1867.02.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40.

Τῆς 8 Φεβρουαρίου 1867.

(Τετάρτη)

Ὥρᾳ 12 τῆς μεσημβρίας.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶναι παρὼν διὰ νὰ τοῦ κάμω μίαν ἐπερώτησιν, ἀλλ’ εἶναι οἱ ἄλλοι ὑπουργοὶ καὶ εἶναι τὸ ἴδιον. Ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὸ ἔτος 1863, προσήγαγεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἕνα κατάλογον, ἐνῷ ἐξετίθετο ἡ περιουσία τοῦ δημοσίου, ἥτις διηρπάγη ἐκ τῶν ταμείων καὶ τῶν ἀποθηκῶν κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ 8βρίου 1862. Ἡ τιμὴ τῆς περιουσίας αὐτῆς φθάνει σχεδὸν μέχρι τοῦ 1 ἑκατομμυρίου.

§4ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 800,000.

§5ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν Κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν κατάλογον νὰ ἴδωμεν, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες διήρπασαν τὴν ἐθνικὴν περιουσίαν, καὶ ἂν ἡ κυβέρνησις κατεδίωξεν αὐτοὺς, ἢ ἀνεπλήρωσε τὰ διαρπαγέντα· διότι εἰς τοιαύτας κρισίμους περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ζητοῦμεν νὰ ἐπιβάλλωμεν φόρον εἰς τὸν λαὸν, εἶναι νομίζω συμφέρον νὰ καταδιωχθῶσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες διήρπασαν τὴν δημοσίαν περιουσίαν ἥτις φθάνει οὐχὶ εἰς 800,000 ἀλλ’ εἰς 1,000,000 περίπου.

§6ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Περὶ αὐτοῦ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἔγεινε συζήτησις ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως ἐπ’ αὐτοῦ, συνετάχθη ἔκθεσις.

§7ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ἐγὼ πληρεξούσιος δὲν ἤμην.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ τί ἔγεινε.

§9ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπῆς ἐστάλη ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δικαστικὴ ἐπιτροπὴ παρακαλεῖται νὰ τὸ φέρῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.

§11ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐπελήφθη εἰσέτι διόλου αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, καὶ εἶναι σπουδαιότατον ἀντικείμενον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ παρακαλεῖται νὰ ἐργασθῇ αὔριον.

§13ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει ἐνώπιόν σας ἐκκρεμὲς ἓν νομοσχέδιον ὑποβληθὲν ὑπό τινων ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν Κεφαλληνίας καὶ Λευκάδος, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀνακοπὴ τῶν προθεσμιῶν καὶ τῶν παραγραφῶν. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀτελὲς καὶ δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὰς προτάσεις τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ προέδρου τῶν δικαστηρίων, διὰ τοῦτο παρουσιάζω εἰς τὴν Βουλὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ τὴν παραδεχθῆτε, καθόσον εἶναι τελειοτέρα καὶ σύμφωνος πρὸς τὰς προτάσεις τῶν δικαστηρίων.

§14ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος τῆς παρατηρήσεως, διότι ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας εὑρίσκεται τώρα εἰς τὸ ὕπαιθρον γυμνὸς, ἐγκαταλελειμμένος, χωρὶς ὑπεράσπισιν οὔτε τοῦ θεοῦ, καὶ νὰ βλέπω ἀναφορὰν νὰ παρουσιάζῃ ὁ πρόεδρος τῶν δικαστηρίων καὶ νὰ ζητῇ μόνον δύω μῆνας παράτασιν, τοῦτο ἐγὼ δὲν τὸ παραδέχομαι· ἐγὼ ἐπαρουσίασα νομοσχέδιον ν’ ἀνασταλῶσιν ὅλαι αἱ πολιτικαὶ ὑποθέσεις αἱ ἐκκρεμεῖς διὰ δύω ἔτη, διότι τώρα ἔχουν τὴν δυστυχίαν των νὰ κλαῖνε καὶ κυτάζουν νὰ συντηρήσουν τὰ παιδιὰ των. Προχθὲς ἦλθε 13,000 λαὸς εἰς τὸ Ἀργοστόλι ἀπὸ τὰ χωριὰ νὰ ζητοῦν ἄρτον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασίς μου.

§15ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ σταματήσωμεν τὴν δικαιοσύνην, πρόκειται, ἐπειδὴ εἶναι πλήρης ἀνωμαλίας τώρα ὁ τόπος εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ἐπειδὴ καὶ τὰ δικαστήρια ἀκόμη δὲν εἶναι καλὰ εἰς τὴν ἕδραν των, ἐπειδὴ καὶ τὰ καταστήματα κατεστράφησαν καὶ ὑπάρχουν προθεσμίαι, αἱ ὁποῖαι παρερχόμεναι καταστρέφουν δικαιώματα, προθεσμίαι πρὸς ἀνακοπὴν, πρὸς ἔφεσιν, προθεσμίαι παραγραφῆς, προθεσμίαι ἀποδείξεων κτλ. ἐπρότειναν οἱ κύριοι βουλευταὶ, καὶ ἡμεῖς τὸ ὑποστηρίζομεν, αὐταὶ αἱ προθεσμίαι νὰ διακοπῶσιν ἐπὶ 2 μῆνας, ὥστε μετὰ δύω μῆνας ν’ ἀρχίσουν ἀπὸ τὴν ἰδίαν θέσιν, εἰς ἣν εὑρίσκονται σήμερον, εἶναι δὲ δικαιότατον, διότι ἄλλως θὰ καταστραφοῦν πολλὰ συμφέροντα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία εἶναι τρίτη συζήτησις. Ἐνταῦθα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως γίνονται παραδεκτὰ ἡ ἀρχὴ, τὰ 4 ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία τροπολογία· 10 βουλευτῶν. Ἄρθρον μόνον. «Συσταίνεται ὑποτελωνεῖον τρίτης τάξεως ἐν Μύλοις τοῦ Ἄργους»· θὰ τυπωθῇ. Καὶ ἄλλη πρότασις. «Συσταίνεται πρωτοδικεῖον ἐν τῇ πρωτευούσῃ Γορτυνίας»· θὰ τυπωθῇ. Τώρα ἀκολουθοῦμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς. Εἶναι μία τροπολογία τοῦ Κ. βουλευτοῦ Κυριακοῦ διὰ νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ γʹ. ἄρθρον· «Ἡ ἐκλογὴ ἁπάντων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς ἐνεργεῖται διὰ καθολικῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τῶν ἐθνοφυλάκων.»

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Πρῶτον νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητοῦν νὰ εἰσάξουν, θὰ καταντήσῃ εἰς ἀποτελέσματα ὅλως διόλου ἀντιπειθαρχικά. Ὁ ἀρχηγὸς συνήθως ἔχει δικαιώματα καὶ δικαιοδοσίαν, ἐπιβάλλει μερικὰς ποινὰς, φροντίζει μᾶλλον ὑπὲρ τῆς πειθαρχίας ἐφαρμόζων τὸν νόμον. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ δὲν εἶναι παρὰ ὄργανα ἐκτελοῦντα τὴν διαταγὴν αὐτοῦ. Τώρα, ἐὰν τὴν ἐκλογὴν τὴν ἀποδώσητε εἰς ὅλους τοὺς ἐθνοφύλακας, φοβοῦμαι, ὅτι διὰ τὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι θ’ ἀναπτυχθῶσι, θὰ χαλαρωθῇ ἡ πειθαρχία καὶ ὁ ἀξιωματικὸς δὲν θὰ ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ τηρήσῃ τὴν θέσιν του, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, ὅπως συντηρήσῃ τὸν λόχον, διότι ὁ ἀξιωματικὸς θὰ ἐκπηγάζῃ ἀπὸ τὸν λόχον, θὰ ἔχῃ τὴν ἀνάγκην τῶν ἐκλογέων καὶ ὑποχρεώσεις πρὸς αὐτούς, ἑπομένως θὰ ᾖναι ὁπωσοῦν δύσκολον πρὸς αὐτὸν νὰ ἐκτελέσῃ ἀκριβῶς τὰ καθήκοντά του. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ, ἐνῷ δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ταχύτητα, θὰ βλάψῃ τὴν πειθαρχίαν, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι οἱ κύριοι βουλευταὶ δὲν θὰ ἐπιμείνουν, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ ἐπρότειναν πρὸς τὸ καλὸν τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ εἰς τοῦτο δὲν συντείνει.

§19ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Βεβαίως δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν τροπολογίαν μου, διότι ὁ Κ. ὑπουργὸς βεβαίως θὰ συνέλεξε περισσοτέρας πληροφορίας ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἠνάγκασαν ἐμὲ νὰ φέρω τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς λοχαγὸς τῆς ἐθνοφυλακῆς ἐπείσθην, ὅτι ὅσον συμπαθητικωτέρα εἶναι ἡ σχέσις τῶν ἐθνοφυλάκων μετὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ των, τοσοῦτον ὁ ἐθνοφύλαξ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Ἔφερα δὲ προχθὲς εἰς τὴν ὁμιλίαν παράδειγμα τοὺς ἐμφυλίους σπαραγμοὺς, οἵτινες ἐτάραξαν τὸν τόπον τοῦτον κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς μεσοβασιλείας, καὶ κατὰ τοὺς ὁποίους ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἦσαν μᾶλλον εἰς ἄμεσον σχέσιν μετὰ τῶν ἐθνοφυλάκων παρὰ οἱ ἀξιωματικοί, καὶ διὰ τοῦτο μᾶλλον συνετέλεσαν εἰς τὴν τάξιν τότε οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἐθνοφύλακες, παρὰ οἱ ἀξιωματικοί. Ἄλλως τε ἐπηρεάσθην πολὺ εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ἣν ἔθεσεν ὁ Κ. πρωθυπουργὸς ἀπέναντι τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Στράτου περὶ διορισμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐὰν ὁ Κ. ὑπουργὸς συνέλεξε περισσοτέρας πληροφορίας καὶ ἐπείσθη, δὲν ἐπιμένω, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ Κ. πρωθυπουργὸς ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς ἐθνοφυλακῆς μεριμνᾷ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ προχωρήσωμεν. Ἄρθρον 4. Ὑπόχρεοι εἰς τὰς τακτικὰς ἀσκήσεις ἐκ μὲν τῶν ἐνεργῶν ἐθνοφυλάκων εἰσὶν οἱ ἄγοντες ἡλικίαν ἀπὸ τοῦ 21 ἀρχομένου μέχρι τοῦ 30 συμπεπληρωμένου, ἐκ δὲ τῶν διαθεσίμων, οἱ ἀπὸ τοῦ 18 μέχρι τοῦ 30. Ἐκ τῶν λοιπῶν ἐθνοφυλάκων, οἱ μὲν ἐνεργοὶ ὀφείλουσι ν’ ἀσκῶνται εἰκοσάκις τοὐλάχιστον τοῦ ἔτους, οἱ δὲ διαθέσιμοι ἑξάκις.

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι λανθασμένον· χρειάζεται «ὑπόχρεοι εἰς τὰς τακτικὰς ἀσκήσεις ἐκ τῶν ἐνεργῶν ἐθνοφυλάκων εἰσὶν οἱ ἄγοντες ἡλικίαν ἀπὸ τοῦ 20 μέχρι τοῦ 40, ἐκ δὲ τῶν διαθεσίμων ἀπὸ τοῦ 18 ἕως τοῦ 20».

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῇ. Εἶναι παραδεκτὸν τὸ ἄρθρον ὅπως ἀνεγνώσθη;

§23ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ὁρίζει περὶ ἐξασκήσεως τῆς ἐθνοφυλακῆς καὶ ἡμεῖς χθὲς παρεδέχθημεν διὰ τοῦ 3 ἄρθρου, ὅτι δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσι καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ ὡς τοιοῦτοι ὑπὸ τῶν ἐθνοφυλάκων, ἀλλ’ ἡ μισθοδοσία των θὰ ᾖναι ἡ αὐτὴ μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον πρὶν ἐκλεχθῶσιν· ἀφοῦ δὲ παρεδέχθη τοῦτο, ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδεὶς ἀξιωματικὸς διὰ τὴν ψυχὴν τοῦ πάππου του θὰ ἀφήσῃ τὸ δικαίωμά του, τὸ ὁποῖον τοῦ ἐξασφαλίζει ὁ νόμος νὰ συμπληρώσῃ τὰς χηρευούσας θέσεις, καὶ θὰ δεχθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὴν ἐθνοφυλακήν· ὥστε τούτου ἕνεκα ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐθνοφυλακὴ θὰ μείνῃ ἄνευ ἀξιωματικῶν καὶ θὰ ἐξασκῆται ὑπὸ τῶν ἄλλων προγυμναστῶν, τοὺς ὁποίους θὰ διορίζῃ ἡ κυβέρνησις, καὶ δὲν θὰ ἔχουν τόσον ζῆλον ὅσον θὰ εἶχον οἱ ἐκλεγόμενοι, ἢ θὰ ἐξασκῶνται οἱ ἐθνοφύλακες διὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς, οἵτινες δὲν εἶναι εἰσέτι εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ ἐκγυμνάσωσιν ἄλλους. Εἰς τοιαύτην περίστασιν ἑπομένως ἡ κυβέρνησις θὰ χορηγήσῃ ἀξιωματικοὺς, ἂν θέλῃ νὰ σχηματίσῃ πράγματι ἐθνοφυλακὴν ὅπως ὑπάρχει εἰς τὴν Πρωσσίαν, καὶ ὄχι ὅπως ὑπάρχει εἰς ἄλλα μέρη, ἐὰν θέλωμεν τὸ σῶμα αὐτὸ νὰ φανῇ χρήσιμον εἰς μίαν ἐθνικὴν ἀνάγκην. Ἐὰν θελήσετε, λέγω, νὰ σχηματίσητε πράγματι ἐθνοφυλακὴν, πρέπει νὰ ἀποστείλετε πρὸς ἐξάσκησιν τῶν ἐθνοφυλάκων ἀξιωματικοὺς ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ· εἰς τοιαύτην ὅμως περίστασιν δὲν ἐννοῶ πῶς δύνασθε νὰ ἀποστείλετε αὐτοὺς, ἐὰν οἱ ἐθνοφύλακες δὲν συνέρχωνται εἰς ἓν στρατόπεδον ἐπὶ 40 τοὐλάχιστον ἡμέρας, ὅπως γίνεται τοῦτο ἐν Πρωσσίᾳ· καὶ εἴδετε τὸν τελευταῖον αὐτὸν πόλεμον τῆς Πρωσσίας, ὅτι οἱ ἐθνοφύλακες δὲν ἐφάνησαν κατ’ οὐδὲν κατώτεροι τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι δὲν ἔχω καιρὸν νὰ παρευρίσκωμαι εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ.

§25ΤΙΝΕΣ. Λοιπὸν ἂς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 1 καὶ

½ Μ. Μ.