1868.06.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20

Τῆς 14 Ἰουνίου 1868.

(Παρασκευή).

Ὥρα 2½ μ. μ.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, προσελθὼν ὁρκίζεται ὁ βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Γουδῆς.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρχίζει ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐπικυροῦνται.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς. Ἀναγινώσκεται τὸ διατακτικὸν αὐτῆς ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς διαληφθείσας ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων σκέψεις της, γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς καὶ προτείνει ν’ ἀνακηρυχθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς οἱ πλειονοψηφήσαντες καὶ ὑπὸ τῆς διοικ. ἐπιτροπῆς ἀνακηρυχθέντες κ. Σ. Σοῦτσος, Ε. Σίμος, Τ. Φιλήμων, Α. Κατσανδρὴς καὶ Π. Κορωναῖος. Ὑπάρχει καὶ αἴτησις τῶν προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν, ἀναφορὰ τοῦ νομάρχου καὶ αἴτησις τῶν ἐπιλαχόντων διατεινομένων ἁπάντων, ὅτι ἡ ἐπαρχία ἔχει πληθυσμὸν ἐπέκεινα τῶν 60,000 χιλιάδων ψυχῶν, ἑπομένως νὰ ψηφοφορήσῃ ἑπτὰ ἀντὶ πέντε βουλευτάς.»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς 5 βουλευτάς;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη.

§6ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε. Κύριοι, ἔρχομαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκπληρώσω ἓν καθῆκον, ὅπερ μοὶ ἐπιβάλλει ὁ τόπος τῆς γεννήσεώς μου, ν’ ἀνυψώσω μίαν φωνὴν, ἡ ὁποία ὅσον ἀσθενὴς καὶ ἂν ᾖναι θέλει κατισχύσει πάντοτε, διότι θέλω συνηγορήσει ὑπὲρ τοῦ δικαίου, θέλω ὁμιλήσει περὶ ἀληθειῶν. Ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς, κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἠδικημένη, διότι ἀντὶ νὰ ἔχῃ ἑπτὰ ἀντιπροσώπους, δυστυχῶς καὶ παρ’ ἐλπίδα ἔχει μόνον πέντε. Ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἐνώπιον τοῦ συλλόγου τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἡ ἐπιτροπὴ ηὐχήθη ὁμοθυμαδὸν, καθ’ ὁλοκληρίαν, ὥστε ὁ κ. νομάρχης (θόρυβος)· φέρετε τὴν ἡσυχίαν, κύριε πρόεδρε. Νὰ ἀντιπροσωπευθῇ ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἀπὸ ἑπτὰ βουλευτάς. Ἀλλὰ δικαίως, κύριοι, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ μοὶ εἴπῃ σήμερον, ποῦ σὺ βασιζόμενος θέλεις ἑπτὰ βουλευτὰς ν’ ἀντιπροσωπεύουν τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς; Ποῖα τὰ ἔγγραφα ἢ ποία ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας σήμερον ἔρχεσθε νὰ ζητήσετε ἑπτὰ ἀντιπροσώπους; Κατὰ τὸν νόμον, κύριοι, πρέπει πάντοτε νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ προηγουμένη ἀπογραφὴ τῶν κατοίκων τῶν δημοτῶν τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογή. Δυστυχῶς ὅμως καὶ παρ’ ἐλπίδα ἀπογραφὴ τοιαύτη ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως δὲν διετάχθη, δὲν ὑπάρχει ἀπογραφὴ τοῦ 1867 καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ κάμωσι χρῆσιν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1865. Ἀλλά, κύριοι, ἡ παράλειψις αὕτη τῆς κυβερνήσεως δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ὡς ποινὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς; Διότι ἡ κυβέρνησις παρέλειψε νὰ διατάξῃ ἀπογραφὴν εἰς τὰ 1867; δύναται ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ, τιμωρῶ τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς, νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἐπαρχία δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ δώσῃ ἑπτὰ ἀντιπροσώπους; Πιστεύω ὅτι αὐτὸ οὔτε δίκαιον εἶναι, οὔτε νόμιμον, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ δὲν θέλει κάμει ποτὲ χρῆσιν ἀδικημάτων. Σᾶς εἶπον ὅτι θὰ σᾶς παρουσιάσω ἔγγραφα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενοι θέλετε ἀποφασίσει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἐπαρχίας· ἔχω, κύριοι, ἓν ἔγγραφον τοῦ νομάρχου, ἔχω τὴν αἴτησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἐπαρχία τῆς Ἀττικῆς ἔχει πλέον τῶν 65,000 ψυχῶν, καὶ ὅτι συνεπείᾳ τούτων δύναται νὰ δώσῃ δύο βουλευτὰς περισσότερον. Ἔχω ἔγγραφα τῶν δημάρχων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δὲν φέρω δὲ ἄλλων δημοτικῶν ἀρχῶν ἔγγραφα, διότι πολὺ καλὰ ἠμποροῦσε νὰ σᾶς εἴπῃ πᾶς τις, ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι δεδομένα ἀπὸ ἕνα χωρικόν, μὴ ἔχοντα νομικὰς γνώσεις καὶ ἀκόμη συνείδησιν ἑαυτοῦ, τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε τοῦτο περὶ τῶν δημάρχων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐντιμότατοι ἄνθρωποι εἶναι καὶ πεῖραν ἔχουσιν ἐκείνων τῶν πραγμάτων καὶ ἀνεξάρτητοι εἶναι καὶ δὲν ἀνήκουν καθὼς ἡμεῖς, εἰς μερίδα; Ὁ δήμαρχος Ἀθηνῶν τί λέγει·

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ.

Πρὸς τὸν κύριον Στυλιανὸν Κολλιάτσον. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 15 ἱσταμένου μηνὸς ἀναφορᾶς ὑμῶν πληροφορῶ ὑμᾶς, ὅτι εἰς τὰ δημοτολόγια τοῦ δήμου Ἀθηναίων εἰσὶν ἐγγεγραμμένοι μόνον οἱ ἐνήλικες δημόται, χωρὶς νὰ σημειοῦνται ἐν αὐτοῖς καὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν ψυχῶν ἑκάστου δημότου οἰκογενειάρχου. Ἐλλείπουσι δὲ ἐξ αὐτῶν πλεῖστοι τῶν ἐκ γενετῆς Ἀθηναίων καὶ ἰδίως τοῦ τμήματος τοῦ Ἀμαρουσίου, ὅπερ ἄλλοτε ἀπετέλει ἴδιον δῆμον, τέκνα δὲ πλεῖστα δημοτῶν Ἀθηναίων ἐνηλικιωθέντα δὲν ἐνεφανίσθησαν νὰ ζητήσωσι τὴν ἐγγραφήν των. Εἰς τὰ οὕτω συντεταγμένα δημοτολόγια τοῦ δήμου εἰσὶν ἐγγεγραμμένοι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ δήμου μέχρι τῆς 14 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. δημόται 14,839, ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1861 ἐνεγράφησαν δημόται Ἀθηνῶν 2482, εἴτε κατὰ πρῶτον ἀποκτήσαντες τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, εἴτε μεταβιβάσαντες τὰ δημοτικά των δικαιώματα ἐξ ἄλλου δήμου. Ὑπολογίζοντες δὲ πρὸς 4 ψυχὰς ἕκαστον ἐνήλικον δημότην, ἔχομεν κατὰ βεβαιότατον λόγον πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 40,000 ψυχῶν δημοτῶν Ἀθηναίων. Ἐν Ἀθήναις τὴν 15 Ἀπριλίου 1868.

Ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων

Γ. ΣΚΟΥΦΟΣ.

Βλέπετε λοιπὸν ἀπὸ τὰ 1861 μέχρι σήμερον 2,482 δημόται ἔγιναν περισσότεροι ἀπὸ τοὺς δημότας τοῦ 1866. Σήμερον λέγετε, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1861. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀπογραφὴν πρέπει νὰ τὴν ἐξετάσωμεν, εἶναι ἀληθὲς ναὶ ἢ οὔ; Πρέπει νὰ στηριχθῇ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν κρίσιν εἰς μίαν ἀπογραφὴν τοιαύτην, καθὼς αὐτὴν τοῦ 1861, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἔγινε τακτικῶς καὶ κατὰ νόμον; διότι, κύριοι, ὅταν ὁ ἱερεὺς πιστοποιῇ, ὅτι ἡ δεῖνα οἰκογένεια ἔχει τόσα τέκνα, ἔχει τόσας ψυχάς, αὐτὸς δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν, διότι οἱ οἰκογενειάρχαι φοβοῦνται εἴτε ἀπὸ προσωπικὴν ἐργασίαν, εἴτε ἀπὸ τὸν στρατιωτικὸν κλῆρον καὶ δὲν ὁμολογοῦν ὁλόκληρον τὸν ἀριθμὸν τῶν τέκνων των. Καὶ διὰ ταῦτο ἡ ἀπογραφὴ αὕτη ὅπως δήποτε καὶ ἂν ἔγινεν, ἂν δὲν ἔγινεν ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπιτήρησιν προϊσταμένων ἀρχῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχητε μίαν βεβαίαν ἀπογραφὴν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψυχῶν μιᾶς ἐπαρχίας. Κατόπιν, κύριοι, ἔχω ἔγγραφον τοῦ δημάρχου Πειραιῶς, ὅστις καὶ αὐτὸς ἀναφέρει ὅτι εἶναι δημόται ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ δημοτολόγιόν του 2916, κατὰ συνέπειαν πολλαπλασιάζει ἀνὰ τρεῖς, ὄχι ἀνὰ τέσσαρας καὶ πέντε, καὶ εὑρίσκει πληθυσμὸν 8748. Ὅταν λοιπὸν, κύριοι, ἀπὸ δύο μόνον δήμους ἔχετε 48000, ἀπὸ τοὺς ἄλλους πόσας θέλετε ἔχει; Ἂν ὑπολογίσετε τοὺς δημότας, οἵτινες ἐψηφοφόρησαν, θέλετε ἰδεῖ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοτῶν τῆς ἐπαρχίας ὑπερβαίνει τὰς 60000. Δὲν σᾶς ἀναγινώσκω καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦ νομάρχου, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται τὰ δύο αὐτὰ ἔγγραφα τῶν δύω δημάρχων καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι 64000 ψυχαὶ καὶ ἐπέκεινα ἀποτελοῦν τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς.

§7ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν τὸ ἀναγινώσκετε;

§8ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἂν θέλετε μάλιστα τώρα (ἀναγινώσκει)· «Ἐκ τοῦ ὑποβαλλομένου ὧδε ἐσωκλείστως ἀντιγράφου τοῦ πρωτοκόλλου παρατηρεῖ τὸ ὑπουργεῖον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὁμοψήφως παραστήσασα, ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἐνῷ κέκτηται πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 64000 ψυχῶν, ἀδικεῖται ἐκλέγουσα πέντε μόνον βουλευτὰς, ἐζητήσατο ἵνα ἀνακηρυχθῶσιν ἑπτὰ βουλευταὶ» καὶ οὕτω καθεξῆς.

§9ΖΕΡΒΑΣ. Τί ἡμερομηνίαν φέρει;

§10ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. «Ἐν Ἀθήναις τὴν 3 Ἀπριλίου 1868» δηλ. καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐστάλησαν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐπαρχίας εἰς τὸ ὑπουργεῖον. — Ἐπὶ τέλους, κύριοι, ἂν δὲν πείθεσθε εἰς αὐτὰ τὰ ἔγγραφα ἐξετάζω τὴν συνείδησίν σας. Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν διετελέσατε νομάρχαι, ἀστυνόμοι. Ἔχει πληθυσμὸν πλέον τῶν 60000 ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ναὶ ἢ οὔ; Ἂν τὰ χείλη σας εἴπουν τὸ ἐναντίον, ἡ συνείδησίς σας ὅμως θὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Κωνσταντίνου Θεοδώρου, ὅστις ἀπὸ τὰ 1865 ἔστειλεν ἔγγραφον εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων ὑπερβαίνει τὰς 60000. Εἶναι λοιπὸν ὅλα αὐτὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐτεχνάσθημεν ἡμεῖς σήμερον διὰ νὰ σᾶς ἀπατήσωμεν; Ὄχι, διότι ἡμεῖς κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν δὲν εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας· πῶς ὅμως οἱ τότε ἀντιπρόσωποι δὲν ἠθέλησαν νὰ ὑπερασπισθῶσι τὸ ζήτημα αὐτὸ, δὲν τὸ ἐξετάζω. Ἐγὼ, ὅστις εἶμαι σήμερον ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, οὐδέποτε ἀνέχομαι νὰ καταπατηθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἐπαρχίας τοῦ νὰ ἀποστείλῃ ἑπτὰ ἀντιπροσώπους. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, ἂν παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ἔχει ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς 60000 ψυχὰς καὶ ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ δύο ἔτι ἀντιπροσώπους, ἔρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα, θὰ ἔλθουν αὐτοὶ οἱ δύο διὰ νέας ἐκλογῆς ἢ θὰ ἔλθουν ἐπιλαχόντε; Αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θέλει ἀπασχολήσει ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλήν.

§11ΤΙΝΕΣ. Ἂς λυθῇ τὸ πρῶτον ζήτημα (θόρυβος).

§12ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἐξακολουθήσατε, κύριε βουλευτά.

§13ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ λυθῇ τὸ δεύτερον ζήτημα πρῶτον.

§14ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἀφοῦ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου, ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει.

§15ΖΕΡΒΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχήν.

§16ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἔρχεται, κύριοι, τὸ δεύτερον αὐτὸ ζήτημα καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς.

§17ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δι’ ἓν ζήτημα τόσον σπουδαῖον εἶναι καλὸν μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐκλογῶν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ἡ Βουλὴ ἤδη ν’ ἀποφανθῇ ἂν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστείλῃ ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἑτέρους δύο βουλευτὰς (θόρυβος).

§18ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Λοιπόν, κύριοι, πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ἐπιλαχόντες ἄνευ νέας ἐκλογῆς ἢ πρέπει νὰ διαταχθῇ νέα; Ποῖα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς μιᾶς καὶ ποῖα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἄλλης ἰδέας; Τὸ μόνον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἵτινες ζητοῦν νὰ εἰσέλθουν οἱ ἕτεροι δύο ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας διὰ νέας ἐκλογῆς, εἶναι ὅτι ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ ἐκλογέως ἐνυπῆρχεν ὁ ἀριθμός, ὃν ὥρισεν ἡ διοικητικὴ ἀρχή. Διὰ νὰ ἐξετάσῃ τις, κύριοι, τὴν διάνοιαν ἑνὸς ἑκάστου ἀνθρώπου δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ἐξ ὅσων ἐγὼ θέλω σᾶς ἀναφέρει τώρα. Ἢ πρέπει διὰ τοῦ προφορικοῦ λόγου ἢ ἐκ τῆς γραφῆς ἢ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς θέλει πράξει. Ὅταν ἐξετάσωμεν λοιπὸν τοὺς τρεῖς αὐτοὺς τρόπους, ὅταν ἴδωμεν ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐξάγεται ἐξ αὐτῆς, ὅτι ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ ἐκλογέως δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ὥρισεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ποῖον ἄλλο ἐπιχείρημα θὰ φέρετε; Ἂν σᾶς ἀποδείξωμεν ἀριθμητικῶς ὅτι ὁ ἐκλογεὺς δὲν ἐψηφοφόρει τόσους, ὅσους ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὥρισε, δύναταί τις πλέον ν’ ἀντείπῃ; βέβαια ὄχι· ἀλλὰ πῶς θὰ τὸ ἀποδείξωμεν; Ἰδού, κύριοι, ὅταν ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων μιᾶς ἐνεργείας ἑνὸς προσώπου ἀποδεικνύεται ἡ διάνοια αὐτοῦ, βέβαια θέλετε τὴν ἀσπασθῆ· λάβετε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τὴν ἔλαβε καὶ ὁ δέκατος.

§19ΔΟΣΙΟΣ. Καὶ οἱ δέκα λοιπὸν νὰ εἰσέλθουν;

§20ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Αὐτὸ νὰ ἐπιφυλαχθῆτε κατόπιν νὰ τὸ εἰπῆτε ὅταν θὰ ψηφοφορήσετε. Τί ἀποδεικνύεται, κύριοι; ἂν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει εἷς ἐκλογεὺς ἐρχόμενος εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἔδιδεν εἰς 5 μόνον ψῆφον, τότε κανεὶς δὲν ἤθελεν ἀμφιβάλλει ὅτι τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν δὲν ἤθελον τὴν πάρει παρὰ οἱ 5 ἐκεῖνοι, ἀλλ’ ἕκαστος τῶν ψηφοφόρων ψηφοφορεῖ 7, 8, 9 ἴσως καὶ 10, τί σημαίνει αὐτό; ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν 10 εἰσέλθουν νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσουν εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι εὐχαριστημένος. Τώρα οἱ ἄλλοι λέγουν ὅτι ἡ ἔκφρασις τοῦ ἐκλογέως εἶναι διὰ τὸν ὁρισθέντα ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀριθμὸν καὶ θέλουσι νέαν ἐκλογήν. Ἰδοὺ τὸ ἓν ἐπιχείρημα τῶν ἀντιδοξούντων· ἂν πεισθῆτε ἢ ὄχι ἀφίνω εἰς ὑμᾶς, ἐγὼ ὤφειλον νὰ εἴπω πῶς ἀντιλαμβάνομαι ἐγὼ τὰ πράγματα. Ἄλλως τε, κύριοι, αἱ πρωτεύουσαι ὅλων τῶν βασιλείων ἔχουσι πάντοτε ἓν προνόμιον, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς πρωτότυπον, καθὼς τὴν ὀνομάζουν, ὄχι μόνον προνόμιόν τι, πλεονέκτημά τι δὲν ἔχει, ἀλλὰ καὶ μειονεκτεῖ. Ἀφοῦ, κύριοι, ἡ Γορτυνία δίδει 6, ἡ Χαλκὶς 4, ἡ Κόρινθος 4, αἱ Θῆβαι 3, νομίζω πῶς εἶναι ὅλως ἄτοπον ν’ ἀφήσητε τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἀπὸ 5. Πιστεύω λοιπὸν ὅτι θέλετε πεισθῆ, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς εἶναι πλέον τῶν 60,000, καὶ ὅτι δικαιοῦται νὰ δώσῃ 7 ἀντιπροσώπους καὶ ὅτι δὲν θέλετε παραδεχθῆ νέαν ἐκλογήν, διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐκλογέως ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς πράξεως αὐτοῦ.

§21ΜΑΚΡΗΣ. Ἐπὶ πολὺν καιρὸν ἐνόμιζον, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς εἰσαγωγῆς ἐπιλαχόντων ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἤθελεν εὑρεθῆ οὐδεὶς ἐκ τῶν βουλευτῶν νὰ τὸ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τῶν ἐπιλαχόντων προσβάλλει ἀμέσως τὴν ἀδιαφιλονείκητον κυριαρχίαν τοῦ λαοῦ, καθόσον οἱ ἐπιλαχόντες εἶναι οἱ ἀποδοκιμαστέοι παρὰ τοῦ λαοῦ. Οἱ ἐπιλαχόντες καὶ οἱ ἐπιτυχόντες ἐξέθεσαν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ τὰς ἀρχάς των, τὰς πεποιθήσεις των, τὴν μέλλουσαν ἴσως πολιτικὴν πορείαν των· ὁ λαὸς ὡρίμως ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισεν, ἀπεδοκίμασε τοὺς μὲν, ἐπεδοκίμασε τοὺς δέ. Ὅταν, κύριοι, ὁ λαὸς προσήρχετο εἰς τὴν κάλπην ἐσκέφθη ὡρίμως καὶ ἀπεφάσισεν, ἐξέτασεν ἐπισταμένως τὴν διαγωγὴν καὶ τὸν βίον ἑνὸς ἑκάστου, διότι ὁ βίος τοῦ πολιτευομένου ὁμοιάζει λαμπρὰν ἐπιφάνειαν καθρέπτου· καθὼς ἐν αὐτῷ φαίνεται πᾶσα κηλὶς, οὕτω καὶ εἰς τὸν τοῦ πολιτευομένου ἐξετάζεται πᾶν σφάλμα του. Οἱ ἐπιτυχόντες λοιπὸν ἐδοκιμάσθησαν καὶ εὑρέθησαν ἄξιοι ν’ ἀντιπροσωπεύσωσι τὸ ἔθνος· οἱ ἀποτυχόντες ἐθεωρήθησαν ὅτι πρέπει νὰ παύσωσι πρὸς τὸ παρὸν, νὰ ὡριμάσωσιν αἱ ἰδέαι των, νὰ παρουσιάσωσι τὰς ἰδέας των κατόπιν, νὰ ἀπαυδήσῃ ὁ λαὸς ἀπὸ τοὺς ἐπιτυχόντας καὶ εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογὰς νὰ παρουσιασθῶσιν ὡριμώτεροι. Διὰ νὰ παρουσιασθῇ τὸ δικαίωμα ἑκάστης ἐπαρχίας ἀπαιτεῖται νὰ παρουσιασθῇ ἐγκαίρως καὶ συμφώνως πρὸς τὸν βουλευτικὸν νόμον, συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα, πρὶν ἐκδοθῇ τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ὀφείλει ἡ ἐπαρχία νὰ ζητήσῃ τὸ δικαίωμά της, καὶ ἐναπόκειται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην καὶ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν νὰ παρουσιάσουν πόσα πρόσωπα πρέπει νὰ ἐκλέξουν. Ἡ ἐθνοσυνέλευσις εἰς παρελθοῦσαν ἐποχὴν ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἤνοιξε τὰς πύλας αὐτῆς εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνισμὸν, οὐδέποτε ἀφ’ ἑτέρου παρεδέχθη οὐδένα παρὰ νόμον. Αἱ Πάτραι π. χ. ἔδοσαν 8 πληρεξουσίους· αἱ Ἀθῆναι ἔδοσαν τόσους· δὲν ἠγέρθη δὲ ποτὲ ἡ ἀξίωσις νὰ εἰσαγάγωσιν ἐπιλαχόντας, καὶ ἐν τούτοις σήμερον εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει τὸ καθῆκον νὰ στηρίζῃ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Σώματος, ἔρχονται διὰ προτάσεως, ἥτις ἐὰν γίνῃ παραδεκτὴ προστρίβει μῶμον ἀνεξάληπτον εἰς τὴν Βουλὴν, προσβάλλει ἀμέσως τὴν κυριαρχίαν τοῦ ἔθνους. Ἐὰν δὲ, κύριοι, ἐξετάσωμεν πόθεν προέρχεται ἡ ἀπαίτησις αὐτὴ θέλομεν ἰδεῖ ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς σπουδαῖος λόγος, ὅστις τὴν προκαλεῖ· ἁπλοῦν, ἁπλούστατον, φιλικὸν καθῆκον, καὶ κακῶς ἐννοούμενον μάλιστα, παρακινεῖ τοὺς ἐπιτυχόντας νὰ ζητήσουν τὴν ψῆφόν σας ὑπὲρ τῶν ἐπιλαχόντων· μετὰ τὸ θορυβῶδες ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων βεβαίως οἱ πάντες ἠγανάκτησαν, διότι εἷς τῶν φίλων των δὲν ἐπέτυχεν ἢ ὁλόκληρος ὁ συνδυασμός· τότε ἐδόθη ἴσως ἁπλῆ τις ὑπόσχεσις, καὶ τώρα ἰδοὺ παρουσιάζονται μὲ πρότασιν πλήρη περὶ τῆς εἰσαγωγῆς των ἐν τῇ Βουλῇ. Ἴσως, κύριοι, εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω πλειότερα εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους· ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τὰ ὀλίγα ταῦτα καὶ ἕκαστος ἂς ἀναλογισθῇ τὰς συνεπείας τῆς μεγάλης αὐτῆς ὑποθέσεως. Δὲν πρόκειται περὶ ἁπλουστάτου ζητήματος, ἀλλὰ περὶ 32 ἐπιλαχόντων ἢ 59 κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βαλασοπούλου, καὶ 62 κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ζέρβα. Φαντασθῆτε ἀκόμη ὅτι τὰ βάθρα δὲν χωροῦν τόσους.

§22ΤΙΝΕΣ. Τὰ αὐξάνομεν.

§23ΜΑΚΡΗΣ. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο κατέῤῥευσεν ἀμέσως ἐν τῇ εἰσαγωγῇ του, καὶ δὲν πιστεύω νὰ εὑρεθῇ κανεὶς ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Ἤθελα καθυποβάλλει τὴν πρότασιν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι κατηρτισμένη, ὥστε νὰ τὴν ψηφίσῃ· ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς, καὶ κατατίθεται εἰς τὸ γραφεῖον ὅπως μετὰ τὴν κατάρτισιν τῆς Βουλῆς ψηφισθῇ· «ἡ Βουλὴ ἐκφράζουσα τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῆς ὑπὲρ τοῦ καταρτισμοῦ ἀκριβῶν δημοτολογίων κλπ.» (Ἀναγινώσκει τὴν πρότασίν του).

§24ΤΙΝΕΣ. Καὶ τώρα.

§25ΜΑΚΡΗΣ. Ἀκούω φωνήν τινὰ, ἡ ὁποία μὲ λέγει, ὅτι καὶ τώρα ἠμπορεῖ νὰ ψηφισθῇ, τοῦτο ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλήν. Ἕκαστος, κύριοι, ἔχει τὴν φιλοτιμίαν νὰ ἀντιπροσωπεύηται ἡ ἐπαρχία του ἐπαρκῶς, καὶ πρῶτος ἐγὼ δὲν ἀνέχομαι ποτὲ ν’ ἀδικηθῇ ἡ ἐπαρχία Μεσολογγίου. Δὲν συμφωνῶ ὅμως μὲ τὴν γνώμην τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς, ὅτι ἡ Ἀττικὴ πρέπει νὰ ἔχῃ προνόμια· πολλὰ προνόμια ἔχει ἡ πρωτεύουσα· οἱ πόροι τοῦ κράτους καταναλίσκονται ἐντὸς αὐτῆς, ἐνῷ αἱ ἐπαρχίαι μαστίζονται ἀπὸ τὴν ληστείαν καὶ ὅλα τὰ κακά· ἡ πρωτεύουσα τὸ βασιλείου ἀπολαμβάνει ὅλα τὰ καλὰ τῆς εὐνομίας, ἐνῷ εἰς τὰ ἀπώτερα μέρη τῶν ἐπαρχιῶν τίποτε δὲν ὑφίσταται. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι, ἂν πρέπῃ νὰ δοθῶσι προνόμια τοιαῦτα, πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, ὅπου εἶναι μεγαλειτέρα ἀνάγκη καὶ μεγαλειτέρα δικαιώματα.

§26ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Δὲν εἶπον προνόμια.

§27ΜΑΚΡΗΣ. Προτείνω λοιπὸν ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἀναβληθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιλαχόντων, καὶ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς νὰ γενῇ δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη, ὥστε νὰ μὴν ἀδικηθῇ καμμία ἐπαρχία τοῦ κράτους.

§28ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὸ μέλλον.

§29ΦΙΛΗΜΩΝ. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι ἐσυγχίσθησαν δύο ζητήματα ἀνεξάρτητα τὸ ἓν ἀπὸ τοῦ ἄλλου· ἓν ζήτημα εἶναι· ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς δικαιοῦται νὰ ἔχῃ περισσοτέρους βουλευτὰς τῶν πέντε, ὡς ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ της, ναὶ ἢ ὄχι; δεύτερον ζήτημα, τοῦ ὁποίου ἡ λύσις ἐπέρχεται μετὰ τὴν λύσιν τοῦ πρώτου, εἶναι· πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ γενομένου ἀδικήματος, καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς ἐπαρχίας θέλουν γίνει δεκτοὶ οἱ ἐπιλαχόντες, ἢ θέλει διαταχθῇ νέα ἐκλογή; Καὶ λυποῦμαι πολὺ, διότι ἐσυγχίσθησαν αὐτὰ τὰ δύο ζητήματα, καὶ πιθανὸν ἡ ἀπαρέσκεια, ἡ ὁποία ἐδείχθη περὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιλαχόντων, νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ οὐσιωδέστατον δικαίωμα τῆς ἐπαρχίας, τὸ ὁποῖον ἔρχομαι νὰ ὑπερασπίσω, τοῦ νὰ ἔχῃ μείζονα ἀριθμὸν βουλευτῶν. Ἑπομένως οὐδόλως θίγων τὸ ζήτημα τῶν ἐπιλαχόντων, ἀποκρούων δὲ καὶ τὴν ἰδέαν, ὅτι δυνάμει προνομίων δύναται νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὅπως ἐδόθη ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν ὅμως ὁ προλαλήσας συνάδελφός μου ὅλως διόλου ἀποσύρει, διότι δὲν ἦτο τοιαύτη καὶ ἡ διάνοιά του, ἔρχομαι εἰς τὸ πραγματικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς δικαιοῦται νὰ δώσῃ, ὡς ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ της, πέντε ἢ ἑπτὰ βουλευτάς; Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἤθελε παρουσιασθῇ ἐὰν προηγουμένως καὶ ἐτησίως ἐγίνοντο τακτικαὶ ἀπογραφαὶ καὶ κατηρτίζοντο τὰ δημοτολόγια. Ἕνεκα τῆς ῥαθυμίας, τὴν ὁποίαν ἔδειξαν αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, πολλαὶ ἀδικίαι ἔγιναν, καὶ πολλάκις ἠγέρθησαν ἐντὸς τῆς Βουλῆς παράπονα, καὶ διάφοροι ἐλήφθησαν ἀποφάσεις, Τὸ ζήτημα περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς δὲν ἔρχεται πρώτην φοράν· καὶ κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον ἐν ἔτει 1865, οἱ βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς διὰ μακρῶν ἠθέλησαν, καὶ κατ’ ἐμὲ νομίζω, ὅτι ἀπέδειξαν πληρέστατα, ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἑπτὰ βουλευτὰς, διότι ὁμολογουμένως ὁ πληθυσμὸς αὐτῆς ὑπερβαίνει τὰς 60,000 δημοτῶν. Δὲν θέλω πράξει σήμερον τίποτε ἄλλο, εἰμὴ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι ἔφερον τότε, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἠθέλησεν ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἐνῷ δι’ ἄλλας ἐπαρχίας ἔλαβε τοὺς λόγους αὐτοὺς ὑπ’ ὄψιν. Ὑπάρχουν διάφοροι ἀπογραφαί· εἶναι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1859, ἡ ἐκδοθεῖσα ὑπὸ τοῦ τμηματάρχου τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν κυρίου Σπηλιωτάκη. Κατὰ τοὺς ἐπισήμους πίνακας ταύτης ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἐν ἔτει 1832 εἶχε κατοίκους 10520, ἐν ἔτει 1842 εἶχε 35,000, ἐν ἔτει 1852 εἶχε κατοίκους 40,362 δημότας καὶ ἑτεροδημότας διαρκῶς μένοντας ἐν Ἀττικῇ, ἐν ἔτει 1856 νέας ἀπογραφῆς γενομένης, ἀπεδείχθη, ὅτι εἶχε 50,965 δημότας καὶ ἑτεροδημότας διαρκῶς μένοντας. Ἐπῆλθον οἱ στατιστικοὶ πίνακες τοῦ 1860, οἱ ἐκδοθέντες ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων κυρίου Σούτσου, οἱ ὁποῖοι ἐπαρουσίασαν 63,726 κατοίκους ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς δημότας καὶ ἑτεροδημότας διαρκῶς διαμένοντας. Ἐνταῦθα παρουσιάζεται μία διαρκὴς αὔξησις· ἀπὸ τοῦ 1852 ἕως τὸ 1856 βλέπετε μίαν αὔξησιν 10,000 καὶ ἐπέκεινα, ἤτοι ἐντὸς μιᾶς τετραετίας· τὴν αὔξησιν αὐτὴν καὶ ἔτι μεγαλειτέραν βλέπομεν ἐν ἔτει 1860, ἤτοι μετὰ τὴν τετραετίαν, διότι τότε οἱ κάτοικοι ἀνέβησαν εἰς 63,726 δημότας καὶ ἑτεροδημότας διαρκῶς διαμένοντας ἐν Ἀθήναις. Ἔκτοτε δὲν ὑπάρχουν πίνακες ἐντελεῖς· ὀκτὼ ἔτη παρῆλθον· δὲν θέλω νὰ φυλάξω τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν, ἑπομένως νὰ προσθέσω 20,000· ἀρκοῦμαι νὰ προσθέσω μόνον διὰ τὰς δύω τετραετίας 10,000 κατοίκους πλειότερον, καὶ ἀμέσως τὸ ποσὸν ἀναβιβάζεται εἰς 73,000 δημότας καὶ ἑτεροδημότας ἐν Ἀθήναις διαμένοντας. Τώρα ἐὰν ἀφαιρέσωμεν 10,000 τὸ πολὺ ἑτεροδημότας μένοντας ἐν Ἀθήναις, μὴ ἐγκατεστημένους καὶ μὴ ἐγγεγραμμένους, πάλιν ἔχομεν τὸν ἀριθμὸν 63,000 κυρίως δημοτῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἀφοῦ αἱ κρίσεις αὗται, αἱ ὁποῖαι στηρίζονται ἐπὶ δεδομένων θετικῶν, ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἔχει ἐπέκεινα τῶν 60,000 κατοίκων δημοτῶν, εἶναι ἄδικον, διότι ὑπῆρξε ῥαθυμία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς τὴν τελευταίαν ἀπογραφὴν, νὰ ἀδικηθῇ ἡ ἐπαρχία. Ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν ἤθελον τολμήσει νὰ ὑποστηρίξω τοῦτο, ἐὰν δὲν ἐνεθάῤῥυνόν με προηγούμενα καὶ τῆς παρελθούσης Βουλῆς καὶ τῆς ἐνεστώσης, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ πληθυσμοῦ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν, ἐνῷ ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς ἐθεωρεῖτο ὡς μὴ δικαιουμένη νὰ δώσῃ μείζονα ἀριθμὸν τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν, εἰσήρχοντο ἐν τούτοις πέντε βουλευταὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, τέσσαρες ἐκ τῆς Κυνουρίας, καὶ ἐκ τοῦ Οἰτύλου καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἐλήφθησαν τότε νέοι στατιστικοὶ πίνακες; ἔγιναν νέαι ἀπογραφαί; οὐδόλως. Πῶς λοιπὸν αἱ κρίσεις αὗται ἔπεισαν τότε τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν παραδοχήν; ἐφέτος ἀκόμη τί βλέπω; βλέπω, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, ὅτι οὐδεμία νέα ἀπογραφὴ ἔγινε, διότι δὲν διετάχθη τοιαύτη· τί λέγει ὅμως ἡ ἐπιτροπή; «Ἐπειδὴ βεβαιοῦται, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν εἶναι ἀνώτερος τῶν 20,000 δημοτῶν, καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ δημοτολόγιον καὶ τοὺς πίνακας τῶν γεννήσεων καὶ ἀποβιώσεων, διὰ ταῦτα γνωμοδοτεῖ κτλ.» Δὲν θέλω καθόλου νὰ φιλονεικήσω τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ἐπαρχία Θηβῶν, τοὐναντίον τὸ παραδέχομαι· ἀλλὰ διὰ ποίαν αἰτίαν ἐπὶ τῶν Θηβῶν νὰ ληφθῶσιν ὡς βέβαια, ἀδιαφιλονείκητα τὰ δημοτολόγια, καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν Ἀττικὴν, νὰ μὴ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτεῖται ὅ,τι δι’ ἄλλας ἐπαρχίας δὲν ἀπαιτεῖται; Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο συμφωνῶ μὲ τὸν κύριον Κατσανδρῆν, ὅτι ἡ πρωτεύουσα ἀδικεῖται μειονεκτοῦσα, καὶ νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὴ ἦτον ἡ ἰδέα του ὅταν ὡμίλει περὶ προνομίων, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῆς Ἀττικῆς ἡ αὐτὴ στάθμη, ἡ ὁποία ἐπὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἔρχομαι εἰς μίαν ἄλλην ἔκθεσιν τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος. Ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ἀναγινώσκω τὰ ἑπόμενα, πρὸς δικαιολογίαν τῆς προσθήκης τοῦ τετάρτου βουλευτοῦ· «Μετὰ τὴν ἐκλογὴν, συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν ἐνεργηθεῖσα ἀπογραφὴ τῶν δημοτῶν τῆς ῥηθείσης ἐπαρχίας ἀποδεικνύουσα πληθυσμὸν ὑπερβαίνοντα τὰς 30,000 ψυχάς». Πῶς ἐνῷ διὰ τὴν Χαλκίδα γίνεται δεκτὸν αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ τὴν Ἀττικὴν νὰ μὴν ἐφαρμοσθῇ; Καθὼς προηγουμένως εἶπον, αὐτὰ τὰ ζητήματα δὲν ἤθελον ἐλθεῖ εἰς τὸ μέσον, ἂν ὑπῆρχεν ἡ τακτικὴ ἀπογραφὴ καὶ ἐξετελοῦντο αἱ διατάξεις τοῦ νόμου· ἀλλ’ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἡ Βουλὴ, μὴ ἔχουσα διδόμενα θετικὰ, καὶ καθὼς ἠκούσατε καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ βήματος, προσκαλουμένη νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, ὅτι μετέχει κάπως καὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ ἔνορκοι, τὰ ὁρκωτικὰ δικαστήρια νὰ ἀποφασίζουν κατὰ συνείδησιν, δηλ. ἂν τὰ διδόμενα τὰ νομικὰ δὲν ὑφίστανται, ὅταν μία πρότασις ᾖναι δικαία, νὰ τὴν παραδέχωνται. Στηριζόμενος λοιπὸν εἰς αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τῆς ὁποίας δύναται νὰ γίνῃ πολὺ δικαίως ἐφαρμογὴ κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἀφ’ οὗ χωρίσῃ τὰ δύω ζητήματα, τῶν ἐπιλαχόντων καὶ τῆς νέας ἐκλογῆς, νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ὅτι δικαιοῦται νὰ ἐκλέξῃ μείζονα ἀριθμὸν βουλευτῶν παρὰ τοὺς πέντε· καὶ τοῦτο τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ παρατηροῦνται εἰς τὰς ἐργασίας μας μερικαὶ ἀντιφάσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐξαλειφθοῦν. Μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἀναγινώσκω τὴν τῆς Ἄνδρου, ἥτις δὲν ἔχει παρὰ 3 δήμους, οὐδεμίαν δὲ πόλιν δυναμένην νὰ συγκριθῇ πρὸς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, καὶ ὅμως ἐκεῖ παραδέχεται ἡ Βουλὴ, ὅτι ὑπάρχουν 32,000 δημόται, εἰς δὲ τὴν μεγάλην ἐπαρχίαν τῆς Ἀττικῆς, τὴν περιέχουσαν τὴν πρωτεύουσαν, τὸν Πειραιᾶ καὶ τόσους ἄλλους μεγάλους δήμους, παραδέχεται ὅτι μόνον 42,000 δημόται ὑπάρχουν· εἶναι τοῦτο μία ἀντίφασις, ἥτις πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ πρότασίς μου, νὰ βεβαιωθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπαρχίας, καὶ ἂν γίνῃ τοῦτο, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρξῃ πολλὴ φιλονεικία, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς ἐπαρχίας, ἂν θὰ γίνῃ διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιλαχόντων ἢ διατασσομένης νέας ἐκλογῆς.

§30ΔΑΓΡΕΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριε πρόεδρε, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰ προηγούμενα καὶ τὰς συνεπείας αὐτῶν νὰ κηρυχθῶ πολέμιος κατὰ πάσης ἐξαιρέσεως, καὶ μὲ ὅλας μου τὰς δυνάμεις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν, ὡς μὴ ὤφειλεν, ἡ τότε Βουλὴ ἐπικυρώσασα τινὰς ἐκλογὰς ἠθέλησε νὰ τὰς προικίσῃ μὲ προσθήκην βουλευτῶν. Ἡ προσθήκη τριῶν ἢ τεσσάρων βουλευτῶν εἰσαχθέντων ἄνευ ἐκλογῆς, ἀλλὰ διὰ διορισμοῦ παρὰ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς ἐκείνης ἐγέννησε τὴν ἐπιθυμίαν καὶ ἀνέπτυξε τὰς ἀπαιτήσεις εἰς διαφόρους ἐπαρχίας, καὶ διὰ τοῦτο σήμερον βλέπετε ἀπαιτήσεις διὰ 35 βουλευτάς. Δυστυχῶς ἄλλη περίστασις καὶ ἄλλο γεγονὸς ἀνέπτυξαν δικαίας, καὶ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν εἴς τινας ἐπαρχίας ἐδόθη τὸ δικαίωμα ἄνευ ἀποδείξεων ἐπισήμων ἐγγράφων, καὶ ἐξέλεξαν περισσότερον ἕνα βουλευτὴν, εἰς ἄλλας δὲ ἐπαρχίας διωρίσθη δι’ εἰσητηρίου εἷς βουλευτὴς περισσότερον, ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ, οἱ ὁποῖοι παρακάθηνται μαζί μας καὶ ἔχουν τὸν αὐτὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰ αὐτὰ αἰσθήματα μὲ ἡμᾶς, ἀλλὰ μήτε τότε ἔπρεπε νὰ γίνῃ τοῦτο, μήτε σήμερον. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὅμως ἐξαιρετικῶς θελήσετε νὰ παραδεχθῆτε διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς τὴν προσθήκην δύο βουλευτῶν, καὶ τοι προσπαθήσας νὰ σιωπήσω δὲν ἠμπόρεσα· τὴν ἀπαίτησιν, ἴσως δικαίαν ὅπως τῆς Ἀττικῆς, ἔχουν καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι ὡς φερ’ εἰπεῖν, ἡ ἐπαρχία Πατρῶν, ἥτις ἔχει τὸν αὐτὸν πληθυσμὸν μὲ τὸν τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας, ἡ ὁποία ἔδοσεν ἓξ βουλευτὰς, ἥτις ὅμως ἔδωκε τέσσαρας. Ἡ ἐπαρχία Πατρῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἐζήτησε νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεκτέων, ἀνέφερεν ὁ νομάρχης καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν οἱ πρόεδροι τῶν ἐπιτροπῶν ἀνεκήρυξαν ἕξ. Ἀφοῦ ὅμως ἐγένετο ὅ,τι ἐγένετο, σήμερον φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα ἢ πρέπει νὰ τὸ λύσωμεν κατ’ ἀρχὴν ἐν γένει χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν οὔτε τὴν μίαν ἐπαρχίαν, οὔτε τὴν ἄλλην, ἢ πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὸ ἅπαξ διὰ παντός· καὶ τοῦτο προσθέτω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μακρῆ νὰ προσκληθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ τακτικὴν ἀπογραφὴν τῶν δημοτῶν, καὶ ὅταν βεβαιωθῇ τοῦτο, τότε νὰ ἐνεργηθῇ νέα ἐκλογὴ ἢ νὰ ἀναβληθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἴσως ἡ πρότασίς μου φανῇ ἄτοπος, ὅτι ἀποκρούω τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ ἢ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἀλλ’ ἐγὼ ὑπηρετῶ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ· δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ ἐπαρχία εὑρίσκῃ τὰ συμφέροντά της εἰς τὴν αὔξησιν μᾶλλον ἢ τὴν ἐλάττωσιν τῶν βουλευτῶν.

§31ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι ὅλως διόλου προσωπικὸν, καὶ ἕκαστος βουλευτὴς δυσκολεύεται νὰ ἀναβῇ τὸ βῆμα καὶ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ ὁ νόμος, καθὼς καὶ ἄλλοτε, μοὶ φαίνεται, ἀνέφερα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι ἀνώτερος πάσης ἔχθρας καὶ φιλίας. Νομίζω πῶς ἐπὶ ματαίῳ ἐρίζομεν καὶ φιλονεικοῦμεν εἰς ἀντικείμενον, ὅπερ δὲν εἰσήχθη ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν διὰ νὰ ἐκδικάσωμεν τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν ἔκαμε χρῆσιν μιᾶς λέξεως, ὅτι ἡ βουλὴ πολλάκις ἐδέχθη νὰ δικάζῃ ὡς ἔνορκον δικαστήριον· μάλιστα συμφωνῶ, ἀλλὰ τί δικάζει; ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν· πρᾶγμα ὅμως ὅπερ δὲν εἰσήχθη ποσῶς, πῶς νὰ τὸ δικάσῃ, πῶς νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ· ἔχομεν, κύριοι, νόμον καὶ κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ κρίνωμεν. Οἱ προαγορεύσαντες ἐὰν ἤθελον ἀναφέρῃ ῥητῶς τὸν περὶ τούτου νόμον, νομίζω, ὅτι ἤθελον παύσει κοπιῶντες καὶ λέγοντες διὰ νὰ πείσουν περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ πείσῃ κανένα. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ βουλευτικὸς νόμος· Ἄρθρον 33 τὸ ὁποῖον λέγει «Διὰ Β. Διατάγματος ὁρίζεται ἡ ἡμέρα τῆς καθ’ ἅπαν τὸ κράτος καὶ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων συγχρόνου ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας. Τὸ περὶ τούτου Β. Διάταγμα ἐκδίδεται καὶ δημοσιεύεται 50 τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας.» Κατόπιν ἔρχεται τὸ ἀρ. 36 τὸ ὁποῖον λέγει «Τὸ περὶ ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας Β. Διάταγμα ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κοινοποιεῖ εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, προσδιορίζουσα καὶ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· αὗται δὲ ἐκδίδουσι καὶ δημοσίευσιν ἐν ἅπασι τοῖς χωρίοις τοῦ δήμου πέντε τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ὁρισθείσης, πρόγραμα, ἀναφέρον ἀκριβῶς τὰς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως καὶ λήξεως τῆς ψηφοφορίας, τὰς τῆς ὥρας κατὰ πᾶσαν ἡμέραν διαρκείας αὐτῆς, τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ὑποψηφίων.» Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὁ νόμος ἔδοσε τὴν ἐντολὴν εἰς τὸν δήμαρχον νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἤκουσα τὸν προλαλήσαντα ἔντιμον βουλευτὴν Ἀθηνῶν νὰ λέγῃ, πάσχομεν ἕνεκα τῆς ῥαθυμίας τῆς Κυβερνήσεως· ἀπορῶ τίς ἐῤῥαθύμησε; ὁποίαν ῥαθυμίαν δύνανται νὰ εὕρωσιν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅταν τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐδόθη εἰς τὸν δήμαρχον· ἂς μέμφωνται τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι ἐξέλεγξαν. Ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει ὁ διϊσχυριζόμενος ἀριθμὸς τοῦ πληθυσμοῦ πλέον τῶν ἑξήκοντα χιλιάδων, ἡ ῥαθυμία ἔγκειται εἰς τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον μέρος καὶ οἱ ἐκλεχθέντες, εἰς τὴν ὁποίαν ἄλλοι εἶναι σύμβουλοι, ἄλλοι εἶναι πάρεδροι, καὶ ἐνέχονται εἰς τὴν δημοτ. ἀρχήν. Ἔπρεπε νὰ συνέλθουν, καὶ νὰ ἴδουν πρὶν ἢ συνεννοηθοῦν, ποῖος εἶναι ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν κατοίκων, καὶ νὰ ἔλθουν εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς ἐξουσίας, καὶ ἂν ἡ ἐξουσία δὲν ἤθελε νὰ προσδιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν, εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ δήμαρχος νὰ τὸν προσδιορίσῃ, καὶ τότε ἡμεῖς ἠθέλαμεν φιλονεικεῖ ἐνταῦθα τὰς ἀντιῤῥήσεις τῆς ἐξουσίας κατὰ τοῦ ἀριθμοῦ. Σήμερον ὅμως, ὅτε ὁ δήμαρχος ἐνήργησε καὶ ἡ ἀνωτέρα ἐξουσία ἀπεσιώπησε, καὶ τὰ πάντα ἔλαβον τὸν τακτικὸν δρόμον των καὶ νόμιμον, ἐρχόμεθα νὰ κάμωμεν χυτήριον, καὶ νὰ χύσωμεν ἡμεῖς βουλευτάς. Καὶ δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν προσθέτων ἢ ἐπιλαχόντων βουλευτῶν τῶν Ἀθηνῶν, ὁμιλῶ σύμφωνα μὲ τὴν πρότασιν τοῦ προλαλήσαντος ἐντίμου βουλευτοῦ Μεσολογγίου, ὅστις εἶπεν, ὅτι κατ’ ἀρχὴν δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν, οὔτε κἂν νὰ συζητήσωμεν ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ὑπόστασιν νομικήν· δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν βουλευτὴν αὐτὸν ὡς πρὸς τὴν πρότασιν, ὅτι ἡ ἐξουσία ὀφείλει νὰ διατάξῃ τὴν ἀπογραφὴν, διότι περὶ τούτου εἶναι νόμος ῥητός. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμωμεν πρότασιν, νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς ἐξουσίας, τοῦτο ἐπιτρέπεται ὅπου ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις........

§32ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν πρόκειται κατηγορητήριον περὶ τῆς ἐξουσίας.

§33ΖΕΡΒΑΣ. Βεβαίως κρίνω περιττὴν τὴν πρότασιν, διότι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἀπηγγείλαμεν θὰ δώσωσιν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐξυπνήσῃ καὶ νὰ κάμῃ τὴν ἀπογραφὴν. Ἄλλως τε, κύριοι, 62 ἐπαρχίαι ζητοῦν τὴν τοιαύτην προσθήκην, ἐλᾶτε νὰ συμφωνήσωμεν καὶ νὰ προσθέσωμεν ἀκόμη τόσους βουλευτὰς, καὶ νὰ κάμωμεν συνέλευσιν καὶ νὰ προχωρήσωμεν καὶ περαιτέρω, ἂν ἀγαπᾶτε. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον εἶπον, περὶ τούτου σήμερον εἶναι καὶ γελοῖον νὰ γίνηται λόγος, διότι προνόμια μεταξὺ Ἑλλήνων δὲν ὑπάρχουν, ὅλοι ἐνώπιον τοῦ νόμου εἶναι ἴσοι.

§34ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Παρεξηγήθην ὁμιλῶν καὶ μάλιστα ὁ ἀμέσως μετ’ ἐμὲ λαλῆσας ἠθέλησε καὶ μὲ τὰς λέξεις μου νὰ παίξῃ. Οὐδέποτε φθόγγον κακὸν ἀπὸ τὸ στόμα μου εἶπον. Ἀνέφερον ὅτι ὅλαι αἱ πρωτεύουσαι ἔχουν προνόμια, ἡ δὲ ἰδική μας οὐ μόνον προνόμια δὲν ἔχει, ἀλλ’ ἔχει μειονεκτήματα. Ἐζητήσαμεν προνόμια, κύριοι, καὶ ἂν ἐζητήσαμεν αὐτὰ ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς πρωτευούσης, πολλοὶ ἐξ ὑμῶν λόγῳ εὐγνωμοσύνης δὲν ἠθέλατε τὰ ἀποποιηθῇ (θόρυβος). Ἐδῶ ἐλάβατε τὴν ἀνάπτυξίν σας τὴν νοερὰν καὶ τὴν σωματικὴν (θόρυβος). Οὐδέποτε εἶχον σκοπὸν νὰ ζητήσω προνόμια, παρεξηγήθην καὶ τὴν παρεξήγησιν αὐτὴν δὲν ἤθελον ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ ἐν σιωπῇ. Ἀλλὰ, κύριοι, ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω, ἔχει δικαίωμα ἡ ἐπαρχία νὰ ζητήσῃ προσθήκην βουλευτῶν, ναὶ ἢ ὄχι; Ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς, τὴν ὁποίαν φέρετε, εἶναι ὑπεκφυγὴ, καὶ τὴν ὑπεκφυγὴν ἡμεῖς ποτὲ δὲν θέλομεν δεχθῆ. Ἂν πραγματικῶς πεισθῆτε, ὅτι εἶχε δικαίωμα ἡ ἐπαρχία νὰ φέρῃ περισσότερον ἀριθμὸν ἀντιπροσώπων, νὰ παραδεχθῆτε τοῦτο, ἄλλως νὰ τὸ ἀποῤῥίψητε. Διὰ τῆς ὑπεκφυγῆς καταπατεῖτε δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἀπ’ αὐτὴν τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὴν σύγχυσιν τοῦ ζητήματος τὴν ὁποίαν προτείνουν, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἐσυγχύσθη τὸ ζήτημα. Τὸ πρῶτον ἦτο περὶ τοῦ πληθυσμοῦ, ἀφ’ οὗ ἐξετάσωμεν, ἔχει τὸν πληθυσμὸν ἡ ἐπαρχία, κατόπιν θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα, θὰ ἔλθουν οἱ ἐπιλαχόντες ἢ ὄχι. Καὶ τοῦτο τὸ λέγω περὶ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὅπως ἡμεῖς· σήμερον ἐπειδὴ πρόκειται συζήτησις περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἐφέραμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§35ΜΑΚΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασίς μου, διότι εἶναι ἡ ἀπωτέρα.

§36ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἐντὸς τῆς παρούσης συνεδριάσεως τὸ περὶ τῶν ἐπιλαχόντων ζήτημα ναὶ ἢ ὄχι.

§37ΤΙΜ. ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἡμεῖς δὲν ἐφέραμεν τῶν ἐπιλαχόντων.

§38ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ἂν πρέπῃ νὰ δώσῃ ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς πέντε ἢ ἑπτὰ βουλευτάς.

§39ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ἂν παραδέχηται αὔξησιν βουλευτῶν εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας ναὶ ἢ ὄχι;

§40ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ ΚΑΙ ΦΙΛΗΜΩΝ. Πρόκειται περὶ τῆς Ἀττικῆς (θόρυβος).

§41ΜΑΚΡΗΣ. Ὑποβάλλω νέαν πρότασιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί τὴν θέλεις;

§43ΜΑΚΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε. Ἡ Βουλὴ ἀποκρούει πᾶσαν πρότασιν περὶ παραδοχῆς ἐπιλαχόντων.

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε πρότασιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Νομίζω, κύριοι, οὔτε ἡ παροῦσα στιγμὴ εἶναι κατάλληλος, οὔτε τὰ ἀναγκαῖα μέσα ὑπάρχουν ἵνα θελήσωμεν τὴν λύσιν ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Δὲν δυνάμεθα, κύριοι, σήμερον νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκ τῆς ὁποίας ἐγὼ ἀποῤῥέω, ὑπάρχει δικαίωμα ἕνεκα τοῦ πληθυσμοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου πείθεσθε εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω ἐγὼ, διότι ἐὰν τὸν κανόνα τοῦτον ἀκολουθήσητε, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, καὶ ἐννοεῖτε, κύριοι, ποῦ θὰ μᾶς φέρῃ τὸ ἄτοπον αὐτὸ, ἐὰν πεισθῆτε εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας τινὲς σᾶς παρουσιάζουν ἐνώπιόν σας διὰ ν’ ἀφαρπάσουν τὰς ψήφους σας.

§45ΦΙΛΗΜΩΝ. Αἱ πληροφορίαι εἶναι τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, δὲν εἶναι ἀτομικαί.

§46ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν ἀνήκει εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς ἐπαρχίας, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται κατά τινας διατυπώσεις διαγεγραμμένας ὑπὸ τοῦ νόμου. Καὶ ἐννοῶ τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἐφρόντισαν ἐν καιρῷ ν’ ἀποδείξωσι τὸ δικαίωμά των, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισεν· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί ἔχομεν; ποῦ βασιζόμενοι καλούμεθα ν’ ἀποφασίσωμεν τὴν προσθήκην βουλευτῶν; Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ δημάρχου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, εἰς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους δύναταί τις νὰ ἐξελέγξῃ, καὶ εἰς ὑπολογισμοὺς, προσθέτοντες εἰς ἕκαστον δημότην τρεῖς ψυχάς. Ἀλλὰ τοιούτους στρατιωτικοὺς ὑπολογισμοὺς ἐὰν κάμητε, τότε διὰ τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων πρέπει νὰ προσδιορίσητε ὀκτὼ βουλευτάς. Οὕτω πως, κύριοι, θὰ λύσητε ἕνα ζήτημα τόσον σπουδαῖον; εἰς τὴν Ἠλείαν, εἰς τὴν Τρίπολιν, εἰς τὴν Κόρινθον καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας παρουσιάζεται ἡ αὔξησις αὐτοῦ τοῦ πληθυσμοῦ. Διὰ ταῦτα, κύριοι, παρακαλῶ ν’ ἀναβάλητε τὴν συζήτησιν ἑνὸς τόσον σπουδαίου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διεξαχθῇ μεθ’ ὅλης τῆς σοβαρότητος, καὶ ἀφ’ οὗ καταρτισθῇ ἡ Βουλή.

§47ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι οὔτε ἁρμοδία τώρα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν ἀναβολὴν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη τὴν ἐκλογὴν Ἄνδρου. «Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Ἄνδρου, ἀναγνωριζομένων ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης τῶν Ἰωάννου Δ. Πετράκη, Γεωργίου Ἰω. Μπούμπουρα καὶ Μιχαὴλ Δημητριάδου Καΐρη, ἐχόντων τὰ κατὰ νόμον προσόντα».

§49ΔΑΓΡΕΣ. Μίαν διασάφησιν παρακαλῶ νὰ μοὶ κάμῃ ὁ εἰσηγητὴς, διότι μ’ ὅλον ὅτι ἐμελέτησα πολὺ αὐτὸ τὸ μέρος τῆς ἐκλογῆς ἐπὶ τοῦ δήμου Γαυρίου, καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω πῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέφυγε νὰ διασαφηνίσῃ τὸ συγκεχυμένον ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου. Ἐν τῇ ἐκθέσει παρετήρησα ὅτι ποσῶς δὲν σημειοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων· βλέπω ὅμως, ὅτι τὰ σφαιρίδια τοῦ ναὶ ἢ τοῦ ὄχι, ἄλλου μὲν ὑπερβαίνουν κατὰ 115, ἄλλου δὲ 150, καὶ οὕτω καθεξῆς. Παρακαλῶ τὸν εἰσηγητὴν τῆς ἐκθέσεως νὰ μᾶς καθαρίσῃ τὸ ζήτημα, διότι δὲν θέλομεν νὰ καθιερωθῇ ἄλλη τερατώδης ἀρχὴ νὰ μὴ δώσῃ προσοχὴν ἡ Βουλὴ εἰς τὰ τοιαῦτα.

§50ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἂν ἦναι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, νὰ εἴπῃ ναὶ, ἂν δὲ ἦναι κατὰ, νὰ εἴπῃ ὄχι.

§51ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὸ ὁμοιάζει μὲ τὸ ἐπείσθην, διότι ἐπείσθην. Εἶναι τὸ δόγμα τῆς ἐπιτροπῆς.

§52ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ δὲν τὸ θεωρῶ καὶ καλὸν, ἀφ’ οὗ ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην ἐκλογὴν οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀντίῤῥησις, καὶ ὅτι παμψηφεὶ ἡ Βουλὴ ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἄνδρου. Τοσοῦτον μᾶλλον δὲν ἠδυνάμην νὰ παρίδω τοῦτο, διότι εἶμαι καὶ ὑπογεγραμμένος ὡς μειονοψηφῶν, οὐ μόνον ἐγὼ, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι τινὲς εἶναι ὑπογεγραμμένοι, διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ποῖον κανόνα ἐτήρησα ἐγὼ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐκλογῶν, σᾶς εἶπον ἄλλοτε, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω συμπολίτευσιν καὶ ἀντιπολίτευσιν· δὲν ἐννοῶ δικαιοδοσίαν ἀπέραντον τῆς Βουλῆς, ἐννοῶ ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν δικανικῶς, ἐννοῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ τι, πρόκειται νὰ βεβαιώσῃ τί ἔγινεν εἰς τὴν δεῖνα ἐπαρχίαν, καὶ τὰ γεγονότα δὲν μεταβάλλονται. Ἐτέθημεν νὰ βεβαιώσωμεν ἕνα ἱστορικὸν γεγονὸς, τί ἔγινε δηλ. εἰς τὶν δεῖνα καὶ δεῖνα ἐπαρχίαν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ ἀπέναντι τοῦ νόμου, καὶ ἀπέναντι τῆς τιμῆς νὰ βεβαιώσωμεν μίαν ἀλήθειαν, λέγω, ὅτι δὲν δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητα τὰ συμβάντα εἰς τὸν δῆμον Γαυρίου τῆς ἐκλογῆς Ἄνδρου. Σᾶς λέγω ἐκ προοιμίων, ὅτι εἰς πολλὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς διαφόρων ἐπαρχιῶν συνελάβομεν τὴν ὑποψίαν, ὅτι ἔλαβον χώραν καλπονοθεύσεις, ἀλλ’ εἰς κἀμμίαν ἐκλογὴν δὲν ὑπῆρχον αἱ ἀποδείξεις τόσον πλήρεις, ὡς ἐνταῦθα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Γαυρίου. Συνήθως ἐπειθόμεθα ἐκ τῆς διαλογῆς, ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς, ὅτι εἰς τὸν δεῖνα δῆμον ἐγένετο καλπονόθευσις, ἀλλὰ πολλάκις ἔλειπον αἱ ἀποδείξεις. Εἰς τὸν δῆμον Γαυρίου δὲν συνέβη τοῦτο· εἰς τὸν δῆμον Γαυρίου παρετηρήθη, ὅτι ἤρξατο ἡ καλπονόθευσις τὴν 23 Μαρτίου καὶ ἡ ἔναρξις αὕτη βεβαιοῦται ὑπὸ τῶν πρακτικῶν. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι οἱ σφαιριοδόται ἵστανται ὄπισθεν τῶν ψηφοφόρων, ὡς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι ἀντικρὺ καὶ κατὰ μέτωπον καὶ βλέπουν καὶ ἐλέγχουν τοὺς ψηφοφόρους, καὶ βλέπουσι μὴν ἔχωσι καὶ ἕτερα σφαιρίδια εἰς χεῖράς των. Τοῦτο τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαῖον καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἂν ὁ νόμος τὸ προβλέπῃ. Ὁ σφαιριοδότης εἶναι ἀντιμέτωπος τοῦ ψηφοφόρου δίδων αὐτῷ ἀνὰ ἓν σφαιρίδιον. «Τὴν 23 Μαρτίου ὁ Λεωνίδας Γαβρίας ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἰωάννου Πετράκη ἐπρότεινε νὰ ἵστανται ὄπισθεν τῶν καλπῶν καὶ ἐκεῖθεν νὰ διανέμωσι τὰ σφαιρίδια οἱ σφαιριοδόται, ἡ δ’ ἐπιτροπὴ δι’ ἀποφάσεώς της διέταξε τοῦτο» λέγει ἡ ἔκθεσις. Ἀνεπτύχθη εἰς τὴν ἀκροαματικὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τί ἀποτέλεσμα ἔχει τοῦτο, ὅταν οἱ διανομεῖς τῶν σφαιριδίων τεθῶσιν ὄπισθεν τῶν καλπῶν καὶ δὲν βλέπωσι τί ψηφίζει ὁ ψηφοφόρος καὶ πόσα σφαιρίδια ἔχει. Τοῦτο δὲ παρεδέχθη καὶ ἡ ἰδία ἐπιτροπή. Ὡς ἐκ τούτου εἷς Ἰωάννης Γ. Παπαμιχάλης ἔλαβε τὸν καιρὸν καὶ ἔκαμε τὴν καλπονόθευσιν, ἡ ὁποία ἐξάγεται καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἡ καλπονόθευσις δ’ ἀνεκαλύφθη οὕτως. Οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ οἱ διανομεῖς τῶν σφαιριδίων ἦσαν ὄπισθεν τῶν καλπῶν, εἷς δὲ τῶν ἀντιπροσώπων ἑνὸς τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων πολὺ μακρὰν ἱστάμενος, ἤκουε κρότον σφαιριδίων ὁμοῦ ῥιπτομένων ἐν τῇ κάλπῃ, εἰς τὴν ἑτέραν κάλπην τὸ αὐτὸ συνέβη, τότε ἔβαλε τὰς φωνάς, ἐγένετο σύγχυσις, διακοπὴ καὶ συνελήφθη ὁ Ἰωάννης Γ. Παπαμιχάλης καὶ ἐτέθη εἰς τὰς φυλακάς. Τότε ἡμεῖς λέγοντες, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος βεβαιοῦμεν, ὅτι αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν ἔλαβε χώραν, ἀλλὰ τί θέλουσιν εἰπεῖ οἱ παρόντες ἐκεῖ καὶ ἰδόντες αὐτό; αὐτὸς ὁ συλληφθεὶς Παπαμιχάλης θὰ γελάσῃ ὅταν εἴπωμεν, ὅτι δὲν συνελήφθη μὲ τὰ σφαιρίδια εἰς τὰς χεῖρας, δὲν ἀπήχθη εἰς τὰς φυλακάς. Εἰς κἀμμίαν ἄλλην ἐκλογὴν δὲν ἔχομεν τὸ διδόμενον αὐτό, ὅτι ὁ καλπονοθευτὴς συνελήφθη ἐπ’ αὐτοφώρῳ μὲ τὰ σφαιρίδια εἰς τὰς χεῖρας. Τώρα λέγω, κύριοι, ἐπράχθησαν αὐτὰ τὰ πράγματα; ἄρα ἔγινε καλπονόθευσις· ἀρκετὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα νὰ σᾶς πείσωσι περὶ αὐτοῦ· οὐδεμία εἶχεν ἴσα σφαιρίδια καὶ οὐδεμία κάλπη εἶχε τόσα σφαιρίδια, ὅσοι ὑπῆρξαν οἱ ψηφοφόροι. Καὶ τί ἄλλο, κύριοι; εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν παρίσταται καὶ τοῦτο· εἴδατε ὅτι εἰς πολλὰ μέρη εἰς τὰς κάλπας εὑρέθησαν περισσότερα σφαιρίδια τῶν ψηφοφορησάντων, ἀλλ’ ἐδὼ τί βλέπετε; βλέπετε ὅτι εὑρέθησαν ὀλιγώτερα· πῶς ἔγινε τοῦτο; οὐδεμία ἐδόθη ἐξήγησις. Καὶ δὲν εἶναι μικρὰ ἡ διαφορά, κύριοι· μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι τριακοσίων ἑξήκοντα ψήφων. Δύνασθε νὰ παραδεχθῆτε ὅτι τριακόσιοι ἑξήκοντα ψηφοφόροι δὲν ἐψήφισαν εἰς ὅλων τὰς κάλπας; ὄχι· τοιοῦτόν τι δὲν παρετηρήθη, καὶ οὐδὲν παράπονον ἐνηργήθη. Ἡ Βουλὴ εἶναι παντοδύναμος, ἀλλὰ ἐκτὸς τῶν ὁρίων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα τίθενται ὑπὸ τοῦ νόμου ἔχει καὶ τὰ ὅρια τῆς αἰδοῦς, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ καταπατήσῃ· πρέπει νὰ φεισθῇ τῆς ὑπολήψεώς της καὶ νὰ μὴ ψηφίσῃ τοὺς ὄνους ἵππους, καὶ νὰ μὴ εἴπῃ ὅτι εἶναι μεσάνυκτα τώρα, διότι τότε ἐκπίπτει τῆς θέσεως, εἰς ἣν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Ἐδὼ ὁ κύριος εἰσηγητὴς Ζέρβας δὲν μοῦ κάμνει τὴν εὐκολίαν νὰ μοὶ εἴπῃ πόσους εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων;

§53ΖΕΡΒΑΣ. 1454. Ἐὰν θέλητε σᾶς ἀναγινώσκω καὶ τὰ ἀνήκοντα σφαιρίδια εἰς ἑκάστην κάλπην.

§54ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. 1454 εἶναι.

§55ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ ἐγένοντο ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντεκρούσθησαν ἐπαρκῶς, καὶ τοὺς ὁποίους, ἐγὼ τοὐλάχιστον, καὶ σχεδὸν ὅλοι οἱ ἄλλοι (λέγω σχεδὸν, διότι διὰ τοὺς ἄλλους τὸ συμπεραίνω) παρεδέχθημεν ὅτι ἐκεῖ ἐβεβαιώθη ὅτι ἐκεῖ ἔλαβε χώραν καλπονόθευσις. Ἀλλὰ τί ἀντιτάσσεται κατ’ αὐτῶν; καὶ διὰ ποῖον λόγον λέγουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβητε αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, διότι λέγουν ὅτι δὲν πρέπει οἱ ἐπιτυχόντες νὰ ὠφεληθοῦν ἐκ τῆς καλπονοθεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐνήργησαν οἱ ἀποτυχόντες. Δὲν μὲ ἔπεισε, κύριοι, νὰ προστεθῶ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν αὐτό, διότι εἶναι δυσκολώτατον μὲν ν’ ἀποδειχθῇ ἡ νόθευσις, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποδειχθῇ τίς τὴν ἔκαμεν· ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἔχομεν πρωτόκολλον διαλογῆς, διότι αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει βεβαιοῖ ψευδῆ γεγονότα· φθάνει ὅτι τὰς ψήφους τοῦ κ. Γιαννάκη δὲν δυνάμεθα νὰ καταλογίσωμεν οὔτε ὑπὲρ τοῦ ἑνός, οὔτε ὑπὲρ τοῦ ἄλλου· ὁποῖος ἔκαμε τὴν νόθευσιν εἶναι ἔργον τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς νὰ τὸ εὕρῃ καὶ τῶν δικαστηρίων νὰ τὸ λύσουν· φθάνει ὅτι ἐλήφθη ἓν στοιχεῖον, ἓν ἔγγραφον χωριστόν, τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς· ἡ δὲ γνησιότης τοῦ πρωτοκόλλου, διότι αὐτὸ βεβαιώνει ἓν πλαστὸν γεγονός, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ στηριχθῶμεν, δὲν ὑφίσταται. Κύριοι βουλευταί, τὸ κατ’ ἐμὲ τὴν καλπονόθευσιν τὴν θεωρῶ ἔγκλημα πολλὰ βαρύ, καὶ μὰ τὴν ἀλήθειαν, τὴν θεωρῶ ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας, διότι ἀλλοιοῖ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους, τὴν ἐξάσκησιν τοῦ κυριαρχικοῦ δικαιώματος, καὶ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀτιμωρητὶ τὸ ἔγκλημα τῆς καλπονοθεύσεως. Ἀκόμη δὲ, κύριοι, καὶ διὰ λόγους προσωπικοὺς ἂν καθιερώσωμεν τὸ σύστημα αὐτὸ, τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν αἰσθάνομαι τὴν ἱκανότητα νὰ διαγωνισθῶ εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογὰς. Κύριοι, ἡ καλπονόθευσις, δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας ἰδίως, ἔπρεπε νὰ ἦναι ἔγκλημα ἐβδελυκτὸν καὶ ἀποτρόπαιον, διότι ἔχει συνεπείας εἰδικὰς, ἐξαιρετικὰς. Πιστεύω ὅτι οὐδεὶς διστάζει, ὅτι ἠναγκάσθημεν νὰ ἐκριζώσωμεν βασιλείαν καὶ νὰ θέσωμεν εἰς ἀνωμαλίαν τὸν τόπον αὐτὸν, καὶ νὰ μὴ δυνάμεθα μέχρι τοῦδε νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν τάξιν, οὐδεὶς, πιστεύω, διστάζει ὅτι τοῦτο ἔλαβε χώραν ἕνεκα τῶν καλπονοθεύσεων καὶ ἐπεμβάσεων· μόνον διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐπέσαμεν εἰς τοῦτο τὸ ἀναπόφευκτον καὶ δεινὸν ἀποτέλεσμα. Μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων καὶ ἀποτυχόντων δύναμαι νὰ ἔχω φίλους καὶ ἐχθροὺς, σᾶς βεβαιῶ ὅμως ὅτι οὔτε ἕνεκα τοῦ πρώτου, οὔτε ἕνεκα τοῦ δευτέρου μὲ ἔκαμε νὰ ἀποφασίσω ὅπως ἀπεφάσισα· διότι τὸ ζήτημα τῆς προσωπικῆς φιλίας εἶναι προσωρινόν, τὸ δὲ ζήτημα τοῦ νὰ ἔχωμεν θεσμοὺς συνταγματικοὺς εἶναι παντοτεινόν, εἶναι κακὸν καὶ δι’ ἐμὲ καὶ δι’ ὑμᾶς πάντας καὶ διὰ τὸν τόπον. Ἐγὼ λέγω ὅτι οὐδὲν καλὸν δύναται νὰ γίνῃ εἰς τὸν τόπον πρὶν στηριχθῇ ἓν πολίτευμα· τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον προηγεῖται πάντων εἶναι τὸ πολίτευμα, κατόπιν ἔρχεται ἡ διοίκησις, ἡ οἰκονομία καὶ ἡ στρατιωτικὴ διοργάνωσις, ὅλα αὐτὰ ἀπὸ ῥίζης ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ πολίτευμα, καὶ τὸ πολίτευμα στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐλευθέρας ἐκλογῆς τοῦ λαοῦ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ βουλευτικὸς νόμος εἶναι σπουδαιότερος τοῦ Συντάγματος, διότι αὐτὸς ἐρείδεται ἐπ’ αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἤμεθα αὐστηροί· δυνάμεθα νὰ παραλείψωμεν καὶ νὰ μὴ φανῶμεν αὐστηροὶ ὅταν δὲν ὑπάρχωσιν ἀποχρῶσαι ἀποδείξεις, ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχουν καθαραὶ ἀποδείξεις τὸ σκάνδαλον δὲν πρέπει νὰ μένῃ· διότι ἐὰν ἀφήσητε αὐτὸ τὸ σκάνδαλον σᾶς λέγω, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, ὅστις δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα τοῦ καλπονοθεύειν, δὲν πρέπει νὰ διαγωνισθῇ οὔτε νὰ ἐκθέτῃ κάλπην εἰς μέλλοντα ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρουσιάσθησαν καὶ ἔγγραφα τινὰ, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κορθίου ἐψηφοφόρησαν διακόσιοι 200 σχεδὸν ἀποδημοῦντες καὶ ἀποθανόντες, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν διετυπώθη αἴτησις περὶ ἀκυρώσεως. Καὶ διατί; διότι ὅλοι ἐσυμφωνήσαμεν νὰ ἀκυρώσωμεν τὸν δῆμον Γαυρίου.

§56ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι παμψηφεί.

§57ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δύω ἢ τρεῖς ἴσως ἠρνοῦντο· ἀλλ’ ἐπειδὴ παρεδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ τὸ νὰ δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν γνώμην, ἐπῆλθε τὸ δυστυχὲς γεγονὸς τῆς μεταβολῆς τῆς γνώμης, καὶ κατόπιν δὲν ἐδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐκ νέου ὁλόκληρον τὴν ἐκλογὴν διὰ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ δῆμος τοῦ Κορθίου. Διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω· βεβαιῶ μόνον ὅτι ὑπάρχει μία ἀπόδειξις ἐπίσημος τοῦ διευθυντοῦ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ὅτι οἱ δεῖνα ψηφοφόροι Ἄνδριοι, οἱ ὁποῖοι φαίνονται ὅτι δῆθεν ἐψηφοφόρησαν, ἦσαν ἐδῶ· ἐπίσης ἕνα ἄλλο τοῦ ἀστυνόμου τῆς Σύρου διὰ τοῦ ὁποίου ἐβεβαιοῦτο, ὅτι οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα ψηφοφόροι οἱ ὁποῖοι φαίνονται ὅτι ἐψηφοφόρησαν δῆθεν εἰς Ἄνδρον, ἦσαν εἰς Ἀθήνας ἢ εἰς Σύρον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει καὶ ἄλλο πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ῥητῶς, ὅτι ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον Γαυρίου τρεῖς ἀποθανόντες. Κατόπιν δὲ, κύριοι, προσήχθησαν ἀποδείξεις, καθὼς ἤκουσα, τοῦ προξένου τῆς Σάμου καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, διὰ τῶν ὁποίων βεβαιοῦται, ὅτι πολλοὶ ἀνδρεῖοι, οἱ ὁποῖοι βεβαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦσαν ἐκεῖ, ἤδη πολλοὶ ἀναφέρονται ὅτι ἐψηφοφόρησαν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, εἷς ἐκ τῶν ἀποτυχόντων ἔκαμε πρόκλησίν τινα, τοῦ νὰ ἐξετασθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς διακόσιοι (200) Ἄνδριοι, οἱ ὁποῖοι κατοικῶσιν ἐδῶ καὶ ἀναφέρονται ὅτι ἐψηφοφόρησαν, πρὸς ἀπόδειξιν ὅτι ἦσαν ἐδῶ, πρὸς ἀπόδειξιν ὅτι ἡ σημείωσις αὐτῶν ὡς ψηφοφορησάντων εἰς τὸ πρωτόκολλον εἶναι εἰκονικὴ καὶ βεβαιωθῇ ἡ καλπονόθευσις· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔγινε διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβε τὴν ἀρχὴν οὐδὲ ἐνέκρινε τὸ σύστημα νὰ ἐνεργῇ ἀνακρίσεις. Καὶ τοῦτο δὲν τὸ λέγω οὐδὲ τὸ φέρω ὡς μέσον ἀποδείξεως, μόλον ὅτι φύσει ἡ πρόκλησις εἶναι μέσον ἀποδείξεως, καὶ ὄχι μόνον φύσει, ἀλλὰ καὶ ἱστορικῶς· διότι καὶ παρὰ τοῖς ἀρχαίοις παρεῖχεν ἀποδεικτικὴν δύναμιν· διότι ἀφοῦ σοῦ παρέχω τὰ μέσα νὰ μάθῃς κάτι τι, ὅταν παραλείπῃς αὐτὰ, ἕπεται ὅτι παραδέχεσαι τὴν δύναμιν αὐτῶν. Βεβαιοῦται, κύριοι, ὅτι εἰς τὸ Γαύριον ἔγινε καλπονόθευσις, βεβαιοῦται, ὅτι ἔλαβον χώραν τοιαῦται ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἐκλογὴν παρετηρήθησαν, τὸ νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὰς κάλπας ὀλιγώτερα σφαιρίδια ἀπὸ τοὺς ψηφοφορήσαντας καὶ ὄχι ὀλίγα. Ἐδῶ ὁ τρόπος τῆς καλπονοθεύσεως ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πρακτικῶν καὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς· λέγω, ὅτι ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὅτι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι φαίνονται ὅτι δῆθεν ἐψηφοφόρησαν δὲν ἦσαν ἐκεῖ· λέγω, ὅτι πληρεστέρα ἀπόδειξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ δήμου Γαυρίου, χωρὶς νὰ προσβάλλῃ ἑαυτήν· ὑποθέττω ὅτι ἐνδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπικυρώσῃ τὸν δῆμον Κορθίου, διότι ἔμεινε ἄνευ ἀποδείξεων· ἀλλὰ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Γαυρίου δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπικύρωσιν, χωρὶς νὰ προσβάλλῃ τὴν ὑπόληψιν ἑαυτῆς.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σαράβας ἔχει τὸν λόγον.

§59ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ θεωρῶ περιττὸν νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν κύριον Ῥοντήρην.

§60ΖΕΡΒΑΣ. Τρεῖς λόγους μᾶς ἐπρότεινεν ὁ προλαλήσας, ἐφ’ ὧν στηρίζει τὸ ἄκυρον τοῦ δήμου Γαυρίου. Ἔρχομαι ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν τελευταῖον λόγον του, τὸν ὁποῖον εἶπεν, ὅτι ὅλη ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ συμφώνου ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν αὐτοῦ τοῦ δήμου, καὶ κατόπιν μεταμεληθεῖσα, βέβαια κατὰ τὴν ἰδέαν του, ἐπέφερεν ἄλλο ἀποτέλεσμα. Ὁ λόγος αὐτὸς κύριοι δὲν ἔχει ὅρια.

§61ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ κῦρος ἢ τὸ ἄκυρον τοῦ δήμου αὐτοῦ τὸ ἐσυζήτησεν;....

§62ΖΕΡΒΑΣ. Πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς ἀπόφασιν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ διαφόρους ἰδέας, καὶ μέχρι τῆς τελευταίας τοῦ τελείου καταρτισμοῦ τῆς ἀποφάσεως, ἠμπορεῖ νὰ πεισθῇ εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλως· ἴσως ὄχι, ἴσως ἔφερεν ἡ ἰδέα κατ’ ἀρχὰς ὀλίγα ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἦτον ἀδιάσειστον, καὶ διὰ τοῦτο παρεδέχθη ἀπὸ ὅλην τὴν ἐπιτροπήν· ἦτο δύω μέλη τὰ ὁποῖα ἐπέμενον εἰς τὴν ἀκύρωσιν· ἔχομεν, μᾶς λέγει, ἀποδείξεις καὶ ἔχομεν ἀνωμαλίας ἀριθμῶν, αὐτὴ εἶναι οἱ ἰσχυροὶ λόγοι τοῦ προλαλήσαντος, δι’ ὧν αἰτεῖ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Γαυρίου. Ἀληθῶς τὸ ἔγκλημα ἀπεδείχθη καὶ ὁμολογήθη ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς· ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα καὶ ἐδῶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ τιμωρηθῇ τὸ ἔγκλημα· ἔγκλημα δὲν ὑπάρχει· ἐγκληματίας; ὁ φόνος δὲν φονεύεται ὁ φονεὺς φονεύεται. Λυποῦμαι καὶ λυποῦμαι πολὺ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τοῦ προλαλήσαντος· ἐνῶ ἰδίοις ὠσὶν ἤκουσε καὶ ἰδίοις ὄμμασιν ἀντελήφθη τοῦ ἐγκλήματος καὶ τῶν ἐγκληματισάντων καὶ ποῖοι πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν, ὄχι μόνον διὰ τῆς ἐπικυρώσεως ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν δικαστηρίων καὶ πρὸς παραδειγματισμὸν διὰ νὰ μὴ κάμωσι τοιοῦτον ἔγκλημα· ἡ δὲ Βουλὴ ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τοὺς παθόντας Κύριοι εἴδατε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μὲ πόσην ἀμεροληψίαν διεξαγάγωμεν τὰς ἀκροάσεις τῶν ἐνισταμένων, μὲ πόσην ἀνοχὴν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἤρχοντο καὶ ὑπεστήριζον τοὺς ἰσχυρισμούς των. Ἐν τῇ κατ’ ἀντιμολίαν ἀκροάσει παρουσιάσθησαν οἱ ἀντίθετοι τῶν ἐπιτυχόντων καὶ ὡμολόγησαν, ὅτι αὐτοὶ ἔπραξαν τὸ ἔγκλημα, μάρτυρες εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὅσοι ἄλλοι τότε ἔτυχον νὰ ἦναι παρόντες.

§63ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἠκούσαμεν.

§64ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ ὄχι μόνον εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας.

§65ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, συμπαθῶ, εἶναι φίλος μου ὁ εἷς τῶν ἀποτυχόντων, καὶ μᾶλλον ἤθελον συμπαθήσει, ἐὰν δὲν ἔβλεπον τὸ ἔγκλημά του. Τοὺς ἐπιτυχόντας πρώτην φορὰν τοὺς γνωρίζω, δὲν τοὺς ἐγνώρισα ἄλλοτε· μὲ συνετάραξεν ὅμως, οἱ ἀποτυχόντες νὰ ἔχουν τὴν τόλμην νὰ λέγουν, ὅτι ἡμεῖς ἐπράξαμεν τὸ ἔγκλημα καὶ πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή· ἀλλοίμονον, ἂν παραδεχθῆτε τοιαύτην ἀρχὴν πρὸς ὠφέλειαν τῶν ἐγκληματησάντων.

§66ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξηγηθῆτε διὰ τὰ σφαιρίδια.

§67ΖΕΡΒΑΣ. Ἐξηγοῦμαι· ἀληθῶς εἰσήχθησαν σφαιρίδια πρὸς βλάβην τῶν ἐπιτυχόντων, ἀλλὰ μολονότι ἔῤῥιψαν μία χουφτιᾶ δὲν ἠμπόρεσαν νὰ τοὺς νικήσουν.

§68ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν πλεονάζουν;

§69ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων· κύριοι, σημειώσατε τοῦτο· εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅλοι ἐξαγάγετε ἐκλογὰς καὶ ἐννοεῖτε ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων, πῶς ἠδυνήθησαν νὰ σωθοῦν· ὅταν λοιπὸν ἔχετε τὴν...

§70ΣΑΡΑΒΑΣ. Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν; Αὐτὸ, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐξηγήσητε· λέγετε, ὅτι οἱ ἀποτυχόντες ἐκαλπονόθευσαν ῥίψαντες σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸ ὄχι, πῶς συμβιβάζεται ἡ ἐξίσωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σφαιριδίων μὲ τὸν τοῦ καταλόγου τῶν ψηφοφορησάντων μόνον εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας καὶ εἰς τοὺς ἀποτυχόντας νὰ εὑρίσκεται ἡ ἔλλειψις;

§71ΚΑΪΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, κύριοι.

§72ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸ δὲ ἔλλειμα τῶν σφαιριδίων νὰ φαίνεται εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀποτυχόντων;

§73ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι ὅλων.

§74ΖΕΡΒΑΣ. Ἤθελον κάμει λόγον καὶ περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ προχωρήσω. Σᾶς εἶπα, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἦτον ἀντίθετος τῶν ἐπιτυχόντων· σᾶς λέγω τοῦτο μόνον, ὅτι ἦτον εἰς θέσιν νὰ κάμῃ ὅσα ἔκαμεν, ὅλα αὐτὰ τὰ ἔκαμεν διὰ νὰ ἀποτύχουν οἱ ἀντίθετοι, διὰ δὲ τὴν ἔλλειψιν.......

§75ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἄφες, ἐγὼ θὰ ἐξηγηθῶ.

§76ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ σᾶς ὁμιλήσῃ ἄλλος (ἀναβαίνει τὸ βῆμα καὶ ὁ κ. Δημητρακάκης).

§77ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι καὶ οἱ δύο εἰς τὸ βῆμα.

§78ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἰς τὸν δῆμον Γαυρίου, κύριοι, ἦσαν ἐντόπιοι ὁ κ. Γιαννουλίδης καὶ ὁ κ. Πετράκης καὶ ἐσυμφώνησαν νὰ καλπονοθεύσουν.

§79ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Λοιπὸν καὶ ὁ ἐπιτυχών.

§80ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅ,τι ἐξηγήθη ὁ Κ. Γιαννουλίδης· ἐξηγοῦμαι, διότι αὐτὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ὠφέλησε δι’ ὅλους τοὺς ἐπιτυχόντας. Τὶ ἔγεινε, κύριοι; ἔγραψαν ὀνόματα, περισσότερα καὶ ἐπρόκειτο νὰ συμπληρώσωσι ῥίπτοντες εἰς τὰς κάλπας τοῦ Γιαννουλίδη καὶ Πετράκη σφαιρίδια εἰς τὸ ναὶ καὶ εἰς τὰς κάλπας τῶν ἄλλων εἰς τὸ ὄχι, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἔῤῥιψαν δὲν ἔφθασαν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, ὡς ἐκ τούτου δὲν ὠφέλησαν· σᾶς ἐξηγοῦμαι καθαρὰ καὶ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν λέγω τίποτε περισσότερον παρ’ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Γιαννουλίδης αὐτοὶ· δὲν ὠφελήθησαν, διότι ἔγραψαν εἰς τὸν κατάλογον περισσότερα ὀνόματα. Βλέπετε λοιπὸν ἐκ τῆς ὁμολογίας τοῦ κ. Γιαννουλίδη οἱ δύω δὲν ὠφελήθησαν, μόνος ὁ Πετράκης ὠφελήθη ἐκ τῆς ἐνεργείας.

§81ΖΕΡΒΑΣ. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ ἔγκλημα ἐξετέθη καὶ ὁμολογήθη ἀπὸ τοὺς ἀποτυχόντας, συμπεριλαμβάνουν, κύριοι, καὶ ἕνα ἐπιτυχόντα, ἀλλ’ ὁ κ. Πετράκης δὲν ἐξωμολογήθη, λέγει ὅτι εἶναι ἀμέτοχος, αὐτοὶ μολαταῦτα θέλουν ν’ ἀναμίξουν καὶ τὸν Πετράκην ὡς ἐπιτυχόντα, διὰ νὰ ἠμπορέσουν οὕτω νὰ φέρουν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Πετράκης δὲν ὡμολόγησεν αὐτό. Τώρα λοιπὸν εἶναι δικαιοσύνη, κατὰ τὸν προλαλήσαντα, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποδώσῃ πλήρη δικαιοσύνην, διότι εἶναι αἶσχος εἰς τὴν Βουλὴν, εἶπε, νὰ ἐπικυρώσῃ τοιαύτην ψηφοφορίαν. Ἐγώ, κύριοι, εἶμαι εἰς τὸ ἐναντίον· πρέπει νὰ δώσωμεν μάθημα εἰς τοὺς ἐγκληματίας, καὶ νὰ μὴν ἀφήσωμέν ποτε νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὰ ἐγκλήματα, διότι παρατηρεῖτε, ὅπου ἐπράχθη τὸ ἔγκλημα, εἰς τὸ ὄχι ἐπῆγεν· ἂν ἡ συνέλευσιν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ πραχθῇ εἰς τὸ ὄχι, ἡ πονηρία ἔστρεφεν εἰς τὸ ἐναντίον. Ἡ συνείδησις λοιπὸν συνεπληρώθη ἐντελῶς ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, καὶ ἐνταῦθα κατὰ τὴν ῥῆσιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Βουλὴ δικάζουσα τὸ δίκαιον καὶ ὄχι τὸν τύπον, πρέπει ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην, νὰ ἐπικυρώσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἄνδρου καὶ νὰ παραδεχθῇ ὡς βουλευτὰς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι, καί τοι ἀδικηθέντες, πάλιν ἐπέτυχον.

§82ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μίαν ἐξήγησιν μόνον, ἐπειδὴ λέγουν, ὅτι τὴν καλπονόθευσιν ἐνήργησαν οἱ ἀποτυχόντες...

§83ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὄχι· ὁ κ. Δημητρακάκης εἶπεν, ὅτι καὶ ἕνας τῶν ἐπιτυχόντων ἔλαβε μέρος εἰς αὐτὴν τὴν μαστοριά.

§84ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ ἐνέργεια τῆς καλπονοθεύσεως βεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἀφ’ ὅτου ἀπεφάσισεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τεθῶσιν οἱ διανομεῖς τῶν σφαιριδίων ὄπισθεν τῶν καλπῶν· τὴν αἴτησιν αὐτὴν ἔκαμε ὁ Λεωνίδας Γαβριᾶς ἀντιπρόσωπος τοῦ Πετράκη ἐπιτυχόντος· ὁ δὲ Α. Γιαννουλίδης ἀνθίσταται κατ’ αὐτοῦ τοῦ συστήματος, τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ὁ Α. Γιαννουλίδης δὲν εὑρίσκεται σύμφωνος μὲ τὸν Πετράκη.

§85ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μὰ, κ. Ῥοντήρη, ἀρνῆσθε ὅτι ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ὡμολόγησεν ὁ Γιαννουλίδης, ὅτι αὐτοὶ οἱ δύο δὲν ὠφελήθησαν ἀπὸ ταύτην τὴν πρᾶξιν;

§86ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τὸ ἀρνεῖσθε αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω ἐγώ· εἶπεν ὁ Γιαννουλίδης, ὅτι 200 Ἀνδριῶται εὑρίσκονται ἐδῶ ἐκ τοῦ δήμου Γαυρίου, οἱ ὁποῖοι φαίνονται ψηφοφορήσαντες, λέγω λοιπὸν ὅτι οἱ ἀποτυχόντες δὲν συνέλαβον τὸ σχέδιον τῆς καλπονοθεύσεως, διότι δὲν ἐζήτησαν αὐτοὶ νὰ τεθῶσιν οἱ διανομεῖς τῶν σφαιριδίων ὄπισθεν· ὁ Καμπάνης μάλιστα εἶπεν, ὅτι ὁ Πετράκης ἦτον ἄλλοτε συνδυασμένος μὲ τοὺς ἄλλους, καὶ ἔπειτα τοὺς ἐγέλασεν, ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τοῦτο· ὑπάρχει νόθευσις, δὲν ἔχομεν ἀποτέλεσμα ἐκλογῆς.

§87ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι! οὐδόλως φοβοῦμαι τὴν τακτικὴν ἐκλογὴν, ἠμπορῶ νὰ καυχηθῶ, ὅτι καὶ ἐπὶ βαβαροκρατίας καὶ πρὸ τῆς μεταβολῆς τοῦ 62, ἅπαξ ἐλθὼν ὡς βουλευτὴς, ἦλθον διὰ τῶν ψήφων τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ὅποιος θέλει ἂς ἰδῇ τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ ἴδῃ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη δὲν ἦτον ἀποκύημα καλπονοθεύσεως, λοιπὸν τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἤρξατο σήμερον ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, μετὰ τοῦ ὁποίου μὲ ἀρκετὴν ἁρμονίαν συνειργάσθην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, δὲν μὲ ἐπτώησεν, εἶμαι ὅμως ἐπὶ τῆς οὐσίας δίκαιος καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ τύπου. Σᾶς εἶπον ὅτι ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Γαυρίου, ὅπως παρουσιάσθη κατ’ ἀρχὰς, πραγματικῶς φαίνεται μία καλπονόθευσις, ἀλλὰ κατὰ τὴν κατ’ ἀντιπαράστασιν συζήτησιν, παρουσιάσθη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον. Ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Γιαννουλίδης ἐν ᾧ ἐγείρεται ἡ συζήτησις, ὅτι ἔχει ὀλιγωτέρας ψήφους, ἐγὼ θὰ δώσω ἐξήγησιν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον. Νομίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἔγινε καλπονόθευσις ἢ ἔμειναν αἱ κάλπαι ἀνόθευτοι ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας εἶναι πλήρεις αἱ ψῆφοι; ἔχετε λάθος· ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρεσκεύαζον τὴν καλπονόθευσιν Πετράκην καὶ Γιαννουλίδην, τοὺς δύω προδότας τῶν δύω συνδυασμῶν, εἶχεν ἀποφασισθῇ εἰς ποίας κάλπας θὰ ῥίψουν τὰ σφαιρίδια εἰς τὸ ναὶ καὶ εἰς ποίας εἰς τὸ ὄχι· λοιπὸν ὅσα κατώρθωσεν ὁ μάστορης, καθὼς εἶπον, καὶ τὰ ἔῤῥιψεν ἐὰν ἦσαν ἀπὸ τὰς καταδικασμένας κάλπας, τὰ ἔῤῥιψεν εἰς τὸ ὄχι καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι καὶ ὁ Μπούμπουρας καὶ ὁ Δημητριάδης, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μεταξὺ ἡμῶν, εἶναι μεταξὺ τῶν μειοψηφούντων. Ἀλλὰ θὰ εἰπεῖτε, ὡς πρὸς τὸν Πετράκην ὁμολογεῖτε καὶ σεῖς, ὅτι εἶναι καλπονόθευσις· τὸ ὁμολογῶ, ἀλλ’ ἐγώ, κύριοι, εἶμαι ὑπὲρ τοῦ δόγματος, καὶ τὸ ἐξέφρασα καὶ διὰ τῆς ψήφου μου, ὅτι διὰ τὸν ἕνα δὲν θυσιάζω τοὺς ἄλλους, λοιπὸν ἐὰν παραδεχθῆτε μίαν γνώμην, ὅτι μόνον ὁ ἔχων ἀποτέλεσμα καλπονοθεύσεως νὰ φύγῃ ἀπ’ ἐδῶ, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἤθελον ψηφίσει ὑπὲρ τῆς ἀποβολῆς τοῦ Πετράκη, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἄλλως πως καὶ ἐγὼ εἶμαι εἰς τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἔχω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ πάθουν οἱ ἀθῶοι πλησίον τῶν ἐνόχων, καλλίτερον νὰ ὠφελοῦνται οἱ ἔνοχοι πλησίον τῶν ἀθώων, καὶ μάλιστα ἐὰν ᾖναι περισσότεροι οἱ ἀθῶοι. Ὁ Πετράκης πλειοψηφεῖ πλέον 350 ψήφων, ὥστε λέγω, ὅτι διαλείποντες εἶναι 169 κατ’ ἀνώτατον ὅρον, ὥστε θὰ εἴπῃ ὅτι περὶ τοὺς 150 ψήφους ἐῤῥίφθησαν περισσότεροι· λοιπὸν θὰ εἰπῇ, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἴσως δὲν ἐπηρέασε τὴν ἐκλογὴν αὐτήν, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἤθελον διόλου τὸ λάβει ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν δὲν εἶχον τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐξηγοῦμαι ἐλευθέρως. Ὁ Πετράκης ὑπερέχει κατὰ 270. Ἀφοῦ ὁ ἀντίπαλός του λέγει, ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι ἔνοχος καὶ οὔτε ὠφελήθη ἀπὸ τὴν καλπονόθευσιν, πρέπει νὰ βραβεύσωμεν σήμερον τοὺς καλπονοθευτὰς καθὼς εἶπεν ὁ προλαλήσας;

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι θεωρεῖτε.........

§89ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Γαυρίου λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§91ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. πρόεδρε, προτείνεται ἡ ἀκύρωσις ἑνὸς δήμου καὶ πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον λέγουν ναί.

§92ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ τεθῇ ἀντιθέτως, δὲν εἶναι τὸ αὐτό;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τοῦ δήμου Γαυρίου λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὴν ἀκύρωσιν διὰ ψήφων 68 κατὰ 61. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῶν ἄλλων δήμων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παραδέχθη. Ἐπαρχία Κέας. «Διὰ ταῦτα γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κέας, καὶ προτείνει νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κύριοι Τριαντάφυλλος Λαζαρέτος καὶ Δημήτριος Σταθόπουλος».

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§96ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παραδέχθη. Ἐκλογὴ Λεβαδείας. «Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνωτέρω σκέψεις της, κατὰ πλειονοψηφίαν, γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας λεβαδείας καὶ προτείνει ἵνα κηρυχθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ πλειονοψηφήσαντες καὶ ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συλλόγου ἀνακηρυχθέντες Ἀντώνιος Γεωργαντᾶς καὶ Βασίλειος Σπυρόπουλος.» Εἶναι καὶ τῆς μειοψηφίας. «Τούτου ἕνεκα ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ, ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν δήμων Ἀραχώβης, Διστομίων, Πέτρας καὶ Χαιρωνείας, καὶ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς κατὰ τοὺς αὐτοὺς δήμους, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου». Ὁ εἰσηγητὴς Σ. Πετιμεζᾶς.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος ἔχει τὸν λόγον;

§99Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, κύριοι, τῶν διαφόρων ἐκλογῶν τοῦ κράτους, παρεστάθησαν βεβαίως πολλαὶ τῷ ὄντι ἀσχημίαι, καὶ ἀλλοῦ μὲν, καθὼς παρετηρήσατε, ἐγένετο νόθευσις, ἀλλοῦ δὲ ἡ βία ἐνήργει ἀντὶ τοῦ νόμου, εἰς πολλὰ κατηγγέλθησαν ἐπεμβάσεις τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ ἦτον ἴσως ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν κομμάτων, ἦτον ἡ ἐπέμβασις αὐτῶν τῶν κομμάτων εἰς τὰς ἐκλογάς. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὸν νόμον καμμία δὲν συγχωρεῖται ἐπέμβασις, ἀλλ’ ἐὰν αὐτὰ ἦναι ὁπωσοῦν ὑποφερτὰ, ἡ ἐπέμβασις ἡ παρουσιαζομένη εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, εἶναι ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ διαφύγουν τὴν προσοχὴν τῆς ἐξελέγξεως, οὐχὶ διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ διὰ τὰ μεγάλα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς τύχης αὐτοῦ τοῦ κράτους. Ἡ ἐπέμβασις κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας εἶναι ἐπέμβασις καθαρῶς στρατιωτική. Ἡ βία ἐκεῖ ἐνήργησε τόσον ἀπροκαλύπτως, ὥστε οὐδεὶς θὰ τολμήσῃ νὰ διαψεύσῃ αὐτὴν, ἀφοῦ ὁμολογεῖται δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων· ὡμολόγησαν ὅλαι αἱ ἐπιτροπαὶ, ὅλαι αἱ ἀρχαὶ, καὶ ὁ ἔπαρχος, καὶ ὁ ὑπομοίραρχος καὶ οἱ δήμαρχοι ὡμολόγησαν τὴν βίαν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν διὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐστοχάσθη νὰ ῥίψῃ ὡς μέσον ἐναντίον μου τὴν λέξιν, ἐπέμβασις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως· εἴθε νὰ ἦτο τοιαύτη, δὲν ἤθελον διστάσει καὶ τότε νὰ τὴν πολεμήσω, ἀλλ’ οἱ ἐνδιαφερόμενοι τοιοῦτον χαρακτῆρα δὲν ἠθέλησαν νὰ δώσουν· καὶ ἀφοῦ οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἠθέλησαν νὰ δώσουν τοιοῦτον χαρακτῆρα, νομίζω, οὔτε πρέπει, οὔτε δίκαιον εἶναι νὰ τὸν δώσω ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ἰσάμην πολὺ μακρὰν τῶν γεγονότων τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, διὰ νὰ ἴδω τὰ συμβάντα τὰ ὁποία ἀπετέλεσαν τὴν εἰδεχθῆ ταύτην ἐπέμβασιν τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἔχω κανὲν παράπονον κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων, διότι οἱ ἐπιτυχόντες ἐνήργησαν ὅσον ἠδύναντο διὰ νὰ ἐπιτύχουν, χωρὶς εἰς κανὲν σημεῖον νὰ φαίνωνται αὐτοὶ προσβάλλοντες τὸν νόμον. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι οὔτε οἱ ἐπιτυχόντες εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἔσφαλλον, οὔτε αἱ ἀρχαί· ἔσφαλλον ὅμως τὰ ἀποσπάσματα τὰ στρατιωτικὰ, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν τὴν βάσιν τῆς ἐνόπλου εἰς τὸ μέλλον ἐπεμβάσεως, ἐὰν δὲν δοθῇ μέγα καὶ φοβερὸν κατὰ τῆς ἐπεμβάσεως ταύτης παράδειγμα. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νομίζουσιν, ὅτι εἶναι ἀδιάφορος ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις;

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· ὄχι διόλου.

§101ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅσοι ἔχετε πεῖραν τῶν πραγμάτων αὐτῶν θέλετε βεβαιωθῆ, ὅτι ἡ ἐπέμβασις ἑνὸς καὶ μόνου ἀνδρὸς, πέντε μόνον στρατιωτῶν δύναται νὰ ἀλλοιώσῃ τὰ ἀποτελέσματα ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν. Κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας ἡ ἐπέμβασις αὕτη ἤρχισε πρὸ τῆς ἐκλογῆς· ἤρχισεν ἀπὸ τὴν 4 Μαρτίου, φαίνεται δὲ ἐνεργοῦσα πράγματι εἰς τὸν δῆμον Πέτρας, ἐνήργει ὅμως καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἑνὸς ἀξιωματικοῦ λεγομένου Σκράτσογλου, ὁ ὁποῖος ἦτο κάτοικος τῆς Λεβαδείας, καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἄμεσον συμφέρον εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς· ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, ὡς ἀρχηγὸς τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, τῶν μεταβατικῶν μάλιστα στρατιωτικῶν δυνάμεων, ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ τοὺς σταθμούς, κατὰ τὴν ἐγκύκλιον τοῦ ὑπουργείου, ἠδύνατο νὰ καταδιώξῃ τοὺς λῃστάς, ἀλλ’ ἐναντίον τῆς νομίμου προσκλήσεως τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν οὐδέποτε ἠδύνατο νὰ εἰσβάλῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ νὰ πλημμυρήσῃ τοὺς δήμους ἐκείνους διὰ τοῦ τρόμου τοῦ ξίφους καὶ τῆς λόγχης· καὶ ὅσοι ἔχετε πεῖραν τῆς στρατιωτικῆς πειθαρχίας δὲν δύνασθε νὰ ἀμφιβάλητε οὐδὲ ἐπὶ μίαν στιγμὴν, ἐὰν καλῆς πίστεως ἄνθρωποι εἶσθε, ὅτι ὅπου ὁ ἀρχηγὸς τῶν ἀποσπασμάτων θέλει νὰ νεργήσῃ μίαν ἐπέμβασιν, οὐδεὶς τῶν ὑποδεεστέρων δύναται οὔτε νὰ ὑπονοήσῃ τὴν ἐπέμβασιν αὐτὴν, ἀλλ’ ἐκτελεῖ πιστῶς τὰς διαταγὰς τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς. Ἀλλ’ ὅπως ἔλθωμεν εἰς συγκεκριμένον παράδειγμα, ὅπως ἐννοήσητε σεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχετε ἴσως οὔτε τὸν καιρὸν, οὔτε τὸ καθῆκον νὰ μελετήσητε εἰς ἄλλην στιγμὴν τὴν ἐκλογὴν ταύτην, θέλετε μοὶ ἐπιτρέψει νὰ σᾶς ἀναλύσω τὰ περιστατικὰ καθὼς ταῦτα συνέβησαν, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θέλω παντάπασιν ἐπιβαρύνει τὴν τύχην τῆς ἐκλογῆς πρὸς τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο μέρος, διότι μᾶλλον θεωρῶ τὸ ζήτημα τοῦτο πολιτικὸν, παρὰ καθαρῶς ἐκλογικόν. Ἕνας λοχίας, Θώμας ὀνομαζόμενος, συλλαμβάνει τὸν δήμαρχον τὸ ἑσπέρας τῆς παραμονῆς τῆς ἐκλογῆς — ὁ δήμαρχος ἦτο μέλος τῆς ἐπιτροπῆς — καὶ τὸν πολιορκεῖ εἰς τὸ σπῆτι ἑνὸς Δρόσου Α. Χατζῆ, ὅστις καὶ αὐτὸς ἦτο μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τρίτον μέλος τῆς ἐφ. ἐπιτροπῆς, τοὺς ἐπολιόρκησεν εἰς τὸ σπῆτι· τὸ περίεργον, κύριοι, ἐπολιόρκησεν 60 πολίτας καὶ τοὺς ἐκράτησεν εἰς τὴν πολιορκίαν μέχρι τῆς ἑσπέρας τῆς 23 Μαρτίου, τουτέστι τρεῖς ὁλοκλήρους ἡμέρας, καθ’ ἃς ἐγένετο ἡ ψηφοφορία. Ἂν δὲ παρατηρήσετε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀραχώβης θέλετε ἰδεῖ, ὅτι καὶ τὰ ἄλλα μέλη ἠσθένησαν, καὶ ἔστειλαν νὰ εἰδοποιήσουν ἐπανειλημμένως τὴν ἀσθένειάν των διὰ νὰ προφυλαχθῶσιν ἀπὸ τὰ ὄργια τὰ ἐκλογικὰ, καὶ φοβούμενοι τὴν στρατιωτικὴν ἐξουσίαν κατέφυγον εἰς τὸ μέσον αὐτό. Περιῆλθε, κύριοι, βεβαίως εἰς γνῶσιν ἡμῶν ἓν φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον διαπραγματεύεται περὶ τῶν ἀνομημάτων κατὰ τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας καὶ πρὸ πάντων κατὰ τὸν δῆμον Ἀραχώβης· καὶ ἐκεῖ, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι πάντες εἴδετε ἐπίσημα ἔγγραφα, βεβαιοῦντα ὁριστικῶς τὴν ἀθέμιτον ταύτην ἐπέμβασιν τῆς ὑλικῆς δυνάμεως. Ἀλλ’ ἂν ἐπὶ μίαν στιγμὴν ἠθέλατε ἀμφιβάλει, δὲν ἔχετε εἰμὴ νὰ ῥίψητε τὸ βλέμμα μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τοῦ φακέλλου τούτου, διαφόρων ἐγγράφων τοῦ δημάρχου πρὸς τὸν ἔπαρχον, τοῦ ἐπάρχου πρὸς τὸν δήμαρχον, τῆς μοίρας πρὸς τὸν ἀποσπασματάρχην καὶ πρὸς τὸν ἔπαρχον.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διαβάσατέ τα.

§103ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα. 1) Ἀριθ. 152. Πρὸς τὸ Β. ἐπαρχεῖον Λεβαδείας. Εἰδοποιῶ τὸ Β. ἐπαρχεῖον, ὅτι ὁ ἐνταῦθα ἀποσπασματάρχης περιορίσας χθὲς τὸ ἑσπέρας τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Δρόσου Α. Χατζῆ τοῦ τε δημάρχου Κωνσταντίνου Μελισσάρη καὶ ἑξήκοντα περίπου πολιτῶν, ἀπέλυσε πάντας τοὺς πολίτας πλὴν δέκα, οὓς ἐξακολουθεῖ νὰ κατακρατῇ μετὰ τοῦ δημάρχου ἀπὸ τῆς χθὲς τὸ ἑσπέρας, παρακαλῶ νὰ διατάξητε εὐαρεστούμενος τὴν κατεπειγόντως ἀπελευθέρωσίν των. Ἐν Ἀραχώβῃ τῇ 22 Μαρτίου 1868. Ἀπόντος τοῦ δημάρχου Ἀραχώβης

Ὁ εὐπειθέστατος Αʹ. πάρεδρος

ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ.

2) Κύριε ἔπαρχε! Κατόπιν τῆς χθεσινῆς ἡμιεπισήμου ἀναφορᾶς μου σᾶς πληροφορῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ὡς δήμαρχος καὶ ὡς μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὁ Δρόσος Α. Χατζῆς μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ δέκα ἄλλοι πολῖται διατελοῦμεν ὑπὸ τὴν πολιορκίαν, περὶ ἧς διέλαβον χθὲς, ἀπολυθέντων τῶν ἑτέρων πολιτῶν μέχρι τῆς χθὲς τὸ ἑσπέρας, ἄλλως τε εἰς τὴν πόλιν μας διατηρεῖται πλήρης τάξις καὶ ἡσυχία, χάρις εἰς τὴν σύνεσιν τῶν πολιτῶν, οὓς ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μου ταύτης, καθόσον δύναμαι νὰ παραγγέλλω διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως· περὶ τῆς ἐκλογῆς οὐδὲν γνωρίζω νὰ σᾶς πληροφορήσω, ἀφοῦ εὑρίσκομαι εἰς τοιαύτην θέσιν. Ὁ ἀποσπασματάρχης Ἀραχώβης κ. Θώμας, πρὸς ὃν ἐγράφετε, καὶ προφορικῶς ἀπετάθην περὶ τῆς ἀπελευθερώσεώς μου, δὲν συνῄνεσεν εἰς τοῦτο, μάλιστα τῷ ἐζήτησα καὶ τὸν λόγον καὶ δὲν μοὶ ἔδωκε τοιοῦτον. Ταῦτα μόνον ἀναφέρων ἐκ τῆς ὁποίας εὑρίσκομαι θέσεως, παρακαλῶ κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ἐνεργήσητε τὴν ἀπελευθέρωσίν μου, ὅπως ἐπανέλθω εἰς τὰ καθήκοντά μου. Ἐν Ἀραχώβῃ τῇ 23 Μαρτίου 1868. Ὁ Εὐπειθέστατος δήμαρχος Ἀραχώβης. 3) Ἀριθ. 943.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΕΠΑΡΧΟΣ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ.

Πρὸς τὸν Δημαρχοῦντα πάρεδρον Ἀραχώβης. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 22 λήγοντος ἤδη μηνὸς ἀναφορᾶς σας, ὅτι διετάχθη ἀπὸ χθὲς καταπειγόντως ἡ ἀπελευθέρωσις τοῦ δημάρχου καὶ λοιπῶν πολιτῶν, καὶ πιστεύομεν ὅτι ἤδη ἀπελευθερώθησαν· ἄλλως τε θέλετε συντελέσει εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν αὐτῶν συνεννοούμενος μετὰ τοῦ αὐτόθι ἀποσπασματάρχου, πρὸς ὃν ἐδόθησαν αἱ περὶ τούτου ἀνήκουσαι διαταγαί. Ἐν Λεβαδείᾳ τῇ 23 Μαρτίου 1868.

Ὁ Ἔπαρχος

Π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

4) Ἀριθ. 943.

Η ΜΟΙΡΑ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ.

Πρὸς τὸν ἀποσπασματάρχην Ἀραχώβης κ. Θώμαν. Κατόπιν τῆς χθεσινῆς διαταγῆς μου περὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ δημάρχου Ἀραχώβης καὶ λοιπῶν πολιτῶν σᾶς προσκαλῶ νὰ ἐνεργήσητε ἀμέσως τὴν ἐλευθέρωσιν αὐτῶν, ἄλλως τε σᾶς θεωρῶ ἀτομικῶς ὑπεύθυνον διὰ πᾶσαν παράβασιν τῆς παρούσης μου. Ἐν Λεβαδείᾳ τῇ 23 Μαρτίου 1868. Ὁ διοικητὴς τῆς ὑπομοιραρχίας Λεβαδείας.

Π. ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ.

Βλέπετε, κύριοι, ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ τὸ πρᾶγμα. Ὁ ἐπιλοχίας αὐτὸς, δὲν ἠξεύρω πόθεν διαταχθεὶς, διότι οἱ ἐνιστάμενοι ἠρνήθησαν, ὅτι οὗτος ἐνήργησε δυνάμει διαταγῆς τῆς κυβερνήσεως, εἴτε ἄμεσον συμφέρον ἔχων, εἴτε ὁδηγηθεὶς ἀπὸ τὸν ἀποσπασματάρχην, προέβη εἰς τὸ πραξικόπημα τοῦτο· ἀμφιβάλλει κανεὶς, κύριοι, ἐξ ὑμῶν, ὅτι τὰ περιστατικὰ Ἀραχώβης δὲν ἐπηρέασαν καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὄχι ἠθικῶς, ἀλλὰ καὶ ὑλικῶς, διότι ταὐτοχρόνως ἡ στρατιωτικὴ πίεσις ἐνηργεῖτο καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους; Πρὶν ἀναχωρήσω, κύριοι, ἀπὸ τὸν δῆμον Ἀραχώβης, ὅπως εἶμαι εἰλικρινὴς ἐνώπιον ὑμῶν καὶ σᾶς φωτίσω περὶ ὅλων, καθῆκόν μου νομίζω νὰ σᾶς ἐξηγήσω, διὰ τί ἔγινεν ἡ πολιορκία, καὶ ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ περιέργου τούτου. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, κύριοι, οἱ ἐπιτυχόντες καὶ ἀποτυχόντες, οἱ δύω συνδυασμοὶ δηλαδὴ δὲν ἔλαβον διόλου ψήφους, ἀλλ’ ἕνας Παπαϊωάννου, ὅστις ἦτο δημαρχικὸς πάρεδρος Ἀραχώβης, ὥστε ἠμπορεῖ τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγένετο ἡ πολιορκία, πολὺ καλὰ, ἀλλὰ πρὸς χάριν τίνος ἐγένετο; Αὐτοὶ ἴσως δυσκολεύονται νὰ εὕρουν τὴν ἀλήθειαν· ἀλλ’ εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ εὕρῃ τὴν ἀλήθειαν δὲν εἶναι δύσκολον νὰ τὴν εὕρῃ, παρὰ ἀφοῦ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τοῦ φακέλλου αὐτοῦ, νὰ ἐξάξῃ ἀσφαλῶς τὸν σκοπὸν τῆς πράξεως. Νομίζετε ὅτι ἂν ὁλόκληρος ὁ δῆμος ἐκεῖνος οὐδετερώθη, τοῦτο δὲν δύναται νὰ φέρῃ μίαν ἀλλοίωσιν ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς; Καὶ βεβαίως ἂν οἱ ψηφοφόροι ὅλου τοῦ δήμου στραφῶσι πρὸς ἄλλην διεύθυνσιν, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐπέλθῃ ἀλλοῖον· ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ λάβωσι τὰς ψήφους ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ των, κατώρθωσαν νὰ ῥιφθῶσιν ὑπὲρ τρίτων, καὶ τοῦτο ἔπρεπε νὰ παρασταθῇ ὡς μία ἀνάγκη, καὶ ὡς μία ἀνάγκη τοιαύτη, ὥστε ἦτον ἕτοιμος νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Ἄλλη ἔνστασις δύναται νὰ γεννηθῇ, μήπως, κύριοι, ἓν ἀπόσπασμα ἐκ τριάκοντα ὀκτὼ ἀνδρῶν, καθὼς ἐκ τῶν ἐνστάσεων ἠδυνήθην νὰ συμπεράνω, διότι τὴν ὀνομαστικὴν κατάστασιν τῆς δυνάμεως τῶν διαφόρων ἀποσπασμάτων δὲν δύναταί τις νὰ πληροφορηθῇ ἀκριβῶς παρὰ μόνον, ὅταν λάβῃ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν καὶ καθόσον αὕτη δὲν ἀλλοιοῦται ἡμέραν παρ’ ἡμέραν· θέλουν μὲ εἴπει· οἱ ἄνδρες αὐτοὶ ἠδυνήθησαν μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν νὰ σύρωσι καὶ πτοήσωσι καὶ ἔφερον αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα; Ἰσχυρίζομαι ναὶ, ἠδύναντο νὰ τὸ κατορθώσωσι· καὶ εἶναι κανένας δῆμος τοῦ Κράτους ὅστις δύναται νὰ ἐπιτεθῇ καθ’ ἑνὸς ἀποσπασματάρχου, ὅστις ἐνεργεῖ μὲ διαταγὰς ἀνωτέρας ἀρχῆς; ἡ κατὰ τῆς ἐξουσίας ἐπίθεσις, κύριοι, εἶναι στάσις. Καὶ πάντες ἔχετε πεῖραν τῶν συμπλοκῶν ὅσαι ἔλαβον χώραν μεταξὺ στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων καὶ πολιτῶν, πάντες ἔχετε πεῖραν καὶ θέλετε ὁμολογήσει τὴν ἀλήθειαν· πάντες, λέγω, θέλετε συνομολογήσει μετ’ ἐμοῦ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπόσπασμα στρατιωτικὸν νὰ ἐπιφέρῃ τοιαῦτα ἀποτελέσματα εἴς τινα δῆμον τοῦ κράτους· ὅταν μάλιστα μερίς τις ἀνθρώπων ὑποστηρίζῃ τὰ σχέδια μιᾶς τοιαύτης πράξεως πρωτοφανοῦς ὁποία ἦτον ἡ κατὰ τὸν δῆμον Ἀραχώβης τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας λαβοῦσα χώραν· ὥστε βλέπετε ἐν σχεδίῳ ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις ἐπέτυχε, καὶ τοιουτοτρόπως ἐπῆλθε νόθον ἀποτέλεσμα. Ἠξεύρω, κύριοι, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας ὑπῆρξεν ἐν σχεδίῳ· ἐξ ὑπαρχῆς σχεδὸν τὰ πνεύματα ἐν Λεβαδείᾳ ἀξιωματικῶν τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, καὶ διὰ τοῦτο πρὸ πάντων λυποῦμαι, διότι βλέπω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ἔσυραν ἐκεῖ ὅπου ποτὲ δὲν ἔπρεπε νὰ σύρουν τοὺς ὑποδεεστέρους των, τοιαῦτα ἦσαν, λέγω, ἐξ ὑπαρχῆς τὰ πνεύματα τῶν ἐν Λεβαδείᾳ ἀξιωματικῶν τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ. Οἱ ἀποτυχόντες παραπονούμενοι προσέφευγον εἰς τὰς ἀρχάς· φαίνεται δὲ νὰ προσέφευγον καὶ εἰς ἄλλους ἀξιωματικοὺς, παρὰ τὸν Σαράτσογλουν, εἰς τὸν λοχαγὸν Τσαβέλαν· καὶ ἀκούσατε τὴν ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν πρὸς θεραπείαν τῶν παραπόνων τοῦ Λάπα ἔγραψεν ὁ λοχαγὸς Τσαβέλας πρὸς ἕνα ὑπαξιωματικόν. «Τσάμη! ὅ,τι σὲ εἶπα προφορικῶς αὐτὰ νὰ τὰ πράξῃς καλῶς· ἡ δὲ ἐπιστολή μου, ἣν σήμερον λαμβάνεις, εἶναι διότι τὸ σύστημα Λάπα παρεπονέθη ὅτι ἐπεμβαίνεις. 23 Μαρτίου 1868». Τσάμη! τοῦ λέγει, πρόσεχε καλὰ νὰ κάμῃς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σοῦ εἶπα ἐγὼ, δηλ. νὰ τσακίσῃς τὰ κόκκαλα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἡ δὲ ἐπιστολὴ, τὴν ὁποίαν σοῦ γράφω κατόπιν, εἶναι διότι ἀναγκάζομαι ἀπὸ τὰ παράπονα, δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§104ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εὑρέθη ἐκεῖ μέσα;

§105ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς εὑρέθη; (γέλως).

§106ΑΘ. ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ ὑπαξιωματικὸς, ὅστις ἔλαβεν αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν, ἐχαρίζετο μᾶλλον εἰς τοὺς ἐναντίους.

§107ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (θόρυβος) ....

§108ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν ἡ ἐπιστολὴ περιῆλθε πρὸς δικαιολόγησιν ἐνόχου συνειδήσεως, τοῦτο εἶναι ἔργον συνειδήσεως καὶ ἐναπόκειται εἰς ἕνα ἕκαστον ἐξ ἡμῶν νὰ κρίνῃ.

§109ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Πάρετε πρὸ ὀφθαλμῶν ὅτι ὁ λοχαγὸς Τζαβέλας εἶναι συγγενὴς τοῦ Λάπα. Λοιπὸν τὴν ἔδωκεν ἐπίτηδες αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν.

§110ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς λέγουν ὅτι εἶναι συγγενὴς τοῦ Λάπα, ἀλλὰ τοῦτο νομίζουν ὅτι δύναται νὰ ἐξαλείψῃ τὴν ἐπέμβασιν κατὰ τοῦ Λάπα. Καὶ πῶς, κ. Γεωργαντᾶ, δὲν ἔχω ἐγὼ ἀνθρώπους, μὲ τοὺς ὁποίους ἐθήλασα τὸ αὐτὸ γάλα, ἐγὼ εἰς τὴν μητέρα ἐκείνων, καὶ ἐκεῖνοι εἰς τὴν ἰδικήν μου, συγγενεῖς, οἵτινες εἶναι φίλτατοι εἰς τὴν ψυχήν μου, καὶ μολαταῦτα καταφέρομαι κατ’ αὐτῶν πολιτικῶς; Ἐγὼ, κύριοι, βλέπετε, δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλλω κανὲν πρόσωπον, μήτε ἐξ ὅσων ἀνέφερα, οὔτε θέλω περισσότερον τὰ πρόσωπα αὐτὰ τῶν παρακαθημένων βουλευτῶν, καὶ διὰ τοῦτο χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνω παντάπασιν οὐδὲ τὴν ἐκλογὴν, διηγοῦμαι ὅ,τι ἡ δικογραφία ἐμπεριέχει, καὶ ἂν ταῦτα φανῶσιν ἱκανὰ διὰ νὰ σᾶς πείσωσιν εἰς ἀκύρωσιν, καλά· ἄλλως τε τί πταίω ἐγώ; Κύριοι, αὐτὰ συνέβησαν κατὰ τὸν δῆμον τῆς Ἀραχώβης, καὶ αὐτὰ συνέβησαν ἀπὸ τὸν λοχαγὸν κ. Τζαβέλαν· ἀλλ’ ἔρχομαι ἤδη νὰ σᾶς ἀναφέρω ἄλλην ἐπέμβασιν σκληροτέραν, τὴν ἐπέμβασιν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως κατὰ τὸν δῆμον Πέτρας. Εἰς τὸν δῆμον Πέτρας εἶχε σταλῆ ἄλλος ὑπαξιωματικὸς ἐκ τῶν ὑπεραρίθμων, Λιάνης ὀνομαζόμενος. Αὐτὸς παραλαβὼν τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, ἅτινα συνέκειντο κατὰ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν εἰς 80 ἄνδρας, ἀντὶ νὰ φυλάττωσι τοὺς σταθμοὺς ἵνα καταδιώκωσι τοὺς λῃστὰς, ἤρχισαν νὰ ἐνεργῶσιν ἐπεμβάσεις ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, καὶ ἠνάγκασαν τοὺς ψηφοφόρους νὰ δώσωσι τὴν ψῆφόν των ἐκεῖ ὅπου δὲν ἤθελαν ἴσως. Ὁ δήμαρχος ἀνέφερε τὰ περιστατικὰ εἰς τὸν ἔπαρχον, ὁ ἔπαρχος ἔκαμεν ἔγγραφον εἰς τὴν ὑπομοιραρχίαν, ἡ ὑπομοιραρχία τὸ διεύθυνεν εἰς τὸν Σαράτσογλουν, ὅστις ἀπαντᾷ ὅτι αὐτὰ εἶναι ψεύματα· οὐδεμία δὲ ἐξέτασις ἢ ἔρευνα. Ἀλλὰ τὸ χειρότερον ὅμως εἶναι ὅτι ἐνώπιον τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς ἐκείνης καθὼς καὶ τῆς ὑπομοιραρχίας ὑπῆρχε μία ἐγκύκλιος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν, δι’ ἧς ὁρίζεται ποία ἡ θέσις τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων. Ἀκούσατε· Ἀριθ. πρωτ. 4,445.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ

Πρὸς ἁπάσας τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους. «Διὰ Β. Διατάγματος τῆς 26 λήξαντος Ἰανουαρίου, ἡ 21 Μαρτίου, ἡμέρα πέμπτη προσδιωρίσθη πρὸς ἔναρξιν τῆς καθ’ ἅπαντας τοὺς δήμους τοῦ Κράτους καὶ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων αὐτῶν συγχρόνου ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν τῶν βουλευτῶν, ἡ δὲ ψηφοφορία θέλει διαρκέσει τέσσαρας συνεχεῖς ἡμέρας. Περὶ τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ στρατοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς, διατάσσομεν τὰ ἑξῆς· 1. Κατὰ τὰς ὥρας τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς διαλογῆς ἅπαντες οἱ μὴ ἐν ὑπηρεσίᾳ ἀξιωματικοὶ, ὑπαξιωματικοὶ, μουσικοὶ καὶ στρατιῶται θέλουσι μένει ἐντὸς τῶν στρατώνων. 2. Ἡ ὑπηρεσία τῶν φρουρῶν θέλει ἐνεργηθῆ κατὰ τὸ σύνηθες, οἱ δὲ φύλακες δὲν πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῶσιν ἀπὸ τὸ φυλακεῖον των. 3. Μακρὰν τοῦ τόπου εἰς ὃν ἐνεργεῖται ἡ ψηφοφορία θέλουσι μένει εἰς ἐνέργειαν τὰ πρὸς τήρησιν τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως κανονισμένα μέτρα· ἐν περιπτώσει δὲ, καθ’ ἣν λάβωσι χώραν ἀξιόποινοι πράξεις ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἢ ἐν ὥρᾳ καθ’ ἣν δὲν συνεδριάζει ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ὀφείλουσι νὰ χορηγῶσι τὴν συνδρομὴν αὐτῶν πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν καὶ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. 4. Ἐν δὲ τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας κατὰ τὸ 52 ἄρθρον τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου «Ἡ πρὸς διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας φροντὶς ἀνήκει εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν ἑκάστου ἐκλογικοῦ τμήματος, ἐπὶ τούτῳ δὲ ὑπάγεται ἀμέσως εἰς αὐτὴν καὶ ἐκτελεῖ ἀπροφασίστως τὰς αἰτήσεις της ἡ ἐπὶ τούτῳ τεταγμένη δύναμις ἐθνοφυλακῆς ἢ, ἐν ἐλλείψει ταύτης, χωροφυλακῆς ἢ τακτικοῦ στρατοῦ.» Κατὰ τὸ 53 ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου αἱ αἰτήσεις αὗται τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ γίνωνται ἐγγράφως». Διὰ ταῦτα, ἡ χωροφυλακὴ καὶ τὰ τμήματα τοῦ στρατοῦ, ἅμα προσκληθέντα ἐγγράφως, θέλουσι προσέρχεσθαι εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐκτελεῖ ἀπροφασίστως καὶ ἀδιστάκτως τὰς αἰτήσεις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὰ μέτρα ἅτινα αὕτη ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖα πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. Αἱ αἰτήσεις τῆς ἐπιτροπῆς ὅπως θεωρηθῶσι νόμιμοι πρέπει νὰ ὦσιν ὑπογεγραμμέναι ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας αὐτῆς, ἄνευ δὲ τοῦ ὅρου τούτου ἡ χωροφυλακὴ καὶ ὁ στρατὸς δὲν θέλουσιν ἐκτελεῖ τὰς αἰτήσεις ταύτας. Τοῦτο πρέπει νὰ τηρῆται καὶ ὅταν ἐν ἐλλείψει τινῶν ἐκ τῶν κληρωθέντων τακτικῶν ἢ ἀναπληρωτικῶν μελῶν ἀναλαμβάνῃ τὴν διεύθυνσιν τῆς ψηφοφορίας ὁ ἁρμόδιος εἰρηνοδίκης μετὰ τῶν παρόντων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. 5. Τὸ 54 ἄρθρον τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου ἀπαγορεύει τὴν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας προσέλευσιν παντὸς ἐκλογέως ἢ πολίτου ἢ ἀξιωματικοῦ, φέροντος ὅπλον ἢ οἱονδήποτε ὄργανον ἐπιτήδειον πρὸς ἐπίθεσιν, ὁ δὲ παραβάτης τῆς διατάξεως ταύτης τιμωρεῖται. Δι’ ὃ ὀφείλει πᾶς ἀξιωματικὸς νὰ προσέξῃ ἵνα μὴ, ἔστω καὶ ἄνευ σκοποῦ ἢ ἐξ ἁπλῆς περιεργείας, παραβῇ τὴν διάταξιν τοῦ Νόμου. 6. Τὸ ἄρθρον 55 τοῦ αὐτοῦ νόμου ἀπαγορεύει τὴν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας εἴσοδον οἱουδήποτε δημοτικοῦ ἢ δημοσίου ὑπαλλήλου, εἴτε πολιτικοῦ εἴτε στρατιωτικοῦ, μὴ ἐκπληροῦντος, κατὰ τὸν αὐτὸν νόμον, καθήκοντα, ἢ μὴ καλουμένου πρὸς ψηφοφορίαν, πᾶσα δὲ παράβασις τιμωρεῖται. 7. Κατὰ τὸ 56 ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου, πᾶς στρατιωτικὸς διατάξας ἐπέμβασίν τινα τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἢ ὁ ἐνεργήσας τοιαύτην δι’ οἱουδήποτε ὀργάνου τῆς δημοσίας δυνάμεως τιμωρεῖται διὰ τῶν τακτικῶν ποινικῶν δικαστηρίων μὲ φυλάκισιν ἓξ μηνῶν μέχρι δύω ἐτῶν συνεπάγουσαν αὐτοδικαίως τὴν εἰς ἀργίαν μετάθεσιν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἐπίσης αὐστηρῶς τιμωροῦνται οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ χωροφύλακες καὶ στρατιῶται παντὸς ὅπλου ἢ σώματος οἱ ἐπεμβάντες ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἐκλογήν. Δι’ ὃ αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ θέλουσι καθοδηγήσει δεόντως τοὺς ὑπὸ τὰς διαταγάς των ἵνα μὴ ὑποπέσωσιν ἔστω καὶ ἐξ ἀπροσεξίας εἰς παράβασίν τινα τῶν κατὰ τὰ ἀνωτέρω ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένων. 8. Τὰ πρὸς τήρησιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας μεταβατικὰ ἀποσπάσματα θέλουσιν ἐξακολουθήσει τὴν ὑπηρεσίαν των, καθὼς καὶ οἱ πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν διωρισμένοι σταθμοὶ, καὶ οἱ κατέχοντες σημεῖα μεμονωτέα πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν δημοσίων ὁδῶν. Τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα ὀφείλουσι καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς διαλογῆς νὰ μὴ πλησιάσωσι τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία, μένοντα εἴτε εἰς σταθμοὺς ἐκτὸς τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων, εἴτε εἰς περιπολίαν· ὀφείλουσι δὲ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας νὰ προμηθευθῶσι τὰς ἀναγκαίας τροφὰς καὶ λοιπὰ χρειώδη. Τότε δὲ μόνον τὰ ἀποσπάσματα ταῦτα δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰς περιφερείας τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων, ὅταν κληθῶσι νομίμως παρὰ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὡς ἀνωτέρω ἐῤῥέθη. Κατωτέρω καταχωρίζονται τὰ εἰρημένα ἄρθρα 52, 53, 54, 55 καὶ 56 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 28 Φεβρουαρίου 1868.

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΙΛΙΟΣ.

Σκένδερ. Ἄρθρον 52. Ἡ πρὸς διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας φροντὶς ἀνήκει εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν· ἐπὶ τούτῳ δὲ ὑπάγεται ἀμέσως εἰς αὐτὴν καὶ ἐκτελεῖ ἀπροφασίστως τὰς αἰτήσεις της ἡ ἐπὶ τούτῳ τεταγμένη δύναμις ἐθνοφυλακῆς ἤ, ἐν ἐλλείψει ταύτης, χωροφυλακῆς ἢ τακτικοῦ στρατοῦ. Ἄρθρον 53. Ἀπαγορεύεται ἡ παρουσία πάσης ἐνόπλου δυνάμεως ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας. Μόνον δὲ ἐν περιπτώσει σπουδαίας συγκρούσεως καὶ μετὰ ματαίαν προσπάθειαν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐπαναφέρῃ οἴκοθεν τὴν τάξιν, δύναται αὕτη νὰ προκαλέσῃ ἐγγράφως τὴν συνδρομὴν τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ὡρισμένης ἐνόπλου δυνάμεως, ἥτις, εὐθὺς ὡς ἡ τάξις ἀποκατασταθῇ, ἀπέρχεται αὐθωρεὶ ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας. Περὶ πάντων τούτων γίνεται μνεία ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ἄρθρον 54. Ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας προσέλευσις παντὸς ἐκλογέως, ἢ πολίτου ἢ ἀξιωματικοῦ, φέροντος ὅπλον, ἢ οἱονδήποτε ὄργανον ἐπιτήδειον πρὸς ἐπίθεσιν. Οἱ παραβάται τῆς διατάξεως ταύτης τιμωροῦνται, ἐγκαλούμενοι εἴτε ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε ὑπὸ τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων ἢ τῶν ἀναπληρωτῶν αὐτῶν, εἴτε ὑφ’ ὁποιουδήποτε ἐκλογέως, μὲ φυλάκισιν ἑνὸς μέχρις ἓξ μηνῶν. Ἄρθρον 55 Ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας εἴσοδος οἱουδήποτε δημοσίου ὑπαλλήλου, εἴτε πολιτικοῦ, εἴτε στρατιωτικοῦ, μὴ ἐκπληροῦντος, κατὰ τὸν παρόντα νόμον, καθήκοντα, ἢ μὴ καλουμένου πρὸς ψηφοφορίαν. Εἰς τὴν αὐτὴν ἀπαγόρευσιν ὑπάγονται καὶ οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι ὡς καὶ πᾶς πολίτης. Πᾶσα δὲ παράβασις ἐγκαλουμένη κατὰ τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ προηγουμένου ἄρθρου, τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν 20 μέχρι 200 δραχμῶν καὶ μὲ φυλάκισιν τὸ πολὺ τριῶν μηνῶν. Ἄρθρον 56. Πᾶς ὁ διατάξας ἐπέμβασίν τινα τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἢ ὁ ἐνεργήσας τοιαύτην δι’ οἱουδήποτε ὀργάνου τῆς δημοσίας δυνάμεως, καταγγελλόμενος, κατὰ τὰς διατάξεις τῶν προηγουμένων ἄρθρων ἐὰν μὲν ᾖ πολιτικὸς ὑπάλληλος, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν ἓξ μηνῶν μέχρι δύω ἐτῶν συνεπάγουσαν αὐτοδικαίως τὴν ἀπὸ τῆς θέσεως ἔκπτωσιν, ἐὰν δὲ στρατιωτικὸς, μὲ φυλάκισιν ἐπίσης ἓξ μηνῶν μέχρι δύο ἐτῶν συνεπάγουσαν αὐτοδικαίως τὴν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἀργίας μετάβασιν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἕνεκεν ἀσυμβιβάστου πρὸς τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἀξιωματικοῦ διαγωγῆς. Ὑπαξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ, χωροφύλακες, στρατιῶται καὶ δημόσιοι ἢ δημοτικοὶ ὑπηρέται, ἐπεμβάντες ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἐκλογὴν, τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν ἓξ μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους. Ἁρμόδια πρὸς ἐκδίκασιν τῶν παραβιάσεων τοῦ παρόντος καὶ τῶν δύο προηγουμένων ἄρθρων εἰσὶν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὰ τακτικὰ ποινικὰ δικαστήρια. Βλέπετε, κύριοι, πόσον μεγάλη ὑπῆρξεν ἡ πρόνοια τῆς κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, τοιαύτη, ὥστε διέταξε ῥητῶς τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, ὅσα προωρισμένα διὰ τὴν ληστείαν, ὄχι μόνον νὰ μὴ πλησιάσωσιν εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἐκλογῆς νὰ προμηθευθοῦν τὰ ἀναγκαῖα, καὶ τότε μόνον νὰ εἰσέρχωνται, ἄν ποτε ἡ ἀνάγκη τῆς τάξεως ἤθελεν ἀναγκάσει τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπὰς νὰ τὰ καλέσωσι. Καὶ μολαταῦτα ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὅτι κατὰ τὰς δύω ταύτας ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς ὁ ἐπιλοχίας Λιάνης εἰσέρχεται εἰς τὴν πόλιν, ἐμπνέει τὸν τρόμον, δέρει καὶ σύρει τοὺς ἐκλογεῖς ὡς κοπάδια διὰ νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος συνδυασμοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ συντάττει πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἀναγκάζεται νὰ διαγράψῃ ἡ ἰδία, διότι δὲν ἠδυνήθη νὰ τὴν ὑπογράψῃ ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ ἀποσπασματάρχου. Ἀλλὰ κατόπιν ἔσπευσαν νὰ βεβαιώσωσι ταῦτα πάντα εἰς τὸ ἐπαρχεῖον, ὥστε βλέπετε τὸ ἔγγραφον ἐντὸς τοῦ φακέλλου αὐτοῦ.

§111ΤΙΝΕΣ. Διαβάσετέ το.

§112Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα. «Ἡ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν τοῦ δήμου Πέτρας, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν της τὴν ὑπὸ τὸν ἀριθ. 13 τῶν ἐνστάσεων καταχωρημένην ἔνστασιν τῶν κκ. Ι. Παππαϊωάννου καὶ Δήμου Γερολύμπου, ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Φίλωνος καὶ Λάππα, καὶ τὰς παρατηρήσεις τῶν ἐναντίων ἀντιπροσώπων Γεωργίου Γ. Χαραλαμπίδου καὶ Λουκᾶ Στεργίου, ὡς μὴ τολμῶσα ἐκ φόβου νὰ καταχωρίσῃ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὴν ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως ταύτης γνώμην της, ὡς δὲν ἐτόλμησε νὰ περαιώσῃ καὶ τὴν ὑπὸ τὸν ἀριθ. 10 ὁμοίαν πρᾶξίν της, ἀπειληθεῖσα ὑπό τε τῆς φρουρούσης στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ τῶν ὁπλιτῶν τῶν ἐναντίων, παρατηρεῖ, ὅτι τῳόντι τὰ ἐν τῇ πράξει 10 καὶ τῇ ἐνστάσει ταύτῃ (ὑπ’ ἀριθ. 13) ἐκτιθέμενα ἔλαβον χώραν ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ καὶ ἀπροκαλύπτως, δηλαδὴ οἱ στρατιῶται ὁμοῦ μὲ τοὺς ὀπαδοὺς τῶν ὑποψηφίων Γεωργαντᾶ καὶ Σπυροπούλου ἐξεβίαζον καὶ ἠπείλουν τοὺς ἐκλογεῖς, συνοδεύοντες αὐτοὺς ἐκ τῶν χωρίων μέχρι τοῦ ναοῦ τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἐκ τῆς θύρας ἐθεώρουν αὐτοὺς πῶς θὰ ψηφοφορήσωσι καὶ διέσπειραν εἰς τὸν λαὸν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ βουλευταὶ τῆς θελήσεως τῆς κυβερνήσεως καὶ τὰ τοιαῦτα, ἅτινα ἐξήσκησαν σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν μεταβολὴν τῶν πεποιθήσεων τῶν ἁπλουστέρων ἐκλογέων. Διὸ συνετάχθη ἡ παροῦσα ἐν Κουτουμουλᾷ τῇ 24 Μαρτίου 1868 μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς καὶ ὑπεγράφη.

Ὁ πρόεδρος

Φ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ.

Τὰ μέλη Κ. Χαρόπουλος, Ἀναστ. Ῥόδης». Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι μόλις ἀπαλλαγεῖσα ἡ ἐπιτροπὴ τῶν δεσμῶν, ἔσπευσε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς τὰ περιστατικὰ ταῦτα.

§113ΖΕΡΒΑΣ. Τῆς μειονοψηφίας εἶναι ἡ ἀπόφασις;

§114Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τῆς πλειονοψηφίας εἶναι. Μόλα, κύριοι, ὅσα σᾶς προεξέθεσα καὶ τὰ ὁποῖα μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐμελέτησα, μόλα ταῦτα, λέγω, κύριοι, δὲν ἠδυνήθην νὰ σχηματίσω πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐπέμβασις αὕτη ἦτο κατὰ διαταγὴν τῆς κυβερνήσεως· ἄλλως τε οἱ ἐνιστάμενοι ἤθελον ὁμολογήσει τοῦτο καὶ ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἀπὸ κανὲν μέρος, διότι γνωρίζω ὡς στρατιώτης πόσην δύναμιν ἔχει ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἐνεργοῦσα τοιαῦτα καθήκοντα καὶ ἐπεμβαίνουσα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐκλογικῶν δικαιωμάτων.

§115ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Καὶ μόλα ταῦτα εἰς τὴν Βόνιτσαν...(θόρυβος).

§116Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ καταθέσω τὰ περιστατικὰ ταῦτα, πλὴν παρατηρῶ πρὸς τὸν κ. Γεωργαντᾶν, πρὸς τὸν ὁποῖον ἄλλως τε ἔχω μεγίστην ὑπόληψιν καὶ σέβας καὶ κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδὲν ἔχω παράπονον, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψιν, δυστυχῶς, εἴκοσι παραδείγματα ἐκλογῶν ἀπὸ τὰ 1844 μέχρι τοῦ 1862. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, σᾶς λέγω, ὅτι ἤθελον ἐπιπέσει δι’ ὅλης τῆς δυνάμεως κατ’ αὐτῆς τῆς κυβερνήσεως, ἂν ἤθελε φανῆ ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπέμβασις ἔγινε κατὰ διαταγήν της, ἀλλὰ δυστυχῶς ἔγινεν ἐν τῷ τόπῳ καὶ παρ’ ἀνθρώπων, οἵτινες ἐμελέτησαν νὰ ἐνεργήσωσι κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς στρατιωτικῆς αὐτῆς ἐπεμβάσεως. Καὶ ὡς βλέπετε οἱ ἀξιωματικοὶ οἴκοθεν ἐπενήργησαν καὶ ἔφερον αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα.

§117ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐτιμωρήθησαν;

§118Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ ἐρωτᾶτε ἂν ἐτιμωρήθησαν· σᾶς παρατηρῶ, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἐξουσία δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς ἐπεμβάντας εἰς τὰς ἐκλογὰς, διότι ἡ ἐξουσία αὕτη ἀφῃρέθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, κατὰ τὰ ἄρθρα 52, 53, 54 καὶ 56 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου.

§119ΣΑΡΑΒΑΣ. Κατηργήθησαν αὐτὰ τὰ ἄρθρα διὰ τῆς ἀχρηστίας.

§120Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἀξιωματικοὶ ἐπεμβαίνοντες ὁπωσδήποτε εἰς τὰς ἐκλογὰς, παραπέμπονται εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τιμωροῦνται.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πειθαρχικῶς δὲν ἐτιμωρήθησαν;

§122Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύω ποιναὶ δὲν ἐπιβάλλονται διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν· αὐτὸ εἶναι ἄδικον νὰ μὲ τιμωρήσητε πειθαρχικῶς καὶ ἔπειτα καὶ ποινικῶς διὰ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν, καὶ μάλιστα δύο ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὅλως διόλου διαφορετικὴν δικαιοδοσίαν. Πολλὰς ἄλλας λεπτομερείας θέλετε παρατηρήσει κατὰ τοὺς δήμους Διστόμου καὶ Χαιρωνείας τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας, ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ ἐν συνειδήσει ὅτι δὲν εὗρον τόσον ἰσχυροὺς λόγους κατὰ τοὺς δήμους τούτους, ἂν καὶ εἰς τὴν πρότασίν μου βλέπετε ὅτι ἐζήτησα νὰ ἀκυρωθοῦν καὶ οἱ τέσσαρες, πλὴν δὲν διστάζω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εὗρον ὅτι μόνον κατὰ τοὺς δύο δήμους ἐξησκήθη εἰς ὅλον αὐτῆς τὸ κράτος αὐτὴ ἡ βία, Ἀραχώβης καὶ Πέτρας (θόρυβος). Κατὰ δύο τρόπους ἐνεργοῦν εἰς τὰς ἐκλογὰς, ἐνεργοῦν διὰ νὰ λάβουν τὰς ψήφους καὶ ὅπου δὲν δύνανται οἱ ἔχοντες ἐπιτηδειότητα δίδουν μίαν διεύθυνσιν εἰς τὰς ψήφους ὅπως μὴ τὰς λάβουν, καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις τοὺς ἀμφιβόλους προσπαθεῖ ἕκαστος νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ τοὺς λέγει σᾶς παρακαλῶ μὴ μὲ βοηθήσητε, διότι φοβεῖται μήπως τὸν καταψηφίσουν. Κύριοι! πόσαι ἄλλαι παρουσιάζονται ἐκ τῶν πρακτικῶν καὶ ἐκ τῶν ἐνστάσεων ἀσχημίαι δὲν λέγω, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω ὅτι περιορίζομαι νὰ ἀναφέρω ὅτι, ὅ,τι κάμνει μίαν ἐντύπωσιν φοβερὰν, αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἄδικον ἐνέργειαν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως· καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ ἀκόλαστον τὴν πρᾶξιν ταύτην, διότι ναὶ μὲν τὰ ἴχνη, τὰ ὁποῖα σήμερον ἄφησεν εἶναι μικρὰ, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὸ μέλλον τὸ παράδειγμα τοῦτο δύναται νὰ πολλαπλασιασθῇ, καὶ τότε πολλοὶ ἐξ ἡμῶν θὰ λυπηθῶμεν, διότι δὲν ἀπεκρούσαμεν αὐτὴν τὴν βίαν. Ἐγὼ σᾶς ἐπαναλέγω δὲν φοβοῦμαι τὴν ἐνέργειαν τῶν κομμάτων· ἐὰν σήμερον ὁ ἀντίπαλός μου εἴτε διὰ τῆς δυνάμεώς του εἴτε διὰ τῆς ἐπιτηδειότητός του κατορθώσει νὰ μὲ νικήσῃ, ἑπόμενον εἶναι ὅτι εἰς δοθεῖσαν ἄλλην περίστασιν δύναμαι νὰ στρέψω τὰ αὐτὰ ὅπλα κατ’ αὐτοῦ καὶ νὰ ἐπιτύχω· ἀλλ’ ἐὰν ἄντικρύ μου ἢ τοῦ ἀντιπάλου μου θέσητε τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, οὐδέποτε ἔχετε τὴν ἐλπίδα νὰ νικήσητε. Τί σημαίνει ἡ ἐπέμβασις τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ ταμίου εἰς τὰς ἐκλογάς; αὐτὰ τὰ γελοῖα παράπονα περὶ τοῦ δασοφύλακος καὶ καθεξῆς; Ὅλα αὐτὰ δύνανται νὰ προσθέσωσιν ἢ ἀφαιρέσωσιν 100 ἢ 150 ψήφους, ἀλλ’ ἠξεύρετε τί ἔχει νὰ εἰπῇ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις· ἀφαιρεῖ τὸ ὅλον, καὶ διὰ τοῦτο, ἐπαναλέγω, δὲν φοβοῦμαι τὴν ἐπέμβασιν τῶν κομμάτων καὶ τῶν ὑπαλλήλων, οὐδὲν εἶναι οἱ ὑπάλληλοι ἀπέναντι ἑνὸς λαοῦ, ὅστις ἔχει μίαν ἀπόφασιν καὶ γελοῖοι· ἀλλὰ δὲν εἶναι γελοία ἡ λόγχη κατὰ τῆς ὁποίας, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσητε, δὲν ἐσυνείθισεν ἀκόμη ὁ λαὸς νὰ ἀντιτάσσεται, ἑπομένως ὑποκύπτει, καὶ ποῦ, εἰς τὰ χωρία, εἰς ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ πνεῦμα πολὺ διαφορετικὸν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῶν πόλεων. Καὶ ἐγὼ εἶμαι χωρικὸς καὶ γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς ἐπαρχίας μου, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ τολμηρά· διὰ τοῦτο δὲν μέμφομαι, καθὼς σᾶς εἶπα, τοὺς ἀποτυχόντας ἢ ἐπιτυχόντας, δὲν μέμφομαι τὰς ἀρχὰς, τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἐφρόντισαν νὰ τὴν κατηγορήσουν, ἐὰν ἦτον αὐτὴ ἔνοχος, ἀλλὰ μέμφομαι τὴν ἐπέμβασιν τὴν στρατιωτικὴν, τὴν ὁποίαν οἴκοθεν οἱ ἀποσπασματάρχαι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας ἐξήσκουν ἕνεκα ἰδεῶν, τὰς ὁποίας αὐτοὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν. Δι’ ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον διὰ τὴν Βουλὴν, ὅσον ἂν θέλετε εἶναι λυπηρὸν δι’ ἐμὲ νὰ ὑποστηρίξω καὶ ὑποστηρίζω τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων Ἀραχώβης καὶ Πέτρας τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας.

§123ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐλπίζω, κύριοι, μετὰ τὴν ὁμιλίαν μου νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἤδη ὁ ἔντιμος προλαλήσας, διὰ τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον τρέχουν νὰ ἐξέλθωσι δύο ἀγαπητοί του φίλοι ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ πρῶτον ἔρχομαι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τῷ ὄντι σπουδαῖον, καὶ εὐχαριστῶ διότι τὸ ἔφερεν ὑπὸ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ εἷς τῶν καλλιτέρων καὶ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς παρούσης περιστάσεως, ἀλλ’ ἐν καιρῷ τῷ δέοντι θέλομεν τὸ συζητήσει σπουδαίως· ἓν μόνον λέγω διὰ τῶν στρατιωτικῶν ἀταξιῶν, ὅτι εἶπεν ἕνας ἀράπης, ὅταν ἤθελον νὰ τὸν ἀγοράσουν. Τὸν ἠρώτησεν ὁ ἀγοραστὴς, νὰ σ’ ἀγοράσω ἀράπη; δικό σου ξέρεις· θὰ φύγῃς ἀράπη; δικό μου ξέρεις. Οὕτω λοιπὸν καὶ ὁ στρατὸς ἐρωτᾷ τὴν πολιτείαν, σοὶ ἀρέσει ἡ συμπεριφορά μου; δικό σου ξεύρεις, τῷ ἀποκρίνεται ἡ πολιτεία· θ’ ἀνεχθῇς ἀκόμη τὰς ἀξιώσεις μου, λέγει ὁ στρατὸς, δικό μου ξεύρεις, λέγει ἡ πολιτεία. Ἡ Λεβαδεία κατὰ τὰ 1844 εἶχεν ἓν τάγμα τῆς ὁροφυλακῆς τοῦ Βαλτινοῦ, ἕνα λόχον τοῦ ἱππικοῦ, καὶ αὐτὸν τὸν κ. Λάπαν ὑπασπιστὴν τοῦ τάγματος, καὶ ἦταν συγκεντρωμένοι εἰς ἕνα δῆμον, τῆς Πέτρας, καὶ δὲν ἠμπόρεσαν νὰ κάμουν τίποτε· αὐτὸς εἶναι ὁ δῆμος τῆς Πέτρας, τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ πιέσῃ ἕνας λοχίσκος Λιάνης. Μάλιστα παρεπονέθησαν πρὸ 10 ἡμερῶν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἔγινε μία ἀλληλογραφία μεταξὺ διοικητικῶν καὶ στρατ. ἀρχῶν καὶ ἀπεδείχθη ψευδὴς ὁ φόβος αὐτός. Καὶ ἐδὼ ἔχομεν ἓν ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς πρωθύστερον καὶ μὴ ἐγγεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ ἠξεύρετε ποῖος εἶναι ὑπογεγραμμένος; ἕνας Γερόλυμπος. Νὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν περίστασιν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου διὰ νὰ μάθετε ποίας ποιότητος εἶναι καὶ ἂν δύναται νὰ ᾖναι πιστευτός. Κατὰ τὰ 1857 αὐτὸς προσεφέρθη εἰς τὸν ἔπαρχον Λαχανᾶν νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὸν Βασιλέα ὅτι γίνεται κόμμα ἀντιβασιλικὸν εἰς τὴν Λεβαδείαν, καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑποδείξῃ τὰ μέσα, νὰ σχηματίσῃ βασιλικὸν κόμμα πρὸς διάλυσιν τοῦ ἀντιβασιλικοῦ· αὑτὸς εἶναι ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ, ὅστις ἐφοβήθη νὰ γράψῃ τὴν ἔνστασιν ἐντὸς τῶν πρακτικῶν, ἀλλ’ ἐφύλαξε νὰ κάμῃ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τὴν ἀναφοράν του. Ὄχι ὁ ἔχων 20 ἔτη, καθὼς οἱ περισσότεροι ἐξ ἡμῶν εἰς τὰ ἐκλογικὰ, ἀλλ’ ὁ ἅπαξ ἀναμιχθεὶς εἰς αὐτὰ, ἐννοεῖ, κ. βουλευτὰ Καλαβρύτων, τί σημαίνει τὸ μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἔγγραφον ἐπιτροπῆς· ὅτι μετὰ τὴν ἐκλογὴν οἱ φίλοι των τοῖς παρεπονέθησαν πικρὰ διὰ τὴν ἀνικανότητά των μειονοψηφήσαντες· ὕστερον ἀπὸ τόσα καὶ τόσα, τὰ ὁποῖα ἐνήργησαν ὑπὲρ αὐτῶν ἐπὶ μίαν τριετίαν, καθ’ ἣν τόσα καλὰ τοῖς ἐχορήγησαν, ὅπου τὸ πλημμελειοδικεῖον τοὺς ἀπέλυσε, ὅπου, ὅπου, ὕστερον ἀπὸ 120 ὅπου, καὶ τώρα νὰ παρουσιάσωσι τόσας ὀλίγας ψήφους; Λοιπὸν τοὺς ὑποχρεόνουσι πρὸς ἐξιλέωσίν των ἵνα τουλάχιστον κάμωμεν αὐτὸ τὸ χαρτί. Τὸ ἔκαμε λοιπὸν καὶ τὸ ἔφερεν· ὁ τελευταῖος Ἕλλην ἐννοεῖ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ τοῦ χαρτιοῦ. Εἰς δῆμον, κύριοι, ὅπου ψηφοφοροῦν 900 καὶ λαμβάνει ἀπὸ 450 ἑκάστη μερὶς, δὲν γίνεται ἀπὸ ἕνα λοχίαν ἐπέμβασις· πρέπει νὰ στείλῃς ἕνα λόχον νὰ καταστρέψῃ αὐτὸν τὸν δῆμον· ὁ δῆμος αὐτὸς, κύριε βουλευτὰ Καλαβρύτων, εἶναι ὁ δῆμος, ὅστις διετήρησεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀντίστασιν κατὰ τῆς ἐπηρείας τῆς τάξεως· θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχουν κεφάλια ἰσχυρογνώμωνα· οἱ μισοὶ ὁμιλοῦν καὶ ἀρβανίτικα. Δὲν εἶναι λοιπὸν εὔκολον νὰ τοὺς ἀπειλήσῃ ἕνας Λιάνης. Ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διοικήσω αὐτὴν τὴν ἐπαρχίαν καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ Λεβαδεία εἶναι ἡ Μεσσηνία τῆς Ῥούμελης. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν δῆμον Διστόμου. Διὰ τί ἐφύγατε; διότι ἠθέλατε εἰπεῖ, ὅτι καὶ ἐκεῖ προσεκάλεσεν ἡ ἐπιτροπὴ τὸν δήμαρχον νὰ περιστείλῃ τοὺς ἐκβιάζοντας ὁπλοφόρους ὕστερον μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε μίαν ἀναφοράν. Γνωρίζετε τί ἐστὶ Δίστομον; διακόσια σπήτια τριακοσίους κώδικας, διότι ἅμα τελειώσουν ἀπὸ τὰς ἐργασίας των διαβάζουν τοὺς κώδικας· καὶ ἐπειδὴ μερικαὶ οἰκογένειαι ἔχουν δύω ἐνήλικας, ἔχουν ἀνάγκην καὶ δύω ἀντιτύπων κώδικος, αὐτὸ εἶναι τὸ Δίστομον. Ἤθελον λοιπὸν ὑπομείνει ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας τὴν κατάθλιψιν αὐτὴν τὴν τρομερὰν καὶ θλιβεράν; Ἀνεφέρατε μίαν ἐπιστολὴν τοῦ συγγενοῦς τοῦ κ. Λάπα καὶ φίλου μου, τοῦ λοχαγοῦ Τζαβέλα, πρὸς τὸν ἀποσπασματάρχην Τζάμην, ἀλλ’ οὗτος ἐστάθμευεν εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ δὲν προσεβλήθη, οὔτε ἔνστασις καμμία ἐδόθη. Κατηγορήσατε τὸν δῆμον Χαιρωνείας· ἐκεῖ λέγει, παρεβίασεν ὁ δήμαρχος· οἱ ἀντίθετοι λέγουν, ὄχι ὁ δήμαρχος, ἀπ’ ἐναντίας ἐκεῖ εὑρέθη ἕνας παπᾶς φαῦλος, καὶ ἐξήγειρεν ὅλους τοὺς κατεργαραίους τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς καὶ τῆς παρακειμένης Λοκρίδος, καὶ περιήρχετο τὰ χωρία κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἠναγκάσθησαν λοιπὸν νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ νὰ διώξουν μαζῆ μὲ αὐτὸν τοὺς ὀχληροὺς αὐτοὺς ξένους. Καὶ τί ἔγινε, κύριοι, εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1865, ὁ Γεωργαντᾶς ἀρχαῖος κομματάρχης καὶ νοικοκύρης, ὅστις δὲν τρώγει ποτὲ μόνος του ψωμί, ἀλλ’ αἰωνίως θὰ ἔχῃ δέκα ξένους, δὲν ἐπῆρεν ἀπ’ αὐτὸν τὸν δῆμον τῆς Χαιρωνείας παρὰ ὀκτὼ, δέκα ψήφους, καὶ σήμερον ἐπῆραν οἱ ἀντίθετοι 90, διότι ὁ κ. Σπυρόπουλος καὶ ὁ ἀδελφός του ἔχουν ἐπιῤῥοὴν εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον· εἶχον προπέρυσι συνάδελφον τὸν Λάπαν, δὲν ἐπῆρεν ὁ Γεωργαντᾶς· εἶχε σήμερον τὸν Γεωργαντᾶν, δὲν ἐπῆρεν ὁ Λάπας, ὅπως γίνεται εἰς ὅλους τοὺς δήμους τοῦ κράτους, ὅπου ἓν πρόσωπον ἔχει ἐξαιρετικὴν ἐπιῤῥοήν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν πολυθρύλλητον δῆμον Ἀραχώβης· οὗτος σύγκειται ἀπὸ μίαν καὶ μόνην κοινότητα ἐξ 600 ἢ 700 οἰκογενειῶν, συγκεντρωμένων εἰς ἀπόστασιν τὸ πολὺ ὀκτὼ λεπτῶν· τόσον εἶναι ὁ ἕνας ἐπὶ τὸν ἄλλον, ὥστε ἂν ῥίψωσιν ἄνωθεν μίαν πέτραν θὰ τζακίσῃ ὅλους τοὺς κάτωθεν. Οἱ Ἀραχωβῖται εἶναι τὸ χωρίον ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον οἱ δύω Νοταραῖοι ἐσχημάτισαν τὰ σώματά των κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ ἀείμνηστος Καραϊσκάκης εἶχε μεγάλην ὑπόληψιν διὰ τὴν ἀνδρίαν των· οἱ Ἀραχωβῖται οἱ ζῶντες σήμερον, τὰ τρία τέταρτα ἐχρημάτισαν στρατιῶται ἢ ὑπαξιωματικοὶ τῆς ὀροφυλακῆς, καὶ πρέπει νὰ ἦναι πλέον τῶν 100 στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοὶ ἀπόστρατοι. Εἰς ἕνα δῆμον λοιπὸν, ὅπου ὑπάρχουν τόσοι στρατιωτικοὶ, ἤθελεν εἶναι εὔκολον ἕνας Θώμας μὲ δέκα εἴκοσι στρατιώτας νὰ ἐπιβάλῃ θέλησιν; Τί συνέβη ὅμως; ἐκεῖ, κύριοι, ἀνέκαθεν ὑπάρχουν δύω κόμματα, τοῦ Γεωργαντᾶ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἰσχυρότερον, καὶ τὸ τῶν Λαζαραίων, τὸ ὁποῖον τὸ διοικεῖ ἕνας ἀνεψιός των δήμαρχος Κωνσταντάρας, διότι ἔχει ἕνα σῶμα μέγα· ἐδῶ δὲν πρέπει νὰ εἴπω, διότι δὲν πρόκειται νὰ κατηγορηθῇ αὐτὸς, κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν τί ἔπραξε διὰ νὰ γίνῃ δήμαρχος; ἓν μόνον ἠξεύρω, ὅτι ἔχει ἀνάγκην μεγάλην ἑνὸς ἀνθρώπου, καὶ πρὸ πάντων νὰ κρατῇ τὸ κλειδὶ τῆς εἰσαγγελίας· ἐπιθυμεῖ νὰ ἐλαττοῦνται αἱ ποινικαὶ δικογραφίαι ἀπὸ τὸ τραπέζι τῆς εἰσαγγελίας, καὶ νὰ τὰς ἐπιδεικνύῃ εἰς τοὺς μηνυτὰς, καὶ σχίζων τὰς μηνύσεις νὰ λέγῃ, ἰδοὺ ἡ μήνυσις σας, τὴν σχίζω. Αὐτὸς ὁ Κωνσταντάρας ἀνήκει εἰς τὸν κύριον Λάπαν, ὅστις τὸν ἀντιπροσωπεύει· τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ κύριος Κωνσταντάρας εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην; ἀνεπτύχθη αὐτοχθονισμὸς τρομερός· εἶχον ἕνα συμπολίτην των, τὸν Παπαϊωάννου· ἀπῄτησαν λοιπὸν ἀπὸ τὸν κύριον Γεωργαντᾶν νὰ τὸν συμπεριλάβῃ, εἶπε δὲν χωρεῖ· ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν Λάπαν, δὲν χωρεῖ. Δὲν χωρεῖ εἶπον ἐκεῖνοι, δὲν λαμβάνετε καὶ σεῖς ψῆφον ἀπὸ τὴν Ἀράχωβαν. Ἀλλ’ ὁ Κωνσταντάρας μετὰ δύω τρεῖς μῆνας εἶναι ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου ἂν δὲν περιεποιεῖτο ἕνα κομματάρχην ἐκτὸς τοῦ δήμου του καὶ πρὸ πάντων τὸν φίλον του τὸν Λάπαν· λοιπὸν ἔπρεπε νὰ τὰ οἰκονομήσῃ τὰ πράγματα χωρὶς νὰ χάσῃ καὶ τὴν δημοτικότητα τοῦ δήμου τούτου, ἧς ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην διὰ νὰ ἀναεκλεχθῇ. Λέγει λοιπὸν εἰς τοὺς φίλους του πολιορκήσατέ με, εἰς δὲ τὸν φίλον του Λάπαν γράφει, εἶμαι πολιορκημένος, κύριε ἔπαρχε, σῶσόν με (θόρυβος).

§124ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Τὸν ἐπολιόρκησαν οἱ πολῖται.

§125ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Καθήσατε, τὰ γνωρίζω καλλίτερα ἐγώ. Φωνάζει λοιπὸν ὁ Κωνσταντάρας, ἐγὼ εἶμαι πολιορκημένος, τί ψήφους θὰ σοῦ δώσω; ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ὅμως ἔλεγεν εἰς τοὺς συμπολίτας του μόνον τὸν πατριώτην μας ψηφοφορήσατε. Ἐν τούτοις τὴν τρίτην ἡμέραν μὲ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἐπάρχου καὶ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως διελύθη ἡ πολιορκία του, διατὶ δὲν ἐψηφοφόρει; (θόρυβος). Ἔπειτα ἡ διαφορὰ μήπως εἶναι μικρὰ μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων; 2215 ψήφους ἔχει λάβει ὁ κύριος Σπυρόπουλος, 1554 ὁ φίλος μου ὁ Φίλων, δηλαδὴ 700 ψήφους περισσότερον ἔχει ὁ πρῶτος· καὶ πιστεύετε, κύριοι, ὅτι αὐτὸς ὁ Γεωργαντᾶς, ὁ καταναλώσας τὴν περιουσίαν του διὰ νὰ περιποιῆται τοὺς ἀνθρώπους, δὲν ἤθελε λάβει 200 ψήφους; τὸ ἓν τέταρτον παίρνει εἰς πάντα δῆμον πᾶς ἄνθρωπος μὲ δύω παραδιῶν ὑπόληψιν. Εἴπατε, κύριε Πετιμεζᾶ, ὅτι λυπεῖσθε, καὶ κἄποιος ἀνέφερεν, ὅτι εἶναι συγγενὴς τοῦ Λάπα, ὁ Φῶτος Τζαβέλας· ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν κατηγορήσω.

§126Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι προσωπικὰ παρακαλῶ.

§127ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ὡς πρὸς τοὺς συγγενεῖς δὲν παρασύρεσθε· λέγω λοιπὸν, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν μὲ ὅλην τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ εἰς τὴν κρίσιν καὶ εἰς τὴν ἀμεροληψίαν σας, ὡς πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν ἐπιστεύσατε περισσότερον, παρ’ ὅτι πρέπει, τοὺς συγγενεῖς σας, καὶ ἐγὼ εἴς τινας ἐκλογὰς τὴν ἔπαθα, ὅπου ἐπίστευσα φίλους. Λοιπὸν (ἀποτεινόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν) ὕστερον ἀπ’ αὐτὰ, ὅπου σᾶς εἶπον καὶ σᾶς ἐξήγησα, καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Διστόμων· τὸ Δίστομον σύγκειται ἀπὸ τὸ Κυριάκι......

§128Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν τὸν προσέβαλον αὐτὸν τὸν δῆμον.

§129ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Λοιπὸν παραιτοῦμαι. Ὕστερον λοιπὸν ἀπ’ αὐτὰ, ὅπου σᾶς εἶπον, δὲν πιστεύω ἡ Βουλὴ ν’ ἀκυρώσῃ μίαν ἐκλογὴν νομιμοτάτην.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ, κ. πρόεδρε.

§131Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐνόμισα καθῆκόν μου, κύριοι, νὰ κάμω λόγον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τοῦ δήμου Ἀραχώβης, ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶναι ὑπογεγραμμένοι 600 τόσοι ἄνθρωποι, τῶν ὁποίων τὸ γνήσιον βεβαιοῖ ὁ δήμαρχος· (θόρυβος)· εἶναι ὁ δημαρχῶν πάρεδρος ἐδῶ κατὰ δυστυχίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναφορὰ, περὶ τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ κάμω λόγον εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ ἂς ἐκτιμήσῃ ὅπως θέλει τὰ περιστατικά.

§132ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλὰ, ἀρκετὰ ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι βουλευταὶ, ἠκούσατε τὴν συζήτησιν τῆς Λεβαδείας καὶ ἐφωτίσθητε.

§134ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας, καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Ἀντώνιον Γεωργαντᾶν καὶ Βασίλειον Σπυρόπουλον.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον αὔριον ἐξακολουθοῦμεν, κύριε πρόεδρε.

§137ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ προχωρήσωμεν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Σάμης. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει «Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοτεύουσα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σάμης, ἀναγνωρίζουσα ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς Γεωργ. Μακρὴν Δελαπόρταν, Ἄννινον Εὐαγγελινὸν Ῥοδοθεάτον καὶ Ἰωάν. Π. Κωνσταντίνου Δεστούνην». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§139ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Σάμης νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σάμης, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Γεωρ. Μακρὴν Δελαπόρταν, Ἄννινον Εὐαγγελινὸν Ῥοδοθεάτον καὶ Ἰωάν. Π. Κωνσταντίνου Δεστούνην. — Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Καρυστίας,

§141ΠΟΛΛΟΙ. Ἀφοῦ δὲν θὰ γίνῃ συζήτησις, κύριε πρόεδρε. αὔριον, αὔριον (ἐγείρονται καὶ ἀναχωροῦσι).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 6 καὶ 10 Μ. Μ.)