1868.07.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

τῆς 26 Ἰουλίου 1868.

Παρασκευή.

Ὥρα 3 παρὰ 5|60. μ. μ.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νομίζω νὰ ἐκλεχθῇ πρεσβεία ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ὅπως συγχαρῇ τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα διὰ τὴν γέννησιν τοῦ Διαδόχου.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Γίνεται ἡ κλήρωσις τῆς δεκαμελοῦς πρεσβείας ὑπὸ τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἀβέρωφ· ἐκληρώθησαν οἱ ἑξῆς, Ἀν. Πετραλιᾶς, Θ. Ῥωμαῖος, Β. Βασιλόπουλος, Ν. Νικολαΐδης, Δ. Σταθόπουλος, Ἀρ. Παναγιωτόπουλος, Π. Μανωλίδης, Θ. Κολοκοτρώνης, Κωνστ. Ἐπιφανίου, Κωνστ. Πετζάλης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω δημοσιεύσει διὰ τοῦ κανονισμοῦ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπουσιαζόντων ἄνευ ἀδείας. Ἔχομεν ἤδη τὴν ἀνάγνωσιν τῶν χθεσινῶν πρακτικῶν. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ οὐδεμιᾶς κατ’ αὐτῶν ἀντιῤῥήσεως ὑπαρχούσης ἐπικυροῦνται.

§4Λ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰσάγω ἀναφορὰν δύω γεωργῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, οὗτοι εἶχον ἐνοικιάσει γαίας τοῦ ἱπποφορβείου, παρήγαγον 4,000 περίπου δέματα, ἀλλ’ ἐγένοντο παρανάλωμα τοῦ πυρός. Ἤδη στεροῦνται τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, καὶ ἐν τούτοις καταδιώκονται ὑπὸ τοῦ ταμείου. Ζητοῦν ὅπως ἡ κυβέρνησις ἔλθῃ εἰς συνδρομὴν καὶ χαρίσῃ τὸ ἐνοίκιον.

§5ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἡ κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§6ΖΕΡΒΑΣ. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναφορᾶς νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύω λέξεις· οὐ μόνον τῶν γεωργῶν τούτων, ἀλλὰ καὶ πολλῶν ἄλλων ἐγένετο τὰ δέματα παρανάλωμα τοῦ πυρὸς, χωρὶς οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ συμμεθέξουν εἰς τὸ δυστύχημα αὐτό. Τώρα πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ἂν οἱ γεωργοὶ αὐτοὶ πρόκειται νὰ ἱκανοποιηθῶσι διὰ τὸ τυχαῖον δυστύχημα, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ γίνῃ μία ἀπόφασις τοῦ ὑπουργείου, ἂν οἱ ἐνοικιασταὶ, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ζημιωθῶσιν οὕτω πῶς ἐκ τοῦ πυρὸς, πρέπει νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ πληρώσωσι ναὶ ἢ ὄχι.

§7Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι τό ἀντικείμενον, ἂν οἱ ἐνοικιασταὶ ἦναι ὑπόχρεοι ἕνεκα τοῦ ἐμπρησμοῦ νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχεώσεις αὐτῶν, εἶναι ὅλως διόλου καθαρῶς δικαστικόν. Ὁ νόμος προσδιώρισε πότε ἀπαλλάττεται ὁ ἐνοικιαστής· ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν ἀπαλλάττεται, διότι μετὰ τὴν συγκομιδὴν τῶν καρπῶν οἱ κίνδυνοι ἀφοροῦν τὸν ἐνοικιαστὴν, ἀλλὰ τὸ ἀντικείμενον, ἂν πρέπῃ ἐπιεικῶς νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν, δὲν πρέπει νὰ τὸ συγχύσωμεν μὲ ἕτερα ζητήματα, διότι ἡ σύγχυσις φέρει πλάνην.

§8ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπιεικῶς πρόκειται νὰ λυθῇ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν θὰ στείλωμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Βαλασόπουλος ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐξωτερικῶν, ἀναγινώσκει ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ συστάσεως προξενείου εἰς Βουλγαρίαν κτλ. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου, ά. περὶ συστάσεως προξενείου ἐν Ῥουτσουκίῳ τῆς Βουλγαρίας μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν 800· βʹ. περὶ μεταθέσεως τοῦ ἐν Βελιγραδίῳ γενικοῦ προξενείου ἀπὸ τὴν 1ην εἰς τὴν 2αν κατηγορίαν· γʹ. περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ μισθοῦ τοῦ ά. διερμηνέως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας εἰς 800 δραχμὰς, εἴτε ἔγγαμος εἴτε ἄγαμος ὢν τυγχάνει· καὶ δʹ. περὶ προσθήκης ἑνὸς κλητῆρος παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν ἐξωτερικῶν, καὶ πεισθεῖσα ἐκ τῶν ἐν τῇ λεπτομερεῖ ἐκθέσει τοῦ ὑπουργοῦ ἐπιφερομένων λόγων περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς παραδοχῆς τοῦ ὑποβληθέντος νόμου, προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἓν δὲ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παρετήρησεν ὅτι ἡ σύστασις προξενείου ἐν Ῥουτσουκίῳ μὲ ἐπιχορήγησιν 800 κατὰ μῆνα δραχμῶν δὲν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ, εἰμὴ ἂν ἔκτακτοι ὅλως περιστάσεις καὶ ἀρκούντως ἀποδεδειγμέναι, ὥστε νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ἤθελον ὑπαγορεύσει τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεώς του· μόνον δὲ ὁ λόγος, ὅτι τὸ Ῥουτσούκιον εἶναι ἕδρα Βιλαετίου δὲν δικαιολογεῖ τὴν δαπάνην, ἥτις ἀπαιτεῖται δι’ αὐτό. Καὶ ἐν περιπτώσει ἀκόμη, καθ’ ἣν ὁ λόγος οὗτος ἤθελε θεωρηθῆ ἀρκετὰ σπουδαῖος ὅπως προκαλέσῃ τὸν προβιβασμὸν τοῦ ἐκεῖ πρακτορείου εἰς προξενεῖον, εἷς πρόξενος μὲ μισθὸν 300 δραχμῶν κατὰ μῆνα δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον θὰ ἔχῃ τὰς προξενικὰς εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ὦσιν εὐκαταφρόνητοι, ἕνεκα τῆς διὰ τοῦ σιδηροδρόμου ὑπαρχούσης κινήσεως. Τὸ αὐτὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς φρονεῖ ὅτι πλείστη σπουδαιότης πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸ ἐν Βελιγραδίῳ γενικὸν προξενεῖον. Εἰς τὸν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Σερβίας ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῶσιν ὅλα τὰ μέσα, ὅσα αἱ οἰκονομικαὶ ἡμῶν περιστάσεις ἐπιτρέπουσιν, ὅπως ὑποβαστάξῃ ἀξιοπρεπῶς τὴν θέσιν του· προάγεται δ’ ἔτι μᾶλλον εἰς τὴν σκέψιν ταύτην, διότι πρεσβεύει ὅτι διὰ ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τοῦ ἔθνους τὰς προσδοκίας αἱ τοιαῦται ἀποστολαὶ, πρέπει ν’ ἀνατίθενται εἰς ἄνδρας τῶν παρ’ ἡμῖν διαπρεπόντων, καὶ ἄνδρες τοιοῦτοι εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶσιν ὑπηρεσίας τοιαύτας ἄνευ ἀξιοπρεποῦς ἐπιχορηγήσεως. Φρονεῖ κατὰ συνέπειαν τῶν λόγων τούτων τὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι εἰς τὸν ἐν Βελιγραδίῳ γενικὸν πρόξενον πρέπει νὰ δοθῇ μισθοδοσία τοὐλάχιστον 1500 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἀφοῦ μάλιστα οὔτε δραχμὴν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξῃ ἐκ τῶν προξενικῶν δικαιωμάτων, ὡς ἐκ τῆς παντελοῦς ἐλλείψεως ὑπηκόων καὶ ἑλληνικοῦ ἐμπορίου. Ἄλλο δὲ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παρετήρησεν ὅτι ἡ σύστασις τῶν ἐν Ῥουτσουκίῳ καὶ Βελιγραδίῳ προξενείων, ὑπαγορευομένη ὑπὸ λόγων πολιτικῶν ἀφορώντων σπουδαῖα ἐθνικὰ συμφέροντα, ἀπαιτεῖ δι’ αὐτὸ τοῦτο ἐκλογὴν καταλλήλων προσώπων, ἐπειδὴ δὲ ὡς ἐκ τῶν προηγουμένων δὲν προσδοκᾷ παρὰ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑπουργοῦ τοιούτων προσώπων ἐκλογὴν, θεωρεῖ τὴν σύστασιν διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀνωφελῆ καὶ τὴν δαπάνην περιττὴν, ἑπομένως ἀποφαίνεται κατὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ νόμου. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τοῦ ά. διερμηνέως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας καὶ τὴν προσθήκην κλητῆρος, προσκεκολλημένου εἰς τὴν προσωπικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑπουργοῦ, τὸ ῥηθὲν μέλος φρονεῖ ὅτι ἡ ἐξόγκωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων δὲν ἐπιτρέπει οὐδεμιᾶς δαπάνης αὔξησιν μὴ ἀπολύτως ἀναγκαίας, τοιαύτας δὲ βεβαίως δὲν θεωρεῖ τὰς προκειμένας. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 25 Ἰουλίου 1868.

Ὁ πρόεδρος

ΣΠΥΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ.

Τὰ μέλη Π. Ζάνος, Ι. Ζαλώνης. Π. Κοκκίνης, Ν. Κανάρης, Ν. Χατζόπουλος. Ὁ εἰσηγητὴς Ι. Βαλασόπουλος.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ ἐθεωρήθησαν ὡς κατεπείγοντα νομοσχέδια τινὰ, ὡς π.χ. ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, νὰ ἐπιτρέψητε νὰ γίνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατολογίας.

§11ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι φορολογικὸν νομοσχέδιον, εἶναι ὁ φόρος τοῦ αἵματος, ἀπὸ χθὲς ἔπρεπε νὰ τὸ εἰδοποιήσητε ἵνα τὸ γνωρίζωμεν, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν. Δὲν πρέπει νὰ μεταβάλληται ἡ ἡμερησία διάταξις.

§12ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν παρουσιάζεται τὸ πρᾶγμα νὰ μεταβάλῃ τὸ προεδρεῖον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἡ ἡμερησία διάταξις διαλαμβάνει νὰ συζητηθῇ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, σεῖς οἴκοθεν πῶς μεταβάλλετε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; ἂν τὸ ἐζήτησε κανεὶς δύναται νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους, οὐδέποτε ὅμως δύναται τὸ προεδρεῖον νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ ἀφαιρῇ ἕτερα νομοσχέδια ἄνευ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον οἴκοθεν δὲν ἔκαμε τοιαύτην πρότασιν, αὐτὴ ἐγένετο παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ.

§14ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν οἱ ὑπουργοὶ κάμνουν προτάσεις πρέπει νὰ τὰς ἀκούωμεν καὶ ἡμεῖς, καὶ ὄχι νὰ σᾶς τὰς λέγουν εἰς τὸ αὐτί.

§15ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν· προκειμένου περὶ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως προηγοῦντο τινὰ νομοσχέδια.

§16ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τῇ συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς.

§17ΖΑΙΜΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὄχι τὸ προεδρεῖον, δὲν θέλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ προεδρεῖον τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο εἰς τὸ προεδρεῖον ἡ πρότασις.

§19ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ προεδρεῖον δὲν δέχεται εἰμὴ ἐπισήμους προτάσεις ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, πᾶσα ἄλλη πρότασις, μυστικῶς γενομένη, δὲν ἔχει ἀξίαν, πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσητε τὸ πρᾶγμα ἅπαξ διὰ παντός.

§20Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ συνήθεια αὐτὴ ἐπικρατεῖ πάντοτε, ὅτι ἐπειδὴ ἐγένοντο 3 συζητήσεις, εἰς τὴν πρώτην καὶ δευτέραν οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν ἐλάμβανε τὸν λόγον, ἀλλὰ τυπικῶς ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις, ἡ δὲ ὁριστικὴ συζήτησις ἐγένετο κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν· τὸ ζήτημα τοῦτο παρεδέχθη ἵνα εὐκολύνῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ὅπως τὰ νομοσχέδια φθάνουν ταχύτερον εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, διὰ τοῦτο ἡ συνήθεια εἶχε παραδεχθῆ ὡς ἔθιμόν τι ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ὡς τάξις τις, διότι οὐσιαστικῶς οὔτε ἔβλαπτεν οὔτε βλάπτει διόλου· ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ κανεὶς νὰ συζητήσῃ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, τότε τὸ πρᾶγμα διαφέρει.

§21ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τοῦτο κάμνω ἐγὼ τὴν πρότασιν, ὅτι ὁσάκις ἡ κυβέρνησις νομίζει ὅτι ἓν νομοσχέδιον πρέπει τότε νὰ συζητῆται πρῶτον.

§22ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν ἀντιλέγει κανεὶς, ὅταν γίνεται πρότασις· ὄχι ὅμως νὰ γίνεται μυστικά.

§23ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προτιμήσῃ νὰ γίνῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἰσήχθησαν ὡς κατεπείγοντα, καὶ τὸ κατεπεῖγον ὥρισε καὶ ἡ Βουλὴ, καὶ ἀπεφάσισε νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς πέντε ἡμερῶν. Αἱ πέντε ἡμέραι παρῆλθον, καὶ 3, 4 ἀκόμη, καὶ οὐδὲν ἔγινε. Βλέπετε ὅτι ὅλα λέγονται καὶ δὲν πράττονται. Πρέπει νὰ ἤμεθα συνεπεῖς εἰς ὅσα λέγομεν, καὶ νὰ μὴ ἀπομακρινώμεθα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θεωροῦνται κατεπείγοντα. Καθὼς καὶ πρὸ ὀλίγου ἐγένετο λόγος ἐδὼ ὅτι τὰ νομοσχέδια, ἐπειδὴ εἶναι ἀποφασισμένον ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἀναγινώσκονται τρὶς· εἰς τὰς δύω πρώτας ἀναγνώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν φέρουν οὐσιώδεις συζητήσεις νὰ μὴ παρεμβάλωνται προσκόμματα. Ἀλλὰ, κύριοι, διὰ τοῦ τρόπου τούτου, σημειώσατε ὅτι πλησιάζομεν εἰς τὴν ὁριστικὴν συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν, ὅταν παρουσιασθῇ τὸ κατεπεῖγον γίνεται μᾶλλον καταφανές. Εἶναι καλὸν πρὶν φθάσωμεν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, τὰ κατεπείγοντα νομοσχέδια ν’ ἀναγινώσκωνται, ὥστε νὰ μὴ μένῃ ἡ τρίτη ἀνάγνωσις, ἐν ᾧ ἐν τῷ μεταξὺ δύνανται νὰ συζητοῦνται τὰ εἰς τρίτην συζήτησιν νομοσχέδια (θόρυβος).

§24ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ (ὑπουργὸς στρατιωτικῶν). Κύριοι βουλευταὶ, τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, εἶναι νομοσχέδιον ὁριζόμενον περιοδικῶς ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, καθ’ ὅσον εἴπατε ὅτι ὑπάρχει καὶ τὸ ἔθιμον αἱ δύω πρῶται ἀναγνώσεις νὰ γίνωνται ἄνευ συζητήσεως, νὰ θεωρηθῇ ἡ γινομένη ἀνάγνωσις ὡς πρώτη· ἄλλως νὰ γίνῃ τώρα ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§26ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις ἡ ὁποία παρουσιάζεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ ἀλλοιώσεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, οὐ μόνον δὲν εἶναι σωστὴ, οὐ μόνον δὲν εἶναι δικαία, ἀλλὰ θέλει φέρει σύγχυσιν ἐπὶ τῆς συζητήσεως ὅλων τῶν νομοσχεδίων· καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος. Κύριοι, ὑποθέσετε ὅτι σήμερον εὑρίσκεται ὑπὸ συζήτησιν ἓν σπουδαῖον νομοσχέδιον, καὶ αὔριον παρουσιάζεται εἰς τὴν ἰδέαν ἑνὸς ὑπουργοῦ, ὅτι ἕτερον νομοσχέδιον πρέπει νὰ προηγηθῇ διὰ ν’ ἀναγνωσθῇ. Ἀλλὰ, κύριοι, τὸ Σύνταγμα τί λέγει; τρεῖς συζητήσεις, διότι ἐκ τῶν τριῶν συζητήσεων θὰ διαφωτισθῇ τὸ Σῶμα, ἂν τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον ᾖναι δίκαιον ἢ ὄχι· δὲν ἐννοεῖ 3 ἀναγνώσεις ἁπλῶς, διότι τότε θὰ εἰπῇ ἕκαστος βουλευτὴς νὰ τὸ ἀναγνώσῃ τρὶς εἰς τὴν οἰκίαν του.

§27ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ Σύνταγμα ἀναφέρει συζητήσεις οὐχὶ ἀναγνώσεις.

§28ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς ἀναφέρω πρακτικὸν παράδειγμα ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου· ἐπὶ δύω ἡμέρας συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ἢ περὶ τῶν φόρων, καὶ μετὰ συζήτησιν διήμερον παρῆλθεν ἡ ἀνάγνωσις, σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς δευτέρας συζητήσεως· παρουσιάζονται τώρα καὶ μᾶς λέγουν νὰ γίνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλαιοκάρπου· ἀλλ’ ἂν τυχὸν δὲν παρέλθῃ ἡ πρώτη συζήτησις ἐν σιωπῇ, διότι ἐγὼ θὰ συζητήσω ἐπ’ αὐτοῦ καὶ θὰ συζητήσω ἐφ’ ὅλην τὴν ἡμέραν, τότε τί θὰ γίνῃ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὥριμον εἰς συζήτησιν; τί θὰ γίνῃ ὁ προϋπολογισμός; εἰς ποίαν θέσιν θὰ εὑρεθῇ ἡ Βουλή; καὶ εἰς ποῖον κυκεῶνα; δὲν θὰ γνωρίζῃ ποῦ εὑρίσκεται καὶ τί θὰ συζητῇ· θέλει συγχύσει τὰς ἰδέας της· δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι, εἰς ὁμαλὴν κατάστασιν, ἵνα ἔρχεται ἕκαστος τῶν βουλευτῶν νὰ συζητῇ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα προηγοῦνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ νὰ ἔρχεται μελετημένος νὰ δίδῃ τὴν ψῆφόν του· πᾶσα ἑτέρα συζήτησις δὲν εἶναι ὀρθή· καὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ προβῶμεν ἤδη εἰς ἄλλας ἀποφάσεις, διότι βλάπτουσι τὴν ὑπόληψιν τῆς Βουλῆς.

§29ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχει μέγα λάθος ὁ προλαλήσας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν προτίμησιν τῶν νομοσχεδίων· δὲν ὑπάρχει προτίμησις, ἔρχεται κατὰ τάξιν ἕκαστον νομοσχέδιον καὶ εἰσαγόμενον κατὰ πρώτην φορὰν γίνεται διάκρισις περὶ προτιμήσεως, διότι εἰσήχθη ἅπαξ, καὶ συνεζητήθη ἅπαξ, δὲν θὰ εἰπῇ ὅτι πρέπει καὶ νὰ προτιμᾶται· ὁ πρόεδρος δύναται νὰ ἀναγνώσῃ καὶ ἄλλα νομοσχέδια, ὅταν θεωροῦνται κατεπείγοντα (θόρυβος). Ὁ νόμος ἤθελε τρεῖς ἀναγνώσεις, ἵνα ὑπάρχῃ καιρὸς νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλή· ποτὲ δὲν ὑπέθεσεν ὅτι, ἀφοῦ εἰσελθῇ ἅπαξ ἓν νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ διατρέξῃ τὸν δρόμον του.

§30ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος.

§31ΖΕΡΒΑΣ. Ἂν γίνῃ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατόπιν νὰ παρουσιασθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, πρέπει νὰ σταματήσωμεν, τότε ἐννοῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ λόγος, ποῖον ἐκ τῶν δύω νομοσχεδίων πρέπει νὰ προτιμηθῇ· ὅταν ὅμως εἰσέτι δὲν ἀνεγνώσθησαν καὶ ὑποθέσατε ὅτι ἕνας ὑπουργὸς φέρει νομοσχέδιον καὶ ἀναγινώσκεται ἅπαξ, καὶ μετὰ ταῦτα τὸ ἀποσύρει, δυνάμεθα νὰ βιάσωμεν τὸν ὑπουργὸν καὶ νὰ εἴπωμεν ὄχι πρέπει νὰ τὸ φέρῃς; ἕνας ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιόν του, εἴτε διότι βλέπει ὅτι δὲν περνᾷ εἴτε διότι ἐσχημάτισεν ἑτέραν ἰδέαν (θόρυβος).

§32ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Σύνταγμα, κύριοι, εἶναι σαφέστατον· τὸ ἄρθρον 57 λέγει «Οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν ἂν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τρὶς κατ’ ἐπανάληψιν κατὰ τρεῖς διαφόρους ἡμέρας»· ἠμπορεῖ δὲ ἡ Βουλὴ ἀξιολογώτατα νὰ πεισθῇ εἰς μίαν ἁπλῆν ἀνάγνωσιν, καὶ δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν· ἐὰν ὅμως ᾖναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ προκαλέσῃ παρατεταμένας συζητήσεις ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, δὲν ἀρκεῖ ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις· πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ ἕκαστος γνώμην ὁπωσοῦν πεφωτισμένην· δὲν ἠμπορεῖ ὁ ὑπουργὸς ἐλθὼν νὰ βγάλῃ ἀπὸ τὴν τσέπην του τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ εἴπῃ θέλω νὰ ἀναγνωσθῇ ἁπλῶς.

§33Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§34ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν θεωρῇ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ὡς κατεπείγουσαν ἢ ὄχι, κατόπιν δὲ νὰ ἀρχίσῃ συζήτησις καὶ οὐχὶ ἀνάγνωσις· ἔχει τὸν χαρακτῆρα τοῦ κατεπείγοντος τὸ παρὸν νομοσχέδιον περὶ στρατοῦ, ἢ καὶ τὰ ἄλλα τὰ Κερκυραϊκὰ παραβαλλόμενα πρὸς τὸν φορολογικὸν νόμον; Καὶ περὶ τοῦ στρατοῦ ὅταν πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν, ἐννοεῖται ὅτι πρέπει πάντοτε ἐπὶ τῶν φόρων νὰ ἀποφασίσωμεν, διότι διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ ποῖα εἶναι τὰ μέσα μας. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἄλλων νομοσχεδίων καλῶς, ἀλλὰ προκειμένου περὶ φορολογίας, πρέπει ὅλα τὰ ἄλλα νὰ ὑποχωρήσωσιν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων.

§35ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριοι· ἤθελον ἀρκεσθῆ εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κυρίων προλαλησάντων, ἐὰν ἐν τῷ ζητήματι δὲν παρετηρεῖτο ἡ κακὴ πίστις. Τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται σήμερον ν’ ἀποφανθῆτε, ἐὰν ᾖναι κατεπεῖγον ἢ ὄχι, μόλις χθὲς τὸ ἑσπέρας διενεμήθη.

§36ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σήμερον τὸ πρωΐ.

§37ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Σήμερον τὸ πρωῒ ἐπεδόθη ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας. Κύριοι· σᾶς διαβεβαιῶ ἐν τιμῇ, ὅτι δὲν ἀνέγνωσα οὔτε τὸ νομοσχέδιον, οὔτε τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Σημειώσατε ὅτι, ὅταν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐνώπιον ὑμῶν, ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως ἐζήτησε παρὰ τῆς Βουλῆς τὸ κατεπεῖγον αὐτοῦ· τότε ἐνθυμοῦμαι ἔλαβον τὸν λόγον ἐγὼ καὶ παρετήρησα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐὰν ἀποφανθῇ ἐκ τῶν προτέρων περὶ τοῦ κατεπείγοντος πράττει μέγα λάθος καὶ ἀδίκημα, καὶ κατανεύσαντος τοῦ κυρίου πρωθυπουργοῦ, ἡ Βουλὴ εἶπεν ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς κατεπεῖγον, ἀλλὰ νὰ διέλθῃ ὅλα τὰ στάδια τῆς συζητήσεως τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῆς Βουλῆς· τότε μάλιστα ἐζήτησα, ὥστε καὶ τὰ νομοσχέδια τὰ λοιπά, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν παρὰ τοῦ κυρίου Καρούσου καὶ ἐμοῦ, νὰ συζητηθῶσιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ οὐχὶ διότι ἐνδέχεται διατάξεις τινὰς τῶν νομοσχεδίων τούτων τῶν προεισαχθέντων παρὰ βουλευτῶν ἑπτανησίων νὰ συγκρούωνται μὲ τὰς περὶ ἐκτιμήσεως ἐλαιοκάρπου διατάξεις, καὶ ἑπομένως θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Βουλὴ σήμερον μὲν νὰ νομοθετῇ μίαν διάταξιν, αὔριον δὲ νὰ τὴν ἀνασκευάζῃ· καὶ ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ κατάστασις τοιαύτης Βουλῆς, ἡ ὁποία σήμερον ἀποφασίζει καὶ αὔριον ξαναποφασίζει; Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία χάνει πολλὴν ὑπόληψιν, ὅταν σήμερον ἀποφασίζῃ τὸ ἄλφα καὶ αὔριον λέγει τὸ ἄλφα νὰ ᾖναι ἡμέρα· τοῦτο πρέπει νὰ τὸ σκεφθῆτε σπουδαίως. Λοιπὸν εἰσήχθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἐπὶ δύο ὁλοκλήρους ἡμέρας ἐζητήθησαν πληροφορίαι καὶ τὸ πρωῒ ἔγεινεν ἡ ἔκθεσις· τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἄλλα μὲν διεφώνησαν, ἄλλα δὲ ἀνεχώρησαν, καὶ χθὲς μὲν τὸ ἑσπέρας διενεμήθη ἡ ἔκθεσις τῆς πλειονοψηφίας, σήμερον δὲ τὸ πρωῒ τῆς μειονοψηφίας. Ἐνταῦθα φαίνεται ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι πολὺ σπουδαῖον, διότι ἀφορᾷ ζητήματα προαιώνια καὶ τοπικά, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῶν κυρίων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλήν, ὁπόταν δι’ ἓν ἰῶτα, ἢ ὑποστιγμὴν ἐσυζητούσαμεν ὁλόκληρον ἑβδομάδα. Πῶς πρέπει λοιπὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἀπονείμωμεν δικαιοσύνην εἰς τὸν λαόν; Πρέπει ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας νὰ συζητήσωμεν, διότι ἐνδέχεται ἡ συζήτησις ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας νὰ καταδείξῃ τινὰ ἀκατάλληλα, καὶ τὴν ἐπιοῦσαν νὰ ζητήσουν οἱ βουλευταὶ πληροφορίας ἵνα ψηφοφορήσουν ἐν συνειδήσει. Παρατηρῶ δὲ μετὰ λύπης μου, ὅτι κηρύττεται κατεπεῖγον τοιοῦτον νομοσχέδιον, ἐνῷ ἕτερον σπουδαιότερον καὶ μᾶλλον κατεπεῖγον, διότι ἀφορᾷ τὴν τιμὴν καὶ ζωὴν τοῦ πολίτου, προχθὲς ἡ βουλή, τῇ διαταγῇ τοῦ πρωθυπουργοῦ, ἀπεφάσισε νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν· καὶ τοῦτο εἶναι τὸ περὶ ληστείας. Ἆρα οἱ χωρικοὶ τῆς Κερκύρας εἶναι μᾶλλον τιμωρητέοι λησταὶ παρὰ οἱ τῆς Ἀκαρνανίας; Προχθὲς προκειμένου περὶ ληστείας, εἶπεν ὁ πρωθυπουργὸς ὅτι ἡ τρίτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ γίνῃ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἡ Βουλὴ τὸ ἐδέχθη. Παρατηρεῖται λοιπὸν, ὅτι οὐδὲν κατεπεῖγον ὑπάρχει εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, καθόσον ὑπάρχει ὁ νόμος τῆς τελευταίας συνόδου, ὅστις εἶναι προϊὸν τῶν σκέψεων ὅλης τῆς Κερκυραϊκῆς κοινωνίας, ὅστις εἶναι προϊὸν τῶν δικηγόρων τῆς Ἐπτανήσου ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κυρίου Ἀθανασιάδου παρόντος ἐν Ἀθήναις· εἶναι νόμος, ὅστις προῆλθεν ἀπὸ τὰς σοβαρὰς σκέψεις καὶ συζητήσεις τῆς Κερκυραϊκῆς κοινωνίας καὶ μετὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ἐπ’ αὐτοῦ. Λοιπὸν ποία ἡ ἀνάγκη νὰ θεωρήσωμεν τὸ τοιοῦτον νομοσχέδιον κατεπεῖγον, νὰ κυρώσωμεν νόμον, ὅστις δὲν ἐφηρμόσθη; δὲν πρέπει νὰ συζητήσωμεν ἐμβριθῶς περὶ τούτου;

§38Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν.

§39ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὄχι· ἀπὸ τὴν πρώτην, διότι τὸ ζήτημα θὰ διαρκέσῃ μίαν ὁλόκληρον ἑβδομάδα. Τί εἶπεν ὁ κύριος πρόεδρος ἢ ὁ κύριος Ζέρβας; ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσήχθη ἤδη καὶ λοιπὸν πρέπει νὰ συζητηθῇ. Ὄχι· εἰσήχθη καὶ ἕτερον νομοσχέδιον ἐπίσης κατεπεῖγον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον οἱ βουλευταὶ τῶν ἀγροτικῶν ἐπαρχιῶν Κερκύρας· διατί δὲν λέγει καὶ ὁ πρόεδρος ὅτι εἶναι καὶ ἐκεῖνο κατεπεῖγον; ἠξεύρετε τί ἀφορᾶ; τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ΣΓʹ. νόμου, τὸν ὁποῖον κατέστρεψεν ἡ δικαιοσύνη, ἡ ὁποία εἶναι φατριαστικὴ καὶ ἄφησε τὸ κείμενον τοῦ νόμου καὶ σήμερον οἱ χωρικοὶ χάνουν τὰς ἰδιοκτησίας των (θόρυβος)· ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν κυβέρνησιν (θόρυβος)· πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν ἰδιοκτησιῶν, καὶ ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν κηρύσσεται κατεπεῖγον· ἂς ἔλθῃ λέγουν εἰς τὰ 1879· ἔπειτα τὸ ἰδικόν μας νομοσχέδιον εἰσήχθη ἀπὸ τῆς 20 Ἰουνίου, ἐνεγράφη εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ προσυζητηθῇ.

§40Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν ἀποκρούσατε τὸ κατεπεῖγον.

§41ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Παρακαλῶ· κακὴ πίστις ὑπῆρξεν, καὶ ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κύριος πρόεδρος, διότι πολὺ τὸν σέβομαι· εἶναι γέρων στρατηγὸς καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ τὸν νέον νὰ ἐπιῤῥίπτω μομφὰς εἰς τὸν πρόεδρον· ἀλλὰ μὲ ἀναγκάζει. Κακὴ, κύριοι, πίστις ὑπάρχει εἰς τὸ προεδρεῖον· δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ἰσχύοντος οὐδέποτε συζητεῖται οὐδεμία διάταξις ἄνευ προηγουμένης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Χθὲς τὸ ἀπόγευμα ἤμουν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ βλέπω ἕνα πίνακα ἀνηρτημένον πολὺ ὑψηλά· ἐγὼ εἶμαι πολὺ κοντὸς καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἴδω τίποτε· ἕτερος βουλευτὴς ὡς ὑψηλότερος ἀπὸ ἐμὲ μοῦ εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τῆς πατρίδος σας εἶναι ἐγγεγραμμένον, ἀμέσως λαμβάνω τὸν πίνακα καὶ πηγαίνω εἰς τὸν πρόεδρον καὶ τού λέγω· ποῖος σὲ κατέστησε αὐτοκράτορα τῆς Βουλῆς; ἔλαβες ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ἐγγράψῃς; μήπως δὲν ὑπάρχουν καὶ ἕτερα ἀντικείμενα πολὺ σπουδαῖα; Δὲν ἤξευρε τί νὰ μοῦ εἰπῇ, καὶ εἶπε τὸ σβύνω· καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν τιμιότητα τοῦ κ. προέδρου, ἐὰν δὲν ἐννόησε διὰ τῶν δύω αὐτῶν παραινέσεων ὅτι τὸ σβύνει. Πῶς λοιπὸν σήμερον ὑπάρχει ἄνευ προηγουμένης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, χωρὶς νὰ ἠξεύρωμεν ἡμεῖς τίποτε; πῶς ἐρχόμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοιούτου ἀντικειμένου; ἠξεύρετε τί ἐστὶ ἐκτίμησις ἐλαιοκαρποῦ Κερκύρας; ἠξεύρετε, ὅτι ἡ Κέρκυρα ἐχρεωκόπησεν; Πρέπει λοιπὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν σπουδαίως ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὸ θεωρήσῃ ὡς κατεπεῖγον.

§42ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν Κέρκυραν, ἀλλὰ περὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δὲν πρόκειται, κύριοι, νὰ ἀποφανθῆτε, ἐὰν ᾖναι ἢ ὄχι κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν Κέρκυραν καὶ τὰ ὁποῖα ἔφερεν ἡ κυβέρνησις· ἐν ἐκτάσει συνεζήτησε τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ Βουλὴ καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἶναι κατεπείγοντα καὶ τὰ ἔστειλεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης νὰ φέρῃ ἐντὸς πενθημέρου τὴν ἔκθεσίν της. Ἐπελήφθη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς δικαιοσύνης τῶν δύω ἐξ αὐτῶν, καὶ τὰ ἔφερεν πρὸ δύω ἡμερῶν, καὶ ὄχι ὡς λέγουσιν χθὲς τὸ ἑσπέρας διενεμήθησαν αἱ ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς.

§43ΡΩΜΑΙΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι ἔντιμοι βουλευταὶ ὡς σὲ καὶ καλλίτεροι, οἱ ὁποῖοι ξεύρουν ὅτι σήμερον διενεμήθησαν.

§44ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Χθὲς παρουσιάσθη μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων ἔφερεν ὁ βουλευτὴς κ. Πετραλιᾶς· ὄχι ἡ ἔκθεσις, ὄχι τὰ νομοσχέδια, ἀλλ’ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετσάλη χθὲς τὸ ἑσπέρας διενεμήθη, ἡ δὲ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς διενεμήθη πρὸ δύω ἡμερῶν, καὶ πρὸ δύω ἡμερῶν ἦσαν ἐγγεγραμμένα τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δὲν πρόκειται λοιπὸν σήμερον, κύριοι, νὰ ἐπανέλθητε εἰς τὴν ἀπόφασίν σας· κηρύξατε κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Ἐπέβαλεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης τὸ καθῆκον νὰ τὰ φέρῃ ἐντὸς πενθημέρου· ἐνίοτε δὲ παρῆλθε δεκαήμερον· καὶ μάλιστα εἰς ἓν τῶν νομοσχεδίων τούτων δὲν ἀπεφάνθη ἡ ἐπιτροπή· ἐπειδὴ δὲ καὶ αὐτὴ ἡ ἰδία τὸ θεωρεῖ κατεπεῖγον, ἀπεφάσισε νὰ τὸ φέρῃ ἐνώπιόν της καὶ ἄνευ ἐκθέσεως· τοῦτο δὲ θέλει γίνει σήμερον, ἢ τὴν αὔριον τὸ πολύ. Ἐπαναλαμβάνω· δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ἴδια ἀπεφασισμένα· πρόκειται μόνον νὰ ἀποφανθῶμεν ἐὰν ᾖναι ὀρθὸν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. πρωθυπουργὸς τοῦ νὰ γίνῃ τουτέστιν ἡ πρώτη καὶ δευτέρα ἀνάγνωσις ἐν τῷ μέσῳ τῆς συζητήσεως. Ἰδοὺ τὸ κύριον ζήτημα, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἠγέρθη καὶ εἰς τὴν πρώτην Βουλήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκον οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν σήμερον ἀντιπολιτευομένων, καὶ ἡ πρώην Βουλὴ τὸ ἔλυσε ὅπως σήμερον ἐπρότεινεν ὁ κ. πρόεδρος ἐγένετο ἐν τῷ μεταξὺ τουτέστι πρώτη καὶ δευτέρα ἀνάγνωσις, ἥτις ἐθεωρεῖτο ὡς συζήτησις, καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ἐγίνετο ἐν ἀναπτύξει ἡ συζήτησις καὶ ἀκολούθως ἐδικάζετο. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἀναγκαίως παρεδέχθη ἡ πρώην Βουλή· εἶναι τακτικὴ τὴν ὁποίαν προτείνομεν νὰ παραδεχθῆτε καὶ σήμερον· ἄλλως δύναται ὁλόκληρον νὰ παρέλθῃ ἔτος καὶ δὲν θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Προσέτι, κύριοι βουλευταί, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζουσιν οἱ ἀντιλέγοντες, τότε δι’ ἕκαστον νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἐρχώμεθα ἁπλῶς καὶ μόνον ὅπως γίνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, νὰ ἀπερχώμεθα δὲ καὶ ἐπανερχώμεθα τὴν ἐπιοῦσαν διὰ μίαν ἄλλην ἀνάγνωσιν καὶ οὕτω καθεξῆς. Τοιουτοτρόπως δὲ ἐὰν θέλετε ἐξακολουθήσῃ, δὲν θὰ ἀρκέσῃ ὁλόκληρον ἔτος ἵνα συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια. Λογικώτερον λοιπὸν εἶναι, κύριοι, τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. πρωθυπουργὸς σᾶς ἐσύστησε, λογικώτερον καὶ ὑπὸ τῆς πρακτικῆς καὶ διὰ τοῦτο τὸ παρεδέχθη καὶ ἡ πρώην Βουλὴ καὶ βεβαίως καὶ ἡμεῖς θέλομεν τὸ παραδεχθῇ.

§45Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν πρώτην Βουλὴν οὐχὶ ἐξ’ ἀποφάσεως, διότι ἀπόφασις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ἐκ κοινῆς συναινέσεως ἀπεφασίσθη νὰ γίνεται ἀνάγνωσις καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων, διὰ τὸν λόγον ὅτι δυνάμεθα ταχύτερον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, καθ’ ἣν εἴχομεν παραδεχθῆ ἐκ συμφώνου νὰ γίνωνται συζητήσεις, καὶ ὄχι ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος ὅτι δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἐγείρῃ συζήτησιν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν· αὐτὸ δὲν τὸ εἶπε κανείς, κύριοι. Περὶ τῆς τροποποιήσεως, κύριοι τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὄχι μόνον νομίζω ὅτι καὶ ὁ κανονισμὸς ἐπιτρέπει κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ προτείνεται ἡ προτίμησις συζητήσεως ἑνὸς νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἀκόμη, ἐὰν ἐξετάσητε καλλίτερον, θέλετε ἴδει ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ βαθύτερον ἐπροχώρησεν. Ὑποθέσατε ὅτι γίνεται ἡ συζήτησις ἑνὸς νομοσχεδίου οἱουδήποτε, καὶ ἐν τῷ μέσῳ αὐτῆς θέλει ἡ κυβέρνησις νὰ φέρῃ μίαν πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν ἄλλην κατεπείγουσαν· ἐννοεῖτε ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα, διότι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναβολῆς, ἥτις γίνεται εἰς πᾶσαν στάσιν τῆς συζητήσεως. Δύναται λοιπὸν ἐν μέσῳ τῆς συζητήσεως νὰ προτανθῇ ἡ ἀναβολὴ, νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ προταχθῇ ἄλλη. Βλέπετε ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐκ τοῦ νόμου καθιερωμένον καὶ ἑπομένως εἶναι πολὺ τακτικὸν νὰ προτείνεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀλλάσσῃ ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομίζω ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ζητηθῇ ἡ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἰς τὸ νὰ γίνωσιν αἱ δύω ἀναγνώσεις θεωρούμεναι ὡς συζητήσεις, νὰ παραδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς πρώτην συζήτησιν καὶ δευτέραν κατόπιν, καὶ νὰ συζητήσωμεν κατ’ ἔκτασιν καὶ ψηφοφορήσωμεν τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν τρίτην.

§46ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἐὰν τυχόν τις λάβῃ τὸν λόγον;

§47Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς τὸν λάβῃ. Εἰς τὴν πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ γίνεται συνοπτικὴ συζήτησις, εἰς δὲ τὴν τρίτην νὰ γίνωνται ἐκτεταμέναι. Καὶ ἐγὼ ἐλάλησα ἐπὶ τῆς παρελθούσης Βουλῆς εἰς πρώτην συζήτησιν, ἀλλὰ τοῦτο τὸ ἔπραξα εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Λοιπὸν τὸν αὐτὸν κανόνα προτείνω καὶ σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ παρέρχωνται αὐταὶ αἱ τυπικαὶ συζητήσεις καὶ προσεγγίσωμεν εἰς τὴν οὐσιαστικὴν συζήτησιν, καὶ λύωμεν οὕτω τὰ ζητήματα καὶ προβαίνωμεν εἰς τὰς ἐργασίας μας· ἄλλως θὰ καθήμεθα νὰ βράζωμεν ἀπὸ τὴν ζέστην ἐδὼ χωρὶς κανένα ἀποτέλεσμα.

§48ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Εἷς τῶν προαγορευσάντων βουλευτῶν τῆς Κερκύρας σᾶς εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη περὶ τοῦ κατεπείγοντος, καθ’ ἣν περίπτωσιν παρεπέμφθησαν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἡ Βουλὴ, κύριοι, οὐδέποτε ἀπεφάνθη περὶ τοῦ κατεπείγοντος· ἡ Βουλὴ μόνον ἀπεφάνθη ἐὰν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ ἐπιτροπὴ, ἢ δέκα· καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐγένετο σπουδαία συζήτησις, ὅτι ἐντὸς πέντε ἡμερῶν δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, διότι ἀφορῶσι ζητήματα σπουδαῖα, ἡ δὲ Βουλὴ μετὰ σπουδαίαν συζήτησιν παρεδέχθη καὶ τὴν ἰδέαν ὅτι, ἐὰν δὲν ἀρκέσουν αἱ πέντε ἡμέραι, ἡ Βουλὴ εἶναι ἕτοιμος νὰ παραχωρήσῃ καὶ νέαν προθεσμίαν· καὶ ἐδὼ εἶναι τὰ πρακτικά· καὶ οὕτω παρεδέχθημεν ὅλοι τὴν πενθήμερον ταύτην προθεσμίαν. Τὴν ἐπιοῦσαν ἐκείνης τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς παρουσιάσθημεν ἐν σώματι καὶ οἱ ἓξ βουλευταὶ τῆς Κερκύρας εἰς τὸν κύριον πρωθυπουργὸν, διότι παρετηρήσαμεν ὅτι ὁ κ. Βούλγαρης εἶχεν ἐξαπατηθῆ ἀπὸ μονομερεῖς πληροφορίας, καὶ εἶπεν ὅτι, ἔχω πληροφορίας ὅτι σπουδαῖα κακὰ ἐπίκεινται εἰς Κέρκυραν ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ νόμου· λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ κατεπειγόντως νὰ τὸν καταστρέψητε. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀπεριόριστον ὑπόληψιν εἰς τὸν κ. Βούλγαρην καὶ ὡς οἰκοκύρην καὶ ὡς σπουδαῖον ἄνδρα τῆς Ἑλλάδος, καὶ διὰ τοῦτο ἐσκέφθημεν ὡρίμως νὰ παρουσιασθῶμεν εἰς αὐτὸν καὶ ὡς ἀντιπολιτευόμενοι καὶ νὰ εἴπωμεν ἐλευθέρως τὴν γνώμην μας· ὁ δὲ ἀξιότιμος κύριος πρωθυπουργὸς μᾶς ἐδέχθη φιλοφρονέστατα, μᾶς εἶπε δὲ, κύριοι βουλευταὶ, χαίρω ὅτι βλέπω ἐνώπιόν μου ἡμᾶς σήμερον· ὑπάγετε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, συνεννοηθεῖτε, δόσατε πληροφορίας καὶ σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δικαιοσύνης, θὰ σᾶς καλέσω· διότι εἴχομεν τὴν πεποίθησιν, κύριε πρωθυπουργέ, ὅτι δὲν ἠξεύρατε περὶ τίνος πρόκειται.

§49Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Εἶπα τότε νὰ ἔλθητε.

§50ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριε πρωθυπουργέ, εἴπομεν, οἱ βουλευταὶ ἔχομεν πολὺ σπουδαίας ἐργασίας καὶ δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν οὔτε τῆς μιᾶς μερίδος, οὔτε τῆς ἄλλης νὰ δικάσωμεν περὶ ζητημάτων ἰδιοκτησίας· παρακαλοῦμεν λοιπὸν τὴν κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κυρίου πρωθυπουργοῦ, νὰ λάβουν ὡς σπουδαῖοι οἰκοκυραῖοι τῆς Ἑλλάδος....

§51ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ τώρα· (θόρυβος).

§52ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς ἁδροφρονέστατα μᾶς εἶπεν, ἀρκεσθῆτε καὶ μετὰ ταῦτα θέλω δώσει ἀκρόασιν· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ μᾶς ἀκροασθῇ, εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐδώ. Σᾶς παρακαλῶ, δὲν προσβάλλει τὴν ὑπόληψιν τοῦ κυρίου Βούλγαρη καὶ τῆς κυβερνήσεως, ἀναγκάζοντες τὸν ἄνθρωπον νὰ φέρῃ τοιαῦτα ζητήματα; Ἐὰν ἦσθε φίλοι τῆς κυβερνήσεως, τοῦ κυρίου πρωθυπουργοῦ, ἔπρεπε νὰ σέβεσθε περισσότερον καὶ τὴν ὑπόληψίν του, καὶ ὄχι νὰ τὸν ἀναγκάζετε νὰ ἔρχηται ἐδὼ νὰ ζητῇ κατεπειγόντως τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν τῶν νόμων.

§53ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Δὲν μὲ ἠνάγκασε κανεὶς, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία.

§54ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὄχι· θὰ σᾶς ζητήσωσι πληροφορίας καὶ δὲν θὰ ἦσθε εἰς κατάστασιν νὰ τὰς δώσητε.

§55Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργὸς). Τότε εἶπα νὰ ἔλθητε.

§56ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἐν τιμῇ μᾶς τὸ εἴπατε ἐνώπιον τῶν ἓξ βουλευτῶν καὶ εὐγνωμονοῦμεν πολὺ διὰ τὴν φιλοφροσύνην, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐκάματε. Λοιπὸν τί εἶπεν ὁ κ. Παραμυθιώτης; τί πρόκειται νὰ κάμητε; νὰ παραδεχθῆτε τὴν τακτικὴν τῆς παρελθούσης Βουλῆς, καθ’ ἣν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ συζητήσητε ἁπλῶς εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν, εἰς δὲ τὴν τρίτην νὰ λάβῃ χώραν ἡ σπουδαία καὶ ἐκτεταμένη συζήτησις. Ἀληθέστατα, ἀλλὰ συγχωρήσατέ μοι μίαν παρατήρησιν· βλέπετε ὅτι δὲν γνωρίζετε τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων. Ἐπὶ τῆς πρώτης συνόδου εἰσήχθη νομοσχέδιον ἰδικόν μου ἐντὸς τῆς Βουλῆς, καὶ προεξάρχοντος τοῦ κ, Σωτ. Πετιμεζᾶ, εἰπόντος ὅτι τὰ τοιαῦτα νομοσχέδια εἰσερχόμενα ἀπὸ ἁπλοῦς βουλευτὰς, δὲν παρέχουν οὐδεμίαν ἐγγύησιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ σταλῶσιν εἰς ἐπιτροπὰς, νὰ προεξετασθοῦν καὶ κατόπιν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅτι ἔπρεπε νὰ συστηθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπή· καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθε συμφωνία μεταξὺ τῶν ἀγροτικῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῆς πόλεως Κερκύρας νὰ ἀφήσουν ἀπεσταλμένον τὸ κύριον Παδοβᾶν εἰς τὴν Κέρκυραν νὰ συλλέξῃ πληροφορίας, καὶ ἐνθυμεῖσθε μάλιστα πολλοὶ τὸν κρότον καὶ τὸν πάταγον, ὅστις ἐγένετο. Συνέλεξε πληροφορίας, ἀλλὰ τότε ἡ κυβέρνησις συνῃσθάνθη τὸ καθῆκόν της νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν· ἡ κυβέρνησις τότε ἔκαμεν ἐπιτροπὴν ἐκ διαφόρων προσώπων ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ἀνδρῶν, ἀπὸ Παπαῤῥηγόπουλον, ἀπὸ Σοῦτσον Ἰωάννην, Προβελέγιον, Σωτηρόπουλον, Κουμουνδοῦρον, Κυπριάδην, Μπαλάνον· καὶ ἀφοῦ συνετάχθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον διαιτητικῶς, εἰσήχθη ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἐγένετο ἡ πρώτη καὶ δευτέρα ἀνάγνωσις ἀσυζητητεὶ, διότι τί ἐπρόκειτο νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς; ἐὰν ὑπῆρχον τινὲς διαφωνίαι μεταξὺ τῶν Κερκυραίων, ἔπρεπεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ ἔλθουν. Παρῆλθον ἀπὸ τῆς δευτέρας συζητήσεως ὀκτὼ ὁλόκληροι μῆνες· ἡ κυβέρνησις ἔστειλε τὸν κ. Προβελέγιον ἐν Κερκύρᾳ, ὅστις συνεκάλεσεν ὅλους ἐνώπιόν του, κατετέθησαν ἐνώπιόν του ἔγγραφα καὶ παράπονα, καὶ μετὰ ταῦτα ὁ κ. Προβελέγιος ἦλθεν εἰς τὴν κυβέρνησιν ὑποβάλλων τὴν ἔκθεσίν του, ἀπήντησεν ὁ κ. Μπαλάνος ἀνασκευάζων τινὰς ἰδέας του, καὶ ἀφοῦ ἐπροχώρησε τὸ ζήτημα, ἤλθομεν νὰ κάμωμεν τὴν συζήτησιν. Ἐνθυμεῖσθε ὅλα αὐτὰ καὶ θέλετε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν προτείνετε;

§57ΡΩΜΑΙΟΣ. Ποῖος ἤξευρε τοὐλάχιστον νὰ φέρῃ καὶ τὰ νομοσχέδια μαζύ του.

§58ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Πρόκειται, κύριοι βουλευταὶ, νὰ ψηφίσωμεν, τὸ κράτος κινδυνεύει μᾶς λέγει, δόσατε ζωὴν νόμιμον νὰ ὑπάρξω. Διὰ τοὺς ἐλαιοκαρποὺς Κερκύρας ὑπάρχει νόμος τῆς παρελθούσης Βουλῆς· τί τὸ κατεπεῖγον; λοιπὸν ἂς ψηφίσωμεν τοὺς φορολογικοὺς νόμους καὶ τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ μετὰ ταῦτα ἂς ἔλθωμεν, χωρὶς ὑπουργικὰ ζητήματα, νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἄλλα, καὶ ἂν θέλητε νὰ μᾶς κόψητε τὴν κεφαλὴν, ἕτοιμοι εἴμεθα, ἀλλ’ ὄχι πρὶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι, διαρκοῦντος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπάρχουν πολλὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβουν χώραν.

§59ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃς παράπονον ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ σοῦ κόψῃ τὸ κεφάλι, διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσῃς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἐψήφισε τὰ νομοσχέδια αὐτά· καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσῃς ἀκόμη, κ. Κωσταντᾶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δι’ ἐκείνων τῶν νομοσχεδίων δὲν ἐψήφισε παρὰ μίαν ἐπανάστασιν· αὐτὸ εἴπαμεν καὶ ἐνοήσαμεν· ἠθελήσαμεν νὰ λύσωμεν διὰ τοῦ νόμου ὅ,τι δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ διαφορετικὰ, καὶ εἴπομεν ὅτι ἀποφασίζομεν αὐτὰ διὰ νὰ σώσωμεν τὸν λαόν· ἐνδεχόμενον ὅμως νὰ προκύψουν καὶ σκάνδαλα, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν καλῶς τὰ πράγματα, καὶ εἴπαμεν ὅτι, ἂν παρουσιασθοῦν πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι κακῶς κανονισμένα δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου, ἀκολούθως τὰ διορθόνομεν.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Ἐφηρμόσθη διόλου;

§61ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠξεύρω.

§62ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Λοιπὸν ὁ κ. Πετιμεζᾶς μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἐκφράσω ἐνώπιον τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος τὰ γενόμενα εἰς τὴν Βουλήν. Εὐγνωμονῶ καὶ ἐγὼ καὶ ὅλη ἡ πατρὶς ἰδίως, εἰς τὸν κ. Βούλγαρην· ἔχει σπουδαίαν σημασίαν τὸ πρᾶγμα· συνδέεται ἡ παρελθοῦσα διαγωγὴ τῆς σημερινῆς συμπολιτεύσεως μετὰ τῆς τότε ἀντιπολιτεύσεως· ἐνῷ διεύθυνα μίαν τῶν σπουδαίων συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἔρχεται ὁ κ. Σ. Πετιμεζᾶς καὶ μοὶ λέγει, προβῆτε, κύριε Κωσταντᾶ, διότι ἔχω ἐντολὴν ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ σᾶς ὑποστηρίξω, καὶ εὐγνωμονῶ διὰ τοῦτο τὸν κ. Βούλγαρην, ἀλλὰ σήμερον ἔρχεται νὰ μᾶς πάρῃ τὴν κεφαλήν.

§63ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Εἶσαι ψεύστης ἀπὸ τὸ κεφάλι ἕως εἰς τὰ πόδια.

§64ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὁ κ. Παπαδάτος μὲ λέγει ψεύστην ἀπὸ τὴν θέσιν του· πρέπει νὰ ἀποδοκιμάσητε τὴν διαγωγήν του, καὶ κάμω πρότασιν.

§65Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀναφερόμενος εἰς ὅσα εἴπατε πρὸς ἐμὲ, νομίζω ὅτι εἴπατε παραμύθια, διότι ἐγὼ δὲν ὡμίλησα κρυφὰ ποτὲ εἰς κανένα· (θόρυβος).

§66ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Πρέπει νὰ ἀποδοκιμάσητε ἐκεῖνον ὅπου μὲ ὕβρισε. (θόρυβος).

§67ΡΩΜΑΙΟΣ. Καταίβα κάτω, ἀδελφὲ, δὲν ἀξίζει νὰ τὸν ἀναφέρῃς τὸν Παπαδάτον· (θόρυβος).

§68ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὀφείλει νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν, διότι θὰ φέρωμεν νέαν συζήτησιν ἐπὶ τῶν παρεπιμπτόντων ζητημάτων· (θόρυβος).

§69ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Ὁ κ. Σ. Πετιμεζᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν κανὲν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κωσταντᾶς, ἑπομένως καὶ ἐγὼ εἶπον ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν.

§70ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὄχι, κύριε· εἴπατε ὅτι εἶμαι ψεύστης· (θόρυβος). Τότε λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸν ὑβρίζω αἰωνίως· Ὁ κ. Καρπενίτης ἔχει τὸν λόγον.

§71Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οἱ ὑπάρξαντες πέρισυ εἰς τὴν Βουλὴν, παρακαλῶ νὰ προσέξωσι, καὶ οἱ ἄλλοι ἐπίσης καὶ πιστεύω νὰ τοὺς πείσω περὶ τοῦ τί ἠκολούθησε καὶ πῶς. Μία ἁβροφροσύνη ἠκολούθησε τότε· ἀλλὰ πότε; ἐν τῷ τέλει τῆς συνόδου· τότε εὑρεθέντες εἰς ἀνάγκην ἐρωτήσαμεν ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσωμεν τὴν γνώμην ποῖα νὰ προτιμηθῶσι νομοσχέδια, τότε ἠρωτήθη καὶ εἶπε τὸ δεῖνα καὶ δεῖνα· ἐπροτίμησε λοιπὸν τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια καὶ τὸν προϋπολογισμόν. Ἂς σκεφθοῦν οἱ κύριοι καὶ τώρα ἂν τὸ εἴπουν αὐτὸ θὰ τὸ δεχθῶμεν, ἂν ὅμως εἴπουν ὅτι πρέπει νὰ προηγηθοῦν ἄλλα, εἶναι διὰ λογαριασμόν τους. Πιστεύω λοιπὸν νὰ θελήσουν νὰ προτιμηθοῦν τὰ φορολογικά. (θόρυβος).

§72ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συλλογισθῆτε, κύριοι, μὴ ἐξαχθῇ ἡ σταφὶς ἄνευ φόρου.

§73Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργ. παιδείας). Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα, ἂν ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἡ κυβέρνησις ὑπέδειξεν ὡς κατεπείγοντα εἶναι ἀληθῶς τοιοῦτος, ἀπόδειξις ἡ σπουδὴ ἥτις καταβάλλεται διὰ νὰ μὴ συζητηθῇ.

§74ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§75Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἡ κυβέρνησις ἐκτιμῶσα ὡς ἐκ τῆς θέσεώς της καὶ ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων της, ποῖαι εἶναι αἱ μᾶλλον κατεπείγουσαι ἀνάγκαι, καὶ ποίου νόμου κατεπείγουσα εἶναι ἡ ἐπιψήφισις, ἔφερε καὶ τὸν νόμον περὶ οὗ πρόκειται. Ὑπολείπεται πάντοτε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν ἐκτίμησιν αὐτὴν τῆς κυβερνήσεως ἢ ὄχι, ἀλλ’ οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναλάβῃ ἐκτίμησιν, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὴν διάνοιαν ἑνὸς ἑκάστου. Ὑποθέτω ὅτι μία μερὶς ἀντιπροσώπων τῆς Κερκύρας δὲν εὑρίσκει κατὰ τὴν ἐκτίμησίν των τὸ κατεπεῖγον· αὐτὸ τὸ ἐννοῶ, κύριοι. Τὴν γνώμην της ἴσως τὴν συμμερίζονται πολλοί· τοῦτο ὅμως δὲν ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσῃ, καὶ ἐκτιμᾷ τὰ πράγματα κατὰ τὴν ἰδίαν της ἐκτίμησιν. Ἀλλὰ, κύριοι, ἴσα ἴσα ἦλθεν ἓν ζήτημα λίαν σπουδαῖον, ἀφορῶν σπουδαίας κοινωνικὰς σχέσεις καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀπασχολεῖ ὁλόκληρον τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν· ἔγινεν ἀφετηρία διὰ νὰ ταχθῇ ἓν εἶδος τάξεως εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος.

§76ΤΙΝΕΣ. Τί λέγει; (θόρυβος).

§77Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, πολὺ εὐφυῶς εἷς τῶν ἀντιπροσώπων εἶπεν, ὅτι αἱ διαταττόμεναι ἀπὸ τὸ πολίτευμα συζητήσεις δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαὶ νὰ ᾖναι συνεχεῖς· ὑποχρεωτικαὶ εἶναι νὰ ἐπαναλαμβάνωνται τρὶς, δὲν εἶναι ὅμως πόπωτε ὑποχρεωτικὸν νὰ ᾖναι συνεχεῖς. Καὶ, κύριοι, αὐτοῦ τοῦ μέτρου σεῖς ἐκάματε προχθὲς ἐφαρμογὴν, καὶ τὴν ἐκάματε εἰς ἓν νομοσχέδιον λίαν ἐπουσιῶδες περὶ σφραγίσεως τῶν ζώων, ἢ λίαν οὐσιῶδες, διότι προσέβαλεν ἄμεσα συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Ἦλθε νομοσχέδιον κατόπιν ἀνάγκης ἀναγνωρισθείσης ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, καὶ τὴν ἐκτίμησιν αὐτὴν τὴν ἀνεγνώρισε σύμπαν τὸ Σῶμα, διότι ἐνέκρινε ν’ ἀναγνωσθῇ ἅπαξ ἀμέσως μετὰ τὴν ὑποβολὴν καὶ θεωρηθῇ πρώτη ἀνάγνωσις νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον οὔτε παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, οὔτε ἐξετυπώθη, διότι ἡ ἐκτίμησις τῆς κυβερνήσεως ἦτο πλήρης μετὰ τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ Σώματος· σήμερον διαφωνοῦμεν· αὐτὸ τὸ ἐννοῶ, καὶ πρέπει νὰ διαφωνῶμεν. Ἀλλὰ, κύριοι, τὸ νὰ διαφωνῶμεν νομίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ μὴ δύναται εἷς βουλευτὴς, εἷς ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἐκτίμησίν του νὰ ζητήσῃ τὴν προτίμησιν; Ἀλλ’ ἴσα ἴσα, κύριοι, αὐτὸ τὸ πολίτευμα ἐξησφάλισε δύω ἰδέας, ἐξησφάλισε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, καὶ ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πιέζηται ἡ πλειονοψηφία, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἔθεσε φραγμὸν κατὰ πάσης μερίδος, μὴ θελούσης νὰ ἐργασθῇ. Κύριοι, τί ζητοῦν; Ζητοῦμεν νὰ προτιμηθῇ τὸ δεῖνα νομοσχέδιον. Δὲν σᾶς ἀφαιρεῖ κανεὶς τὸ δικαίωμα τῆς συζητήσεως· ὑπολείπεται εἰς τὴν κυβέρνησιν κατὰ τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως νὰ κάμῃ τὴν ἐκτίμησιν τῆς σπουδαιότητος· ἀλλὰ πάντοτε ἔχει τὸ δικαίωμα πᾶς τις νὰ φέρῃ ζήτημα σπουδαιότητος. Τί; σᾶς ἐφιλονείκησε κανεὶς, κύριοι; Ἠξεύρετε τί σᾶς φιλονεικοῦμεν; σᾶς φιλονεικοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ συζητήσητε, ἐνῷ ἀναβάλλετε σεῖς ἐπ’ ἄπειρον τὴν συζήτησιν (θόρυβος). Ἂν, κύριοι, ἡ ἐκτίμησις τῆς κυβερνήσεως ᾖναι λανθασμένη, ἡ κυβέρνησις φέρει τὴν εὐθύνην τῆς ἐκτιμήσεώς της (θόρυβος) ἡ Βουλὴ εἶναι ἀνεύθυνος (θόρυβος). Ἂν πρόκηται, κύριοι, νὰ ὁμιλήσητε μεταφυσικῶς, τότε πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§78ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. (θόρυβος). Ἕκαστος ἐννοεῖ τὴν σπουδαιότητα, ὅπως ἐννοεῖ τὸ ζήτημα.

§79Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶσθε οἱ μᾶλλον ἀκατάλληλοι νὰ ὁμιλῆτε, διότι εἶσθε οἱ μᾶλλον ἐνδιαφερόμενοι. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα πᾶσα ἰδέα καὶ λέξις σχηματίζει περισσοτέραν πεποίθησιν ὅτι ὁ νόμος, ὅπως ἐπιψηφίσθη, δὲν ἔφερε τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προσεδώκουν οἱ ἄνθρωποι (θόρυβος).

§80ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐφαρμόσθη αὐτὸς ὁ νόμος.

§81Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸ πρόκειται σήμερον. Πρόκειται τὸ Σῶμα ν’ ἀποφανθῇ· τὸ ζήτημα ὅπως ζητεῖ καὶ τὸ παρουσιάζει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, εἶναι κατεπεῖγον ναὶ ἢ ὄχι; Ὅταν ᾖναι κατεπεῖγον νὰ ἀναγνωσθῇ· ὅταν ἀναγνωσθῇ ἔχει τὸ δικαίωμα, κανεὶς νὰ τὸ συζητήσῃ· τὸ σπουδαῖον μένει εἰς τὴν ἐκτίμησιν ἑνὸς ἑκάστου. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἐπρότεινε τὸ κατεπεῖγον· εἰ μὲν τὸ παραδέχεται ἡ Βουλὴ, θὰ δεχθῇ τὴν ἀνάγνωσιν καὶ κατόπιν τὴν συζήτησιν· ἂν δὲν τὸ δέχητε, τότε θὰ ἔλθῃ ἡ τακτικὴ συζήτησις.

§82ΖΑΪΜΗΣ. Δύω ζητήματα ἠγέρθησαν, κύριοι· ἓν ζήτημα συνταγματικὸν καὶ ἓν τοῦ κανονισμοῦ. Καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ συνταγματικὸν, ἤτοι τὸ περὶ τριῶν συζητήσεων, ἢ τριῶν ἀναγνώσεων, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω, καθ’ ὅσον ἡ Βουλὴ φαίνεται συμφωνοῦσα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς συμβουλὰς τοῦ κ. Παραμυθιώτου καὶ νὰ μεταβάλῃ τὰς τρεῖς συζητήσεις εἰς δύω ἀναγνώσεις καὶ μίαν συζήτησιν. Ἡ Βουλὴ ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος ὡς εἶναι ῥητῶς καὶ καθαρῶς γεγραμμένον, δηλ. ὅτι ἕκαστον νομοσχέδιον ὑπόκειται εἰς τρεῖς συζητήσεις. Παραλείπω λοιπὸν τὰς νουθεσίας αὐτὰς τοῦ κυρίου Παραμυθιώτου, ὅτι εἶναι καλὸν εἰς τὰς δύω ἀναγνώσεις νὰ μὴ γίνεται συζήτησις καὶ νὰ ἐπιφυλάττεται εἰς τὴν τρίτην, διότι τοῦτο ἀντίκειται ῥητῶς εἰς τὸ Σύνταγμα, καὶ διότι καὶ ὁ τελευταῖος λαλήσας κ. Πετιμεζᾶς τὸ ἀπέκρουσε καὶ μένει ἡ ἰδέα τοῦ κ. Παραμυθιώτου. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ κανονισμὸς ἔχει δύω ἄρθρα περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἓν περὶ τῶν κατεπειγουσῶν προτάσεων τῶν βουλευτῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ κανονισμοῦ «ὁ πρόεδρος κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, συναινέσει δὲ τῆς Βουλῆς τὸ τέλος αὐτῶν. Ἀπαγγέλλων δὲ τὸ τέλος προσδιορίζει συγχρόνως, ἐπισπεύσει τοῦ Σώματος, τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης. Ἡ ἡμερησία διάταξις ἐκτίθεται εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς». Τὸ ἄρθρον 22 λέγει ῥητῶς «ὁ πρόεδρος μετὰ ταῦτα ἀπαγγέλλει τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ προκαλεῖ τὴν ἐφ’ ἑκάστου τούτου συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, καθ’ ἣν ἐτάχθησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σειράν.» Καὶ ἐννοεῖται τὸ ἄρθρον 22 ἀναφέρεται εἰς τὸ 16, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ πρόεδρος τὴν παραμονὴν τῆς ἐπιούσης προσδιορίζει, ἐπινεύσει τῆς Βουλῆς, τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Χθὲς ἡ ἡμερησία διάταξις προσδιωρίσθη κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ ἐν αὐτῇ τὴν πρώτην θέσιν κατέχουσι τὰ νομοσχέδια περὶ σφραγίσεως τῶν ζώων καὶ ὁ φορολογικὸς νόμος· ἡ οὕτω καταρτισθεῖσα ἡμερησία διάταξις μετεβλήθη ὅλως διόλου. Σᾶς ἀναφέρω τὸ νομοσχέδιον περὶ λῃστείας, τὸ ὁποῖον κατὰ ῥητὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ τέλος ὁλοκλήρου τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα προτάσσεται καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου. Ἐρωτῶ, δύναται τὸ προεδρεῖον νὰ πράξῃ τοιαύτας μεταβολὰς ἡμερησίας διατάξεως; ὄχι.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔκαμε τοιαύτην· ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ αὐτή. Αὐτὴ εἶναι (δεικνύει ἓν τεμάχιον χάρτου) μία πρότασις ἐκ μέρους τοῦ προεδρείου πρὸς τὴν Βουλήν.

§84ΖΑΪΜΗΣ. Πότε ἔγινε;

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον.

§86ΤΙΝΕΣ. Προτάσεις δὲν κάμνει τὸ προεδρεῖον.

§87ΖΑΪΜΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα περὶ κατεπείγοντος. Ὁ κανονισμός σας, ὅστις εἶναι πολὺ σαφὴς, προεῖδε καὶ περὶ τούτου. Ἔρχεται τὸ ἄρθρον 34 τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει ῥητῶς, καὶ θέλω τὸ ἀναγνώσει ὅλον (Τὸ ἀναγινώσκει) κτλ. Ἰδοὺ, κύριοι, ποῖος κανὼν διέπει τὰς κατεπειγούσας προτάσεις. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαιοκάρπου δὲν ἐθεωρήθη ὡς κατεπεῖγον, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ διάταξις αὐτὴ, ἀλλὰ τὸ παρέπεμψεν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς· ἑπομένως ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 34 δὲν δύναται πλέον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἀλλὰ θὰ μὲ εἴπητε· δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις; μάλιστα, κύριοι· δὲν δύναται εἷς ὑπουργὸς νὰ προτείνῃ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὰς σπουδαίας περιστάσεις τοῦ τόπου, τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως; ναί, ἀλλ’ οἱ ὑπουργοὶ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν δὲν ἠδύναντο νὰ εἴπουν ζητοῦμεν νὰ τεθῇ εἰς τὴν σημερινὴν ἡμερησίαν διάταξιν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὀφείλουν νὰ ζητήσουν νὰ τεθοῦν εἰς τὴν αὐρινὴν, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι κἀνεὶς δὲν ἤθελεν εἶσθαι ἐναντίος, διότι ἤθελε μᾶς δοθῇ καιρὸς νὰ ἀναγνώσωμεν τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς καὶ τὰ νομοσχέδια· Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, οὐδεὶς οὔτε νομοσχέδιον ἔχει, οὔτε τὴν ἔκθεσιν ὑπ’ ὄψιν, πῶς δύναται νὰ συζητήσῃ, ὅταν ἡμεῖς ἀποδεχώμεθα ὅτι καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν πρέπει νὰ γίνεται συζήτησις; Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, μεταβάλλοντες τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καταστρέφετε τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, διότι τότε δὲν θὰ γίνηται παρὰ μία εἰκονικὴ συζήτησις. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ μεταβάλωμεν αὐθημερὸν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπρότειναν οἱ κύριοι ὑπουργοί, ἠμποροῦν νὰ τεθοῦν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον.

§88ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐφάνη ποτὲ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν προσδιορίσῃ; ποτὲ (θόρυβος).

§89ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ κατ’ οὐδένα λόγον τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ τὸ κατεπεῖγον, διότι ἔχω παραδείγματα εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν βίον τῆς Ἑλλάδος πολὺ δυσάρεστα. Ἄλλοτε ἐπὶ τῆς ἄλλης δυναστείας ἐπρότεινεν εἷς ὑπουργὸς τὸ κατεπεῖγον καὶ ἔλαβε κατεπειγόντως νόμον περὶ πρεσβείας, καὶ νόμον δανείου 6 ἑκατομμυρίων. Δὲν θέλω λοιπὸν νὰ ἀναγνωρίσω τὸ κατεπεῖγον· ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλω νὰ ἀρνηθῶ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ προτιμᾷ νομοσχέδια τινὰ, τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι πρέπει νὰ προστεθοῦν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Οἱ ὑπουργοὶ πρέπει τὴν προηγουμένην ἡμέραν νὰ συζητοῦν τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἂν λοιπὸν οἱ κύριοι ὑπουργοὶ τὸ ἐζήτουν τὴν προηγουμένην ἡμέραν νὰ προταθοῦν τὰ νομοσχέδια διὰ τὴν αὔριον, οὐδεὶς ἤθελεν εἶσθαι ἐναντίος, καὶ δὲν ἠθέλαμεν χάσει καὶ τόσον καιρὸν συζητοῦντες.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κύριον Ζαΐμην.

§91ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, χθὲς ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀπολεσθῇ καὶ ἡ σημερινὴ ἡμέρα, ἀλλὰ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της καὶ κατ’ ἄρθρον· ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου εἶπον ὅτι ἐννοοῦμεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἔκλεισε τὴν πρώτην συζήτησιν, καὶ ὅτι παρεδέχθη καὶ ἐν γένει καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ ἐν συνόλῳ εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον· ἑπομένως αὔριον θέλει ἐξακολουθήσει ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ τὸ προεδρεῖον εἶπε ναί, καὶ ἡ Βουλὴ εἶπε ναί (θόρυβος). Ἑπομένως δὲν δύναται οὔτε τὸ Σύνταγμα, οὔτε ὁ κανονισμὸς νὰ μὴ στηρίζεται εἰς τὴν λογικὴν, καὶ ἀποκρούω τὰς ἰδέας τοῦ ὑπουργοῦ τῆς παιδείας, διότι αὗται δὲν στηρίζονται οὔτε εἰς τὸ Σύνταγμα οὔτε εἰς τὸν κανονισμὸν, οὔτε εἰς τὴν λογικήν. Ὑποθέτει τὸ Σύνταγμα, ἔτι λαμβάνουν χώραν τρεῖς συζητήσεις προϋποθέτει, ὅτι, καὶ ἐὰν τὰ νομοσχέδια ἦναι κατεπείγοντα θέλει ὁρισθῇ ἡμέρα διὰ νὰ ἦναι προμελετημένοι βουλευταὶ διὰ τὴν συζήτησιν. Δὲν ἐννοεῖ τὸ κατεπεῖγον, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν συνέλαβε τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ ἁ. νομοσχέδιον εἶναι κατεπεῖγον, καὶ πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ, διότι τὸ Σύνταγμα ἐννοεῖ συζήτησιν καὶ ὅτι ὁ βουλευτὴς εἶναι προειδοποιημένος ποῖον νομοσχέδιον εἶναι κατεπεῖγον, καὶ πότε ὡρίσθη νὰ συζητηθῇ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἀπέναντι αὐτῶν τῶν πραγμάτων δὲν δύναται νὰ ἀντιτάξῃ τις οὐδένα σπουδαῖον λόγον. Εἶμαι σύμφωνος λοιπὸν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζαΐμη, ἡ ὁποία στηρίζεται καὶ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§92ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολλάκις νομοσχέδια μόλις ἀναγνωσθέντα ἀποφασίζονται ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ συζητηθοῦν.

§93ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι παράξενος αὐτὴ ἡ τακτική. Ἀφ’ ἑνὸς μᾶς λέγετε ὅτι ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἦτο κακὴ, ὅτι ἔκαμεν ἕνα νόμον κακὸν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου (θόρυβος). Ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἐθεώρησε καλὸν αἱ ἐξελέγξεις νὰ γίνωνται ὑπὸ τῶν τμημάτων, καὶ ἡ παροῦσα δὲν τὸ ἐδέχθη (θόρυβος).

§94ΠΟΛΛΟΙ. Τί τὰ θέλετε αὐτὰ τώρα (θόρυβος).

§95ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ παροῦσα Βουλὴ, κύριοι, ἔχει καθῆκον ν’ ἀκολουθήσῃ νόμιμον δρόμον (θόρυβος) καὶ ὄχι τὰς φρενοτροπίας οὐδενός.

§96ΣΙΜΟΣ. Περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος θὰ γίνῃ ὅ,τι καλλίτερον· ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῶν συζητήσεων, πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα. Εἶπεν εἷς ὅτι δύναται τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ τὴν μεταβάλῃ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν αὔριον, καὶ ὄχι διὰ τὴν σήμερον, καὶ τοῦτο διατάττεται ἀπὸ τὸν κανονισμόν. Λοιπόν πείθομαι... (θόρυβος).

§97ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα αὐτό· τὸ Σύνταγμα εἶναι λογικόν· δὲν εἶναι παράλογον (θόρυβος).

§98ΣΙΜΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι, ἂν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ τὴν σήμερον. Ὑποθέσατε ὅτι τώρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἀλλ’ ἐν ὁποιαδήποτε ἄλλῃ περιπτώσει.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων ἀνέγνωσε μίαν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ, ἑρμηνεύουσαν τρόπον τινὰ τί εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ προεδρείου καὶ ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸ προεδρεῖον ἔλλειψιν καθήκοντος. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἔντιμον συνάδελφον βουλευτὴν Καλαβρύτων ὅτι τὸ προεδρεῖον, συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, τὰς ὁποίας ἀνεγνώσατε, ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν του, ὅλαι αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας ἀνεγνώσατε κατὰ γράμμα ἐκτελοῦνται, καὶ τὰ ἔγγραφα, καὶ αἱ προτάσεις καὶ τὰ νομοσχέδια ὅπως ἐνδιαλαμβάνει ὁ κανονισμὸς διευθύνονται. Ἦτον ἔκτακτον τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ προεδρεῖον ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ κατεπείγοντος πέντε νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἐζήτησαν. Ἡ ἡμερησία διάταξις ἐπὶ τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ προέδρου. Αὐτὴ ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα δὲν εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις ἡ σημερινὴ, τοῦτο δὲν ἔχει ὑπογραφὴν, εἶναι χάρτης ἄγραφος, εἶναι σημείωσις τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς ὁδηγίαν μου. Λυποῦμαι πολὺ, διότι παρὰ παντὸς ἄλλου ἠδυνάμην ν’ ἀκούσω τοιαύτην πλαγίαν μομφὴν κατὰ τοῦ προεδρείου, παρὰ ἀπὸ τὸν κ. Ζαΐμην. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δανόπουλος.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου· ἐπροτάθησαν πέντε νομοσχέδια......

§102ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Πρῶτον περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἢ δὲ ἐνοούμεθα, καὶ τότε νὰ ἠξεύρετε ὅτι ὁμιλῶ καθαρώτερον ἀπὸ ὑμᾶς......

§104ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Μὰ δὲν λέγει αὐτὸ ὁ κ. βουλευτής.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγω ὅτι ἐπροτάνθη μία μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὤφειλον κατὰ τὸν κανονισμὸν νὰ τὸ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν· ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει. Ποίαν μεταβολὴν ἔκαμε λοιπὸν παρακαλῶ τὸ προεδρεῖον; Λυποῦμαι πολύ, κύριοι......

§106ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν μᾶς ἐνοήσατε ἴσως. Καὶ ἡ κυβέρνησις καὶ πᾶς βουλευτὴς δύναται φυσικῷ τῷ λόγῳ νὰ προτείνῃ τὸ κατεπεῖγον πάσης προτάσεως· οὐδεὶς φέρει ἀντίῤῥησιν ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ κηρύξῃ κατεπεῖγον ἓν νομοσχέδιον καὶ νὰ κανονίσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἐὰν οἱ κύριοι ὑπουργοὶ εἴπουν ὅτι τὰ δεῖνα νομοσχέδια εἶναι κατεπείγοντα τὸ παραδεχόμεθα, διαφωνοῦμαι ὅμως εἰς τοῦτο· κατεπεῖγον θεωροῦμεν νὰ συζητηθοῦν αὔριον τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν ὡς κατεπείγοντα, ὄχι ὅμως σήμερον, διότι τί θὰ εἰπῇ ἡ ἡμερησία διάταξις; Τίποτε ἄλλο παρὰ τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητήσουν οἱ βουλευταὶ μελετῶντες αὐτὰ εἰς τὰς οἰκίας των, καὶ αὐτὸ εἶπεν ὁ κύριος Ζαΐμης. Αὐτὰ τὰ νομοσχέδια ἔπρεπε δηλονότι νὰ συζητηθοῦν ὕστερον ἀπὸ 4, 5 ἄλλα· οἱ κύριοι ὑπουργοὶ εἶπον παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν, προτείνομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προταχθοῦν αὐτὰ, ἀλλὰ δὲν ἐνιοῦμεν νὰ προταχθοῦν ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ἀντικείμενον, διὰ τὸ ὁποῖον σήμερον εἶναι μελετημένοι οἱ βουλευταί· ἐνδεχόμενον ὅτι εἶναι κατεπείγοντα. Ἀλλὰ τὴν αὔριον νὰ προταχθοῦν ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ νὰ μελετήσουν οἱ κύριοι βουλευταὶ καὶ νὰ ἐπιφέρουν τὴν γνώμην των· ἑπομένως μὴ θέτετε τὸ ζήτημα ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὰ δεῖνα ἢ δεῖνα νομοσχέδια ὡς κατεπείγοντα. Μάλιστα καὶ ἡμεῖς τὰ παραδεχόμεθα ὡς κατεπείγοντα μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι αὔριον πρέπει νὰ συζητηθοῦν.

§107ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ἔχετε ἀνάγκην νὰ τὰ μελετήσητε;

§108ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μάλιστα· ἐσυνήθεισα κάθε ἀντικείμενον νὰ τὸ μελετῶ, ἐὰν ἄλλοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην καὶ δὲν τὰ μελετοῦν εἶναι διὰ λογαριασμόν των.

§109ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ἐὰν ἔχητε ἀνάγκην νὰ τὰ μελετήσητε, τότε ἂς ᾖναι αὔριον.

§110ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μάλιστα, κύριε ὑπουργὲ, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθοῦν, διότι εἶναι πολὺ σπουδαῖον ἀντικείμενον.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§112ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι προτάσεις ἀπό τινας ἄλλους βουλευτὰς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, νὰ συζητηθοῦν καὶ αὐταὶ αὔριον.

§113ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§114ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Μετ’ ἐμὲ ἔρχεσθε· ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ καταδιώξεως τῶν ἀγροληπτῶν, ὑπάρχει ἄλλο νομοσχέδιον περὶ καταναγκαστικῆς ἐκποιήσεως.

§115ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ αὐτό.

§116ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Καλὰ, τὸ φέρω ὡς τροπολογίαν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ αὔριον, ἀλλὰ πρέπει τὰ πέντε νομοσχέδια ν’ ἀναγνωσθοῦν διὰ νὰ ἠξεύρετε ὅτι θὰ τεθοῦν εἰς τὴν ἡμηρεσίαν διάταξιν τῆς αὔριον. 1. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου Κερκύρας. 2. Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως ἀκινήτων ἐν Ἑπτανήσῳ. 3. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΣΝΔʹ. νόμου.

§118ΡΩΜΑΙΟΣ. Περὶ αὐτοῦ δὲν ἔγινε σήμερον διόλου λόγος· εἶναι νέον πάλιν.

§119ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Παρῆλθε πρὸ 10 ἡμερῶν ἡ προθεσμία.

§120ΡΩΜΑΙΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μᾶς εἴπῃ τί ἔκαμε.

§121ΒΑΛΑΤΣΟΣ (Γραμματεύς). 4. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσδιορισμοῦ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1868. 5. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ τῆς τηλεγραφικῆς συμβάσεως. 6. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπικυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν καὶ τῶν κληρονόμων τοῦ πρώην Βασιλέως Ὄθωνος συμβάσεως».

§122ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Προτείνω καὶ ἕβδομον τὸ περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν ἰσόβιοι.

§123ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Παραδέχθη ἡ Βουλὴ δι’ αὔριον νὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ τροπολογίαι τῶν Κερκυραϊκῶν;

§124ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§125ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νόμου ἔχω καὶ ἐγὼ νομοσχέδιον.

§126ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Φέρετέ το ὡς τροπολογίαν.

§127ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὄχι· εἶναι πολὺ ἐκτεταμένον, καὶ θὰ χρησιμεύσῃ τὸ ἰδικόν σας ὡς τροπολογία.

§128ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι τυπωμένον;

§129ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Μάλιστα εἶναι τυπωμένον καὶ διανεμημένον πρὸ 10 ἡμερῶν.

§130ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀφ’ οὗ ἡ κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ φαίνεται ἀκόμη πεισθεῖσα ὅτι εἶναι σπουδαιότερον καὶ μᾶλλον κατεπεῖγον ἡ συζήτησις τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου τῆς Κερκύρας, περὶ τῆς ὁποίας ἐξεδόθη πέρισυν εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος εἰσέτι δὲν ἐφηρμόσθη ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν περὶ τῶν φορολογικῶν νόμον ἐν γένει, καὶ ἐπειδὴ φαίνεται ὅτι ἀποφασίζεται ἤδη, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρῶτον ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τοῦ κ. Κωσταντᾶ, ἡ ὁποία καὶ διενεμήθη, καὶ νὰ συζητηθῇ μαζὺ μὲ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον. (θόρυβος.) Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι, διὰ τί νὰ δαπανηθῇ μία ὁλόκληρος ἡμέρα διὰ μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ μίαν ἄκραν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἴσως ἴσως θὰ μείνῃ ἀσυζήτητον.

§131ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀκούσωμεν παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, καὶ ἄλλην φορὰν τὴν σειρὰν τῶν νομοσχεδίων.

§132ΒΑΛΑΤΣΟΣ (Γραμματεύς). 1. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου Κερκύρας. 2. Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως ἀκινήτων ἐν Ἑπτανήσῳ.

§133ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγομεν ὄχι.

§134ΒΑΛΑΤΣΟΣ. 3. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΣΝΔ. νόμου.

§135ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγομεν ὄχι καὶ ἐδῶ.

§136ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Λέγετε ὄχι σεῖς.

§137ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα ἐγὼ ὁ βουλευτὴς Πατρῶν ζητῶ τὸν λόγον.

§138ΒΑΛΑΤΣΟΣ. 4. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσδιορισμοῦ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1868.

§139ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγομεν ὄχι καὶ ἐδῶ.

§140ΒΑΛΑΤΣΟΣ. 5. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ τῆς τηλεγραφικῆς συμβάσεως.

§141ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐδῶ λέγομεν ὄχι, καὶ ζητῶ τὸν λόγον.

§142ΒΑΛΑΤΣΟΣ. 6. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπικυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν καὶ κληρονόμων τοῦ πρώην Βασιλέως Ὄθωνος συμβάσεως.

§143ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐδῶ λέγω ὄχι, καὶ ζητῶ τὸν λόγον.

§144ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἔκλεισε.

§145ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔκλεισε.

§146ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Μὰ τί ἐσυζητήσατε προτήτερα;

§147ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσυζητοῦμεν διὰ τὰ δύω νομοσχέδια.

§148ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§149ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸ λόγον καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, εἶναι πράγματα πρωτοφανῆ καὶ δὲν ἠξεύρω τί νὰ εἴπω· νὰ προτάσσωνται τοιαῦτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν παρατεταμένας συζητήσεις· ἡ Βουλὴ διαμαρτύρεται ὅτι θέλουν νὰ συζητήσουν καὶ νὰ προτάξουν αὐτὰ τὰ Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια. Ταῦτα ἀπησχόλησαν τόσον ἄλλοτε πολὺν καιρὸν τὴν Βουλήν, ἠξεύρομεν δὲ καὶ ποῖαι διενέξεις ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν διαφόρων μερῶν. Ἀπαιτοῦν λοιπὸν παρατεταμένας συζητήσεις, ἐπίσης καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια περὶ στρατοῦ· τὸ πᾶν καταναλίσκεται εἰς τὸν στρατὸν, καὶ πρέπει ἀνεξετάστως τὰ ἀφορῶντα αὐτὸν νὰ ἐπιψηφίσωμεν; Ἐπαναλαμβάνων, κύριοι, λέγω ὅτι ἡ διαγωγὴ αὕτη εἶναι πρωτοφανὴς, καὶ δεικνύει ἀφοβίαν ὅτι δυνάμεθα νὰ φορολογώμεθα ἄνευ φορολογικῶν νόμων, ἤτοι περιφρόνησιν ἀφ’ ἑνὸς πρὸς τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς, ἐξευτελισμὸν ἀφ’ ἑτέρου εἰς πρόσωπα ἐνδιαφερόμενα εἰς τὸ Κερκυραϊκὸν ζήτημα, χάριν ποίων λόγων, ἀγνοῶ· μὴ οὕτω θυσιάζετε τὰ κοινὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Οἱ φορολογικοὶ νόμοι πάντοτε προτάσσονται, ἐπίσης καὶ οἱ προϋπολογισμοί. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπῃ τις περισσότερα, ἄλλως τε προσθέτω ὅτι περὶ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων δὲν ἔγινε καθόλου λόγος· τώρα ῥίπτονται καὶ αὐτὰ εἰς τὸ μέσον· κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω ὅτι ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ὅτι μάλιστα τὸ περὶ στρατοῦ ἀνεγνώσθη.

§151ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§152ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ περὶ στρατοῦ καὶ περὶ ἐκτιμήσεως ἐλαιοκάρπου Κερκύρας, περὶ αὐτῶν τῶν δύω νομοσχεδίων ἐγένετο λόγος, περὶ οὐδενὸς ἄλλου δὲν ἐγένετο καὶ δὲν δυνάμεθα, κ. πρόεδρε, νὰ θεωρήσωμεν μᾶλλον κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ζητοῦν νὰ μεταβάλουν τὰς διατάξεις τοῦ ΣΜΔʹ νόμου ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ πλεῖστον, κύριοι, σήμερον ἐβεβαιώθη δυνάμει διαταγμάτων, καὶ τὸν φορολογικὸν νόμον τῆς σταφίδος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ βεβαιωθῇ σήμερον, αὐτὴν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν· καὶ θεωρεῖτε ζητήματα, τὰ ὁποῖα χρήζουσι μεγάλης μελέτης καὶ πολὺ μεγαλειτέρας δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἀκόμη ἠδυνήθημεν νὰ ἐννοήσωμεν τί εἶναι αὐτὸ τὸ λεγόμενον Κερκυραϊκὸν ζήτημα, καὶ θέλετε νὰ μᾶς τὸ προτάξητε καὶ νὰ τὸ ἁρπάσητε ἀμέσως, διότι δύναται σήμερον νὰ τὸ θελήσῃ ἡ πλειονοψηφία; Ὄχι, κ. πρόεδρε· ἀφήσατε νὰ γίνῃ λίαν παρατεταμένη, λίαν ἄνετος συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον σπουδαῖα διὰ νὰ προταχθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ὁ προϋπολογισμὸς, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι, ὑπαρχούσης σήμερον Βουλῆς, ὑπαρχούσης σήμερον κυβερνήσεως, κυβερνώμεθα καὶ διοικούμεθα ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος, διότι οὔτε προϋπολογισμόν, οὔτε φορολογικοὺς νόμους ἔχομεν, καὶ ἀνέχεται ἡ Βουλὴ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, καὶ θέλετε σήμερον νὰ προτάξητε νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, δὲν ἔχουν καμμίαν σπουδαιότητα, ὅσην ἔχουν οἱ φορολογικοὶ νόμοι. Κ. πρόεδρε, ἠμπορεῖ σήμερον ἡ πλειοψηφία νὰ κανονίσῃ ὅπως θέλει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλ’ ἂς ἐνθυμηθῇ ἡ πλειοψηφία, ἂς ἐνθυμηθοῦν καὶ ὅλοι, ὅτι ὑπεράνω ἡμῶν ἵσταται ἡ κοινὴ γνώμη, ἡ ὁποία θὰ δικάσῃ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θὰ φέρῃ ἡ Βουλή. (ὤ! ὤ! ἐξ ἀριστερῶν)· μὴν καγχάζετε, διότι δὲν ἐξιππάζομαι. Διὰ τοῦτο λέγω, κύριε πρόεδρε, ἀφοῦ παραδέχομαι τὸ κατεπεῖγον τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλαιοκάρπου, ὁ ὁποῖος, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, θὰ βεβαιωθῇ κατὰ τὸν Νοέμβριον, ἐνῷ αἱ σταφίδες εἶναι σήμερον εἰς τὰ ἁλώνια, καὶ ἀφοῦ παραδεχθῶ καὶ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι κατεπεῖγον, τὸ στρατιωτικὸν νομοσχέδιον, ἐννοῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ κατόπιν ἡ συζήτησις εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν, καὶ ἔχομεν καιρὸν, κ. πρόεδρε, νὰ συζητήσωμεν καὶ αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, καὶ ἡ πλειοψηφία εἶναι πάντοτε πλειοψηφία· ἐνόσῳ ὅμως φαίνεται ὅτι ἐπισπεύδει, φαίνεται ὅτι δὲν αἰσθάνεται ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ δίκαιον.

§153ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως· τὸ ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλά.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Ζέρβας πρὸ ὑμῶν.

§155ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§156ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι ἐλέχθησαν ἀρκετά, διότι δὲν πρόκειται περὶ οὐσιαστικοῦ ἀντικειμένου, πρόκειται περὶ μιᾶς προτάσεως ἁπλῆς, ἐὰν πρέπῃ ν’ ἀναβληθοῦν τὰ 4 νομοσχέδια τὰ κατόπιν, ἢ νὰ προτιμηθοῦν καὶ αὐτὰ, νομίζω νὰ μὴν ἔλθω νὰ κάμω λόγον, παρὰ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, διότι παρατείνομεν τὴν συζήτησιν χωρὶς λόγον. Ἐὰν, κύριοι, δὲν ἐφιλονεικοῦσαν ἐπὶ ματαίῳ, ἐὰν πρέπῃ νὰ προτιμηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος, θὰ τὸν εἴχαμεν ἤδη ψηφισμένον καὶ δευτέραν φοράν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§157ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, αὐτὰ τὰ νομοσχέδια εἶναι κατεπείγοντα, ἀλλ’ ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ ἐκείνων τῶν νομοσχεδίων, θὰ μείνῃ ὀπίσω;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§159ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. 30 ἡμέρας θὰ συζητῶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων σᾶς ὑπόσχομαι.

§160ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ζητῶ τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν ὅτι, καθ’ ἣν περίπτωσιν συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κηρύττονται ὡς κατεπείγοντα, θὰ ἀφήσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὄχι.

§162ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ὄχι, ἀφοῦ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων.

§163ΣΙΜΟΣ. Ὅταν ἴδωμεν ὅτι παρατείνονται αἱ συζητήσεις, θὰ προτείνωμεν τὴν συζήτησιν τῶν φορολογικῶν.

§164ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τρίτη φορά.

§166ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὄχι· εἶναι νέον ἀντικείμενον.

§167ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ συζήτησις, νομίζω, ἐπερατώθη. Ἐὰν κηρύξωμεν κατεπείγοντα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια καὶ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις, δὲν ἐμποδίζεται ἡ Βουλή, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ προταθῇ ἡ συζήτησις τῶν φορολογικῶν νόμων, νὰ διακοπῇ ἡ ἄλλη συζήτησις. Ἐὰν πάλιν αὔριον ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν καὶ νομίσουν οἱ βουλευταὶ περιττὸν νὰ ὁμιλήσουν εἰς τὰς πρώτας ἀναγνώσεις, τότε δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ ἐπιψήφισις, ἐὰν πάλιν συζητήσουν καὶ βραδύνῃ, τότε ἕπεται ὅτι θὰ μείνουν ὀπίσω οἱ φορολογικοὶ νόμοι, ἐκτὸς ἐὰν κρίνῃ ἡ κυβέρνησις ἀναγκαῖον νὰ τοὺς προτάξῃ.

§168ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, φέρω τὴν ἀκόλουθον πρότασιν ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, ἐὰν θεωρῇ μᾶλλον κατεπείγοντας τοὺς Κερκυραϊκοὺς νόμους ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ θὰ ζητήσω δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὴν ψηφοφορίαν.

§169Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐὰν δὲν συζητηθῇ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον διὰ νὰ διοικηθῶμεν μὲ διατάγματα, ἡμεῖς διαμαρτυρώμεθα ἀπὸ τώρα καὶ φεύγομεν.

§170ΣΙΜΟΣ (ὑπουργ. οἰκονομικῶν). Κύριοι, δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος, ὥστε νὰ προταθῇ τὸ ζήτημα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καθὼς τώρα ὁ ἀξιότιμος κ. Πετιμεζᾶς τὸ ἔφερε, δηλαδὴ νὰ κηρύξωμεν ἀπὸ τοῦδε, ἐὰν θεωρῶμεν πλέον κατεπείγοντα τὰ Κερκυραϊκὰ ζητήματα ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον· ἡμεῖς πρῶτοι εἴπομεν περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος, ἀλλ’ ἔχοντες λόγους σπουδαίους νὰ θεωρήσωμεν ἐπίσης τὸ ἀναγκαῖον, τὸ κατεπεῖγον αὐτῶν τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, εἴπομεν ἐπίσης ὅτι παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν νὰ κηρύξῃ καὶ αὐτὰ κατεπείγοντα· ἐζητήσαμεν δὲ, καὶ τοῦτο ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ ἀξιοτίμου κ. Δημητρακάκη, τὴν ἐξήγησιν ὅτι ἐναπομένει ἔπειτα εἰς ἡμᾶς νὰ πείσωμεν τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἴδωμεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προταχθοῦν οἱ φορολογικοὶ νόμοι. Διότι, κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω· εἶναι μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα γίνονται κατὰ δύω τρόπους· ἡμεῖς εἴχομεν τὴν ἁπλότητα νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ θελήσῃ νὰ παραιτήσῃ διόλου τὴν σπουδαιότητα, τὴν ἐπιμέλειαν, τὴν ὁποίαν θὰ θέσῃ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ παραπέμψῃ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅπως ἐγένετο μέχρι τοῦδε.

§171ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ κάμνομεν.

§172ΣΙΜΟΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ θέσω κανένα περιορισμὸν εἰς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοῶ, διότι δὲν ἔχω κανὲν δικαίωμα, διότι ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει· τὸ Σύνταγμα τέλος δίδει τὸ δικαίωμα αὐτό· εἴχομεν τὴν ἐλπίδα, καὶ ἴσως τὴν ἔχωμεν ἀκόμη σήμερον, ὅτι ἠμποροῦσαν αἱ σπουδαῖαι συζητήσεις νὰ γίνωνται εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Λέγω ὅτι τοῦτο ἐγίνετο μέχρι τοῦδε, τοῦτο ἐγένετο καὶ ἀλλαχοῦ εἰς ἕνα ἄλλον τόπον, τὸν ὁποῖον θεωροῦμεν πάντοτε καὶ πρότυπον· εἰς τὴν Ἀγγλίαν, κύριοι, εἶναι συνήθεια αἱ μεγάλαι καὶ σπουδαῖαι συζητήσεις νὰ γίνωνται κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ ἐκεῖ οὔτε ἡ πρώτη, οὔτε ἡ τρίτη ἔχει αὐτὸν τὸν βαθμὸν τῆς σπουδαιότητος, τῆς ἐμβριθείας περὶ τὴν συζήτησιν, τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ δευτέρα. Ἐδὼ ἐπεκράτησε συνήθεια, καὶ πάντοτε ὅλαι αἱ Βουλαὶ οὕτως ἔπραξαν, ἡ συζήτησις ἡ ἀληθὴς, ἡ σπουδαία νὰ γίνεται πάντοτε εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ βλέπομεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἐδὼ θέλει νὰ κάμῃ τρεῖς συζητήσεις σπουδαίας· ἐὰν ἴδωμεν ὅτι θὰ γίνῃ συζήτησις καὶ κατὰ τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις, τότε θὰ παρακαλέσωμεν νὰ προταχθῇ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον.

§173Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον διὰ δευτέραν φορὰν σήμερον.

§174ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ὡμίλησεν εἰκοσάκις· δὲν ἔχει πλέον τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς.

§175Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Παπαμιχαλόπουλε, δὲν πιστεύω ὅτι, ἀφοῦ ὡμίλησεν ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν ἰδέαν, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω. Ἐδὼ εἶναι τὰ ζητήματα, διότι, ἐνῷ ἐσυζητήθη νὰ θεωρηθοῦν ὡς κατεπείγοντα δύω νομοσχέδια, ὁ κ. πρόεδρος ἔγραψεν ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως διάφορα νομοσχέδια, καὶ κατόπιν τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν, καὶ εἶπε μάλιστα ὅτι αὐτὰ θεωροῦνται ὡς κατεπείγοντα. Ἡμεῖς τὰ ἀπεκρούσαμεν καὶ ἠναγκάσθην νὰ φέρω πρότασιν ἐγὼ, ἐὰν ἡ Βουλὴ θεωρῇ ὡς μᾶλλον κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια τῆς Κερκύρας περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἀκινήτων κτημάτων καὶ περὶ μεταβολῆς τοῦ ΣΜΔʹ νόμου, ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν. Τώρα λοιπὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει ὅτι ἡμεῖς ἐνοήσαμεν ὅτι δὲν ἤθελεν ἡ Βουλὴ εὐρεῖαν συζήτησιν, τοὐτέστι δὲν ἤθελε συζητήσει κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τὰ νομοσχέδια, ἀλλ’ ἤθελεν ἀρκεσθῆ εἰς ἁπλῆν ἀνάγνωσιν, καὶ ἠθέλαμεν προβῆ εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους· μᾶς ἀνέφερε μάλιστα ἓν παράδειγμα τῆς Ἀγγλίας, ὅτι ἐκεῖ ἡ σπουδαία συζήτησις ἡ παρατεταμένη γίνεται κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§176ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ κάμετε δι’ ἄλλο, παρὰ διότι θέλετε νὰ χάσωμεν τὴν ἡμέραν (θόρυβος).

§177Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λέγω λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ συζήτησις γίνεται κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐκεῖ γίνεται καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε περισσότερον νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ· ὅτι ἐκεῖ οὐδέποτε εἰσπράττεται φόρος ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν φορολογικῶν νόμων καὶ δὲν γίνονται δαπάναι ἄνευ προϋπολογισμοῦ. Διατί λοιπὸν νὰ ἐπικαλῆται τὰ παραδείγματα τῆς Ἀγγλίας, ὅταν ἐκεῖνα τὸν ὀφελοῦν, καὶ νὰ μὴν ἐπικαλῆται τὰ παραδείγματα αὐτῆς εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις καὶ νὰ τὰ ἐφαρμόζῃ; Διὰ τοῦτο ἔφερα καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασιν νὰ ψηφοφορηθῇ, ἐὰν πρέπῃ νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μᾶλλον κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκτίμησιν τῶν κτημάτων τῆς Κερκύρας, τοὐτέστι τὰ ἀφορῶντα τὴν μεταβολὴν τοῦ ΣΜΔʹ νόμου, ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν.

§178Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τεθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος, καὶ τότε ματαιοῦνται ὅλα, διότι ἐὰν δὲν προταχθῇ τοῦτο, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν (θόρυβος). Ἰδοὺ, κύριοι, τί θὰ συμβῇ· αὐτὸ τὸ λέγω εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ τὸ γνωρίζῃ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν πληρόνεται ὁ φόρος, χωρὶς προηγουμένως νὰ ψηφισθῇ τὸ bill, τοὐτέστιν ὁ φορολογικὸς νόμος· τώρα ἐὰν τὸ ἀγγλικὸν κατάστημα τοῦ Γερμανοῦ καὶ τοῦ..... δὲν θελήσῃ νὰ πληρώσῃ φόρον, δυνάμει τίνος νόμου θὰ ζητήσωμεν φόρον; Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον ὅλων ἡμῶν πρέπει νὰ προταχθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος.

§179ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§180ΕΤΕΡΟΙ. Δευτέρα ἀνάγνωσις.

§181ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις πάλιν.

§182ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἐξακολούθησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· αὐτὸ ἐννοοῦμεν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μας.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν· θὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι διὰ τὴν αὔριον.

§184ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἡ τρίτη ἀνάγνωσις τοῦ περὶ παρατάσεως....

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ· θὰ ψηφισθῇ· ἐνίσταμαι ἐγώ.

§186ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ τελειώσῃ ἡ ἡμερησία διάταξις ἡ αὐριανή.

§187Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀναγνώσατε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§188ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, διότι θὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, ἂν θὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν.

§189ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμποροῦν αὐτὰ παρὰ νὰ προηγηθοῦν, διότι εἶναι ἐντὸς τοῦ Συντάγματος.

§190ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἄρχεται τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως).

§191Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ λυθῇ ἡ τρίτη ἀνάγνωσις τοῦ φορολογικοῦ νόμου πρῶτον, καὶ θὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, ἂν θὰ προταχθῶσι· τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὴν ἀφίνομεν εἰς τὸ τέλος.

§192ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ἡ ἡμερησία διάταξις γίνεται εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη ἀνάγνωσις τοῦ περὶ φορολογίας τῶν ζώων. (Ἀναγινώσκεται.)

§194ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Καὶ τὸ σύνολον οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ ἐγγείου φόρου διὰ τὸ ἔτος 1868 (ἀναγινώσκεται).

§196Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω μίαν τροποποίησιν.

§197ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§198ΕΤΕΡΟΙ. Σήμερον.

§199Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ διέλθητε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀρνηθῆτε δικαιοσύνην, ὅπως ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία ἀπέδειξε, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ κυβέρνησις θέλει σεβασθῆ σήμερον τὰ δίκαια ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔφερον ἐνώπιον ἡμῶν τὰ παράπονά των. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἔλαβεν ἐγκαίρως γνῶσιν περὶ τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἔλαβε γνῶσιν καὶ τῶν τιμῶν εἰς ἃς ἐπωλήθη ὁ σταφιδοκαρπὸς ἄλλοτε· ἐπείσθη περὶ τῆς ἀδικίας, ἥτις γίνεται εἰς αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν γαιοκτημόνων, καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ μὲ τὸν ὑπουργὸν, εἶδον αὐτὸν προδιατεθειμένον νὰ φέρῃ θεραπείαν εἰς τὰ δίκαια παράπονα τῶν σταφιδοκτημόνων· ἀλλὰ παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν εἶδον ὅτι ἀντὶ θεραπείας ἔφερε μεγαλειτέραν βλάβην διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου εἴς τινας ἐπαρχίας, διὰ τῆς τηρήσεως τοῦ αὐτοῦ φόρου εἰς ἄλλας καὶ διὰ τῆς ἐλαττώσεως εἴς τινας ἄλλας. Ἀρκετὰ νομίζω ἐῤῥέθησαν περὶ τῆς ἀδικίας, ἥτις γίνεται καὶ ἀρκούντως νομίζω ἀπέδειξεν εἰς τὴν κυβέρνησιν ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων, διότι εἶδε τὸ ὑπουργεῖον ὅτι δὲν ἀνέχεται ἡ τάξις αὐτὴ τῶν πολιτῶν αὐτὴν τὴν ἀδικίαν, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους προσετέθησαν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, οἵτινες ἀναγνωρίζουν τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων των. Εἰς τὸν ὑπουργὸν ἐδόθη ἔκθεσις ἀπὸ τὸν ἐμπορικὸν σύλλογον τῶν Πατρῶν, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὰ σημαντικώτερα ὑποκείμενα, τὰ ὁποῖα διαχειρίζονται τὸ ἐμπόριον ὄχι τῆς πόλεως ἐκείνης μόνον, ἀλλὰ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐκτείνουν τὰς ἐπιχειρήσεις των εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον· καὶ ὅμως αὐτῶν τῶν ἐξόχων ἀτόμων οὐδόλως ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν, καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. (θόρυβος) Δὲν ἀναγινώσκω ἐκείνην, θὰ ἀναγνώσω ὅμως τὴν ἀναφορὰν τὴν ἀπευθυνθεῖσαν εἰς τὸν ὑπουργὸν (θόρυβος), διότι πολλοὶ ἐξ ὑμῶν δὲν ἔλαβον ἴσως γνῶσιν αὐτῆς.

§200ΤΙΝΕΣ. Αὔριον ὅταν θὰ ᾖναι ἡ τρίτη συζήτησις. Τὴν ἀνεγνώσαμεν.

§201Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ μολαταῦτα, ἐπειδὴ μὲ λέγουν τινὲς ὅτι τὴν ἀνέγνωσαν, καὶ ἐπειδὴ μὲ λέγουν αὔριον τοὺς κάμω τὴν χάριν νὰ ἀναβάλω δι’ αὔριον τὴν ἀνάπτυξιν καὶ περιορίζομαι μόνον νὰ ἀναγνώσω τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ

Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. § ά τοῦ τῆς φορολογίας νόμου. Ἐφ’ ἑκάστης χιλιάδος ἑνετικῶν λιτρῶν σταφιδοκάρπου τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους ἐπιβάλλεται φόρος δραχμῶν δέκα καὶ λεπτὰ πεντήκοντα. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 26 Ἰουλίου 1868. Οἱ Βουλευταὶ Τ. Ι. Φιλήμων. Ι. Δ. Ἀντωνόπουλος. Εἶναι νέα τροπολογία.

§202ΤΙΝΕΣ. Ὡραία! ὡραία!

§203Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὁποία πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμβαίνομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν.

§205Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ζητοῦμεν ἐλάττωσιν φόρον, ζητοῦμεν δικαιοσύνην.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον καὶ κατ’ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται πλεῖστοι)

§207ΤΙΝΕΣ. Μὲ ἐπιφύλαξιν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.

§209Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα ἔχομεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ τὴν αὔριον.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν.

§211ΤΙΝΕΣ. Τί ἀπεφασίσαμεν διὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡ συνέχεια τῆς σημερινῆς.

§213ΤΙΝΕΣ. Πρῶτον τὰ ἔξοδα.

§214ΕΤΕΡΟΙ. Τὰ ἔσοδα.

§215Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Σᾶς ἦλθε μία ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὰ κεφάλαια τῶν ἐξόδων.

§216ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν, κ. πρόεδρε, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρὶν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταθέσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν διαφόρους καταστάσεις καὶ ἔγγραφα· τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν κατετέθησαν ἕως τώρα, καὶ ἕως ὅτου δὲν κατατεθοῦν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀρχίσωμεν· ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ διαφορετικὰ, τότε ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ κάμω τίποτε.

§217ΣΙΜΟΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Ἤκουσα ὅτι ὁ ἔντιμος βουλευτὴς εἶχε ζητήσει μερικὰς καταστάσεις τοῦ 66 καὶ 67, ἐγένετο μάλιστα φαίνεται ἡ αἴτησις εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ λογιστηρίου.

§218ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδὼ εἰς τὴν Βουλήν.

§219ΣΙΜΟΣ. Μετὰ ταῦτα ἔμαθον ὅτι ἔγινε συζήτησις ἐνταῦθα καὶ ἑτοιμάζονται αὐταὶ αἱ καταστάσεις (θόρυβος) αὐτὰ ἐγένοντο· λοιπὸν καὶ σήμερον εἶπον νὰ ἑτοιμασθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν ἕως τώρα νὰ ἑτοιμασθῶσι.

§220ΔΑΓΡΕΣ. Πῶς συνέβη τοῦτο; ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ ἔλθωσι τὰ ἔγγραφα αὐτά. (θόρυβος.)

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἀπέστειλεν ἀπόσπασμα· ὁ ὑπουργὸς ἀπουσιάζει καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ ἀπόσπασμα τὸ ἔλαβεν ὁ διευθυντής. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἐργασία ἦτο μεγάλη, δὲν ἐτελείωσεν, ἑπομένως δὲν παρέλειψε τὸ καθῆκόν του οὔτε τὸ προεδρεῖον, οὔτε ὁ ὑπουργός. Πᾶν ὅ,τι ζητεῖτε, τούτου ἀπόσπασμα ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν στέλλεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Θὰ προβῶμεν λοιπὸν εἰς τὴν συζήτησιν.

§222ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔχω νὰ ὁμιλήσω ἐν ἐκτάσει ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἕτοιμα, καὶ ἐπειδὴ παρῆλθεν ἡ ὥρα, (θόρυβος) διότι ἔχω νὰ προσβάλω ἴσα ἴσα τὰ ἀρχικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ (θόρυβος) νὰ μείνῃ δι’ αὔριον.

§223Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ κανονισθῇ ἡ αὐρινὴ ἡμερησία διάταξις.

§224ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ πρώτην φορὰν ἂς ἀναγνωσθοῦν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ὡς κατεπείγοντα, διὰ νὰ μὴ χαθῇ ἡ ἡμέρα. (Θόρυβος.)

§225ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα νὰ ἐξακολουθήσωμεν· πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις νομοσχεδίων.

§227ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει. Πρώτη ἀνάγνωσις νομοσχεδίου περὶ χαρτοσήμου.

§228ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγαπᾶτε καὶ τὴν ἔκθεσιν, ἢ ἀπ’ εὐθείας καὶ τὸ νομοσχέδιον;

§230ΤΙΝΕΣ. Μόνον τὸ νομοσχέδιον.

§231ΕΤΕΡΟΙ. Καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον, ἔχον ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 1. Τὸ τέλος τῆς ἀξίας εἶναι τεσσαράκοντα κλάσεων ὡς ἑξῆς.

Αἱ μικρότεραι ποσότητες τῶν 11 δραχμῶν εἰς οὐδὲν ὑπόκεινται τέλος, αἱ δὲ ὑπερβαίνουσαι τὰς 90001 δραχμῶν δὲν ὑπόκεινται εἰς τέλος ἀνώτερον τῶν 250 δραχμῶν. Τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου ἐπὶ ἄρ. 2 τῶν ἐμπορικῶν ἐγγράφων, τῶν διαλαμβανομένων ἐν τῷ ἄρθρῳ 29 ἀριθ. 8, 9 καὶ 10 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου τοῦ 1836 θέλουν εἶσθαι εἰς τὸ ἑξῆς ταῦτα.

Αἱ ὑπερβαίνουσαι τὰς 100,000 δραχμῶν ποσότητες δὲν ὑπόκεινται εἰς τέλος ἀνώτερον τῶν 50 δραχμῶν. Ἄρθρον 3. Ἐκ τοῦ καταναλισκομένου ἐνσήμου χάρτου διὰ ποσότητας ὑπερβαινούσας τὰς 20,000 δραχμὰς λαμβάνουσιν οἱ συμβολαιογράφοι μόνον τὸ ἓν πέμπτον. Ἐὰν δὲ τὸ πέμπτον τοῦτο ἦναι μικρότερον τοῦ ἀνήκοντος αὐτοῖς δικαιώματος ἐπὶ ποσοτήτων 20,000 δραχμῶν λαμβάνουσι τότε τὸ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 20,000 δραχμῶν ἀνῆκον αὐτοῖς δικαίωμα. Ἄρθρον 4. Ἐπὶ χαρτοσήμου τάξεως λεπτῶν 10 συντάσσονται τὰ ἑξῆς τελωνιακὰ ἔγγραφα· ἤτοι αἱ διασαφήσεις, τὰ δηλωτικὰ, αἱ αἰτήσεις ἀποταμιεύσεως, ἀναγνωρίσεως, ἀναλώσεως καὶ ἀποστολῶν καὶ τὰ διαβατήρια. Ἄρθρον 5. Αἱ ἀντιβαίνουσαι εἰς τὸν παρόντα νόμον διατάξεις περὶ χαρτοσήμου, ἀκυροῦνται, ἰδίως δὲ τὸ ἄρθ. 12 τοῦ ἀπὸ 14 Αὐγούστου 1836 νόμου περὶ χαρτοσήμου καὶ τὸ βʹ. ἐδάφιον τοῦ 2 ἄρθρου τοῦ ΡΙϚʹ. νόμου τῆς 18 Δεκεμβρίου 1865.

§232ΜΑΚΡΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον εἰς τὸ τέταρτον ἄρθρον.

§233ΔΑΓΡΕΣ. Ἀναγνώσατε καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§234ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Ἡ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα τὴν 19 Ἰουλίου 1868 καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀπὸ 5 Ἰουλίου ε. ε. περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ χαρτοσήμου νομοσχέδιον τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, μελετήσασα δὲ τοῦτο καλῶς καὶ παραδεχομένη ὡς ἔχει, προτείνει τὴν ἀπάλειψιν μόνον τοῦ 4 ἄρθρου περὶ ἐπιβολῆς χαρτοσήμου λεπτῶν 10 τάξεως εἰς τὰ τελωνιακὰ ἔγγραφα, ἤτοι διασαφήσεις, δηλώσεις κλπ. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Ἰουλίου 1868.

Ὁ πρόεδρος

Δ. Ν. ΚΑΡΟΥΣΟΣ.

Τὰ μέλη Κ. Δαγρὲς, Γ. Κάγκας, Γ. Καραβᾶς, Ι. Δεστούνης. Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Π. Πατρινός.

§235ΣΙΜΟΣ (ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν). Ἡ μεταβολὴ ἔγινεν εἰς τὰ ἑξῆς. ά. Ἦταν παραπολλαὶ αἱ κλάσεις τοῦ χαρτοσήμου, τόσον τῶν κοινῶν, ὅσον καὶ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων καὶ περιωρίσθη σπουδαίως· τοῦτο ἀπεδείχθη ἐκ τῆς πείρας ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐλαττωθῇ, διότι πρῶτον ἦτο πληγὴ τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαχειριστῶν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν 250 περίπου κλάσεις νὰ τὰς διοικήσῃ εἷς ἄνθρωπος· ἐκτὸς τούτου, ἐπήρχετο καὶ δυσκολία εἰς τοὺς συμβολαιογράφους τοὺς μεταχειριζομένους τὸ χαρτόσημον, διότι ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐξ ὅλων τῶν κλάσεων, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, ἢ καὶ ἐὰν ἔπερνον δύω, ἢ τρία φύλλα τὰ κατηνάλισκον, καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἔχοντες ἔκαμνον παράβασιν τοῦ νόμου, καὶ κατεδικάζοντο πολλάκις· ἕτερόν τι συνέβαινεν εἰς τὰ ἀφορῶντα τοὺς συμβολαιογράφους. Ὁ νόμος ἔλεγεν ὅτι εἰς τὸ ἐπέκεινα τῶν 50 δραχμῶν θὰ πέρνῃ ὁ συμβολαιογράφος τὸ ⅕ τοῦ χαρτοσήμου κατὰ τὴν ἀγορὰν, ἂν ἦτο 50 δραχμῶν ἔπερνεν ἐν τούτοις ὁ συμβολαιογράφος 25.

§236ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος.

§237ΣΙΜΟΣ. Αὐτὸ ἐξήγετο ἐκ τοῦ νόμου· διὰ τοῦτο λέγομεν ἐνταῦθα, ὅτι ἐπὶ οὐδεμιᾷ περιπτώσει δύναται νὰ πάρῃ περισσότερον. Τὸ τρίτον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιτροπὴ κάμνει τὴν παρατήρησιν δὲν εἶναι πρᾶγμα πολὺ σπουδαῖον καὶ σημαντικόν. Ἐνόμισα ὅτι ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἄνευ παραπόνου, καὶ δι’ ἕτερον λόγον, τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς εἰπῶ, νὰ γίνῃ μία μικρὰ φορολογία χαρτοσήμου εἴς τινα τελωνιακὰ ἔγγραφα, εἰς τὰς διασαφήσεις, τὰ δηλωτικὰ καὶ ἕτερα νὰ ἐξοδεύηται χαρτόσημον 10, ἢ 25 λεπτῶν. Αὐτὸ βέβαια βάρος μεγάλο δὲν εἶναι, καὶ ἂν θέλητε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ παρεκίνησε νὰ παραδεχθῶ τοῦτο εἶναι, διότι ὁπωσδήποτε αὐτὰ τὰ ἔγγραφα παρουσιάζονται ἔντυπα καὶ λείπουν πολλάκις, καὶ δὲν δίδετε ἡ ἀναγκαία προσοχὴ νὰ εὑρίσκωνται ἐφωδιασμένα τὰ τελωνεῖα. Ὅταν δὲ λάβῃ χρηματικὴν ἀξίαν οὕτω πῶς, θὰ γίνεται ταχύτερον· τὸ δὲ ποσὸν ὑπολογίζεται εἰς 20–25 χιλιάδας δραχμάς. Ἰδοὺ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ παρεκίνησε εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην. Δὲν ἔλαβον δὲ ἀφορμὴν νὰ πεισθῶ, ἂν ἔπρεπε νὰ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου, διότι ἠρώτησα καὶ μοὶ εἶπον, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ θεωρηθῇ βαρύ. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν ἐπιμένω παντάπασιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§238ΜΑΚΡΗΣ. Ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἐπιμένῃ νὰ μείνῃ τὸ 4 ἄρθρον ὅπως ἔχῃ, θὰ λάβω τὸν λόγον.

§239ΣΙΜΟΣ. Ὁμιλήσατε, ἐὰν θέλετε.

§240ΜΑΚΡΗΣ. Καταφεύγω εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς ἀρχῆς τοῦ χαρτοσήμου. Ἠξεύρετε ὅλοι τὴν ἱστορίαν τοῦ χαρτοσήμου ὁποία ὑπάρχει, καὶ ὅτι ἐὰν γίνῃ παραδεκτὸν τὸ ἄρθρον αὐτὸ μεγάλας προβλέπω καὶ ὀλεθριωτάτας συνεπείας. Καὶ ἴσως, προβλέπω, δὲν ἐννοῶ τὸν παρόντα ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν, οἱ μέλλοντες ὑπουργοὶ στήσουν τὸ στάδιόν των ἐπὶ τῆς φορολογίας αὐτῆς, καὶ θὰ ὑπάρξουν τόποι μεγάλοι καταπιεσταί, ὥστε νὰ ἐμποδίσουν καὶ τὴν ἀκτοπλοΐαν τὴν ἑλληνικὴν καὶ τὸ ἐμπόριον. Ἡ ἱστορία τοῦ χαρτοσήμου ἔχει ὡς ἑξῆς· κατὰ τὰ 1824 εἷς Ὁλανδὸς οἰκονομολόγος, ἐν ᾧ ἡ Ὁλανδία εὑρίσκετο εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν, ἡ κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἔθεσε βραβεῖον εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἐξεύρει φόρον ἁπλοῦν, κατὰ τοῦ ὁποίου νὰ μὴ δύνανται οἱ πολῖται νὰ ἀγανακτῶσιν. Αὐτὸς εἶπεν (εἶχε δὲ μέγα οἰκονομικὸν ταμιευτικὸν πνεῦμα) ὅτι οἱ πολῖται εἶναι καλὸν ν’ ἀναφέρωνται εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου μικρὰς ἀξίας διὰ τὸ ὁμοιόμορφον, καὶ οὕτω πῶς ἤρχισεν ἡ κυβέρνησις ἐκείνη νὰ τυπώνῃ τὸν χάρτην καὶ νὰ τὸν πωλῇ εἰς εὐτελεῖς τιμάς (θόρυβος). Κατ’ ἀρχὰς ἡ κοινωνία, ἐὰν θέλετε, εὐχαριστήθη εἰς τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ εἶπεν, ὅτι καλὸν εἶναι διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν ἀρχῶν νὰ ἀναφέρωνται εἰς ἔνσημον χάρτην 5 λεπτῶν. Ποίαν δὲ ἐπέκτασιν φοβερὰν ἔλαβε τὸ χαρτόσημον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ ἐντεῦθεν εἰς ὅλα τὰ κράτη, ἕκαστος τὸ γνωρίζει. Τὴν δικαιοσύνην αὐτὴν τὴν σταματᾷ σήμερον ἡ χρῆσις τοῦ χαρτοσήμου ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐπειδὴ παρατηρῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει διάθεσιν νὰ τελειώσω.

§241ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τὰ λέγεις.

§242ΜΑΚΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἰδοὺ τί θὰ συμβῇ. Δέκα λεπτὰ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν διὰ τὴν εὐκολίαν, διὰ νὰ εὐκολύνωνται λέγει οἱ ἔμποροι καὶ πλοίαρχοι ἵνα γίνεται κατὰ τὴν τάξιν· ὁ μέλλων ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν τὸ χαρτόσημον τῶν 10 λεπτῶν θέλει ἀναβιβάσει εἰς 25 λεπτὰ, λέγων δὲν εἶναι πολύ· ἕτερος ὑπουργὸς θὰ εἰπῇ, εἶναι καλὸν καὶ τὰ δεῖνα ἔγγραφα νὰ γίνωνται ἐπὶ χαρτοσήμου, καὶ θὰ τὸ ἐκλάβωσιν ὡς τὸ ἀθωότερον μέσον· ὁ εἷς ὑπουργὸς θὰ λέγῃ, ὅτι εἶναι καλὸν διὰ τὴν τάξιν ὅλοι οἱ ἔμποροι νὰ κάμουν διασαφήσεις ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου, καὶ οὕτως εἰς τὸ τελωνεῖον π. χ. τῶν Πατρῶν θὰ ὑπάρχῃ τόση πληθὺς χαρτοσήμων, ὥστε καὶ ἐγὼ δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ καταντήσωμεν. Ἐπειδὴ εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς ἐπιβολῆς τῶν φόρων κηρύττομαι κατ’ αὐτοῦ, διότι δύναται νὰ λάβῃ ἐπέκτασιν (θόρυβος). Βλέπω, ὅτι ὁ κ. Κεχαγιᾶς τὸ ἀσπάζεται.

§243ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐνόσῳ ὑπάρχουν τοιαῦται ἰδέαι θὰ πληρώνῃ πάντοτε πολλὰ ὁ λαός· 15 δραχμὰς διὰ τὴν σταφίδα καὶ ὁ γεωργὸς τὸ δέκατον. Εἰς τὴν Γαλλίαν ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου εἶναι πολὺ ἀνώτερος. Ἔχομεν πολὺ στρεβλὰς ἰδέας περὶ φόρων.

§244ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ βαρύτερον χαρτόσημον εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§245ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πάρετε τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Γαλλίας καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι ἀπὸ τὸ χαρτόσημον εἰσπράττει 400 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ἐκ τοῦ ἐγγείου φόρου μόνον 200. Οἱ νοήμονες πληρώνουν τὸ χαρτόσημον, ὁ ἔμπορος, ὁ πλοίαρχος καὶ διὰ τοῦτο γογγίζουν.

§246ΜΑΚΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ὅταν εἰς τὴν Συνέλευσιν μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων μου εἶχον τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ φορολογία πρέπει νὰ καταβιβασθῇ καὶ τὰ ἔξοδα ἐπίσης κατὰ τὴν πεποίθησίν μου· ὅταν ὅμως ἔγινα δήμαρχος καὶ ἦλθον εἰς συνάφειαν, ἠξεύρετε ποίαν ἰδέαν ἐσχημάτισα; ὅτι ὁ γεωργὸς φορολογεῖται 50%.

§247ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγὼ, καὶ πρέπει νὰ τὴν ἐλαττώσωμεν καὶ νὰ προσθέσωμεν ἀλλοῦ φόρους.

§248ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ ἀντίῤῥησίς σας ποῦ προβαίνει; ἐνῷ δὲν προτείνετε ἐλαττώσεις φόρων, προσθέτετε καὶ ἄλλους. Εἰς τὴν τρίτην, κύριοι, συζήτησιν θὰ σᾶς ἐκθέσω τὰς δεινὰς συνεπείας τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο, διότι θὰ γεννήσῃ σκάνδαλον· εἶναι ἀπολύτως δύσκολος ἡ διάταξις αὕτη κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σπεύσητε ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ μεγάλης δαπάνης.

§249ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπον.

§250ΜΑΚΡΗΣ. Ἀξίζει διὰ τὸ μέλλον.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγαπᾶτε ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς;

§252ΣΙΜΟΣ. Εἰς τὰς ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ περισσότερον τὴν προσοχήν της. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν οἰκονομικῶν ἰδίως δὲν εἰργάσθη ἐπὶ ἱκανὰς ἡμέρας, ἐν ᾧ ὑπάρχουν νομοσχέδια κατεπείγοντα, καὶ ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συνέλθουν αἱ ἐπιτροπαὶ ὅπως ἐργασθῶσιν.

§253ΣΕΡΒΟΣ. Τί λέγετε διὰ τὴν ἀπάλειψιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Μακρῆς;

§254ΣΙΜΟΣ. Δὲν ἀποδίδω πολλὴν σημασίαν εἰς τοῦτο, ὅταν μοὶ λέγουν, ὅτι θὰ πηγάσουν πολλὰ ἀτοπήματα, ὅτι παρουσιάζει ἡ ἔκθεσις ἔκτακτον ταμιευτικὸν πνεῦμα, πρέπει νὰ ἀναπτυχθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Εἶπον ὅτι δὲν ἐπιμένω, διότι δὲν ἀξίζει καὶ τὸν κόπον· κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν βλέπομεν.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ χαρτοσήμου νὰ ἐγερθῶσιν.

§256ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὸν κανονισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀκούσατε. Πρῶτον περὶ τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου.

§258ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Πρῶτον τὸ φορολογικὸν (θόρυβος).

§259Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἴπομεν προτήτερα καὶ ἐδέχθημεν, ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις δύναται νὰ μεταβληθῇ· εἴδομεν ὁποία ἦτον ἡ ἡμερησία διάταξις· πρῶτον ὁ φορολογικὸς νόμος, κατόπιν ὁ προϋπολογισμὸς καὶ οὕτω καθεξῆς· οἱ κύριοι ὑπουργοὶ τί ἐζήτησαν; Ἐζήτησαν νὰ προηγηθῶσι τὰ νομοσχέδια δεῖνα καὶ δεῖνα· βλέπετε τώρα ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφοφορήσωμεν ἐκ τῆς προτιμήσεως τῶν κατεπειγόντων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ὡς τοιαῦτα ἐθεώρησαν. (θόρυβος). Μοὶ φαίνεται, ὅτι εἰς τὰς ἀρχὰς δὲν ὑπῆρχε καμμία ἀντίῤῥησις (θόρυβος), ὅταν ὁ κ. πρωθυπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι ἂν θέλετε τὴν ἀναβολὴν διὰ τὴν ἀνάγκην μελέτης, διὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν δὲν δυσκολεύεται νὰ συγκατατεθῇ νὰ ἀναβληθῇ αὕτη, καὶ αὔριον ἂς ἀρχίσῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, ὥστε εἰς τὰ δύω νομοσχέδια εἰς τὴν πρώτην δὲν ὑπῆρχε ἀντίῤῥησις, καὶ τὰ δύω μέλη τῆς Βουλῆς ἐσυμφώνησαν διὰ τὴν αὔριον· ὅτε ἀνεγινώσκετο ἡ ἡμερησία διάταξις διὰ τὴν αὔριον καὶ ἀνεφέρθη τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τοῦ Κερκυραϊκοῦ ἠγέρθη ὁ κύριος Κωνσταντᾶς καὶ εἶπεν, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο μεταξὺ τῶν προτιμητέων, δὲν ἀπεφασίσθη, δὲν τὸ παρεδέχθη ἡ Βουλή· ἄρα τὰ δύο νομοσχέδια ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἐθεωρήθησαν ὡς κατεπείγοντα.

§260ΖΑΪΜΗΣ. Τί ἐπαναφέρετε τὴν συζήτησιν;

§261Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βλέπετε ὅτι δὲν ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν περὶ προτιμήσεως τοῦ φορολογικοῦ νόμου, διότι αὐτὸς ὁ νόμος ὑπῆρχεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἀπεφασίσθη νὰ προταχθῇ (θόρυβος).

§262Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, παρακαλῶ νὰ συζητῶμεν ἄνευ ταραχῆς· εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις εἶχεν ἐν πρώτοις τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν· ζητεῖται μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως· τὸ περὶ προτιμήσεως τῶν ἄλλων ἐτελείωσε (θόρυβος). Δὲν πρόκειται τώρα νὰ συζητήσωμεν, ἂν πρέπῃ νὰ προτάξωμεν τὸν φορολογικὸν νόμον (θόρυβος). Περίεργον πρᾶγμα, δὲν γνωρίζετε τὴν λογικήν.

§263ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Λέγετε πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν.

§264Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δύω ἔλαβον χώραν. Ὁ κανονισμὸς λέγει ὁσάκις ζητεῖται ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ ἀποφασίζει ἡ Βουλή. Ἔχομεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς σήμερον· ζητεῖται ἡ μεταβολὴ αὐτῆς καὶ ἡ προτίμησις τῶν ἄλλων νομοσχεδίων ὡς κατεπειγόντων, καὶ εἶπεν ἡ κυβέρνησις δέχομαι αὔριον νὰ προταχθῶσιν.

§265ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶπε τίποτε (θόρυβος).

§266Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν δύνασθε τώρα νὰ εἴπητε, ὅτι πρέπει νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὸν φορολογικὸν νόμον (θόρυβος). Μὴ βιάζεσθε· θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν προτίμησιν τῶν ἄλλων νομοσχεδίων ὡς κατεπειγόντων. (θόρυβος).

§267ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ὅταν ἐζητήθη ἡ προτίμησις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, ἂν θέλετε, οἱ περισσότεροι ἐδέχθημεν, ἀλλὰ πρὶν ἀναπτυχθῇ ἡ ἰδέα, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως θ’ ἀρχίσῃ καὶ ἡ συζήτησις. Τοῦτο ἐγένετο. Ἔρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα· πρέπει ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου ἀπὸ τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμόν; Ἐδῶ ἀνεπτύχθη ἡ μεγάλη συζήτησις καὶ ἔμεινεν ἀτελείωτος· ἡμεῖς θέλομεν ν’ ἀποφασίσωμεν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ. Οἱ φορολογικοὶ νόμοι προτιμῶνται. Κάμνω τὴν ἑξῆς πρότασιν· κατ’ ἀρχὴν προτιμῶνται τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια καὶ ὁ προϋπολογισμός. Δέχομαι καὶ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἄλλων, ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ἀρχίσῃ συζήτησις θὰ μείνωμεν μὲ τὰ οἰκονομικά.

§268ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀποφασισμένον· μᾶς εἶπον, ὅτι θ’ ἀρχίσῃ συζήτησις. Ὅτι ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των ἀντικείμενα λίαν κατεπείγοντα παντὸς ἄλλου, τοῦτο νομίζω δὲν εἶναι ζήτημα· τὸ ὡμολόγησε καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅταν ἔλαβε τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ἀλλὰ προσέθηκεν, ὅτι καὶ αὐτὸς καὶ οἱ συνάδελφοί του εἶχον τὴν ἁπλότητα νὰ πιστεύουν, ὅτι ἂν ἐφέροντο εἰς συζήτησιν δύω ἢ τρία ἄλλα νομοσχέδια, ἤθελον περάσει ταῦτα καὶ κατὰ τὰς δύω ἀναγνώσεις ἄνευ συζητήσεως· ἀφοῦ ὅμως ἔμαθον, ὅτι ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ συζήτησις, ἐρωτῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ εἰς τοιαύτην περίπτωσιν, νομίζει τὰ νομοσχέδια ταῦτα μᾶλλον κατεπείγοντα, καὶ πρέπει νὰ καταναλώσωμεν μίαν ἢ δύω ἡμέρας συζητοῦντες αὐτὰ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἢ ἐννοοῦν, ὅτι ἀφοῦ μανθάνουν τώρα, ἀφοῦ ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν ἁπλότητα.

§269ΣΙΜΟΣ (ὑπουρ. οἰκονομικῶν). Ἔχω ἀκόμη τὴν ἁπλότητα (θόρυβος).

§270ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο δοθέντος, ἐρωτῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν, ἂν ἀναγνωσθῇ τὸ Κερκυραϊκὸν νομοσχέδιον καὶ ζητήσῃ τις ἢ τινὲς νὰ λάβωσι τὸν λόγον, καὶ ἴδομεν ὅτι ἐπὶ τῆς ά. συζητήσεως ἐξοδευθῇ ὅλη ἡ αὔριον, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ, εἶναι τόσον ἀδιάφορον πρᾶγμα ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ὥστε χάριν τῶν Κερκυραϊκῶν νομοσχεδίων ν’ ἀναβληθῇ ἐπὶ δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας;

§271ΣΙΜΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι σήμερον εἴμεθα δεδεμένοι νὰ παραδεχθῶμεν αὐτό. (θόρυβος) ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι θέλομεν νὰ κηρυχθοῦν κατεπείγονται, κατόπιν ὁδηγούμεθα εἰς τὴν περίστασιν.

§272ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κάμνω πρότασιν ῥητήν· θεωρῶ ὡς κατεπείγοντα τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ προταχθῶσι ταῦτα τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων. Παρακαλῶ ἡ πρότασίς μου νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§273ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀπωτέρω πρότασις εἶναι ἡ πρότασις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν ὡς κατεπειγόντων. (θόρυβος).

§274ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (ἐκ δεξιῶν). Ζητοῦμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν (θόρυβος).

§275ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἐπιμένει ὁ ὑπουργός.

§276ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἂς παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν πρότασίν μου ἵνα μὴ γίνῃ ψηφοφορία καὶ χάνωμεν τὴν ὥραν· καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἂς παραδεχθοῦν τὴν πρότασίν μου, ἡ ὁποία δὲν ἔχει κανένα πλάγιον σκοπὸν, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἄλλως τε ἐπιμένομεν νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν ἵνα κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§277ΣΙΜΟΣ. Ὅπως ἐγένετο πρότερον.... (θόρυβος).

§278ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ κανονίζειν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ ἔχει ἡ Βουλὴ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ μάθωμεν ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Σήμερον πρόκειται καθαρὰ τὸ ζήτημα τοῦτο· αὔριον εἰς τὰς 2 ὥρας πρῶτον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ ὑπὸ συζήτησιν εἶναι ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ὁ προϋπολογισμός· κατὰ τοὺς ὑπουργοὺς λέγουν νὰ προηγηθοῦν ἄλλα νομοσχέδια. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασίν μας νὰ μὴ γίνῃ ψηφοφορία· ἄλλως νὰ γίνῃ. Τί τὰ θέλουν τὰ ἄλλα, τί ἐννοούσαμεν καὶ τί δὲν ἐννοοῦμεν; ἡμεῖς θέλομεν τὰ ζητήματα καθαρά.

§279ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ζητοῦν εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§280ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ ζήτημα διὰ ψηφοφορίας λύεται, κύριε πρόεδρε, τί διαλέγεσθε κρυφὰ μετὰ τοῦ κυρίου Δημητριάδου;

§281ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε, παρακαλῶ.

§282ΤΙΝΕΣ. Ἀφήσατε κύριε Δημητριάδη, εἶναι περιτόν· εἰς τὴν ψηφοφορία, κύριε πρόεδρε.

§283ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ ψηφοφορηθῇ ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ κύριος Πετιμεζᾶς.

§284ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§285ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἔτσι εἶναι· εἰς τὴν ψηφοφορίαν, κύριε πρόεδρε.

§286ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ τελειώσωμεν· καλέσατε ψηφολέκτας.

§287ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παραβιάζεται ὁ κανονισμός· αὐτὴ εἶναι νέα πρότασις παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ.

§288ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ ψηφίσωμεν πρῶτα τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἔπειτα, ὅ,τι θέλετε (θόρυβος).

§289Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα προτείνω νὰ διαιρεθῇ. Προτείνω ἡ ἡμερησία διάταξις νὰ διαλαμβάνῃ κατὰ πρῶτον τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου, καὶ μετὰ ταῦτα ἂς ψηφίσῃ ὅ,τι κρίνει ἀναγκαῖον.

§290ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ δεχόμεθα.

§291Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά· λοιπὸν χωρίζω τὸ ζήτημα καὶ λέγω, νὰ γίνῃ ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ κατόπιν τὰ νομοσχέδια ὡς κατεπείγοντα.

§292ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐδέχθητε λοιπὸν νὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος· αὐτὸ εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως. Τώρα φέρομεν δευτέραν πρότασιν· ἐπιμένομεν νὰ προηγηθῇ καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ὅλων τῶν ἄλλων προτάσεων.

§293Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν ἂς γίνῃ ψηφοφορία.

§294ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα· θέλομεν νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἦναι μᾶλλον κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα φέρετε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν.

§295Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ ψηφισθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος, πλὴν τοῦτο τὸ λέγομεν καθαρὰ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων ἀμέσως.

§296ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὅποιον προτιμήσουν οἱ ὑπουργοὶ ἀπὸ τὰ νομοσχέδιά των.

§297ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Καὶ ἡμεῖς λέγομεν νὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμός· εἰς τὴν ψηφοφορίαν, κύριε πρόεδρε.

§298Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Προτείνω λοιπὸν καὶ διατυπώνω τὴν ἰδέαν μου ὡς ἑξῆς· μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν φορολογικῶν νόμων, νὰ συζητηθοῦν ὡς κατεπείγοντα τὰ ζητήματα τὰ Κερκυραϊκά.

§299Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ προηγηθῇ καὶ ὁ προϋπολογισμός. Ψηφοφορία, κ. πρόεδρε.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§301ΤΙΝΕΣ. (δεξιόθεν). Μάλιστα.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ θέμα, μετὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ προηγηθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπρότειναν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἔχῃ ἡ ἡμερησία διάταξις ὡς ἑξῆς δηλ. ἀκούσατέ την.

§303ΒΑΛΑΤΣΟΣ. (γραμματεύς.) «1). Φορολογικὸς νόμος».

§304ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ἐτελείωσε, δὲν εἶναι ἀμφισβητήσημον.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ περιεχόμενα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.......

§306ΤΙΝΕΣ. Ποῖα εἶναι;

§307Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις διὰ τὸν φορολογικὸν νόμον.

§308Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον αὐτὸν γίνεται ἡ παραδοχή.

§309Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔγινεν ἡ παραδοχή. Λοιπὸν τὸ θέμα θὰ τεθῇ οὕτως· οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῶσιν εἰς τὴν συζήτησιν πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια, λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν, ὄχι.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου. (θόρυβος). Παρακαλῶ νὰ ἤμεθα συνεπεῖς.

§311Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ κ. ὑπουργοὶ λέγουσιν ὄχι· ἂς σηκωθοῦν νὰ διατυπώσουν μίαν πρότασιν.

§312ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἴχομεν μίαν ἡμερησίαν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος, κατόπιν ὁ προϋπολογισμός. Ἔρχεται μία πρότασις ἐκ μέρους τῶν κυρίων, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ διατηρηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, δηλ. τὸν φορολογικὸν νόμον· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχει δεύτερον ἀντικείμενον ὁ προϋπολογισμός· τώρα κατὰ τὴν πρότασιν τῶν κυρίων, θέλουν νὰ προηγηθοῦν αὐτὰ τὰ τρία νομοσχέδια.

§313Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τέσσαρα νομοσχέδια.

§314ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα τὴν τροποποίησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τουτέστι θέλομεν νὰ τηρηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, τουτέστι νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οἱ κύριοι λέγουν, νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῶν 4 νομοσχεδίων τῶν Κερκυραϊκῶν. Λοιπὸν εἰς τὸ πρῶτον ἀντικείμενον εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι. Τώρα γίνεται πρότασις ἐκ μέρους ὑμῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν προτείνετε τὴν τροποποίησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ὑμεῖς λέγετε νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῶν Κερκυραϊκῶν νομοσχεδίων.

§315Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τὸ περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ τέσσαρα νομοσχέδια.

§316ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡμεῖς λέγομεν ὄχι· θέλομεν νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λοιπὸν ἡ ἰδική σας θὰ ψηφοφορηθῇ.

§317Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν διατυπώνω τὴν πρότασιν· οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῶσι μετὰ τοὺς φορολογικοὺς νόμους....

§318ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ λείπουν οἱ φορολογικοὶ νόμοι· ἡ προτίμησις εἶναι μεταξὺ τῶν Κερκυραϊκῶν νομοσχεδίων καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§319Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ναί· ἀλλ’ ἐγὼ ἐξηγῶ τὴν ἰδέαν μου πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ διατυπώσω τὴν πρότασίν μου. Λοιπὸν, ἐπειδὴ τὸ περὶ φορολογικῶν νόμων ἐτελείωσε, τὸ θεωρῶ ὡς παραδεδεγμένον. Προτείνω λοιπὸν νὰ συζητηθῶσι πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ τρία νομοσχέδια τὰ Κερκυραϊκὰ καὶ τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ.

§320ΚΕΧΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα· πολὺ καλὰ, εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὸ θέμα.

§321ΣΙΜΟΣ (ὑπουρ. οἰκονομικῶν). Ἐπερίμενα ἀπὸ τὴν ἀγαθὴν πίστιν τοῦ κ. Κεχαγιᾶ τὸ συμπέρασμα τοῦ λόγου του νὰ ᾖναι σύμφωνον μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰλικρινῶς εἶπε. Τί εἶπεν ὁ κ. Κεχαγιᾶς; Προϋπῆρχε πρῶτον μία ἡμερησία διάταξις, ἥτις ἔφερε κατὰ πρῶτον τὸν φορολογικὸν νόμον, κατὰ δεύτερον τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ μετὰ ταῦτα ἄλλα. Προτείνεται συζήτησις παρὰ τῶν κυρίων εἶπε, νὰ μεταβληθῇ αὐτὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ ἔλθῃ ὁ φορολογικὸς νόμος, καὶ μετὰ ταῦτα ἄλλα. Λοιπὸν εἶναι πολλὰ φυσικὴ ἡ συνέπεια· ὅταν ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος προτείνεται ἡ μεταβολὴ, ἐκεῖνο θὰ θέσῃ τὸ ζήτημα. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τὸ θέτομεν ἐπιφυλαττόμενοι ὅλων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἴπομεν πρότερον, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν (θόρυβος). Λοιπὸν ἡ προτεινομένη τώρα μεταβολὴ εἶναι αὐτή· «Ἡμερησία διάταξις. Φορολογικὸς νόμος, Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ στρατιωτικὸς νόμος.» Αὐτὸ λέγομεν.

§322ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ ἀρχίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, αὐτὸ λέγομεν καθαρὰ (θόρυβος).

§323ΖΑΙΜΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν τὸ Κερκυραϊκὸν νὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμός.

§324ΤΙΝΕΣ. Λοιπὸν, κύριε πρόεδρε, εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμέσως νὰ διατυπώσῃ τὸ θέμα (ὁ κ. Σ. Πετιμεζᾶς ἐπὶ τῆς ὑπουργικῆς τραπέζης διατυπώνει τὴν πρότασίν του).

§326ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην συμβουλῆς, κ. Πετιμεζᾶ.

§327Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀνάγκην νὰ συμβουλευθῶ πολλούς· ἐὰν ὑμεῖς δὲν ἔχετε, σᾶς συγχαίρω. Κύριοι, ἡ πρότασίς μου εἶναι «μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν φορολογικῶν νόμων, νὰ τεθῶσιν ἀμέσως ὑπὸ συζήτησιν τὰ τρία Κερκυραϊκὰ ζητήματα καὶ τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ».

§328ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ὄχι· διατί φοβεῖσαι νὰ θέσῃς «Πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ».

§329Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, μεταξὺ δύω σημείων ὁ συντομώτερος δρόμος εἶναι ἡ εὐθεῖα γραμμὴ, λέγει ἡ μαθηματική· ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν Κερκυραϊκῶν νομοσχεδίων καὶ τὸ περὶ στρατοῦ. Τί εἶναι αὐτό; μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον. Ὁ φορολογικὸς νόμος δὲν τίθεται εἰς ἀμφιβολίαν· τὸ ζήτημα θὰ τεθῇ οὕτως· οἱ παραδεχόμενοι νὰ προηγηθοῦν τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ στρατοῦ, λέγουσι ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν ὄχι· κάθε ἄλλο εἶναι στρεψοδικία.

§330Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ ἐννοῇ κανεὶς, ὅταν λαλῇ.

§331Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοῶ πολὺ καλά.

§332ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι πρωτοφανὴς ἡ ἀπαίτησίς σας· ὅταν κάμνομεν τὴν πρότασίν μας, οὕτω θὰ τὴν κάμωμεν.

§333Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ ἐσᾶς, κ. Δημητριάδη, ἡ ἀλήθεια εἶναι πρωτοφανής.

§334ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶσαι πρώτην φορὰν βουλευτὴς ἐδὼ, καὶ δὲν ἠξεύρεις τὰ προηγούμενα (θόρυβος) εἶναι πρωτοπειρεία αὐτό.

§335Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, παρακαλῶ. Εἶναι κάνεις ἐξ ὑμῶν, ὅστις δὲν ἐννοεῖ τὴν καθαρότητα τῆς προτάσεως;

§336ΤΙΝΕΣ. Ὅλοι δὲν τὴν ἐννοοῦμεν.

§337Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί λέγει; μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ τεθῶσιν ὑπὸ συζήτησιν τὰ τρία Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ.

§338ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀναφέρατε «πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ».

§339Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετὰ τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς προτάσεως δὲν ἐννοεῖτε, ὅτι κατόπιν καὶ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ὅλα θὰ ἔλθουν;

§340ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ, ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τί φοβεῖσαι; θέσατε μίαν λέξιν, «πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ».

§341Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν θέλω νὰ τὴν βάλω.

§342ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ εἴπητε, δὲν θέλω.

§343Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν πρότασίν μου δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τὴν συντάξω ὅπως θέλω; ἔχετε ἀπαίτησιν νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ κάμω ὅπως θέλω ἐγὼ τὴν πρότασίν μου;

§344ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§345Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν εἶναι δικαίωμά μου· λοιπὸν σᾶς λέγω ὅτι ἐγὼ ἐννοῶ, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ὅστις θέλει νὰ σκεφθῇ ὀρθῶς, ὅταν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου θὰ ἐπιψηφισθῶσι τὰ τρία Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ στρατοῦ, δὲν ἕπεται καθαρὰ ὅτι μετὰ ταῦτα θὰ ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ὅλα τὰ ἄλλα; ἕπεται βέβαια.

§346Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ λόγου, κ. πρόεδρε. Κύριοι, περὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος.

§347ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Διὰ τί;

§348Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν παρεδέχθημεν, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ.

§349ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ὄχι, δὲν τὸ παραδέχεται κανείς, ὅλα εἶναι ζητήματα.

§350Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν λέγει, ὅτι δὲν παραδέχητε νὰ προταχθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος.

§351ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τώρα θὰ γίνῃ· δι’ αὐτῆς τῆς προτάσεως θὰ γείνῃ.

§352Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι ὑπὸ τὸν ὅρον αὐτὸν θὰ ψηφοφορήσωμεν· μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον νὰ ψηφισθοῦν τὰ τρία Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ στρατοῦ. Ἔγινεν αὐτὴ ἡ πρότασις· τώρα τί ἐννοῶ κατόπιν; ὅτι κατόπιν ἔρχεται ὅ,τι ἄλλο θέλει ἡ βουλή.

§353ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα ἀτελὲς, καθὼς ὑμεῖς τὸ προτείνετε, τότε αὔριον εἰμπορεῖ ἀξιόλογα τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ προταχθοῦν καὶ ἄλλα νομοσχέδια.

§354Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀγνοεῖτε, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ ἠμποροῦν καθ’ ἡμέραν νὰ μεταβάλουν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§355Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα ἔτσι εἶναι. Κύριοι, ἐγὼ ἔφερα πρότασιν καὶ εἶπα ὅτι, ἐπιθυμῶ νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασίς μου διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν νὰ προταχθοῦν οἱ φορολογικοὶ νόμοι καὶ ὁ προϋπολογισμὸς παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου. Ὁ κύριος Σ. Πετιμεζᾶς ἦλθεν καὶ εἶπεν, ὅτι χωρίζει τὸ ζήτημα· δηλαδὴ εἶπεν, παραδέχομαι τὸν φορολογικὸν νόμον νὰ προταθῇ, ἀλλὰ θέλομεν κατόπιν νὰ ἔλθουν τὰ Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ στρατοῦ, αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μου. Διὰ ταῦτα ἐγὼ σᾶς εἶπα, ὅτι δὲν ὑπάρχει φιλονεικία ὡς πρὸς τὸν φορολογικὸν νόμον· παραδεχόμεθα οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ προηγηθῇ ὅλων τῶν ἄλλων.

§356ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Πῶς τὸ παραδέχονται.

§357Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔφερα πρότασιν, μεταξὺ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τῶν Κερκυραϊκῶν νομοσχεδίων, καὶ τοῦ περὶ στρατοῦ νόμου, ποῖον θὰ προταχθῇ; ἡμεῖς εἴπομεν ὁ προϋπολογισμός· σεῖς θέλετε τὰ Κερκυραϊκὰ καὶ τὸν περὶ στρατοῦ νόμον. Ἐδὼ εἶναι τὸ ζήτημα· λοιπὸν ἡ καθαρὰ θέσις τοῦ ζητήματος εἶναι· οἱ παραδεχόμενοι νὰ προηγηθοῦν τὰ Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι· αὐτὴ εἶναι ἡ καθαρὰ θέσις τοῦ ζητήματος.

§358ΥΠΟΥΡΓ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Κατὰ τὴν ἰδέαν σας.

§359Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πᾶσα ἄλλη πρότασις σκοτίζει καὶ συγχύζει τὰ πράγματα· αὐτὴ εἶναι ἀλήθεια.

§360ΣΙΜΟΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Νομίζω περὶ τῆς οὐσίας δὲν διαφωνοῦμεν, διότι βέβαια ποῖος ἐννοεῖ ὅτι δὲν καταλαμβάνομεν εἴτε εἰς τὸν ἕνα τρόπον, εἴτε εἰς τὸν ἄλλον τεθῇ τὸ ζήτημα, ὅτι ἐννοοῦμεν τοῦτο. Λέγω λοιπὸν ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι· ἡμεῖς οἱ προτείναντες αὐτὸν τὸν τρόπον ἐννοοῦμεν, ὅτι θὰ προταχθοῦν τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτὰ, καὶ σεῖς τὸ ἐναντίον. Πραγματικῶς λοιπὸν, κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας, ἀλλὰ περὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος· καὶ γνωρίζετε, ὅτι διὰ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος βεβαίως τὰ σώματα τὰ πολυμελῆ ἀποδίδουν σημασίας, καὶ ἀναγνωρίζουν δικαιώματα, ὅπως καὶ εἰς τὰς προτάσεις τὰς κυρίας, δηλ. ὅταν ἔχω δικαίωμα ἐγὼ νὰ θέσω τὸ ζήτημα δὲν τὸ καταλαμβάνω. Λοιπὸν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος παρὰ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, λέγω λοιπὸν ὅτι εἶναι παραδεδεγμένον δὲν ἠπορεῖ κανεὶς νὰ τὸ διαφιλονεικήσῃ, ὅτι ὅταν ἕνας ἄνθρωπος ἔρχεται καὶ προτείνῃ πρότασιν, μεταβολήν τινὰ τοῦ κανονισμοῦ, διατάξεως νόμου, ἐκεῖνος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θέσῃ τὴν πρότασιν. Καὶ ὁ κ. Κεχαγιᾶς ὁμολογεῖ, οὕτω πῶς εἶχε πρότερον ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ ἐπροτάθη ἡ μεταβολὴ αὐτῆς. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τὸ θέτει ἐκεῖνος, ὅστις φέρει τὴν μεταβολὴν τοῦ ὑπάρχοντος. Παρεκτὸς τούτου ὁ κ. Πετιμεζᾶς μὲ ἐνθύμισε καὶ ἓν ἄλλο· ἔρχεται καὶ ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος, ὅτι ἔθεσε ἓν ζήτημα, καὶ ἔρχεται ὁ ἀντίδικος καὶ προτείνει διαίρεσιν, καὶ δὲν εἶναι παραδεδεγμένον καὶ γνωστὸν καὶ ἀρχὴ ἀφιλονείκητος ὅτι, ὅταν μιᾶς προτάσεως προτείνεται διαίρεσις, αὐτὴ ψηφοφορεῖται πρῶτον; λέγω λοιπὸν καὶ διὰ τὸν ἕναν λόγον καὶ διὰ τὸν ἄλλον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φιλονεικήσωμεν ὅτι τὸ θέμα τοῦ κ. Σ. Πετιμεζᾶ εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ.

§361ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§362ΤΙΝΕΣ. Ψηφοφορία, κ. Πρόεδρε.

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν....

§364Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐννοοῦν νὰ προηγηθοῦν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὰ Κερκυραϊκά· ἂς ψηφοφορηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις· «μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν φορολογικῶν νόμων νὰ τεθῶσι ἀμέσως εἰς συζήτησιν τὰ τρία Κερκυραϊκὰ νομοσχέδια καὶ τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ»· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§366Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἂν πέσῃ ἡ πρότασις αὐτὴ, ἐννοεῖται, ὅτι θὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμός. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ ψήφων 71 κατὰ 34. Αὔριον ἔχομεν συνεδρίασιν· λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 7 καὶ 5 λεπτὰ μ. μ.)