1867.11.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32

τῆς 16 Νοεμβρίου 1867.

Πέμπτη.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἀνάγνωσιν διαφόρων ἀναφορῶν, ἀλλὰ πρὸ τούτου πληροφοροῦμαι, κύριοι, ὅτι δὲν συνῆλθεν ἀκόμη ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ὅτι ἀκόμη δὲν ἐξέλεξε τὸν πρόεδρόν της, οὔτε τὸν γραμματέα της· τὴν παρακαλῶ νὰ συνέλθῃ, διότι ὑπάρχει πολλὴ ἐργασία ἐκκρεμής. Ὑπάρχει λοιπὸν μία ἀναφορὰ Α. Περίδου, ἐξαιτουμένου παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν πληρωμὴν ποσοῦ δραχ. ἑξακοσίων, ἵνα δοθῶσι τῷ ἐργοστασιάρχῃ Βασιλειάδῃ πρὸς λῆψιν τοῦ κατασκευασθέντος ὀρεινοῦ πυροβόλου, ἔχοντος πλειότερα πλεονεκτήματα τοῦ βουλευτοῦ.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕνας Γουργούρης, λοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, παραπονεῖται ὅτι παρὰ τὸν νόμον ἐτέθη εἰς ἀποστρατείαν.

§6ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§7Β. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ, διότι ἔχω νὰ προσθέσω κάτι τί.

§8ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Πρέπει, κ. πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς ἐτέθη εἰς ἀποστρατείαν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος.

§9ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αἱ ἀναφοραὶ, κ. πρόεδρε, ὑποβάλλονται κατὰ πρώτην φοράν· παραπέμπονται εἰς ἐπιτροπὴν, ἥτις θὰ δικάσῃ καὶ μᾶς φέρῃ μίαν ἔκθεσιν, καὶ τότε, ἂν ἡ ἀναφορὰ δώσῃ λόγον πρὸς συζήτησιν, τότε τὴν συζητοῦμεν· ἄλλως τε εἶναι περιττὸν σήμερον νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμβολαιογράφων.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ Ἀρώνης καὶ Κοντολέων ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου, ὅπως ἡ νῆσος Κύθηρα ὑπαχθῇ διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς εἰς τὸν νομὸν Ἀργολίδος.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν τὸ περὶ τῶν ὑποδικηγόρων, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν παρουσιάσθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ἀναβάλλομεν διὰ τὴν αὔριον.

§16Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔγινεν ἡ ἔκθεσις, ἀλλὰ δὲν ὑπεγράφη ἀκόμη.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων.

§19ΤΙΝΕΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας;

§20ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συνετάχθη, ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μᾶς δώσῃ καιρὸν διὰ νὰ ὑπογράψῃ ἀκόμη ἓν μέλος.

§21Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ τώρα καὶ ὑπογράφει κατόπιν τὸ μέλος αὐτό.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§23ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά· (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν πιστώσεων).

ΕΚΘΕΣΙΣ.

Πρὸς τὴν Βουλήν. «Ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπῆς, ἐπιφυλαχθεῖσα νὰ ἐκθέσῃ ἰδίᾳ τοὺς λόγους τῶν προτάσεών της, ἐνόμισε καθῆκον ἑαυτῆς νὰ προτάξῃ, ὡς ἀκολούθως, ἱστορικήν τινα ἐξήγησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ὁλομελείας αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ, συνελθοῦσα καὶ ἀρξαμένη τῶν ἐργασιῶν της, ἔκρινεν ἐν πρώτοις ἀναγκαῖον νὰ ζητήσῃ προφορικὰς ἐξηγήσεις παρὰ τῶν κυρίων ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν διαφόρων πιστώσεων, τῶν ὑποβληθεισῶν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς. Οἱ κύριοι ὑπουργοὶ, παρουσιασθέντες ἀλληλοδιαδόχως, ποῦ μὲν ἔδωκαν τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας, ποῦ δὲ ἀπέφυγον, ἀντιτάσσοντες τὴν ἐκ τῶν ἐξηγήσεων ἐνδεχομένην κατὰ τῶν δημοσίων συμφερόντων βλάβην· ποῦ δὲ ἔδωκαν, ὡς ἐκ τῶν ὑστέρων ἐξήχθη, πληροφορίας ἀτελεῖς, ἀμφιβόλους καὶ ἔν τισιν ἀντιφατικάς. Ἀξιοπαρατήρητον δὲ εἶναι ὅτι ἡ πλειονοψηφία ἀντέστη εἰς τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχώρισιν τῶν προφορικῶν ἐξηγήσεων τῶν κυρίων ὑπουργῶν, ὅθεν προέρχεται τὸ λυπηρὸν τοῦ νὰ μὴ δύναται ἤδη ἡ μειονοψηφία νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῶν ἐν τῇ παρούσῃ ἐκθέσει της, ἅτε μὴ ἔχουσα ποῦ νὰ στηρίξῃ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν πληροφοριῶν τοῦ εἴδους τούτου ἐσχημάτισεν· ἀλλ’ ἐντοσούτῳ ἐνεκρίθη μετὰ πολλοῦ κόπου, ἐπὶ τῇ προτάσει τῆς αὐτῆς μειονοψηφίας, νὰ ζητηθῶσιν ἐκτεταμέναι καὶ ἔγγραφοι ἀποδείξεις ἐπὶ τῶν χρηματικῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν πιστώσεων τούτων ἐξωδεύθησαν, ὡς καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐν τῷ ἐξοδεύεσθαι, κατὰ τὰς περὶ προμηθειῶν παραγγελίας τῆς κυβερνήσεως, πρὸς δὲ καὶ τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα μετὰ τῶν τίτλων καὶ ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων ἀποδεικτικῶν ἐγγράφων, τῶν ἀποδεικνυόντων τὰς γενομένας δαπάνας. Ἡ κυβέρνησις ὅμως καὶ πάλιν περιωρίσθη εἰς ἀτελεῖς τινὰς σημειώσεις καὶ ὑπεκφυγάς· ὡς πρὸς δὲ τὰ ἐντάλματα ἀπέφυγε μὲν τὸ πρῶτον νὰ παραπέμψῃ τὰ ἀποσπάσματα μετὰ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων, πέμψασα τὰ στελέχη, μὴ δυνάμενα νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀρκοῦσα ἀπόδειξις, κατόπιν δὲ ἔπεμψε τ’ ἀποσπάσματα μετὰ τῶν συνοδευόντων αὐτὰ ἐλλειπῶν ἀποδεικτικῶν ἐγγράφων, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μόνον τὰς δύω πιστώσεις, ἤτοι τὴν πίστωσιν, ἐπιγραφαμένην «συνδρομὴ προσφύγων» ἐκ δρ. 200 χιλιάδων, καὶ τὴν πίστωσιν ἐπιγραφομένην «ἔκτακτος ἐξοπλισμὸς ἐθνικῶν πλοίων» ἐκ δραχ. 120,000. Ἐντεῦθεν δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ πόσον δυσχερὴς ἀπέβαινεν ἡ θέσις τῆς μειοψηφίας, προσπαθούσης μετὰ κόπου καὶ προσκομμάτων νὰ ἀντλήσῃ ἱκανὰς πληροφορίας καὶ ἀποδείξεις, ἀπὸ πηγὰς, ποῦ μὲν ὅλως στείρας, ποῦ δὲ μόλις διακρινούσας, ἐνῷ καὶ ἡ καλὴ πίστις καὶ τὸ συμφέρον τοῦ ἔθνους ἀπῄτουν νὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἄφθονα τὰ μέσα τοῦ σχηματισμοῦ τῆς πεποιθήσεως, ἐκεῖ μάλιστα, ὅπου ἡ πεποίθησις τοῦ ἔθνους πρέπει νὰ ᾖναι πλήρης καὶ καθαρά· καὶ μόλον τοῦτο ἡ μειοψηφία ἐθεώρησε καθῆκόν της νὰ ἐπιμείνῃ. Ἐννοεῖται ὅτι, προκειμένου περὶ ἐκτάκτων δαπανῶν, ὑπερβαινουσῶν τό γε νῦν ἔχον τὸ τρίτον τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, καὶ προμηνυουσῶν πολὺ μείζονας διαστάσεις, δαπανῶν γενομένων καὶ γενησομένων, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τοὺς πόρους τοῦ Κράτους, τακτικοὺς καὶ ἐκτάκτους, ἐκ τῶν ὁποίων θέλουν ληφθῇ αἱ δαπάναι· πῶς δὲ προσέτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἰς κατάστασιν νὰ κρίνῃ ἂν οἱ τακτικοὶ καὶ ἔκτακτοι πόροι ἐνθαῤῥύνουσι τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν αἰτουμένων δέκα, ὡς ἔγγιστα, ἑκατομμυρίων, χωρὶς νὰ γινώσκῃ τί ἐδαπάνησεν ἡ κυβέρνησις, καὶ τί δαπανᾷ εἰς τὴν τακτικὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους; διότι μόνη ἡ γνῶσις τῶν τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων ἐσόδων δὲν ἀρκεῖ ἄνευ τῆς γνώσεως τῶν τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων δαπανῶν. Διὰ τοῦτο ἡ μειοψηφία, ἀφοῦ ἐπὶ ματαίῳ ἐζήτησε προφορικῶς πολλάκις, ἐζήτησε καὶ ἐγγράφως διάφορα συστατικὰ ἔγγραφα, ἀφορῶντα τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους, κατονομαζόμενα ἐν τῷ ἀπὸ 3 ε. μ. ἐγγράφῳ της πρὸς τὸν κύριον πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία ἐκήρυξεν ἀπαράδεκτον τὴν αἴτησιν ταύτην, καὶ ἀνεγνώρισε δι’ ἑαυτὴν ὅτι αἱ δοθεῖσαι πληροφορίαι ἦσαν ἐπαρκεῖς. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, ἡ μειοψηφία ἐπιλαμβάνεται ἤδη τοῦ ἔργου τὸ ὁποῖον ἐπεφυλάξατο, ἐκθέτουσα τοὺς λόγους, οὓς ἔχει πρὸς ὑποστήριξιν τῶν προτάσεων καὶ γνωμῶν αὐτῆς, ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης τῶν πιστώσεων καὶ Αʹ. Ἐπὶ τῆς διὰ Βασ. Διατάγματος πιστώσεως ἐκ δραχ. 1,640,000. Ἡ πίστωσις αὕτη διαιρεῖται εἰς δύω κεφάλαια δύω διαφόρων ὑπουργείων· ἤτοι τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν, Κεφ. Ηʹ

Ὡς πρὸς τὸ Κεφ. Ηʹ «Συνδρομαὶ προσφύγων». Ἡ μειονοψηφία παρατηρεῖ ὅτι ἐκ τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐνταλμάτων προκύπτουσι τὰ ἑξῆς. ά. Ἐξεδόθησαν ἐντάλματα ἐπ’ ὀνόματι διαφόρων προσφύγων ἀπ’ εὐθείας ἐκ δραχ. 3,728, ἀποχρώντως δικαιολογημένων. βʹ. Ἐξεδόθησαν ἐντάλματα ἀναβαίνοντα εἰς τὴν ποσότητα

καὶ ἄλλων, τοὺς ὁποίους ἡ μειονοψηφία κρίνει περιττὸν νὰ μνημονεύσῃ ὧδε, ἤτοι τὸ ὅλον δρ. 134,734,7/00 Προκύπτουσι, λέγομεν, ὅτι αἱ μὲν δραχμαὶ 3,728 ἐδόθησαν εἰς τὰ ἴδια ἄτομα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔκρινε τὴν ἀπονομὴν συνδρομῆς, καὶ φέρουσιν ὅλους τοὺς τύπους καὶ τὰς ἀποδείξεις, τοὺς ὁποίους ὁ λογιστικὸς νόμος ἐπιτάσσει. Αἱ δὲ τῶν δραχ. 134,734,7 παρεδόθησαν εἰς τρίτους διαχειριστὰς, οὐ μόνον πρὸς συνδρομὴν διαφόρων προσφύγων, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλας αἰτίας ἢ ἀνάγκας· ὅτι εἰς πολλὰ ἐντάλματα ἐκ τούτων προσαρτῶνται μερικὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, οὐχὶ πλήρη, εἰς τὰ πλεῖστα δὲ δὲν ὑπάρχει ἔλεγχός τις· ὅτι ἐν πολλοῖς ἐλλείπουσιν οἱ τίτλοι, οἱ ἀποδεικνύοντες τὸ κεκτημένον δικαίωμα (ἄρθρον 27 τοῦ λογ. νόμου), καὶ ὅτι δὲν ἐτηρήθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 42 § 2 ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν, οὔτε ἐκρατήθησαν τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα, ὅσα ὁ αὐτὸς νόμος (ἄρθρ. 40) περὶ βοηθειῶν ὁρίζει. Ἑπομένως ἐξάγεται, ὅτι ἡ πίστωσις αὕτη ἐξωδεύθη ἄνευ τῆς συνοδείας τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ἐπιβάλλει εἰς τοιαύτας διαχειρίσεις· καὶ ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ εἰς τὸ δικαιολογηθὲν αὐτὸ ποσὸν τῶν δρ. 135 περίπου χιλιάδων, λίαν ἀμφίβολος καθίσταται ἡ διαχείρισις τοῦ ὑπολοίπου μέχρι τῶν δραχμῶν 200 χιλιάδων τῆς ζητουμένης πιστώσεως, ἥτις κατὰ τύπον πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀναπληρωτικὴ, καὶ τῶν δραχ. 60,000 προβλεπομένων ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, περὶ τῶν ὁποίων οὐδὲν δικαιολογητικὸν ἔγγραφον ἐπαρουσιάσθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὡς πρὸς τὸ Κεφ. ΙΑʹ. «Ἔκτακτος ἐξοπλισμὸς ἐθνικῶν πλοίων.» Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπαρουσιάσθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κατάστασις τῆς πιστώσεως ταύτης, ἐμφαίνουσα ὅτι ἐπληρώθησαν εἰς μισθοτροφοδοσίας τοῦ πληρώματος τοῦ Δρόμωνος τὸ

Ἡ μειονοψηφία, καίτοι φρονοῦσα ὅτι ὁ ἐξοπλισμὸς τοῦ Δρόμωνος «τὸ Μεσολόγγιον» πλοίου ἀχρήστου διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις καὶ προορισθέντος ὡς σχολεῖον ναυτικὸν, μήπω εἰσέτι συστηθὲν, εἶναι ὅλως ἄσκοπος καὶ ἀλυσιτελὴς, μολαταῦτα, ὡς πρὸς τὰ τρία κονδύλια, ἤτοι τὰς μισθοτροφοδοσίας ἐκ δραχμῶν 48,520,44, τὴν ἀγορὰν τῶν πολυκρότων ἐκ δραχμῶν 2,460,70 καὶ τὴν ἀγορὰν ὑλικοῦ, ἤγουν σχοινίων, πανίων κλπ, ἐκ δραχ. 31,360, περὶ ὧν δὲν προσήχθη οὐδὲν δικαιολογητικὸν ἔγγραφον, κατὰ τὸ ἄρθρον 40 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἐπιφυλάσσεται κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ φέρῃ τὴν ὁριστικὴν γνώμην της. Ὡς πρὸς δὲ τὰ ἕτερα κονδύλια, ἤτοι τὰς δραχ. 3,000 διὰ τὴν ἔκτακτον ἀποστολὴν τοῦ πλωτάρχου Σακτούχη, καὶ τὰς δραχμὰς 11,300 διὰ τὴν μετάβασιν τῶν πληρωμάτων «Βουδουλίνας καὶ Ἀμφιτρίτης» εἰς Λονδῖνον, ἡ μειονοψηφία θέλει ἐξηγήσει τὴν γνώμην της παρακατιόν, ἔνθα γενήσεται λόγος ἐπὶ πιστώσεως ὑπὸ τὸν τίτλον «Ναυπηγία»· περὶ δὲ τῆς ἀκατονομάστου δαπάνης τῶν δραχμῶν 6,000 δὲν ἀναφέρει τι, διότι οὔτε οἱ κκ. ὑπουργοὶ ἔδοσαν ἐξήγησίν τινα. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον κεφάλαιον ἐκ δραχμῶν 1,320,000 «ἔκτακτοι ναυτικαὶ δαπάναι». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν, ἔγνω ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἐδαπανήθη· καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπαρουσιάσθησαν ἐντάλματα μέχρι 500,000 δραχ., ἐνῷ τὰ ὑπόλοιπα ἐκ δραχ. 820,000 εὑρίσκονται παρὰ τῇ Ἐθν. Τραπέζῃ ἐξωφλημένα, ὅπως ἐπληροφορήθη ἡ ἐπιτροπή, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν παρουσιασθέντων καὶ ἐκ τῶν παρὰ τῇ Ἐθν. Τραπέζῃ εὑρισκομένων, τῆς αὐτῆς καταστάσεως ὄντων, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου, δὲν προκύπτει ἔλεγχός τις· καὶ μολοντοῦτο ἡ μειονοψηφία ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς πληροφορίας, ἃς οἱ κκ. ὑπουργοὶ περὶ τῆς πιστώσεως ταύτης ἔδωκαν, κρίνει δέον νὰ γνωμοδοτήσῃ ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεώς της, ἐκτὸς τῶν δραχμῶν 32,400, τὰς ὁποίας παρέλαβον ἀπ’ εὐθείας οἱ ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, ἐπιφυλαττομένης, ἐννοεῖται, πάντοτε τῆς εὐθύνης τῶν ὑπολόγων, κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τὴν ποσότητα ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἀνωτέρω ἐκρίθη ἀναγκαία ἡ ἐπιψήφισις. Βʹ. Ἐπὶ τῆς αἰτουμένης πιστώσεως «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας ἐκ δραχ. 1,600,000. Ἐπὶ τῆς πιστώσεως ταύτης ἡ ἐπιτροπὴ ἐπληροφορήθη, ὅτι μέχρι τοῦδε ἐξωδεύθησαν 610,000 δραχμαί, καὶ μολονότι οὐδεὶς ἔλεγχος ἐπαρουσιάσθη, ἡ μειονοψηφία κρίνει ἀναγκαῖον νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισίν της, ἐπιφυλαττομένης ἀκεραίας τῆς εὐθύνης τῶν ὑπολόγων κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον τοῦ Κράτους. Γʹ. Ἐπὶ τῆς αἰτουμένης πιστώσεως «Συνδρομαὶ προσφύγων ἐκ δραχ. 400,000. Ἡ μειονοψηφία ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐκτεθέντα ἀνωτέρω ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἑτέρας ὁμοφυοῦς πιστώσεως ἐκ δραχ. 200,000, τὴν ὁποίαν δὲν παρακολουθεῖ ὁ ὑπὸ τοῦ νόμου διαγραφόμενος ἔλεγχος, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐλλείπει ἡ πεποίθησις, ὅτι ἡ πρόνοια τοῦ ἔθνους πρὸς τοὺς πρόσφυγας ἀδελφοὺς ἡμῶν πραγματοποιεῖται καθ’ ὁλοκληρίαν, καί, ὡς εἰκός, ὅτι ἐκ τῶν χορηγουμένων πιστώσεων δι’ ἔξοδα τοιούτου φιλανθρώπου καὶ ἐθνικοῦ καθήκοντος δὲν διατίθενται εἰς ἔξοδα ἄλλης χρήσεως, καὶ ὅτι οὐδὲν παράπονον ἀφίνει ἡ διαχείρισις πρὸς τοὺς περιθαλπομένους ἀδελφούς, θεωρεῖ μὲν ἀνάγκην ἐθνικὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραδοχὴν τῆς αἰτουμένης πιστώσεως ταύτης, ἀλλ’ ἐνταυτῷ τὴν παρακαλεῖ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς διαχείρισιν μᾶλλον ἀκριβῆ καὶ μᾶλλον εὐσυνείδητον εἰς τὸ μέλλον, παρ’ ἐκείνην, περὶ ἧς ἐγένετο ἤδη λόγος ἐπὶ τῆς πιστώσεως τῶν δραχ. 200,000. Δʹ. Ἐπὶ τῆς πιστώσεως τῶν 4,500,000 δραχμῶν ὑπὸ τὸν τίτλον «Ναυπηγία». Ἡ πίστωσις αὕτη, ληφθεῖσα ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δάνειον, ἐν μέρει μὲν ἐξωδεύθη, ἐν μέρει δὲ ὑπεχρεώθη εἰς τὰς διαφόρους συμφωνίας, ὅσας ἔκλεισεν ἡ κυβέρνησις μετὰ διαφόρων ἑταιριῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν προφορικὰς πληροφορίας, μὴ θελήσας νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν κἀνενὸς εἴδους λογαριασμὸν, τόσον ὡς πρὸς τὰ ἀγορασθέντα δύω ταχύπλοα, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐν Ἀγγλίᾳ ναυπηγουμένην ἀτμοβάριδα, ἢ καὶ τὴν ναυπηγηθησομένην ἐν Τεργέστῃ. Καὶ περὶ μὲν τῶν ἀγορασθέντων ἀτμοπλοίων Βουβουλίνας καὶ Ἀμφιτρίτης, ἅτινα ὁ ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν ἐχαρακτήρισεν ὡς καταδρομικὰ, ἡ μειονοψηφία παρατηρεῖ τὰ ἑξῆς. Ἀμφότερα τὰ πλοῖα ταῦτα, κατεσκευασμένα ὡς τὰ κοινὰ ἐμπορικὰ ἢ ταχυδρομικὰ πλοῖα, ἐξ ἁπλοῦ ἐλάσματος σιδήρου, ἠγοράσθησαν ἐν Ἀγγλίᾳ ὑπὸ μόνου τοῦ Ἑλληνικοῦ προξένου κυρίου Σπάρταλη καὶ ἄνευ τῆς συμπράξεως τῶν κκ. Παλάσκα, ἀντιπλοιάρχου, καὶ Μόστρα, ναυπηγοῦ, οἵτινες εἶχον ἀποσταλῆ ἐπίτηδες διὰ τὴν ἀγορὰν πολεμικῶν πλοίων, καὶ διὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἐχορήγησε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον πίστωσιν δραχμῶν δέκα χιλιάδων· ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ ὑπὸ μόνου τοῦ Σπάρταλη ἠγοράσθησαν τὰ εἰρημένα δύω ταχύπλοα, ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐζήτησε παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ νὰ παρουσιάσῃ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὰ διάφορα συμβόλαια, δυνάμει τῶν ὁποίων ἠγοράσθησαν τὰ ἀτμόπλοια Βουβουλίνα καὶ Ἀμφιτρίτη, τὰ σχέδια τῶν πλοίων τούτων, τὰς ἐπιστημονικὰς ἐκθέσεις, ἢ τοὐλάχιστον τὰ πρωτόκολλα τῆς ἐκτιμήσεως, διὰ νὰ ἐννοήσῃ κἄπως τὴν πραγματικὴν ἀξίαν, τὴν ἱκανότητα καὶ χρησιμότητα αὐτῶν· πλὴν ἀντὶ τούτων πάντων ὁ ὑπουργὸς προφορικῶς μόνον ἐπληροφόρησε τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι τὸ μὲν ἀτμόπλοιον ἡ Βουβουλίνα ἠγοράσθη ἀντὶ 11,000 λιρῶν, τὸ δὲ, ἡ Ἀμφιτρίτη, ἀντὶ 14,000 λιρῶν, ἐξαποστείλας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὰ ἁπλᾶ τοῦ Σπάρταλη τηλεγραφήματα. Αἱ ἀνωτέρω τιμαὶ δὲν ἀποβλέπουν εἰμὴ μόνον τὰ σκάφη μετὰ τῶν μηχανῶν, διότι ἐντὸς αὐτῶν δὲν ὑπάρχουν ἐφόδια πλοῦ ἢ πολέμου, οὔτε πυροβόλα, κυλλίβαντες ἢ ἐφοπλίσματα πυροβολικοῦ, ὡς δὲν ὑπάρχουν οὔτε τὰ ἀναγκαῖα τοῦ ἐξαρτισμοῦ, οὔτε ἐγένετο γνωστὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐὰν διὰ τῶν ἀνωτέρω ποσῶν ἠγοράσθησαν συνάμα αἱ ἁλύσσεις καὶ ἀναγκαῖαι λέμβοι τῶν πλοίων τούτων. Ὡς πρὸς δὲ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν δύω τούτων πλοίων, ἡ μειονοψηφία παραπέμπει τὴν Βουλὴν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5,538 καὶ ἀπὸ 19 8βρίου ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ἐκ τοῦ ὁποίου συνάγεται ὅτι τὰ πλοῖα ταῦτα, ἀνίκανα νὰ φέρωσι τὸ προσδιορισθὲν δι’ αὐτὰ πυροβολικὸν καὶ πλεύσωσι μετ’ αὐτοῦ μέχρις Ἑλλάδος, μεταποιοῦνται ἤδη κατὰ διαταγὴν τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ ὑπὸ τοῦ προξένου Σπάρταλη καὶ τοῦ πλωτάρχου Κουμελᾶ, εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ μεταποίησις, ἡ ἀγορὰ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ ὁ ἐξοπλισμὸς τῶν πλοίων. Ἑπομένως νομίζει ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐγκύψῃ σπουδαίως εἰς τὴν ἔρευναν τῆς διαταχθείσης μεταποιήσεως, καὶ κρίνῃ περὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ἐξοπλισμοῦ τῶν πλοίων διὰ πυροβόλων ὁλκῆς 40,150 καὶ 180 λιτρῶν, δι’ ὧν μόλις ὁπλίζονται τὰ τῆς γραμμῆς θωρακωτὰ πλοῖα τῆς νέας κατασκευῆς, θέλει πεισθῆ ὅτι οὔτε στερεότητα ἀνάλογον θέλουσιν ἔχει πλέον, οὔτε τὴν ἀρχικὴν ταχύτητα (μολονότι ἡ ἀρχικὴ ταχύτης εἶναι ἄγνωστος), καὶ θέλει προσέτι πεισθῆ μετὰ θλίψεως ὅτι ἡ Ἑλλὰς, οὐχὶ μόνον ἐδαπάνησεν ἀγοράσασα ἄχρηστα πλοῖα, οὐχὶ μόνον θέλει δαπανᾷ καὶ εἰς τὸ μέλλον συντηροῦσα αὐτὰ ἀσκόπως, ἀλλὰ θέλει εὑρίσκεται καὶ εἰς τὴν ἀπάτην ὅτι κέκτηται ναυτικὴν δύναμιν. Ἐν τοσούτῳ ἡ μειονοψηφία πρὶν ἢ δώσῃ τέλος εἰς τὰ ἀφορῶντα τὰ ἀτμόπλοια Ἀμφιτρίτην καὶ Βουβουλίαν, καθῆκον ἑαυτῆς ἀπαραίτητον νομίζει νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μὴ ἐννοήσασα τίποτε ἐκ τῶν προφορικῶν ἐξηγήσεων τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν περὶ τοῦ ἂν ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν πλοίων ὁ ἀπεσταλμένος Παλάσκας, ἐζήτησεν ἐγγράφους πληροφορίας περὶ τούτου παρὰ τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ, ὅστις διὰ τοῦ προμνησθέντος ἐγγράφου του ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δύω ἐκθέσεις τοῦ εἰρημένου κ. Παλάσκα, πραγματευομένας ὅλως περὶ ἄλλων πλοίων, παρὰ περὶ τῶν ἀγορασθέντων ταχυπλόων, καὶ μάλιστα ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐδίστασε νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐγγράφου του ἔχοντος οὕτως... «Ἐκ τῶν ὑπὸ στοιχ. Γ. Δ. ἐκθέσεων τοῦ ἀντιπλοιάρχου Λ. Παλάσκα ἐξάγεται, ὅτι ἡ ἀγορὰ ταχυπλόων καὶ πολεμικῶς ἐξωπλισμένων πλοίων ἐγένετο τῇ συστάσει αὐτοῦ». Δὲν ἐδίστασε, λέγομεν, νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ προφορικῶς ὅτι ἡ ἀγορὰ τῶν ταχυπλόων ἐγένετο τῇ συστάσει τοῦ ῥηθέντος Λ. Παλάσκα. Ἀλλ’ ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ, μὴ δυναμένη νὰ συμβιβάσῃ τὰς ἐκθέσεις τοῦ κυρίου Παλάσκα μετὰ τὰς βεβαιώσεις τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, ἐζήτησε νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον αὐτῆς ὁ κύριος Παλάσκας, ὁ ὑπουργὸς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5909 ἐγγράφου του πρὸς τὸν πρόεδρον αὐτῆς ἠρνήθη νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν εἰρημένον ἀντιπλοίαρχον ὅπως παρουσιασθῇ αὐτοπροσώπως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, εἰπὼν σὺν τοῖς ἄλλοις τάδε· «τούτων ἕνεκα, οὐδὲ εἰς τὸν ἀντιπλοίαρχον Λ. Παλάσκαν, οὐδ’ εἰς ἄλλον τινα ἐκ τῶν ὑφ’ ἡμᾶς διατελούντων δυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τοιαύτην ἐξέτασιν». Κατὰ συνέπειαν ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ἤδη ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐπίσημα τοῦ ὑπουργοῦ ἔγγραφα ταῦτα, καὶ τὰς ἐκθέσεις τὰς ὑπὸ στοιχ. Γ. καὶ Δ. τοῦ ἀντιπλοιάρχου Λ. Παλάσκα, ἂς κρίνῃ περὶ τῶν διαβεβαιώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Περὶ τῆς ναυπηγουμένης ἐν Ἀγγλίᾳ Ἀτμοβαρίδος. Ὡς πρὸς τὸ πλοῖον τοῦτο ἡ μειοψηφία θεωρεῖ ἐπάναγκες νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Κατὰ τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν σχέδιον συμφωνητικοῦ, συνταχθὲν τὴν 1|13 Ἰουλίου 1867 μεταξὺ τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρίας Thomas revis Norhs ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, ἀντιπροσωπευομένης ὑπὸ τοῦ Σπάρταλη, ὅστις θέλει ὑπογράφει τὸ ὁριστικὸν ἀντὶ τῶν Δ. Γρίβα καὶ Χαρ. Τρικούπη, ὑπουργῶν τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν ἐξωτερικῶν, ἄνευ προσωπικῆς εὐθύνης αὐτοῦ, συνέστη συμφωνία διὰ τῆς ὁποίας ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρία νὰ ναυπηγήσῃ Ἀτμοβαρίδα, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ συμφωνητικοῦ τούτου, ἀντὶ 69,000 λιρῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ θελήσασα νὰ ὑποβληθῇ εἰς αὐτὴν ὅ,τε προϋπολογισμὸς καὶ τὸ σχέδιον τοῦ πλοίου, ἔλαβε τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν· «τὸ σχέδιον τοῦ κατασκευαζομένου θωρακωτοῦ παρεδόθη εἰς τὸν ναυπηγὸν Σ. Ἀθ. Μόστραν, ὅστις εἶχεν ἀνάγκην αὐτοῦ καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον ἐτηλεγραφήσαμεν σήμερον ὅπως τὸ ἀποστείλῃ· ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἡ λεπτομέρεια τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ ὑπάρχει ἐν Ἀγγλίᾳ παρὰ τῷ προξένῳ κ. Σπάρταλῃ καὶ τῷ πλωτάρχῃ Κουμελᾷ, (ὅστις δὲν εἶναι ναυπηγὸς,) εἰς ὃν ἀνετέθη καὶ ἡ ἐπιστασία τῆς κατασκευῆς τοῦ πλοίου, οὓς διετάξαμεν τηλεγραφικῶς σήμερον ὅπως ἀποστείλωσιν αὐτούς. Αἱ διαστάσεις καὶ ἡ ἀξία τῶν θωρακωτῶν πλοίων ἐμφαίνονται εἰς τὸ συμφωνητικὸν, μετάφρασις οὗ ὁποίου κατετέθη ἤδη εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπήν». Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τούτων, ὅλως ἀτελῶν καὶ ἐπιπολαίων, βεβαίως δὲν δύναται ἡ μειονοψηφία νὰ σχηματίσῃ βάσιμόν τινα γνώμην· ἡ κυβέρνησις ὤφειλε πρὸ πάσης διαπραγματεύσεως καὶ συμφωνίας νὰ συμμορφωθῇ μὲ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ μὲ τὰ παραδείγματα ἄλλων εὐνομουμένων καὶ μεγάλων ἐθνῶν εἰς παρομοίας ἐπιχειρήσεις· ὤφειλε, λέγομεν, προκειμένου νὰ καταρτίσῃ ἀξιόμαχον στόλον, νὰ σχηματίσῃ ἐπιστημονικὰς ἐπιτροπὰς, τόσον ἐνταῦθα ἐξ ἀνδρῶν πεπειραμένων, εἰδημόνων περί τε τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν καὶ τὴν ναυπηγίαν, καὶ καταλλήλων νὰ συλλάβωσι καὶ μορφώσωσιν ἰδέαν περὶ τοῦ χρησιμωτέρου καὶ συμφερωτέρου ναυτικοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ ἔθνους, ὡς ἦτο καὶ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς, ἥτις χορηγήσασα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τὴν πίστωσιν τῶν 10 χιλ. δραχ. ῥητῶς ἐσύστησεν εἰς τὴν κυβέρνησιν τὸν σχηματισμὸν ἐπιτροπῆς ἐξ εἰδημόνων ναυτικῶν πρὸς διαγραφὴν τῆς πορείας τῶν ἐντεῦθεν ἀποσταλησομένων ἀξιωματικῶν. Ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀναγνωρίσας τὴν ὀρθότητα καὶ τὸ ὠφέλιμον τῆς παρατηρήσεως ταύτης, ἀπεδέχθη αὐτὴν καὶ διεβεβαίωσε τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐλήφθησαν περὶ ὅλων τὰ ἀναγκαῖα μέτρα (ὅρα ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς συνόδου Βʹ. σελ. 195)· ὅσον καὶ ἐν ἀλλοδαπῇ, ὅπου ἔμελλε νὰ γίνῃ ἡ διαπραγμάτευσις καὶ νὰ κλεισθῶσιν αἱ συμφωνίαι, καὶ τότε ἠδύνατο θαῤῥαλέως τεθωρακισμένη μὲ τὰ πρακτικὰ τῶν ἐπιστημονικῶν τούτων ἐπιτροπῶν, μὲ τὰ σχέδια τῶν ἀποφασισθέντων πλοίων, καὶ μὲ τὰ ἄλλα παραστατικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει διὰ τοιαύτας προμηθείας καὶ ἀγορὰς τὸ ἄρθρον 40 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, νὰ ζητήσῃ τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος πίστωσιν. Τούτων ἐλλειπόντων, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δύναται νὰ ᾖναι εἰς θέσιν ἡ μειονοψηφία νὰ ἐκφέρῃ ὁριστικήν τινα γνώμην, καὶ ἂν δὲν εὑρίσκεται εἰς θέσιν νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ ναυπηγουμένου τούτου πλοίου, πολὺ πλέον ἀδυνατεῖ νὰ πράξῃ τοῦτο περὶ τοῦ ναυπηγηθησομένου ἐν Τεργέστῃ, περὶ οὗ ὁ ὑπουργὸς δὲν ἠθέλησεν ἢ δὲν ἠδύνατο νὰ δώσῃ πληροφορίαν τινὰ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τοῦτο μόνον θεωρεῖ ἐπάναγκες νὰ κάμῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ μειονοψηφία, ὅτι τὸ ἀνωτέρω παρουσιασθὲν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συμφωνητικὸν περὶ τῆς ἐν Ἀγγλίᾳ ναυπηγουμένης Ἀτμοβαρίδος εἶναι σχέδιον, καὶ ὅτι ἡ κυβέρνησις κατὰ τὰ ἐν τῷ σχεδίῳ τούτῳ ἀναφερόμενα ἠδύνατο νὰ ναυπηγήσῃ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ τὴν δευτέραν Ἀτμοβαρίδα διὰ τῆς αὐτῆς συμβαλλομένης ἑταιρίας ἀντὶ 67 χιλ. λιρῶν, ἀλλ’ ὅτι ἀντὶ τούτου ἔκρινε καλὸν νὰ τὴν παραγγείλῃ εἰς Τεργέστην, ὅπου θέλει κοστίσει ἀντὶ 70 χιλ. λιρῶν, καθ’ ἃ ἀμφιβόλως πως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν. Δʹ. Ἐπὶ τῆς πιστώσεως τοῦ 1,000,000 «προμήθεια ὑλικοῦ». Ἐπὶ τῆς πιστώσεως ταύτης ἡ μειονοψηφία παρατηρεῖ τὰ ἑξῆς· Τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν λαβὸν πίστωσιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐξ 1,000,000 ὑπὸ τὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «προμήθεια ὑλικοῦ» ἐξαιτεῖται πίστωσιν ἑνὸς ἔτι 1,000,000 δραχμῶν διὰ τὴν αὐτὴν χρῆσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ θελήσασα νὰ ἐξετάσῃ ὁποία ἐγίνετο χρῆσις τῆς πρώτης πιστώσεως τοῦ 1,000,000, ἐζήτησε παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὀνομαστικὴν καὶ ἀριθμητικὴν κατάστασιν τοῦ ἀγορασθέντος ὑλικοῦ· ἀλλ’ ὁ κύριος ὑπουργὸς προσελθὼν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἔφερε μὲν μεθ’ ἑαυτοῦ τὴν αἰτηθεῖσαν κατάστασιν, ἀλλὰ δὲν συγκατετέθη νὰ καταθέσῃ αὐτὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, βοηθούμενος ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας αὐτῆς, ἥτις ὁμοῦ μὲ τὸν ὑπουργὸν συνταχθεῖσα, προέταξεν ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους ἀπαιτεῖ ὅπως ἡ κατάστασις μὴ κατατεθῇ ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς· καὶ ἠρκέσθη μόνον ν’ ἀναφέρῃ προφορικῶς καὶ ὅλως ἀορίστως τὰς ὀνομασίας διαφόρων εἰδῶν ὑλικοῦ, τὰς ὁποίας ἐμπεριεῖχε κατ’ αὐτὸν ἡ κατάστασις. Τούτων ἕνεκα ἡ μειονοψηφία δὲν ἠδύνατο νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν, οὔτε ὁποία ἐγένετο χρῆσις τῆς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον χορηγηθείσης πιστώσεως, οὔτε κατὰ πόσον διὰ τῆς πιστώσεως ἐκείνης ἀνεπληρώθησαν αἱ ἐλλείψεις τοῦ στρατοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν προσέθηκεν ὅτι τὸ διὰ τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου προβλεφθὲν ὑλικὸν εἶναι ἀσήμαντον ὡς πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, ὅτι ἐπίσης ἀσήμαντος θέλει εἶσθαι ἡ προμήθεια καὶ διὰ τοῦ νέου ἑκατομμυρίου, καὶ ὅτι ὅπως φθάσῃ εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἐντελοῦς παρασκευῆς ἔχει ἀνάγκην, ἐκτὸς τῶν δύω ἑκατομμυρίων, καὶ ὀκτὼ ἔτι ἑκατομμυρίων πιστώσεις, ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἠδύνατο ἄνευ ἀποχρωσῶν ἀποδείξεων, τὰς ὁποίας δὲν ἠθέλησε νὰ χορηγήσῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς, νὰ παραδεχθῇ οὔτε τὴν πίστωσιν τοῦ ζητουμένου ἑκατομμυρίου, καθόσον, ἐὰν σπουδαῖόν τι ᾖναι ἡ προπαρασκευὴ, σπουδαιότερον ἔτι εἶναι ἡ χρηματικὴ δαπάνη τῶν δέκα ἑκατομμυρίων, ἅτινα, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, συμπεραίνουσα ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπιφέρει τὰς ἑξῆς προτάσεις καὶ γνώμας. Α. Ὡς πρὸς τὰς πιστώσεις ἐκ δραχ. 600,000, ὑπὸ τὸ κεφάλαιον «συνδρομαὶ προσφύγων». Ἡ μειονοψηφία, δι’ οὓς ἀνωτέρω ἐξέθηκε λόγους, καὶ ὑπὸ τοὺς αὐτόθι ἀναφερομένους ὅρους καὶ παρατηρήσεις, προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν, ἐπιφυλαττομένης ἀκεραίας τῆς εὐθύνης τῶν ὑπολόγων κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον τοῦ Κράτους. Β. Ὡς πρὸς τὰς πιστώσεις ἐκ δραχ. 1,320,000 «ἔκτακτοι ναυτικαὶ δαπάναι» καὶ δραχμῶν 1,600,000, «γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας». Ἡ μειονοψηφία, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκεν ἀνωτέρω καὶ ὑπὸ τὴν αὐτόθι ἐπιφυλαττομένην εὐθύνην τῶν ὑπολόγων, προτείνει ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν. Γ. Ὡς πρὸς τὴν πίστωσιν τῶν 4½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον «ναυπηγία». Ἡ μειονοψηφία, βασιζομένη εἰς τοὺς ἀνωτέρω ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις ἐκταθέντας λόγους τῆς μὴ παρουσιάσεως τῶν στοιχείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται ἀπαραιτήτως πρὸς μόρφωσιν πεποιθήσεως ἱκανῆς νὰ ἐνθαῤῥύνῃ τὴν παραδοχὴν τοσοῦτον μεγάλης δαπάνης, θεωρεῖ καθῆκον της νὰ παρατηρήσῃ ἐν ἀνακεφαλαιώσει, ὅτι λόγοι συνειδήσεως τὴν ὑπαγορεύουσι νὰ ἀπέχῃ, μέχρις οὗ ἡ Βουλὴ ὑποχρεώσῃ τὴν κυβέρνησιν νὰ προσαγάγῃ τὰ ἄνω μνημονευθέντα ἐπιστημονικὰ καὶ ἄλλα παραστατικὰ ἔγγραφα, τόσον περὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν δύο ἀχρήστων, κατὰ τὴν ἑαυτῆς κρίσιν, ταχυπλόων, ὅσον καὶ περὶ τῆς ναυπηγουμένης ἐν Ἀγγλίᾳ Ἀτμοβάριδος, καθὼς καὶ τῆς ναυπηγηθησομένης ἑτέρας τοιαύτης ἐν Τεργέστῃ. Ἐὰν δὲ πρόκειται ἡ μειονοψηφία νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ὁριστικὴν, ἐκ τῶν πεποιθήσεων τὰς ὁποίας ἔχει μορφώσει ἀπὸ ἐξωδίκους πληροφορίας δὲν διστάζει νὰ γνωμοδοτήσῃ ἀπὸ τοῦδε, καὶ γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς πιστώσεως ταύτης. Δ. Ὡς πρὸς τὴν πίστωσιν τῶν δραχ. 120,000 «Ἔκτακτος ἐξοπλισμὸς ἐθνικῶν πλοίων.» Ἡ μειονοψηφία περὶ μὲν τῶν τριῶν κονδυλίων ἐκ δραχ. 48,520:44 διὰ μισθοτροφοδοσίας τοῦ πληρώματος τοῦ Δρόμωνος «τὸ Μεσολόγγιον», ἐκ δραχ. 2,460:70 δι’ ἀγορὰν πολυκρότων, καὶ ἐκ δραχ. 31,360 δι’ ἀγορὰν ὑλικοῦ, ἤτοι σχοινίων κλ., δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκεν ἐν τῷ οἰκείῳ τόπῳ ἐπιφυλάσσεται κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἐκθέσῃ τὴν ὁριστικὴν γνώμην της. Περὶ δὲ τῶν δύω ἑτέρων κονδυλίων ἐκ δραχμῶν 11,300 δι’ ἔξοδα μεταβάσεως τῶν πληρωμάτων Ἀμφιτρίτης καὶ Βουβουλίνας εἰς Λονδῖνον, καὶ ἐκ δραχμῶν 3,000 δι’ ἔξοδα μεταβάσεως τοῦ πλωτάρχου Δ. Σαχτούρη εἰς Πετρούπολιν καὶ Λονδῖνον, ἐπειδὴ ἡ μειονοψηφία ἐγνωμοδότησεν ἐπιβοηθητικῶς ἀνωτέρω ὑπὲρ τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς πιστώσεως τῶν 4,500,000 διὰ ναυπηγίαν, ἕπεται ὅτι δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ τὴν ἑτέραν δαπάνην, ἥτις εἶναι παρακολούθημα τῆς πρώτης· διὰ τοῦτο γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἀποῤῥίψεως καὶ τῆς προσθέτου ταύτης δαπάνης ἐκ δραχμῶν 14,200, ὡς καὶ τῆς ἀκατονομάστου δαπάνης τῶν δραχμῶν 6,000, περὶ ὧν δὲν ἐδόθη καμμία ἐξήγησις παρὰ τῶν κκ. ὑπουργῶν, οὐδὲ ἐπαρουσιάσθη κανὲν ἀποδεικτικὸν ἔγγραφον, καθὼς καὶ τῶν ὑπολοίπων ἀδιαθέτων δραχμῶν 17,358:86 πρὸς συμπλήρωσιν τῆς διὰ Β. διατάγματος χορηγηθείσης πιστώσεως ἐκ δραχ. 120,000. Ε. Ὡς πρὸς τὴν πίστωσιν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν «προμήθεια ὑλικοῦ.» Ἡ μειονοψηφία διὰ τοὺς ἀνωτέρω ἐκτεθέντας ἐν τῷ οἰκείῳ τόπῳ λόγους γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς πιστώσεως ταύτης. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 10 Νοεμβρίου 1867. Τὰ μέλη τῆς μειονοψηφίας Λυκοῦργος Κρεστενίτης, Ἀντ. Α. Μαυρομιχάλης, Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Ι. Βαλασόπουλος, Κ. Π. Πλατύς, Οἱ εἰσηγηταὶ Σ. Ν. Πετιμεζᾶς, Κ. Δημητριάδης.»

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§25ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Σᾶς ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ στρατολογίας διὰ τὸ ἔτος 1868.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας διὰ τὸ ἔτος 1868. Ἄρθρον 1. «Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1868 εἰς τριάκοντα μίαν χιλιάδας καὶ τριακοσίους ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας, καὶ διαιρεῖται εἰς τακτικὴν καὶ εἰς ἔκτακτον. Καὶ ἡ μὲν τακτικὴ θέλει εἶσθαι ἐκ δεκατεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων ἀνδρῶν, ἡ δὲ ἔκτακτος ἐκ δεκαεπτὰ χιλιάδων ἀνδρῶν, ἤτοι ἐκ κληρούχων μέχρι δύω χιλιάδων, ἐκ τῶν τακτικῶν ἐφέδρων, ἐξ ἐθελοντῶν καὶ ἐν ἐλλείψει τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τοιούτων, ἐξ ἁπάντων τῶν ἐξυπηρετησάντων, τῶν μὴ ὑπερβαινόντων τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, καλουμένων εἰς τὰ ὅπλα πρώτων τῶν τῆς μικροτέρας ἡλικίας. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1868 ἔτος εἰς τέσσαρας χιλιάδας πεντακοσίους ἄνδρας, ἤτοι 2500 διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν, καὶ 2000 διὰ τὴν ἔκτακτον. Οἱ κληροῦχοι διανεμηθήσονται κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν, ὑπὸ μὲν τῶν νομαρχῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὑπὸ δὲ τῶν ἐπάρχων εἰς τοὺς δήμους τοῦ Κράτους. Οἱ 2500 τῆς τακτικῆς δυνάμεως λαμβάνονται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου δήμου ἐκ τῶν λαχόντων τῶν μικροτέρων ὑποχρεωτικῶν ἀριθμῶν, οἱ δὲ λοιποὶ δισχίλιοι ἐκ τῶν λαχόντων τῶν μετὰ τοὺς ἀνωτέρω ὑποχρεωτικῶν ἀριθμῶν. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις 2 μέχρι τοῦ 11 συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας Νόμου τοῦ 1851 ἔτους ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ 1868, καθόσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸν περὶ στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας ΦϞΒʹ νόμον τῆς 19 Μαΐου 1860. Ἀθήνησι, τῇ 7 Νοεμβρίου 1867. Οἱ ὑπουργοὶ

Τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Τῶν Στρατιωτικῶν

Δ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ.»

Σᾶς ὑποβάλλω ἕτερον νόμον περὶ συστάσεως δικαστικοῦ συμβούλου διὰ τὸ δικαστικὸν τμῆμα τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν.

ΕΚΘΕΣΙΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΚΗ

Περὶ συστάσεως θέσεως συμβούλου, διευθυντοῦ τοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν δικαστικοῦ τμήματος. Πρὸς τὴν Βουλήν. «Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκεται συνεχῶς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσφεύγῃ εἰς τὰς γνωμοδοτήσεις ὁτὲ μὲν τούτου, ὁτὲ δὲ ἐκείνου τῶν παρὰ τοῖς ἐνταῦθα δικαστηρίοις δικηγόρων, πρὸς λύσιν τῶν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀναφυομένων νομικῶν ἀποριῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ὅτι διὰ τοῦ βοηθήματος τούτου δὲν ἐκπληροῦνται αἱ ἀνάγκαι τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ἐγκαίρως καὶ ἀναλόγως τῆς ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου καταβαλλομένης δαπάνης, τὰ δικηγορικὰ συμβούλια ἀποβαίνουν ἀνεπαρκῆ, διότι καλούμενα ἐκτάκτως ἵνα γνωμοδοτήσωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβαλλομένων αὐτοῖς ἑκάστοτε διδομένων, μὴ ἔχοντα ὑπ’ ὄψιν των οὐδὲ τὰς ἐν γένει παραδόσεις τῆς ὑπηρεσίας, οὐδὲ τὰ σχετικὰ προηγούμενα, οὐδὲ τὸ σύνολον τῶν διεπόντων τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν νόμων καὶ κανονισμῶν, ἐργαζόμενα, οὕτως εἰπεῖν, ἀνευθύνως καὶ ἀσυναρτήτως, τὰ δικηγορικὰ ταὐτά συμβούλια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχωσι τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ τὴν ἀσφαλῆ συνδρομήν, ἣν ἠδύνατό τις νὰ προσδοκᾷ ἀπὸ τὰς γνώσεις καὶ τὴν πεῖραν τῶν συνιστώντων αὐτά. Ὅθεν καθίσταται ὁσημέραι ἐπαισθητὴ ἡ ἀνάγκη τῆς τακτικῆς καὶ μονίμου παρὰ τῷ ὑπουργείῳ ὑπηρεσίας ἀνδρὸς ἐμπείρου περὶ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν πρᾶξιν τοῦ τε ἀστικοῦ καὶ τοῦ ποινικοῦ δικαίου, πρὸς λύσιν τῶν παρουσιαζομένων νομικῶν ζητημάτων. α. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, ἐξ ἧς δύνανται νὰ παραχθῶσιν ὑποχρεώσεις καὶ ἀπαιτήσεις πρὸς ἀποζημίωσιν κατὰ τοῦ δημοσίου. β. Κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἀναφυομένων δικῶν κατὰ τοῦ δημοσίου, τῶν ὁποίων εἶναι μὲν ἡ ὑπεράσπισις ἀνατεθειμένη εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν, ἀλλ’ ἡ πρώτη διεύθυνσις καὶ ἡ βάσις τῆς ὑπερασπίσεως κανονίζεται συνήθως ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν χορηγουμένων πληροφοριῶν καὶ ἀποδεικτικῶν μέσων. γ. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας νόμων, καθόσον οὗτοι ἀναφέρονται εἰς τὰς διατάξεις τῶν κοινῶν ποινικῶν νόμων, τῶν ὁποίων ἡ γνῶσις ἀποτελεῖ ἐπιστήμην, ἀπαιτοῦσαν εἰδικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἐμπειρίαν. δ. Κατὰ τὴν ἀναπλήρωσιν τῶν ἐλλείψεων τὰς ὁποίας ἡ πεῖρα ἀποκαλύπτει εἰς τὴν σύνταξιν τῶν νόμων καὶ τῶν τὴν ἐκτέλεσιν ταύτην ἀφορώντων Β. Διαταγμάτων, ἰδίως ὡς πρὸς τὴν συναρμολόγησιν αὐτῶν μεταξὺ των καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν νόμων τοῦ Κράτους. ε. Κατὰ τὰς ἐνδεχομένας τροποποιήσεις διατάξεων τινῶν τοῦ στρατιωτικοῦ ποινικοῦ Νόμου, τοῦ ὁποίου ἡ μελέτη καὶ εἰσήγησις δὲν δύναται νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἄνδρα μὴ κάτοχον τῆς ἐπιστήμης ἄνευ προφανοῦς κινδύνου νὰ διαταραχθῇ ἡ ἐν γένει οἰκονομία τῶν σπουδαίων τούτων νόμων. Πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τούτων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὰ πλεονεκτήματα, ἅτινα εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους ἐξασφαλίζουσι τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων νόμοι, συνέταξα τὸ ὑποβαλλόμενον διὰ τῆς παρούσης νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Ἀθήνησι, τῇ 29 Ὀκτωβρίου 1867.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Δ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ.»

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ συστάσεως θέσεως συμβούλου, διευθυντοῦ τοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν στρατιωτικῶν δικαστικοῦ τμήματος. Ἄρθρον μόνον. «Συνιστᾶται παρὰ τῷ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργείῳ θέσις συμβούλου μὲ βαθμὸν Ἀρειοπαγίτου καὶ μηνιαῖον μισθὸν ἐκ δραχμῶν ἑξακοσίων (600). Ὁ σύμβουλος οὗτος διορίζεται διὰ πέντε ἔτη, διευθύνων τὸ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν στρατιωτικῶν δικαστικὸν τμῆμα. Δύναται δὲ ν’ ἀνατεθῇ αὐτῷ διὰ Β. Διατάγματος ἡ ἐκπλήρωσις τῶν καθηκόντων βασιλικοῦ ἐπιτρόπου παρὰ τῷ ἀναθεωρητικῷ στρατιωτικῷ δικαστηρίῳ, ἐπὶ εἰδικῶν ὑποθέσεων, καὶ ἡ ὑπεράσπισις δικῶν τοῦ δημοσίου, σχετιζομένων μετὰ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Τὰ λοιπὰ αὐτοῦ καθήκοντα κανονισθήσονται διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος. Ἀθήνησι, τῇ 29 Ὀκτωβρίου 1867.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Δ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ.»

§26ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐν Ἑπτανήσῳ, κύριοι, ὡς γνωρίζετε, ἐφορολογεῖτο κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τὸ ἔλαιον οὐχὶ δὲ καὶ αἱ ἐλαῖαι· ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης κερδοσκόποι τινὲς ἐπεχείρησαν τὴν μεταφορὰν τῶν ἐλαιῶν ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον εἰς τὴν πρώην Ἑλλάδα πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ τὰς ἐκθλίψωσι, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐζημιοῦτο τὸ δημόσιον. Ἵνα προληφθῇ ἡ ζημία τοῦ δημοσίου καὶ ἡ διέλευσις τοῦ νόμου, ὑποβάλλω νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ θεωρήσῃ κατεπεῖγον. Ἄρθρον μοναδικόν. «Ἐπὶ τοῦ διὰ θαλάσσης μεταφερομένου ἢ ἐξαγομένου ἐλαιοκάρπου τῶν Ἰονίων Νήσων εἰσπράττεται δασμὸς λεπτῶν 4½ ἐφ’ ἑκάστης ὀκᾶς.»

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην συζήτησιν καὶ μετὰ ταῦτα διανέμεται. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν διὰ πρώτην συζήτησιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ διδακτικῶν βιβλίων, διὰ τρίτην ἀνάγνωσιν.

§29ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ προχωρήσωμεν. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν εἰς τὰ καθέκαστα διὰ ψηφοφορίας ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ὡς ἑξῆς.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ περὶ διδακτικῶν βιβλίων νομοσχεδίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. «Τὰ ἐν τοῖς δημοσίοις διδακτηρίοις τοῦ Κράτους ἐν χρήσει διδακτικὰ βιβλία, μὴ δυνάμενα νὰ διδαχθῶσιν ἐν αὐτοῖς χωρὶς ἐγκρίσεως τοῦ ὑπουργείου, ὑπεβάλλοντο μέχρι τινὸς εἰς τὴν προεξέτασιν καὶ γνωμοδότησιν ἰδίας μονίμου ἐπιτροπῆς, συστηθείσης ἐν ἀρχῇ τῆς συστάσεως τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων καὶ γυμνασίων τοῦ Κράτους. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως αὕτη ἄμισθον, ἀχάριστον καὶ κοπιῶδες ἐπιτετραμμένη ἔργον, διελύθη βαθμηδὸν ἀφ’ ἑαυτῆς, τὸ μὲν ἀποχωρησάντων, τὸ δὲ ἐκλιπόντων τῶν διαφόρων αὐτῆς μελῶν, καὶ μάτην προσεπάθησεν ἀπὸ τοῦ 1851 καὶ ἐντεῦθεν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ συστήσῃ ἄλλην τοιαύτην ἐπίσης μόνιμον. Διὰ τοῦτο δὲ ἔκτοτε μέχρι τοῦδε τὰ εἰς τὴν δημόσιον διδασκαλίαν εἰσαγόμενα βιβλία ὑπεβάλλοντο εἰς ἰδίας ἑκάστοτε ἐπιτροπάς, ἐπὶ τούτῳ δι’ ἕκαστον βιβλίον διοριζομένας. Τὸ μέτρον ὅμως τοῦτο, κύριοι, τοῦ ἑκάστοτε διορισμοῦ ἰδίας ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν βιβλίου τινὸς παρέχει πολλὰ ἄτοπα, ὧν τὰ κυριώτερα εἶναι ἐξ ἑνὸς μὲν, ὅτι οἱ τὸ ἄμισθον τοῦτο ἔργον τῆς κρίσεως ἐπιφορτιζόμενοι παρὰ τοῦ ὑπουργείου οὔτε μετ’ εὐχαριστήσεως ἀναδέχονται, οὔτε μετὰ τῆς προσηκούσης ἐπιθυμίας ἐκπληροῦσι τὸ ἀνατιθέμενον αὐτοῖς κοπιῶδες ἔργον τῆς κρίσεως τῶν βιβλίων τοῦ τυχόντος χωρίς τινος ἀμοιβῆς, ἐξ ἑτέρου δὲ οὐχὶ σπανίως συμβαίνει νὰ παρεξηγῆται ἡ σύνταξις τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τοῦ κρινομένου συγγραφέως, ὅστις, ἐννοεῖται, δὲν δύναται νὰ εὐχαριστηθῇ ἐκ δυσμενοῦς κρίσεως. Εἰς τὰ ἄτοπα ταῦτα προσθετέον καὶ τὸ οὐχ ἧττον σοβαρὸν ὡς πρὸς τὴν δημόσιον διδασκαλίαν ἄτοπον, τὴν ἐκ τῆς διαφορᾶς δηλαδὴ τῶν ἑκάστοτε κριτῶν προκύπτουσαν διαφορὰν περὶ τὴν κρίσιν ὁμογενῶν βιβλίων, καὶ τὸ ἐκ τούτου ἀνομοιόμορφον τῆς διὰ τῶν διδακτικῶν βιβλίων εἰσαγομένης εἰς τὰ δημόσια ἐκπαιδευτήρια διδασκαλίας. Πλὴν δὲ τούτων συχνότατα συνέβαινε βιβλίον τι ἀποῤῥιφθὲν ὑπὸ μιᾶς ἐπιτροπῆς, νὰ ἐγκρίνηται ὑπὸ ἄλλης, κατόπιν ἐκείνης διοριζομένης, διότι, ὡς προεῖπον, ἄλλο μέτρον μετεχειρίζετο ἡ μὲν, καὶ ἄλλο ἡ δὲ, κατὰ τὴν κρίσιν αὑτῆς. Τὰ ἄτοπα ταῦτα ἐνόμισα, κύριοι, ὅτι ὤφειλον νὰ διορθώσω διὰ ὁριστικοῦ νομοθετήματος, ὅπερ ἐξ ἑνὸς μὲν νὰ ἀσφαλίζῃ τὸ ὅμοιον καὶ ἀπαράλλακτον τῆς κρίσεως διὰ τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς μονίμου, ἐξ ἑτέρου δὲ νὰ παρέχῃ ἐγγύην ἀσφαλῆ περὶ τῆς ἀμεροληψίας αὐτῆς διὰ τῆς κληρώσεως τῶν εἰδικῶν ἑκάστου βιβλίου κριτῶν, δυνάμενον συγχρόνως νὰ κεντρίσῃ τὸν ζῆλον καὶ τὴν προθυμίαν τῶν κρινόντων διὰ μικρᾶς τινος χρηματικῆς ἀμοιβῆς, καταβαλλομένης παρὰ τοῦ συγγραφέως ἢ τοῦ ἐκδότου τοῦ κριτέου βιβλίου, ὅστις φυσικώτατα ἐνδιαφέρεται πλέον παντὸς ἄλλου εἰς τὴν κρίσιν τοῦ βιβλίου. Ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τούτων συνέταξα τὸ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 18 8βρίου 1867. Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως

ὑπουργὸς

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.»

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ διδακτικῶν βιβλίων. Ἄρθρον 1. «Διδακτικὰ βιβλία θεωροῦνται ὅσα κατὰ τὰ περὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως νενομισμένα χρησιμεύουσιν εἰς τὴν ἐν τοῖς Ἑλληνικοῖς Σχολείοις καὶ τοῖς Γυμνασίοις διδασκαλίαν. Οὐδὲν βιβλίον ἐκτὸς τῶν κειμένων τῶν Ἑλλήνων καὶ Ῥωμαίων ποιητῶν καὶ λογογράφων, ὡς καὶ τῶν κλασικῶν συγγραφέων τῶν νεωτέρων γλωσσῶν, δύναται νὰ διδαχθῇ ἢ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς διδασκαλίαν ἔν τε τοῖς δημοσίοις καὶ τοῖς ἰδιωτικοῖς ἐκπαιδευτηρίοις τοῦ Κράτους ἂν μὴ ἐγκριθῇ πρότερον ὑπὸ τῆς ἐξεταστικῆς τῶν διδακτικῶν βιβλίων ἐπιτροπῆς, καὶ, ἂν ἀφορᾷ εἰς τὴν διδασκαλίαν ἱερῶν μαθημάτων, ὑπὸ τῆς ἱερᾶς Συνόδου τῆς ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἄρθρον 2. Τὴν ἐξεταστικὴν τῶν διδακτικῶν βιβλίων ἐπιτροπὴν συναποτελοῦσιν εἰκοσιτέσσαρα μέλη, διαιρούμενα ἀνὰ ὀκτὼ εἰς τρία τμήματα. Εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ Αʹ τμήματος ὑποβάλλονται πάντα τὰ φιλολογικὰ, ἀρχαιολογικὰ, ἱστορικὰ, μυθολογικὰ καὶ τὰ σχετικὰ πρὸς ταῦτα βιβλία. Εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ Βʹ τμήματος ὑποβάλλονται πάντα τὰ φυσικομαθηματικὰ, φιλοσοφικὰ καὶ τὰ τούτοις ὅμοια. Εἰς τὴν ἐξέτασιν δὲ τοῦ Γʹ τμήματος ὑπάγονται τὰ εἰς διδασκαλίαν νεωτέρων γλωσσῶν ἀναφερόμενα. Ἄρθρον 3. Τὰ μέλη ἑκάστου τμήματος διορίζονται ἐπὶ πενταετίαν διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἄρθρον 4. Τὴν ὁριστικὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν, εἰς ἧς τὴν κρίσιν παραπέμπεται τὸ βιβλίον διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, ἀποτελοῦσιν ἑκάστοτε τρία τοῦ οἰκείου τμήματος μέλη, κληρούμενα κατὰ τὰ περὶ τούτου διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος ὁρισθησόμενα. Οὐδὲν τῶν μελῶν δύναται νὰ κρίνῃ περὶ βιβλίου, οὗτινος ὁμοειδὲς συνέγραψεν ἢ ἐξέδωκε· κληρούμενον δὲ, ἀναπληροῦται διὰ νέας κληρώσεως. Ἄρθρον 5. Πᾶς συγγραφεὺς ἢ ἐκδότης βιβλίου, ὑποβάλλων τὸ βιβλίον αὑτοῦ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπιτροπῆς, προκαταβάλλει εἰς αὐτὴν, ὡς ἀμοιβὴν τῶν κόπων αὐτῆς, πέντε δραχμὰς δι’ ἕκαστον τυπογραφικὸν φύλλον. Ἐπὶ χειρογράφων λογίζονται, ὡς τυπογραφικὸν φύλλον, 10 σελίδες ὀγδόου σχήματος, ὧν ἑκάστη δὲν δύναται νὰ περιλαμβάνῃ πλείους τῶν τριάκοντα πέντε σειρῶν. Ἄρθρον 6. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα, εἰς οὗ τὴν ἐξέτασιν παρεπέμφθη τὸ βιβλίον, ὀφείλει νὰ ὑποβάλλῃ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὑπουργεῖον ἐντὸς τριῶν μηνῶν τὴν κρίσιν αὑτοῦ δεδικαιολογημένην, γνωμοδοτοῦν συγχρόνως καὶ περὶ τῆς δικαίας τοῦ βιβλίου τιμῆς. Ἄρθρον 7. Οὐδὲν διδακτικὸν βιβλίον δύναται νὰ συστηθῇ ὡς τοιοῦτον παρὰ τοῦ ὑπουργείου κατ’ ἀποκλεισμὸν τῶν ὁμοειδῶν αὐτῷ, οὔτε συστηθὲν ν’ ἀντικαταστήσῃ ἐντὸς τοῦ σχολικοῦ ἔτους τὰ ἠγορασμένα ἤδη ὑπὸ τῶν μαθητῶν βιβλία. Ἄρθρον 8. Πᾶς διδάσκαλος, χρώμενος ἐν τῇ διδασκαλίᾳ αὑτοῦ βιβλίῳ μὴ ἐγκεκριμένῳ, ἐὰν μὲν ᾖναι δημόσιος, τιμωρεῖται διὰ πειθαρχικῆς ποινῆς 50–150 δραχμῶν, ὑποχρεούμενος συνάμα ν’ ἀποδώσῃ εἰς τοὺς μαθητὰς τὸ ἀντίτιμον τῶν κατ’ εἰσήγησιν αὑτοῦ ἀγορασθέντων παρ’ αὐτῶν βιβλίων, καὶ ἐν ὑποτροπῇ παύεται τῆς ὑπηρεσίας· ἐὰν δὲ ᾖναι ἰδιωτικὸς, ἀφαιρεῖται τὴν ἄδειαν τοῦ διδάσκειν ἐπὶ ἓν ἔτος. Ἄρθρον 9. Βασιλικὸν διάταγμα θέλει κανονίσει εἰδικώτερον τὰ περὶ παραπομπῆς τῶν βιβλίων εἰς κρίσιν, τὰ περὶ τῆς κρίσεως, τῆς ἀμοιβῆς τῶν κριτῶν καὶ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ ὑπουργείου».

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐθνικῆς βιβλιοθήκης διὰ δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν, τὰ μὲν καθέκαστα διὰ ψηφοφορίας ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου τὸ, δὲ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 69 καὶ 70 περὶ δημοσίου λογιστικοῦ διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἀναγινώσκεται.

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§34ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ σταλῇ, νομίζω, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διότι εἶναι ἔργον ἐπιστημονικόν.

§35ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ φέρουν ἔκθεσιν καὶ, ἂν ἐντὸς 10 ἡμερῶν δὲν φέρουν ἔκθεσιν, νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ μισθοῦ τοῦ προξένου Ἀλεξανδρείας.

§38ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διότι ἐφέτος ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομιῶν.

§39ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἓν νομοσχέδιον ἐκκλησιαστικὸν εἶχεν ὑποβληθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, τὸ ὁποῖον κατέστη ὥριμον· παρακαλῶ τὴν Βουλὴν λοιπὸν νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησίς του, διότι πρὸ ἑνὸς μηνὸς καὶ ἐπέκεινα ὑπάρχει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ αὐτὴ δὲν ἔφερε τὴν ἔκθεσίν της.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 14,000 διὰ τοὺς πρώην γερουσιαστάς.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§42ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου οἱ πρώην γερουσιασταὶ δικαιοῦνται νὰ λαμβάνουν σύνταξιν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦ ἐπιδόματος· διὰ τῶν δικαστηρίων ἐκέρδησαν τὴν ἀξίωσίν των καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§43Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κανονισμὸς ἀναφέρει ῥητῶς, ὅτι πᾶν νομοσχέδιον ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μετὰ ταῦτα ἔρχεται εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἐξαίρεσις γίνεται διὰ τὰ κατεπείγοντα νομοσχέδια. Αὐτοὶ οἱ ἀγωνισταί, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἱδρόνουν τινὲς, τόσον καιρὸν ἔμειναν ἄνευ βοηθήματος, καὶ ἂν παρέλθῃ ἀκόμη ὀλίγος, δὲν θέλουν καταστραφῆ· προτείνω λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τῆς Δικαιοσύνης.

§45ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ νόμιμον τῆς ἀποφάσεως ἢ μὴ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅστις εἶπεν ὅτι οἱ γερουσιασταὶ εἰσὶν ὑπάλληλοι· ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξῃ ἂν καλῶς ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις ἢ μή· πρέπει νὰ ἴδωμεν ποῦ ἐστηρίχθη ὁ Ἄρειος Πάγος. Πρωτοφανὲς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀκούω, ὅτι οἱ γερουσιασταὶ εἶναι ὑπάλληλοι. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἡ πίστωσις αὕτη πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς ὅλας τὰς ἐπιτροπάς.

§46ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρ. 2 τοῦ ΡΝʹ νόμου.

§48ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρ. 80–86 τῆς πολιτικῆς δικονομίας, περὶ τῆς προσκλήσεως εἰς ἀγωγήν.

§50ΤΙΝΕΣ. Ὅλα αὐτὰ νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§51ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ φέρῃ μίαν ἔκθεσιν.

§52ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§53ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ δασμολογίου κατὰ τὰ ὑφάσματα.

§55ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μοναδικόν. (Ἀναγινώσκεται διὰ πρώτην φορὰν καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη διὰ πρώτην φοράν. — Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου.

§58ΤΙΝΕΣ. Δὲν διενεμήθη.

§59ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§60ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἀκόμη δὲν διενεμήθη, ἐκτὸς δὲ τούτου ἐγὼ εἶχον ὑποβάλει μίαν ἄλλην πρότασιν νόμου, περὶ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, καὶ ἐπειδὴ ὁ ὑπουργὸς εἶναι σύμφωνος ἡ ἰδική μου πρότασις νὰ συζητηθῇ ὡς τροπολογία μαζὺ μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὐτοῦ ἕως ὅτου ἔλθῃ καὶ ὁ ὑπουργός.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων· πρώτη συζήτησις.

§62ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§63ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ παρακαλεσθῶσιν αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ συνέλθουν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ συνέλθουν καὶ νὰ μᾶς φέρουν τὰς ἐκθέσεις των.

§65ΤΙΝΕΣ. Ὡς πρώτη ἀνάγνωσις ἂς γίνῃ τὸ περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται. Παρεδέχθησαν τὰ ἄρθρα αὐτοῦ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§67ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἢ μᾶλλον ἡ πρότασις περὶ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου περισσότερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα ὡρίμασεν. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ὅτι ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θέλῃ νὰ προβῇ καὶ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπ’ αὐτοῦ, δὲν θὰ τὴν περιμένῃ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ προεδρεῖον νὰ προσδιορισθῇ ἡ αὔριον ὡς ἡμέρα συζητήσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἢ τῆς προτάσεως, ἥτις εἶναι σπουδαία.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον λοιπὸν ἔχομεν τὸ περὶ ὑποδικηγόρων, τὸ περὶ τῶν ἐμπιστώσεων, τὸ περὶ ἀπογραφῆς.

§69ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ τοῦ Χατζίσκου.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὅσα ἄλλα εἶναι ὥριμα. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 2 μ. μ.