1868.07.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41

Τῆς 16 Ἰουλίου 1868.

Τρίτη

Ὥρα 2. μ.μ.

Ἀπαρτισθείσης τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται· Κύριοι, βουλευταὶ 12 ἐκ τῶν κ. συναδέλφων μας ζητοῦν ἄλλοι μὲν ἑνὸς μηνὸς, ἄλλοι δὲ δύω μηνῶν ἄδειαν ἀπουσίας· φρονῶ ὅτι ἡ παροῦσα περίστασις δὲν τὸ ἐπιτρέπει.

§4Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀπόκειται εἰς ὑμᾶς, κύριε πρόεδρε, ἐὰν ἀπομένῃ ἀπαρτία, νὰ δώσητε αὐτήν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιτραπῇ ἄδεια εἰς αὐτοὺς κ.κ. τοὺς βουλευτὰς, ἀπαρτία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφανθῇ.

§6ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὑποθέσατε ὅτι δὲν μοῦ ἐδόσατε ἄδειαν καὶ ἔχω ἀνάγκην νὰ φύγω, τί θὰ κάμω; θὰ φύγω χωρὶς ἄδειαν.

§7ΤΙΝΕΣ. Βέβαια, κύριε πρόεδρε· τότε θὰ φύγουν ἄνευ ἀδείας (θόρυβος).

§8ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσοι εἶναι παρόντες ἐν τῇ πρωτευούσῃ;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑκατὸν εἴκοσι ἕξ· ζητοῦν δώδεκα ἀδείας.

§10ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κατ’ ἀρχαιότητα εἰς τοὺς ζητήσαντας νὰ δώσητε ἄδειαν (θόρυβος).

§11ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ μὴ δοθῇ ἄδεια εἰς κανένα· ὅστις θέλει ἄνευ ἀδείας ἂς φύγῃ.

§12Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μείνωμεν· πῶς θὰ μᾶς ἐμποδίσῃς; (θόρυβος).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως νὰ ἀποφανθῇ.

§14ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα τὴν παράλυσίν του· ὅστις θέλει ἂς φύγῃ· νὰ μὴ δωθῇ ἄδειαν εἰς κανένα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ δὲν ἐγκρίνει τὴν χορήγησιν ἀδείας.

§16ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἐῤῥέθη περὶ ἀπαρτίας τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ συζητηθῇ τοῦτο καὶ νὰ σκεφθῇ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις· εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία μετὰ δέκα ἡμέρας. Παρὰ ἡ Βουλὴ, μὴ δίδουσα ἀδείας, νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα τῆς ἀπειθίας, εἶναι προτιμώτερον νὰ γίνῃ σκέψις πῶς νὰ διορθωθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Μετὰ δέκα ἡμέρας τὸ πολὺ ἢ ἕως τὴν κυριακὴν εἶναι ἀδύνατον τριάντα ἢ σαράντα βουλευταὶ νὰ μὴν ἀναχωρήσωσι. Λοιπόν, κύριε πρόεδρε, πρέπει νὰ σκεφθῇ καὶ τὸ προεδρεῖον, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις περὶ τούτου· κανεὶς δὲν κάθηται ἀπό ἡμᾶς ἐδὼ καὶ λόγῳ ἀκόμη ὑγείας· συζητοῦμεν ἕως τὰς ἑπτὰ ὥρας καὶ ὅλοι ἐξερχόμεθα ἡμισθενεῖς· ἐκτὸς τούτου ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ φύγωμεν ἕως τὴν δευτέραν. Σκεφθῆτε λοιπόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§18ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ὄχι δι’ ἄλλην ἡμέραν, διότι μετὰ πέντε ἡμέρας θὰ φύγωμεν ὅλοι.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον αὔριον.

§20ΖΕΡΒΑΣ. Κ. πρόεδρε, αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα· ὁσάκις ἡ Βουλὴ ἔχει ἀνάγκην δὲν δίδει ἀδείας. Σήμερον λείπουν οἱ ἡμίσεις χωρὶς ἄδειαν· πρέπει νὰ δώσητε λοιπὸν ἄδειαν; δὲν συμφέρει. Λοιπὸν μὴ συζητῆτε διὰ κανένα πλέον· δὲν εἶναι ζήτημα αὐτό.

§21ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν μᾶς ἐμποδίζει κανείς· τὸ καταλαμβάνετε;

§22ΖΑΪΜΗΣ. Ἂς ἴδωμεν, κ. πρόεδρε, πόσοι εἶναι παρόντες εἰς Ἀθήνας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν Ἀθήναις εἶναι ἑκατὸν εἴκοσι ἕξ.

§24ΖΑΪΜΗΣ. Λοιπὸν ἀφοῦ εἶναι ὑπὲρ τὴν ἀπαρτίαν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ δώσητε ἀδείας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον παρακαλῶ, κύριοι, λύεται τὸ ζήτημα.

§26ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἔχετε βεβαίως ὅλοι ὑπ’ ὄψιν σας τὸν προϋπολογισμὸν, καθὼς καὶ τὰς διαφόρους σημειώσεις περὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους· θέλετε ἰδεῖ ὅταν λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸν ὁποῖον περιμένομεν κατάλογον τῶν συνταξιούχων, ὅτι χῆραι πολλαὶ ἀδίκως, δυνάμει νόμου λαμβάνουν συντάξεις ἀρκούσας, καὶ μολαταῦτα αἱ χῆραι τοῦ Κρεβατᾶ, τοῦ Ἴσκου, τοῦ στρατηγοῦ Μακρῆ καὶ πολλῶν ἄλλων ὁμοτίμων λαμβάνουν ὀγδοήκοντα δραχμὰς μόνον. Μία ἀπὸ αὐτὰς εἶναι τοῦ Κρεβατᾶ, ἥτις σήμερον ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπικαλεῖται τὴν ἔντονον συνδρομὴν αὐτῆς· εἶναι ἑβδομηκοντούτης, εἰς τὰ τελευταῖα. Μίαν ἐποχὴν ἂν ἀναφέρω τοῦ Κρεβατᾶ, θέλετε αἰσθανθῆ....

§27ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττὴ πᾶσα συνηγορία.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θὰ γίνῃ λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἀναφορά;

§29ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσας δραχμὰς λαμβάνει;

§30ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὀγδοήκοντα.

§31ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ λάβῃ διακοσίας.

§32ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ κάμῃ, ἀλλὰ μόνον νὰ συστήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§33ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶπα καὶ ἐγώ· νὰ συστήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἀναφοράν.

§34ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συστηθῇ.

§35ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν, δι’ ἐγκυκλίου τῆς 7 Ἰουλίου 1867 παρελθόντος ἔτους, ἡρμήνευσε τὴν § 2 τοῦ ἄρθ. 2 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου. Ἡ § αὕτη ἔχει «καταναλισκομένου ἐνσήμου χάρτου......» Ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον ἔδωκε μολονότι λέγει ὅτι ἐστηρίχθη εἰς ἑρμηνείαν γενομένην ὑπὸ νομομαθῶν, φιλονικεῖται ἐκ μέρους τῶν συμβολαιογράφων. Οἱ συμβολαιογράφοι Ἀθηνῶν ἀπευθύνουσι πρὸς τὴν Βουλὴν μίαν ἀναφορὰν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦσι τὴν ἐπίσημον ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ἑρμηνείαν τοῦ νόμου τούτου, καθ’ ὅσον ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἑρμηνεία αὕτη ἀντίκειται καὶ εἰς τὸ γράμμα καὶ εἰς πνεῦμα τοῦ νόμου τοῦ 1865. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν νὰ σταλῇ; καὶ ἐντὸς πόσου χρόνου νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της;

§37ΤΙΝΕΣ. Ἀμέσως.

§38ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα λύεται ἀπὸ τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν.

§39ΦΙΛΗΜΩΝ. Ναί, ἀλλ’ εἶναι δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ διαγραφοῦν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§41ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ τότε νὰ ἀναπτύξω καὶ ὑποστηρίξω αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχομεν ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐστάλη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ῥοτερδάμ· εἶναι ἡ ἑταιρία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔδωκε τὸ δάνειον κατὰ τὰ 1824 καὶ 1825. Ἐπειδὴ εἶναι εἰς τὸ Ἀγγλικόν, παρεκάλεσα ἕνα τῶν συναδέλφων μας καὶ τὸ μετέφρασεν ἀκριβῶς κατ’ ἔννοιαν καὶ λέξιν. Τὸ ἀναγινώσκομεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀναγινώσκεται ὡς ἑξῆς. Ὅτι οἱ ὑποφαινόμενοι εἶδον ἐξ ἄλλου μετ’ ἀγανακτήσεως τὰς ταπεινὰς καὶ ἀξίας πάσης περιφρονήσεως προτάσεις, τὰς γινομένας ὑπό τινος συνελεύσεως ἐν Λονδίνῳ, καὶ συζητηθείσας παρ’ ἀνθρώπων οἵτινες, μὴ ἔχοντες βέβαια οὐδὲν μέρος εἰς τὰ ὡς εἴρηται, ἑλληνικὰ δάνεια, δὲν ὁρμῶνται εἰμὴ ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας νὰ προμηθεύσωσιν εἰς ἑαυτοὺς ἀπείρους ὠφελείας, χωρὶς ποσῶς νὰ φροντίζωσι περὶ τῆς δημοσίας πίστεως καὶ τῆς τιμῆς τῆς Ἑλλάδος, οὔτε περὶ τῶν συμφερόντων τῶν δανειστῶν. Οἱ ὑποφαινόμενοι ἀπαλλάσσονται τῆς ὑποχρεώσεως νὰ χαρακτηρίσωσι τὴν διαγωγὴν ἀνθρώπων οἵτινες, παρουσιαζόμενοι δῆθεν ὡς ἀντιπρόσωποι τῶν ἑλλήνων δανειστῶν, ἔσχον τὴν ἀναίδειαν νὰ συνηγορήσωσιν ἐνώπιον μιᾶς συνελεύσεως δημοσίας κατὰ τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν τῶν ἰδίων δανειστῶν, καὶ οἵτινες δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐφευρίσκει ἡ πλέον χαμερπὴς πλεονεξία, προσπαθοῦν νὰ ἐπιτύχωσι σχέδια ἀγενῆ, τῶν ὁποίων ἡ πραγματοποίησις ὑπόσχεται αὐτοῖς ἀθεμίτους ὠφελείας. Οἱ ὑποφαινόμενοι φρονοῦν ἀδιστάκτως ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ κυβέρνησις θέλει ἀνορθώσει τὴν ὑπόληψίν της διακόπτουσα πᾶσαν σχέσιν μετ’ ἀνθρώπων τοιούτου χαρακτῆρος, εἰσὶ δὲ πεπεισμένοι ὅτι, ἐκτὸς ἀπροσδοκήτων περιστάσεων, εἷς συμβιβασμὸς ἔντιμος τῶν δανείων τοῦ 1824 καὶ 1825 θέλει ἐπισύρει εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν συμπάθειαν τῶν χρηματιστηρίων τῆς Βορείου Εὐρώπης, καὶ θέλει συντελέσει θαυμασίως εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν πόρων τοῦ τόπου τούτου. Οἱ ὑποφαινόμενοι ἀναθέτουσι μετὰ σεβασμοῦ τὰ ἑαυτῶν συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι συγχρόνως τῆς Ἑλλάδος συμφέροντα, εἰς τὴν πρόνοιαν τῆς Αὐτοῦ Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων καὶ τῆς κυβερνήσεώς του. Ἡ παροῦσα δηλοποίησις θέλει τυπωθῆ καὶ ἀντίτυπα αὐτῆς θέλουσι σταλῆ εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν εἰς Ἀθήνας, εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ διεύθυνσιν τοῦ Stock Exehange, εἰς τὸν σύνδικον τῶν Ageutsde Hange εἰς Παρισίους, καὶ εἰς τὰς κυριωτέρας ἐφημερίδας τῆς Ὁλλανδίας καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐγένετο ἐν Ῥοτερδὰμ τὴν 26 Ἰουνίου 1868. (Ἕπονται αἱ ὑπογραφαί).

§43ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, ἢ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν;

§45Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν τὸ στέλλουν αὐτό;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· στέλλεται κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὴν Βουλήν.

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐδόθη μία τοιαύτη εὐκαιρία, νομίζω καλὸν νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν, διότι πολὺ πιθανὸν ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τούτου.

§48Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον διευθύνει ἕνας εἰς τὴν Βουλήν.

§49ΤΙΝΕΣ. Ὄχι ἕνας, ἀλλὰ πολλοί.

§50Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτοὶ ἐσυμφώνησαν μὲ τὸν Σπάρταλην, καὶ δὲν δέχονται αὐτὴν τὴν συμφωνίαν (θόρυβος). Ἡ παροῦσα κυβέρνησις ἐδέχθη τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ παρελθοῦσα μὲ τὴν ἐν Λονδίνῳ ἐπιτροπήν, ἥτις ἔχει τὰ πλεῖστα τῶν δανείων αὐτῶν, καὶ οἱ ἐν Ἀμστερδὰμ δὲν δέχονται τὴν συμφωνίαν, ἀλλὰ θέλουν περισσότερα· ὥστε χαλᾷ ἡ συνθήκη, τὴν ὁποίαν προτείνει τὸ ὑπουργεῖον ἐδῶ.

§51ΖΕΡΒΑΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ τί τρέχει.

§52Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῶν τῶν ἐγγράφων καὶ τὴν τύπωσιν ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φωτισθῇ, διότι ἀναφέρεται ἓν ἔγγραφον ἐπίσημον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνθη εἰς Ἀμστερδὰμ, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐγένετο αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Παρακαλῶ ὥστε συγχρόνως μὲ αὐτὸ νὰ τυπωθῇ καὶ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐννοήσῃ τί τρέχει.

§53ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργὸς παιδείας). Ἡ σημερινὴ κυβέρνησις εὗρε μίαν σύμβασιν μεταξὺ τῶν προκατόχων αὑτῆς καὶ τῶν κατόχων τῶν παλαιῶν χρεωγράφων· ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ σημερινοῦ ὑπουργείου, ἐπεδόθη διαμαρτύρησις ἐπίσημος ἐκ μέρους τῶν κατόχων τῶν αὐτῶν χρεωγράφων δι’ ἐμπόρων Ὁλλανδῶν. Διὰ τῆς διαμαρτυρήσεως δὲ αὐτῆς διεμαρτύροντο καὶ ἰσχυρίζοντο ὅτι εἶναι οἱ κάτοχοι τοῦ πλείστου μέρους τῶν δανείων, ὅτι οἱ ἐν Λονδίνῳ κάτοχοι εἶναι οἱ μᾶλλον εὐάριθμοι τῶν δανειστῶν αὐτῶν, ὅτι κατὰ συνέπειαν δὲν εἶχον δικαίωμα κἀνὲν νὰ διαθέσωσι τὴν περιουσίαν τῶν πλειόνων, καὶ ὅτι διεμαρτύροντο ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως νὰ μὴ δεχθῇ, διότι συνεπείᾳ τῆς συμβάσεως ἐκείνης αὐτοὶ δύνανται ν’ ἀπαλλοτριωθῶσι τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ὡς δανεισταὶ ἔχουν ἐπὶ τῶν δανείων αὐτῶν. Ἡ κυβέρνησις ὅταν εἶδε τοῦτο εὑρέθη πράγματι εἰς δύσκολον θέσιν, διότι εἶχεν ἤδη ἀναλάβει μίαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν ἐν Λονδίνῳ κατόχων τῶν χρεωγράφων αὐτῶν· ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ εἰς ἓν εἶδος διαπραγματεύσεων, διὰ τῶν ὁποίων νὰ δυνηθῇ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς ἓν συμπέρασμα καὶ εἰς ἕνα συμβιβασμὸν, ὥστε αἱ μὲν βάσεις τῆς παλαιᾶς συμβάσεως νὰ μὴ καταστραφῶσι, νὰ δύνανται δὲ νὰ ἀντιπροσωπεύουν καὶ τὰ συμφέροντα τῶν κατόχων αὐτῶν ἐν Ὁλλανδίᾳ, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ἀπαιτοῦντες πράγματι τὰ χρεώγραφα τῶν δανείων αὐτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ὑποθέσεως μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅστις ἐξακολουθεῖ τὰς διαπραγματεύσεις τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἢ θὰ σᾶς φέρῃ βεβαίως τὴν σύμβασιν τὴν παλαιὰν, χωρὶς νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τελευταίαν διαμαρτύρησιν, ἢ, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω μᾶλλον, ὅτι λαβὼν τὴν διαμαρτύρησιν αὐτὴν θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι οἱ ἐν Ὁλλανδίᾳ εἶναι οἱ πλεῖστοι οἱ ἔχοντες δικαιώματα, διότι οὗτοι παρουσιάζονται κάτοχοι τοῦ περισσοτέρου ἀριθμοῦ τῶν δανείων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις. Εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει σᾶς δώσει περισσοτέρας πληροφορίας μὲ τὸ στόμα.

§54ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Προγενέστεραι εἶναι αὐταὶ αἱ πληροφορίαι ἀπὸ τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν, ὅστις συμπεριλαμβάνει τὰς πιστώσεις τῆς ἀποζημιώσεως αὐτοῦ τοῦ δανείου; ἐν τῷ προϋπολογισμῷ εἶναι 800,000 δραχμαί.

§55ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει· ἠξεύρετε ὅτι ἡ προγενεστέρα σύμβασις, ἡ διομολογηθεῖσα μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου Κουμουνδούρου καὶ τῶν ἐν Λονδίνῳ κατόχων, ἐδέχθη τὴν ὑποχρέωσιν, ἔθεσεν ὅρους καὶ κατὰ συνέπειαν ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συνθήκης ἐκείνης. Ἔκτοτε βεβαίως, ἐννοεῖτε, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἀνέλαβε μίαν ἐπίσημον ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύναντο παρὰ νὰ σεβασθῶσιν αἱ ἀκόλουθοι κυβερνήσεις. Ἡ κυβέρνησις τοῦ Μωραϊτίνη τὴν ἐδέχθη, διότι ἀμέσως μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ ὑπουργείου Κουμουνδούρου ἐτηλεγράφησαν καὶ εἶπον, «πρῶτον πάντων ἀναγνωρίζει ἡ σημερινὴ κυβέρνησις τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ἐσυμφώνησαν οἱ προκάτοχοι». Καὶ τὸ ὑπουργεῖον Μωραϊτίνη ἀπήντησε «μάλιστα.» Κατόπιν, ὅταν ἤλθαμεν ἡμεῖς, ἀμέσως ἐντὸς 24 ὡρῶν ἐτηλεγράφησαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἠρώτησαν, ἐὰν ἡ σύμβασις, ἡ ἐπὶ τοῦ Κουμουνδούρου, θεωρῆται ἰσχυρὰ ὑπὸ τῆς σημερινῆς κυβερνήσεως, καὶ ἡ σημερινὴ κυβέρνησις ἀπήντησε «μάλιστα, καὶ θέλει τὴν ὑποστηρίξει ἐνώπιον τοῦ Σώματος». Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν ταύτῃ, ὁ ὑπουργὸς ἔθεσε τὸ πρῶτον ποσὸν ἐκ τῆς πρώτης συμβάσεως εἰς τὰς νέας διαπραγματεύσεις· δὲν ἠξεύρω κατὰ τί θὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσόν.

§56ΔΑΓΡΕΣ. Πολὺ καλὰ εἶπεν ὁ κ. Κανάρης· ὕστερον ἀπὸ τὴν ὁμολογίαν τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμεν ὅτι μόλις ἔπεσεν ἡ κυβέρνησις τοῦ Κουμουνδούρου ἡ συνομολογήσασα τὴν σύμβασιν αὐτὴν, ἀμέσως ἡ νέα κυβέρνησις ἠρωτήθη τηλεγραφικῶς ἀπὸ τοὺς κατόχους τῶν προγράφων, ἐὰν δέχητε τὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Κουμουνδούρου καὶ ἡ κυβέρνησις εἶπε «μάλιστα»· ἄρα ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως. Τώρα εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἤκουσα, καὶ ὁ κ. Κανάρης συνέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἤκουσα ὅτι ἀπὸ 20 Ἀπριλίου, δὲν ἠξεύρω πότε, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηύθυνε μίαν ἐγκύκλιον πρὸς τοὺς κατόχους. Ἀφοῦ τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ τηλεγραφικῶς ἐρωτηθὲν, ἀνεγνώρισε καὶ ἐδέχθη τὴν σύμβασιν αὐτὴν, πρὸς τὶ αὐτὴ ἡ ἐγκύκλιος; ἐπιθυμῶ ὥστε νὰ κατατεθῇ αὐτὴ ἡ ἐπιστολὴ διὰ νὰ ἴδωμεν, τί τρέχει καὶ πῶς διάκειται αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ πῶς διαιροῦνται τώρα οἱ κάτοχοι; πῶς καὶ πρὶν ἐπὶ Κουμουνδούρου δὲν ἦσαν διῃρημένοι; ἐπειδὴ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ τεθῇ ἓν ποσὸν διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ χρέους πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον θέλει γνωστοποιήσει εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τὰ λεχθέντα.

§58ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νὰ τυπωθοῦν ὅλα τὰ ἔγγραφα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν δύω ἀναφορὰς τῶν δύω δημοσιογράφων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς προανάκρισιν. Ὁ κ. Ῥοντήρης τὴν 2 τοῦ μηνὸς εἶπε τὸ περιεχόμενον, ὅτι ζητοῦν νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἀπόφασις καὶ νὰ δικασθοῦν εἰς τὴν πρώτην περίοδον τῶν κακουργιοδικῶν.

§60ΤΙΝΕΣ. Εἶναι νόμος καὶ δὲν ἔχει νὰ κάμῃ ἡ Βουλὴ τίποτε.

§61ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης.

§62ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὸ σχετικὸν ὑπουργεῖον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§64ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Πρὸς ποῖον σκοπόν;

§65ΒΑΛΑΤΣΟΣ. Ἂν ᾖναι νόμιμον ὅ,τι ζητοῦν νὰ γίνῃ.

§66ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ βεβαίως δὲν ἔχει κἀνὲν δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἂν καλῶς ἢ κακῶς μένουν αὐτοὶ εἰς τὰς φυλακὰς· νομίζω ὅμως ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ δικαίωμά της καὶ ὅτι δὲν ἐπεμβαίνει ποσῶς εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν δικαστικὴν, ἐὰν συστήσῃ τὴν σπουδὴν τὴν ὁποίαν οἱ δικασταὶ ὀφείλουν νὰ δεικνύουν εἰς τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις· καθόσον, κ. πρόεδρε, πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν εἶναι φυλακισμένοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, τὰ βουλεύματά των κατέστησαν ὁριστικὰ καὶ ἑπομένως εἶναι ὥριμος ἡ ὑπόθεσις διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον. Δὲν πρόκειται, κ. πρόεδρε, νὰ κληθῶσι πολλοὶ μάρτυρες καὶ νὰ εἴπητε ὅτι ὁ κ. εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος ἔχει ἀνάγκην νὰ μελετήσῃ τὴν δικογραφίαν, νὰ κάμῃ κλήσεις, ν’ ἀποστείλῃ αὐτὰς καὶ τὰ παρόμοια τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται. Τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος εἶναι αὐτὰ τὰ φύλλα διὰ τὰ ὁποῖα καταδιώκωνται οἱ συντάκται τῶν ἐφημερίδων τούτων. Ὥστε βλέπετε διὰ νὰ εἰσαχθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ δικαστήριον εἶναι τὸ μόνον εὔκολον. Παρακαλῶ λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ νὰ συστήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν δίκην αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διότι ὅταν μείνουν διὰ τὴν ἄλλην σύνοδον τῶν κακουργιοδικῶν, τότε τιμωροῦνται ἐπαρκῶς πλέον.

§67Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργ. τῶν ἐκκλησιαστικῶν). Ἐγὼ σέβομαι καὶ ἐμφοροῦμαι ἀπὸ τὰς αὐτὰς μὲ τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα ἰδέας, καθόσον ἀφορᾷ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι μίαν ταχεῖαν θεραπείαν, ὡς πρὸς τὸ ἔγκλημα, τὸ πταῖσμα ἢ τὸ πλημμέλημα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγοροῦνται οἱ δημοσιογράφοι, νὰ τυγχάνωσι ταχυτέρας δικαιοσύνης. Ἀλλὰ φρονῶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι, ἐὰν πρόκηται ἡμεῖς σήμερον νὰ ὁρίσωμεν ποῖον εἶναι τὸ πινάκιον τῶν δικῶν τοῦ Κακουργιοδικείου, θὰ ὑποπέσωμεν ἂν ὄχι εἰς σφετερισμὸν ἄλλων δικαιωμάτων, ἀλλὰ θὰ ἀποδειχθῶμεν ὡς ἄνθρωποι μὴ πρακτικοὶ, καὶ μὴ γνωρίζοντες τὰ καθήκοντα τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν. Αὐτὰ τὰ ζητήματα ἀνάγονται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης οὔτε δικαιοῦται νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν ποίας τῶν δικῶν πρέπει νὰ προτάξῃ εἰς τὴν μίαν σύνοδον ἢ εἰς τὴν δευτέραν. Αὐτὰ κανονίζονται ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποδείξῃ τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη κάμνει μίαν πρότασιν τῆς Βουλῆς, διότι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν τὰ προβουλεύματα γίνονται ὁριστικὰ, ἀφίνεται ἡ ἐκτίμησις ὅλων τῶν πρακτικῶν εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὔτε ἡ Βουλὴ, οὔτε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἔχει καθῆκον νὰ φέρῃ τίποτε.

§68ΣΑΡΑΒΑΣ. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων ἅμα κηρυχθῇ ἡ ἔναρξις τοῦ κακουργιοδικείου, ὅλαι αἱ ὑποθέσεις αἱ ὥριμοι πρέπει νὰ εἰσαχθῶσι καὶ συζητηθῶσιν· ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωσιν ὥριμοι ἐν τῷ μεταξὺ δὲν εἰσάγονται, εἰμὴ ἐὰν ὁ πρόεδρος τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων συναινέσῃ μετὰ τοῦ εἰσαγγελέως τῇ αἰτήσει τοῦ κατηγορουμένου. Πρόκειται, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐπὶ τῆς δευτέρας περιπτώσεως, πρόκειται περὶ ὑποθέσεως, ἥτις ἐγένετο ὁριστικὴ καὶ ὥριμος, διαρκούσης τῆς συνόδου· ἑπομένως δύναται ἡ ὑπόθεσις αὕτη νὰ εἰσαχθῇ αἰτήσει τοῦ κατηγορουμένου, ὅταν ὁ εἰσαγγελεὺς μετὰ τοῦ προέδρου τῶν συνέδρων συναινέσωσιν. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐγκλήματος, τοῦ ὁποίου τὴν ταχεῖαν ἐκδίκασιν ἐπιτάσσει ὄχι μόνον ἡ φύσις τοῦ ἐγκλήματος, ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, καθότι ὁρίζει ὡς ὑπέρτατα ὅρια φυλακίσεως τοὺς 3 μῆνας, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν παραβαίνει τῶν καθηκόντων της, ἐὰν συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης· βεβαίως τὸ ὑπουργεῖον δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἰδέαν του, καὶ νὰ ἐκβιάσῃ τὴν ἐκδίκασιν εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον, ἀλλὰ οὐχ ἧττον ὁ ὑπουργὸς δύναται νὰ συστήσῃ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τι τὸ κωλῦον, την αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου πρὸς ἐκδίκασιν κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον. Νομίζω δὲ ὅτι ὀφείλει νὰ κάμῃ τοῦτο ἡ κυβέρνησις, διότι ὀφείλει νὰ ἄρῃ καὶ μίαν δυσκολίαν, ἥτις δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τούτου, διότι ἡ φυλάκισις δὲν δύναται νὰ ᾖναι μὲν ἀνωτέρα τῶν 3 μηνῶν ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅμως, ἐννοεῖται ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι τις φυλακισμένος ἐν ὅσῳ εἶναι ὑπόδικος. Ἐρωτῶ λοιπὸν τί θέλει γίνει, ὅταν δὲν ἔχωσι τὸ δικαίωμα οὔτε νὰ κρατήσωσιν αὐτοὺς περιπλέον τῶν 3 μηνῶν, οὔτε νὰ τοὺς ἀπολύσωσιν ἐκ τῶν φυλακῶν ἐν ὅσῳ εἶναι ὑπόδικοι; ὥστε καὶ τὸ συμφέρον τῆς κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐκδικασθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἐν τῇ παρούσῃ συνόδῳ· ὥστε πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§69ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§70ΒΑΛΑΤΣΟΣ. Ἀπορῶ, κύριοι, πῶς παρουσιάζονται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι θέλουν νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Συντάγματος, νὰ ζητοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ παραβιάσῃ τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα διῄρεσε τὰς ἐξουσίας καὶ διέκρινε τὴν δικαστικὴν ἀπὸ τὴν νομοθετικήν· ἐὰν ἐπέμβωμεν εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰσαγγελίας, δὲν ζητοῦμεν λόγον; (θόρυβος) ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν λόγον ἀπὸ τὴν εἰσαγγελίαν; διατί δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα τοῦτο; (θόρυβος) Ἀφοῦ κατὰ τὸν ἴδιον Σαράβαν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα καὶ τὸν πρόεδρον τῶν συνέδρων, ἀφοῦ κατὰ τὸν νόμον ἀφίνεται εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ πρόεδρον, ἐὰν θέλουν νὰ συναινέσωσιν εἰς τοῦτο, πιστεύω ὅτι παραβιάζετε ὑμεῖς αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀρχή.

§71ΤΙΝΕΣ. Τώρα ἐξεφράσθη αὐτὴ ἡ εὐχή;

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐπιμένει;

§73ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν μίαν ἀναφορὰν παρὰ πολλῶν κτηματιῶν Εὐρυτανέων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἐπιβληθῇ φόρος βαρύτερος εἰς τὸν εἰσερχόμενον εἰς τὴν ἐπικράτειαν ξένον καπνόν· ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν.

§75ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσωμεν προθεσμίαν;

§77ΤΙΝΕΣ. Ὅπως καὶ τὰ ἄλλα.

§78ΒΑΣΟΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῆς γεωργίας, κύριε πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα τοῦ Ῥάγκου ζητεῖ σύνταξιν· τί λέγει ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά, ἢ νὰ παραπεμφθῇ;

§80ΤΙΝΕΣ. Νὰ παραπεμφθῇ.

§81ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ νὰ ἴδωμεν τί θέλει, τί ζητεῖ· δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ὅπου θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά.

§82ΖΕΡΒΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Περίληψις μόνον ἀναγινώσκεται· ἐὰν ἔχωμεν 100 ἀναφορὰς καὶ τὰς 100 θὰ τὰς ἀναγνώσωμεν; Καλλίτερον εἶναι νὰ μᾶς εἰπῆτε τί θέλει.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει ἀναγινώσκονται.

§84ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Ἰδού, κύριοι, ἡ περίληψις τί λέγει· σᾶς ἀναγινώσκω μίαν περικοπὴν «δὲν ζητῶ, κύριοι βουλευταὶ, οὔτε τιμὰς, οὔτε δόξαν, ζητῶ πόρον..........»

§85ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ τῆς χήρας Γραμματικοπούλου, ἡ ὁποία εἶχεν ἕνα υἱὸν, ὁ ὁποῖος πρὸ ἡμερῶν ἀπεβίωσε· ζητεῖ καὶ αὐτὴ σύνταξιν.

§87ΑΡ. ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν ζητεῖ διὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ υἱοῦ της, ἀλλὰ διότι ὁ σύζυγός της ἦτον ἀγωνιστής.

§88ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μίαν πρότασιν νόμου ὑπέβαλον τινὲς τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§90ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ· (ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον 1. Τὰ σύνταξιν μὴ λαμβάνοντα τέκνα, τὰ πατρὸς ὀρφανὰ, ὧν ὁ διατρέφων τὸν πατρικὸν οἶκον ἀδελφὸς ἀπέθανεν ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας, ἔχουσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα, οἷα καὶ τὰ τέκνα τὰ ὀρφανὰ πατρὸς ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας ἀποθανόντος. Ἄρθρον 2. Ὁ μὴ λαμβάνων σύνταξιν ὅλως ἀνάπηρος, καὶ πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν ἀνίκανος πατὴρ λογίζεται ὡς ἐὰν μὴ ὑπῆρχεν· ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ, ἂν τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὑτοῦ διατρέφων ἀποθάνῃ ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας, μεταδίδει τῆς συντάξεως τὸ δικαίωμα ὡς ἂν ἦτο πατὴρ τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ταῖς ἀδελφαῖς αὑτοῦ. Ἄρθρον 3. Οἱ μὴ λαμβάνοντες σύνταξιν ὅλως ἀνάπηροι καὶ πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν ἀνίκανοι γονεῖς υἱοῦ, κηδεμόνος τοῦ γήρατος αὐτῶν, ἀποθανόντος δ’ ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας, ἔχουσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα, οἷα καὶ οἱ γονεῖς τῶν ἐν μάχῃ ὑπὲρ πατρίδος πιπτόντων τέκνων. Ἄρθρον 4. Ἂν δύω ἢ πλειότερα τῆς αὐτῆς οἰκογενείας μέλη ἐν πλοίῳ ναυαγήσαντι, ἢ ἄλλως κατὰ θάλασσαν παθόντι, ἀπολεσθῶσι συνάμα, ἕκαστον αὐτῶν ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ αὑτοῦ μεταδίδουσι τῆς συντάξεως τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς γονεῖς αὑτῶν, τοὺς κατὰ τὸν περὶ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου νόμον· ὅλαι δὲ αὗται αἱ συντάξεις κατ’ ἐξαίρεσιν συγκεφαλαιοῦνται εἰς τὴν μίαν, ἀλλὰ πολλαχῶς παθοῦσαν οἰκογένειαν· δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως νὰ ὑπερβῶσιν ἐν ὅλῳ τὰς πεντήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἄρθρον 5. Αἱ παρὰ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου μέχρι σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις συντάξεως ἕνεκα θανάτου, συμβάντος ἐξ οἱαςδήποτε νόσου ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀναθεωροῦνται ἐκ νέου ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ δὲ ἐπὶ αὐτῶν ἐκδοθεῖσαι ἀποφάσεις αὐτῆς μεταῤῥυθμίζονται κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 6. Οἱ ὁρισμοὶ τῶν ἄρθρων 1, 2, 3 καὶ 4 τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου τοιοῦτόν τι παθόντας· ἡ σύνταξις ὅμως ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 7. Πᾶσα διάταξις ἐναντία τῶν εἰρημένων καταργεῖται. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουλίου 1868. Οἱ βουλευταὶ Γ. Κάγκας, Α. Βαλατσὸς, Ἰω. Α. Καλογιάννης, Ἐμμ. Ναυπλιώτης, Α. Ν. Λαγκαδᾶς, Ν. Νικολαΐδης, Δ. Σταθόπουλος, Δ. Λένωσης.

§91ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἀγῶνος.

§92ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. Κύριοι, ἔχω ἀνάγκην τῆς εὐμενοῦς προσοχῆς σας δι’ ὀλίγας στιγμὰς, καὶ ταύτην ἔρχομαι νὰ ἐπικαλεσθῶ ἐπ’ ὀνόματι ὁλοκλήρου πάσχοντος λαοῦ. Ἡ ἐπαρχία Βονίτσης, κύριοι, μία καὶ αὐτὴ τῶν ἀναμνήσεων τῆς Ἑλλάδος καὶ σύντροφος τῶν θυσιῶν καὶ ἀγώνων σας, ἡ ἀτυχὴς αὕτη ἐπαρχία πρὸ πολλοῦ ἤδη κατεδικάσθη εἰς μαρασμὸν, εἰς μόνα τὰ μικρὰ μέσα της ἐγκαταλειφθεῖσα, καὶ μόνον ἔχουσα πλοῦτον, λαὸν νοήμονα, πλὴν κατεστραμμένον, πρὸ πολλοῦ ἤδη μαραίνεται, ἐν μέσῳ ἑλῶν καὶ τελμάτων. Θανατηφόροι πυρετοί, γενικὴ καχεξία καὶ θάνατος ἀδιάκοπος εἶναι ὁ κλῆρος τοῦ ἀτυχοῦς τούτου λαοῦ τῆς πόλεως Βονίτσης, ἡ δὲ παράτασις τῆς καταστάσεως ταύτης ὁ ὄλεθρος μιᾶς ἱστορικῆς ἐπαρχίας. Πῶς λοιπόν; πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ μέχρι τέλους ὁλόκληρος ἐπαρχία; δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα εἰς τὴν κοινὴν εὐζωΐαν; ἀπεκλείσθη πάσης ἐκ τοῦ πολιτισμοῦ ὠφελείας; καὶ εἶναι δίκαιον, εἶναι φιλάνθρωπον ἢ πολιτικὸν νὰ ἐγκαταλειφθῇ δι’ ἐλαχίστην δαπάνην ὁλόκληρος λαὸς εἰς καταστροφή; Ἐκ τῶν ἰδεῶν τούτων ὁρμώμενος εἶχον ἐπικαλεσθῆ, κύριοι, τῷ 1861 ὡς βουλευτὴς Ἀκαρνανίας τὴν περὶ τούτου πρόνοιαν τοῦ ἔθνους. Ἡ δὲ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις ὁμοφώνως παρεδέχθησαν τότε τὴν δαπάνην δέκα χιλιάδων δραχμῶν εἰς ἀποξήρανσιν τῶν τελμάτων. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἐσημειώθη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους ἐκείνου καὶ δι’ αὐτοῦ ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον. Δυστυχῶς ὅμως τὸ ποσὸν ἔμεινεν εἰς μόνον τὸν προϋπολογισμὸν σημειωμένον καὶ τοῦτο δὲν ἤρκει βέβαια διὰ νὰ μεταβάλῃ τὴν θέσιν τῆς ἐπαρχίας. Ἠναγκάσθην λοιπὸν νὰ ὑψώσω αὖθις φωνὴν τῷ 1862, ἡ δὲ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις ἐπεψήφισαν πάλιν τὴν ἰδίαν δαπάνην. Ἰδέτε τοὺς προϋπολογισμοὺς ἀμφοτέρων τῶν ἐτῶν ἐκείνων, καὶ θέλετε ἰδεῖ τὴν ὁμόθυμον περὶ τούτου ἀπόφασιν τῶν σωμάτων. Ἐπῆλθεν ὅμως τότε ἡ τελευταία μεταβολὴ (ἱλαρότης) καὶ ὁ λαὸς τῆς πόλεως Βονίτσης ἔμεινεν εἰς τὴν αὐτὴν τύχην, εἰς τὴν αὐτὴν ὀδυνηρὰν ἐγκατάλειψιν.

§93ΤΙΝΕΣ. Δυστυχῶς.

§94ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. Μετὰ ἑπτὰ ἐνιαυτοὺς ἀποτείνομαι, κύριοι, εἰς τὴν φιλοπατρίαν τῆς Βουλῆς ταύτης, εἰς τὰ αἰσθήματα τῆς παρούσης κυβερνήσεως καὶ ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, ἐπ’ ὀνόματι τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως ἑνὸς γενναίου λαοῦ, πρὸ πάντων δὲ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος, παρακαλῶ πάντας ἵνα καὶ Βουλὴ καὶ κυβέρνησις εὐαρεστηθῆτε νὰ ἐπιψηφίσητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν ἱερὰν, τὴν οὕτως ἑλληνικὴν ταύτην δαπάνην, ἂν θέλετε, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, νὰ πράξητε ἐπαξίως τοῦ πολιτισμοῦ, τοῦ ἐθνικοῦ μεγαλείου καὶ πρὸ πάντων τῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων σας. Ἄλλως ἂς διαγραφῇ ἐκ τοῦ χάρτου ἡ Βόνιτσα καὶ ἂς λησμονηθῇ ὅτι ὑπῆρξεν ὁ σύντροφος καὶ συναγωνιστὴς κακῆς εὐτυχίας (θόρυβος). Αὐτὸ, κύριοι, εἶναι ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποβῇ καὶ πρὸς ὠφέλειαν τοῦ δημοσίου. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, κύριοι, καὶ ἓν ἄλλο. Ἡμεῖς ἀποξηραίνομεν αὐτὸ τὸ μέρος, ἂν μᾶς τὸ παραχωρήσητε πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, ἀλλὰ πρὸς ὠφέλειάν μας.

§95Α. ΡΟΥΚΗΣ. Ὅταν τὸ ἀποξηράνετε θὰ ἔχετε τὴν ὠφέλειαν, διότι θὰ τὸ καλλιεργεῖτε ὡς ἐθνικόν.

§96Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ὑπάρχει νόμος περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν.

§97ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχει νόμος· λάβετέ το εἰς ἐργολαβίαν.

§98ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐργολάβος. Ἂς ἀποξηρανθῇ καὶ ἢ ἂς τὸ κρατήσῃ διὰ λογαριασμόν της ἡ κυβέρνησις, ἢ ἂς τὸ παραχωρήσῃ εἰς ἡμᾶς.

§99ΜΑΚΡΗΣ. Ὅταν συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, τότε συζητοῦμεν καὶ περὶ τούτου.

§100ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§101ΤΙΝΕΣ. Κάμε πρότασιν νόμου.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι....

§103Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Λέγω εἰς τὸν κ. Μοναστηριώτην ὅτι εἶναι νόμος περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν.... (θόρυβος).

§104ΤΙΝΕΣ. Ποία εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις, κ. πρόεδρε; ἔχομεν αὔριον συνεδρίασιν;

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν συνεδρίασιν· ἡμερησία δὲ διάταξις εἶναι, ἀνάγνωσις ἐκθέσεων καὶ ἀναφορῶν καὶ ὑποβολὴ νομοσχεδίων. Διελύθη ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 παρὰ 20 μ. μ.).