξατε σεῖς ὅ,τι ἰδιαιτέρως θέλετε.

§63ΣΑΡΑΒΑΣ. Δύω λέξεις παρακαλῶ, κύριε Πετιμεζᾶ. Ἡ Βουλὴ ἐξασκεῖ ἓν δικαίωμα χορηγοῦσα τὰς πιστώσεις καὶ αὐτὸ θέλει τὸ ἐξασκήσει κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν πιστώσεων, ἔχει καὶ ἕτερον δικαίωμα, αὐτὸ, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς προτάσεώς σας προκαλεῖτε ὑμεῖς νὰ ἐξασκήσῃ, νὰ ἐξελέγξῃ, δηλονότι τὴν χρῆσιν τῶν πιστώσεων. Τώρα ὡς πρὸς τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπραγματοποιήθησαν, ἀναντιῤῥήτως δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι δύνανται νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν· αἱ δὲ δαπανηθεῖσαι, αἱ πραγματοποιηθεῖσαι, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τὸν αὐτὸν ἔλεγχον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θέλει ἐξελέγξει τὴν διαχείρισιν τῶν πιστώσεων τοῦ 1867.

§64ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί λέγετε; Νομίζετε ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου εἰμπορεῖτε νὰ συγχίσητε τὰ ζητήματα; Ζητεῖτε σήμερον νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ πιστώσεις αἱ δοθεῖσαι εἰς τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν καὶ πραγματοποιηθεῖσαι, τῶν ὁποίων τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα δὲν ὑπάρχουν μήτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον, μήτε εἰς τὴν Βουλὴν. Μὲ ἐννοεῖτε; Τὸ νὰ ἔχετε ὑμεῖς νὰ ζητήσητε πληροφορίας, ἢ νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ ἵνα ἐξετάσῃ, εἶναι ἄλλο τι. Τί σχέσιν ἔχει μὲ τὸ ἰδικόν μου ζήτημα; δὲν εἶναι τὸ αὐτό. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ ἐκλεχθῇ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον δοθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων πρὸς κατασκευὴν πλοίων κτλ. κτλ. ἄλλο θέμα δὲν ἔχει σχέσιν, τοῦτο ζητοῦμεν δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ, δυνάμει τοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖον διατάττει, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ ἐπιτροπάς.

§65ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητοῦμεν.

§66ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε ν’ ἀναβάλωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§67Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ἑπομένην τῆς παρακαταθέσεως τῆς γνωμοδοτήσεως νὰ συζητηθῇ καὶ εἶπε μετὰ τὴν τύπωσιν νὰ συζητηθῇ ἀμέσως.

§68Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς δώσῃ μερικὰς πληροφορίας. Πληροφοροῦμαι, ὅτι διωρίσθη ἐπιτροπὴ καὶ ὅτι ἐξέλεγξε τὴν διαχείρισιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου. Ἐπεθυμοῦσα νὰ μᾶς εἴπῃ τί γνωρίζει περὶ τῆς διαχειρίσεως.

§69ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅταν ἠρωτήθη περὶ τῶν πιστώσεων, μᾶς εἶπεν, εἰς τὸ ὑπουργεῖον του δὲν εὗρεν ἔγγραφα, ὅτι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν μερικὰ ἀτελῆ καὶ ταῦτα παρέλαβεν ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Τώρα ἔρχεται καθόσον ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ δὲν ἀρνεῖται κανεὶς, ὅτι τὰ ἔγγραφα ὑπάρχουν. Ἤθελα νὰ μάθω ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα τῶν πιστώσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν διωρίσθησαν πρόσωπά τινα ἵνα ἐξελέγξωσι τοὺς λογαριασμοὺς, ἂν ἔδωσαν πληροφορίας, καὶ ὁποίας πληροφορίας.

§70ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Ἡ πρότασις ἡ ὑποβληθεῖσα, εἶναι πρῶτον πρότασις περιλαμβάνουσα ὅλα τὰ ὑπουργεῖα τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις.

§71ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ μάθω, ἂν ὑπάρχουν τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα τῶν πιστώσεων, ἂν ὑπεβλήθησαν εἰς ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§72ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Εὐτυχῶς ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς. Ἡ ἀνάγκη ἀνεγνωρίσθη ἐξ αὐτῶν τῶν γεγονότων, διότι τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα μέχρι τοῦδε δὲν παρουσιάσθησαν. Ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν στοιχείων θεωρεῖται κατ’ ἀρχὴν ἡ ἀνάγκη τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς, δι’ ἕκαστον τῶν ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα διεχειρίσθησαν τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις. Ἴσα, ἴσα ἡ ἐπιτροπὴ θ’ ἀνεύρῃ τὶ τὸ ἓν ὑπουργεῖον ἐδαπάνησε καὶ τὶ τὸ ἕτερον. Τὸ μέγα ζήταμα ἐνταῦθα τὸ ὁποῖον ἀποῤῥοφᾷ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ποῦ ἔλαβε χώραν ἡ μεγαλειτέρα δαπάνη, καὶ γνωρίζετε, ὅτι ἔλαβε εἰς τὸν ἐξοπλισμὸν στόλου καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ. Εἰς τὸν στρατὸν κατὰ δεύτερον λόγον ἐρχομένη ἡ ἐπιτροπὴ θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἔγγραφα καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, ὅτι ὁποιαδήποτε ἐνέργεια εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ ὑπουργείου καλὴ ἢ κακὴ θέλει τεθῆ ὑπὸ τὰς σκέψεις τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ συλλέξῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, καὶ θὰ ἰδῇ τί εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακαλύψῃ, καὶ θὰ μᾶς φέρῃ περὶ πάντων γενικὴν ἔκθεσιν.

§73ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα τῆς διαχειρίσεως τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἂν ᾖναι ἀτελῆ, ἂν τὰ ἔδωσε νὰ τὰ ἐξετάσῃ ἐπιτροπή· παρακαλῶ περὶ τούτων νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§74ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅ,τι θέλετε νὰ μάθετε περὶ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων θὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς.

§75ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Εἶναι ἀπηγορευμένον νὰ ἐξετάσῃ κανείς. Ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου, ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶναι μέσα εἰς τὸ δωμάτιον· νὰ προσκληθῇ.

§76ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ εἶναι εἰς τὸ δωμάτιον, εἶναι καὶ περιφρόνησις εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἔρχεται νὰ εἴπῃ δύω λέξεις. (θόρυβος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν προσεκάλεσα νὰ ἔλθῃ.

§78ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λάβῃ ἐπέκτασιν μεγαλειτέραν, νὰ ἐξετάσῃ δὲ τὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐζήτησαν οἱ παρελθόντες καὶ οἱ παρόντες ὑπουργοὶ μέχρι τοῦδε· (θόρυβος).

§79ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν γίνεται. Μὴ θέλετε σκοπίμως νὰ ἀναμιγνύετε τὴν ἐνέργειάν μας μὲ ἄλλην διαχείρισιν. Ἡ πρότασίς σας ἔχει πλαγίους σκοπούς. Νὰ ἑνώσωμεν τὴν διαγωγήν μας μὲ τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπουργῶν ἐκείνων δὲν τὸ δεχόμεθα (θόρυβος).

§80ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ αἰτιαθῆτε τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο· ἂν τὸ νομίζητε ἔνοχον πρέπει νὰ φέρετε κατηγορίαν εἰς ὡρισμένας πράξεις. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα μετεχειρίζεσθε σήμερον εἶναι πλάγια μέσα.

§81ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρὶν προπαρασκευασθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὸν βιάζομεν ν’ ἀπαντήσῃ· προσθέτω μόνον καὶ ἐγὼ, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς παρουσιάσῃ ὅλα τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα ὅλων τῶν χρήσεων, νὰ εὕρῃ τοῦ κ. Βότζαρη τὰς προβλέψεις τὰς ὁποίας δὲν παρουσίασε διὰ τὸ 1 ἑκατομμύριον, διὰ τὸν λόγον μὴ τὸ μάθουν οἱ Τοῦρκοι· ὅ,τι λέγω διὰ τὸν κ. Βότζαρην, λέγω καὶ διὰ τὸν κ. Μήλιον, ὅτι πρέπει καὶ αὐτὸς νὰ φέρῃ τὰ ἰδικά του, διότι μανθάνω, ὅτι ἔγειναν προβλέψεις ἄνευ δημοπρασίας, καὶ κάθε ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἑτοιμάζεται νὰ δικαιολογῇ τὴν διαγωγήν του.

§82Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ μόνον ἐζήτησα νὰ μᾶς εἰπῇ νὰ μᾶς ὑποβάλλῃ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὰ ἔγγραφα τῆς διαχειρίσεως.

§83Σ. ΜΗΛΙΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἡ πρώτη μέριμνά μου ἦτο νὰ μάθω τὶ ἔγεινεν ἐπὶ τοῦ προκατόχου μου, ποῖαι προμήθειαι κτλ. Ἐσχημάτισα ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία καθυπέβαλε τὸ ἀποτέλεσμα· ὅλα τὰ ἔγγραφα ὑπάρχουν. Μίαν μόνον ἄλλην ἐπιτροπὴν ἐσχημάτισε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ἡ ὁποία δὲν ἐτελείωσεν εἰσέτι τὰς ἐργασίας της. Αὐτὸ γνωρίζω.

§84ΔΡΟΣΟΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, συζητουμένων τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν, παρουσίασε τὸ ὑπουργεῖον ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν, μᾶς παρουσίασαν καὶ τὰ ἐντάλματα ἀκόμη τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων. Μᾶς ἔδωσε καὶ τὰ ἐντάλματα διὰ τὰ μεγάλα ποσὰ τῶν ἐξόδων τῶν προσφύγων καὶ τῶν ἐκτάκτων μέτρων τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§85ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ παρουσιάσθησαν καὶ πέρυσυ.

§86Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις θὰ τὸ εἰποῦμεν.

§87ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐναντιοῦμαι εἰς τὸν κύριον Πετιμεζᾶν διὰ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν καθυπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον τὴν παρουσίασε δὲν εἶναι ὁ καταλληλότερος· ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁσάκις εἷς βουλευτὴς ἔχει ἀμφιβολίαν περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως εἰς οἱονδήποτε κλάδον καὶ ἂν ἀνάγωνται αὗται, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσκαλῇ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ λόγον, καὶ νὰ παρουσιάσῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα, καὶ τὰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων αὐτὴ εἶναι κάτοχος· μετὰ τὴν παρουσίασιν τῶν ἐγγράφων, καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θέλει γίνει ἐπ’ αὐτῶν, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἀρκεσθῇ, τότε δύναται νὰ σχηματίσῃ ἐπιτροπήν· πρὶν ὅμως γίνῃ τοῦτο εὑρίσκω ὅλως ἄτοπον, νὰ προκαλῆται ὁ διορισμὸς ἐπιτροπῆς.

§88Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦσθε, φαίνεται, ἐδῶ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην.

§89ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι βουλευτής τις πληροφορεῖται, π. χ., ὅτι ἡ δεῖνα δαπάνη δὲν ἔγεινε καθὼς πρέπει· ὁ τοιοῦτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, φέρε τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν τῳόντι ἡ δαπάνη αὕτη ἔγινε καταλλήλως ἢ ὄχι. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θελήσῃ νὰ παρουσιάσῃ τὰ ἔγγραφα, ἢ ἐὰν ἀφοῦ ἤθελε τὰ παρουσιάσει δὲν θεωρηθοῦν ἐπαρκῆ πρὸς διασκέδασιν πάσης ἀμφιβολίας, τότε γίνεται πρότασις πρὸς σύστασιν ἐπιτροπῆς. Πρὸ τούτου δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προκαλῆται σύστασις ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία πρὸς τοῖς ἄλλοις δὲν θέλει γνωρίζει τὶ ἔχει νὰ κάμῃ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχει διὰ τὴν διαχείρισιν τόσον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὡς καὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα θέλουν παραπεμφθῆ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς, ἥτις θέλει τὰ ἐξετάσει, καὶ θέλει φέρει ἔκθεσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θέλει γίνει ἡ ἀνήκουσα συζήτησις· ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ δὲν ἀρκεσθῇ εἰς ὅσα δύναται νὰ πορισθῇ ἀπὸ τὰ ἔγγραφα καὶ τὴν συζήτησιν, τότε δύναται νὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπήν. Πρὸ ὀλίγου ἤκουσα, ὅτι ὁ μὲν ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἔχει ὅλα τὰ ἔγγραφα, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν λέγει, ὅτι δὲν εἶναι πλήρη, ὅσα ἔχει. Καὶ εἶναι πολλὰ φυσικὸν νὰ μὴ ἔχῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν δαπάνας, θεωροῦνται ὡς δικαιολογητικὰ τῆς πληρωμῆς, καὶ ὡς τοιαῦτα ἴσως εἶναι προσηρτημένα εἰς τὰ ἐντάλματα, ἢ εἰς τὰ στελέχη αὐτῶν. Ὅταν παρουσιασθοῦν αὐτὰ εἰς τὴν Βουλὴν, μὲ μίαν ἔκθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ ἐντὸς τῆς Βουλῆς διὰ νὰ τὰ ἐξελέγξῃ, πιθανὸν νὰ τὰ θεωρήσωμεν ἐπαρκῆς, καὶ τότε ἀποβαίνει περιττὸς ὁ σχηματισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς. Ἄλλως πράττοντες καθιερόνομεν ἓν προηγούμενον ἀρκετὰ ἐπικίνδυνον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἀπαιτῇ ἑκάστοτε πᾶς βουλευτὴς τὸν διορισμὸν ἐπιτροπῶν πρὸς ἐξέτασιν τῆς χρήσεως τῶν διαφόρων πιστώσεων. Γνωρίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ φέρωνται ἀποτόμως προτάσεις τοιαῦται πρὸς ἐξακρίβωσιν πραγμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠμπορεῖτε νὰ διασκεδάσητε πᾶσαν ἀμφιβολίαν διὰ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ σᾶς παρουσιάσῃ. Διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γενῇ δεκτὴ ἡ πρότασις ὅπως ἔρχεται.

§90Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ὁ Κ. Σωτηρόπουλος εἶναι κατ’ οὐσίαν σύμφωνος μαζή μου, μόνον κατὰ τύπους σᾶς λέγει, νὰ πέμψητε τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν αἰωνιότητα. Ὁ Κ. Σωτηρόπουλος ἦτο μέλος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς πέρυσι, ἦτο μάρτυς αὐτόπτης (θόρυβος)· δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἄλλην ν’ ἀκούσητε, ἢ τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα· ἦτον ἡ τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐπεκύρωσαν οἱ 97. Ἔχετε λοιπὸν ἀνάγκην ἄλλης μαρτυρίας, ὅτι οὐδόλως παρουσιάσθησαν ἔγγραφα; καὶ ὅσα παρουσίασεν ὁ Κ. Γρίβας, αὐτὰ ἀνελήφθησαν, καὶ δὲν ὑπάρχουν πουθενά. Ὁ Κ. Σωτηρόπουλος λέγει, ὅτι δὲν ἦλθε καθὼς ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἡ πρότασις· δὲν ἠξεύρω ἂν τὴν πρώτην ἡμέραν ἦτο παρών· ἄλλως ὁ Κ. Σωτηρόπουλος φαίνεται, ὅτι δὲν ἐπρόσεχε, διότι ἐγὼ δι’ ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα, καὶ ἀπήντησεν, ὅτι ἔγγραφα τοιαῦτα δὲν ὑπάρχουν· προέβημεν τότε εἰς τὴν συζήτησιν, διετύπωσα τὴν πρότασιν, τὴν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ εἶναι παρόντες, οἱ ὁποῖοι ἤκουσαν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι πρὸ παντός, ἐπειδὴ βλέπετε σπουδαῖα ποσὰ ἐξωδεύθησαν, καὶ ἴδατε, καὶ τὰ ἀποτελέσματα καὶ τοῦ στόλου καὶ τοῦ ἐξοπλισμοῦ. Σπουδαῖα ποσὰ ἐξωδεύθησαν καὶ τὸ ἔθνος δὲν γνωρίζει τίποτε· φρονεῖτε, ὅτι εἶναι δίκαιον τοῦτο, ὅτι αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐξασκήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν; καὶ πότε πρέπει νὰ τὸ κάμῃ; εἰς μίαν πίστωσιν δύω ἢ τριῶν χιλιάδων; Φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει παραδεχθῆ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Σωτηροπούλου, ἀλλὰ θέλει δεχθῆ τὴν πρότασίν μου, νὰ ἐκλεχθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν, καὶ ὅ,τι εὕρει ἀληθὲς, αὐτὸ θέλει τὸ φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἥτις πάντοτε μένει κυρίαρχος νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει, καὶ μετὰ τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ὅπως καὶ τώρα. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω νὰ ἐπιψηφισθῇ ἡ πρότασίς μου.

§91ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κ. πρόεδρε· ἔλειπα· τί εἴχαμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; Προϋπολογισμόν. Λοιπὸν πῶς σήμερον μεταβάλλεται; Θέλετε νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ; Πρέπει αὔριον.

§92Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἀποφασισμένον.

§93ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Φέρετε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· θέλετε αὔριον νὰ τὴν συζητήσωμεν;

§94Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς παύσῃ ἡ συζήτησις, κύριε πρόεδρε, καὶ ἂς ὁρισθῇ ἡμέρα.

§95ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ἠθέλησα, κύριοι, νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι παρετήρησα, ὅτι μερικοὶ ῥήτορες ἔχουν καὶ τὴν ἰδιότητα καὶ τοὺς ἀλάλους νὰ κάμνουν νὰ ἀποκτοῦν φωνήν. Διὰ τοῦτο ἦλθα ἐδῶ. Αὐτὴ εἶναι μία πρότασις αὐτοτελὴς, ὡς τὴν ὠνόμασεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς· ἑπομένως πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν· καὶ τότε θέλομεν σᾶς ἀποδείξει, καθὼς σᾶς εἶπεν ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν πτοοῦμαι παντάπασιν ἀπὸ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτὴν, καθ’ ὅσον ἔχω τὴν συνείδησίν μου καθαράν. Καὶ σᾶς λέγω, ἐπειδὴ ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ εἷς τῶν 97, ὅτι ἔδωκα τὴν ψῆφόν μου τότε, διότι ἐπρόκειτο περὶ σκοποῦ ἱεροῦ, καὶ διότι ἤμην πεπεισμένος, ὅτι τὰ χρήματα ἐξωδεύθησαν καταλλήλως· ὄχι μόνον θέλει σᾶς τὸ ἀποδείξῃ ἓν μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐδῶ, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ 97 θέλομεν σᾶς ἀποδείξει, ποῖον εἶναι τὸ φῶς, καὶ μὴ σκοτίζεσθε τόσον εὔκολα, καὶ μὴ θέλητε νὰ περιπλέξητε τὴν σημερινὴν συζήτησιν μὲ ἐκείνας· θὰ τὰ χωρίσωμεν τὰ ζητήματα, καὶ ἐὰν μὲν ἐκεῖνοι ἦναι ἄξιοι ἀγχόνης, θὰ τοὺς ἀπαγχονίσωμεν, ἐὰν δὲ οἱ παρόντες, ἐπίσης θὰ τοὺς ἀπαγχονίσωμεν, διότι πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν, ὅτι, ὅταν ἔρχωνται καὶ λαμβάνουν τὸ χαρτοφυλάκιον, πρέπει νὰ ἠξεύρουν ποῦ εὑρίσκονται· διότι τὰ ὑπουργεῖα τὰ κατήντησαν ὅπως καὶ τὴν ἰατρικὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα· εἷς ὑπουργὸς γίνεται καὶ τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ναυτικῶν καὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως. Κύριοι, νὰ ἔλθωμεν εἰς συναίσθησιν ἂν θέλωμεν οἱ ἱδρῶτες τοῦ λαοῦ πράγματι νὰ ἐξοδεύωνται ὅπως πρέπει. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς· καὶ ἐγὼ πρῶτος θέλω φέρει τὴν καταδίκην μου κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἐὰν πράγματι ἀποδειχθῶσι τοιοῦτοι.

§96Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ λάβω πληροφορίας.

§97ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ.

§98Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀρκετὰ, κύριε Κεχαγιᾶ, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα.

§99ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔχομεν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἶναι ἐντροπή μας.

§100ΠΟΛΛΟΙ (Δεξιόθεν). Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§101ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἡ δευτέρα.

§102ΠΟΛΛΟΙ (Δεξιόθεν). Μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν (θόρυβος).

§103ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ μὴ παρατρέχωμεν· αὐτὸ εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ πολὺ κακὰ ἀποτελέσματα. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ εἴμουν τῆς ἐναντίας γνώμης τῆς πλειοψηφίας πέρυσι· ὡμίλησα καὶ ἐψηφοφόρησα κατά. Ἀλλὰ, κύριοι, τὸ νὰ δίδῃ κανεὶς ὡς ἀπολογισμὸν ποία ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων, καὶ ἐγὼ τὸ ἐγκρίνω· ἀλλὰ ἂς μάθῃ ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ὅτι τὰ πράγματα ἐκαλύφθησαν, καθὼς μία πλειοψηφία σήμερον θὰ καλύψῃ τὰς πράξεις τῆς σημερινῆς κυβερνήσεως. Εἶναι δίκαιον μία Βουλὴ αὔριον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς αὐτά; ὅσον διὰ τὴν ἐπιτροπὴν, αὕτη θὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἴδῃ πῶς ἔγεινεν ἡ χρῆσις. Ἂς ἔλθουν τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ κάμωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα· αὐτὰ ἐκαλύφθησαν (θόρυβος).

§104ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ διὰ τῶν πιστώσεων ἀπονέμει δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξοδεύσῃ, ἀλλὰ διὰ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν τὰς ἐζήτησε (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν κυβέρνησιν ἐκείνην νὰ δαπανήσῃ 10 ἢ 12 ἑκατομμύρια· ἀλλ’ ἐὰν τὰ ἐδαπάνησε πρὸς τὸν σκοπὸν δι’ ὃν προσδιωρίσθησαν, αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως μετὰ ταῦτα· ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἴδῃ, ἐὰν ἠγοράσθησαν πλοῖα καὶ ἂν αὐτὰ ᾖναι τῆς ἀξίας, ἢ ἠγοράσθησαν ὀλιγώτερον κτλ. Δὲν ἐκαλύφθη λοιπὸν τίποτε· ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα πάντοτε.

§105Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κ. πρόεδρε.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ πρῶτον περὶ τῆς ἡμέρας.

§107ΖΕΡΒΑΣ. Πρόκειται σήμερον περὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς· ἐὰν κατόπιν μετὰ τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἔλθῃ συζήτησις καὶ γείνῃ φιλονεικία, ἐὰν ᾖναι ὑπόλογοι οἱ ὑπουργοὶ ἢ ὄχι, ἐὰν ἐκαλύφθησαν ἢ θὰ ἀποκαλυφθῶσιν, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Σήμερον πρόκειται νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐῤῥέθησαν· τίποτε περισσότερον.

§108ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κ. πρόεδρε, συζητοῦν τὴν οὐσίαν· τί εἶναι αὐτά;

§109ΖΕΡΒΑΣ. Λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν ἐπιτροπήν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ.........

§111ΖΑΪΜΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, τί θὰ ἐρωτήσετε; δὲν ἠμπορεῖ ἡ πρότασις αὕτη νὰ μὴ συζητηθῇ· εἴπομεν λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Βουλήν.

§113Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέλετε τὴν ἀναβολήν; προτείνατέ την.

§114ΖΑΪΜΗΣ. Θέλομεν τὴν διατήρησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§115Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργ. Ἐκκλησιαστ.). Βεβαίως κύριοι, ἡ Βουλὴ ἔχει δικαιώματα τοιαῦτα, ὥστε ὅ,τι ἀποφασίζει χθὲς δύναται δι’ ἄλλους λόγους νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐπαύριον. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ συζητήσητε κατόπιν τοῦ προϋπολογισμοῦ....................

§116ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς βουλευτὴς ὁμιλεῖτε ἢ ὡς ὑπουργός;

§117Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅπως θέλετε. Ἡ ὑπὸ συζήτησιν πρότασις φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀναγκαία νὰ συζητηθῇ, καὶ διατί; διότι ἔχει πολλὴν σχέσιν μετὰ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι εἶναι ἀπόῤῥοια καὶ προῆλθεν ἐκ μιᾶς μακρᾶς ὁμιλίας περὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀμφίσσης, καὶ διότι τὸ ζήτημα παρά ποτε θεωρεῖται σήμερον ὥριμον. Ὅτι τὴν ἀνάγκην τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ ἀναγνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ τότε καὶ σήμερον τὸ εἶπε· δὲν ἐπῆλθε καμμία ἀντίῤῥησις, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐλέγχου, ὅταν αὐτὴ ἡ κυβέρνησις ἔρχεται καὶ σᾶς ὁμολογεῖ, ὅτι ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως ἐκείνης δὲν ἔχω κανὲν ἐπίσημον μαρτύριον, εἴτε τῆς καλῆς, εἴτε τῆς κακῆς χρήσεως. Ὅταν τὸ ζήτημα αὐτὸ ἦλθεν ὡς συνέπεια μιᾶς κατηγορίας, μομφῶν ἐπανειλημμένων, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀμφίσσης ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐὰν σήμερον δὲν ᾖναι ἀνάγκη, ὅταν πρόκηται νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, θέλετε νὰ ἐγκαταστήσητε ἓν προηγούμενον, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς ἀπεδοκίμασεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἠλείας ὅστις πρὸ 5 λεπτῶν εἶπεν, ὅτι εἶναι παρὰ τὸν νόμον, ἐγὼ θὰ ἦμαι ἀδιάλλακτος ἐχθρὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὰς παραβαίνουσι, καὶ σήμερον ἔρχεται ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας μετὰ ταῦτα ὁ αὐτὸς ἔντιμος βουλευτὴς καὶ λέγει αὐτὰ ἐκαλύφθησαν, περὶ αὐτῶν δὲν ὑφίσταται σήμερον τίποτε. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε εἰς τὴν ἑσπέραν ἐκείνην, καθ’ ἣν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἀπόῤῥοια τῆς προτάσεως ἐκείνης, ἀκολουθῶν τοὺς κοινοβουλευτικοὺς τύπους εἶπον, ὅτι ἡ πρότασις πρέπει νὰ τυπωθῇ νὰ διανεμηθῇ· ἄλλα ἐγένοντο, ὅλοι ἔλαβον γνῶσιν τῆς προτάσεως, καὶ σήμερον οὐδεὶς ὁ ἀντιλέγων περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ ἐλέγχου. Δὲν πρέπει νὰ δικάσωμεν τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἀπεδέχθη τὰς πιστώσεις ἐκείνας ἢ ὄχι· πρόκειται νὰ ἴδωμεν ἐὰν οἱ διαχειριζόμενοι τὰ δημόσια χρήματα τὰ διεχειρίσθησαν κατὰ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Καὶ ὅταν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προκαλεῖ τὴν ὑπερτάτην ἐνάσκησιν τῶν ὑψηλοτέρων δικαιωμάτων τοῦ Σώματος νὰ θέσῃ τὰς χεῖρας ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν λειτουργῶν ἐκείνων τῆς πολιτείας, καὶ ὅταν σήμερον ἡ Κυβέρνησις προκαλῇ τὸν ἔλεγχον καὶ ἀποκαθιστᾷ προηγούμενον ἀληθῶν συνταγματικῶν ἀρχῶν, ἔρχεται σήμερον ὑπὸ τὰς ὑπεκφυγὰς κοινοβουλευτικῶν διατυπώσεων, αἱ ὁποῖαι εἰς τοιαῦτα σπουδαῖα ζητήματα πρέπει πολλάκις νὰ παραβλέπωνται, καὶ δὲν παραβλέπονται οὔτε αὐτὰ τὰ ἐλάχιστα στοιχεῖα τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως, διότι δὲν πρόκειται τὸ ζήτημα νὰ ληφθῇ ἐξ ἐφόδου, δὲν πρόκειται ἡ ἐπιτροπὴ σήμερον νὰ καρατομήσῃ, ἀλλὰ νὰ συλλέξῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ φωτίσῃ τὸ σῶμα. Δὲν εἶναι λοιπὸν τίποτε ἐξ ἀπίνης· εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς αὐτοὶ προεκαλέσατε αἰτιώμενοι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως· καὶ ἔρχεσθε σήμερον μία ὁλόκληρος μερὶς τῆς Βουλῆς νὰ εἴπητε, δὲν θέλω ἔλεγχον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων χρημάτων.

§118ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ποῖος τὸ λέγει;

§119Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σεῖς δὲν θέλετε ἔλεγχον, διότι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ἔλεγχος.

§120Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι ἐννοοῦμεν· εἶναι καλὸν ὅμως διὰ τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα, τοῦ ὁποίου αἱ πολιτικαὶ μερίδες εἶναι τόσον ζηλότυποι, εἶναι ἀναγκαῖον αἱ μικραί, αἱ ἐλάχιστον παραβλάπτουσαί τινες διατυπώσεις ἀπέναντι σπουδαίων γεγονότων ἢ διαχειρίσεων, τὰς ὁποίας ὁ τόπος δὲν βλέπει παρὰ κατὰ διαλείμματα τοῦ βίου τοῦ πολιτικοῦ του, εἶναι ἀνάγκη ἐπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων τὸ νομοθετικὸν σῶμα νὰ παραβλέψῃ πᾶν ἄλλο ζήτημα καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ λύσῃ αὐτὰ τὰ ζητήματα, συγχρόνως δὲ ἐγκαθιστᾷ καὶ διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν στοιχεῖον τοιοῦτον, ὥστε καὶ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον νὰ ἐξασφαλισθῇ. Δὲν πρόκειται λοιπὸν σήμερον νὰ συζητήσωμεν τὰ καθέκαστα, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεγνωρίσθη ὡς ἀναγκαῖον νὰ πραγματοποιηθῇ· ἀναγκαία ἐθεωρήθη ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς, κανεὶς δὲν εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι ἀναγκαία, ἀλλ’ ὅλοι εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζηται ἡ πρώτη καὶ λέγει· δὲν ἔχω στοιχεῖα νὰ σᾶς πληροφορήσω περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, καὶ ἐπικαλεῖται τὴν συνδρομὴν τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, νομίζετε, ὅτι εἶναι πρέπον τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ν’ ἀναβάλλῃ; Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα αὐτὸ σχετίζεται μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἀναπτυχθῶσιν εὐρεῖαι συζητήσεις καὶ θὰ ζητηθῇ λόγος ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀνάγκη μὲ τὴν λογοδοσίαν αὐτὴν νὰ συντρέξῃ καὶ μία ἄλλη, ἡ ὁποία νὰ πληροφορήσῃ τὸ ἔθνος ἂν καλῶς ἢ κακῶς τότε ἐκυβέρνησε.

§121ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργὸν, διότι ἐζήτησεν ὡς ὁ Ἀρχιμήδης νὰ ἀκουμβήσῃ διὰ νὰ κινήσῃ τὴν γῆν, ἀλλ’ εὗρεν ἀέρα καί οὐχὶ θεμέλιον. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ πνεῦμά μου δὲν ἦτο ὅπως τὸ παρεξήγησεν· ἐγὼ εἶπον τὸ ἐναντίον, ὅτι ἂν καὶ τοὺς ἐκάλυψαν, ἡ ἐπιθυμία μου εἶναι νὰ φαίνηται καὶ μετὰ ταῦτα τοῦ καθ’ ἑνὸς ἡ διαχείρισις, διότι ἐγὼ ἤμην ἐναντίος αὐτῶν. Ἀλλ’ εἴπομεν, ὅτι ἐὰν τοὺς ἐκάλυψαν, καθὼς καὶ τούτους θὰ τοὺς καλύψῃ ἡ πλειονοψηφία, χαίρω, διότι ὑπουργοὶ προσέξατε καλά, διότι ἐὰν ὁ εἷς θὰ θεωρῇ τὰς πράξεις τοῦ ἄλλου, προσέξετε καὶ σεῖς πολὺ καλά, διότι ἂν σεῖς, ἡ πλειονοψηφία, δώσητε ἐναντίον τοῦ νόμου ψῆφον, ἄλλοι θὰ ἔλθουν νὰ σᾶς καταδικάσουν· χαίρω, διότι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ γείνω ὑπουργός, καὶ ὅποτε ἔγεινα, ἔφερα τὴν διαχείρισίν μου καθαράν. Ὥστε δὲν εἶναι λόγος δι’ ἐμέ, ἀλλ’ ἂς φοβῆται ὁ ἴδιος.

§122Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν, διότι ὁμιλήσας δὲν ἠνόησα, δὲν ἐννοῶ, ὥστε, ὅταν ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ περιορισθῶ εἰς συμπαθείας ἢ ἀντιπαθείας· ὁμιλῶν ἐνώπιον βουλευτῶν, ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, δὲν ἠνόησα νὰ ἐλέγξω οὐδένα ἐκ τῶν ἐντίμων ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ἢ διὰ προγενεστέραν διαχείρισιν ἢ διὰ παρελθοῦσαν. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἔντιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἀπηύθυνε μίαν μομφὴν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι ν’ ἀνεχθῶ οὐδ’ ἐπὶ μίαν στιγμὴν, τὸν προκαλῶ, καὶ πάντας τοὺς ἐντίμους ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, ἂν κατὰ τὴν μέχρι τοῦδε διαχείρισίν μου ἐπὶ τῶν δημοσίων χρημάτων ἔχῃ τις νὰ ἀντείπῃ, τὸν προκαλῶ νὰ ἔλθῃ νὰ ὑποδείξῃ ὁριστικῶς.

§123ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν θὰ δειχθῇ.

§124Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν δέχομαι παρ’ οὐδενὸς νὰ ὁμιλῇ περὶ κληροδοτημάτων· τὰ κληροδοτήματα δι’ ἐμὲ εἶναι ἀπαραβίαστα. Ἐπιθυμῶ, ὅστις εἶναι δημόσιος ἄνθρωπος νὰ μὲ ἐλέγξῃ. Δὲν δέχομαι ὡς δημόσιος ἄνθρωπος καὶ λειτουργὸς νὰ μοὶ ἀπευθύνουν πλαγίας τοιαύτας ἰδέας.

§125ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§126ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀπαντῶ δι’ ὑμᾶς, κ. Λυκοῦργε· ἴδετε εἰς ποίαν ἀντίφασιν ὁ κ. ὑπουργὸς περιέπεσε. Δὲν δέχομαι, λέγει, καμμίαν μομφὴν, καὶ προκαλῶ ἕκαστον ν’ ἀποδείξῃ τὴν κατάχρησιν, οἱανδήποτε νομίζει ὅτι ἔπραξα· καὶ ἐν τούτοις συκοφαντεῖ τὴν παρελθοῦσαν κυβέρνησιν· κατέχει τὴν ἕδραν τοῦ ὑπουργοῦ, ὡς καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ ἓξ μῆνας, καὶ δὲν ἔρχεται νὰ εἴπῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους, ὅτι εὕρομεν τὴν δεῖνα καὶ δεῖνα κατάχρησιν. Ἰδοὺ λοιπὸν εἰς ποίαν ἀντίφασιν ὑποπίπτεις, κ. ὑπουργέ· συκοφαντεῖτε τὴν κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἀφοῦ κατέλαβον, κύριοι, τὴν ἐξουσίαν διὰ ψευδῶν ὑποσχέσεων πρὸς τὸν λαὸν, ἔχουν συμφέρον καὶ νὰ τὴν διατηρήσωσι, καὶ συκοφαντοῦν τοὺς προκατόχους των. Ἂν ἔχετε τὸ θάῤῥος, εἴπετε, ὅτι ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις ἔκαμε τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα κατάχρησιν. Εἴχετε τὴν ἐξουσίαν εἰς χεῖράς σας· τοῦτο ἐδύνασθε νὰ τὸ εἴπητε, ὅταν ἦσθε ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας, ὅταν δὲν εἴχετε τὴν διαχείρισιν· ἀλλ’ ἔπειτα ἀπὸ 8 μηνῶν διαχείρισιν ἔρχεσθε νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπή· φέρετε, εἴπετε τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος, καὶ τότε φυσικῷ τῷ λόγῳ ......

§127ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. ...... (θόρυβος).

§128ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν τὰ ἐννοεῖτε αὐτά.

§129ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. Τὰ ἐννοῶ πολὺ καλά.

§130ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔλθετε νὰ μὲ ἀναιρέσητε, (θόρυβος)· ἀποτείνομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ 8 μῆνας, καὶ δὲν φέρει μίαν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ εἴπῃ ὅτι, ἀπήντησα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν προκατόχων μου τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα κατάχρησιν, καὶ ἑπομένως προκαλῶ καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπεξεργασθῇ τὴν ὑπόθεσιν καὶ φέρῃ μίαν γνωμοδότησιν. Ἀλλ’ ἄνευ τοιούτου λόγου, τί προτείνουν; νὰ συστήσητε ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ τὴν διαχείρισιν τῆς προλαβούσης Κυβερνήσεως. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, πότε παρουσιάσθη αὐτὴ ἡ ἰδέα; Ὅταν ἐξηλέγξαμεν τὴν ἐνεστῶσαν κυβέρνησιν ἐπὶ ἀνακολουθίᾳ ἐπὶ τόσων ἀντικειμένων διὰ τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας, διὰ τὰς δαπάνας, μὴ διὰ μόνον τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας διεφώνησαν καὶ διὰ τὰς δαπάνας ὁ κύριος Σωτήριος Πετιμεζᾶς; Φιλιππικοὺς ἐξεφώνησε κατὰ τῆς συστάσεως τῶν πρεσβειῶν, καὶ ἐν τούτοις καὶ αἱ πρεσβεῖαι καὶ οἱ πρέσβεις διετηρήθησαν. Εἴδατε εἰς ποίας ἀνακολουθίας ὑπέπεσεν ἡ νῦν κυβέρνησις, διότι τότε ἐσύμφερε νὰ δημοκοπῇ καὶ τώρα ἐρχομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐξακολουθεῖ τὰ ἴδια· καὶ ἐν τούτοις θέλει νὰ διαφέρῃ καὶ λέγει νὰ συστήσῃ ἐπιτροπήν. Σᾶς εἶπον μόνον ὁ ἔνοχος ἀποφεύγει τὸν ἔλεγχον, ὁ ἀθῶος ὁ ἔχων καθαρὸν τὸ πρόσωπον δὲν φοβεῖται, κύριοι. Σᾶς παρακαλῶ, τί σᾶς εἶπεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην; 13,000,000 πιστώσεις ἀπεφάσισεν ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα· τί τὸν ἀπήντητα; ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς, καὶ ὑπόσχομαι διὰ τῶν πραγμάτων νὰ τὸν ἀποδείξω ψευδόμενον, καὶ ἔρχομαι, κύριοι, νὰ τὸν ἀποδείξω τῷ ὄντι ψευδόμενον.

§131Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ.

§132ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διὰ ὀκτὼ ἥμισυ ἢ ἐνέα ἑκατομμύρια ἐπρόκειτο· δι’ ὅλας τὰς πιστώσεις, κύριοι, ἡ τότε κυβέρνησις κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, μόνον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, λόγῳ πολιτικῷ, δὲν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα· ἔχει ἤδη τὰ ἔγγραφα εἰς χεῖράς του ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ δύναται νὰ ἐπιφέρῃ οἱανδήποτε ἄλλην γνώμην. Ἠξεύρετε, κύριοι, τί εἶπεν ὁ κύριος Μαυρομιχάλης· προκειμένου περὶ τῆς συζητήσεως τῆς πιστώσεως τῶν 250,000 τῆς προμηθείας τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν; Ἰδοὺ τί λέγει ἐπισήμως. «Ἀντέλεξεν ἄλλος ὅτι οἱ ὑπουργοὶ, ὑποκείμενοι κατὰ τὸ Σύνταγμα εἰς λογοδοσίαν, δὲν πρέπει νὰ καταφεύγωσι προχείρως εἰς ζητήματα ἐμπιστοσύνης πρὸς ἀποφυγὴν αὐτῆς. Ἄλλως τε, μετὰ τοσαύτας ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξηγήσεις,» (Ἴδε ἐπίσημα πρακτικὰ Βουλῆς Γʹ. Συνόδου Αʹ. Περιόδου, Συνεδρίασις 46 σελὶς 263.)» διότι ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διετείνετο, ὅτι οἱ ἐχθροί μας δὲν πρέπει νὰ ἠξεύρουν τὴν κατάστασίν μας, προεκάλει ὅμως πάντα βουλευτὴν νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ γραφεῖον καὶ νὰ λάβῃ ὅσας πληροφορίας ἤθελε.

§133ΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ ἴδῃ μόνον τὴν πυρίτιδα καὶ ὄχι χαρτιά.

§134ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ χαρτιά (θόρυβος). Μὴ διακόπτετε. Λοιπὸν ἀκούσατε, διότι τὸ μεγαλείτερον, τὸ οὐσιωδέστερον ζήτημα εἶναι ἡ πίστωσις τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὰ δύω θωρηκτὰ καὶ τὰ ἄλλα. Δι’ ἐκείνην τὴν πίστωσιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατέθεσε, κύριε Γλαράκη, τὰ ἔγγραφα καὶ ἠξεύρετε ποῖος τὸ λέγει; Ὁ κύριος Μαυρομιχάλης, τὸν ἐπαινεῖ μάλιστα καὶ ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν λέγει, ὅτι ἔπρεπε νὰ μιμηθῇ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅστις τὰ κατέθεσε.

§135ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας λέγει, ὅτι δὲν τὰ κατέθεσε.

§136ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατόπιν ἔγεινεν ἡ κατάθεσις.

§137ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι ὅλων.

§138ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι ἔχετε ὅλα τὰ δίκαια. Ἰδοὺ ὅμως τί λέγει ὁ κύριος Μαυρομιχάλης. «Δὲν ἐννοεῖ πλέον ὁποῖον κίνδυνον δύναται νὰ παρέξῃ ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων· ἔχει δὲ ἐνδείξεις ὅτι ἠπατήθη ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρὰ τῶν ἀπεσταλμένων αὑτοῦ, διότι, ἐνῷ πανταχοῦ ἡ πυρίτις πωλεῖται πρὸς 1 20|00, ἠγοράσθη παρ’ αὐτῶν πρὸς 2 40|00. Ἀφοῦ δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατέθετο ἤδη τὰ ἔγγραφα καὶ ἡ Βουλὴ ἐθεώρησεν ἀόριστον τὸ μέτρον τοῦτο, δὲν ἤθελεν εἶσθαι ἀντίφασις ἂν ἐθεώρει αἴφνης περιττὴν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων; Τέλος δὲ προκειμένης γενικῆς ἐξοπλίσεως, ἐπιδοκιμάζει τὴν προμήθειαν ὅπλων εὐθηνοτέρων παλαιᾶς μεθόδου, ἀφοῦ μάλιστα παρηγγέλθησαν καὶ βελονωτά». (Ἴδε ὡς ἀνωτέρω.) Βλέπετε......

§139ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι ἀληθὲς, κύριε Κεχαγιᾶ, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν κατέθεσεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔγγραφα τινὰ, αὐτὸ ὡμολογήθη τότε καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἶπον, ὅτι ἦλθεν ὁ ὑπουργὸς καὶ κατέθεσε τὰ ἔγγραφα καὶ αὐτὴν τὴν κατάθεσιν τὴν ἐθεώρησα ὡς πλήρη, καὶ κατὰ συνέπειαν ἰσχυρίσθην ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀφοῦ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα διατί καὶ αὐτὸς νὰ μὴ τὰ καταθέτῃ; Τί σημαίνει ὅμως αὐτὴ ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἔγγραφα ἐπίσημα, ἀλλὰ ἔγγραφα καθαρῶς ἰδιωτικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν παρέχουν κἀμμίαν ἐγγύησιν;

§140ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατάθεσις λέγω ἰδιωτικῶν ἐγγράφων ἐγένετο. Κύριοι, δὲν εἶναι παρὰ κατάθεσις τοῦ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον συνήφθη μεταξὺ τοῦ ἐργοστασιάρχου καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος τοῦ προξένου κυρίου Σπάρταλη, ὁ ὁποῖος διατηρεῖται ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν του ἀπὸ τὴν σημερινὴν κυβέρνησιν, καὶ τηλεγραφήματα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διὰ τὰς συμφωνίας, ἀντίγραφα τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν εἰς τὸ τηλεγραφεῖον· ἓν ὅμως......

§141ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἓν ἀντίγραφον συμφωνητικοῦ διαχείρισις αὐτὸ εἶναι;

§142ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔχετε εἰς χεῖράς σας λογαριασμὸν τοῦ Σπάρταλη;

§143ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι χαρτιὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν ὑπογραφήν.

§144ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὑπάλληλος δὲν εἶναι τῆς κυβερνήσεως; Λοιπὸν, κύριοι, αὐτὰ τὰ 13,000,000 ἠθέλησαν νὰ σᾶς ῥίψουν προχθὲς, εἶπον δὲ καὶ διὰ τὰς 50,000 δραχ. τῆς πιστώσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν, τῆς ὁποίας τὰ ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν, διότι ἰσχυρίζεται ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ὅτι δὲν συμφέρει πολιτικῶς νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ ὅτι τοῦτο γίνεται εἰς ὅλας τὰς ἐπικρατείας· ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν τί εἶπεν; εὗρε τὰ ἔγγραφα ναὶ, ἢ ὄχι; νομίζω, ὅτι τὰ εὗρε καὶ ἐσυστήθη ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὴν σημερινὴν κυβέρνησιν, ἥτις διεξῆλθε τὴν διαχείρισιν καὶ τί εἶπεν· εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀρίστη; ἔχετε τοιαύτην διακήρυξιν, κύριοι; (ἀποτείνεται πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς) σιωποῦν! σιωποῦν! σᾶς συμφέρει νὰ συκοφαντῆτε.

§145Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς λέγομεν, ὅτι δὲν ἠξεύρομεν.

§146ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις κατηγορήθη, ὅτι ἤθελε νὰ κάμῃ ἐπιδείξεις, διότι ἤθελε τὰ πάντα νὰ κάμῃ δημοσίως, καὶ συμφώνως μὲ τὸ Σύνταγμα. Ἡ κυβέρνησις ἐκείνη, ὅταν ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ προμηθευθῇ ὑλικὸν, ἐσυλλογίσθη περὶ χρημάτων· καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ ἔφερε νόμον περὶ δανείου, ἐπίδειξις λέγεται αὐτό; διότι ἤθελε νὰ λάβῃ νόμον δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ δανεισθῇ; ἐπίδειξις λέγεται, διότι εἶπεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην τόσων πλοίων, τόσων ὅπλων, τόσης πυρίτιδος; καὶ εἴχομεν ἀνάγκην νὰ μεταχειρισθῶμεν τόσας πιστώσεις, ἐπιδείξεις βεβαίως ἠδυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἐὰν ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ ἐνηργούσαμεν, ὅπως ἡ σημερινὴ κυβέρνησις, ἀλλὰ θὰ ἤμεθα ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος· δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον νὰ λέγητε, ὅτι ἡ κυβέρνησις ἐκείνη ἤθελε νὰ κάμῃ ἐπιδείξεις, διότι ἤθελε νὰ βαδίζῃ σύμφωνα μὲ τοὺς νόμους καὶ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς· ἐὰν ἡ σημερινὴ κυβέρνησις, ἥτις ἠθέλησε νὰ ῥίψῃ μομφὴν εἰς τὴν προλαβοῦσαν, ἐδαπάνησε 20,000,000 ἄνευ πιστώσεων, καὶ ἠξεύρετε ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ ταμείου ποῦ εὑρίσκεται, ἑπτὰ ἑκατομμύρια ἐδαπάνησεν ἡ προλαβοῦσα κυβέρνησις, τρία ἑκατομμύρια τὰ ἐδαπάνησεν ἡ ἐνεστῶσα καὶ δι’ ἀγορὰν ὑλικοῦ.....(θόρυβος). μὴ νομίζητε ὅτι δύνασθε νὰ μὲ πτοήσητε μὲ τὰς διακοπὰς (θόρυβος)· ἀλλὰ τρία ἑκατομμύρια ἐδανείσθη ἡ ἐνεστῶσα κυβέρνησις καὶ τὰ ἐδαπάνησε ὄχι δι’ ἀγορὰν πλοίων, ὅπλων κτλ. ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν· ἐπῆραν ἀκόμη καὶ τὰ χρήματα τῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἱερὰ φυσικῷ τῷ λόγῳ, ἐὰν οὕτω πως ἐνήργει μία κυβέρνησις δὲν εἶχεν ἀνάγκην βεβαίως νὰ κάμῃ ἐπιδείξεις, δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους τὴν συγκατάθεσιν, καὶ ὅταν ὅμως ἦλθεν ἡ στιγμὴ, τί λέγει; νὰ ἐξετάσωμεν τὴν προλαβοῦσαν κυβέρνησιν! ἐντροπή! σεῖς νὰ ἐξετάσητε τὴν κυβέρνησιν ἐκείνην, ἥτις εἶχε τὸ θάῤῥος μὲ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ κῦρος τοῦ Βασιλέως νὰ δαπανᾷ, ἐνῷ ὑμεῖς δαπανᾶτε ἄνευ νόμου; ἰδοὺ ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῆς διοικήσεως ἡμῶν καὶ ὑμῶν καὶ ἔχετε τὸ θάῤῥος νὰ ἐπιῤῥίψητε μομφὴν εἰς τὴν κυβέρνησιν ἐκείνην· θέλετε, κύριοι, τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς; σᾶς εἶπον, ἐγὼ πρῶτος τὴν προκαλῶ, διότι ἔχω περισσότερον ἐνδιαφέρον εἰς τὴν σύστασιν· ἀλλὰ τὴν θέλω νὰ ἔλθῃ μὲ μίαν ἀφορμὴν ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως· διότι οὕτω πως ῥιπτομένη εἶναι μία μομφὴ, καὶ συκοφαντία ἡ πλέον πικροτέρα. Ἠξεύρετε τί λέγει ἕνας σοφὸς Γάλλος ὁ Labruyère, ὅτι «ὁ ἐπιτηδειότερος συκοφάντης εἶναι ἐκεῖνος ὅστις λέγει, ὅτι ἠξεύρει πολλὰ περὶ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ δὲν τὰ λέγει» εἰς τὴν αὐτὴν περίστασιν εἶναι καὶ ἡ κυβέρνησις· ἠξεύρει πολλὰ, ἀλλὰ δὲν τὰ λέγει, ἐνῷ συσταίνεται μία ἐπιτροπή.

§147ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ λέγει, ὄχι ἡ κυβέρνησις.

§148ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ ἠξεύρω, ἡ τακτική σου πάντοτε εἶναι ἡ αὐτὴ (θόρυβος). Λοιπὸν, κύριοι, θέλετε τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς, καὶ ἡμεῖς τὴν δεχόμεθα, ἀλλ’ ἂς ἔλθῃ προηγουμένως ἡ κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ.

§149ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κυβέρνησις δὲν κάμνει τὴν καταγγελίαν ἀλλὰ μέλος τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι θέλει φέρει ὅσα τῇ ζητηθῶσι.

§150ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔπρεπε σεῖς νὰ κάμητε τὴν καταγγελίαν. Κύριοι, θέλετε, λέγετε τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς. Ζητήσατε ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν νὰ σᾶς δώσῃ ἀφορμὴν, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐξετάσασα τὴν διαχείρισιν τῶν προκατόχων εὗρον εἰς τὴν διαχείρισιν αὐτῶν τὴν δεῖνα καὶ δεῖνα κατάχρησιν· καὶ ἑπομένως δι’ αὐτὸ, ζητῶ χάριν τοῦ δημοσίου ταμείου, νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ καὶ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιῤῥίψωμεν εἰς βάρος αὐτῶν τὰ ποσὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν εἰς μάτην. Κύριοι, ἔχομεν ἓν προηγούμενον· ἐν καιρῷ τῆς κατοχῆς ὁ κ. Σπυρομήλιος ἦτο ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν· ἦλθε κατόπιν ὁ μακαρίτης Δ. Καλλέργης, καὶ εἶπεν, ὅτι εὗρε καταχρήσεις, συνέταξε ἔκθεσιν, κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη· διατί δὲν πράττετε τοῦτο;

§151ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι δὲν ἀφήσατε κανένα χαρτίον.

§152ΕΤΕΡΟΣ. Νομίζετε, ὅτι περιορίζεται τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς πρὸς ἐξέλεγξιν.

§153ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πρέπει νὰ καταδείξητε τὴν αἰτίαν, ἄλλως ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγὼ νὰ λέγω, πρὶν φέρετε τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος, ὅτι θέλετε νὰ ἐπιῤῥίψητε αὐτὴν τὴν μομφὴν εἰς τὴν προλαβοῦσαν κυβέρνησιν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ καλυφθῶσιν αἱ πράξεις τῆς σημερινῆς κυβερνήσεως.

§154ΖΕΡΒΑΣ. Τὴν αἰτίαν τὴν εἶπον, ὅτι τρία θωρακωτὰ ἐκάματε καὶ τίποτε δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§155ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς βεβαιώσωμεν, ὅτι ἡ κυβέρνησις ἔχει ἔκθεσιν τοῦ κ. Κουμελᾶ, ὅστις λέγει, ὅτι ἡ ταχύτης του ἐδοκιμάσθη, τὸ πλοῖον δὲν ἦτον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὁ ἐργολάβος· ὑπῆρχε δ’ ὅρος εἰς τὸ συμβόλαιον, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ δεκατεσσάρων μιλίων ταχύτητα, ἐὰν δὲ ἦναι ὀλιγωτέρα τῶν 14 μιλίων, 13½, ὑπόσχεται ν’ ἀποζημιώσῃ τὴν κυβέρνησιν μὲ 18 λίρας δι’ ἑκάστην ἡμέραν, ἐὰν δὲ ᾖναι ὀλιγωτέρα ἡ ταχύτης, δύναται ἡ κυβέρνησις νὰ ἀφήσῃ εἰς βάρος τοῦ ἐργολάβου τὸ πλοῖον, καὶ νὰ πάρῃ τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον κατεβλήθη· μέχρι τῆς σήμερον ὁ κ. Κουμελᾶς ἔκαμε λόγον, ὅτι τὸ σκάφος εἶναι ἄριστον, καὶ δὲν συμφέρει εἰς τὴν κυβέρνησιν ν’ ἀφήσῃ αὐτὸ τὸ σκάφος, διότι ἐὰν κάμῃ ἄλλο θὰ τῆς κοστίσῃ περισσότερον, καὶ ὅτι ἂν ἀλλάξῃ ἡ μηχανή, θὰ κοστίσῃ ἀκριβώτερον, ἀλλ’ ὄχι μὲ τόσην ταχύτητα. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἐὰν τὸ πλοῖον ἦτο κακόν, ἠδύνατο ἡ κυβέρνησις νὰ τὸ ἀφήσῃ.

§156ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, σᾶς λέγω ὅτι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐσυμφωνήθη, καὶ τοῦ ὁποίου τὸ σπουδαιότερον μέρος, ἡ μηχανὴ, ἦτον ὅλως διόλου ἀνεπιτυχὴς, δὲν ἐχρησίμευε, διότι πλοῖον ἄνευ μηχανῆς δὲν χρησιμεύει εἰς τίποτε, διατὶ λοιπὸν θέλετε νὰ ἐκθειάσητε τὸ σῶμα, τουτέστι τὸ σκάφος ἐνῷ ἡ μηχανὴ, ἡ ψυχὴ, δὲν ἤξιζε τίποτε; εἰς τὶ χρησιμεύει τὸ σῶμα, ὅταν ἡ μηχανὴ, ἡ ψυχὴ τοῦ πλοίου εἶναι σαθρά; ἐσκέφθημεν λοιπὸν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παραιτήσωμεν αὐτὸ τὸ σῶμα, ἀλλὰ τί νὰ κάμωμεν ἀφοῦ τὰ χρήματα ἦσαν πληρωμένα; ἀπὸ ποῦ νὰ τὰ πάρωμεν; ποῦ ἦτον ἡ ἐγγύησις; ἡ ἐγγύησις ὅτι ὁ ἐργολάβος εἶναι ἕνας εὐϋπόληπτος ἔμπορος, δὲν ἦτον ἀρκετὴ, ἐὰν ἐγγυᾶσθε ὑμεῖς μάλιστα· ἐγὼ πρῶτος, ἤθελον συμφωνήσει νὰ τὸ παραιτήσωμεν· ἐγγυᾶσθε;

§157ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἔχω τόσην περιουσίαν νὰ ἐγγυηθῶ.—Λοιπὸν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι τὸ κατάστημα αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ πλουσιώτερα, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ κατάστημα ἡ Τουρκία κατασκευάζει τέσσαρα θωρακωτά.

§158Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο δὲν μᾶς χορηγεῖ καμμίαν ἐγγύησιν.

§159ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νομίζετε, ὅτι ὁμοιάζουν τοὺς ἰδικούς μας.

§160ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Λέγω ἀκόμη δύω λέξεις, ὅταν ἡ μηχανὴ ἀπεδείχθη ἀνίκανος, καὶ ἐδέησεν ἓξ μῆνας ἀκόμη νὰ ἐπισκευασθῇ, ἡ κυβέρνησις παρεδέχθη, διότι δὲν εἶχεν ἐγγύησιν. Εἴπομεν λοιπὸν νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν, τοὐλάχιστον διὰ τὴν νέαν συμφωνίαν, τοὺς ἓξ μῆνας, ἀλλὰ μήπως ἐλάβομεν καμμίαν ἐγγύησιν; οὐδεμίαν ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἐγγύησιν· ποὺ λοιπὸν ὑπῆρχεν ἡ ἐγγύησις ἡ ἄλλη;

§161Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Πιστεύετε τόν κύριον Σπάρταλην;

§162ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ καταθέσητε λοιπὸν τὰ ἔγγραφα.— Ἀκούσατε κύριοι, «ἂν θέλῃ ἡ πλειοψηφία»

§163Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ ἐγὼ τὸ εἶπον, ἀλλ’ οὐχὶ ὅπως τὸ ἐξελάβατε σεῖς· ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἐπιθυμῶ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω νὰ τὸ ἀκούῃ ἡ Βουλὴ, ὄχι σεῖς.

§164ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καλὰ.—Λοιπὸν, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν νὰ καταθέσωσι τὰς ἀνταποκρίσεις των μετὰ τοῦ κ. Σπάρταλη, καὶ τῆς κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἴδητε, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ, διότι ἀφοῦ ἡ κυβέρνησις δὲν θέλει ν’ ἀναβάλῃ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν...

§165ΚΑΝΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Δὲν ἔχουν σχέσιν αὐτὰ, διότι εἶναι μετὰ ταῦτα, καὶ εἶναι ὅλως διόλου διαφορετικά.

§166ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ἐπειδὴ ἡ κυβέρνησις, μολονότι ἔχει ὀκτὼ μῆνας εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταγγείλῃ μίαν κατάχρησιν τῆς προλαβούσης κυβερνήσεως, παρὰ λέγει, ἡ Βουλὴ ὑποπτεύει, τὴν παρακαλῶ λοιπὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἀνταπόκρισιν μετὰ τοῦ κ. Σπάρταλη καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν καὶ τότε ἐξετάζομεν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εὕρῃ τι, σᾶς λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι θὰ ὑποστηρίξω τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι πρέπει νὰ δοθῇ ἓν φῶς. Ἠξεύρετε τί σᾶς λέγουν, τί σᾶς ζητοῦν διὰ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς; θέλουν νὰ εὑρίσκεται ἡ προλαβοῦσα κυβέρνησις ὑπὸ τὸ βάρος τῆς κατηγορίας, ὅτι κατεχράσθη· ἐννοεῖτε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ ἀργήσῃ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα θέλει ἡ κυβέρνησις νὰ διατηρῇ τὴν προλαβοῦσαν κυβέρνησιν ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῆς τῆς κατηγορίας, δὲν εἶναι ὅμως ἔντιμον τοῦτο, ἐὰν νομίζητε, ὅτι κατεχράσθη, ἔλθετε μετὰ θάῤῥους καὶ εἴπατε τὴν δεῖνα καὶ δεῖνα πρᾶξιν.

§167ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται νὰ ᾖναι ἁβρόφρων.

§168ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι, εἶναι καθῆκόν της νὰ τὸ πράξῃ, διότι ὅπως σᾶς εἶπον, ἡ τρομερωτέρα συκοφαντία εἶναι αὐτή· σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ ἀναφέρει εἷς ἐκ τῶν ἐπισημοτέρων δημοσιογράφων τῆς Γαλλίας, ὅτι ὁ ἐπιτηδειότερος συκοφάντης εἶναι ἐκεῖνος ὅστις λέγει ἠξεύρω περὶ αὐτοῦ πολλὰ, ἀλλὰ τὸν λυποῦμαι τὸν καϋμένον, προσθέτει καὶ αὐτὸ, ἀλλὰ δὲν τὰ λέγω, τὸ αὐτὸ προσπαθεῖ νὰ κάμῃ καὶ ἡ σημερινὴ κυβέρνησις, λέγει, ὅτι δὲν συμφέρει, ἐγὼ ὅμως λέγω, ὅτι εἶναι καθῆκόν της, ἄλλως, ἐὰν δὲν τὸ πράξητε, συκοφαντεῖτε, κύριοι.

§169Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, δὲν δύναμαι ἢ μετὰ μεγάλης ἀγανακτήσεως ν’ ἀντικρούσω τὰς φοβερὰς ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξετόξευσεν ὁ προαγορεύσας, ὅστις ἠθέλησε ν’ ἀναμίξῃ δύω διαφορετικὰ ζητήματα καὶ ν’ ἀπευθύνῃ ὕβρεις κατὰ μιᾶς κυβερνήσεως μὲ τοὺς λόγους καὶ οὐχὶ μὲ τὰ πράγματα. Τί ἐπρόκειτο, κύριοι, σήμερον; ἐπρόκειτο περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς παρούσης κυβερνήσεως; Ὄχι· ἐπρόκειτο περὶ τῆς προλαβούσης κυβερνήσεως. Ὁ κ. βουλευτὴς ἠδύνατο καὶ ὡς ὑπουργὸς τότε καὶ ὡς βουλευτὴς, νὰ ἔλθῃ νὰ ὑπερασπισθῇ τὰς πράξεις τῆς πρώην κυβερνήσεως καὶ ν’ ἀποδείξῃ διὰ πραγμάτων, ὅτι δὲν ἔγειναν τ’ ἀποδιδόμενα εἰς αὐτὴν κτλ. δὲν ἦτο δὲ δίκαιον νὰ κάμῃ μίαν παρέκβασιν τοιαύτην, διότι ἐὰν ἡ προλαβοῦσα κυβέρνησις ἔσφαλε, τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ καὶ τὴν ἄλλην· τὸ σφάλμα τῆς μιᾶς δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἄλλην, δὲν ὤφειλε νὰ εἴπῃ ἐσεῖς ἐκάματε, ἡμεῖς δὲν ἐκάμαμεν. Ἦλθε, κύριοι, καὶ ἀνέμιξε ζητήματα ὅλως ξένα τοῦ προκειμένου· ἔπρεπε νὰ περιμείνῃ νὰ ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἐκεῖ ἠδύνατο νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἰδέας του· καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι μετὰ θάῤῥους ἠθέλομεν παρουσιασθῆ καὶ ἀποδείξει, ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν στηρίζονται εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἦσαν ψεύδη. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἀναγκαζόμεθα νὰ παρατείνωμεν τὰς συζητήσεις, καὶ ὅτι μετερχόμεθα τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθησαν καὶ οὗτοι· ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς σημερινῆς ὥρας νὰ ἀποδείξω διατί ἠθελήσαμεν νὰ ἔχωμεν τὴν αὔξησιν τῶν φόρων, διότι τοῦτο εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς κακῆς διαχειρίσεως τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θέλει ἔλθει κατόπιν· διότι, ὅταν τις χαλάσῃ τι εἰς τὸ παρελθὸν, δὲν δύναται ὁ ἄλλος εὐκόλως νὰ τὸ διορθώσῃ· διότι ἔχει τὸ παρελθὸν τὰ ἀποτελέσματά του, τὰ ὁποῖα εἶναι πολλά. Ἐὰν π. χ. μία κυβέρνησις ὁποιαδήποτε ἠθέλησε καὶ αὔξησε τὰ ἔξοδα καὶ αὔξησε βέβαια καὶ τὰ χρέη καὶ μᾶς ἐπέβαλεν εἰς πληρωμὴν τόκων, πῶς ἐδυνάμεθα ἡμεῖς σήμερον, ἀφοῦ ἔχομεν χρέη νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους;

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ εἶναι εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§171Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον π. χ. — Αὐτά, κύριοι, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τῶν μομφῶν, τὰς ὁποίας ἠθέλησαν σήμερον νὰ ῥίψουν κατὰ τῆς κυβερνήσεως. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα. Λέγουν διὰ τί ἔρχεσθε εἰς τὸ μέσον σήμερον καὶ μᾶς ζητεῖτε σεῖς οἱ βουλευταὶ νὰ σᾶς δώσωμεν λόγον τῆς διοικήσεώς μας, ἐνῷ ἡ κυβέρνησις δὲν ἔρχεται νὰ μᾶς κατεγγείλῃ; Καὶ ἂν μία κυβέρνησις διὰ λόγους, τούς ὁποίους δὲν θέλει νὰ ἐκθέσῃ ἠθέλησε νὰ σιωπήσῃ, ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ σιωπήσῃ καὶ τὸ ἔθνος; Πρὸ πάντων, κύριοι, εἰς τοιαύτην περίστασιν τὸ δικαίωμα ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλὴν, ἄλλως τε ἡ Βουλὴ παραβλέπει ἓν τῶν ἱερωτέρων καθηκόντων της πρὸς τὴν πατρίδα. Ἡ Βουλὴ τοῦτο κέκτηται νὰ ἐξελέγχῃ τοὺς Ὑπουργοὺς, τὴν πορείαν αὐτῶν, ἰδίως τὸ οἰκονομικὸν μέρος· σιωπῶσα παραβλέπει τὰ καθήκοντά της. Ἄλλως κύριοι, ἔπρεπε νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι εἰς τὴν κυβέρνησιν, ἂν καὶ εἶνε διαφορὰ προσώπων, πάντοτε ὑπάρχει μία κυβέρνησις, καὶ ἡ κυβέρνησις δὲν ἔρχεται νὰ καταγγείλῃ τὸν ἑαυτόν της.

§172ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τοῦτο ἐγένετο μόνον ὡς πρὸς τὰ ἐξωτερικὰ καὶ οὐχὶ ὡς πρὸς τὰ ἐσωτερικά.

§173ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅλα.

§174ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν δέχομαι τὴν εὐθύνην οὐδενὸς προκατόχου μου.

§175ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔρχομαι νὰ σὲ καταγγείλω θὰ εἰπῇ ὅτι ἀναδέχομαι ἐγὼ τὴν εὐθύνην; Καθεὶς διὰ λογαριασμόν του. Ἐγὼ εἶπον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἠθικοῦ προσώπου τῆς κυβερνήσεως. Ποῖον ἦτο τὸ κύριον ζήτημα; Ἐνταῦθα ἐῤῥίφθησαν ἰδέαι, λόγοι ἐκτεταμένοι, ἐγένετο συζήτησις, ὅτι ἡ διαχείρισις τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως ἦτο κακή. Δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἴπω ὅτι κατεχράσθησαν τὰ πάντα. Ἄπαγε! ἀλλ’ οὐχ ἧττον, ὅταν ἐλέχθησαν τόσα κατὰ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, ἡ τιμὴ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀπαιτεῖ νὰ ζητήσῃ αὐστηρὰν ἐξέλεγξιν;

§176ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τοὺς ἐβγάλατε ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἵνα μὴ ἀπολογηθοῦν.

§177Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε ἐξέλεγξιν ἀπὸ ἡμᾶς; εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ σᾶς δώσωμεν· ὁ ἔνοχος, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς, φοβεῖται τὸ φῶς καὶ οὐχὶ ὁ ἀθῶος. Καὶ αὐτὸς ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἶπεν, ὅτι ἡ παρελθοῦσα κυβέρνησις ὑπάρχει ἀθωωτάτη, ζητήσατε 100 ἐπιτροπὰς, ἵνα παρουσιασθῇ ἡ ἀληθὴς, ἡ ἀκριβὴς διαχείρισις· ὅσον ἀκριβεστέρα εἶναι ἡ ἐξέλεγξις, τόσον περισσότερον τιμᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν διαχείρισιν. Ἀλλὰ τί σᾶς λέγουν; μὴ προβαίνετε, σταματήσατε, ζητήσατε ἔγγραφα διάφορα καὶ μετὰ ταῦτα κάμετε τὴν ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ ταῦτα θὰ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπή. Καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ φέρετε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀναβληθῇ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ πρότερον ἡ κυβέρνησις νὰ καταγγείλῃ καὶ νὰ φέρῃ τὰ ἔγγραφα. Διορίσατε τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ὅσα ἔγγραφα ἔχει ἡ κυβέρνησις θέλει τὰ δώσει. Ἡ κυβέρνησις λέγει, ὅτι δὲν εἶναι τῆς ὥρας νὰ φέρῃ ὑπ’ ὄψιν σας τὰ ἔγγραφα ταῦτα· ἠκούσατε δὲ, ὅτι τὰ ἔγγραφα ὑπεξῃρέθησαν, καὶ ὅτι τὰ ὑπάρχοντα εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα οὔτε ὁ χειρότερος μπακάλης δὲν ἔχει, εἶναι ἔγγραφα ἀνυπόγραφα καὶ στοχασθῆτε ἂν δύνασθε νὰ λάβητε ὡς βάσιν διὰ λογαριασμοὺς τοιαῦτα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν φέρουν τὴν ὑπογραφὴν οὐδενός.

§178ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διατὶ δὲν τὰ καταθέτετε;

§179ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ κατατεθοῦν. Ἐγὼ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι εἶσθε ἀθῶος. Τὸ ζήτημα ἴσως δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ διὰ μιᾶς, ἀλλὰ τὸ ἔφερε μία συζήτησις, ἡ ὁποία εἶχεν ἕτερον ἀντικείμενον, ἦλθεν ἀπὸ λόγου εἰς λόγον, ἀπὸ ἰδέας εἰς ἰδέαν, συνεζητήθη, καὶ εἰς τὴν ὁρμὴν τῆς συζητήσεως αὐτεπαγγέλτως ἠθέλησαν νὰ παρουσιασθοῦν τὰ ἔγγραφα, νὰ διορισθῇ ἐπιτροπή. Θέλετε λοιπὸν σήμερον ἀφοῦ τόσα ἐλέχθησαν, ἀφοῦ τόσα ἔγειναν, θέλετε νὰ εἴπητε νὰ μὴ διορισθῇ ἐπιτροπή; τότε εἶναι ὡς νὰ εἴπητε, ὅτι ζητοῦμεν νὰ καλύψωμεν τὴν κατάχρησιν.

§180ΖΑΙΜΗΣ. Κύριοι· λυποῦμαι, ὅτι ἡ πλειονοψηφία ἢ μᾶλλον ἡ κυβέρνησις ἔφερεν ἐκ νέου ἐνώπιον ἡμῶν ζήτημα, τὸ ὁποῖον καταλήγει εἰς ὠφέλειαν τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ βλάβην τῆς κυβερνήσεως· διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν καταλήγει εἰς ἄλλο, παρὰ εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ· (θόρυβος ἀριστερὰ) Μὴ μουρμουρίζετε, διότι ἀδιαφορῶ εἰς τὰ μουρμουρίσματα, καθαρῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ λέγω καταλήγει εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ· καὶ ἀπορῶ πῶς ἡ κυβέρνησις δὲν αἰσθάνεται ὅτι εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν συμβαίνει ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὅ,τι συνέβαινεν εἰς τὸν Ἀνταῖον, ὁ ὁποῖος ἀπέκτα δυνάμεις, ἐφ’ ὅσον ἐπάτει τὴν γῆν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀποκτᾷ δυνάμεις, ἀποκτᾷ καθ’ ἑκάστην ἠθικὴν δύναμιν εἰς τὴν κοινωνίαν, ἐν ὅσῳ ἔρχεται, καὶ λέγει θέλω τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ δὲ πλειοψηφία μεταχειρίζεται ὅλα τὰ μέσα πρὸς ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως αὐτοῦ (εὖγε εὖγε). Σήμερον ἦτο ἡ τεταγμένη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ αἴφνης δὲ ἐῤῥίφθη ἡ πρότασις περὶ διορισμοῦ ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διατὶ τοῦτο; διὰ νὰ ἐπέλθῃ συζήτησις καὶ νὰ βραδύνῃ ὁ προϋπολογισμὸς. Οὕτω δὲ βλάπτει ἡ κυβέρνησις τὸν ἑαυτόν της καὶ ὠφελεῖ τὴν ἀντιπολίτευσιν, διότι ἡ ἀντιπολίτευσις τρὶς μέχρι τοῦδε ἐζήτησε τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ δὲ κυβέρνησις ἀδιακόπως, ποτὲ μὲ τὰ κερκυραϊκὰ ζητήματα, πότε μὲ τὰς ἀνακριτικὰς ἐπιτροπὰς ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς συζητήσεως ταύτης. Σᾶς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἔχομεν διὰ τοῦτο τὸν λόγον μας· ἐπιθυμοῦμεν τὴν σύστασιν τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἡ ἀνάκρισις συνδέεται στενῶς μὲ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Θέλω ἔλθει κατόπιν εἰς τὸν λόγον αὐτὸν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν ἐκκλησιαστικῶν· ἀλλὰ, κύριοι, ὅταν κατὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἴδιος ὑπουργὸς τῶν ἐκκλησιαστικῶν παρένειρε τὸ ζήτημα τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς ἐνόμισα ὅτι ἕνεκα στιγμιαίου τινὸς ἐρεθισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔλαβε χώραν εἰς συζήτησιν μεταξὺ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ ἑνὸς ὀπαδοῦ τοῦ πρώην ὑπουργείου, ἐνόμισα λέγω, ὅτι ὁ κ. Μαυρομιχάλης ὡμίλησεν ἐν στιγμῇ ὀργῆς ab irato· ἄλλως τε τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁ λόγος Μαυρομιχάλη ἦτο περικεκαλυμμένος μὲ τοσαύτας μετὰ τοῦ κ. φυσικὰς λέξεις καὶ ἐκφράσεις, ὥστε καλῶς δὲν ἐνόησα τί ἤθελε νὰ εἴπῃ. Μετ’ ὀλίγον, κύριοι, ἡ διάνοια τῆς κυβερνήσεως ἐξωτερικεύθη καθὼς λέγουν οἱ συνάδελφοι τῶν νέων ἐπαρχιῶν· διακεκριμένον μέλος τῆς συμπολιτεύσεως ἔφερε τὴν πρότασιν ταύτην καὶ τότε ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδραμε πάλιν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου ἵνα τὴν ὑπερασπισθῇ, τὴν προασπίσῃ καὶ τῆς χορηγήσῃ ὅλον τὸν ὄγκον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι πλέον πρότασις πηγάζουσα ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ εἶναι πρότασις πηγάζουσα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι οὐδόλως ἐνδιαφέρομαι οὔτε ἀμέσως, οὔτε ἐμμέσως εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ παρελθόντος· δὲν φοβοῦμαι δὲ, οὔτε διὰ τὸ παρελθόν μου, οὔτε διὰ τὸ μέλλον μου τὸν ἔλεγχον. Ἂν λοιπὸν ὁμιλήσω σήμερον, θέλω τὸ πράξει οὐχὶ ὑπὲρ συμφέροντος, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας καὶ ὑπὲρ τοῦ δικαίου, καὶ τόσῳ μᾶλλον δὲν ἐνδιαφέρομαι, κύριοι, καθόσον ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τῶν δαπανῶν, περὶ ὧν πρόκειται ἡ ἀνάκρισις, διετέλουν σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Βούλγαρη, καὶ μετὰ τῆς λοιπῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀπέκρουε τὰς δαπάνας αὐτὰς, ὡς μὴ συντελεστικὰς οὐδὲ εἰς τὴν πολιτικὴν ἰδέαν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἀλλὰ, ἄλλο εἶναι ἡ οὐσία· δὲν πρόκειται δὲ νὰ ἐξετάσωμεν ἤδη, ἂν ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἔπραξε καλῶς ἢ κακῶς· ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἀπεφάσισε καὶ ἐνώπιον τῆς θελήσεως τοῦ ἔθνους πῶς πρέπει νὰ ὑποταχθῇ, ὡς σήμερον ἡμεῖς ὑποτασσόμεθα εἰς τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας. Ἀλλὰ, κύριοι, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς προτείνουν οὐχὶ βουλευταὶ, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, καθόσον εἶναι κυβερνητικὴ πρότασις, διότι πρῶτος ὁ κ. Μαυρομιχάλης τὴν ἔῤῥιψεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ μεταφυσικῶν ἐκφράσεων· ἄλλος τότε ἐπρότεινε καὶ κατόπιν ὁ κ. Μαυρομιχάλης ὑπεστήριξε καὶ δύω ὑπουργοὶ σήμερον ἦλθον νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἀλλόκοτον αὐτὴν πρότασιν. Ἂς ἐξετάσωμεν τί εἶναι αὐτὴ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ Σύνταγμα καθιεροῖ εἰς ἓν ἄρθρον του, τὸ ὁποῖον τώρα δὲν ἐνθυμοῦμαι, τὸ δικαίωμα τοῦ κοινοβουλίου νὰ διορίζῃ ἐξεταστικὰς περὶ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπάς. Εἶναι, κύριοι, τοιαύτη ἡ προτεινομένη ἐπιτροπή; Ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν προτείνετε εἶναι ἐξεταστική; οὐχί· εἶναι, σᾶς λέγουν καθαρῶς, ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἡ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ προϋποθέτει τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς ἐγκλήματος, μιᾶς ἀξιοποίνου πράξεως, καὶ ποίαν ἀξιόποινον πρᾶξιν ἔρχεσθε νὰ ἀναγγείλητε κατὰ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως; μᾶς εἴπατε, ὅτι ὑπάρχει κατάχρησις; ἐπαρουσιάσατε ἔγγραφόν τι ἀποδεικνύον τὴν ἐνοχὴν αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ ὑποβάλητε ὑπὸ μίαν ἀνάκρισιν; οὐχί, τίποτε δὲν ἐφέρατε, τίποτε δὲν ἐπαρουσιάσατε, ἐξ ἐναντίας, ἂν ἐξετάσητε τὰ πράγματα μετ’ ἀμεροληψίας καὶ δικαιοσύνης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προεδρεύῃ εἰς τὰς συζητήσεις καὶ τὰς ἀποφάσεις μας, θέλετε εἰπεῖ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν εἶναι συνέχεια τῆς προηγουμένης. Τί σᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν; δὲν εὗρον τίποτε εἰς τὸ γραφεῖον, καὶ ἀνατείνων τὰς χεῖράς του πρὸς τὸν οὐρανὸν ἐπεκαλεῖτο τὴν θείαν βοήθειαν. Δὲν εὕρετε τίποτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ μολαταῦτα, κ. ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ἐπαρουσιάσατε πιστώσεις καὶ ζητεῖτε 600,000 δραχμῶν διὰ ναυπηγίαν! ὅταν δὲν εὕρετε τίποτε πῶς ἔρχεσθε καὶ ζητεῖτε 600,000 δραχμῶν πίστωσιν;

§181ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Διὰ τὸ ἕτερον πλοῖον.

§182ΖΑΪΜΗΣ. Μᾶς εἴπατε, ὅτι δὲν εὕρετε τίποτε, καὶ ὅμως ἐστείλατε διὰ διατάγματος ναυπηγὸν ἵνα παραλάβῃ τὸ θωρακωτὸν ὁ «Γεώργιος» κατὰ τὰς διατάξεις καὶ συμφωνίας τοῦ συμβολαίου καὶ μολαταῦτα μᾶς λέγετε, ὅτι δὲν εὕρετε τίποτε. Λοιπὸν δὲν ἐννοοῦν οἱ κύριοι ὑπουργοί, ὅτι ἡ διαχείρισις ἐξακολουθεῖ ἐπὶ τῶν δαπανῶν αὐτῶν, τί ζητοῦν; εὗρον καταχρήσεις; ἂς τὰς φέρουν· καὶ ἡμεῖς πρῶτοι, πολὺ περισσότερον ἐγὼ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω συμφέρον ν’ ἀποφεύγω τὸν ἔλεγχον, διότι σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν τὸν φοβοῦμαι οὔτε διὰ τὸ παρελθόν μου οὐδὲ διὰ τὸ μέλλον μου, θὰ καταψηφίσωμεν. Λοιπὸν πρέπει νὰ φέρητε τὰς ἀποδείξεις τῶν καταχρήσεων καὶ οὐχὶ νὰ ἔρχησθε νὰ μᾶς λέγητε θέλουν οἱ παρελθόντες ὑπουργοὶ νὰ κρύψουν τὴν διαχείρισίν των, νὰ καλύψουν τὰ πλημμελήματα των, νὰ καλύψουν τὰς ἀξιοποίνους πράξεις των. Θέλετε, κύριοι, οὕτω σπουδαία Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ τὴν σύστασιν τοιαύτης ἐπιτροπῆς; Δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ, καὶ ἐπιμένω εἰς τοῦτο, δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ, ἡ ὁποία ζητεῖ τὴν σύστασιν τοιαύτης ἐπιτροπῆς· εἶναι ἡ Κυβέρνησις· καὶ τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔφερεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς εἶναι ἀληθέστατον. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύσω τῆς Βουλῆς ἐκείνης, ἥτις ἐδίκασε τὸν κύριον Μήλιον, καὶ ὁ κ. Μήλιος, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσῃ, εἰς τὴν μετριοπάθειαν τὴν ἰδικήν μου ὀφείλει πολὺ, καὶ εὔχομαι τὴν μετριοπάθειάν μου νὰ μιμηθῶσι καὶ ἄλλοι. Τότε ἦλθεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ κατηγορίας τινὰς, ἀλλ’ ἀβασίμους· ἦσαν ὅμως κατηγορίαι, καίτοι μὴ ὡρισμέναι· εἶδον, ὅτι δὲν ἦσαν βάσιμοι, καὶ ὡς πρόεδρος τῆς Βουλῆς, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ὁ διορισμὸς τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐπροσπάθησα νὰ χορηγήσω εἰς τὸν κύριον Μήλιον ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐκ τῶν προσώπων τῆς ἐκλογῆς. Ἡ κυβέρνησις τότε, ἔφερε μερικὰ χαρτιὰ, ἔφερε καταγγελίαν τινὰ, ἐνῷ σήμερον τίποτε δὲν παρουσιάζεται. Προσέλθετε σᾶς λέγουσι νὰ εὕρετε τὰς κατηγορίας· ἀλλὰ τότε διατὶ τοὺς κατηγορεῖτε; εἶναι λογικὴ αὕτη; Δύναται ἓν σπουδαῖον Σῶμα, ὁποῖον ὑποτίθεται ἡ Βουλὴ, νὰ παραδεχθῇ τοιαύτην ἀρχήν; Τί σᾶς εἶπε δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν; ἡ ἐξέλεγξις τῆς διαχειρίσεως θέλει μᾶς ὠφελήσει εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τί κοινὸν μεταξὺ τῆς διαχειρίσεως ἄλλης κυβερνήσεως καὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ παρόντος ὑπουργείου; Νομίζει ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, ὅτι τὸ σύστημα τῶν ἀντεγκλήσεων εἶναι τὸ σύστημα τὸ καλλίτερον τῆς ὑπερασπίσεως; Πρέπει νὰ μάθῃ ὅτι τὸ χειρότερον σύστημα τῆς ὑπερασπίσεως εἶναι τὸ τῶν ἀντεγκλήσεων· καὶ ταύτας οὔτε κυβέρνησις οὔτε ἄτομον πρέπει νὰ τὰς ἐκλάβῃ ὡς μέσον ὑπερασπίσεως καὶ ὡς ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς γνώμης καὶ τῆς ἰδέας του. Δὲν εἶναι λοιπὸν λόγος αὐτός· καὶ ἂν ὑποθέσητε διὰ μίαν στιγμὴν ὅτι ἡ διαχείρισις τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως εἶναι κακὴ, θὰ δικαιώσῃ τὴν διαχείρισιν τῆς σημερινῆς; θὰ δικαιώσῃ τὴν αὔξησιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ ἄνευ νόμου; θὰ δικαιώσῃ τὰς δαπάνας τριῶν ἑκατομμυρίων, τὰς ὁποίας σήμερον ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ σᾶς ἐπαρουσίασεν, ὡς γενομένας ἄνευ νόμου—τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἄνευ τῶν διατυπώσεων τοῦ λογιστικοῦ. Τί νομίζει ὁ κύριος Μαυρομιχάλης, ὅταν λέγῃ «ὁ Βότζαρης, ὁ Κουμουνδοῦρος ἔκαμεν διαχείρισιν κακὴν,» ὅτι θὰ ἀντιθέσῃ τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα κατὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ νῦν ὑπουργείου; Ὄχι, κύριοι, δὲν εἶναι λόγος αὐτός. Ἂν ἡ διάνοια τῆς κυβερνήσεως ἦτον ἀπ’ ἀρχῆς τοιαύτη, ἂν ἐνόμιζεν, ὅτι προτείνουσα τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν θὰ φέρῃ ἀντιπερισπασμὸν καὶ εἰς τὴν βουλὴν καὶ εἰς τὸ δημόσιον πνεῦμα, ὡς πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς, ἡ κυβέρνησις ἠπατήθη, καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι ἠπατήθη, διότι καὶ πάλιν τὸ ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἡ διαχείρισις τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου κακὴ, δὲν θέλει ἐμποδίσει τὴν Βουλὴν καὶ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐξελέγξῃ τὴν κυβέρνησιν καὶ δὲν θέλει δικαιώσει παντάπασι τὰς παρεκτροπὰς αὐτῆς. Εἰς τί λοιπὸν χρησιμεύει ἡ σύστασις αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς; Θέλετε νὰ συστηθῇ ἐπιτροπή; συσιήσατέ την· εἶναι ὅμως παράδοξος καὶ ἀλλόκοτος ἡ σύστασις τοιαύτης ἐπιτροπῆς, ὁποίαν τὴν προτείνετε. Ἀλλ’ ἀφήσατε τοὐλάχιστον νὰ συζητήσωμεν τοῦτο μετὰ τὸν προϋπολογισμόν· μὴ παραβιάζετε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν μετὰ τόσου πόνου καὶ κόπου κατωρθώσαμεν νὰ συνταχθῇ τοιαύτη ὁποία εἶναι. Μετὰ τρεῖς ψηφοφορίας, μετὰ συζητήσεις πολλὰς κατωρθώσαμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μὴ θέλετε λοιπὸν διὰ προτάσεων αἱ ὁποῖαι ἐπασχολοῦν καὶ δύνανται ν’ ἐπασχολήσουν τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολὺ νὰ ῥίψετε τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς συνόδου αὐτῆς· καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως, καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ἡ σημερινὴ ἡμέρα κατηναλώθη εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ἂν ἐπιμείνετε, ἴσως θὰ καταναλωθῇ καὶ ἡ δευτέρα.

§183Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἡ τρίτη.

§184ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ τελειόνω ὑποστηρίζων τὴν πρόοδον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν καὶ μετὰ τοσούτου κόπου συνταχθεῖσαν ἡμερησίαν διάταξιν· καὶ μετὰ ταῦτα τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ ἐπιτροπῆς.

§185Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε τὴν πρώτην μομφὴν τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας ἠθέλησε νὰ ῥίψῃ κατὰ τῆς προτάσεώς μου, ἡ ὁποία, λέγει, ὅτι εἶναι ἡ ἐξωτερίκευσις τῆς διανοίας τῆς κυβερνήσεως, φοβοῦμαι ὅμως ἐγὼ ὅτι ἡ ἐδική του πρότασις εἶναι ἡ ἐξωτερίκευσις τῆς διανοίας τῶν ὑπολόγων (θόρυβος). Καὶ εἶναι ἀληθὲς κύριοι, ὅτι ἡ ἰδέα τὴν ὁποίαν ῥίπτομεν σήμερον δὲν εἶναι ἰδέα οὔτε τῆς κυβερνήσεως, οὔτε ἰδική μου, ἀλλ’ εἶναι ἰδέα τῆς πάλαι ποτὲ ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὰς τάξεις τῆς ὁποίας ἀνήκει καὶ ὁ προαγορεύσας. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι τότε δὲν ἦτο βουλευτὴς, ἀλλ’ ὅμως δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ τότε ἀντιπολίτευσις μίαν καὶ μόνην φωνὴν εἶχε, τὸν ἔλεγχον τῶν δαπανῶν (θόρυβος). Σεῖς δὲν γνωρίζετε καλὰ τὰ πράγματα· ἀλλ’ ἐγὼ θὰ σᾶς τὸ εἴπω. Νομίζετε ὅτι ἐζήτησαν ἓν ἑκατομύριον διὰ τὰς ἐκτάκτους δαπάνας τοῦ στρατοῦ καὶ 6,000,000 διὰ τὸν στόλον; ἄλλα 6,000,000....

§186ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἐψηφίσαμεν ἀκόμη.

§187Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοεῖτε λοιπὸν ὅτι τὰ πράγματα τῷ ὄντι ἦσαν σπουδαῖα καὶ θέλω καταφεύγει εἰς τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα τὰ ἀδιαφιλονείκητα τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ μ’ ἀποδείξῃ ἐσφαλμένον. Ἠκούσατε, κύριοι, ὅτι ἐγὼ θέλω ἀποδείξει τὸν ἔντιμον φίλον μου κ. Κεχαγιᾶν ἀπομακρυνόμενον τῆς ἀληθείας παραπολύ.

§188ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ τὴν σκάφην, σκάφην θὰ λέγω.

§189Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ τὰ σῦκα, σῦκα. Ἀκούσατε κύριοι, εἰς ποίαν ἄγνοιαν εὑρισκόμεθα μέχρι τοῦ νῦν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως ἐκείνης. Ἐζητήσατε λογαριασμὸν καὶ τὰ σχέδια τὰ συμφωνητικὰ διὰ τὴν μακαρίτιδα Βουβουλίναν καὶ ἡ κυβέρνησις μᾶς εἶπεν 11,000 δραχμὰς ἠγοράσθη τὸ σκάφος, καὶ 20,000 δραχμὰς ἠγοράσθη τὸ πλοῖον, καὶ τὰ ἀσφάλιστρα εὑρίσκονται εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Σπάρταλη.

§190ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τοῦ προξένου σας.

§191Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἶναι πρόξενος κατὰ δυστυχίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὰ χρήματα διότι καμμίαν πρόνοιαν δὲν εἶχε λάβει ἡ κυβέρνησις ἐκείνη. Καθὼς δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποζημιωθῶμεν καὶ διὰ τὸ πλοῖον τὸ ὁποῖον τώρα κατασκευάζεται καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι καλὸν ἢ κακὸν νὰ τὸ παραλάβωμεν. Ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ κύριοι....

§192ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν σᾶς κατακρατεῖ ὁ Σπάρταλης χρήματα; (θόρυβος). Ὁ Σπάρταλης ἔχει νὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν χρήματα· ἐν τούτοις λέγουν, δὲν τοὺς δίδει τὰ χρήματα.

§193Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. (ὑπουρ. Ναυτικῶν)...... Δὲν εἴμεθα λέγει εἰς καιρὸν νὰ δώσωμεν λογαριασμόν... (θόρυβος).

§194Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μᾶς συκοφαντεῖτε, λέγει, ὁ κ. Κεχαγιᾶς· πῶς σᾶς συκοφαντοῦμεν ὅταν τολμῶμεν νὰ σᾶς κατηγορῶμεν;

§195ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Φέρε κατηγορίαν.

§196Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν φέρω.

§197ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν φέρεις ἔγγραφα· μόνον λόγια.

§198Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπεξαιρέσατε ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν διαχείρισιν τοῦ στόλου.

§199ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἰς τὰς χεῖρας σας ἐχάθησαν (θόρυβος).

§200Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέλομεν νὰ μάθωμεν, κύριοι, τὰ χρήματα τοῦ ἔθνους τὶ ἔγειναν· σᾶς συκοφαντῶ λοιπὸν ἢ σᾶς κατηγορῶ;

§201ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐνῷ δὲν φέρετε κατηγορίαν, συκοφαντία εἶναι αὐτή. (θόρυβος).

§202Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἀκούσατε τὶ συνέβη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην· καὶ θέλω σᾶς ἀναγνώσει τεμάχια τινὰ τῶν λόγων τῶν ἐπιτροπῶν ἐκείνων, οἵτινες ἐσυζητήθησαν ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ οὐδόλως διεψεύθησαν εἴτε ἀπὸ τὴν μίαν μερίδα εἴτε ἀπὸ τὴν ἄλλην. «ἡ ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα κτλ.»........ (Ἴδε ἐφημ. Συζητ. Βουλῆς περίοδ. Αʹ. σύνοδος γʹ. σελ. 249 –253.)

§203ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τῆς μειοψηφίας εἶναι αὐτή;

§204Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τὰς δύο θὰ τὰς ἀναγνώσω.

§205ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὰ τῆς μειοψηφίας εἶναι αὐτή;

§206Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα.

§207ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἰπέτο λοιπὸν πῶς εἶναι τῆς μειοψηφίας.

§208Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα θὰ ἀκούσῃς καὶ τῆς πλειοψηφίας. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων). (Ἴδε ὡς ἀνωτέρω) Ἀκούσατε, κύριοι, διὰ νὰ ἴδετε μὲ ποῖον σκότος περιεκάλυψαν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Βουλὴν τότε. Ὄχι μόνον δὲν ἠθέλησαν νὰ καταθέσουν οὐδὲν τῶν ἐγγράφων, ἀλλ’ ὅταν ἡμεῖς ἐκαλέσαμεν καὶ μᾶς ἔδιδον πληροφορίας, ὅπως ἤθελον καὶ ὅτε ἤθελον, διότι μᾶς ἔλεγον ὅτι τὰ δημόσια συμφέροντα βλάπτονται, ἐζητήσαμεν νὰ γραφοῦν αἱ ὁμολογίαι τῶν ὑπουργῶν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν τὸ παρεδέχθη.

§209ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διότι ἐπρόκειτο περὶ ἐξόδων τῆς Κρήτης, ὅπως σήμερον διὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας 1,200,000 ἡ ἐπιτροπὴ εἶπε δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω πληροφορίας (θόρυβος)

§210Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐγὼ δὲν ταράσσομαι, διότι βλέπω τὸν κύριον Κεχαγιᾶν ταρασσόμενον φρικτὰ, ἀλλὰ, κύριοι, τί μᾶς λέγει ὁ κύριος Κεχαγιᾶς; δὲν βλέπετε τὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία ἔχει 1,500,000 διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικοῦ; τίνος τὰ λέγεις αὐτά; νομίζεις πῶς δὲν τὰ ἔχομεν τυπωμένα;

§211ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Φέρε τῆς πλειοψηφίας τὴν ἔκθεσιν.

§212Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέλω σᾶς ὑπομνήσει, κύριοι, ἓν ἄλλο περιστατικόν. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τότε 10,000 δραχμὰς, ἔξοδα, ὅπως ἀποσταλῶσι δύο ἀξιωματικοί· ἐστάλησαν οἱ ἀξιωματικοί.............. καὶ τοὺς ἀπέβαλεν ὁ Σπάρταλης. Ἦλθαν ἐδῶ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε νὰ ἐξετασθῇ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ὁ κύριος............. καὶ ὁ ὑπουργὸς δὲν τὸ ἐπέτρεψε. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι ἐδῶ.

§213ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἦσαν ἔγγραφα λοιπὸν τότε.

§214Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ ἔγγραφα περὶ τοῦ Παλάσκα, κύριοι, καθὼς παρατηρεῖτε ἐκ τοῦ ἑξῆς παραγράφου τῆς ἐκθέσεως τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι κατὰ σύγκρισιν ὁ αὑτὸς μὲ ἐκεῖνον τῆς πλειοψηφίας. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ μειοψηφία.................................. Ἰδοὺ, κύριοι, τί λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ κύριος Κεχαγιᾶς «ἄλλως δὲ... ...... εὐθύνην.» δηλ. ὅλα τὰ χαρτιὰ, τὰ ὁποῖα γυρεύετε δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὰ γυρεύετε, ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν· καὶ ἔλεγον εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰ ἐξετάσετε· καὶ ταῦτα πάντα ἔλεγον, ὅπως μὴ παραβλάπτωνται τὰ δημόσια συμφέροντα, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ μάθῃ τὸ ἔθνος ποῖον ὑλικὸν ἠγοράσθη. Τὸν κατώτερον πυροβολιστὴν ἂν λάβετε καὶ τοῦ εἰπῆτε, μὲ 1000 δραχμὰς τί ὑλικὸν θὰ ἀγοράσητε, ἠξεύρει νὰ ὑπολογήσῃ τί ὑλικὸν ἠμπορεῖτε νὰ προμηθευθῆτε, καὶ ἐνόμισαν, ὅτι οἱ εὐρωπαῖοι μὲ 1,000,000 δὲν ἤξευραν τί ὑλικὸν θὰ ἀγοράσουν· ὡσὰν ἂν σᾶς εἶπον εἷς δρόμων 8 ἵππων δυνάμεως ὑπὸ τοιαύτην μηχανὴν, δὲν ἠξεύρετε τί πρᾶγμα εἶναι; Ἀλλ’ ὁ κύριος Ζαΐμης σᾶς ἔφερε ἄλλο ζήτημα σπουδαιότερον. Φέρετε, λέγει, ἀποδείξεις διὰ νὰ συστήσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν, φέρετε ἔγγραφα, λέγει· ἐνῷ ἀκούει, ὅτι ὅλα τὰ ἔγγραφα ἐκλάπησαν, μᾶς λέγει, φέρετε ἀποδείξεις.

§215ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ τὰ εὕρῃ;

§216Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βέβαια· καὶ ἂν κατεστράφησαν τὰ ἔγγραφα θὰ δώσουν λόγον οἱ ὑπεύθυνοι. Κύριοι, εἶναι περίεργος ἡ τακτικὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Λέγουν, ὅτι ἐφέρατε τὴν πρότασιν διὰ νὰ μὴ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός· ἀλλ’ ἀπομακρυνόμενα τῆς ἀληθείας δὲν δύνανται νὰ μᾶς ἀποκρύψουν τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἔχουν. Τί λέγετε, κύριοι; ὅτι ἦλθεν ἐξ ἀπροόπτου ἡ πρότασις· ἀλλὰ δὲν τὴν ὑπέβαλον ἐγὼ; δὲν ἔγινεν ἔνστασις, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ τὴν ἑπομένην ἡμέραν; ὁ κύριος Λυκοῦργος δὲν ἐζήτησε τὴν τύπωσιν τῆς προτάσεως; Τὰ ἐλησμονήσατε ὅλα αὐτά; προῆλθε λοιπὸν τοῦτο ἀτόπως ἀπὸ ἄλλον σκοπόν; Μάταια ἐπιχειρήματα. Δὲν ἤλπιζα ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις σήμερον, ἡ ὁποία ἐπεδίωκε τὸν ἔλεγχον εἰς ὅλας τὰς πράξεις, ὅτι θὰ ἐζήτει νὰ ματαιώσῃ τοῦτον. Κύριοι, καὶ πάλιν σᾶς ἐπαναλέγω, ἡ πρότασίς μου συνδέεται μὲ τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ἐπιμονὴ αὕτη τοῦ νὰ ἐξελεγχθῇ ἅπαξ ἡ διαχείρισις ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κυρίου Δεληγεώργη, ὅστις δὲν ἀνήκει σήμερον εἰς τὰς τάξεις τῆς συμπολιτεύσεως, ἂν δὲν τὸ ἐζήτησα τρὶς, καὶ πάντοτε ἡ πρότασις αὐτὴ εὗρε πολεμίους. Εἶναι τοῦτο, Κύριοι, λοιπὸν πρωτοφανὲς δι’ ἐμέ; Εἶναι ἡ πολιτική μου, τὴν ὁποίαν ἐξηκολούθησα, καὶ θὰ ἐξακολουθῶ πάντοτε, διότι νομίζω, ὅτι διὰ μόνης τῆς ἐξασκήσεως τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ θέλει εὑρεθῆ ἡ σωτηρία τοῦ τόπου. Μάλιστα χρεωστῶ νὰ ὁμολογήσω μίαν ἀλήθειαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποστηρίζει τὸν ἔλεγχον καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν της (θόρυβος). Τὸ ἀρνεῖσθε, κύριοι;

§217ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐπιτροπὴ λοιπόν (θόρυβος). Ἀπολογισμὸς κατήντησεν ὁ προϋπολογισμός.

§218Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐζήτησε, κύριοι, πάντοτε τὸ ἔθνος; Νὰ μὴ ἔχῃ μόνον αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ νὰ γίνῃ κάτοχον αὐτοῦ, διότι ἅπαξ ἐξασκηθέν, καθεὶς θὰ δυνηθῇ κατόπιν νὰ τὸ ἐξασκήσῃ. Ἑπομένως αἱ καταχρήσεις οἱασδήποτε Κυβερνήσεως πρέπει νὰ πίπτουν ὑπὸ τὸν πέλεκυν αὐτόν. Τί λέγετε, περὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως; ἔχετε ὅλην τὴν διαχείρισιν ὑπ’ ὄψιν, ἀφοῦ μέλλητε νὰ συζητήσητε τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰς πιστώσεις. Ἅμα λοιπὸν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις αὐτῶν, φέρετε ὅλας τὰς κατηγορίας.

§219ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἅμα ἀρχίσῃ!

§220Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλὰ, πρὶν ἀρχίσῃ; Ὄχι, ζητεῖτε νὰ συμπλέξητε δύω πράγματα διάφορα, τὴν εὐθύνην τῆς μιᾶς Κυβερνήσεως μὲ τῆς ἄλλης. Ἔπειτα φοβεῖσθε μήπως ἡ Βουλὴ θέλει ἀναληφθῆ; Νομίζετε, ὅτι, ἂν θέλητε νὰ συστήσητε δευτέραν ἐπιτροπὴν δι’ αὐτὴν, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα; Ἢ νομίζητε, κύριοι, ὅτι, ἂν συστήσητε μίαν ἐπιτροπὴν θέλει ἐξαντληθῇ τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς; Εἶναι ἀνεξάντλητον, μέγα, ὅπως εἶναι μέγα τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει. Κύριοι, ἐπεθύμουν νὰ εἶχον ἀνὰ χεῖρας τὰς ἐντύπους ἐκθέσεις τῶν δύω ἐπιτροπῶν διὰ νὰ τὰς διανείμω καὶ εἰς τοὺς νέους βουλευτὰς διὰ νὰ ἴδωσιν, ὅτι καὶ τότε ἐπεδίωκον τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον καὶ σήμερον ἐπιδιώκω. Καὶ πῶς, κύριοι, ὅταν ἐγὼ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ζητῶ λόγον, καὶ λέγω, Κύριε Ὑπουργὲ, εἰπέτε μου, τὶ ἔγειναν τὰ ἑκατομμύρια, καὶ ἀπαντᾷ ὁ ὑπουργὸς, «οὐδὲν εὑρίσκεται ὅλα ὑπεξαιρέθησαν,» πιστεύετε, ὅτι πρέπει νὰ διστάσω, ὅπως ζητήσω τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἐξελέγξῃ αὐτὴν τὴν διαχείρισιν; Οὐδόλως, Κύριοι. Ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Κεχαγιᾶν τοῦ νὰ ὑπερασπισθῇ αὐτὰς τὰς πράξεις· τὸ κατ’ ἐμὲ ὅμως, σᾶς λέγω, Κύριοι, διὰ τὸν ἑαυτόν μου, ἐὰν ἤμην ὑπουργὸς, οὐδόλως ἤθελον ἀντιταχθῆ κατὰ τοιαύτης προτάσεως, θὰ ἔδιδον μάλιστα εἰς τὴν Βουλὴν ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν ἐξέλεγξιν. Κύριοι, ὅπως ἀναβληθῇ πράγματι τὸ μέγιστον αὐτὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, τὶ σᾶς προτείνουν; Τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§221ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δουλειὰ μεγάλη!

§222Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύω ἡμέρας ἠμπορεῖ νὰ διαρκέσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ δὲν ἀξίζουν διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ ἔγειναν 7 ἢ 8 ἑκατομμύρια; Νομίζετε, ὅτι διὰ τῆς ὑπεκφυγῆς αὐτῆς νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ φύγητε τὴν σύστασιν αὐτὴν τῆς ἐπιτροπῆς; Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία· ἀλλὰ δὲν πιστεύω κανεὶς τῶν βουλευτῶν ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον τοῖς χορηγεῖ τὸ ἔθνος. Λοιπὸν, Κύριοι, κατόπιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, σᾶς ἐρωτῶ, ὑπάρχει πλέον ἀμφιβολία, ὅτι ἐπὶ πραγμάτων φέρομεν τὴν κατηγορίαν; Διότι σᾶς λέγομεν, ὅτι τὰ ἔγγραφα ἐκλάπησαν, δὲν εἶναι ὁριστικὴ ἡ κατηγορία;

§223ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀπό τίνα ἐκλάπησαν;

§224ΤΙΝΕΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους.

§225ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἰς ποῖον ἀποδίδετε τὸ ἔγκλημα τῆς κλοπῆς;

§226ΤΙΝΕΣ. Εἰς τοὺς διαφερομένους· (θόρυβος).

§227Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα ἀνεπτύχθη ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις ἐνώπιόν της. Πλὴν εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀφήσω τὸ βῆμα χωρὶς νὰ εἴπω, ὅτι μεγάλην ἤθελον δοκιμάσει θλίψιν, ἂν καὶ ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἤθελε ἀποκρούσει καὶ αὐτὴ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως καθὼς τὸ ἀπέκρουσεν ἡ παρελθοῦσα. Ἔπειτα, κύριοι, τί βλάπτει αὐτὴ ἡ ἐξέλεγξις; Τί ζητοῦμεν διὰ τῆς συστάσεως αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ζαΐμης ἐνόμισεν ἀνακριτικήν; Εἶναι ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων, διότι οὕτω τὴν καλεῖ τὸ σύνταγμα.

§228Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὸ αὐτὸ σημαίνει.

§229Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ ἠξεύρω, τὸ σύνταγμα λέγει ἐξεταστική. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἔχει νὰ ἐξετάσῃ πράγματα καὶ ἂν εὕρῃ τὰ στοιχεῖα μὴ ἀρκοῦντα, βέβαια θὰ τ’ ἀποῤῥίψῃ, ἂν ὅμως ὑπάρχῃ ἐνοχὴ, οὐδεὶς θὰ διστάσῃ ν’ ἀποφασίσῃ ὅπως ἡ συνείδησις καὶ οἱ νόμοι ὑπαγορεύουσιν. Τί λοιπὸν βλάπτει ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς; Διατί σήμερον νὰ τὴν ἀποῤῥίψητε; Δὲν εἶναι ὁλόκληρος ἡ κοινωνία, ἡ ὁποία ἐξεγείρεται ὑπὲρ τῆς ἰδέας αὐτῆς; Καὶ βλέπω, κύριοι, πολλοὺς ἐκ τῆς τότε ἀντιπολιτεύσεως, οἵτινες ὑπερασπίζοντο αὐτὴν τὴν ἰδέαν, καὶ πῶς σήμερον ἀντιτάσσονται; Ἐγὼ δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω εἰς κᾀνένα μομφήν· ἕκαστος εἶναι ἀνεξάρτητος νὰ μεταβάλλεται ὅπως θέλει. Ἀλλ’ ἡμεῖς, κύριοι, ἀκολουθοῦμεν τὴν αὐτὴν γραμμὴν, τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν, καὶ τότε καὶ πάντοτε ἐζητήσαμεν νὰ καταστήσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου πράγματι δικαίωμα, δικαίωμα ζῶν, διότι πιστεύομεν ὅτι ἐκεῖ ἔγκειται ἡ σωτηρία τοῦ ἔθνους, καὶ ἐκεῖ θέλει σταματήσει πᾶσα θυσία τοῦ δημοσίου, διότι ἕκαστος ὑπουργὸς εἰς τὸ μέλλον θέλει τρέμει, ὅταν πρόκηται νὰ διαχειρισθῇ δημόσια χρήματα. Εἶναι λοιπὸν περιττὴ πᾶσα ἀναβολὴ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀποκρούσῃ μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν πατρίδα χωρὶς νὰ βλάψῃ κᾀνὲν πρόσωπον.

§230ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶμαι ἐγὼ, κ. πρόεδρε.

§231ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ὁρίσατε.

§233ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, δὲν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπερασπίσω τὸν ἑαυτόν μου, τὸ λέγω μετὰ παῤῥησίας, ἀλλὰ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπερασπισθῶ ἕνα ὁμογενῆ μας ὑπάλληλον τῆς Κυβερνήσεως, διορισθέντα ὄχι ἀπὸ ἡμᾶς, τὸν εὕρομεν, τὸν διετηρήσαμεν καὶ τὸν διατηρεῖ ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις, τὸν κ. Σπάρταλην. Ὁ ἀνὴρ οὗτος, κύριοι, χρεωστῶ νὰ τὸ ὁμολογήσω, ὅτι ἔδειξε τὴν μεγαλειτέραν ἐπιθυμίαν καὶ εἰς τὰς συνεισφορὰς εἶναι ὁ πρῶτος, εἰς τὴν ἀποστολὴν δύο πλοίων. Εἰς τὰς συνεισφορὰς ὁ πρῶτος καταθέτει τὸ μεγαλείτερον. Τοιοῦτος εἶναι ὁ κ. Σπάρταλης· ἀλλ’ ὅπως σᾶς εἶπον τὸν εὕρομεν, τὸν διετηρήσαμεν καὶ τὸν διατηρεῖ ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις. Τί εἶπεν ὁ κ. Πετμεζᾶς; ὅτι ὁ κ. Σπάρταλης ἔλαβε, λέγει, τὰ ἀσφάλιστρα τοῦ ναυαγήσαντος πλοίου καὶ τὰ κατακρατεῖ, καὶ ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις παροῦσα δὲν ἀναιρεῖ τοιοῦτον τί. Ὁ κ. Σπάρταλης ἔλαβε τὰ ἀσφάλιστρα, ἀλλ’ εἶχε νὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ παραγγελίας, τὰς ὁποίας τοῦ ἔδωκε καὶ ἐξετέλεσεν. Ἡ Κυβέρνησις τί ἐννοεῖ; νὰ πέμψῃ τὰ ἀσφάλιστρα καὶ νὰ λάβῃ ὅσα ἔχει νὰ λάβῃ, λόγῳ παραγγελιῶν τὰς ὁποίας τοῦ ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις;

§234Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνέθεσε κᾀμμίαν προμήθειαν, ἐπὶ τῶν παρελθουσῶν προμηθειῶν ἐπίσημα ἔγγραφα δὲν ἔχει, κατὰ συνέπειαν ἐζητήσαμεν τὰ ἀσφάλιστρα, διότι ὁ ἐργοστασιάρχης τῆς Τεργέστης ἐζήτησε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεών μας· ἦλθεν ἐδῶ, ἔκαμε διαμαρτύρησιν εἰς τὰ διάφορα χρηματιστήρια καὶ ἐκήρυξε ὁλόκληρον τὸν τόπον μὴ ἐκπληροῦντα τὰς ὑποχρεώσεις. Τότε ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν Σπάρταλην αὐτὰ τὰ χρήματα διὰ νὰ χρησιμεύσουν διὰ τὴν κατεπείγουσαν δόσιν· οὗτος ἠρνήθη, διότι ἐδικαιολογήθη ὅτι περὶ αὐτῶν ἔχει νὰ δώσῃ λογαριασμὸν ἀπέναντι προμηθειῶν, τὰς ὁποίας ἔχει κάμει. Τοιαύτας προμηθείας οὔτε ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἔχει ἔγγραφα εἰς λογαριασμὸν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ τὸν καταδιώξωμεν.

§235ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀπορῶ πῶς νὰ διατηρῆτε τοιοῦτον πρόξενον. Αἱ παραγγελίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, εἴτε ἀπ’ ἐκείνην τοῦ κ. Μωραϊτίνη, στηρίζονται εἰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν, ἐνῷ αἱ ἰδικαί σας δὲν στηρίζονται εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν.

§236Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Παραγγελίαι δὲν ὑπάρχουν.

§237ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἔγγραφα ἐπίσημα.

§238ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχουσι, λέγει, τὰ ἔγγραφα, ἡ πηγὴ ὅμως αὐτῶν τῶν ἐγγράφων ὑπάρχει· διότι ἐδῶ κυρίως στηρίζουν τὴν μομφήν. Ἀπωλέσθησαν, λέγει, τὰ ἔγγραφα, καὶ δὲν δυνάμεθα ἑπομένως νὰ εὕρωμεν τὴν καλὴν ἢ κακὴν διαχείρισιν. Ἀλλ’ ἡ πηγὴ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων ἀπωλέσθη; Εἶναι συμβόλαια περὶ ἀγορᾶς τῶν πλοίων, αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν; Λοιπὸν διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ συμβόλαια ὑπάρχουν, τὰ ὁποῖα ἂν ἀπωλέσθησαν, καὶ δὲν εἶναι ἰδικόν μου ἔργον νὰ εἴπω πῶς ἀπωλέσθησαν, διότι δὲν ἀπωλέσθησαν ἐπὶ τῆς προλαβούσης κυβερνήσεως, ἐξ ἐναντίας ὅταν συνεζητοῦντο αὐταὶ αἱ πιστώσεις, ὁ ἴδιος εἴπατε ὅτι, συγχαίρω τὸν ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν διότι κατέθεσε τὰ ἔγγραφα τὰ ἀναγκαῖα καὶ κατηγορήσατε τὸν κ. Βότσαρην, διότι δὲν ἐμιμήθη τὸ παράδειγμά του· ἄρα τότε ὑπῆρχον τὰ ἔγγραφα. Λοιπὸν ἐὰν, λέγω, ἀπωλέσθησαν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, ὤφειλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν δύο μέσα νὰ μεταχειρισθῇ· 1) νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν προκάτοχόν του, τί ἔγειναν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα ἂν δὲν τὰ εὗρον εἰς τὸ ἀρχεῖον. Τὸ ἐπράξατε;

§239Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ (ὑπουργὸς ναυτικῶν). Τὸ ἔπραξεν ὁ κ. Σαχτούρης πρὸ ἐμοῦ, ὁ πρώην δηλ. ὑπουργὸς τοῦ ὑπουργείου Μωραϊτίνη, ὅστις ἦλθεν ὕστερον ἀπὸ σᾶς.

§240ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὴ μὲ παραπέμπετε πάντοτε εἰς ἄλλον. Αἱ πηγαὶ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐχάθησαν; Ἔγεινε κανεὶς σεισμὸς, καὶ κατεποντίσθη τὸ μέρος ἐκεῖνο;

§241Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργὸς). Δύο λέξεις νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε. Ἔγγραφα δὲν ὑπάρχουν εἰς κανὲν γραφεῖον. Ὁ κ. Σπάρταλης οὐδεμίαν διαταγὴν ἔχει, διότι ἔπρεπε νὰ τὴν ὑποβάλῃ· ἐπίσημος διαταγὴ λοιπὸν δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ θὰ ἦναι ἔγγραφος ἐπιστολὴ, ἰδιαίτερον ἔγγραφον. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ζητήσῃ τις νὰ εὕρῃ τὴν ἀρχὴν ὅλων αὐτῶν; Ποῖος διέταξε ἕνα οἱονδήποτε προμηθευτὴν ἐν τῇ Εὐρώπῃ νὰ κατασκευάσῃ ἢ προμηθεύσῃ ἢ ἀγοράσῃ ὑλικὸν; ὅσον ἀφορᾶ τὰ ὅπλα καὶ τὸ ὑλικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ διατάξῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ πλοῖα, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Καὶ ἠξεύρετε πολὺ καλὰ, κ. βουλευτὰ, ὅταν ὑπάρχουν διαταγαὶ τοιαῦται, καθὼς ὅταν πρόκειται περὶ οἰκοδομῶν, αὐτὰ συζητοῦνται καὶ ὑποβάλλονται εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ ἐγκρίνεται τὸ σχέδιον. Αὐτὰ ὅλα δὲν ὑπάρχουν, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ διαταγὴ ἡ ὁποία διέταξε τὸν κ. Σπάρταλην, ὅταν δὲν γνωρίζῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν· ἂν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔγραψε, τοῦτο δεικνύει, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διέταξε τὸν κ. πρόξενον δι’ ἐπιστολῆς ἰδιαιτέρας ἢ προφορικῆς δὲν ἠξεύρω πως. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν, κ. Κεχαγιᾶ, οὐδεμία διαταγή· πρῶτον διαταγὴ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ δὲν ὑπάρχει, ἐπιστολὴ, φαίνεται εἶναι, καὶ ἐπιστολὴ ἰδιαιτέρα. Ὁ δὲ κ. Σπάρταλης ἀπήντησε πολὺ ὑπερηφάνως, καὶ ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι ἔμπορος καὶ δὲν ὀφείλει νὰ δώσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας· καὶ ἂν ἦτο συνεπὴς μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔχει, ἔπρεπε νὰ εἴπῃ, ἰδοὺ τί ἔπραξα, ἰδοὺ αἱ διαταγαί μου· αὐτὴ ἡ διαταγὴ εἶναι διαταγὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἄρα εἶναι προφορικὴ διαταγή. Πῶς λοιπὸν ὑμεῖς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τότε, δὲν ἐφροντίζατε νὰ μὴ πληρόνετε χρήματα, ἂν ἐβλέπατε ὅτι δὲν διετηροῦντο αἱ διατυπώσεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου; Ποῖος διέταξε πληρωμάς; οὐδείς. Διὰ τοῦτο ὑπῆγαν εἰς τὸν ἀέρα. Αὐτὰ εἶναι καλὸν νὰ μὴ τὰ ἀναμιγνύετε.........

§242ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τουλάχιστον μᾶς ἔχυσαν ὀλίγον φῶς· δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας, ἀλλὰ περὶ τοῦ τύπου, δηλ. διατί παραγγελίαι δοθεῖσαι διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὄχι τῶν Ναυτικῶν.

§243Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Μήτε αὐτὰ δὲν τὰ ἠξεύρομεν.

§244ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Παρακαλῶ εἴπατε, κ. πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Σπάρταλης ἐξετέλεσε παραγγελίας, ἀλλὰ τὰς ἐξετέλεσεν;

§245Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Δὲν ἠξεύρω.

§246ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς ἐζήτησα νὰ καταθέσητε τὴν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ τοῦ Σπάρταλη καὶ τῆς ἐνεστώσης κυβερνήσεως. Διατὶ δὲν τὴν καταθέσατε, ἀλλὰ μᾶς ἔχετε εἰς τὸ σκότος; ἐγὼ θὰ σᾶς ἀποδείξω ἐκ τῆς ἀλληλογραφίας, ὅτι δι’ ὅσα χρήματα αὐτὸς ἐπληρώθη, τὸ ἀντίτιμον τὸ ἔχετε εἰς χεῖράς σας· ἀδιάφορον τώρα ἂν ἡ παραγγελία ἐδόθη διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἂν λοιπὸν καταθέσητε τὸν λογαριασμὸν τὸν ὁποῖον σᾶς ἔστειλε, καὶ τὸν ἔχετε εἰς χεῖράς σας, θὰ ἴδητε εἰς αὐτὸν ὅτι τόσα διὰ τὸ δεῖνα πλοῖον ἐδαπάνησε, τόσα διὰ τὸ ἄλλο· καὶ ἔπειτα θὰ ζητήσετε, ποῖος σᾶς ἔδωκε τὴν παραγγελίαν· ἐννοεῖται δὲ ὅτι αὐτὸς ὡς ἔμπορος δὲν δαπανᾷ χωρὶς νὰ λαμβάνῃ παραγγελίας.

§247Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ἐπιστολὴν ἴσως.

§248ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ νομίζετε ὅτι ἡ ἐπιστολὴ μόνον διότι δὲν φέρει «Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος,» δὲν ἔχει σημασίαν; Ἐὰν λοιπὸν καταθέσετε τὰ ἔγγραφα, θέλω σᾶς ἀποδείξει ὅτι ὅσα χρήματα ἔλαβε, τὸ ἀντίτιμον τὸ ἔστειλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ μένει μόνον τὸ θωρακωτὸν, τὸ ὁποῖον κοστίζει περίπου 70,000 λίρας· διὰ τὰ ἀσφάλιστρα, σᾶς λέγει, ἐπλήρωσα, διὰ τὰς προμηθείας τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωσε ἡ προλαβοῦσα κυβέρνησις. Καὶ πῶς ἐπλήρονε ἡ παρελθοῦσα κυβέρνησις; σύμφωνα μὲ τὸν νόμον· ἀπεφάσιζε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ἐγίνετο πρακτικὸν, ἐξεδίδοντο ἐντάλματα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐνταλμάτων ἐστέλλοντο τὰ χρήματα· ἑπομένως αἱ διατάξεις περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐξεπληροῦντο ἐντελέστατα, διότι καμμία πληρωμὴ δὲν ἔγεινε παρὰ ἐπὶ τῇ βάσει ἐντάλματος. Ἄρα δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Καὶ ταῦτα μὲν καθόσον ἀφορᾷ.......

§249ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Ἕκαστον ἔγγραφον, κ. Κεχαγιᾶ, δὲν ἔχει δικαιολογητικὰ ἔγγραφα;

§250ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Θὰ ἔχῃ ὅταν λαμβάνεται ἀμέσως τὸ ἀντίτιμον· ἀλλ’ ἠθέλατε νὰ ἔλθῃ ἓν μέρος πλοίου ὡς ἀντίτιμον; Θέλετε νὰ κόψητε τὸ πλοῖον; δὲν ἦτον δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος περὶ δημ. λογιστικοῦ ὅστις θέλει ἀποδείξεις τῆς ἀρχῆς ὅτι παρέλαβε τὸ ἀντίτιμον. Ἀναφέρονται αἱ συμφωνίαι καὶ τὸ συμβόλαιον.

§251Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Διαταγή· τίποτε ἄλλο.

§252ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔπρεπε νὰ μᾶς στείλῃ τὸ ἓν τέταρτον τοῦ πλοίου διὰ νὰ συναρμολογήσωμεν ἐδῶ. Δικαιολογητικὰ ἔγγραφα εἶναι ὁ νόμος, αἱ ἀποφάσεις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ὁ νόμος ὅτι τὰ δύω τρίτα τοῦ δανείου θὰ δαπανηθοῦν δι’ ἀγορὰν ὑλικοῦ, ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτοῦ.

§253Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ποῖος τὰ ἐνήργησεν αὐτά;

§254ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν ἐὰν ἔχετε ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, σᾶς λέγω δὲν ἀπωλέσθησαν· αὐτὰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιστολὰς τὰς ὁποίας λέγει ὅτι κρατεῖ εἰς χεῖρας του καὶ δυνάμει τῶν ὁποίων ἐνήργησε τὰς παραγγελίας, ἔπρεπε νὰ ζητήσητε ἀντίγραφον αὐτῶν διὰ νὰ δώσητε φῶς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποῖα θὰ ἐξετάσῃ· ὁ κ. Σπάρταλης, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀποδείξεις, δὲν κάμνει καμμίαν πληρωμήν· καὶ εἶναι ἀξιόχρεος· εἴθε ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις νὰ ἔχῃ νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τοιούτους ἀνθρώπους. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὰ πράγματα καὶ τὰ περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς καὶ ἰδίως εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Πετμεζᾶ· ὁ κ. Πετμεζᾶς ἐπεκαλέσθη μαρτυρίας διὰ νὰ ἀποδείξῃ ἐμὲ ἀποχωροῦντα τῆς ἀληθείας, τὸν κ. Πετιμεζᾶν, τὸν ἑαυτόν του, διότι ἡ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσε εἶναι ὑπογεγραμμένη ἀπ’ αὐτὸν ὡς μέλος τῆς μειοψηφίας, ἐγὼ ὅμως διὰ νὰ τὸν ἀποδείξω ψευδόμενον, τὸ ἐπαναλέγω, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐκκλησιαστικῶν τοῦ νῦν, διὰ τῶν πρακτικῶν, ὅστις λέγει ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, διατὶ σὺ κ. Βότσαρη δὲν μιμεῖσαι τὸ παράδειγμά του διὰ νὰ τὰ καταθέσῃς καὶ ἐσὺ; βλέπετε φέρω μάρτυρα ἓν μέλος τῆς κυβερνήσεως τὸ ὁποῖον δὲν τὰ ἀναιρεῖ. Ἐκτὸς τούτου τί πρόκειται νὰ ἴδητε; ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν πρώην βουλευτῶν, εἶναι καὶ ὁ κ. Ἰακωβάτος, μόνον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν διὰ τὰς 500,000 διὰ τὰ ἄλλα ἡ Βουλὴ καὶ αὐτὴ ἡ μειοψηφία ἠρκέσθη εἰς τὰ κατατεθέντα, καὶ ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν, ἂν πρέπῃ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, καὶ ἡ Βουλὴ διὰ μιᾶς ψηφοφορίας, ἀπέῤῥιψεν τὴν πρότασιν αὐτήν. Ὥστε ἐὰν παρουσιάζεται ὡς λόγος καὶ ἐπιχείρημα συστάσεως ἐπιτροπῆς ἡ ἄρνησις τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, ἡ ἄρνησις δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν· εἴπατε δι’ αὐτὰ ὅτι ἀπωλέσθησαν; ὄχι· ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν εἶναι ἐδὼ καὶ εἶπεν ὅτι ἐσύστησεν ἐπιτροπήν. Ἄρα ἡ Βουλὴ τότε ἐψήφισε τὰς πιστώσεις αὐτὰς ἔχουσα ὑπόψιν τὰ κατατεθέντα ἔγγραφα καὶ ἐσκέφθη καὶ ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της. Εἶναι δὲ παράδοξον ἡ ἐνεστῶσα Βουλή, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ ἐδικόν της καθῆκον, νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαγωγὴν τῆς παρελθούσης Βουλῆς. Καὶ τῷ ὄντι, κύριοι, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρισκόμεθα· ἡ Βουλὴ αὕτη ἀκόμη δὲν ἐψήφισε προϋπολογισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου διέπει ἡ ἐνεστῶσα κυβέρνησις, καὶ ἔρχεται μὴ ἐκπληρώσασα τὸ καθῆκον τὸ ἐδικόν της νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαγωγὴν τῆς παρελθούσης Βουλῆς· ὡραία ἀρχή! ἀπεπεράτωσε ἡ παροῦσα Βουλὴ τὰ ἐδικόν της ἔργον, καὶ ἰδίως τὸ πρώτιστον; ἡ βάσις τοῦ πολιτεύματός μας τοῦ συνταγματικοῦ εἶναι ὅτι ἡ κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ δαπανήσῃ παρὰ ἐπὶ τῇ βάσει ψηφισμένου προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἀφοῦ δὲν ἐξεπλήρωσεν, ἀφοῦ δὲν ἐμβῆκε οὔτε εἰς τὸ ἄλφα τῶν καθηκόντων της, ἔρχεται καὶ γίνεται πρότασις νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαγωγὴν τῆς παρελθούσης Βουλῆς, ἡ ὁποία οὕτω πῶς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της.

§255Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τῆς κυβερνήσεως, ὄχι τῆς Βουλῆς.

§256ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς μίαν, ἐγὼ τὴν θέλω δέκα φορὲς, διότι εἶμαι πληρέστατα πεπεισμένος ὅτι εἶναι μομφὴ διὰ νὰ ῥίψωμεν στάκτην εἰς τὰ μάτια τοῦ κόσμου νὰ καλύψωμεν τὰς ἰδικάς μας πράξεις· καὶ θὰ τὰ ἴδητε, ὅτι οὕτω θὰ καταλήξῃ. Ἀλλὰ μᾶς συμφέρει νὰ ὑφίσταται ἡ ἰδέα εἰς τὸν κόσμον, ὅτι διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ἡ νέα Βουλὴ συνέστησεν ἐπιτροπὴν κατὰ πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰς πράξεις· πότε δὲ θὰ ἀποπερατώσῃ τὸ ἔργον της; εἶμαι βέβαιος εἰς τὴν αἰωνιότητα· εἶναι ὅπως σᾶς εἶπα, διὰ νὰ ῥιφθῇ στάκτη εἰς τὰ μάτια τοῦ κόσμου. Δὲν μὲ μέλλει, σᾶς λέγω, ἂν ὁ κ. Πετιμεζᾶς θέλει τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐγὼ τὴν θέλω ἔτι περισσότερον, ἀλλ’ ἦτο πρέπον νὰ ἔλθῃ μία κατηγορία, ὅπως τὸ Σύνταγμα ἀναφέρει, εἴτε ἀπὸ τὸν κ. Πετμεζᾶν, εἴτε ἀπὸ ἓν μέλος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις ἔκαμε τὴν δεῖνα καὶ δεῖνα κατάχρησιν, καὶ ἑπομένως τὴν κατηγορῶ. Ἀλλὰ τὶ προτείνει; Νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τὰς προλαβούσας πιστώσεις. Εἶναι λογικὴ τοιαύτη πρότασις χωρὶς νὰ ἔλθῃ μία καταγγελία καὶ κατηγορία; ἂς προβῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐγὼ θὰ ψηφοφορήσω πρῶτος· ἀλλὰ πάλιν ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι τίποτε ἄλλο δὲν εἶναι παρὰ πῶς νὰ συκοφαντήσουν τὴν προλαβοῦσαν Κυβέρνησιν.

§257ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, κ. πρόεδρε.

§258ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πολλὰ ἐῤῥέθησαν, κύριοι, περὶ τοῦ ζητήματος, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ μακρηγορία εἶναι περιττή. Ὀλίγας λέξεις μόνον θέλω εἰπεῖ, διὰ νὰ ἐκφράσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου, καὶ νὰ παραστήσω τὰς ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας ἡ συζήτησις μοὶ ἐπροξένησεν. Ὑπῆρξα τῷ ὄντι ἐναντίος τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1867, καθὼς σήμερον εἶμαι ἐναντίος τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1868. Τὸ μόνον ὅμως συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξάξετε ἐκ ταύτης τῆς θέσεώς μου εἶναι τοῦτο, ὅτι ἀποκρούω ὅλας τὰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι τείνουν εἰς τὸ νὰ φέρουν εἰς ῥῆξιν τὰς δύω ταύτας διαχειρίσεις, εἰς ῥῆξιν καὶ ἀλληλομαχίαν, εἰς καταδιωγμὸν τῆς μὲν κατὰ τῆς δὲ, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ μὴ ἐξέλθῃ τὸ φῶς. Ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω πρόχειρον μίαν ἀπάντησιν πρὸς οἱονδήποτε τῶν πολιτῶν, ὅστις ἤθελε μὲ ἐρωτήσει· ὑπεβλήθημεν εἰς ἐκτάκτους φόρους κατὰ τὰ δύω ταῦτα ἔτη 15 περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν· ὑπεβλήθημεν εἰς δάνεια ἑτέρων 15 ἑκατομμυρίων· ὅλα ταῦτα κατηναλώθησαν, καὶ ἤδη ἔχομεν ἀπέναντί μας ἔλλειμμα ἀνερχόμενον εἰς 13 ἢ 14 ἑκατομμύρια. «Σὲ ἐρωτῶ σὲ, ὅστις ὑπῆρξες ἀντιπρόσωπός μου νὰ μοῦ εἴπῃς, ἔχεις ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς χρήσεως τῶν χρημάτων τούτων; ἐκ τῆς δαπάνης τῶν ἐκτάκτων τούτων θυσιῶν τοῦ Ἔθνους προῆλθε μία τις καὶ ὁποία αὔξησις τῶν δυνάμεων τοῦ Κράτους;» Ἐπιθυμῶ, κύριοι, ὅταν τοιαύτη μοὶ ἀπευθυνθῇ ἐρώτησις, νὰ δύναμαι νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀπαίτησιν τοῦ πολίτου· καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἱκανοποιήσω τὴν δικαίαν ταύτην ἀπαίτησιν, εἰμὴ ἂν δυνηθῶ νὰ εἴπω ὅτι τὸ Κοινοβούλιον τῆς Ἑλλάδος συμπροοδεύει μετὰ τοῦ χρόνου· ὅτι καθὼς ὑπεβλήθη τὸ ἔθνος εἰς θυσίας, οὕτω τὸ Κοινοβούλιον ὑπῆρξεν ἕτοιμον νὰ ζητήσῃ λόγον τῆς χρήσεως τῶν θυσιῶν τούτων· καὶ ὅτι ὅταν παρουσιάζεται ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων, ὅλα τὰ πάθη σιγοῦν καὶ ἓν μόνον προΐσταται συμφέρον, τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἂν ἡ πρότασις περὶ ἐξελέγξεως τοῦ 1867 ἐφέρθη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ καθίσῃ εἰς τὸν σκίμποδα τοῦ ὑποδίκου μίαν κυβέρνησιν ἐναντίαν πρὸς τὴν φέρουσαν αὐτὴν, τὴν ἀποκρούω· οὐχὶ διότι ἀρνοῦμαι εἰς τὸν προτείναντα καὶ ὑποστηρίξαντα τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἀλλὰ διότι τὴν θεωρῶ ἀτελῆ, μὴ ἀνταποκρινομένην πρὸς τὴν εὐχὴν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, καὶ, διὰ τὴν ὥραν εἰς τὴν ὁποίαν φέρεται, οὐχὶ βεβαίως ἀπηλλαγμένην πολιτικοῦ συμφέροντος. Ἐπίσης ἀποκρούω πᾶσαν ἄλλην θεωρίαν τείνουσαν εἰς τὸ νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα τῆς τοιαύτης ἐξελέγξεως, ἢ εἰς τὸ νὰ θεωρήσῃ τὴν τοιαύτην ἀνάκρισιν ὡς ἀντικειμένην εἴτε πρὸς τοὺς κανονισμοὺς τῆς Βουλῆς, εἴτε πρὸς ἄλλους κανόνας ἢ ἔθιμα. Τὸ συμφέρον, κύριοι, τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἔρχεται νὰ κρίνῃ, καὶ μάλιστα μετὰ μίαν διάλυσιν, περὶ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς διοικήσεως, τὸ συμφέρον της εἶναι νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα οὐχὶ ὅπως ἐτέθη, ἀλλ’ ὡς ἐφεξῆς· «ἀδιαφορῶ τίς ὁ διαχειριστὴς, ἀδιαφορῶ τίς ὁ παραγγείλας, τίς ὁ ἐκτελέσας, ἀδιαφορῶ περὶ τῆς ἐποχῆς· ἡ ἐντολή μου εἶναι νὰ ἐξετάσω, αἱ ἔκτακτοι δαπάναι, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὰς τακτικὰς δαπάνας καὶ συνήθεις, αἱ ἔκτακτοι δαπάναι τί ἐγένοντο; διὰ τοῦτο θέτω τὸ ζήτημα περὶ διαχειρίσεως τοῦ 1867 καὶ 1868. Τί ἔγειναν αἱ ἔκτακτοι δαπάναι καὶ θυσίαι, ἐρωτῶ; Μολαταῦτα, κύριοι, καὶ ἂν ἠθέλατε θελήσει νὰ χωρίσητε τὰς δύω διαχειρίσεις, ἦτο ἀδύνατον νὰ τὸ κατορθώσετε ἐκπληροῦντες εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν σας. Οἱ μὲν παρήγγειλαν, οἱ δὲ ἐξετέλεσαν, οἱ δὲ καὶ ἐξακολουθοῦσι παραγγέλλοντες καὶ ἐκτελοῦντες. Ὁποία μεροληψία εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν, ἐνῷ τὰ ἴσα βλέπει καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1867 καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1868, ὡς πρὸς τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν πρᾶξιν, νὰ χωρίζῃ τὴν μὲν ἀπὸ τῆς δὲ, ἐμφανιζομένη δὲ ἐνώπιον τοῦ ἔθνους νὰ μένῃ ἀναπολόγητος, μίαν μόνον διορίζουσα ἐπιτροπήν; ὁποῖον λόγον θὰ δώσῃ ἄλλον εἰμὴ λόγον τινὰ φατριασμοῦ ἴσως; τῳόντι, ἐξητάσθη ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας καὶ ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ διοίκησις καὶ ἡ διαχείρισις τοῦ 1867, καθὼς ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει δείξει τὴν αὐτὴν προθυμίαν νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1868. Ἀλλὰ καὶ τότε, κύριοι, ἀπηντήθησάν τινα προσκόμματα, καθὼς καὶ σήμερον δὲν ἀμφιβάλλετε ὅτι ἀπαντῶνται· καὶ τότε ἡ Βουλὴ καὶ αἱ ἐπιτροπαί της ἐζήτησαν ὄχι μόνον, ἐὰν ἐδαπανήθησαν τὰ ἑκατομμύρια εἰς στρατιωτικὰς ἢ ναυτικὰς παρασκευάς, ἀλλ’ εἰς ποίας λεπτομερῶς. Διότι τὸ Κράτος τὸ ἡμέτερον ἔχει τόσον στενοὺς τοὺς πόρους, ὥστε δὲν πρέπει νὰ μᾶς κάμνῃ ἐντύπωσιν ἡ σμικρότης τοῦ ποσοῦ, ἐνθυμουμένους τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἄλλαι ἐπικράτειαι δαπανοῦν· διότι παραβάλλετε τὸν ἡμέτερον προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων πρὸς τὰς ἐκτάκτους δαπάνας ταύτας, ἀναλόγως πολλῶν προϋπολογισμῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ θέλετε πεισθῆ, ὅτι εἰς κἀμμίαν ἐπικράτειαν δὲν ἤθελεν ὑπάρξει μία ψυχὴ, ἡ ὁποία νὰ μὴ θορυβηθῇ καὶ ἀνησυχήσῃ. Κύριοι, τότε παρενεβλήθησάν τινα προσκόμματα εἰς τὴν ἀκριβῆ γνῶσιν τῶν πραγμάτων, δὲν λέγω ὅτι παρενεβλήθησαν ἐκ κακῆς πίστεως, ὅπερ ἤθελεν εἶσθαι ἄνανδρον, μὴ προκειμένου περὶ τούτου, νὰ τὸ συζητήσω. Ἔδωσάν τινας λόγους, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, καὶ εἰς τοῦτο μόνον ἐνδιαφερόμεθα, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι τὸ κοινοβούλιον ἀγνοεῖ εἰς πολλὰ τί ἐγένετο. Αἱ προμήθειαι ἐξακολουθοῦν καὶ ἤδη, καὶ ὅπως τότε οὕτω καὶ σήμερον λέγονται πολλὰ περὶ τῆς διαχειρίσεως ταύτης· πολλάκις ἤκουσα καὶ παρὰ πολλῶν καταδικαζόμενον τὸ ὑλικὸν, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις· ἀλλὰ καὶ ἂν οὐδεὶς λόγος ἤθελεν ἐγερθῆ, καὶ ἂν οὐδεμία παρατήρησις ἤθελε γείνει, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀμεροληψία εἰς τὸ κοινοβούλιον, διὰ νὰ ὑπάρξῃ πεποίθησις ὅτι ὁρμᾶται ἀπὸ τὴν εὐγενῆ ἰδέαν τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός του, τὸ κοινοβούλιον ἔπρεπε νὰ μὴ κάμνῃ διακρίσεις· δὲν ἔπρεπε νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα ἐκεῖ ὅπου ἐτέθη, ἀλλ’ ὅπως προεῖπον· θέλω νὰ γνωρίζω ἐπακριβῶς αἱ ἔκτακτοι θυσίαι τοῦ τόπου εἰς τί ἐχρησίμευσαν καὶ νὰ τὸ γνωρίζω λεπτομερῶς. Εὔχομαι, κύριοι, τὸ κοινοβούλιόν μας τῷ ὄντι νὰ δείξῃ, ὅτι συνεπροώδευσε μετὰ τοῦ χρόνου· τὸ εὔχομαι, διότι ἔρχεται, ὡς προεῖπον, μετὰ μίαν διάλυσιν. Ἦλθον καὶ ἄλλα κοινοβούλια εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ μίαν διάλυσιν, ἀλλ’ ἀμελῶς διεχειρίσθησαν τὴν ἐντολήν των, καὶ τὰ ἀποτελέσματα δὲν ὑπῆρξαν εὐάρεστα. Τὸ κοινοβούλιόν μας ὀφείλει νὰ δείξῃ, ὅτι τὴν ἐντολὴν ταύτην τὴν κατενόησε, καὶ ἂν δὲν πράξῃ τοῦτο, τότε περιττὸν ἦτο νὰ ἔλθῃ, ἀσκόπως ὁ λαὸς τὸ ἔστειλε, καὶ ὁ Βασιλεὺς ἀσκόπως τὸ ἐζήτησε. Οὐδὲν ἄλλο ἔχω, κύριοι, νὰ προσθέσω· φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ὀκνήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν ἰδέαν τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς· νὰ τὴν δεχθῇ οὐχὶ ὅπως ἐξελέγξῃ μονομερῶς τὴν διαχείρισιν τινῶν ὑπουργῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐκτάκτων φόρων καὶ θυσιῶν. Συνιστῶ ὅμως συγχρόνως ἓν ἄλλο συμφέρον σπουδαιότατον πρὸς ὑμᾶς. Δὲν πρέπει, κύριοι, ν’ ἀφήσωμεν νὰ παρέρχεται ὁ χρόνος, καὶ νὰ παρέρχεται ἐπιβλαβῶς· διότι μεγίστην βλάβην θέλομεν καταλείψει ὄπισθέν μας ἀναχωροῦντες, ἐὰν δὲν ἐξετάσωμεν μὲ ὅλην τὴν ἀκρίβειαν καὶ προσοχὴν καὶ ἄνεσιν καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν διοίκησιν· ταῦτα θέλουσι ἐξετασθῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διότι αὐτὸς εἶναι ἀμφοτέρων τὸ κάτοπτρον. Δὲν πρέπει ἑπομένως τὸ σημερινὸν ζήτημα νὰ φέρῃ οὐδὲ στιγμὴν ἀναβολῆς εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀρκοῦσα θυσία εἶναι, καὶ πρέπει νὰ εὐχαριστηθοῦν οἱ εἰσαγαγόντες τὴν πρότασιν ταύτην, ἀρκοῦσα θυσία εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐσταμάτησεν ἐπὶ μίαν ἡμέραν· (εὖγε, εὖγε). Ἄλλως τε, κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι ἐξηντλημένον, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐσχημάτισε γνώμην, ὅπως δὲν ἀμφιβάλλω, μία ψηφοφορία θέλει τὸ λύσει· τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀνεξάρτητον τῶν ἔργων μας, ἡμεῖς πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§259ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα (χειροκροτήματα).

§260Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ πολλὰ ἐῤῥέθησαν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τυπωθῶσι καὶ αἱ δύω γνῶμαι τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἰδοῦν οἱ ἄνθρωποι τί ἔκαμεν ἐκείνη ἡ ἐπιτροπὴ καὶ τότε νὰ σκεφθοῦν, ἂν πρέπῃ καὶ πῶς πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ἐπὶ τῆς δευτέρας συνόδου ὅτε ἐγένετο πρότασις νὰ τυπωθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως δὲν ἐγένετο τίποτε, ὥστε νομίζω, ὅτι ὅσα λέγομεν μόνον τὰ λέγομεν καὶ πράγματα τίποτε.

§261Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν ἔχω νὰ εἴπω παρὰ δύω λέξεις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Δεληγεώργη, ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι φατριαστική. Ὁ κ. Δεληγεώργης, κύριοι, ἔφθασε πάντοτε εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα νὰ ἑνώσῃ τὴν εὐθύνην δύω ἀνεξαρτήτων Κυβερνήσεων. Εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, ὅτι αἱ προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι ἤρχισαν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως καὶ διεχειρίσθη αὐτὴ, καὶ ἀφοῦ ἦλθεν ἡ ἄλλη ἤρχισε νὰ διαχειρίζηται καὶ αὐτή. Τί προτείνω ἐγὼ ὅπου ἡ πρότασίς μου εἶναι φατριαστική; προτείνω νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ διαχείρισις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως. Καὶ νὰ διευκολύνω τὸν φίλον μου κ. Δεληγεώργην τί νὰ ἀπαντήσῃ, ὅταν θὰ τὸν ἐρωτήσουν περὶ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Βουλὴ συνέστησε ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰς διαχειρίσεις αὐτάς· ἂν τὸν ἐρωτήσουν διὰ τὰ σημερινὰ, ἐξετάζομεν τὸν προϋπολογισμὸν, τὰς πιστώσεις, ἂν τὸν ἐρωτήσουν μετὰ ταῦτα, θὰ εἴπῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαχθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν πιστώσεων. Καθαρὰ λοιπὸν δύναται νὰ ἀπαντήσῃ, διότι ὁ ἔλεγχος εἶναι ἐδῶ καὶ διὰ τὰς δύω Κυβερνήσεις. Εἶναι, κύριοι, τίποτε ἄλλο καθαρότερον ἀπ’ αὐτό; ὄχι· ἰδοὺ, κύριοι, ὁ σκοπός σας· νὰ ἑνώσητε τὰς δύω διαχειρίσεις, ὥστε νὰ γίνῃ μία ἐξέλεγξις· ποῖον τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα; νὰ μὴ γίνῃ ἔρευνα (γέλως). Ἠξεύρετε, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικὴ τέχνη ἐν τῷ μέσῳ κοινοβουλευτικοῦ Σώματος νὰ ῥίψητε μίαν μετρίαν πρότασιν, διότι οἱ κοινοὶ ἄνθρωποι οἱ ἁπλούστεροι λέγουν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιτέρα.

§262ΦΙΛΗΜΩΝ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἁπλούστεροι;

§263Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠμποροῦν νὰ ἦναι μεταξὺ τῶν ἀκροατῶν.

§264ΦΙΛΗΜΩΝ. Οἱ βουλευταὶ θὰ ἀποφασίσουν.

§265Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (θόρυβος)... Λοιπὸν λέγω, ὅτι αἱ δύω προτάσεις εἶναι συγκεκριμέναι· αἱ πράξεις τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως εἶναι ἡ διαχείρισίς της· αὐτὴν προτείνω νὰ τὴν ἐξελέγξητε διὰ τῆς ἐπιτροπῆς. Θέλετε τώρα νὰ ἐξελέγξητε τὰς πράξεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως; τίποτε δύσκολον, ἀφοῦ ἔχετε αὐτάς της τὰς πράξεις ὑπ’ ὄψιν. Λοιπὸν ποῦ ἔγκειται τὸ μεροληπτικὸν ἐδῶ; ὄχι, ὁ σκοπὸς, τὰ μέσα, τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ λέγω, εἶναι διάφορα, ἀλλ’ ὁ σκοπὸς εἶναι εἷς καὶ ὁ αὐτὸς, ὁ σκοπὸς εἶναι τοῦ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ πρόθεσις τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς, καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐνόησε περισσότερα παρ’ ὅσα λέγω διὰ νὰ μὴ ἀρνηθῇ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ μεγάλου δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει. (Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Ἀβέρωφ.)

§266ΤΙΝΕΣ. Εἰς ψηφοφορίαν, κ. πρόεδρε.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν, θὰ ἀναγνωσθοῦν αἱ ὑποβληθεῖσαι προτάσεις.

§268ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς). «Νὰ ἐκλεχθῇ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν ἐκτάκτων πιστώσεων περὶ κατασκευῆς, ἐξοπλισμοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς.» Ὡσαύτως καὶ τοῦ κ. Δεληγεώργη, ἔχουσαν οὕτω· «Συνιστᾶται ἑξαμελὴς ἐπιτροπὴ ὅπως ἐξετάσῃ τὰς δαπάνας τῶν ἐτῶν 1867 καὶ 1868 εἰς ἐκτάκτους προπαρασκευὰς καὶ προμηθείας.»

§269ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὁ κ. Δεληγεώργης κατέληξεν εἰς πρότασιν τοιαύτην, ὥστε οἱανδήποτε τῶν προτάσεων παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ ἀμέσως θὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§270ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα.

§271ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὸν κανονισμὸν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν τὰ δύω τρίτα δίδει ἡ πλειοψηφία καὶ τὸ ἓν τρίτον ἡ μειοψηφία, πρέπει νὰ τεθῇ ἑξαμελὴς ἐπιτροπή.

§272ΤΙΝΕΣ. Βέβαια. Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15· δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν σύστασιν.....

§274ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δεληγεώργη λέγουν Ναί· οἱ δὲ παραδεχόμενοι τὴν ἄλλην λέγουν Ὄχι.

§275ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἑνοῦνται ποτὲ δύω προτάσεις.

§276Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐρωτήσατε, κ. πρόεδρε, δι’ ἀναστάσεως τὴν Βουλὴν, ἂν δέχηται τὴν ἐπιτροπήν.

§277ΠΟΛΛΟΙ (ἑκατέρωθεν). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. (θόρυβος).

§278Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὶν ἀναγνώσητε τὴν πρότασιν, κ. πρόεδρε, προσκαλέσατε τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ καθήσωσι διὰ νὰ ἔχωμεν ἡσυχίαν.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, καθήσατε, διότι θὰ προκαλέσω ψηφοφορίαν.

§280Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ εἶναι παραδεκτὴ ἡ ἄλλη;

§281ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§282ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κ. πρόεδρε.... (θόρυβος καὶ διάλογοι).

§283ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Τοῦ κ. Δεληγεώργη θὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον.

§284ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ κανονισμὸς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα ποία θὰ προηγηθῇ, εἶναι ῥητός. Δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα ποία πρότασις θὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη. Τοῦ κ. Δεληγεώργη εἶναι μία τροπολογία τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. Τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ 41 λέγει ῥητῶς (τὸ ἀναγινώσκει).

§285Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καθόλου δὲν εἶναι τροπολογία.

§286ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Οἱαδήποτε πρότασις καὶ ἂν προηγηθῇ νομίζω, ὅτι μιᾶς καὶ μόνης ψηφοφορίας ἔχομεν ἀνάγκην. Κανεὶς δὲν εἶναι ἐναντίος τοῦ σχηματισμοῦ ἐπιτροπῆς· διαφωνοῦμεν ὅμως, διότι οἱ μὲν θέλουν νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1867, ὁ δὲ κ. Δεληγεώργης ἐπρότεινε νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐξέλεγξις καὶ ἐπὶ τοῦ 1868. Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ θὰ εἴπωσι Ναὶ ἢ Ὄχι, ὅσοι παραδέχονται τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Δεληγεώργη θὰ εἰποῦν Ναὶ ἢ Ὄχι.

§287Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασις ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην εἶναι ἀνεξάρτητος. Λοιπὸν θέλετε νὰ ψηφοφορήσωμεν καὶ τὰς δύω προτάσεις; δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἀλλ’ ἔρχονται κατὰ σειράν, διότι εἶναι αὐτοτελεῖς.

§288ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη εἶναι τροπολογία. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἰσήγαγε πρότασιν διὰ νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ διαχείρισις τοῦ 1867 διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς· ὁ κ. Δεληγεώργης τὴν τροπολογεῖ καὶ λέγει νὰ γίνῃ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων καὶ τῶν φόρων ἐν γένει, οἱ ὁποῖοι ἐπεβλήθησαν εἰς τὸ Κράτος. Λοιπὸν δὲν εἶναι τροπολογία ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πετιμεζᾶ;

§289Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι τροπολογία.

§290ΣΕΡΒΟΣ. Κύριοι, ὡς πρὸς τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος δὲν εἶναι ἀνάγκη εἰμὴ ὀλίγων παρατηρήσεων. Ἡ ψηφοφορία μιᾶς προτάσεως ἢ μιᾶς τροπολογίας ἔχει χώραν πρὸς ἀπομάκρυνσιν πολλῶν ψηφοφοριῶν· παραδεχομένης τῆς τροπολογίας, ἀποκλείεται ἡ κυρία πρότασις· λόγου χάριν προτείνεται νὰ δοθῇ πίστωσις 10 χιλιάδων καὶ προτείνεται νὰ δοθῇ πίστωσις 8 χιλιάδων· παραδεχομένης τῆς τῶν 8 χιλιάδων, ἀποκλείεται ἡ τῶν 10 χιλιάδων. Λοιπὸν πρέπει νὰ παρατηρήσωμεν, ποία πρότασις ἀποκλείει τὴν ἄλλην; Ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ θέλει τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1868, ἡ τοῦ κ. Δεληγεώργη εἶναι γενικωτέρα παραδεχομένη τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ἀλλὰ προσθέτουσαι καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1868. Ἂν προταχθῇ, καὶ πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη, ψηφιζομένη καταφατικῶς ἀποκλείει τὴν ἑτέραν. Ψηφίζεται ὡς προτιμητέα ἐκείνη ἡ πρότασις, ὁποία ἀποκρούει τὴν ἄλλην· ἂν παραδεχθῇ καταφατικῶς ἡ πρώτη, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἄλλης ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἄλλης. Ἑπομένως δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη.

§291Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διαιρῶ τὴν διαχείρισιν λοιπὸν τοῦ 1867 ἀπὸ τοῦ 1868, τὴν εὐθύνην τῆς μιᾶς κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἄλλην.

§292ΣΕΡΒΟΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀντικειμένου ἀδιαιρέτου. Ἔρχεται ἡ πρότασίς σου, ὅταν ἀποκλεισθῇ ἡ πρώτη, ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι περιεκτικὴ ἀμφοτέρων τῶν ἰδεῶν. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ τοῦ κ. Δεληγεώργη.

§293ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, ἐγὼ θέλω τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὸ 1867, ἀλλὰ θέλω καὶ διὰ τὸ 1868. Ὅταν ψηφοφορῆται ἡ ἰδική σας πρότασις πρώτη πῶς θὰ ψηφοφορήσω;

§294Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, κ. Κεχαγιᾶ, ἰδοὺ τὶ θέλω· θέλω νὰ μὴ ἀνακατώσω τὴν μίαν εὐθύνην τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως μὲ τὴν ἄλλην τῆς παρούσης. Θέλω ἑκάστη κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην της· διότι ἀντὶ τοῦ 1867 καὶ 1868 εἰμποροῦσε ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ, ζητῶ νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἀπὸ τὰ 1860. Θέλετε νὰ εἴπω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθές; εἶναι αὐτό. Ἡμεῖς θέτομεν τὴν πρότασιν αὐτὴν εἰς ψηφοφορίαν, ἂν σεῖς θέλετε νὰ θέσητε πρότασιν διὰ τὴν ἐνεστῶσαν κυβέρνησιν φέρετέ την μετὰ (θόρυβος). Ἐννοεῖται περὶ τίνος πρόκειται ἀλλὰ σᾶς ἐννοῶ καὶ σᾶς.

§295ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μίαν παρατήρησιν, κ. πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω, ὅτι κακῶς ἐλέχθη ὅτι ἐννοῶ νὰ θέσω μίαν πρότασιν περὶ εὐθύνης· δὲν πρόκειται περὶ εὐθύνης. Ἐξηγήθην τόσον καλὰ, ὥστε θαυμάζω, πῶς ἀπεδόθη εἰς τὴν πρότασίν μου σκοπὸς ἀναζητήσεως εὐθύνης. Πρόκειται περὶ ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων, διότι ἡμεῖς φέρομεν τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τοῦ τόπου. Μόνον, ἀφοῦ συλλεχθῇ ἡ ὕλη, ἀφοῦ ἐκτελεσθῇ αὐτὸ τὸ ἔργον, πιθανὸν νὰ προκύψῃ ἰδέα περὶ εὐθύνης, ἀλλὰ δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ εὐθύνης.

§296Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι πάντες ἔχουν τὴν εὐθύνην....

§297Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ὑπουργὸς, διότι αὐτοὶ συνδέουν τὰς δύο εὐθύνας.

§298Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουρ. Παιδείας). Κύριοι, αἱ προτάσεις πάντοτε ἐθεωρήθησαν, ὅτι εἶναι τὰ συμπεράσματα τῶν συζητήσεων καὶ πᾶσα πρότασις μὴ ἀποῤῥέουσα ἐκ τῆς συζητήσεως δύναται μὲν νὰ ψηφοφορηθῇ κατόπιν παρεμπιπτόντως, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προτεραιότητος. Κύριοι, πραγματικῶς κατηναλώσαμεν ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν ἐπὶ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα προὐκάλεσαν τὴν ἀνάγκην τῆς διατυπώσεως αὐτῆς ἐξετέθησαν καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν καὶ κατὰ τὰς παρελθούσας. Ἡ σημερινὴ κυβέρνησις ὄχι δὲν ἀρνεῖται, ἀλλ’ ἀναγνωρίζει καὶ ἐπιδιώκει τὴν εὐθύνην της πλήρη. Σήμερον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς κατόπιν περιστάσεων τοιούτων, αἱ ὁποῖαι θὰ παρέξουν τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα πρὸς φωτισμὸν τοῦ κοινοβουλίου καὶ ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους ἐπὶ ἐκτάκτων δαπανῶν. Μεγάλη συζήτησις σήμερον ἐγένετο· ἤλθομεν εἰς λεπτομερείας καὶ ἐξ αὐτῶν καὶ αὐτὴ ἡ ἀντιπολίτευσις ἐπείσθη ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀναπόφευκτος. Δὲν πρόκειται λοιπὸν κατὰ συνέπειαν νὰ δεχθῶμεν ὡς πρότασιν ψηφοφορητέαν καὶ συγχίσωμεν δύω διαχειρήσεις αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν ἡ μία πρὸς τὴν ἄλλην. Καὶ ἐπὶ τῆς σημερινῆς διαχειρίσεως ὄχι μόνον ἡ εὐθύνη εἶναι πλήρης, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ κυβέρνησις ἡ ὁποία καθ’ ἑκάστην δίδει ἐξηγήσεις· ἔχετε τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀκόμη ὅλα τὰ ζητήματα ἐπῆλθον κατόπιν μιᾶς προεξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ὁποία δὲν θὰ παρουσιάσῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα παρουσίασεν ἡ σημερινή. Κατὰ συνέπειαν ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς ὑπαγορεύεται ἀπὸ μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν ὑφίστανται σήμερον, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ἀντιπολίτευσις ἀντεπροσωπεύετο καὶ ὅσα ἤθελε καὶ ἐζήτησε πρὸς φωτισμὸν τῆς ἐδόθησαν πλήρη· καὶ δὲν ἀπήτησε πλείονα· ἐνῷ ἡ κυβέρνησις ἐκείνη διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ συστήσωμεν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἐχορήγησε, καὶ ἰδίως ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ ἀναγκαῖα πρὸς φωτισμὸν καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης καὶ Βουλῆς τότε, ἐνῷ ταῦτα ἔχει σήμερον ἡ Βουλὴ πλήρη, ἔχει τὰ ἐχέγγυα πλήρη καὶ πραγματικὰ, τι ἄλλο εἶναι προϋπολογισμὸς παρὰ ἐξέλεγξις τῆς παρούσης διαχειρήσεως; Λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Δεληγεώργη, χωρὶς νὰ ἀποδώσῃ πλαγίαν ἰδέαν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα συζητήσεως καὶ ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ἣν περίπτωσιν ἐλάμβανον χώραν ἐπὶ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁποῖα καὶ εἰς τὴν κατὰ τὸ παρελθὸν· ἀλλὰ τοιοῦτον οὐδὲν συνέβη. Διὰ ταῦτα νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ δὲν δύναται νὰ φιλονεικηθῇ καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν προτεραιότητα καὶ κατόπιν θὰ ἴδωμεν ἂν πρόκηται νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ κατόπιν πρότασις, διότι δὲν εἴδομεν νὰ στηρίζηται εἰς τὰ πράγματα. Ἰδοὺ ἡ διαφορὰ· ὑπάρχει μία κατάστασις πραγμάτων τοιαύτη, ἥτις δὲν δύναται νὰ πείσῃ οὔτε τὴν κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους. Σήμερον θὰ ἐρωτηθῇ ἡ κυβέρνησις ἐπὶ συγκεκριμένων ζητημάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔδωκε πληροφορίας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ προτάξῃ τὴν πρότασιν τῆς μιᾶς διαχειρίσεως, ἀκολούθως δύναται νὰ δεχθῇ καὶ τὴν δευτέραν πρότασιν. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ ὅτι αἱ προτάσεις δὲν εἶναι παρὰ ἀπόῤῥοια συζητήσεως. Δὲν λέγω ὅτι ὑπάρχει βεβαιότης ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς, ἀλλὰ τέλος ὑπάρχουν παραλείψεις τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι κατεστάθησαν τόσον ἀναγκαῖαι ὥστε τὰς συνεῖδε ἡ Βουλὴ καὶ ζητεῖ ἐξέλεγξιν. Ἂν ἐπὶ τῆς σημερινῆς διαχειρίσεως ὑπάρχουν παραπλήσιοι λόγοι εὐχαρίστως ἤθελον ἀκούσει ἕναν ἀντιπρόσωπον τοῦ ἔθνους νὰ προκαλέσῃ μίαν λογοδοσίαν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως ἐκείνων ἢ ἐκείνων τῶν ἀντικειμένων καὶ ἂν οἱ λόγοι τῆς κυβερνήσεως δὲν ἦναι ἐπαρκεῖς, ἂς ζητήσῃ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ, κύριοι, σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δικάζεται ἡ διαχείρισις τοῦ 1868, ἡ ὁποία μετ’ ὀλίγον θὰ ἀρχίζῃ νὰ ἐξελέγχηται καὶ πάντοτε εἴμεθα παρόντες. Πρόκειται κυρίως περὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1867 μὴ ζητεῖτε σύγχισιν, διότι ἡ σύγχισις εἶναι, κύριοι, νὰ ἐξουδετερώσῃ καὶ καταστρέψῃ τὴν πρότασιν. Ὄχι, κύριοι, αἱ εὐθύναι εἶναι κεχωρισμέναι καὶ τὰς ἐποχὰς πρέπει τὸ ἔθνος νὰ τὰς δικάζῃ χωριστά.

§299ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύριος πρόεδρος εἶπεν, ὅτι ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν παρατηρήσω, ὅτι, ἀφοῦ ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις κατ’ οὐσίαν. Σήμερον δὲν πρόκειται, καθὼς εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ κάμωμεν ὁλοκληρωτικὴν καὶ τελειωτικὴν συζήτησιν· αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπῃ νὰ προταχθῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη, ἢ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Σ. Πετιμεζᾶ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ, τὰ δὲ ἄλλα ζητήματα ἐσυζητήθησαν ἀνελύθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν. Λοιπὸν, κύριοι, τροπολογία τί λέγεται; πᾶσα πρότασις ἡ ὁποία παρουσιάζεται κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ τροποποιεῖ ἓν μέρος, ἢ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ κείμενον, μεταβάλλει ἢ ἀλλοιοῖ αὐτό. Διὰ ποῖον λόγον, κύριοι, σήμερον, μέχρι τῆς 7 καὶ 5 ὥρας; διότι ὁ Σ. Πετιμεζᾶς βουλευτὴς Καλαβρύτων, ἔθεσε μίαν πρότασιν ὑπὸ συζήτησιν· αὐτὴ λοιπὸν εἶναι τὸ κείμενον· ἐπὶ τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἀνεπτύχθησαν διάφοροι λόγοι καὶ ἰδέαι, καὶ ἐπὶ τέλους κατέληξαν νὰ συνεννωθῶσιν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Δεληγεώργη, ἡ ὁποία εἶναι τροπολογία τοῦ κειμένου. Κατὰ τὸν κανονισμὸν λοιπὸν αἱ τροπολογίαι προηγοῦνται εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῆς κυρίας προτάσεως, διατὶ θέλετε νὰ χωρίσητε τὴν εὐθύνην τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου; ἡ εὐθύνη, κύριοι, εἶναι κεχωρισμένη, καθὼς καὶ ὅταν κανεὶς βουλευτὴς ὅταν πράξῃ τι, τὸ πράττει διὰ λογαριασμόν του· δὲν ἐπίστευον, κύριοι, ποτέ, ὅτι ἤθελε παρουσιασθῆ ἀντίῤῥησις ἐπὶ ἑνὸς τόσον καταφανοῦς ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει συζήτησιν, εἶναι καταφανὲς πρᾶγμα, καὶ λυποῦμαι, διότι ἐνησχολήθη ἐπὶ τοσοῦτον ἡ Βουλὴ ἐπὶ ἑνὸς τόσον ἁπλοῦ ζητήματος· ὑποστηρίζω λοιπὸν τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Δεληγεώργη.

§300Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔρχομαι σήμερον νὰ ἐξετάσω, ἐὰν δικαία ἢ ἄδικος ὑπάρχῃ ἡ τροπολογία ἥτις παρουσιάζεται, ἔρχομαι μόνον νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ἡ πρότασις αὕτη ἦναι ψηφοφορητέα σήμερον, ὅπως παρουσιάσθη. Ἡ πρότασις, κύριοι, μία ὑπῆρχεν, ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Σ. Πετιμεζᾶ· ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Σ. Πετιμεζᾶ ἔγειναν διάφοροι συζητήσεις· οὐδὲν λοιπὸν δύναται συμπέρασμα νὰ ἐξαγάγῃ τις ἄλλο, εἰμὴ, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Σ. Πετιμεζᾶ ἦτο ἀπόῤῥοια αὐτῆς τῆς συζητήσεως. Ἦλθεν ὁ κύριος Δεληγεώργης τελευταῖος, σᾶς ἔῤῥιψε μίαν πρότασιν, καὶ ἐπ’ αὐτῆς σᾶς λέγει ψηφίσατε. Ἀλλὰ, κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ ἐν συνειδήσει, ἐσυζητήθη ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη; (θόρυβος) Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη εἶναι ὅλως διόλου νέα, ἔχει διάφορον, ἄλλην ἀρχὴν, ἐσυζητήθη, ἀνεπτύχθη, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ τὸν κύριον Δεληγεώργην· εἶναι δὲ πολὺ καταστρεπτικὸν, κύριοι, νὰ παραδεχθῆτε, ὅταν ἕνας λάβῃ τελευταῖος τὸν λόγον καὶ φέρῃ τροπολογίαν, χωρὶς νὰ γείνῃ συζήτησις, νὰ θέλετε νὰ λάβῃ χώραν ψηφοφορία· ἐὰν τοιαύτην παραδεχθῆτε ἀρχὴν, ἡ πρότασις ἡ τελευταία νὰ ψηφοφορῆται χωρὶς νὰ γείνῃ ἀνάπτυξις ἐπ’ αὐτῆς, καταστρέφετε τὴν τάξιν. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ἐὰν σήμερον γείνῃ αὐτὸ, δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς τάξεως, εἶναι ζήτημα τάξεως, τὸ ὁποῖον φέρομεν ἐνώπιόν σας, οὐχὶ δὲ διότι ἐπιθυμοῦμεν τὰς ἐξαιρέσεις, καθ’ ὅσον τὸ στάδιόν σας δὲν εἶναι κεκλεισμένον, τὸ ἔχετε καὶ δύνασθε νὰ τὸ κάμετε μετὰ μίαν ἢ δύω ἡμέρας, καὶ εἰς βαθμὸν πολὺ ἀνώτερον, παρ’ ὅ,τι σήμερον παρουσιάζεται. Ἐξετάζω, κύριοι, τὸν νοῦν, τὸν σκοπὸν τῆς προτάσεως ταύτης· δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀναπτύξω σήμερον τοὺς λόγους αὐτοὺς, διότι δυστυχῶς μόνον ἐπὶ τοῦ θέματος ὁμιλῶ καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς οὐσίας· διότι τότε θὰ εἴπητε, ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ κειμένου. Οὐδέποτε, κύριοι, εἰς καμμίαν ἐποχὴν, καὶ προσκαλῶ ἕκαστον δυνάμενον νὰ ἀποδείξῃ τὸ ἐναντίον, εἰς οὐδεμίαν ἐποχὴν, λέγω, τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου τῆς Ἑλλάδος δὲν ἦλθε μία πρότασις, καὶ ἀμέσως εἶπον «ψηφίσατέ την τὴν πρότασιν καίτοι ὅλως ξένην τοῦ ἀντικειμένου.»

§301ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ κανονισμὸς τὸ ἐπιτρέπει.

§302ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν πρότασιν λοιπὸν, κ. Δεληγεώργη, ἐὰν τὴν ἀποκρούσωμεν, δὲν τὴν ἀποκρούομεν διότι σήμερον θέλομεν νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν ἐξέλεγξιν τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον, καθὼς σᾶς εἶπον, τὴν ἐξέλεγξιν τὴν ἔχετε μετὰ μίαν ἢ δύω ἡμέρας.

§303ΤΙΝΕΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι ἐξέλεγξις.

§304ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε δύνασθε νὰ ζητήσητε ὅλας τὰς πληροφορίας· ἄλλως τε, κύριοι, ὑπάρχει μία Κυβέρνησις καὶ δύνασθε νὰ τῆς κάμητε ἐπερωτήσεις. Ἐὰν δὲ τυχὸν ἐπερωτήσητε καὶ αἱ ἀπαντήσεις δὲν σᾶς ἀρκοῦν, τὸ στάδιον εἶναι ἐλεύθερον, σήμερον δὲ εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει ζήτημα νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη, ἀλλὰ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ὡς ἀπόῤῥοια τῆς συζητήσεως, ἥτις καὶ ἐτέθη.

§305ΖΑΪΜΗΣ. Ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ἀντέταξε κατὰ τῆς ψηφοφορίας τῆς προτάσεως ταύτης, εἶναι, καθ’ ὅσον ἐννόησα τὸ ἑξῆς, ὅτι δὲν ἐσυζητήθη καὶ ἑπομένως αὕτη ἡ πρότασις, ἥτις δὲν ἐσυζητήθη, δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν. Ἐγὼ ἀπ’ ἐναντίας λέγω, ὅτι ὁ κ. Δεληγεώργης ἐσυζήτησεν, ἀνέπτυξε καὶ ἐδικαιολόγησε τὴν πρότασίν του. Συμμεριζόμενος δὲ τὴν ἰδέαν τοῦ ἐλέγχου, ἐπεξέτεινεν αὐτὴν ἔτι μᾶλλον καὶ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1868 ὁ κ. Δεληγεώργης καὶ ἀνέπτυξε ταύτην τὴν πρότασιν· τίς ἐμπόδισε τοὺς ὑπουργοὺς ἤ τινα τῆς μερίδος ταύτης νὰ ἀντιτάξῃ καὶ ἀντικρούσῃ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δεληγεώργη; διότι δὲ δὲν ἠθέλησαν νὰ συζητήσουν τὴν πρότασιν ταύτην ἐξάγεται, ὅτι δὲν ἐσυζητήθη; Εἶναι, κύριοι, παράδοξον ἐπιχείρημα αὐτὸ, ἀφοῦ δὲν ἠθελήσατε νὰ τὴν πολεμήσητε, διατί λέγετε τώρα, ὅτι δὲν εἶναι ἀπόῤῥοια τῆς συζητήσεως; πρῶτον ἀνέβη ἐπὶ τοῦ βήματος εἷς ὑπουργὸς καὶ ἔπειτα ὁ κ. Πετιμεζᾶς καὶ ἀντέκρουσαν τὴν πρότασιν ταύτην, ὥστε συζήτησις ἔγεινεν. Ἐὰν δὲν ἠθέλησαν νὰ παρατείνουν τὴν συζήτησιν, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον καὶ δὲν δύναται νὰ καταστήσῃ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δεληγεώργη μὴ ψηφίσιμον· δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα, ἐπειδὴ ἐσιώπησαν, νὰ προτείνουν ἐναντίον προτάσεως τὸ ἀπαράδεκτον τῆς ψηφοφορίας, ἄλλως τε ἡ πρότασις αὕτη εἶναι τροπολογία τῆς προτάσεως τοῦ κ. Σ. Πετιμεζᾶ. Ὁ κύριος Σ. Πετιμεζᾶς εἶπε νὰ σχηματισθῇ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τὸ 1867, ὁ κ. Δεληγεώργης ἐπρότεινε νὰ προστεθῇ καὶ διὰ τὸ 1868, ὅθεν εἶναι πρότασις μεταβάλλουσα κἄτι τι καὶ ὄχι ἀνατρέπουσα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. Ὁ κ. Δεληγεώργης λέγει, ἐκτείνω τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως καὶ εἰς τὸ 1868, διὰ νὰ μὴ φανῇ, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη πηγάζει ἀπὸ φατριασμὸν καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ τί σᾶς ἀντιτάσσει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν; δὲν ἠμπορεῖτε, εἶπε, νὰ διορίσητε τώρα ἐπιτροπὴν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξελέγχει ἤδη τὰ πάντα. Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξελέγχῃ ἀριθμοὺς, δὲν ἐξετάζει ὅμως τὰ πράγματα· ὁ δὲ κ. Πετιμεζᾶς καὶ Δεληγεώργης σᾶς εἶπον, ὅτι θέλουν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ ἀνακριτικὴν, ὅπως ἐνόμιζον κατ’ ἀρχὰς καὶ ὅπως ἐξ ἀρχῆς ὑπεστηρίχθη.

§306ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Τὰ στοιχεῖα εἶναι παρόντα.

§307ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξελέγχει καὶ ἐκτάκτους πιστώσεις, ἐξετάσασα τὰς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εὗρεν, ὅτι ὅλα εἰσὶν ἀκριβέστατα καὶ σύμφωνα μὲ τοὺς τύπους· ὁ κ. Δεληγεώργης ὅμως εἶπε καθαρῶς «κατηγοροῦμεν τὴν προμήθειαν τοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Προσθέτω δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ τουφέκια τοῦ Σασσεπὼ, τὰ ὁποῖα ἡ κοινὴ γλῶσσα ἐκάλεσε σεσηπότα.... δὲν εἶναι καλά.» Βλέπετε λοιπὸν τί ἡ ἐξελεγκτικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴ θὰ ἐξετάσῃ;

§308ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργὸς). Θὰ βαρύνετε τὴν θέσιν ἡμῶν καὶ θὰ μᾶς θέσετε εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν μὲ ἐκείνους οἵτινες ἔῤῥιψαν 10,000,000 εἰς τὸν ἀέρα.

§309ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τότε φύγετε ἀπὸ τὸ βουλευτήριον διὰ νὰ μὴ εἶσθε παρόντες, βέβαια θέλετε νὰ ἀποφύγητε τὴν εὐθύνην.

§310ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Φαίνεται νὰ ἀναμίξετε τὴν εὐθύνην, αὐτὰ εἶναι πράγματα καὶ θὰ δεχθοῦμεν νὰ μᾶς προτείνητε εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Δελιγεώργης· οὔτε ὑμεῖς κ. Ζαΐμη, δὲν τὸ ἐπίστευα. Ἐὰν ἐπιθυμῆτε, φέρετε πρότασιν νέαν μεθαύριον· ὁ κ. Κεχαγιὰς δὲν εἰμποροῦσε, διότι ἐπλήρωσεν ἄνευ διαταγῆς καὶ παρακαλῶ, κ. Ζαΐμη, νὰ μὴ θέλετε νὰ μᾶς κατατάξετε εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν μὲ ἐκείνους οἵτινες ἐπέταξαν 10,000,000 εἰς τὸν ἀέρα.

§311ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα νὰ ἤμεθα εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν (θόρυβος).

§312ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ ἀπολογηθοῦν πρῶτον καὶ ὄχι ἐρήμην· νὰ τοὺς δικάσητε (θόρυβος).

§313ΖΑΪΜΗΣ. Κ. πρόεδρε· ὀφείλω ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. πρωθυπουργὸν, δὲν μὲ ἤκουσε καλῶς· ἴσα ἴσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ἔπρεπε νὰ τὸν εὐχαριστήσῃ, διότι εἶπον ὅτι ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ προσήχθησαν τὰ στελέχη διὰ τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, συμπολιτευόμενοι καὶ ἀντιπολιτευόμενοι, τὰ εὗρεν ἀκριβῆ· ἦτο λοιπὸν περιττὸν ὁ κ. πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου νὰ μὲ παρεξηγήσῃ.

§314ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ πάρα πολὺ σκοτίστηκε.

§315ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Αἱ διακοπαὶ σημαίνουν ἔλεγχον συνειδήσεως, τὸ παρετήρησα καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν μου καὶ τὸ παρατηρῶ καὶ σήμερον καὶ εἰς τὴν μίαν μερίδα καὶ εἰς τὴν ἄλλην.

§316ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ κ. Δεληγεώργης ἐζήτησε μίαν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴν καὶ πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κ. Δεληγεώργης σᾶς εἶπεν ὅτι λέγονται πολλὰ κατὰ τῆς προμηθείας τοῦ ὑλικοῦ· λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ ἔχῃ ἀνάγκην βεβαίως νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὑλικὸν αὐτό. Προσέθηκε δὲ ὅτι τοῦ κ. Δεληγεώργη ἡ πρότασις δὲν εἶναι παρὰ ἁπλῆ τροπολογία, ἐπειδὴ ὅμως βλέπω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν λύσιν, καὶ ἐπειδὴ βεβαίως αἱ συζητήσεις δὲν δύνανται νὰ παρατείνωνται ἐπ’ ἄπειρον προτείνω νὰ γίνῃ ψηφοφορία, ἂν πρέπει νὰ προηγηθῇ ἢ ὄχι (θόρυβος) ἂν πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη ἢ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ποίαν πρότασιν θέλει νὰ προτιμηθῇ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προτιμηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ νὰ ἐγερθῶσιν.

§318ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. πρόεδρε.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προτιμηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ λέγουν ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§320ΤΙΝΕΣ. (ἐξ ἀριστερῶν). Ὅσοι δὲν εἶναι βουλευταὶ νὰ ἐξέλθουν, κ. πρόεδρε, τί πράγματα εἶναι αὐτά;

§321ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀστυνομικοὶ ὑπάλληλοι καὶ κλητῆρες δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐδῶ.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι δὲν εἶναι βουλευταὶ ἢ ὑπάλληλοι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἐντὸς τοῦ περιβόλου. Λοιπόν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ λέγουν ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Μελετοπούλου καὶ Τσικλητήρα.) Κύριοι, παρεδέχθη νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ διὰ ψήφων 80 κατὰ 69 ἀρνηθέντος ἑνός.

§323ΦΙΛΗΜΩΝ. Κ. Πρόεδρε, πρὶν θέσετε τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν σᾶς ἐρωτῶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν παραδεχθῇ ἡ βουλὴ τὸ ζήτημα δὲν θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη;

§324ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ ἔχει τὸ ἓν τμῆμα τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Δεληγεώργη, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ ὅτι ἡ παραδοχὴ αὐτῆς δὲν ἀποκλείει τὴν παραδοχὴν τῆς ἄλλης (θόρυβος) λοιπὸν ἡμεῖς θεωροῦμεν ὅτι καὶ παραδεχομένης τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ μετὰ τὴν παραδοχὴν θέλομεν ψηφίσει καὶ τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεως.

§325ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ἐννοῶ τὶ ἐπράξαμεν ἕως τώρα. (θόρυβος). Κύριοι, τί μᾶς λέγετε τώρα; Καὶ τότε διατί; δὲν ἐψηφίσαμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δεληγεώργη;

§326Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀρνηθῇ τὴν ψηφοφορίαν μιᾶς προτάσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας ἤρχισε καὶ συζήτησις; ἐν τίνι δικαίωμα λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ;

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθη ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ἕπεται ὅτι ἀπεῤῥίφθη αὐτή.

§328ΣΑΡΑΒΑΣ. Κ. πρόεδρε, εἶναι λογικὸν, ὅταν εἶπέ τις, νὰ γίνῃ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1867 τοῦτο ἀποκλείει τὴν τοῦ 1868; λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τὴν διαχείρησιν τοῦ 1867 δὲν ἀπέκλεισαν καὶ τὴν τοῦ 1868.

§329Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου θὰ ψηφοφορηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, θέλετε νὰ φέρετε νέαν πρότασιν, φέρετε.

§330ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν τὴν πρότασιν αὐτὴν οὔτε νὰ τὴν ἀποῤῥίψητε ἔχετε τὸ θάῤῥος.

§331ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐσυζητήθη ποία πρότασις θὰ προηγηθῇ, ἐῤῥέθη μεταξὺ τῶν ἄλλων, κυρίως ἀπὸ τὸν κ. Πετιμεζᾶ, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη περιέχει καὶ τὸ 1868 καὶ ὅτε δὲν πρέπει νὰ προηγηθῇ, ἀντείπατε, καὶ ἐκ τούτου ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία αὐτή· τί εἵπετο ἐκ τούτου,; ὅτι ἅμα παραδεχθῇ ἡ μία πρότασις, ἡ ἄλλη θὰ ἀποῤῥιφθῇ.

§332ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἔχετε θάῤῥος.

§333ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἔχομεν καὶ τὸ λέγω καὶ ἀπ’ ἐδῶ καὶ μετὰ ταῦτα. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ νέα ψηφοφορία, τότε ἠμποροῦσε νὰ γείνῃ ἀπ’ ἀρχῇ· ἐκτὸς τούτου ἡμεῖς τὴν ἀπεκρούσαμεν ἀπ’ ἀρχῆς, καὶ εἴπομεν, ὅτι εἶναι πρότασις, ἥτις ἐκφέρει τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης· ἔλθετε ἂν ἔχετε θάῤῥος νὰ θέσητε τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης.

§334ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀφοῦ ἐσεῖς δέν ἔχητε θάῤῥος νὰ τὸ ἀποῤῥίψητε!

§335ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὁμολογήσατε σεῖς, ὅτι δὲν τολμᾶτε νὰ φέρετε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, διότι φοβεῖσθε (θόρυβος).

§336Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέτομεν, κύριε πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης.

§337ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Θέλετε ὄπισθεν ἐκείνης τῆς προτάσεως κρυπτόμενοι νὰ θέσητε τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης.

§338ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν ἐπιτρέπονται τοιαῦται φράσεις ἀπὸ τοῦ βήματος, «θέλομεν νὰ καλυπτώμεθα».

§339ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Καὶ τοῦτο τὸ λέγω, ὄχι μόνον εἰς τὸν προτείναντα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν μειονοψηφίαν (θόρυβος).

§340Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἐξώδευσε δι’ ἡμᾶς ἡ κυβέρνησις νὰ γίνωμεν βουλευταὶ, ἐγείναμεν μόνοι μας.

§341ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὰ ῥουσφέτια τοῦ Κουμουνδούρου ἔγεινες (θόρυβος).

§342ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐὰν μὲ ἄφινον νὰ ὁμιλήσω ἤθελον σοὶ ἀποδείξει, ὅτι οὐδὲ λεπτὸν ἐξώδευσε δι’ ἐμὲ ἡ κυβέρνησις, καὶ ὅτι θέλετε ὅλα νὰ τὰ κατασοφίζεσθε διὰ νὰ ῥίψητε τὴν κυβέρνησιν· ἐγὼ μάθετε ὅτι, ἐὰν δὲν ἤκουον φωνὴν τινὰ, δὲν θὰ ἔλεγον οὐδὲ λέξιν.

§343ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ἄνθρωπος τῶν ἐλευθεριῶν!

§344ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί· αὐτὸς εἶναι ὁ ἄνθρωπος τῶν ἐλευθεριῶν.

§345ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸ ἐννοεῖτε, κύριοι, ὁποῖον προηγούμενον ζητεῖτε νὰ καθιερώσητε σεῖς οἱ θερμοὶ ὑπερασπισταὶ τῶν ἐλευθεριῶν; Τὸ ἐννοεῖτε, ὅτι ζητεῖτε νὰ καθιερώσητε τὸ ἀπαράδεκτον τῶν προτάσεων τῆς μειονοψηφίας; Ἡ πλειονοψηφία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ δὲν θέτω εἰς ψηφοφορίαν μίαν πρότασιν τῆς μειονοψηφίας, καὶ ἐν τούτοις, αὐτὸ μᾶς λέγετε σήμερον. Τὶ ζητεῖ ἡ ἀντιπολίτευσις; ἁπλούστατον πρᾶγμα· νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν μία πρότασίς της, καὶ σεῖς οἱ ὁποῖοι ἐξεγείρεσθε φωνάζοντες ἐν ὀνόματι τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξασκήσῃ ἡ Βουλὴ, καὶ σεῖς οἵτινες λέγετε, ὅτι εἶσθε ἕτοιμοι νὰ ὑποβληθῆτε εἰς τὸν ἔλεγχον, δὲν θέλετε οὐδὲ νὰ ψηφοφορηθῇ κἂν ἡ πρότασις ἐκείνη, ἡ ὁποία ζητεῖ τὸν ἔλεγχον. Μὰ τὴν ζωήν μου, εἶδον πολλὰς ἀσυνεπείας εἰς τὴν διαγωγὴν τῆς πλευρᾶς ταύτης, δὲν ἤλπιζον ὅμως, ὅτι ἤθελε καταντήσει εἰς μίαν τοιαύτην ἀσυνέπειαν. Ἐλησμονήσατε τὶ ἐλέγετε περὶ τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον μετὰ τόσου πατάγου ἐζητεῖτε νὰ ἐξασκήσῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, ἐλησμονήσατε ὅτι ἐθέτετε ζήτημα ἐμπιστοσύνης διὰ μίαν παρελθοῦσαν κυβέρνησιν, καὶ ἀρνεῖσθε τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς μίαν Βουλὴν, ἡ ὁποία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ὑποβάλλῃ ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν της; Θέλετε νὰ τὸ θεωρήσητε ζήτημα ἐμπιστοσύνης; δὲν ἔχομεν δυσκολίαν, νὰ τὸ ὑποβάλωμεν ὡς τοιοῦτον· θέλετε νὰ τὸ θεωρήσητε ὡς ζήτημα δυσπιστίας; ἐκλέξατε ὅ,τι θέλετε; δὲν δύνασθε ὅμως ν’ ἀρνηθῆτε νὰ τὸ ψηφοφορήσητε. Εἶπεν ὁ κύριος Γλαράκης, ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἀπεῤῥίφθη, διότι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε ὁποία πρότασις νὰ προταχθῇ. Μὰ τὴν ἀλήθειαν χάνει τὸν νοῦν του κανεὶς, ὅταν ἀκούῃ τοιαῦτα συμπεράσματα. Τί ζήτημα ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή; ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ· καὶ ὅταν ἐναντίον τῶν διαμαρτυρήσεων τῆς μερίδος ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα), ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία τῆς προτάσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμωμεν διττὴν ψηφοφορίαν, διότι αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν ἔχει ὁ κανονισμὸς, δίδων τὸ δικαίωμα τῆς προτεραιότητος εἰς τὴν ἀπωτέρω πρότασιν, ὅταν ὁ κύριος Σέρβος πολλὰ λογικῶς ἀνέπτυξεν, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία τῆς προτάσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ δὲν ἀποκλείει τὴν πρότασιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐνῷ ἀπ’ ἐναντίας ἡ τῆς ἀντιπολιτεύσεως περιελάμβανε καὶ τὴν τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, ἐλέγετε τὸ ἐναντίον, καὶ διότι ἀπὸ ἓν σφάλμα καὶ ἀπὸ ἀδικαιολόγητον ἐπιμονὴν ἦλθεν εἰς ψηφοφορίαν πρώτη ἡ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, δύνασθε νὰ εἰπῆτε, ὅτι ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις τῆς ἀντιπολιτεύσεως; Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, ὅταν μία πρότασις ἐμπεριέχῃ τὸν σχηματισμὸν μιᾶς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 67, ἑτέρα δὲ περιλαμβάνει καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ 68, ἡ δευτέρα περιέχει τὴν πρώτην καὶ οὐχὶ ἡ πρώτη τὴν δευτέραν. Εἴπατε καλλίτερον, ὅτι, ἐπειδὴ εἴμεθα πλειονοψηφία, οὕτω πρέπει νὰ ψηφίσωμεν, καὶ μὴ ἐπικαλεῖσθε τὸν κανονισμὸν καὶ τὴν λογικήν· (εὖγε, εὖγε).

§346Ε. ΣΙΜΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς προτεραιότητος δὲν ἐπιφέρει πάντοτε τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς μὴ προτεινομένης προτάσεως, αὐτὸ τὸ παραδέχομαι, ἀλλὰ πολλάκις τὴν ἐπιφέρει· αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ζήτημα. Ὁσάκις, κύριοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη, φέρει ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ ἄλλου, τὸ ἄλλο ἀποῤῥίπτεται, ὅταν δὲν τὴν φέρῃ δὲν ἀποῤῥίπτεται. Λέγω εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν τί παρουσιάζεται; ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη ἀπεῤῥίφθη, ἢ δὲν ἀπεῤῥίφθη; λέγω, ὅπως τὸ ἐκλάβωμεν. Τί εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη; εἶναι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Δεληγεώργης, ὡς καὶ ἕκαστος βουλευτὴς νὰ φέρῃ πρότασιν περὶ τῆς ἐξετάσεως τῆς διαχειρίσεως τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἢ τῆς τοῦ 1867; σᾶς λέγω δὲν ἀπεῤῥίφθη τοιοῦτόν τι· ὁ κ. Δεληγεώργης δύναται νὰ φέρῃ τὴν πρότασιν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπεῤῥίφθη. Λέγω καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἀξιόλογα δύναται νὰ μὴ θεωρηθῇ ἀπεῤῥιμμένη. Ἐν οὐσίᾳ δὲν ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη· ἀπεῤῥίφθη ὅμως ἡ γραπτὴ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη. Ἐνταῦθα ὑπάρχει μία μεγάλη λογικὴ ἀλήθεια. Τί ἐννοοῦμεν πρότασιν; ἐννοοῦμεν τὸ χαρτί, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὸν πρόεδρον καὶ ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις, καὶ εἶναι ἐναντίον τῆς λογικῆς νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, διότι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε.... (θόρυβος) ὅτι διορίζεται ἐπιτροπὴ....

§347ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν ἀπεφάσισε.

§348ΣΙΜΟΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, τί θὰ φέρετε ἔπειτα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δεληγεώργη, ὅστις προτείνει τὸν διορισμὸν ἐπιτροπῆς καὶ διὰ τὸ 1867 καὶ διὰ τὸ 1868; Τὸ 1867 τὸ ἀπεφάσισε, διὰ τὸ 1868 θὰ γίνῃ νέα πρότασις καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς νέας προτάσεως δὲν τὸ ἀρνεῖται κἀνείς.

§349ΤΣΟΚΡΗΣ. Βλέπετε τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἔγεινεν, ἐπειδὴ δὲν ἐτέθη πρῶτον εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη;

§350Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Αἱ ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας εἶναι σεβασταί, κατὰ συνέπειαν δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ μεμφθῇ σήμερον τὴν Βουλήν, διότι ἀπεφάσισεν οὕτω καὶ οὐχὶ ἄλλως. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῆς Σύρου καὶ ὡς πρὸς τὰς διαφωνίας, αἱ ὁποῖαι ἀντηλλάχθησαν μεταξὺ ἑνὸς μέλους τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἑνὸς βουλευτοῦ τῆς Σύρου. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ δεύτερον· ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη, ἐστεκόμην ἐκεῖ· ἦτο εἰς τὴν στιγμὴν ὁ πρόεδρος νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν, ὅτε τοῦ εἶπον σᾶς παρακαλῶ σταθῆτε. Τί ἐννοεῖτε, ἂν πέσῃ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, ἐπικυροῦται ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη; Ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν τότε μοὶ εἶπον, τοῦ κυρίου Δεληγεώργη θὰ προταχθῇ. Τότε εἶπον ἔστω, οἱαδήποτε καὶ ἄν ᾖναι ἡ προταχθησομένη, ἂν ἡ προταχθησομένη ἀποῤῥιφθῇ, ἡ παραδοχή της ἔχει ἐπιῤῥοὴν ὡς πρὸς τὴν ἄλλην; ὡς πρὸς τὴν ἐπικύρωσιν ἢ ἀπόῤῥιψιν, μοι εἶπον ὄχι. Κατὰ συνέπειαν θὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, καὶ εἴτε ἀποῤῥιφθῇ εἴτε παραδεχθῇ θὰ ψηφοφορηθῇ κατόπον ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη.

§351ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ πρὶν ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ἐγεννήθη ζήτημα παρεμπίπτον, ἂν μετὰ τὴν ψηφοφορίαν θὰ ψηφοφορηθῇ ἢ μὴ καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δεληγεώργη, παρακαλῶ νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὸ παρεμπίπτον ζήτημα, ἵνα γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ τί θὰ γείνῃ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν τῆς προτάσεως.

§352ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἐψηφοφόρησα ὑπὲρ τῆς ἐκτιμήσεως, καὶ θὰ ψηφοφορήσω διὰ νὰ γείνῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ναί. Δὲν πρέπει νομίζω ν’ ἀποκλεισθῇ ἡ ἄλλη πρότασις. Εἶναι δειλία νὰ ἀποφεύγουν τὴν ψηφοφορίαν· δὲν ἀποκλείει ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ τὴν τοῦ κ. Δεληγεώργη. Ἂν τοῦ κ. Δεληγεώργη ἐπροτιμᾶτο, ἀπέκλειε τὴν ἄλλην.

§353ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐξηγηθῆτε, κύριε πρόεδρε· θὰ ψηφοφορηθοῦν καὶ αἱ δύω;

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν παραδεχθῇ ἡ μία, ἡ ἄλλη δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ.

§355ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ λυθῇ τό ζήτημα μετὰ τὴν παραδοχὴν ἢ ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ.

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι..... (θόρυβος)

§357ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (ἐκ δεξιῶν) Μὴ βιάζεσθε, κύριε πρόεδρε· ὑπάρχει ζήτημα παρεμπίπτον. (θόρυβος)

§358ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη ἡ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, ἐμπρός. (θόρυβος)

§359ΔΑΓΡΕΣ. Χανόμεθα τοῦ κακοῦ εἰς συζητήσεις. Δὲν εἰμπορεῖτε ν’ ἀρνηθῆτε, κύριε πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη νὰ προταχθῇ αὐτή.

§361ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Εἰποῦσα ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῇ ἡ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, δὲν εἶπεν ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη εἶναι ἀναξία ψηφοφορίας. Ἡμεῖς, κύριε πρόεδρε, λέγω ἐξ ὀνόματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, θέλομεν κατ’ ἀρχὴν τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, θέλομεν ὅμως νὰ προστεθῇ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῆς καὶ ἐξέλεγξις τῶν δαπανῶν τοῦ 68. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἑξῆς ζήτημα· παραδεχομένης τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, θὰ ἔλθῃ κατόπιν ἡ τοῦ κυρίου Δεληγεώργη, ἡ ὁποία ἐκτείνει τὴν ἐξέτασιν καὶ διὰ τὸ 68; Δὲν δύνασθε νὰ μᾶς ἀρνηθῆτε τὴν ψηφοφορίαν.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καθήσατε..... (θόρυβος)

§363ΔΑΓΡΕΣ. Προλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, κύριε πρόεδρε, μὴ τυχὸν ὅταν λυθῇ τὸ πρῶτον ζήτημα εἰπῆτε ὕστερον, διαλύεται ἡ συνεδρίασις.

§364ΣΑΡΑΒΑΣ. Διὰ μιᾶς ψηφοφορίας ἂς λύσωμεν ἂν πρέπῃ νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δεληγεώργη ἢ μή.

§365Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύο προτάσεις ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ μία εἶναι ἰδική μου, ἡ ἑτέρα τοῦ κυρίου Δεληγεώργη. Τί λέγει ἡ ἰδική μου; νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως· τί λέγει ἡ τοῦ κυρίου Δεληγεώργη; νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως καὶ τοῦ 67 καὶ τοῦ 68. Τί εἶπεν ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ἀποφάσεώς της; νὰ προταχθῇ ἡ ἰδική μου ἡ μόνον τὸ 67 περιλαμβάνουσα, καὶ ἡ ὁποία ἐσυζητήθη.

§366ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡ ἄλλη ἐσυζητήθη.

§367Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐννοεῖ λέγουσα αὐτό;

§368ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ προταχθῇ.

§369Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἂν παραδεχθῇ;

§370ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔρχεται ἡ ἄλλη. (θόρυβος)

§371Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι. Διὰ τί ἐγὼ ἐζήτησα νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ διὰ τὸ 67; νὰ ἐξηγήσω τὴν διαφοράν μας. Ἐγὼ σᾶς εἶπον καθαρῶς, ὅτι καθὼς εἶπεν ὁ κύριος Δεληγεώργης, ὅτι ἡ Βουλὴ διαλυθεῖσα καὶ προσκληθεῖσα νέα ἀπὸ τὸν βασιλέα, εἴπετο ὅτι ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ διαχείρισις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ ἔθνους, δι’ αὐτὸ διελύθη ἡ Βουλὴ, ἄλλως δὲν ἦτο καμμία ἀνάγκη νὰ διαλυθῇ.

§372ΦΙΛΗΜΩΝ. Διὰ τὴν διάκρισιν τῶν ἐξουσιῶν.

§373Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ἐγὼ προτείνω τὴν πρότασιν. Τί ζητεῖτε σεῖς; νὰ γίνῃ ἐπιτροπὴ διὰ τὸ 68, ἀλλὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ 68 τὴν ἔχετε ἐνώπιόν σας........ (θόρυβος)

§374ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (ἐκ δεξιῶν) Μὴ ἐμβαίνετε εἰς τὴν οὐσίαν. (θόρυβος)

§375Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τὴν διαχείρισιν αὐτὴν θὰ ζητηθῇ ἡ ἀπολογία τῆς κυβερνήσεως.

§376ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§377Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πρόκειται παρὰ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις· ἐγὼ ἐννοῶ, ὅτι ἡ πρότασίς μου ὅταν παραδεχθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐχώρισε τὸ ζήτημα, τὸ ἔλυσε. Θέλει ἡ Βουλὴ κατόπιν νὰ κάμῃ ἐξέλεγξιν καὶ διὰ τὸ 1868; εἶναι ἐλευθέρα νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§378ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον κύριε, πρόεδρε.... .... (θόρυβος)

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετιμεζῆ νὰ ἐγερθῶσιν..... (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι ἀριστερόθεν).

§380ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (συγχρόνως ἐκ δεξιῶν) Ὄχι, ὄχι, Κ. πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς ψηφοφορίαν. (θόρυβος μέγας, ἡ Βουλὴ κατέστη θορυβώδης).

§381Α. ΜΕΤΑΞΑΣ. (Ἐπὶ τοῦ βήματος ἀναβαίνω πρὸς τὸν πρόεδρον).......... (θόρυβος)

§382ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε τὸν λόγον. Θόρυβος μέγας καὶ διαπληκτισμοὶ μεταξὺ διαφόρων βουλευτῶν).

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 μ. μ.