1867.02.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 36

Τῇ 3 Φεβρουαρίου 1867.

Παρασκευή.

Ὥρα μία καὶ ἡμίσεια.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, σᾶς ἀναγινώσκω δύο ἔγγραφο· ἀναφορὰν Σ. Ῥάλλη, Α. Δουρούτη, καὶ Μ. Δ. Μαστραπᾶ, ἐξαιτουμένων τὴν ἐντελῆ κατάργησιν τοῦ ἐπὶ τῆς μετάξης ἐξαγωγικοῦ τέλους πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐμψυχώσεως τῆς ἐν Ἑλλάδι μεταξοκλωστικῆς βιομηχανίας. Νομίζω νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅπου εἶναι τὰ νομοσχέδια περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία τροπολογία τοῦ Βουλευτοῦ Στράτου ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ ἐθνοφυλακῆς.

§6ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ τροπολογία μου ἔχει πολὺ διαφορετικὰς βάσεις παρ’ ὅ,τι τὸ σχέδιον τῆς κυβερνήσεως καὶ ὁ νόμος, καὶ ὡς τοιοῦτον νομίζω ὅτι δύναται νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τὴν παρατηρήσῃ καὶ ἂν τὴν κρίνῃ ἀξίαν, νὰ τυπωθῇ.

§7ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§9ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον νὰ κάμω μίαν ἐπερώτησιν.—Ὅσοι, κύριοι, ἐλάβετε τὴν περιέργειαν ν’ ἀναγνώσητε τὸ φυλλάδιον τῆς αἰχμαλωσίας μου γνωρίζετε ὅτι πολλὰ προσκόμματα παρενεβλήθησαν ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν λύτρων. Ἀφοῦ οἱ ἀτυχεῖς συγγενεῖς μου ἠδυνήθησαν νὰ οἰκονομήσουν, χάρις εἰς τὴν φιλανθρωπίαν τῆς ἐθνικῆς τραπέζης, τὸ ὑπέρογκον ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν οἱ λησταὶ ἵνα μὴ ἀποκόψουν τὴν κεφαλὴν μου, καὶ ἐπήγαιναν νὰ παραδώσουν τὰ χρήματα, εἴδετε ὅτι διάφοροι ὑπάλληλοι τοὺς κατεδίωξαν, τοὺς παρηκολούθησαν, καὶ ἐνῷ ἤθελε γίνει ἡ παράδοσις 11 Αὐγούστου, μόλις ἔγεινε 2 Σεπτεμβρίου καὶ ἔμεινα εἰς τὰς χεῖρας τῶν ληστῶν 20 ἡμέρας περισσότερον παρ’ ὅσον ἤθελα μείνει ἐὰν δὲν συνέβαινε τὸ περιστατικὸν αὐτὸ, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα ὑπέφερα τὰς μεγαλειτέρας κακουχίας. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκίνησε τὸν θαυμασμὸν ὅλων ὅσοι ἀνέγνωσαν τὸ φυλλάδιόν μου εἶναι ἓν ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδημεύοντο τὰ λύτρα. Τῷ ὄντι, κύριοι, εἴδετε ὅτι εἷς δήμαρχος διευθύνει εἰς ἕνα ἄλλον τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας ἔγγραφον τὸ ὁποῖον διαλαμβάνει ὅτι κατὰ διαταγὴν τοῦ ἐπάρχου Ἠλείας σᾶς εἰδοποιῶ, Κ. συνάδελφε, ὅτι οἱ συγγενεῖς τοῦ Σωτηροπούλου περιφέρονται διὰ νὰ δώσουν εἰς τοὺς λῃστὰς 80,000 δραχμῶν ὡς λύτρα, (διότι τόσα εἶχον ζητηθῆ ἀπ’ ἀρχῆς καὶ ἔπειτα τὰ ἐμετρίασαν οἱ ἴδιοι λησταὶ εἰς 60,000)· ὅτι διὰ τὰς κεφαλὰς τῶν λῃστῶν εἶναι προσδιωρισμένη ἀμοιβὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως 50,000 δραχμῶν, καὶ τὴν ποσότητα 130,000 δραχμῶν θὰ λάβουν ὅσοι εὐτυχήσουν νὰ φέρουν ἀποτέλεσμα, δηλ. ὅσοι δυνηθοῦν νὰ προσβάλουν τοὺς λῃστὰς κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς παραδόσεως τῶν λύτρων. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἐπροξένησε τὸ μεγαλείτερον δυστύχημα εἰς ἐμὲ, διότι ἀληθῶς ἀκούσαντες οἱ ἄνθρωποι ἐκ στόματος τῶν ἀρχῶν, ὅτι ἤθελον πάρει 130,000 δραχμῶν, ἐὰν εὐτυχήσουν, ὅπως τὸ ἔγγραφον ἔλεγε, νὰ προσβάλουν τοὺς λῃστὰς ἐσηκώθησαν εἰς τὸ ποδάρι ὅλοι καὶ τοιουτοτρόπως ἐματαίωσαν, καθὼς σᾶς εἶπον, τὴν παράδοσιν τῶν λύτρων, ἔφερον τὸ ἀποτέλεσμα νὰ κρατηθῶ ἀπὸ τοὺς λῃστὰς 22 ἡμέρας περισσότερον, ἐξέθηκαν εἰς κίνδυνον τὴν ζωὴν τῶν συγγενῶν μου οἱ ὁποῖοι περιεφέροντο νὰ δώσωσι τὰ λύτρα, καὶ ἐπὶ τέλους μὲ ἐζημίωσαν καὶ ὑπὲρ τὰς 8,000 δραχμῶν, διότι 5,000 ἐκλάπησαν ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς μου καὶ εἰς ἄλλας 3,000 ἀναβαίνουν τὰ ἔξοδα. Περισσότερον ἀπὸ ὅλους σας γνωρίζω ὅτι ἠπόρησε διὰ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι δὲν πιστεύει νὰ ἐξεδόθη τοιοῦτον ἔγγραφον.

§10ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ τότε πρωθυπουργός;

§11ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νῦν, διότι τότε δὲν εἶχαν τὸ ἔγγραφον αὐτὸ. — Μοὶ εἶπε δὲ ὅτι θέλει ἐξετάσει περὶ τούτου, καὶ ἂν βεβαιωθῇ ὅτι τῷ ὄντι εὑρέθη διοικητικὸς ὑπάλληλος φθάσας εἰς τὴν ἀπόνοιαν νὰ ἐκδώσῃ τοιοῦτον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δημεύῃ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἕνας πολίτης μὲ χιλίας δύο δυσκολίας κατώρθωσε νὰ εὕρῃ διὰ νὰ σώσῃ τὴν κεφαλήν του, διότι καταλαμβάνετε, ἂν προσεβάλλοντο οἱ λησταὶ, τὰ χρήματά μου ἤθελον συντελέσει εἰς τὸ νὰ χάσω τὴν κεφαλήν μου ἀντὶ νὰ τὴν σώσω, ἤθελε φερθῆ μὲ ὅλην τὴν αὐστηρότητα οὐχὶ πλέον πρὸς ἱκανοποίησιν ἐμοῦ, ἀλλὰ τῆς κοινωνίας ἥτις ἔχει τὸ συμφέρον νὰ μὴ μείνουν ἀπαρατήρητοι τοιαῦται ἐγκληματικαὶ ἐνέργειαι· ἐπειδὴ δὲ παρῆλθον πολλαὶ ἡμέραι ἀφ’ ὅτου ὁ Κ. Ὑπουργὸς μοὶ ἔδοσεν αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν, ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ τῷ ἐνθυμίσω τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν.

§12ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτον ἔγγραφον, νὰ παυθῇ ὁ ὑπάλληλος καὶ νὰ εἰσαχθῇ εἰς δίκην.

§13ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅ,τι συνέβη εἰς ἐμὲ συνέβη καὶ εἰς τὸν Νομάρχην ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα πληροφορίας· ὅταν μᾶς ὡμίλησεν ὁ Κ. Σωτηρόπουλος, ἔγραψα ἀμέσως εἰς τὸν Νομάρχην Τριπόλεως, ὅστις μᾶς ἀπήντησεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἑπομένως δὲν τὸ πιστεύει. Μετὰ ἡμέρας τινὰς ἔκαμα μίαν περιοδείαν ἐξ αἰτίας τῶν συμβάντων εἰς τὴν Καρύταιναν, καὶ δυστυχῶς ἐκεῖ ηὗρα ὅτι ὁ Ἔπαρχος Κ. Δημητρακόπουλος εἰς τὴν Ἠλείαν ἐξέδωκε τῷ ὄντι διαταγὴν πρὸς τοὺς δημάρχους, διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγεν εἰς αὐτοὺς, ὅτι τὰ λύτρα καὶ ἡ ἀμοιβὴ εἶναι ὑπὲρ ἐκείνου ὅστις ἠμπορέσῃ νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα καὶ ἑπομένως ὅτι αὐτὴν τὴν διαταγὴν πρέπει νὰ ἐκτελέσουν καὶ νὰ διακοινώσουν εἰς τοὺς ἄλλους δημάρχους διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Δημητρακόπουλος ἴσως μὲ καλὸν σκοπὸν ἐπεθύμει· ἐσχάτως, Κύριοι, ὁ Κ. Νομάρχης μοὶ ἔστειλεν ἀντίγραφον τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ζητῶν συγγνώμην καὶ αὐτὸς διότι μὴ πιστεύων νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτον πρᾶγμα ἔδωκε πληροφορίας ἄλλας.

§14ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναγνωσθῇ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον;

§15ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ ἔχω μαζί μου, θὰ τὸ φέρω ὅμως.

§16ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλοῦμεν νὰ ἔλθῃ τὸ ἔγγραφον, διότι τοῦτο εἶναι κακούργημα.

§17ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλοῦμεν νὰ προσδιορισθῇ ἄλλη ἡμέρα.

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἅμα εὕρω τὸ ἔγγραφον, θὰ τὸ φέρω αὔριον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προχωροῦμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§20ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπεθυμοῦσα νὰ μάθω ἐὰν συνέβη λάθος ἢ ἐν γνώσει παρελείφθη ἡ πρότασίς μου περὶ τοῦ κεντρικοῦ ταμείου τῆς ἐθνοφυλακῆς ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν ἀγνοίᾳ εἶναι. Κατόπιν τοῦ νόμου περὶ ἐθνοφυλακῆς θὰ ἔλθῃ.

§22ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ταμίας τῆς Βουλῆς νὰ μᾶς εἴπῃ πόσα χρήματα ἔχει εἰς τὸ ταμεῖον, διότι ἡ διανομὴ δὲν ἔγεινεν ἀναλόγως εἰς ὅλους τοὺς βουλευτάς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον διέταξε νὰ δοθοῦν τὰ ⅔ κατὰ τὸ παρὸν ἀναλόγως εἰς ἕκαστον.

§24ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ μερικοὶ ἔλαβον περισσότερα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸν περὶ κυρώσεως τῆς ταχυδρομικῆς συμβάσεως νόμον. Εἶναι γʹ. συζήτησις. Ἄρθρον μόνον. «Ἡ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας συνομολογηθεῖσα ἐν Παρισίοις τὴν 29 Νοεμβ.|11 Δεκεμβρίου 1866 ταχυδρομικὴ σύμβασις, συγκειμένη ἐξ ἄρθρων 35, ἧς τὸ κείμενον ἕπεται, θέλει ἔχει πλήρη καὶ νόμιμον ἰσχύν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 14 Ἰανουαρίου 1867. Οἱ Ὑπουργοὶ

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

ΑΛ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ.»

Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχήν;

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πάντες)· παρεδέχθη. «Ψηφισάμενοι ὁμοφώνως μετὰ τῆς Βουλῆς, ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάττομεν. Ἄρθρον μόνον Ἡ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας συνομολογηθεῖσα ἐν Παρισίοις τὴν 29 Νοεμβρίου 11 Δεκεμβρίου 1866 ταχυδρομικὴ σύμβασις, συγκειμένη ἐξ ἄρθρων 35, ἧς τὸ κείμενον ἕπεται, θέλει ἔχει πλήρη καὶ νόμιμον ἰσχύν. Ὁ παρὼν νόμος, ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ παρ’ ἡμῶν σήμερον κυρωθεὶς, θέλει δημοσιευθῆ διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτελεσθῆ ὡς νόμος τοῦ Κράτους.»

ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΙΣ

ΜΕΤΑΞΥ

ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΟΣ.

«Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, καὶ ἡ Α. Μ. ὁ Αὐτοκράτωρ τῶν Γάλλων, ἐπιθυμοῦντες νὰ βελτιώσωσι διὰ νέας συμβάσεως τὴν τῶν ἀνταποκρίσεων ὑπηρεσίαν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας διώρισαν, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον Πληρεξουσίους των· Ἡ μὲν Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος τὸν Κύριον Φωκίωνα Ῥὼκ πληρεξούσιόν του, Ἱππότην τοῦ Β. Τάγματος τοῦ Σωτῆρος καὶ τοῦ Αὐτοκρατορικοῦ Τάγματος τῆς Λεγεῶνος τῆς τιμῆς κτλ. Ἡ δὲ Α. Μ. ὁ Αὐτοκράτωρ τῶν Γάλλων τὸν Κύριον Λιονὲλ Μαρκέσιον Μουτιὲ, ἀνώτερον Ταξιάρχην τοῦ Αὐτοκρατορικοῦ Τάγματος τῆς Λεγεῶνος τῆς τιμῆς, Μεγαλόσταυρον τοῦ Ἑλληνικοῦ Τάγματος τοῦ Σωτῆρος κ.τ.λ., Ὑπουργὸν καὶ Γραμματέα τῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν· Οἵτινες, ἀφοῦ ἀνεκοίνωσαν ἀλλήλοις τὰ πληρεξούσια αὑτῶν εὑρεθέντα ἐν καλῇ τάξει, συνεφώνησαν τὰ ἑπόμενα ἄρθρα. Ἄρθρον 1. Αἱ δύο Γεν. Διευθύνσεις τῶν Ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος δύνανται ν’ ἀνταποστέλλωσιν ἀμοιβαίως γράμματα, δείγματα ἐμπορευμάτων καὶ παντὸς εἴδους ἔντυπα διὰ τῶν ἑπομένων ὁδῶν, ἤτοι· 1ον. Διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τῶν ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων, εἴτε τῆς Γαλλίας εἴτε τῆς Ἑλλάδος, ἐπὶ τούτῳ διατηρουμένων, ναυλονομένων ἢ χορηγίαν χρηματικὴν λαμβανόντων πρὸς μετακόμισιν τῶν ἀνταποκρίσεων ἐν τῇ Μεσογείῳ. 2ον. Διὰ τῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων, τῶν μεταξὺ τῶν Γαλλικῶν καὶ Ἑλληνικῶν λιμένων πλεόντων. Αἱ δύο διευθύνσεις δύνανται ν’ ἀντεπιστέλλωσιν ἐπίσης γράμματα καὶ παντὸς εἴδους ἔντυπα διά τε τῶν Ἰταλικῶν Ταχυδρ. ἀτμοπλοίων καὶ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τοῦ Αὐστριακοῦ Λόϋδ, τῶν μεταξὺ τῶν λιμένων τῆς Αὐστρίας ἢ τῆς Ἰταλίας καὶ τῶν λιμένων τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος πλεόντων. Ἄρθρον 2. Ὅπως χορηγῆται πᾶσα εὐκολία πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν λιμένων τῶν δύο Ἐπικρατειῶν, εἰς οὓς καταπλέουσιν ὑπὸ Γαλλικὴν ἢ Ἑλληνικὴν σημαίαν τακτικὰ ἀτμόπλοια διὰ τὴν μετακόμισιν τῶν ἀντεπιστελλομένων φακέλλων μεταξὺ τῶν Διευθύνσεων τῆς Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος, καθὼς καὶ διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχυδρ. γραφεῖα, τίθεται κινητὸν γραμματοκιβώτιον παρὰ τὸν μεγάλον ἱστὸν ἑκάστου τῶν ἀτμοπλοίων τούτων, εἰς ὃ ῥίπτονται τὰ γράμματα, ἅτινα τὸ κοινὸν θέλει ν’ ἀποστείλῃ κατὰ τὸ μετὰ τὸ κλείσιμον τῶν ταχυδρομικῶν φακέλλων καὶ τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ ἀτμοπλοίου χρονικὸν διάστημα. Ἄρθρον 3. Ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας κανονίζει καὶ ἀποτίει τὰ ἑξῆς. 1. Τὴν δαπάνην τὴν προερχομένην ἐκ τῆς μετακομίσεως διὰ τῶν ὑπὸ Γαλλικὴν σημαίαν πλοίων, τῶν δι’ αὐτῶν ἀποστελλομένων ἀνταποκρίσεων ἔκ τε τῆς Γαλλίας, Ἀλγερίας καὶ τῶν λιμένων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα, διὰ τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐκ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἀλγερίαν καὶ τοὺς λιμένας τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα. 2. Τὴν ἐκ τῆς μετακομίσεως διὰ τῶν ὑπὸ τρίτην σημαίαν πλοίων δαπάνην τῶν ἀποστελλομένων δι’ αὐτῶν ἐκ τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀλγερίας εἰς τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος ἀνταποκρίσεων. 3. Τὴν προερχομένην ἐκ τῆς μεταφορᾶς μεταξὺ τοῦ Γαλλικοῦ καὶ Ἑλληνικοῦ συνόρου τῶν ἀποστελλομένων ἐκ τῆς Γαλλίας διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀνταποκρίσεων, διά τε τῶν Ἰταλικῶν ταχ. ἀτμοπλοίων καὶ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τοῦ Αὐστριακοῦ Λόϋδ. Ἄρθρον 4. Ἡ δὲ Διεύθυνσις τῶν ταχυδρ. τῆς Ἑλλάδος κανονίζει καὶ ἀποτίει τὰ ἑξῆς. 1. Τὴν ἐκ τῆς μετακομίσεως διὰ τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων δαπάνην τῶν δι’ αὐτῶν ἀποστελλομένων ἀνταποκρίσεων ἔκ τε τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἀλγερίαν, καὶ ἐκ τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀλγερίας εἰς τὴν Ἑλλάδα. 2. Τὴν ἐκ τῆς μετακομίσεως, διὰ τῶν ὑπὸ τρίτην σημαίαν πλοίων δαπάνην τῶν ἀποστελλομένων δι’ αὐτῶν ἐκ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἀλγερίαν ἀνταποκρίσεων. 3. Τὴν προερχομένην ἐκ τῆς μετακομίσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ Γαλλικοῦ συνόρου τῶν ἀποστελλομένων ἐκ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλίαν ἀνταποκρίσεων, διά τε τῶν Ἰταλικῶν ταχυδ. ἀτμοπλοίων καὶ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τοῦ Αὐστριακοῦ Λόϋδ. Ἄρθρον 5. Τὰ ἀτμόπλοια τῶν δύο διευθύνσεων εἰσέρχονται εἰς τοὺς λιμένας τῶν δύο Ἐπικρατειῶν καὶ ἐξέρχονται κατὰ πᾶσαν ὥραν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός. Δύνανται ὡσαύτως, χωρὶς νὰ ἀγκυροβολήσωσιν, ἐὰν τὸ κρίνωσιν ἁρμόδιον, νὰ πέμπωσιν ἢ νὰ λαμβάνωσιν ἐν τῷ λιμένι, ἢ πλησίον αὐτοῦ, τὴν ἀλληλογραφίαν καὶ τοὺς ἐπιβάτας, τηροῦντα τὰς ὑγειονομικὰς διατάξεις. Ἄρθρον 6. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐπιφυλάσσεται καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ τροποποιῇ ἐν ἀνάγκῃ τὸ δρομολόγιον ὡς καὶ τὰς ἡμέρας καὶ τὰς ὥρας τῆς ἀναχωρήσεως καὶ ἀφίξεως τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἤθελε κρίνει εὔλογον νὰ διατηρῇ, νὰ ναυλόγῃ, ἢ νὰ δίδῃ χρηματικὰς χορηγίας πρὸς ἐνέργειαν τῆς μεταφορᾶς τῶν ἀνταποκρίσεων εἰς τὴν Μεσόγειον. Τὸ αὐτὸ δικαίωμα τηρεῖ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἤθελε κρίνει εὔλογον νὰ διατηρῇ, νὰ ναυλόγῃ, ἢ νὰ δίδῃ χρηματικὰς χορηγίας πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς μεταφορᾶς τῶν ἀνταποκρίσεων ἐν τῇ Μεσογείῳ. Αἱ δύο διευθύνσεις ὑποχρεοῦνται νὰ εἰδοποιῶσιν ἀλλήλας εἴκοσιν ἡμέρας τοὐλάχιστον πρότερον περὶ τῶν ῥηθεισῶν τροποποιήσεων. Ἄρθρον 7. Οἱ πέμποντες συνήθη γράμματα, ἤτοι μὴ συστημένα εἴτε ἐκ τῆς Γαλλίας, τῆς Ἀλγερίας καὶ τῶν πόλεων τῆς Ἀνατολῆς, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχυδρ. γραφεῖα, εἰς τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐκ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἀλγερίαν καὶ τὰς πόλεις τῆς Ἀνατολῆς, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχυδρ. γραφεῖα, δύνανται, κατ’ ἐκλογήν, ἢ ν’ ἀφήσωσι τὸ τέλος τῶν μνησθέντων γραμμάτων εἰς βάρος τῶν ἐπιγραφομένων, ἢ νὰ προπληρώσωσι μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου. Ἄρθρον 8. Ἡ τιμὴ τοῦ τέλους τῶν διευθυνομένων ἐκ μιᾶς τῶν δύο ἐπικρατειῶν εἰς τὴν ἑτέραν ἐπιστολῶν, κανονίζεται κατὰ τὸ ἑξῆς τιμολόγιον.

Ἄρθρον 9. Ἡ τιμὴ τοῦ τέλους τῶν γραμμάτων τῶν ἀνταλλασσομένων μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν πόλεων τῆς Ἀνατολῆς, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα, διὰ τῶν γαλλικῶν ταχ. ἀτμοπλοίων, προσδιορίζεται δι’ ἕκαστον γράμμα εἰς 40 ἑκατοστὰ τοῦ φράγ. ἢ 45 λεπτὰ, διὰ πᾶν βάρος 10 γραμμαρίων ἢ τοῦ κλάσματος τῶν 10 γραμμαρίων. Τὰ δυνάμει τοῦ παρόντος ἄρθρου εἰσπραττόμενα τέλη διανέμονται μεταξὺ τῶν δύο διευθύνσεων τῶν ταχυδρομείων, τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος, κατ’ ἀναλογίαν τῶν μὲν δύο τρίτων πρὸς ὄφελος τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας, τοῦ δὲ ἑνὸς τρίτου πρὸς ὄφελος τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος. Ἄρθρον 10. Τὰ ἀποστελλόμενα γράμματα διὰ τῆς Γαλλίας, εἴτε ἐκ τῶν σημειουμένων ἐν τῷ ἐπισυναπτομένῳ ἐν τῇ παρούσῃ συμβάσει πίνακι, ὑπὸ στοιχ. Α. χωρῶν εἰς τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐκ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς χώρας ταύτας, ἀνταλλάσσονται μεταξὺ τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος κατὰ τοὺς ἐν τῷ ῥηθέντι πίνακι ὅρους. Συνεφωνήθη δὲ ὅτι οἱ ὁρισθέντες διὰ τοῦ μνησθέντος ὑπὸ στοιχ. Α. πίνακος ἀνταλλαγῆς ὅροι δύνανται νὰ τροποποιηθῶσι διὰ κοινῆς συναινέσεως μεταξὺ τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος. Ἄρθρον 11. Ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας δύναται νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος γράμματα συστημένα διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐπίσης καὶ ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος δύναται νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας γράμματα συστημένα διὰ τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἀλγερίαν καὶ τὰς πόλεις τῆς Ἀνατολῆς, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχυδρ. γραφεῖα, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, καὶ διὰ τὰς χώρας, εἰς ἃς ἡ Γαλλία χρησιμεύει ὡς τόπος διελεύσεως. Τὸ τέλος τῶν συστημένων γραμμάτων προπληρώνεται πάντοτε μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου· εἶναι δὲ διπλάσιον τοῦ τῶν συνήθων γραμμάτων. Ἄρθρον 12. Ὁσάκις ἀπολεσθῇ γράμμα συστημένον, ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων, ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς ὁποίας ἔλαβε χώραν ἡ ἀπώλεια, ἀποτίει πρὸς τὸν ἀποστολέα λόγῳ ἀποζημιώσεως τὴν ποσότητα πεντήκοντα φράγκων ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀπαιτήσεως. Ἐννοεῖται ὅμως ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις δὲν γίνονται παραδεκταὶ, εἰμὴ ἐντὸς τῶν 6 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς συστάσεως τῆς ἐπιστολῆς· παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης ὁ ἀπαιτῶν στερεῖται παντὸς δικαιώματος ἀποζημιώσεως. Ἄρθρον 13. Πᾶν δέμα ἐμπεριέχον δείγματα ἐμπορευμάτων, ἐφημερίδας, περιοδικὰ συγγράμματα, βιβλία χαρτοδεμένα, βιβλία δεδεμένα, φυλλάδια, τεμάχια μουσικῆς, καταλόγους, προγράμματα, ἀγγελίας καὶ εἰδήσεις διαφόρους, ἐντύπους, χαλκογραφημένας, λιθογραφημένας, ἢ αὐτογράφους, στελλόμενον ἐκ τῆς Γαλλίας ἢ τῆς Ἀλγερίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, προπληρόνεται μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου πρὸς 12 ἑκατοστὰ τὰ 40 γραμμάρια, ἢ τὸ κλάσμα 40 γραμμαρίων. Ἐπίσης δὲ πᾶν δέμα περιέχον ἀντικείμενα τῆς αὐτῆς φύσεως, ἀποστελλόμενον ἐξ Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλίαν ἢ τὴν Ἀλγερίαν, προπληρόνεται μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου πρὸς 14 λεπτὰ τὰ 40 γραμμάρια ἢ τὸ κλάσμα τῶν 40 γραμμαρίων. Ἡ Διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας πληρόνει εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν Ἑλληνικῶν ταχυδρομείων δι’ ἕκαστον δέμα, προερχόμενον ἐκ Γαλλίας ἢ Ἀλγερίας καὶ προπληρωμένον μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου, δυνάμει τοῦ παρόντος ἄρθρου, τὴν ποσότητα 2 ἑκατοστῶν διὰ 40 γραμμάρια ἢ τοῦ κλάσματος 40 γραμμαρίων, ἐὰν τὸ δέμα διεκομίζεται μεταξὺ τοῦ Γαλλικοῦ καὶ Ἑλληνικοῦ συνόρου δι’ ἐξόδων τῆς Γαλλίας, καὶ τὴν ποσότητα 8 ἑκατοστῶν ὡσαύτως διὰ 40 γραμμάρια ἢ καὶ κλάσμα 40 γραμμαρίων, ἐὰν ἡ διεκκόμισις αὕτη γίνεται δι’ ἐξόδων τῆς Ἑλλάδος. Ὡσαύτως ἡ διεύθυνσις τῶν Ἑλληνικῶν ταχυδρομείων πληρόνει εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας δι’ ἕκαστον δέμα καταγόμενον ἐξ Ἑλλάδος καὶ προπληρωμένον μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου, δυνάμει τοῦ παρόντος ἄρθρου, τὴν ποσότητα πέντε λεπτῶν διὰ 40 γραμμάρια ἢ τὸ κλάσμα 40 γραμμαρίων, ἐὰν τὸ δέμα διεκομίζηται μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Γαλλικοῦ συνόρου δι’ ἐξόδων τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὴν ποσότητα 11 λεπτῶν ἐπίσης διὰ 40 γραμμάρια ἢ τὸ κλάσμα 40 γραμμαρίων, ἐὰν ἡ διεκκόμισις αὕτη γίνεται δι’ ἐξόδων τῆς Γαλλίας. Ἄρθρον 14. Τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων δὲν ἀπολαύουσι τῆς ἀπονεμομένης αὐτοῖς ἐλαττώσεως τοῦ τέλους ὑπὸ τοῦ προηγουμένου 13 ἄρθρου, εἰμὴ καθ’ ὅσον δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἀξίαν, προαποτίουσι τὸ τέλος καὶ τίθενται ὑπὸ ταινίαν ἢ εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀφίνωσι μηδεμίαν ἀμφιβολίαν ὡς πρὸς τὸ εἶδος των, καὶ δὲν φέρουν οὐδὲν ἄλλο χειρόγραφον εἰμὴ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπιγραφομένου, σημεῖόν τι τοῦ τεχνουργείου ἢ τοῦ ἐμπόρου, αὔξοντας ἀριθμοὺς καὶ τὰς τιμάς. Τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων, ἅτινα δὲν ἐκπληρώσωσι τοὺς ὅρους τούτους, διατιμῶνται ὡς γράμματα. Ἄρθρον 15. Πᾶν δέμα περιέχον ἐφημερίδας, περιοδικὰ συγγράμματα, βιβλία χαρτοδεμένα, βιβλία δεδεμένα, φυλλάδια, τεμάχια μουσικῆς, καταλόγους, προγράμματα, ἀγγελίας καὶ εἰδήσεις διαφόρους ἐντύπους, χαλκογραφημένας, λιθογραφημένας, ἢ αὐτογράφους, στελλόμενον ἐκ μιᾶς τῆς ἀνατολῆς πόλεως ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα διὰ τὴν Ἑλλάδα, διὰ Γαλλικοῦ ταχ. ἀτμοπλοίου, προπληρόνεται μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου πρὸς 6 ἑκατοστὰ ἀνὰ 40 γραμμάρια ἢ τοῦ κλάσματος 40 γραμμαρίων, καὶ ὡσαύτως, πᾶν δέμα περιέχον ἀντικείμενα τοῦ αὐτοῦ εἴδους, ἀποστελλόμενον ἐξ Ἑλλάδος εἰς πόλιν τῆς ἀνατολῆς, ὅπου ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα διὰ Γαλλ. ταχ. ἀτμοπλοίου, προπληρόνεται μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου πρὸς 7 λεπτὰ ἀνὰ 40 γραμμάρια ἢ τὸ κλάσμα 40 γραμμαρίων. Τὰ εἰσπραττόμενα τέλη, δυνάμει τοῦ παρόντος ἄρθρου, διανέμονται μεταξὺ τῶν Διευθύνσεων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος, κατ’ ἀναλογίαν, τῶν δύο τρίτων μὲν πρὸς ὄφελος τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας, τοῦ ἑνὸς τρίτου δὲ πρὸς ὄφελος τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος. Ἄρθρον 16. Τὰ παντὸς εἴδους ἔντυπα, τὰ διὰ τῆς Γαλλίας ἀποστελλόμενα εἴτε ἐκ τῶν μνημονευομένων ἐν τῷ προσηρτημένῳ εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν πίνακι ὑπὸ στοιχ. Β. χωρῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἴτε ἐκ τῆς Ἑλλάδος διὰ τὰς εἰρημένας χώρας, ἀνταλλάσσονται μεταξὺ τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τοὺς ἐν τῷ ῥηθέντι πίνακι ἀναφερομένους ὅρους. Οἱ ὁρισθέντες διὰ τοῦ ὑπὸ στοιχ. Βʹ. μνημονευθέντος πίνακος ἀνταλλαγῆς ὅροι δύνανται νὰ τροποποιηθῶσι διὰ κοινῆς συναινέσεως μεταξὺ τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος. Ἄρθρον 17. Ἵνα ἀπολαύσωσι τὰ ἔντυπα τῶν διὰ τῶν προηγουμένων ἄρθρων 13, 15 καὶ 16 χορηγουμένων ἐλαττώσεων τῶν τελῶν, προπληρόνονται μέχρι τῶν ὑπὸ τῶν μνησθέντων ἄρθρων διαγεγραμμένων ἀμοιβαίων ὁρίων, τίθενται ὑπὸ ταινίαν καὶ δὲν φέρουσιν οὐδὲν χειρόγραφον, ἀριθμὸν ἢ σημεῖον ὁποιονδήποτε διὰ τῆς χειρὸς, εἰμὴ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπιγραφομένου, τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀποστολέως καὶ τὴν ἡμερομηνίαν. Ὅσα δὲ ἔντυπα δὲν ἐκπληροῦσι τοὺς ὅρους τούτους θεωροῦνται καὶ διατιμῶνται ὡς γράμματα. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ περιεχόμεναι εἰς τὰ μνησθέντα ἄρθρα διατάξεις κατ’ οὐδὲν ἀλλοιοῦσι τὸ δικαίωμα, ὅπερ κέκτηνται αἱ Διευθύνσεις τῶν δύο Ἐπικρατειῶν, τοῦ νὰ μὴ πραγματοποιῶσι τὴν διὰ τὰς χώρας των μεταφορὰν καὶ τὴν διανομὴν ἐκείνων ἐκ τῶν ἐμφαινομένων εἰς τὰ μνησθέντα ἄρθρα εἰδῶν, ἅτινα ἀντιβαίνουν εἰς τοὺς νόμους, τὰς διατάξεις ἢ ψηφίσματα, τὰ κανονίζοντα τοὺς ὅρους τῆς τε δημοσιεύσεως καὶ τῆς κυκλοφορίας των ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Βασιλείῳ. Ἄρθρον 18. Διομολογεῖται ῥητῶς μεταξὺ τῶν δύο συμβαλλομένων μερῶν, ὅτι τὰ γράμματα, τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων καὶ τὰ παντὸς εἴδους ἔντυπα, τὰ ἐκ μιᾶς τῶν δύο Ἐπικρατειῶν εἰς τὴν ἑτέραν διευθυνόμενα καὶ προπληρωμένα μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῆς παρούσης συμβάσεως, δὲν ὑπόκεινται ἐπὶ οὐδεμιᾷ προφάσει καὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἰς τέλος ἢ δικαίωμα οἱονδήποτε ἐν τῷ τόπῳ τοῦ προορισμοῦ των εἰς βάρος τῶν ἐπιγραφομένων. Ἄρθρον 19. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται νὰ μεταφέρῃ εἰς κεκλεισμένους φακέλλους, διὰ τῶν διαπλεόντων ἐν τῇ Μεσογείῳ Γαλλικῶν ταχυδρ. ἀτμοπλοίων, τὰς ἀνταποκρίσεις, τὰς ὁποίας τὰ ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καθιδρυμένα ἑλλ. ταχ. Γραφεῖα δύνανται νὰ ἀνταλλάσσωσι διὰ τοῦ μέσου τούτου, εἴτε μεταξὺ αὐτῶν, εἴτε μετὰ τῶν ταχ. γραφείων τοῦ Ἰταλικοῦ Βασιλείου καὶ τοῦ Παπικοῦ Κράτους. Ἡ Διεύθυνσις τῶν Ἑλληνικῶν ταχυδρομείων πληρόνει εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν Γαλλικῶν Ταχυδρομείων. 1. Τὴν τιμὴν, κατὰ μέσον ὅρον, 12 φράγκων καὶ 50 ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα, καὶ τὴν τιμὴν κατὰ μέσον ὅρον 30 ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν ὡσαύτως βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ ἔντυπα, ἀμφότερα περιλαμβανόμενα ἐντὸς τῶν ἀπὸ καὶ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν βασίλειον φακέλλων. 2. Τὴν τιμὴν κατὰ μέσον ὅρον 40 φράγκων διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα καὶ τὴν τιμὴν κατὰ μέσον ὅρον ἑνὸς φράγκου διὰ πᾶν καθαρὸν ὡσαύτως βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ ἔντυπα, ἀμφότερα περιλαμβανόμενα εἰς τοὺς ἀπὸ καὶ διὰ τὰ ἐν τῇ ὀθωμανικῇ Αὐτοκρατορίᾳ καθιδρυμένα ἑλληνικὰ ταχ. Γραφεῖα φακέλλους. 3. Τὴν ποσότητα 10 μὲν ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα, ἑνὸς δὲ τετάρτου τοῦ ἑκατοστοῦ, διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰς ἐφημερίδας καὶ λοιπὰ ἔντυπα, κατὰ πᾶν χιλιόμετρον ἀφιστάμενον, εὐθείᾳ γραμμῇ, μεταξὺ τοῦ λιμένος τῆς ἐπιβιβάσεως καὶ τοῦ λιμένος τῆς ἀποβιβάσεως, διά τε τὰ γράμματα καὶ τὰ ἔντυπα, τὰ περιληφθησόμενα εἰς τοὺς φακέλλους, τοὺς ὁποίους τὰ ἑλληνικὰ ταχ. γραφεῖα δύνανται νὰ ἀνταλλάσσωσι μετὰ τῶν ταχ. γραφείων τοῦ Ἰταλικοῦ Βασιλείου ἢ τοῦ Παπικοῦ Κράτους. Ἄρθρον 20. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Α. Μ. τοῦ βασιλέως τῆς Ἑλλάδος ὑποχρεοῦται νὰ μεταφέρῃ εἰς κεκλεισμένους φακέλλους διὰ τῶν διαπλεόντων ἐν τῇ Μεσογείῳ ἑλληνικῶν ταχυδρ. ἀτμοπλοίων τὰς ἀνταποκρίσεις, τὰς ὁποίας τὰ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καθιδρυμένα γαλλικὰ ταχ. γραφεῖα δύνανται νὰ ἀνταλλάσσωσι διὰ τοῦ μέσου τούτου εἴτε μεταξὺ αὐτῶν εἴτε μετὰ τῶν ταχ. Γραφείων τοῦ Ἰταλικοῦ Βασιλείου καὶ τοῦ Παπικοῦ Κράτους. Ἡ Διεύθυνσις τῶν Ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας πληρώνει εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν Ἑλληνικῶν Ταχυδρομείων. 1. Τὴν τιμὴν, κατὰ μέσον ὅρον, 12 φράγκων καὶ 50 ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα, καὶ τὴν τιμὴν, κατὰ μέσον ὅρον, 30 ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ ἔντυπα, ἀμφότερα περιλαμβανόμενα ἐντὸς τῶν ἀπὸ καὶ διὰ τὴν γαλλικὴν Αὐτοκρατορίαν φακέλλων. 2. Τὴν τιμὴν κατὰ μέσον ὅρον 40 φράγ. διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα, καὶ τὴν τιμὴν κατὰ μέσον ὅρον ἑνὸς φράγκου διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ ἔντυπα, ἀμφότερα περιλαμβανόμενα ἐντὸς τῶν ἀπὸ ἢ διὰ τὰ ἐν τῇ Ὀθωμανικῇ Αὐτοκρατορίᾳ καθιδρυμένα γαλλικὰ ταχ. Γραφεῖα φακέλλων. 3. Τὴν ποσότητα 10 μὲν ἑκατοστῶν διὰ πᾶν καθαρὸν βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰ γράμματα, ἑνὸς δὲ τετάρτου τοῦ ἑκατοστοῦ διὰ πᾶν καθαρὸν ὡσαύτως βάρος 1,000 γραμμαρίων διὰ τὰς ἐφημερίδας καὶ λοιπὰ ἔντυπα, κατὰ πᾶν χιλιόγραμμον ἀφιστάμενον, εὐθείᾳ γραμμῇ, μεταξὺ τοῦ λιμένος τῆς ἐπιβιβάσεως καὶ τοῦ λιμένος τῆς ἀποβιβάσεως, διά τε τὰ γράμματα καὶ τὰ ἔντυπα τὰ περιληφθησόμενα ἐν τοῖς φακέλλοις, τοὺς ὁποίους τὰ γαλλικὰ ταχυδρ. γραφεῖα δύνανται νὰ ἀνταλάσσωσι μὲ τὰ ταχ. γραφεῖα τοῦ βασιλείου τῆς Ἰταλίας ἢ τοῦ Παπικοῦ Κράτους. Ἄρθρον 21. Τὸ βάρος τῶν παντὸς εἴδους ἀνταποκρίσεων, αἵτινες μένουσιν ἄχρηστοι, ὡς καὶ τὸ τῶν φύλλων εἰδοποιήσεων καὶ ἄλλων λογιστικῶν ἐγγράφων, τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν μεταφερομένων εἰς κεκλεισμένους φακέλλους ἀνταποκρίσεων τῆς μιᾶς τῶν δύο διευθύνσεων διὰ λογαριασμὸν τῆς ἑτέρας, καὶ μνημονευομένων ἐν τοῖς προηγουμένοις ἄρθρ. 19 καὶ 20, δὲν συμπεριλαμβάνεται εἰς τὸ ζύγισμα τῶν γραμμάτων, ἐφημερίδων καὶ παντὸς εἴδους ἐντύπων, ἅτινα θέλουν διατιμᾶσθαι κατὰ τὰ μνησθέντα ἄρθρα. Ἄρθρον 22. Ἐννοεῖται, ὅτι τὰ ἀπὸ τῆς μιᾶς πρὸς τὴν ἑτέραν τῶν δύο ἐπικρατειῶν, καὶ τοὺς λιμένας τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, ἔνθα ἡ Γαλλία διατηρεῖ ταχ. γραφεῖα, γράμματα, τὰ ἐναποτεθησόμενα ἐν τοῖς κινητοῖς κιβωτίοις τοῖς τεθειμένοις ἐντὸς τῶν ἀμοιβαίων ἀτμοπλοίων, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρ. 2 τῆς παρούσης συμβάσεως, μετακομίζονται ὑπὸ τῶν ἀτμοπλοίων τούτων, συμφώνως πρὸς τὰς τιμὰς καὶ τοὺς ὅρους τῶν ἄρθρων 7, 8, 9, 10, 19 καὶ 20 τῆς παρούσης συμβάσεως. Ἄρθρον 23. Εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς αἱ δύο διευθύνσεις τῶν ταχυδρ. τῆς Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος καταστρώνουσι τοὺς ἐκπηγάζοντας λογαριασμοὺς ἐκ τῆς μεταφορᾶς τῶν ἀνταποκρίσεων καὶ τῶν κεκλεισμένων φακέλλων, τὰ ὁποῖα αἱ δύο διευθύνσεις θέλουσιν ἀμοιβαίως παραδίδει ἀλλήλαις δυνάμει τῶν διατάξεων τῆς παρούσης συμβάσεως, οἱ δὲ λογαριασμοὶ οὗτοι ἀφοῦ ἑκατέρωθεν συζητηθῶσι καὶ γίνωσιν ὁριστικῶς παραδεκτοί, ἐξοφλοῦνται ὑπὸ τῆς ἀναγνωρισθησομένης πρὸς τὴν ἑτέραν ὀφειλέτιδος διευθύνσεως ἐντὸς τῶν ἑπομένων δύο μηνῶν μετὰ τὸν μῆνα, εἰς ὃν ὁ λογαριασμὸς ἀναφέρεται. Τὸ ὑπόλοιπον τῶν ἀνωτέρω μνημονευθέντων λογαριασμῶν θέλει προσδιορισθῆ εἰς γαλλικὸν νόμισμα. Ἐπὶ τούτῳ δὲ αἱ εἰς Ἑλληνικὸν νόμισμα σημειωθεῖσαι ποσότητες ἐν τοῖς ῥηθεῖσι λογαριασμοῖς, ὑπολογίζονται εἰς φράγκα καὶ ἑκατοστὰ πρὸς 5 δραχ. ἀνὰ 4 φράγκα καὶ 50 ἑκατοστά. Ἄρθρον 24. Τὰ συνήθη ἢ συστημένα γράμματα, τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων καὶ τὰ παντὸς εἴδους ἔντυπα, κακῶς ἐπιγραφόμενα ἢ κακῶς διευθυνόμενα, ἀντεπιστέλλονται ἄνευ ἀναβολῆς διὰ τῶν ἀμοιβαίων ἀνταλλακτηρίων γραφείων κατὰ τὸ βάρος καὶ τὴν τιμήν, καθ’ ἃ ἡ ἀποστέλλουσα ὑπηρεσία ἤθελε παραδώσει ταῦτα εἰς λογαριασμὸν εἰς τὴν ἑτέραν. Τὰ τῆς αὐτῆς φύσεως ἀντικείμενα, ἅτινα διευθύνονται εἰς ἐπιγραφομένους, ἀλλάξαντας διαμονήν, παραδίδονται ἀμοιβαίως καὶ ἐπιστρέφονται βεβαρημένα μὲ τὸ τέλος, ὅπερ ὤφειλον νὰ πληρώσωσιν οἱ ἐπιγραφόμενοι. Τὰ συνήθη γράμματα, τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων καὶ τὰ παντὸς εἴδους ἔντυπα, ἅτινα κατὰ πρῶτον παραδίδονται εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας, ἢ τὴν διεύθυνσιν τῶν Ἑλληνικῶν ταχυδρομείων παρ’ ἄλλων διευθύνσεων, καὶ τὰ ὁποῖα ἕνεκα τῆς ἀλλαγῆς τῆς τῶν ἐπιγραφομένων διαμονῆς ἀποστέλλονται ἐκ νέου ἀπὸ τῆς μιᾶς τῶν δύο Ἐπικρατειῶν εἰς τὴν ἑτέραν, παραδίδονται ἀμοιβαίως ἐπιβεβαρυμένα μὲ τὸ ἐν τῷ τόπῳ τοῦ πρώτου ὅρου ἀπαιτούμενον τέλος. Ἄρθρον 25. Τὰ συνήθη ἢ συστημένα γράμματα, τὰ δείγματα ἐμπορευμάτων καὶ τὰ παντὸς εἴδους ἔντυπα, ἀνταλλασσόμενα ἐν σωρείᾳ μεταξὺ τῶν δύο ταχ. διευθύνσεων τῆς Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος, ἅτινα ἤθελον μείνει ἄχρηστα δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν, ἀντεπιστέλλονται ἑκατέρωθεν εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς καὶ εἰ δυνατὸν ταχύτερον. Ὅσα δὲ ἐκ τῶν ἀντικειμένων τούτων ἤθελον παραδοθῆ εἰς λογαριασμὸν ἐπιστρέφονται κατὰ τὴν τιμήν, εἰς ἣν ἤθελον ἐν τῇ καταγωγῇ των ὑπολογισθῆ ὑπὸ τῆς ἀποστελλούσης ὑπηρεσίας. Ὅσα δὲ παραδοθῶσι πληρωμένα μέχρι τοῦ πρὸς ὃν ὅρου, ἢ μέχρι τοῦ ὁρίου τῆς ἀντεπιστελλούσης ὑπηρεσίας, ἀντεπιστέλλονται ἄνευ τέλους ἢ ἐκπτώσεως. Ὡς πρὸς τὰς μὴ προπληρωμένας ἀνταποκρίσεις, τὰς μενούσας ἀχρήστους, αἵτινες διεκκομίζονται ἐν κεκλεισμένοις φακέλλοις ὑπὸ μιᾶς τῶν δύω διευθύνσεων διὰ λογαριασμὸν τῆς ἑτέρας, αὗται γίνονται δεκταὶ κατὰ τὸ βάρος καὶ τὴν τιμήν, καθ’ ἃ συμπεριελήφθησαν εἰς τοὺς λογαριασμοὺς τῶν ἀμοιβαίων διευθύνσεων, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ δηλώσει ἢ τῇ προσαγωγῇ ὀνομαστικῶν καταλόγων, πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἐκπτώσεων, ὁσάκις αὗται αἱ ἴδιαι ἀνταποκρίσεις δὲν δύνανται νὰ προσαχθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπωφελουμένης τὸ ποσὸν τῶν τελῶν αὐτῶν ὑπηρεσίας πρὸς τὴν ἀνταποκρινομένην ὑπηρεσίαν. Ἄρθρον 26. Αἱ δύο διευθύνσεις τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος δὲν δέχονται πρὸς ἀποστολὴν εἰς ἑκατέραν τῶν δύο Ἐπικρατειῶν, ἢ εἰς τὰς χώρας, αἵτινες δανείζονται τὸ μέσον αὐτῶν, γράμμα, περιέχον χρυσὸν, ἄργυρον κατειργασμένον, ἀδάμαντας, πολύτιμα εἴδη, ἢ πᾶν ἄλλο ἀντικείμενον ὑποκείμενον εἰς τελωνιακὰ τέλη. Ἄρθρον 27. Πρὸς ἀμοιβαίαν ἐξασφάλισιν τῆς ἀκεραιότητος τοῦ προϊόντος τῶν μεταξὺ τῶν δύο ἐπικρατειῶν ἀνταλλασσομένων ἀνταποκρίσεων, αἱ Κυβερνήσεις τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος ὑποχρεοῦνται νὰ ἐμποδίσωσι δι’ ὅλων τῶν μέσων, ἅτινα κέκτηνται, ὥστε αἱ ἀνταποκρίσεις αὗται νὰ μὴ διέρχωνται δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἢ διὰ τῶν ἀμοιβαίων ταχυδρομείων. Οἱ κυβερνῆται τῶν ἀτμοπλοίων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν ἀμοιβαίων φακέλλων ἀμφοτέρων τῶν διευθύνσεων ἐπαγρυπνοῦσιν, ὥστε νὰ μὴ μεταφέρωνται γράμματα δολίως ὑπὸ τῶν πληρωμάτων ἢ ὑπὸ τῶν ἐπιβατῶν, καταγγέλλοντες εἰς ὅντινα ἀνήκει τὰς διαπραχθησομένας παραβάσεις. Ἄρθρον 28. Ἕκαστος πλοίαρχος πλοίου, ἀποπλεύσαντος εἴτε ἐξ ἑνὸς τῶν λιμένων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀλγερίας διὰ τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐξ ἑνὸς τῶν λιμένων τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν Γαλλίαν ἢ τὴν Ἀλγερίαν, ὀφείλει· 1. Νὰ δηλώσῃ εἰς τὸ Ταχυδρομικὸν Γραφεῖον τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν τῆς ἀναχωρήσεώς του, τὸν τόπον τοῦ προσδιορισμοῦ του, καὶ τὰ μέρη, εἰς ἃ θέλει προσορμισθῇ. 2. Νὰ παραλάβῃ τοὺς φακέλλους, τοὺς ὁποίους τὸ Γραφεῖον τοῦτο ἤθελεν ἐγχειρίσει αὐτῷ. Ἄρθρον 29. Ἡ ὑπὸ τοῦ προηγουμένου ἄρθρου αἰτουμένη δήλωσις γίνεται δύο ἡμέρας τοὐλάχιστον πρὸ πάσης ἀναχωρήσεως διὰ τὰ μὴ ἐνεργοῦντα τακτικὴν ὑπηρεσίαν πλοῖα. Εἰς τὰ ἐνεργοῦντα περιοδικὰς καὶ τακτικὰς ἀναχωρήσεις πλοῖα ἀρκεῖ μία μόνη δήλωσις, γνωστοποιοῦσα ἅπαξ διὰ παντὸς τὰς ἡμέρας καὶ τὰς ὥρας τῆς ἀναχωρήσεως καὶ τὰ ὑπηρετούμενα ὑπὸ τῶν πλοίων τούτων μέρη. Ἄρθρον 30. Πᾶς πλοίαρχος, τοῦ ὁποίου τὸ πλοῖον θέλει ἀποπλεύσει διαρκούσης τῆς ἡμέρας, ὑποχρεοῦται νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ Ταχυδρομικὸν Γραφεῖον διὰ νὰ παραλάβῃ ἐκεῖθεν τοὺς φακέλλους του, δύο ὥρας τὸ ταχύτερον πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του. Εἰς μέρη ὅμως ἔνθα ἡ διοργάνωσις τῆς ὑπηρεσίας τὸ συγχωρεῖ, ἡ Διεύθυνσις τῶν Ταχυδρομείων δύναται νὰ ἐνεργήσῃ ὥστε οἱ φάκελλοι νὰ ἐγχειρίζωνται ἐντὸς τοῦ πλοίου ὑπὸ τῶν ἰδίων αὐτῆς ὑπαλλήλων. Ἄρθρον 31. Οὐδὲν ἐμπορικὸν πλοῖον ὀφεῖλον νὰ ἀποπλεύσῃ ἐξ ἑνὸς τῶν λιμένων τῆς Γαλλίας ἢ τῆς Ἀλγερίας εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον, εἴτε ἐξ ἑνὸς τῶν λιμένων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου εἰς τὴν Γαλλίαν ἢ τὴν Ἀλγερίαν, δὲν δύναται νὰ δεχθῇ τὴν ὑγειονομικὴν πιστοποίησίν του οὔτε τὴν ἄδειαν τῆς ἐξόδου, ἐὰν ὁ πλοίαρχος δὲν παρουσιάσῃ εἰς τὰς ἐπιφορτισμένας τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐγγράφων τούτων ἀρχὰς πιστοποιητικὸν τοῦ Διευθυντοῦ ἢ τοῦ διευθύνοντος τὸ Ταχυδρομεῖον, βεβαιόνοντος τὴν ἐγχείρισιν τῶν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον τοῦ πλοίου τούτου διευθυνομένων φακέλλων, ἢ ὅτι δὲν εἶχε νὰ τῷ ἐγχειρίσῃ τοιούτους. Ἄρθρον 32. Οἱ ἀποστελλόμενοι ἐκ μιᾶς τῶν δύο ἐπικρατειῶν εἰς τὴν ἑτέραν φάκελλοι δι’ ἐμπορικοῦ πλοίου παραδίδονται εἰς τὴν πρώτην ὑγειονομικὴν λέμβον τὴν μέλλουσαν νὰ συγκοινωνήσῃ μὲ τὸ φέρον πλοῖον, ἢ μὲ τὸ ὑγειονομικὸν γραφεῖον, ὅπερ θέλει δεχθῇ τὴν πρώτην δήλωσιν τοῦ πλοιάρχου, κατὰ τὴν συνήθειαν ἑκάστου τόπου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρακατατίθενται ἐντὸς βραχέος διαστήματος, εἰ δυνατὸν, καιροῦ, εἰς τὸ ταχυδρ. γραφεῖον τοῦ λιμένος τῆς ἀφίξεως. Ἄρθρον 33. Ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Γαλλίας καὶ ἡ διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος προσδιορίζουσιν ἐκ συμφώνου τὰ γραφεῖα, δι’ ὧν γίνεται ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν ἀμοιβαίων ἀνταποκρίσεων, κανονίζουσι τούς τε ὅρους, εἰς οὓς θέλουν ὑποβάλλεσθαι αἱ ἑκατέρωθεν ἀποστελλόμεναι ἀνταποκρίσεις αἱ ἀνεπαρκῶς διὰ γραμματοσήμου προπληρωθεῖσαι, καὶ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἀμοιβαίως διαβιβαζομένων ἀνταποκρίσεων, καὶ ἀποφασίζουσι τὰς ἀφορώσας τὸν τόπον τῶν μνημονευθέντων ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ 23 λογαριασμῶν διατάξεις, καὶ πᾶν ἄλλο μέτρον λεπτομερείας ἢ τάξεως ἀναγκαίας πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν διατάξεων τῆς παρούσης συμβάσεως. Ἐννοεῖται ὅτι τ’ ἀνωτέρω ὁρισθέντα μέτρα δύνανται νὰ τροποποιηθῶσιν ὑπὸ τῶν δύο διευθύνσεων, ἅμα ἀναγνωρίσωσιν αὗται ἐκ συμφώνου τὴν ἀνάγκην ταύτην. Ἄρθρον 34. Ἡ παροῦσα σύμβασις τίθεται εἰς ἐνέργειαν ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν συμφωνήσωσι τὰ δύο μέρη, ἅμα γενήσεται ἡ δημοσίευσις αὐτῆς, κατὰ τοὺς εἰδικοὺς ἑκάστης τῶν δύο ἐπικρατειῶν νόμους, θέλει δὲ ἰσχύει ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος, μέχρις οὗ τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο συμβαλλομένων μερῶν ἀναγγείλει πρὸς τὸ ἕτερον, ἀλλ’ ἓν ἔτος πρὶν, τὴν πρόθεσιν τοῦ νὰ παύσῃ ἡ ἰσχὺς τῆς συμβάσεως. Κατὰ τὸ τελευταῖον τοῦτο ἔτος ἡ σύμβασις ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι ἐν πληρεστάτῃ ἐνεργείᾳ, ἄνευ βλάβης τῆς ἐξοφλήσεως καὶ τοῦ ὑπολοίπου τῶν λογαριασμῶν μεταξὺ τῶν δύο διευθύνσεων τῶν ταχυδρ. τῶν δύο ἐπικρατειῶν, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας ταύτης. Ἄρθρον 35. Ἡ παροῦσα σύμβασις θέλει ἐπικυρωθῆ, αἱ δὲ ἐπικυρώσεις αὐτῆς ἀνταλλαχθήσονται ὅσον οἷόν τε τάχιον. Εἰς πίστωσιν τούτου οἱ ἀμοιβαῖοι πληρεξούσιοι ὑπέγραψαν τὴν παροῦσαν σύμβασιν καὶ ἔθεντο ἐπ’ αὐτῆς τὰς σφραγίδας των. Ἐγένετο ἐν Παρισίοις ἐν διπλῷ πρωτοτύπῳ, τὴν εἰκοστὴν ἐννάτην (ἑνδεκάτην) τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου (Δεκεμβρίου) ἐν ἔτει σωτηρίῳ χιλιοστῷ ὀκτακοσιοστῷ ἑξηκοστῷ ἕκτῳ.

ΦΩΚΙΩΝ ΡΩΚ. (Τ. Σ.)

ΜΟΥΤΙΕΡ. (Τ. Σ.)

Α

ΠΙΝΑΞ ἐμφαίνων τοὺς ὅρους, καὶ οὓς θέλουν ἀνταλλάσσεσθαι μεταξὺ τῶν δύω Γενικῶν Διευθύνσεων τῆς Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος τὰ ἐκ τῶν χωρῶν εἰς ἃς ἡ Γαλλία χρησιμεύει ὡς μέσον διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον καὶ τ’ ἀνάπαλιν Γράμματα.

Β.

Πίναξ ἐμφαίνων τοὺς ὅρους καθ’ οὓς θέλουν ἀνταλλάσσεσθαι μεταξὺ τῶν δύω διευθύνσεων τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος τὰ ἐκ τῶν χωρῶν εἰς ἃς ἡ Γαλλία χρησιμεύει ὡς μέσον ἀποστελλόμενα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον παντὸς εἴδους ἔντυπα καὶ τ’ ἀνάπαλιν.

Ὁμοίως περὶ χορηγήσεως δανείου εἰς τὸν δῆμον Χαλκιδέων, τρίτη συζήτησις.

§28ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν δὲν εἶναι παρὼν, καὶ ὁ ὁποῖος, μοὶ φαίνεται, θὰ ἔχῃ ἀμφιβολίας τινὰς, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἕως οὗ νὰ ἔλθῃ.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοίως περὶ συνδρομῆς πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ ἐμπρησθέντος ἱεροῦ ναοῦ Δερβιτζελεπῆ τῆς Ἤλιδος.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον 1. «Ἐκ τῶν δυνάμει τοῦ ΦΜΑʹ. Νόμου διὰ τὴν κατασκευὴν προκυμαίας εἰς τὸν ὅρμον Κυλλήνης εἰσπραττομένων φόρων θέλουν χορηγηθῇ ἐν διαστήματι δύο ἐτῶν, λόγῳ συνδρομῆς, δεκαπέντε χιλ. δραχμῶν πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ ἐμπρησθέντος ἱεροῦ Ναοῦ τῆς κωμοπόλεως Δερβιτσελεπῆ τοῦ Δήμου Ἤλιδος. Ἄρθρον 2. Διὰ Βασ. Διατάγματος θέλουν κανονισθῇ τὰ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἀνωτέρω μέτρου.

Ὁ Βουλευτὴς Ἠλείας

ΣΤ. Χ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ.»

§31Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις;

§32ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ὅλως διόλου δημοτικὴ περιουσία, καὶ δὲν ἔχει τι νὰ ἀντιτείνῃ ἡ Κυβέρνησις.

§33ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τέσσαρες δῆμοι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἔθεσαν μίαν φορολογίαν εἰς ἑαυτοὺς διὰ νὰ κατασκευάσουν ἕνα λιμένα εἰς Κυλλήνην. Ὁ λιμὴν αὐτὸς προέβη ἤδη ἀρκετά· οἱ κάτοικοι Ἀμαλιάδος 5–6 ἔτη ἐξακολουθοῦν νὰ συνεισφέρουν κατ’ ἔτος 8,000 δραχμὰς, ἐνῷ δὲν ὠφελοῦνται, διότι τὰ προϊόντα αὐτῶν ἐξάγουσι ἀπὸ τὸν παρακείμενον ὅρμον Περγίου· ζητοῦν ἤδη μίαν συνδρομὴν ἀπὸ τὰ χρήματά των, διὰ νὰ κατασκευάσουν τὸν ἐμπρησθέντα ἱερὸν Ναὸν τῆς κωμοπόλεως αὐτῶν.

§34Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τὶ λέγει;

§35ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου, διότι οἱ κάτοικοι Ἀμαλιάδος μετ’ ἄλλων παρακειμένων κοινοτήτων ἀπετέλουν ἄλλοτε ἴδιον δῆμον, τὸν δῆμον Ἑλίσσης. Ὁ δῆμος αὐτῆς συνεχωνεύθη ἀπὸ τὰ 1840 εἰς τὸν δῆμον τῆς Ἤλιδος. Οἱ κάτοικοι τοῦ παλαιοῦ δήμου τῆς Ἤλιδος ἔχουν συμφέρον ἀπὸ τὸν λιμένα τῆς Κυλλήνης καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον εἶναι ὁλόκληρον ἀπὸ τὸν κάτω δῆμον· πρὸ τριῶν ἐτῶν οἱ κάτοικοι τοῦ πρώην δήμου Ἑλίσσης ἐζήτησαν ν’ ἀποτελέσουν ἴδιον δῆμον, διότι ἀποτελοῦν πλειοτέρας τῶν 500 οἰκογενειῶν καὶ ἔχουσι τὰ πρὸς συντήρησιν μέσα, ἀλλ’ ἄχρι τοῦδε δὲν ἐπραγματοποιήθη ὁ διαμελισμὸς οὗτος καὶ ὡς ἐκ τούτου τὰ συμφέροντα συγκρούονται καὶ οἱ κάτοικοι διατελοῦν εἰς ἀδιάκοπον ῥῆξιν. Ἐντεῦθεν λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς 4 ὑπουργοὺς νὰ ἐνεργήσωσι τὰ χρειώδη πρὸς πραγματοποίησιν τῶν νομίμων πόθων τῶν κατοίκων Ἀμαλιάδος· πέποιθα δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει παραδεχθῆ τὴν πρότασιν μου, διότι, ὡς εἶπον, οἱ κάτοικοι Ἀμαλιάδος ἐξάγουν ἀπὸ τὸν ὅρμον Πυργίου 2½ ὡς ἔγγιστα ἑκατομμύρια σταφίδος καὶ πληρόνουσι 8,000 δραχμῶν, ἅς τινας συνεισφέρουν κατ’ ἔτος διὰ τὸν λιμένα Κυλλήνης χωρὶς νὰ ἔχωσι συμφέρον τι· τὰ ἔργα τοῦ λιμένος δὲν σταματοῦν διότι ὑπάρχουσιν ἀρκετὰ κεφάλαια· ἂς διατεθῶσι λοιπὸν τινὰ ἐξ αὐτῶν καὶ διὰ δημοτικὰ ἔργα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ αὐτὸ, ὡς ἔχει;

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§38ΑΛΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοίως περὶ τῶν οἰκοπέδων Σπάρτης, τρίτη συζήτησις.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον μοναδικὸν. «Τὸ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐν Σπάρτῃ οἰκοπέδων εἰσπραχθὲν μέχρι τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς εἰσπραχθησόμενον ἀντίτιμον θέλει κατατίθεσθαι τοῦ λοιποῦ εἰς τὸ ἐν Σπάρτῃ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ νὰ χρησιμεύσῃ σύμφωνα πρὸς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 27 7βρίου 1856 ΙΞΘʹ. Νόμου εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῶν ἀναφερομένων κοινωφελῶν καταστημάτων».

Ὁ Βουλευτὴς Λακεδαίμονος

Σ. Α. ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ.

Εἶναι καὶ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς. Πρὸς τὴν Βουλήν. «Ἡ ἐπὶ τὴν οἰκονομικῶν ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑπὸ ὥριμον σκέψιν λαβοῦσα τὴν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Λακεδαίμονος Σ. Σπηλιωτάκη εἰσαχθεῖσαν πρότασιν νόμου, καὶ παρατηρήσασα ὅτι τὸ προτεινόμενον μέτρον τοῦ νὰ παρακατατίθεται εἰς τὸ ἐν Σπάρτῃ ὑποκατάστημα τῆς ἐθνικῆς τραπέζης τὸ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐν Σπάρτῃ οἰκοπέδων εἰσπραχθὲν καὶ εἰσπραχθησόμενον ἀντίτιμον εὐκολύνει ἀφ’ ἑνὸς τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων αὐτῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἀπὸ 27 7βρίου 1856 ΟΞΔʹ. νόμου προβλεπομένων κοινωφελῶν ἔργων, καί ἀφ’ ἀφ’ ἑτέρου ἀπαλλάττει τὴν κυβέρνησιν τοῦ νὰ κάμνῃ μνείαν περὶ τοῦ κονδυλίου τούτου εἰς τὸν ἐνιαύσιον προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους, ἀφοῦ ἅπαξ πρὸς τὸν εἰρημένον σκοπὸν τὰ χρήματα ταῦτα προσδιωρίσθησαν· ὅτι ἐκτὸς τούτου δύνανται τὰ χρήματα ταῦτα, κατατιθέμενα ἐν τῇ τραπέζῃ, ν’ ἀποφέρωσι τόκον πρὸς αὔξησιν τοῦ κεφαλαίου, μέλλοντος νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ταχυτέραν πραγματοποίησιν τῶν νενομοθετημένων ἐργασιῶν· Ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεως ταύτης μὲ τὴν προσθήκην, μετὰ τὰς λέξεις «θέλει κατατίθεσθαι τοῦ λοιποῦ» «ἐντόκως ἢ ἀτόκως.» Ἐν Ἀθήναις, τὴν 8 8βρίου 1865.

Σ. ΛΕΟΝΤΑΡΑΚΗΣ,

Π. ΜΟΔΙΝΟΣ

Π. ΜΠΟΥΤΟΣ,

Κ. ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ,

Ὁ εἰσηγητὴς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ,

Ι. Ν. ΚΟΡΦΙΩΤΑΚΗΣ.

§41ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, διὰ τῶν ἀπὸ 20 8βρίου καὶ 5 9βρίου 1834 καὶ 3 Ἀπριλίου 1835 Β. διαταγμάτων διετάχθη ὁ συνοικισμὸς τῆς Σπάρτης. Ὁ συνοικισμὸς οὗτος κατέστρεψε μίαν πόλιν ἀνθηρὰν, τὸν Μισθρᾶν. Εἰς τὸ διάταγμα ἐκεῖνο ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις πολλὰ πράγματα νὰ ἐκτελέσῃ, οἷον καταστήματα, ὑδραγωγεῖα καὶ δρόμους καὶ γεφύρας, ἀλλά κανὲν τούτων δὲν ἐξεπλήρωσεν. Ὁ δὲ νόμος τῶν 1856 ὄχι μόνον δὲν ἱκανοποίησε τοὺς Μισθριώτας οἵτινες κατεστράφησαν ἕνεκεν αὐτοῦ τοῦ συνοικισμοῦ, καὶ ἀφήσαντες μίαν πόλιν ἑτοίμην, τὰς οἰκίας των, τὰ περιβόλιά των, τὰ κτήματά των, ἦλθον νὰ συνοικισθῶσιν εἰς λόφους τινὰς ἀγόνους, ἀλλ’ ὑπεχρέωσε τοὺς κατοίκους, νὰ ἀγοράσουν ἐκεῖνα τὰ ἄθλια χωράφια μὲ ὑπέρογκον τιμήν. Καὶ τῷ ὄντι εἰς τὰς δημοπρασίας αἵτινες ἐσχάτως ἔγειναν ἀνέβη ἕκαστος πῆχυς ἐκ τῶν οἰκοπέδων ἐκείνων εἰς 15 καὶ 20 δραχμὰς, πρᾶγμα ἀπίστευτον διὰ μίαν νέαν πόλιν πολὺ μικρὰν καὶ ὀλιγάνθρωπον· εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον ἐνομοθετήθη, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπραχθῶσιν ἐκ τῶν οἰκοπέδων, θὰ ἐξοδευθῶσιν εἰς κοινωφελῆ καταστήματα, καὶ προσδιωρίσθησαν στρατῶνες, ὑδραγωγεῖα, ναοὶ, φυλακαὶ, δημαρχεῖον κλπ. Ἔκτοτε εἰσεπράχθησαν ὑπὲρ τὰς 100,000 δραχ. κατετέθησαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλ’ οὔτε ὀβολὸς ἐξωδεύθη ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ ἐκείνου. Πολλάκις ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ παρεκάλεσα τοὺς ὑπουργοὺς νὰ θέσουν ἓν κονδύλιον ὑπὲρ τοιούτων καταστημάτων εἰς τὸν προϋπολογισμόν· ἄλλοτε μὲ ἤκουσαν, ἄλλοτε ὄχι, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ πρώτῃ περιστάσει δὲν ἐξεπλήρωσαν τὴν ὑπόσχεσίν των καὶ οὐδὲν κατάστημα ἐκ τῶν ὑποσχεθέντων ἐγένετο. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι αὐτὸς ὁ τόπος ἀδικεῖται καὶ οὐσιαστικῶς καὶ νομικῶς. Ὡς πρὸς τὴν βάσιν λοιπὸν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶμαι καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνος, καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι ὅλη ἡ Βουλὴ ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι εἶναι δίκαιον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐλλειπὲς, διότι δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ παρακαταθήκη εἰς τὴν τράπεζαν, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται καὶ ἐνέργεια. Ἐὰν π. χ. καταθέσωμεν τὰ χρήματα αὐτὰ εἰς τὴν τράπεζαν καὶ δὲν ἔλθῃ μία ἀρχὴ νὰ ἐκτελέσῃ αὐτὴν τὴν θέλησιν τοῦ νόμου, θὰ μένουν τὰ χρήματα καθὼς ἔμειναν καὶ τῶν ἄλλων καταστημάτων εἰς τὴν τράπεζαν, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ αὔριον μία Κυβέρνησις· προτείνω λοιπὸν νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον, ὥστε μία ἐπιτροπὴ ἐκ τοῦ ἀρχιερέως καὶ τοῦ προέδρου τοῦ δικαστηρίου καὶ τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ δημάρχου τῆς πρωτευούσης τῆς Σπάρτης νὰ προσδιορίζῃ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελεσθοῦν ἀναλόγως τῶν εἰσπράξεων· ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ φροντίσῃ νὰ καταστρωθῶσιν ὅλοι οἱ προϋπολογισμοὶ αὐτῶν τῶν κοινωφελῶν ἔργων καὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡ σειρά· ἀναγκαιότερον δὲ εἰς τὸν τόπον, νομίζω, εἶναι τὸ ὑδραγωγεῖον. Ἡ πόλις αὕτη στερεῖται ὕδατος καὶ ἀναγκάζονται οἱ ἄνθρωποι νὰ ἐξορύττουν φρέατα, ἀλλὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ φρεάτινον ὕδωρ δὲν εἶναι τὸ καταλληλότερον εἰς τὴν ὑγείαν· ἄλλως τε τὸ πηγαῖον ὕδωρ ἔχει καὶ ἄλλας χρήσεις, τὰς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ φρεάτινον· κατόπιν ἔρχεται ὁ στρατὼν τῆς χωροφυλακῆς, ὅστις εἶναι εἰς βάρος τοῦ δήμου, ἀπαλλάττεται δὲ ἐκ τοῦ βάρους τοῦ ἐνοικίου καὶ ἐκπληροῦται καὶ ὁ νόμος· καὶ τρίτον, νὰ οἰκοδομηθῇ Νομαρχεῖον, τέταρτον, νὰ ἀνεγερθῇ ναὸς, διότι εἷς ναὸς ὑπῆρχεν ἐκ συνδρομῆς τῶν κατοίκων, ὅστις εἰς διάστημα 30 ἐτῶν ἠδυνήθη νὰ καταρτισθῇ, καὶ δυστυχῶς πυρκαϊὰ μίαν νύκτα τὸν κατέστρεψε καὶ σήμερον οἱ κάτοικοι τῆς Σπάρτης ὕστερον ἀπὸ τόσα δεινὰ δὲν ἔχουν ποῦ νὰ ἐκκλησιασθοῦν· ἐκκλησιάζονται δὲ ἔν τινι παρεκκλησίῳ, μακρὰν κειμένῳ, καὶ ἀναγκάζονται νὰ διαβῶσιν ἐν ὥρᾳ χειμῶνος χείμαῤῥον ὁρμητικόν· τοιουτοτρόπως τροπολογηθὲν τὸ νομοσχέδιον, θέλει εἶσθαι ὠφέλιμον.

§42Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τί λέγετε;

§43ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τοῦ τόκου παρακαταθήκης παρατηρῶ, ὅτι, ἂν παραδεχθῇ αὕτη μὲ μέτριον τόκον τρία τοῖς ἑκατὸν, θέλει εἶσθαι παραδεκτὸς ὑπὸ τῆς τραπέζης· αἱ παρακαταθῆκαι αἱ κατατιθέμεναι διὰ πολλὰ ἔτη ἔχουν τόκον τὸ πολὺ 5%· ἡμεῖς ἐπειδὴ ἠμποροῦμεν νὰ χρειασθῶμεν τὰ χρήματα αὐτὰ προσφάτω, δυνάμεθα νὰ τὰ θέσωμεν 3% τοὐλάχιστον νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ βάλωμεν 3% ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν δεχθῇ ἡ τράπεζα νὰ παρακατατεθῶσι μὲ μεγαλείτερον τόκον, νὰ συστήσωμεν δὲ μίαν ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας νὰ ὁρίσωμεν τὰ καθήκοντά της.

§44ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Τῷ ὄντι, ὡς παρετήρησα, ὁ νόμος τοῦ 1856 περὶ ἐκποιήσεως τῶν οἰκοπέδων τῆς Σπάρτης δὲν περιέχει τὴ διάταξιν ἣν φέρουσιν ὅλοι σχεδὸν οἱ νόμοι περὶ ἐκτελέσεως τοιούτων κοινωφελῶν ἔργων ἢ χωρίου ἀνάγκης, ἀναθέτοντες τὴν ἐποπτείαν τῶν τοιούτων ἔργων εἰς ἐφορευτικὰς εἰδικὰς ἐπιτροπάς· ὑπάρχει ἑπομένως κενὸν ἐν τῷ νόμῳ καὶ πρέπει νὰ διορισθῇ μία τοιαύτη ἐπιτροπὴ, καθὼς εἶναι σχηματισμένη καὶ διὰ τὸν λιμένα Κυλλήνης καὶ διὰ τὸν τῆς Νάξου, τὸν τῆς Σκοπέλου κλπ. Ἀφοῦ δὲ ὑπάρχουσι τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα προηγούμενα ὡς πρὸς τὸν σχηματισμὸν τῶν τοιούτων ἐπιτροπῶν, πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ αὐτὸ σύστημα καὶ διὰ τὸν συνοικισμὸν αὐτὸν, νὰ συστηθῇ τοὐτέστι μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ 5 μέλη, ἀπὸ τὸν νομάρχην ὡς πρόεδρον, ἀπὸ 2 μέλη, τὰ ὁποῖα νὰ διορίζῃ ἡ κυβέρνησις καὶ ἀπὸ δύω ἄλλα ἐκλεγόμενα ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· τὴν προτεραιότητα δὲ τῶν ἔργων ἀνάγκη νὰ τὴν ὁρίζῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὂν πλησίον τῶν πραγμάτων εἶναι τὸ ἁρμοδιώτερον, ἐνῷ, ἂν ὁρισθῇ ἐν τῷ νόμῳ ἡ προτεραιότης των θὰ ἐπέλθωσι μυρία προσκόμματα, ἂν βραδύτερον ἀποδειχθῶσιν ἄλλα ἀναγκαιότερα διὰ νὰ προηγηθῶσι· πρὸς συμπλήρωσιν δὲ τοῦ κενοῦ τούτου ὑποβάλλω τὴν ἀνήκουσαν τροπολογίαν, ἔχουσαν οὕτω. (Ἀναγινώσκει αὐτήν). «Τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀνωτέρω νόμου ἔργα τῶν ὁποίων τὴν προτεραιότητα ὁρίζει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Σπάρτης, ἐφορεύει πενταμελὴς ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, τοῦ καὶ προέδρου αὐτῆς, δύω μελῶν διοριζομένων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δύω ἑτέρων ἐκλεγομένων παρὰ τοῦ εἰρημένου δημοτικοῦ συμβουλίου. Τὰ καθήκοντα τῆς ἐπιτροπῆς ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος». Εἰς τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἔγινε λόγος περὶ τόκου, καθόσον τὰ ἔργα ὑπάρχουν τόσον πολλὰ, ὥστε δὲν θὰ ὑπάρχουν χρήματα διαθέσιμα καὶ δὲν θὰ παρασταθῇ ἡ ἀνάγκη νὰ μένωσιν εἰς τὴν τράπεζαν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ ἀνάγκη, θέλουσι κατατίθεσθαι εἰς τὴν τράπεζαν κατὰ τὰς συμφωνίας, κατὰ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἡ τράπεζα τηρεῖ κατὰ τὸ καταστατικόν της, ὥστε δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁρίσωμεν ἡμεῖς τὸν τόκον.

§45ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, νομίζω, ἡ πενταμελὴς δὲν εἶναι καὶ ἡ ὠφελιμωτέρα, διότι 5 μέλη εἶναι δύσκολον νὰ συνέρχωνται· πρέπει νὰ θέσωμεν 3, διότι τοῦτο εἶναι πρακτικώτερον, ἓν μέλος νὰ διορίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἓν ἐκ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ τὸ τρίτον νὰ ᾖναι ὁ Νομάρχης.

§46ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τί χρειάζεται νὰ διορίζεται ἓν μέλος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν;

§47ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ᾖναι, τότε ἡ ἐπιτροπὴ νὰ σύγκειται ἀπὸ δύω μέλη διοριζόμενα ἐκ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ ἀπὸ τὸν νομάρχην.

§48ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἔργα πρέπει νὰ ἐκτελῶνται ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχήν· διότι τὸ νὰ διορίζῃ ἡ Κυβέρνησις ἓν μέλος καὶ τὰ τοιαῦτα, αὐτὸ εἶναι παμπάλαιον καὶ πρέπει νὰ ἐκλείψῃ.

§49ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου βουλευτοῦ Σπετσῶν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ ἀπὸ τὸν Νομάρχην. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προσδιορισθῇ ἡ προτεραιότης τῶν ἔργων· οἱ κάτοικοι καὶ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης γνωρίζουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προηγηθῇ ὅλων τῶν ἄλλων τὸ ὑδραγωγεῖον· ἀναγνωρίζων ὡς τὸ κυριώτερον ἔργον τὸ ὑδραγωγεῖον, ἐπιθυμῶ νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον ποῖα ἔσονται τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνωσι κατὰ πρῶτον· παρατηρῶ δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον νὰ ἐπιμένῃ σήμερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ θέσῃ ἰδιαίτερον κονδύλιον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὑπὲρ τῶν κοινωφελῶν ἔργων τῆς Σπάρτης. Ὁ ψηφιζόμενος νόμος προνοεῖ μόνον περὶ τῶν εἰσπραχθησομένων, ἐκτὸς ἂν θέλετε νὰ βάλετε ὀπισθενεργὸν δύναμιν εἰς αὐτὸν, νὰ εἴπητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παρακατατεθῶσιν εἰς τὴν τράπεζαν 100,000 δραχμαί, αἵτινες μέχρι σήμερον εἰσεπράχθησαν· ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ γίνῃ, ἑπομένως πρέπει νὰ σημειοῦται κατ’ ἔτος εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἓν ποσὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§50ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠναντιώθη νὰ προτείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἓν ποσὸν δι’ ἐκτέλεσιν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων.

§51ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ εἰσαγάγῃ ἓν ποσὸν ἀντὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔλαβε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμβιβάσατε τὰς τροπολογίας σας καὶ συγχωνεύσατέ τας εἰς μίαν.

§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρῶτον, εἶμαι ἐντελῶς ἐναντίος νὰ προσδιορίσῃ ἡ Βουλὴ τὰ ἔργα ἐντεῦθεν· δεύτερον νομίζω, ὅτι τὸ ὀρθότερον σύστημα εἶναι νὰ προσδιορίζῃ τὰ ἔργα αὐτὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· τρίτον, εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον ἐὰν τὰ δύω μέλη θὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· ὁ δήμαρχος δὲν δύναται νὰ ἀναμιχθῇ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν· ὁ Νομάρχης εἶναι ἕνας ἄνθρωπος, ὅστις πάντοτε θὰ προεδρεύῃ εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἓν μέλος, τὸ ὁποῖον νὰ ἐκλέγῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν δύνανται νὰ γίνωσιν οὔτε ἀπὸ παπάδες, οὔτε ἀπὸ τοὺς δεσποτάδες, ἐννοῶ δηλ. ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἄλλος καταλληλότερον νὰ εὑρίσκῃ τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, ὅπως ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι οἱ παπάδες καὶ οἱ δεσποτάδες καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ πρόσωπα εἶναι ξένα τῆς ὑπηρεσίας.

§54ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπὶ ὑποθέσει, ὅτι συνίσταται μία ἐπιτροπὴ καθὼς εἴπατε, ἡ Κυβέρνησις θὰ διορίσῃ αὐτὸ τὸ πρόσωπον ἀπὸ τὰ διαμένοντα εἰς Ἀθήνας ἢ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ τόπου; Πάλιν βεβαίως ἀπὸ τὸν τόπον θὰ διορίσῃ· ἄρα ὁ τόπος δύναται νὰ γνωρίζῃ τὸν κατάλληλον καλλίτερα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶμαι ἐναντίος νὰ ἐφορεύῃ ὁ Νομάρχης, ὥστε ἡ Κυβέρνησις πάντοτε ἔχει τὸ πρόσωπον, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἐφορεύῃ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι εἶναι δύω κόμματα εἰς ἕκαστον τόπον.

§56ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Λοιπὸν τὸ κόμμα αὐτὸ θὰ διορίζῃ τὸν ἰδικόν του.

§57ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ποσότητος ταύτης θέλει λάβει μέρος κατὰ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ πρωθυπουργοῦ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ ὁ Νομάρχης· ἀλλὰ τότε ποία ἀρχὴ θὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαχείρισιν αὐτήν; Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον λαμβάνει μέρος.

§58ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἐργάζεται αὐτοπροσώπως.

§59ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς μοὶ ἐπιτρέψουν οἱ προλαλήσαντες νὰ τοὺς εἴπω, ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον μόνον ἐξετάζει τὴν διαχείρισιν, ὁ νομάρχης ἐξελέγχει. Ὅταν αὐτὸ λαμβάνῃ μέρος, τότε εἶναι ἄτοπον αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ νὰ ἐξελέγχῃ.

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ νομάρχης λαμβάνει μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν διατάττουσαν τὴν ἐξέλεγξιν καὶ ἐφορεύει, διότι αὐτὸς εἶναι εἰς κατάστασιν, ὡς μὴ ἐκτελῶν, κατόπιν νὰ ἐξελέγχῃ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Σπηλιωτάκη. «Τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀνωτέρω νόμου ἔργα, τῶν ὁποίων τὴν προτεραιότητα ὁρίζει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Σπάρτης, ἐφορεύει τριμελὴς ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, τοῦ καὶ προέδρου αὐτῆς, καὶ δύω μελῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ εἰρημένου δήμου. Τὰ καθήκοντα τῆς ἐπιτροπῆς ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος.» Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν ὡς ἀνεγνώσθη;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι τρίτη συζήτησις, ἐτελείωσε καὶ τὸ περὶ οἰκοπέδων τῆς Σπάρτης. — Ἄλλο ἀντικείμενον ὁμοίως περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 10,000 τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, δευτέρα συζήτησις.

§64ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐτυπώθη, νὰ ἀναγνωσθῇ τοὐλάχιστον. (Ἀναγινώσκεται).

§65ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, εἶμαι συμφωνότατος τοῦ νὰ δοθῇ ἡ πίστωσις τῶν 10 χιλιάδων δραχμῶν πρὸς ἀποστολὴν τῶν δύω ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλὰ ὡς βουλευτὴς ἔχω δικαίωμα νὰ κάμω τινὰς παρατηρήσεις περὶ τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς τῆς ἐκτάκτου καὶ περὶ τοῦ σκοποῦ αὐτῆς. Εἶναι εἰς ὅλους γνωστὸς ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἀποστέλλονται οἱ δύω ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ διὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτῶν. Ἡ δαπάνη πρὸς ἀποστολὴν τῶν 2 αὐτῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ κάπως φαίνεται μεγάλη, ἀλλὰ ἡ ἀπόστασις καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μεταβάσεως εἰς κράτος τόσον ἀπόκεντρον δικαιολογοῦσι τὴν δαπάνην αὐτήν· ἔπειτα εἶναι πίστωσις καὶ τὰ ἔξοδα θὰ φανοῦν κατόπιν εἰς τὸν ἀπολογισμόν· ἀλλ’ ὅμως παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ σκοπὸς δι’ ὃν ἀποστέλλονται αὐτὰ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι, ὅπως ἐπληροφορήθην, καὶ κατάλληλα καὶ εἰδικὰ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι.........

§66ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει ὀνόματα, πρέπει νὰ μᾶς εἰπῆτε τὶ τρέχει.

§67ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ τὶ τρέχει εἶναι τῆς Κυβερνήσεως ἔργον. Ὁ σκοπὸς λοιπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀποστέλλονται εἰς τὴν Ἀμερικὴν δύω ναυτικοί, θὰ ἦναι βέβαια ἵνα ὡς ναυτικὰ πρόσωπα παρατηρήσωσι τὰ ναυτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἐξεύρωσι τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ βελτιώσωμεν καὶ τὸ ναυτικὸν τὸ ἡμέτερον, χωρὶς νὰ παραλείψουν νὰ ἐξετάσωσι τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου γίνονται οἱ τακτικοὶ πόλεμοι τῶν ἄλλων ἐθνῶν, διότι ἡμεῖς στερούμεθα πολεμικοῦ ναυτικοῦ, καὶ αὐτὸς ὁ ἀτμοδρόμων εἶναι τοῦ παλαιοῦ συστήματος. Ἤθελα λοιπὸν παρακαλέσει τὸν ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν περὶ τὰ τοιαῦτα ἀνδρῶν τοῦ παλαιοῦ ἀγῶνος, καθὼς καὶ ἐκ τῶν νεωτέρων, ἡ ὁποία νὰ παραστήσῃ δι’ ἐκθέσεως τίνι τρόπῳ δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν αὐτὰ τὰ δύω πρόσωπα, καὶ ποῖον σύστημα πρέπει νὰ ἀκολουθήσωσι, διότι διάφορα συστήματα ὑπάρχουσιν· ἄλλο σύστημα ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Ἀμερικὴν, καὶ ἄλλο εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Λοιπὸν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μεταχειρισθῶσι, πρέπει νὰ τὸ προσδιορίσωμεν ἐνταῦθα.

§68ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Μὲ ὅλον τὸν ἀπεριόριστον σεβασμὸν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα τοῦ ἀγῶνος, νομίζω, ὅτι σήμερον εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωμοδοτῶσιν ἐπὶ τοιούτων ἀντικειμένων ἄνδρες τῆς ἐποχῆς. Ἐννοεῖται, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ δὲν θὰ ἀναχωρήσωσιν ἀμέσως καὶ ὅτι θὰ προσπαθήσωμεν νὰ λάβωμεν πανταχόθεν τὰς προσηκούσας πληροφορίας ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι δευτέρα συζήτησις· παραδέχεται ἡ Βουλὴ καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτο;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον θὰ ἦναι ἡ τρίτη συζήτησις. Ἕτερον ἀντικείμενον «Περὶ κυρώσεως τηλεγραφικῆς συμβάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν». Δευτέρα συζήτησις.

§72ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἰσέτι εὑρισκόμεθα εἰς συνεννόησιν καὶ δὲν ἐφθάσαμεν εἰς ἓν ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα, ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον.

§73ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναβληθῇ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἀντικείμενον ἔχομεν, Κύριοι Βουλευταὶ, τὸ ἑξῆς. «Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμου.»

§75ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ πρότασιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀνεβάλαμεν τὴν συζήτησιν διὰ δευτέραν φορὰν μιᾶς προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Κριεζώτης ἔφερε, διὰ νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦλθεν, ἑπομένως νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις αὕτη.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναγινώσκεται. Εἶναι τρίτη συζήτησις.

§77ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ, Κύριοι βουλευταὶ, ἔχω αὐτὰς τὰς πληροφορίας περὶ τῶν κατοίκων τῆς Χαλκίδος· ὅτι οἱ κάτοικοι αὐτῆς ὑποφέρουσι πολλὰ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τοῦ ὕδατος, καὶ εἶναι ἀξιέπαινος ὁ βουλευτὴς διὰ τὴν εὐγενῆ πρόθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ κατορθώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ, δὲν εἶναι κατάλληλος, διότι καὶ ἄλλοι δῆμοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγκην, καὶ ἑπομένως, ἂν γίνῃ μία ἐξαίρεσις ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ Δήμου, θὰ ἐγερθῶσι παράπονα ἀπὸ ἐκείνους τοὺς δήμους, οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσωσι τὸ αὐτὸ, καὶ εἰς οὓς ἡ Βουλὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀρνηθῇ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι καὶ ἄνευ αὐτοῦ τοῦ μέσου δύναται νὰ γίνῃ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς, ὅπως ἔγινε καὶ εἰς ἄλλους δήμους. Τινὲς δῆμοι ἔκαμαν αἰτήσεις εἰς τὴν τράπεζαν, καὶ ἡ τράπεζα ἐχορήγησεν εἰς αὐτοὺς δάνεια, διότι οἱ δῆμοι οὗτοι προσέφερον τὰς ἀναγκαίας ἐγγυήσεις· ὁ δῆμος τῆς Σύρου, τοῦ Πειραιῶς ἐδανείσθησαν ἀπὸ τὴν τράπεζαν χωρὶς νὰ ζητήσωσι τὴν ἐγγύησιν τῆς Κυβερνήσεως· καὶ ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων, καὶ τοῦτο τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ἔχει κατοίκους ἀρκετὰ βαθυπλούτους, οἵτινες νὰ ἐγγυηθῶσιν ὑπὲρ τοῦ δήμου· ὁ Κριεζώτης, ὁ Βουδούρης, ὁ Ἀβέρωφ, αὐτοὶ οἱ τρεῖς μόνον μεγαλοκτηματίαι, ἐγγυώμενοι ὑπὲρ τοῦ δήμου, δύνανται νὰ εὕρωσι χρήματα.

§78ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Κύριοι, ὁ κύριος ὑπουργὸς πραγματικῶς ἐξέθεσεν ὅτι ἡ πόλις Χαλκὶς ἔχει πολλοὺς βαθυπλούτους, οἵτινες δύνανται νὰ ἐγγυηθῶσιν, ὅπως ἐκτελεσθῇ αὐτὸ τὸ ἔργον, καὶ μᾶς ἐσυμβούλευσε τί πρέπει νὰ κάμωμεν. Ἤθελα τὸν παρακαλέσει τὸ ἴδιον τὸ ὁποῖον συνεβούλευσεν εἰς ἡμᾶς νὰ ἤθελεν ἐπίσης μεταχειρισθῆ καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος του. Κύριοι, ἡ πόλις Χαλκὶς εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους, πιστεύω, καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ἐντίμων συναδέλφων μας διαβαίνουν συχνὰ διὰ τὴν πατρίδα των καὶ γνωρίζουν εἰς ποίαν κατάστασιν ἔφθασεν ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ ποσίμου ὕδατος. Πραγματικῶς ἠθέλαμεν ἀπαιτήσει παρὰ τῆς κυβερνήσεως γενναιοτέραν συνδρομὴν παρ’ ὅ,τι ἐζητήσαμεν, ἀλλ’ ἀναλογιζόμενοι τὰς περιστάσεις εἰς ἃς εὑρίσκεται ἡ κυβέρνησις δὲν ἠθελήσαμεν νὰ κάμωμεν αὐτό. Ἀρκοῦμαι μόνον καὶ μόνον ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ τόπου αὐτοῦ νὰ ζητήσω μίαν βοήθειαν, καὶ λυποῦμαι διότι ὁ κύριος ὑπουργὸς θέλει νὰ στερήσῃ τὸν τόπον αὐτὸν καὶ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ποσοῦ. Ἡμεῖς θέλομεν, ζητοῦμεν τοὐτέστι, νὰ μᾶς ἐγγυηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἤθελε κάμει εἷς ἰδιώτης, ὅστις δήποτε καὶ ἂν ᾖναι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἀκούσετε ὀλίγον, καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ὁ κύριος συνάδελφος θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἀκούσῃ. Κύριοι, ἐπὶ τουρκοκρατίας ἡ Χαλκὶς ποτὲ δὲν ἐστερήθη τὸ ὕδωρ· κατόπιν ὅμως ὄχι ὀλίγα χρήματα ἐξωδεύθησαν ἐπὶ τοῦ δημάρχου Καλογεροπούλου, τοῦ ἐντίμου αὐτοῦ μακαρίτου ἀνθρώπου, καὶ ἔγεινε τὸ ὕδωρ τὸ ὁποῖον ἦλθεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλὰ τότε δὲν ἐσκέφθησαν καλῶς καὶ ἐπώλησαν τὸ ὕδωρ. Ἐπέρασεν ἀρκετὸς καιρὸς καὶ ἡ ἔλλειψις αὕτη τὸν χειμῶνα δὲν παρατηρεῖται, ἀλλὰ τὸ καλοκαίριον πάντοτε ἡ πόλις εὑρίσκεται εἰς μίαν μεγάλην στέρησιν. Πρὸ ὀλίγου καιροῦ ὄχι μόνον τὸ ὕδωρ τῶν βρυσῶν ἐστερήθημεν, ἀλλὰ καὶ τὰ φρέατα ὅλα τῆς πόλεως δὲν εἶναι ἐν χρήσει· καὶ εἶμαι μάρτυς, διότι ἔχω τρία τὰ καλλίτερα φρέατα τῆς Χαλκίδος, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχω νερὸ νὰ ποτίσω, ὄχι μόνον τὰ ζῶά μου, ἀλλὰ νὰ πίω καὶ ἐγώ. Δὲν ζητοῦμεν νὰ μᾶς δώσετε μεγάλα πράγματα· καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος, κύριοι, νὰ ἔχω τὸ ἄλογόν μου μίαν ὥραν μακρὰν εἰς ἕνα κτῆμά μου, διότι δὲν ἔχω νὰ τὸ ποτίσω. Τοῦτο, κύριοι, καὶ εἰς τοὺς ἀγροίκους ἀνθρώπους δὲν ὑπάρχει, καὶ ὄχι νὰ παρουσιάζεται ἕνας ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον, ὕστερον ἀπὸ τόσους φόρους, τοὺς ὁποίους πληρόνει ὁ τόπος, ὕστερον ἀπὸ τοὺς φόρους τοῦ ἅλατος, τοὺς ὁποίους δίδει καὶ ποτὲ δὲν καθυστέρησε μήτε εἰς τὴν στρατολογίαν του, μήτε εἰς τοὺς ἄλλους φόρους, καὶ εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς φιλησυχοτέρους τόπους..... δὲν λέγω ὅτι καὶ ἄλλοι τόποι δὲν εἶναι φιλήσυχοι.

§79ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τοῦτο εἶναι βέβαιον.

§80ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Εἶμαι, κύριοι, Εὐβοεὺς, καὶ χρεωστῶ νὰ ὑποστηρίξω τὰ μεγαλεῖτερα δικαιώματα τοῦ τόπου μου· δὲν ἦλθον νὰ ζητήσω νὰ μοὶ δώσετε ὑπηρεσίαν, ἦλθον νὰ ζητήσω νὰ μοῦ δώσετε νερό. (εὖγε, εὖγε). Τέλος, κύριοι, πρὸ καιροῦ, πρὸ ἓξ ἐτῶν ἔπαυσεν ὅλως διόλου νὰ ἔρχεται τὸ ὕδωρ εἰς τὴν Χαλκίδα, διότι οἱ κατὰ καιροὺς δήμαρχοι δὲν ἐπρόσεξαν, ἄφησαν τὸ παλαιὸν κτίριον, τὸ ὁποῖον ἦτο, καὶ ἐχάλασαν αἱ καμάρες ἡ μία μὲ τὴν ἄλλην. Τοῦτο τὸ μικρὸν τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦμεν νὰ μᾶς ἐγγυηθῇ ἡ κυβέρνησις δὲν εἶναι μέγα, πιστεύω, διότι ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων ἔχει μεγάλην περιουσίαν, ἀλλὰ περιουσίαν ἀκίνητον. Τὰ εἰσοδήματα δὲν ἀναβαίνουν πλέον τῶν 55 χιλιάδων δραχμῶν, καὶ μόλις ἐξαρκοῦν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ κυβέρνησις εἶχε καθῆκον νὰ μὴ ὁμιλήσῃ κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν ἔκαμα· διότι, ὡς γνωρίζετε, ἔλειψε τὸ μεγαλείτερον εἰσόδημα τοῦ δήμου ἐκ τοῦ πορθμοῦ, διότι ὁ πορθμὸς ἦτο δημοτικὸς καὶ τὰ εἰσοδήματα τὰ ἀπελάμβανεν ὁ δῆμος· ἡ κυβέρνησις εἶπεν εἰς τὸν δῆμον, πρέπει νὰ φτιάσετε τὸν πορθμόν· εἶπε, δὲν ἐξαρκοῦν τὰ εἰσοδήματά μου· ἀπεκρίθη, θὰ τὸν πάρω νὰ τὸν κάμω ἐγώ· τὸν ἐπῆρε καὶ τὸν ἔκαμε, καὶ ἔχει ἤδη εἰσόδημα πλέον τῶν 60 χιλιάδων δραχμῶν τὸν χρόνον, καὶ τώρα δὲν ἐξαρκεῖ πλέον ὁ δῆμος. Ἀπεφάσισε νὰ πωλήσῃ τὰ οἰκόπεδα, καὶ ἔχω, κύριοι, τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, καὶ γνωρίζω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ πωληθῶσιν εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ὅτε εἰς τὸν πολίτην δὲν περισσεύει οὔτε μία πεντάρα, καὶ ἐνῷ ἀξίζουν 30 χιλ. δραχμὰς, δὲν εὑρίσκομεν σήμερον νὰ τὰ πωλήσωμεν οὔτε διὰ 10. Κατεφύγαμεν νὰ κάμωμεν ἓν λαχεῖον, ἀλλὰ τοῦτο θὰ τελειώσῃ μετὰ τρία ἔτη, καὶ ἡμεῖς σήμερον διψῶμεν, καὶ ἂν δὲν ἦτον ἡ πηγὴ τῆς Ἀρεούσης μίαν ὥραν μακρὰν, θὰ ἀπέθνησκον πολλοὶ ἄνθρωποι τὸν χειμῶνα καὶ ὄχι τὸ καλοκαῖρι ἀπὸ τὴν δίψαν· καὶ ἂν εὐαρεστῆται ἡ Βουλὴ, ἐπειδὴ χθὲς εἷς τῶν κυρίων βουλευτῶν μὲ ἠρώτησε πόση εἶναι ἡ περιουσία τοῦ δήμου καὶ ἐγὼ ἐκ τοῦ προχείρου τοῦ εἶπον μίαν ἀξίαν, ἔχω κατάλογον τῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα γνωρίζω ὡς πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, καὶ ἂν εὐαρεστῆται ἡ Βουλὴ, θέλω τὸν ἀναγνώσει.

§81ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περιττὸν, περιττόν.

§82ΕΤΕΡΟΙ. Ἀναγνωσάτέ τον.

§83ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Ὑπάρχουν, κύριοι, τρεῖς μῦλοι εἰς τὴν θέσιν Χαμόμηλα, ἀξίας 20 χιλιάδων δραχμῶν, ὑπάρχουν δύω δημοτικὰ σχολεῖα ἀξίας 15,000 δραχμῶν, πέντε οἰκόπεδα παρὰ τὴν πλατεῖαν τῆς Ὁμονοίας ἀξίας 40,000 δραχμῶν, τὸ δημοτικὸν κατάστημα μὲ τὰ μαγαζεῖα, καφφενεῖα καὶ λοιπὰ 20,000 δραχ. τὸ κατάστημα τῆς ἑβδομαδιαίας ἀγορᾶς 20,000 δραχ. τρία μαγαζεῖα πλησίον τῆς δημαρχίας 15,000 δραχ. πλησίον τοῦ νοσοκομείου τρία οἰκόπεδα 6,000 δραχμῶν, διάφοροι γρασιδότοποι 6,000 δραχμῶν, ἓν παλαιὸν λουτρὸν ἐν τῷ μέσῳ τῆς πόλεως 6,000 δραχμῶν, τὸ κτίριον τοῦ Κουτρουλοτζαμίου 2,000 δραχμῶν, τὸ κατάστημα τὸ δημοτικὸν μὲ τὸ νοσοκομεῖον 30,000 δραχμῶν. Παραλείπω πολλὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ βάλω, διότι εἶναι πολὺ μικροῦ λόγου ἄξια, ὥστε ἀναβαίνει τὸ κεφάλαιον εἰς 200,000 δραχμάς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ δῆμος ἔχει νὰ ἀποζημιώσῃ 15 ἕως 20 χιλιάδας δραχμῶν, διὰ τοῦτο εἶπον χθὲς εἰς τὴν μικρὰν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅτι ὁ δῆμος ἔχει ἀκίνητον περιουσίαν 150,000 δραχμῶν, καὶ ἡ πρόσοδος ἀναβαίνει εἰς 20,000 δραχμὰς καθ’ ἕκαστον ἔτος. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ μᾶς δοθῇ ἡ ἐγγύησις αὕτη, ἀφοῦ μᾶς ἐπῆραν 60,000 δραχμὰς, καὶ νὰ μᾶς λέγῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Τράπεζα; Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς ἔχει καλὰς πληροφορίας, διότι εἶναι μέλος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλ’ ἂς βεβαιωθῇ ὅτι καὶ ἐγὼ κἄτι γνωρίζω. Ὑπήγαμεν, Κύριε ὑπουργὲ, εἰς τὸν κύριον Στέφανον Παπᾶν, καὶ τοῦ ὡμίλησα περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶπε, δὲν δύναμαι νὰ τὸ κάμω ἄνευ τῆς ἐγγυήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει λοιπὸν νὰ καταδικασθῇ ὁ τόπος τῆς Χαλκίδος νὰ μὴ ἔχῃ νερὸ νὰ πίνῃ; Ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸ τοιοῦτον δὲν τὸ ἀνέχομαι ὡς βουλευτής. Ἔχετε, Κύριοι, ὅλοι πατρίδας, ἔχετε τὸ ἴδιον συμφέρον. Ἂν σήμερον, Κύριοι, ᾖναι εἰς ἐμὲ, αὔριον θὰ ᾖναι εἰς σᾶς. Μὴ ἀφίνετε νὰ παρέρχωνται τὰ πράγματα οὕτω πως, διότι ἂν γελᾶτε σήμερον, διότι ζητῶ τὸ ἰδικόν μου, αὔριον θὰ γελάσω καὶ ἐγὼ μὲ σᾶς, μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν ἔκφρασιν. Σᾶς εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς, ὅτι ὁ κύριος Βουδούρης, ὁ κύριος Ἀβέρωφ, ὁ κύριος Κριεζώτης ἔχουν περιουσίαν. Μάλιστα, κύριε ὑπουργὲ, ἐγὼ ἔχω τὴν γενναιότητα νὰ χαρίσω καὶ ὅλην τὴν ἀντιμισθίαν μου (εὖγε, εὖγε). Ὑπηρέτησα τὴν πατρίδα καὶ ἐγὼ καὶ ἡ οἰκογένειά μου, καὶ εἶναι γνωσταὶ αἱ ὑπηρεσίαι μας. Ἐπληρώσαμεν καὶ φόρον αἵματος, τὸ καταλαμβάνετε; καὶ ὄχι νὰ μοῦ λέγητε, ὅτι ἔχω περιουσίαν. Δὲν τὴν ἔκλεψα, δὲν ἔχω ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν ταμεῖον σπιθαμὴν γῆς νὰ ταφῶ· ἂν ἔχω περιουσίαν, τὴν ἔχω, διότι ἡ εὐγενία σου γνωρίζεις διατί τὴν ἔχω, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ εἰπῆτε.

§84ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὲ παρεξηγήσατε· ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ περιουσία σας εἶναι ἀρκετὴ ἵνα εὕρητε χρήματα.

§85ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Ἂν ἐννοήσατε αὐτὸ, ἄλλο πρᾶγμα. Σᾶς ἐβάρυνα, Κύριοι, μὲ τὴν ὁμιλίαν μου, οὐχ ἧττον ἔχω καθῆκον νὰ ὁμιλήσω δύω λέξεις ὑπὲρ τοῦ τόπου μου, ὁ ὁποῖος δεινῶς πάσχει καὶ ζητεῖ τὴν συνδρομὴν τῆς κυβερνήσεως καὶ τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος. Πιστεύω, ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν εἰς τὰ εὐγενῆ αἰσθήματά σας. Βλέπω, Κύριοι, ὅτι ἐντὸς τῆς Βουλῆς εἶναι κατὰ μέγα μέρος τὸ ἄνθος τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ἀπὸ τὰ παθήματα τῶν τόπων. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι θὰ ἔχω τὴν λευκὴν ψῆφόν σας. Ἂν ὁ κύριος ὑπουργὸς ὁμιλήσῃ, ἐπιφυλάττομαι νὰ δευτερολογήσω. (εὖγε, εὖγε).

§86ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος, Κύριοι, εἶναι υἱὸς ἑνὸς ἀθανάτου ἥρωος, τοῦ ἥρωος ἐκείνου, ὅστις δὲν ἔστρεψεν οὐδέποτε τὰ νῶτα εἰς τὸν ἐχθρὸν, ἀλλὰ πάντοτε ἔδρεψε δάφνας. Σᾶς ὡμίλησεν ἁπλοϊκῶς καὶ ἀφελῶς, ὅπως ἦτο ἁπλοϊκὴ καὶ ἀφελὴς καὶ ἡ ὁμιλία τοῦ ἀθανάτου πατρός του. Δὲν ηὐτύχησε νὰ ἐκπαιδευθῇ, ὅπως ἐξεπαιδεύθησαν ἄλλοι ἐν τῇ Εὐρώπῃ.

§87ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν προσβάλλεις.

§88ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂν προσβάλλεται ἐκεῖνος, ἂς ἀπολογηθῇ.... διότι τὸ δρέπανον τῆς καταδιώξεως τῆς τότε Κυβερνήσεως τὸν ἀπέπεμψεν ἀπὸ τὸ σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων, καὶ βλέπετε, ὅτι, ἂν ὁ λόγος ἦτο περὶ δανείου, μὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐγὼ ἤθελον εἰπῆ μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν, ἔχομεν ἄλλας ἀνάγκας, ἄλλα σπουδαιότερα νὰ ἐκπληρώσωμεν. Ἀλλὰ περὶ τίνος πρόκειται, Κύριοι; περὶ ἁπλῆς, περὶ ἰδανικῆς οὕτως εἰπεῖν ἐγγυήσεως τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δανεισθῇ ὁ περίβλεπτος δῆμος Ἀθηναίων.

§89ΤΙΝΕΣ. Τῶν Χαλκιδέων.

§90ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τῶν Χαλκιδέων, μάλιστα, καὶ νὰ φέρῃ ὕδωρ πόσιμον διὰ τοὺς ἐγκατοίκους. Ὁ περίβλεπτος δῆμος τῶν Ἀθηναίων ἀρκετὰ ἐδανείσθη καὶ οὐδέποτε ἀντέλεξέ τις· οὕτω καὶ ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων πρέπει νὰ λάβῃ τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὑπάρχει ἐγγύησις ἀξιόχρεως, ὥστε οὐδέποτε θὰ προκύψῃ ζημία· ἀπεναντίας μάλιστα ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐνισχύσῃ τὴν καλὴν προθυμίαν τοῦ προτείναντος, ὥστε νὰ μὴ ὑποφέρῃ ὁ δυστυχὴς ἐκεῖνος τόπος. Καὶ πρέπει, Κύριοι, νὰ σταθμίσωμεν καὶ τὸ δίκαιον εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀφαιρέσει τὸν πόρον τοῦ δήμου αὐτοῦ, 60,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἐλάμβανεν ἐκ τοῦ πορθμοῦ· ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ δῆμος δὲν ἦτο ἕτοιμος νὰ κατασκευάσῃ τὴν γέφυραν, τὴν κατεσκεύασεν αὐτὴ καὶ ἀφήρπασε τὰ δικαιώματα ἀπὸ τὸν δῆμον, καὶ εἰσπράττει κατ’ ἔτος 60,000 δραχμάς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἂν ὁ πορθμὸς ἔμενεν εἰς ἣν ἦτο κατάστασιν, πάλιν ὁ δῆμος ἤθελεν ἔχει 20 καὶ 15 χιλιάδας δραχμὰς εἰσόδημα· ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ ἀνελήφθησαν ἀπὸ τὸν δῆμον. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, ἐξετάσατε τὸ ζήτημα σοβαρώτερον· ἐδῶ δὲν πρόκειται ἡ κυβέρνησις νὰ ὑποφέρῃ καμμίαν ζημίαν· τὰ κτήματα τοῦ δήμου εἶναι ἱκανὰ, ὥστε νὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ δυνηθῇ ὁ δῆμος αὐτὸς νὰ διοχετεύσῃ τὸ ὕδωρ. Εἶμαι κατὰ συνέπειαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Κριεζώτη καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν ἐπιψηφίσῃ.

§91ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ Κυβέρνησις ἑνὸς κράτους ἔχει καθῆκον ἱερὸν καὶ ἀπαραίτητον νὰ ἐπιβλέπῃ εἰς τὰς δυσχερείας καὶ τῶν δήμων καὶ τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν ἀτόμων ἀκόμη. Ἡ Βουλὴ, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὸ ἔθνος, ἔχει τοιαῦτα καθήκοντα, καὶ τὰ ἐξεπλήρωσε πάντοτε μετὰ εὐγενεστάτης φιλανθρωπίας. Ἡ δυσχέρεια, Κύριοι, δὲν ἐκτιμᾶται πάντοτε ἀπὸ τὸν βαθμὸν, ἂν ᾖναι μεγαλειτέρα ἢ μικροτέρα· εἶναι πάντοτε δυσχέρεια, καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους νὰ μὴ ἀποστρέψουν τὸ πρόσωπόν των μετὰ σαρκασμοῦ ἀπὸ τὰς δυσχερείας ἑνὸς τόπου. Ἂν ἀνοίξητε τοὺς προϋπολογισμοὺς, θέλετε ἰδῆ ἄπειρα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς βοήθειαν τῶν κοινοτήτων, τῶν δήμων διὰ διάφορα ἔργα. Χθὲς ἀκόμη ἐψήφισαν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους μὲ τὴν μεγαλειτέραν προθυμίαν πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν διὰ τοὺς δυστυχεῖς συναδέλφους ἡμῶν Κεφαλλῆνας, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἂν ὑπῆρχον χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον, ἑκατομμύρια ἠθέλαμεν σπεύσει πάντες νὰ ψηφίσωμεν, ὅπως ἀνακουφίσωμεν τὰ δεινά των. Ἂν ἐν Κεφαλληνίᾳ τὸ κακὸν ᾖναι μεγαλείτερον, ἂν ἡ δυστυχία ᾖναι μεγαλειτέρα, διὰ τοῦτο δὲν ἔχομεν καθῆκον νὰ φροντίσωμεν καὶ περὶ μιᾶς ἄλλης δυστυχίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς βαθμὸν ἀφόρητον; Ἤλπιζον, Κύριοι, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἤθελε λαλήσει γλυκυτέραν γλῶσσαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ὄχι τὴν γλῶσσαν, ἡ ὁποία δὲν ἁρμόζει, τὴν γλῶσσαν.... δὲν θέλω ν’ ἀναφέρω ὄνομα. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἠναγκασμένη νὰ δίδῃ ὑπὲρ τῶν δήμων ὅ,τι δύναται νὰ ἀσφαλίσῃ αὐτοὺς, πρέπει καὶ χρηματικὰς συνδρομὰς νὰ προσφέρῃ. Πόσοι λιμένες καὶ προκυμαῖαι καὶ ἄλλα τοιαῦτα δημόσια ἔργα γίνονται δι’ ἐξόδων τῆς Κυβερνήσεως; Διὰ τί; οἱ πολῖται τῆς Χαλκίδος εἶναι νόθοι; ἢ μὴ δὲν χρεωστοῦμεν ὁλόκληρον τὴν νῆσον, ἴσως καὶ αὐτὴν τὴν πόλιν; Ὁ υἱὸς τοῦ στρατηγοῦ Κριεζώτη ἔχει καθῆκον πολλαπλοῦν νὰ λαλῇ ὑπὲρ τοῦ δήμου ἐκείνου, διότι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον στηριζόμενος ὁ πατήρ του ἔδρεψε διὰ μὲν τὸν ἑαυτόν του ἀθάνατον δόξαν, δι’ ἡμᾶς δὲ ἐπαρχίας καὶ τόπους. Ἔσχε πολλαπλοῦν καθῆκον νὰ ὁμιλήσῃ ὑπὲρ τῶν Χαλκιδέων, οἵτινες πάσχουν ἀπὸ τὴν στέρησιν τοῦ ὕδατος. Καὶ πῶς θέλετε, Κύριοι; νὰ μείνῃ ὡς ἔχει τὸ ὑδραγωγεῖον ἵνα καταπέσῃ; ἀλλὰ τότε θὰ ἐξοδεύσωμεν 100,000 δραχμῶν ἵνα τὸ διορθώσωμεν· ἑπομένως ἡ ζημία μεγαλειτέρα· εἶναι ἑπομένως πολιτικὴ ἀνάγκη νὰ προλάβωμεν τὸ κακὸν πρὶν γίνῃ· ἄλλως, Κύριοι, νὰ διαγράψητε ἀπὸ τὸν χάρτην τῆς Ἑλλάδος τὴν πόλιν αὐτὴν, διότι, ἂν δὲν ἔχουν νερὸν οἱ ἄνθρωποι, δὲν δύνανται νὰ ζήσουν, καὶ ὅστις μετέβη εἰς Χαλκίδα καὶ ἐκ τοῦ πλησίον παρετήρησε τὴν ἔλλειψιν ταύτην, δύναται νὰ κρίνῃ ἂν δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν· ἄλλως ἡ δυσχέρεια καθημερινῶς αὐξάνει. Ἂν ἤξευρα, Κύριοι, ὅτι ἤθελε δοθῆ μία τοιαύτη ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ, μὲ τρόπον ὁ ὁποῖος μοὶ ἐφάνη πολὺ ἄτοπος, ἤθελον μελετήσει τοὺς διαφόρους προϋπολογισμοὺς, καὶ ἤθελον παρουσιάσει ὅλα τὰ κονδύλια, ὅσα ἐφέρθησάν ποτε ὑπέρ τινων δήμων χάριν ἴσως πολιτικῆς εὐνοίας. Κύριοι, ἂν ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων ἔχῃ περιουσίαν, δὲν ἀξίζει ὡς ἐκ τούτου τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν βλέπετε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται εἰς μεγάλην στενοχωρίαν, καὶ ἤρχισαν νὰ τείνουν τὴν χεῖρα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ζητοῦντες βοήθειαν; Καὶ θαυμάζω μάλιστα πῶς ἡ πρότασις αὕτη, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως συντεταγμένη μὲ τρόπον, ὥστε νὰ δύναται μετὰ παρέλευσιν ὀλίγου χρόνου νὰ ἔλθῃ εἰς συνδρομὴν τῶν Χαλκιδέων....

§92ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ ἔλλειψις τοῦ ὕδατος εἶναι μεγαλειτέρα, ἢ ἡ ἔλλειψις τοῦ ἄρτου ὅστις δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Μάνην;...(Θόρυβος).

§93Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ ἀδιαφορήσω εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν· διὰ πολλοὺς λόγους εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λαλήσω, καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου πρέπει νὰ ἠξεύρετε, ὅτι ὁ βουλευτὴς δὲν εἶναι μόνον ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας ἀφ’ ἧς ἐξῆλθεν, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἑπομένως αἱ σκέψεις του δὲν πρέπει νὰ περιορίζωνται ἐντὸς τοῦ στενοῦ κύκλου τῆς ἐπαρχίας του· διὰ τοῦτο μάλιστα ἐθεώρησα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἔλθω εἰς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Κριεζώτη ὑπὲρ τοῦ δήμου Χαλκιδέων, ὁ ὁποῖος τῳόντι ὡς Τάνταλος πάσχει. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων εἶχε πόρον τινὰ μικρὸν ἐκ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο ν’ ἀναπληροῖ τὴν δυσχέρειαν ταύτην εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθε ὁ πόρος οὗτος ἦτο ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον ἐλάμβανεν ἀπὸ τὸν πορθμόν. Εἶναι ἀληθὲς ἐπίσης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις λαβοῦσα τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα ἐχορήγησε πολὺ μεγαλείτερα πλεονεκτήματα εἰς τὸν δῆμον Χαλκιδέων, καὶ οὐ μόνον εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα· δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ, ὅτι τὸ καλὸν πολλαπλῶς ἀπεδόθη εἰς τὸν τόπον, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ὠφελήθη ἡ Χαλκὶς ἀπὸ τὸν πορθμὸν, τὸν ὁποῖον κατεσκεύασεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἰς τὸ μέλλον καὶ ἐμπορικῶς καὶ ἠθικῶς καὶ χρηματικῶς καὶ ὑπὸ ὅλας τὰς ἐπόψεις θέλει ὠφεληθῆ μεγάλως· οὐχ ἧττον ὅμως δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε, ὅτι τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον θέλει ἐπέλθει ἐκ τοῦ φόρου ἐκείνου, θὰ ἦναι ἀνώτερον τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐπαπειλεῖ, τῆς δίψης. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ἐπιβλέπῃ εἰς τὰς δυστυχίας, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται· καὶ δὲν λέγω, ὅτι ἔχει τὰ μέσα νὰ προλάβῃ ὅλα τὰ δεινὰ, ἀλλὰ τοὐλάχιστον δύναται νὰ εὕρῃ αὐτά· ἂν δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἀπ’ εὐθείας μίαν συνδρομὴν, νὰ δώσῃ μίαν ἔμμεσον συνδρομήν. Οἱ πλούσιοι τῆς Χαλκίδος εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δύνανται διὰ τῆς περιουσίας των νὰ φέρωσι τὸ νερόν· ἀλλ’ αἱ περιουσίαι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε νὰ δύναταί τις νὰ θυσιάσῃ μέγα μέρος ἐξ αὐτῶν καὶ νὰ τῷ μείνῃ καὶ ὑπόλοιπον ἐπαρκοῦν; Ἀλλὰ πολὺ νόστιμον πρᾶγμα εἶναι νὰ ἐπικαλῆται ἡ Κυβέρνησις τὸν πλοῦτον ἄλλων ἀνθρώπων· καὶ διατὶ δὲν ἐπικαλεῖται τὸν πλοῦτον ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους, ἀλλ’ εἶπε, Κύριε Ἀβέρωφ, Κύριε Βουδούρη, Κύριε Κριεζώτη, ἐξοδεύσατε σεῖς; Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀπαίτησις αὕτη ἦτο ἄτοπος, διότι δὲν ἐλέχθη μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ἐνομίσατε ὅτι ὁ Ἀβέρωφ, ὁ Βουδούρης, ὁ Κριεζώτης, εἶναι ἄνθρωποι, οἵτινες ἔχουν περιουσίαν, ἀλλὰ δὲν θέλουν νὰ τὸ κάμουν. Πλὴν δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἀντικρούονται τὰ ζητήματα ταῦτα. Τῷ ὄντι, κύριοι, ἐπανέρχομαι εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον πρότερον· ἂν ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων ἔχῃ κτήματα καὶ τὰ προσφέρῃ εἰς ἐγγύησιν, καὶ ἂν ἡ τράπεζα δὲν θέλῃ νὰ δώσῃ χρήματα, νομίζετε ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ἓν ὑδραγωγεῖον νὰ καταστραφῇ; μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν νὰ πάθῃ; Ἂν ἐπρόκειτο, κύριοι, περὶ ἐκτάκτων ἀπεσταλμένων καὶ ἀποστολῶν καὶ περὶ ἄλλων μυστηριωδῶν, ἴσως ἠθέλαμεν εὑρεῖ τὴν Κυβέρνησιν πλέον γενναιοτέραν. Ἴσως, Κύριοι, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἦλθεν ἡ πρότασις αὕτη, δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος, διότι ἐπαναλέγω ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ὡς ἀποβλέπουσα τὴν ὠφέλειαν ἑνὸς δήμου ἢ ἑνὸς προσώπου, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἀπὸ μέρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι οἱ Βουλευταὶ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ φέρωμεν προτάσεις πρὸς ὠφέλειαν ἀτόμων καὶ δήμων· ἀλλ’ ὁ τρόπος δὲν μεταβάλλει τὴν οὐσίαν· ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, μὴ παραδεχομένη τὸν τρόπον αὐτόν, ὀφείλει νὰ ἔλθῃ οὐσιαστικῶς εἰς βοήθειαν πόλεως, ἥτις πάσχει ὁμολογουμένως.

§94ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἤρεσε, Κύριοι, ἡ γλῶσσά μου, διότι τῷ ὄντι δὲν ἦλθον νὰ περιποιηθῶ πρόσωπα· δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ σπουδαιότης μιᾶς προτάσεως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον τὴν ἔκαμε, καὶ ὅτι εἶναι ἀδιάφορον διὰ τὸν σκοπόν. Μήπως, Κύριοι, πρόκειται νὰ στεφανωθοῦν οἱ ἀγῶνες τοῦ Κριεζώτη διὰ τῆς παραδοχῆς τῆς προτάσεως αὐτῆς; Δὲν ἦλθον λοιπὸν νὰ κολακεύσω πρόσωπα, ἀλλὰ νὰ ὑποστηρίξω ἀλήθειαν, εἰς ἣν, ἂν θέλωσι, δύνανται νὰ φέρουν πράγματα καὶ οὐχὶ πρόσωπα. Ἀνέφερον καὶ τὴν Χαλκίδα· καὶ ποία σπιθαμὴ γῆς δὲν ἔχει, κύριοι, ἱστορίαν; Χωρίζω λοιπὸν καὶ τὸ πρόσωπον καὶ τὸν τόπον, εἰς ὃν πρόκειται νὰ μεταφερθῇ τὸ ὕδωρ, καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος. Τί σᾶς εἶπον; θέλετε νὰ δοθῇ κατ’ ἐξαίρεσιν ἐγγύησις ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου διὰ τὴν ἀνάγκην αὐτοῦ τοῦ δήμου· αὔριον ὅμως θὰ περιμένητε ὁμοίας φύσεως ἀπαιτήσεις, καὶ δὲν θὰ ἔχητε λόγον νὰ τὰς ἀποκρούσητε· εἰς ἄλλους δήμους δὲν ἔχουν σχολεῖο, δὲν ἔχουν ἐκκλησίας ἀκόμη· ἐν τίνι λόγῳ θὰ ἀποκρούσητε τοιαύτας ἐνδεχομένας προτάσεις, ὅταν καθιερώσητε ἓν προηγούμενον; Ἀλλ’ ἐπικαλεῖσθε τὸ παρελθόν· μάλιστα, ἔγειναν τοιαῦτα δάνεια, ἀλλ’ ὅλα ἐχάθησαν· παραχωροῦσιν ὑποθήκας, εἶπον· καὶ θέλετε αὔριον ἡ κυβέρνησις νὰ ἐκποιήσῃ τὴν περιουσίαν τοῦ δήμου, ἂν δὲν πληρώσῃ τὸ χρέος του; θέλετε νὰ φέρητε εἰς τοιαύτην θέσιν τὸ δημόσιον; Ἐγὼ νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ δῆμος εἶναι πολὺ πλουσιώτερος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἐκάμαμεν ἕνα νόμον πρὸ ἑνὸς ἔτους διὰ 15,000,000; καὶ μολαταῦτα ἀκόμη δὲν ἱκανοποιήθη τὸ δάνειον. Ποῦ εὑρίσκετε λοιπὸν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν; Ἴδετε προχθὲς τὴν ἔκθεσίν μου περὶ τῶν καθυστερουμένων 58 περίπου ἑκατομμυρίων· μέγα μέρος ἐξ αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ διὰ τοιαῦτα δάνεια ἅτινα ἐχορήγησαν αἱ παρελθοῦσαι Κυβερνήσεις. Ἀλλ’ ἂν θέλητε νὰ παραδεχθῆτε αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, ἐννοῶ νὰ ἔλθῃ μία γενικὴ πρότασις, νὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέχῃ τὴν ἐγγύησίν της, ὅταν πρόκειται νὰ δανεισθῶσι δῆμοι· ἀλλ’ ἐξαιρετικῶς, θὰ ἦμαι πάντοτε ἐναντίος, διότι ὅλοι οἱ πολῖται εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου, καὶ δὲν διακρίνω δῆμον ἀπὸ δῆμον. Ἔφερον τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀφῄρεσε τὸν πορθμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον αὐτοὶ ἐλάμβανον ἑξήκοντα καὶ ἑβδομήκοντα χιλιάδας δραχμῶν· ποῖα εἶναι τὰ κέρδη τῆς Κυβερνήσεως; ὁ τόκος 6%. Ἀπεναντίας λοιπὸν ἐδαπάνησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ὠφελήθη. Τί σχέσιν ἔχει ὁ καθαρισμὸς τῶν λιμένων μὲ τὸ προκείμενον ζήτημα; Ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔργα γίνονται διὰ φόρων, οἵτινες εἰσπράττονται. Ἐὰν ἐπαρουσιάζετε τοιαύτην πρότασιν, δι’ ἧς νὰ ἐπιβάλητε ἕνα φόρον εἰς ὁποῖον δήποτε εἶδος, βέβαια ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελεν ἀντιτείνει εἰς τοῦτο. Ἑπομένως ὁ Κ. Πετιμεζᾶς δὲν εἶχε διόλου δίκαιον νὰ σχετίσῃ τὴν προκειμένην πρότασιν μὲ τὰς ἄλλας· διότι, ἂν εἰς τὰς Πάτρας ἢ εἰς τὸν Πειραιᾶ γίνωνται ἔργα, φορολογοῦνται οἱ πολῖται, ὁ δῆμος δὲν ἐδαπάνησεν ὁλοτελῶς. Πάλιν ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω εἰς τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν Χαλκίδος, ἂν ἐπιθυμῇ νὰ γίνῃ τὸ ἔργον τοῦτο, ἂν ἡ περιουσία τοῦ δήμου δὲν εἶναι διόλου ἱκανὸν δὲν παρέχῃ τόσας ἀσφαλείας, νὰ παρέξωσι ἐγγύησιν οἱ ἴδιοι κάτοικοι ἐκ συμφώνου ἀλληλεγγύως, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ τοιαύτη ἐγγύησις εἶναι ἀποτελεσματικὴ καὶ πραγματικὴ, διότι εὐκολώτερον θὰ εὕρουν τὰ χρήματα, ἐνῷ διὰ τῆς ἐγγυήσεως τῆς Κυβερνήσεως, εὑρισκομένης εἰς τοιαύτην χρεωκοπίαν, μὴ πιστεύσατε ὅτι θέλουν εὕρει χρήματα. Ὁ δῆμος τῆς Σύρου καὶ τοῦ Πειραιῶς ἐνήργησαν δάνεια καὶ παρῆξαν ὡς ἐγγύησιν οὐχὶ μόνον τὰ μέσα τοῦ δήμου, ἀλλὰ καὶ τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν. Δὲν ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, Κύριε Κριεζώτη, πόθεν ἔχετε τὰ χρήματα, σᾶς εἶπον ὅτι ἡ περιουσία σας, καὶ μάλιστα ὅλων τῶν Βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, εἶναι ἀρκετὴ νὰ ἐμπνεύσῃ πίστιν· δὲν ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἀπεκτήσατε ὅπως ἔπρεπε τὴν περιουσίαν σας.

§95ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ὅσα θὰ εἴπω, Κύριοι, ἔρχονται πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσων προεξετέθησαν. Δὲν εἶμαι παντάπασιν ἐναντίος εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἔρχηται εἰς βοήθειαν τῶν δήμων, τῶν χωρίων, τῶν κοινοτήτων ἐν γένει, ὁσάκις μαστίζονται ἀπὸ δυστυχήματα μέγιστα, ἢ μικρότερα· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ νόμος, ὅπως ὑποβάλλεται, δὲν δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ τὸν σκοπὸν τὸν ἀξιέπαινον τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Χαλκίδος, καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν ἔχωμεν μίαν πρότασιν ἄνευ ἀποτελέσματος, ἴσως εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ψηφίσωμεν· αὐτὸ δὲ τοῦτο σᾶς ὑπέδειξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Καλαβρύτων Κ. Πετιμεζᾶς, διότι ὅσα σᾶς ἐξέθεσεν ὑπὲρ τῆς ἰδέας αὐτῆς τὰ ἀποδέχομαι· ἀλλ’ ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν οὐσίαν, εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τοῦ Δήμου.

§96ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ παρεξηγεῖτε.

§97ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Εἶπεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἀπαγορεύει εἰς τοὺς Βουλευτὰς νὰ ὑποβάλλωσι πρότασιν πρὸς αὔξησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἴτε λόγῳ προσώπων, εἴτε λόγῳ δήμων. Αὐτὸ δὲν εἶναι τόσον ὀρθόν. Μόλα ταῦτα ἂν αὐτὸ δὲν ᾖναι ὀρθόν, εἰς τὸ αὐτὸ καταντῶμεν ἐξ ὅσων ἐγὼ θέλω σᾶς προσθέσει. Παραδέχθην, Κ. Πετιμεζᾶ, τὰς ἀρχάς σου, παρεδέχθην ἐπίσης καὶ τὸ συμπέρασμά σου, καὶ ἔρχομαι νὰ προσθέσω κἄτι τι πρὸς ὑποστήριξίν σου· ἀ. τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ὑποστηριζόμενον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω. «Ἐπιτρέπεται, λέγει, εἰς τὴν Κυβέρνησιν», μὲ ἄλλας λέξεις, ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις· ἀλλ’ ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, δύναται νὰ φέρῃ ἕνα νόμον μόνη της. Λοιπὸν ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν δὲν πραγματοποιεῖ τὸν σκοπόν του, διότι ὁ σκοπός του εἶναι νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐγγυηθῇ· λοιπὸν βλέπετε ὅτι κατὰ πρῶτον λόγον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι εἰς τάξιν καλὴν, δὲν ἐπιβάλλει ὑποχρέωσιν.

§98ΤΙΝΕΣ. Καλὰ, τὸ κάμνομεν «ὑποχρεοῦται.»

§99ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Δεύτερον· «ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐγγυηθῇ.» Θεωρῶ, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ἔθνος νὰ ὑποχρεοῦται νὰ ἐγγυηθῇ, καὶ μάλιστα περὶ τοσοῦτον μικροῦ ποσοῦ. Ἓν ἔθνος, μία Κυβέρνησις, ἥτις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ χορηγήσῃ ἓν ποσὸν ἐξ 120,000 δραχ. καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ ἀλλοῦ, νὰ δώσῃ ἐγγύησιν, αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ σταθῇ. Καὶ ἄλλοτε ἡ Κυβέρνησις ἦλθεν εἰς βοήθειαν τῶν δήμων, ἀλλ’ ἦλθεν ἀπ’ εὐθείας, ἐκ τῶν εἰσπράξεων ἔδοσε δάνειον. Λοιπὸν ὅστις ἤθελε νὰ φέρῃ εἰς πραγματοποίησιν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ προτείνῃ ὅτι ὑποχρεοῦται ἡ Κυβέρνησις «νὰ δανεισθῇ τόσας χιλιάδας δραχμὰς» ἀντὶ νὰ εἴπῃ «ὑποχρεοῦται νὰ ἐγγυηθῇ». Ἀνεξαρτήτως τούτου, πότε ὑποχρεοῦται ὁ ἐγγυητής; Ὅταν εὑρεθῇ ὁ δανειστὴς, καὶ ὅταν ὑπάρχῃ καὶ ἐκεῖνος ὅστις θὰ δανεισθῇ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχομεν ἐκεῖνον ὅστις θὰ δανείσῃ; ὄχι· λοιπὸν τότε κάμνομεν συζητήσεις καὶ μένουσιν ὅλως διόλου ἄσκοποι. Ἔπειτα λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἄλλο, ὅπερ μὲ λύπην μου ἤκουσα ἀπὸ τὸν Κ. Ὑπουργόν· ἐὰν ἐγὼ πρόκειται νὰ δανείσω τὸν δῆμον τῶν Χαλκιδέων, θὰ τὸν δανείσω, κατ’ αὐτὸν, θαῤῥαλεώτερα, μὲ πλειοτέρας ἐγγυήσεις παρὰ τὸ δημόσιον· διότι ἢ ἔχει ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων περιουσίαν, καὶ θὰ τὸν δανείσω, ἢ δὲν ἔχει, καὶ τότε, καὶ τὸ δημόσιον ἂν μοῦ ἐγγυηθῇ, δὲν τὸν δανείζω· διότι κατὰ τοῦ δημοσίου δὲν ἔχω καταναγκαστικὰ μέτρα, τὸ δημόσιον δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ πληρώσῃ πολλοὺς πολίτας· καὶ ἂν μοῦ εἴπητε νὰ δανείσω σήμερον τὸ δημόσιον, δὲν τὸ κάμνω, διότι θὰ μοῦ δώσῃ ἔντοκα γραμμάτια, καὶ τὶ νὰ τὰ κάμω; δὲν εἶναι λοιπὸν ἐγγυητὴς ἀξιόχρεως τὸ δημόσιον· δὲν πραγματοποιεῖ τὸν σκοπόν του ὁ νόμος οὗτος· ἐκθέτομεν δι’ αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν φθάνομεν καὶ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου προσθέτω καὶ τοῦτο· δὲν ὑπάρχει τὸ πρόσωπον τὸ δανεισθησόμενον, διότι ὁ νόμος λέγει, συνέρχεται τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀποφασίζει περὶ τοῦ χρεωλυσίου, καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ δημ. Συμβουλίου ἐγκρίνεται ἀπὸ τὸν Νομάρχην. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ποῦ εἶναι ὅλα αὐτά; ποῦ εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ Συμβουλίου, ὅτι θέλει δανεισθῆ μὲ τόσον τόκον; ὅτι θὰ δώσωμεν τὰς δεῖνα ἀσφαλείας καὶ παρακαλοῦμεν τὴν κυβέρνησιν κτλ; λοιπὸν δὲν ὑπάρχει τὸ δανεισθησόμενον πρόσωπον νομικῶς. Τούτου ἕνεκεν δύναται ὁ Κ. Βουλευτὴς νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιόν του, ἐπιφυλαττομένης τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐγὼ τὸν ὑπόσχομαι τὴν λευκὴν ψῆφόν μου, νὰ ἐξετάσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ δήμου, νὰ προκαλέσῃ τὰς προπαρασκευαστικὰς πράξεις, καὶ ἂν ὅλα ταῦτα γίνωσι καὶ θεωρηθῇ ὅτι ἡ συνδρομὴ τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ τὸν σκοπὸν, τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἀδιαφορήσῃ, ἀφοῦ πρόκειται περὶ τοσοῦτον μεγάλης καὶ ἱστορικῆς πόλεως, ὡς ἡ Χαλκίς. Ἀλλὰ λέγων ταῦτα, κύριοι, συμπεραίνω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω τὴν παραδοχὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ δι’ οὓς λόγους σᾶς προεξέθεσα.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§101ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Πραγματικῶς, κύριοι, ὁ Κ. Κυπριάδης διέστρεψε πολὺ ὡραῖα τὸ ζήτημα, ὡς δικηγόρος· τὸ εἶχα ἀκούσει, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐγνώριζα. Μᾶς εἶπεν, ὅτι τότε θὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του ὑπὲρ τῆς προτάσεώς μου, ὁπόταν πεισθῇ, ὅτι τὰ λεγόμενα τοῦ Κ. βουλευτοῦ Χαλκίδος εἶναι πράγματα. Διαβεβαιῶ τὸν Κ. βουλευτὴν, ὅτι πρὸ 3 ἐτῶν ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων ἐζήτησε νὰ τῷ δοθῇ ἡ ἄδεια νὰ δανεισθῇ, καὶ τὰ ἔγγραφα τοῦ συμβουλίου ὑπάρχουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Προηγουμένως σᾶς εἶπον, ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Χαλκίδος, καὶ ὁ Κ. βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ δώσῃ μεγαλειτέραν προσοχὴν πρὸ ὀλίγης ὥρας, ὅτε ἐξέθηκα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγω πάλιν τώρα. Ἐλυπήθην πολὺ, ὅτε ἤκουσα τὸν βουλευτὴν Κ. Κυπριάδην νὰ εἴπῃ, ὅτι περισσοτέρας ἐγγυήσεις ἔχει ἕνας δῆμος παρὰ ἡ Κυβέρνησις. Λυποῦμαι πολὺ, διότι αὐτὸ δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν φίλων του. Ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων, κύριε βουλευτὰ, ἔχει πράγματι ὑπόληψιν νὰ δανεισθῇ αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ πληρεξούσιός του, καὶ ἔπρεπεν ἂν ὄχι διὰ τίποτε ἄλλο, ἀλλὰ χάριν ἁβροφροσύνης νὰ μὲ πιστεύσητε ὡς συνάδελφόν σας. Σᾶς φέρω κατάλογον μὲ τὴν ὑπογραφήν μου, καὶ ἐδύνασθε νὰ κάμετε χρῆσιν αὐτοῦ, καὶ ἠθέλατε ἰδῆ τότε, ὅτι δὲν ψεύδομαι, διότι σᾶς εἶπα ὅτι εἶμαι πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ὡς πρὸς τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν εἴπετε νὰ κάμῃ ἡ Βουλὴ πρὸς τὴν κυβέρνησιν, σᾶς λέγω ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι βουλευτὴς πρὸ ὑμῶν, καὶ εἶδον πολλὰς συστάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπραγματοποιήθησαν, καὶ οὐδὲ κἂν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν. Διψῶμεν, κύριε βουλευτὰ, ἀποθνήσκομεν τῆς δίψης, σᾶς λέγομεν· μὴ μᾶς καταντήσητε, ὡς εἶπεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, Ταντάλους. Εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἂς παύσουν τὰ μεγαλεῖα, καὶ ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς τὰ εἶπε διὰ νὰ κολακεύσῃ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, κ. ὑπουργέ· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἔκαμε τὸ καθῆκόν του ὑπερασπισθεὶς μίαν πρότασιν ἑνὸς συναδέλφου, καὶ πρότασιν μάλιστα νόμιμον καὶ δικαίαν. Εἴπετε, ὅτι ἔγειναν πολλὰ δάνεια καὶ ἐχάθησαν, κύριε ὑπουργέ. Ἐγὼ δὲν διστάζω νὰ σᾶς πιστεύσω, ἀλλὰ τὸ παρὸν δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων διὰ τὰ ὁποῖα θὰ χάσῃ τὸ δημόσιον τίποτε· διότι σᾶς φέρομεν περιουσίαν 150,000 δραχμῶν, σᾶς θέτομεν δὲ ὡς ἐγγύησιν καὶ τὴν ἰδίαν αὐτὴν πρόσοδον. Ὥστε, πιστεύω, δὲν ὑπάρχει τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ σᾶς κάμῃ νὰ ἀμφιβάλλετε, Καὶ ἂν ζημιωθῇ ἡ κυβέρνησις 10,000 δραχμάς, εἶναι μέγα διὰ τὴν κυβέρνησιν; Τότε λοιπὸν πρέπει ἡ κυβέρνησις νὰ μὴ κάμῃ τίποτε, οὐδὲν ἔργον καλὸν εἰς κανένα τόπον· τότε συμφωνοῦμεν, καὶ εἶναι περιττὸν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ, διὰ νὰ κάμωμεν τί; νὰ ψηφίζωμεν μόνον πιστώσεις καὶ φόρους καὶ τίποτε ἄλλο· αὐτὸ βλέπω. Ἐγὼ δὲν ἐστάλην διὰ νὰ ψηφίζω μόνον φόρους, ἀλλὰ νὰ προστατεύσω τὸν τόπον μου· ἦλθα νὰ ζητήσω τὸ μεγαλείτερον καὶ τιμαλφέστερον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὸν ἄνθρωπον, ἦλθα νὰ σᾶς ζητήσω νὰ μᾶς δώσετε νερὸν νὰ πίωμεν. Ἡ Βουλὴ ἂς ψηφίσῃ καὶ ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλει· ἂς συλλογισθῇ μόνον ὅτι ὅ,τι θέλει πράξει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν, θέλει πράξει καὶ ὁ τόπος αὐτὸς εἰς μίαν παρομοίαν θέσιν ἑνὸς ἄλλου τόπου.

§102ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σήμερον, κύριοι, δὲν ἤλθομεν νὰ ἐξετάσωμεν ἂν τὸ δημόσιον ᾖναι εἰς χρεωκοπίαν ἢ ὄχι· σήμερον πρόκειται, ἐὰν, ὅταν οἱ δῆμοι ζητῶσι τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἂν δύνανται καὶ δικαιοῦνται νὰ τύχωσι τῆς συνδρομῆς αὐτῆς. Ὡς γνωρίζετε, οἱ δῆμοι εἶναι τὰ τελευταῖα σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἴδιον προϋπολογισμὸν καὶ ἀνάγκας πρὸς ἴδιον σκοπὸν καὶ συντήρησιν. Ὅταν τὰ μέσα αὐτῶν δὲν ἐπαρκῶσι πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν των, συντρέχουσιν αἱ κυβερνήσεις· καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν ὅτι πολλαὶ εὐκολίαι ἔγειναν πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν καὶ συνδρομὴν τῶν δήμων· π. χ. ἀπαιτοῦνται δημοδιδάσκαλοι εἰς ἕνα δῆμον· ὅταν τὸ δημοτικὸν ταμεῖον δὲν ἐπαρκῇ εἰς τοῦτο, συντρέχει ἡ Κυβέρνησις καὶ καθὼς γνωρίζετε, εἰς πολλοὺς δήμους πληρόνει ἡ κυβέρνησις τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Ἐδῶ δὲν ἔχει ἄλλην ἀνάγκην ὁ δῆμος τῶν Χαλκιδέων παρὰ νὰ ἐπισκευάσῃ τὸ ὑδραγωγεῖον, διὰ νὰ μὴ μένῃ ἡ πόλις ἄνευ ποσίμου ὕδατος. Καὶ πρὸς τοῦτο βεβαίως ἂν τὰ χρηματικὰ μέσα τοῦ δημοτικοῦ ταμείου ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἐπαρκέσουν, δὲν ἤθελον καταφύγει εἰς τὴν ἐγγύησιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐπαρκοῦν, τὸ φυσικώτερον εἶναι νὰ καταφύγουν εἰς τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ, ἂν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν ἐγγύησίν της· τὸ ἂν ᾖναι εἰς χρεωκοπίαν ἢ μὴ, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ ἄρνησις τῆς χορηγήσεως τῆς ἐγγυήσεως εἶναι παράβλεψις καθήκοντος· ὅταν τὰ χρηματικὰ μέσα τοῦ δήμου δὲν ἐπαρκοῦν, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγήν.

§103ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Θὰ εἴπω ὀλίγα, κύριοι, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρεξηγηθῶσι τὰ λεχθέντα ἐνταῦθα περὶ τὴν Χαλκίδος. Ἤκουσα πολλὰ πράγματα ζωηρῶς ἐκπεφρασμένα, καὶ λυπηρῶς παραμορφωμένα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, δὲν ἦλθα νὰ ἐπανορθώσω τὰ κακῶς λεχθέντα, ἀλλὰ νὰ σᾶς εἴπω διὰ τί σήμερον, ὅπως παρουσιάζεται κατὰ δυστυχίαν ἡ πρότασις, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὴν δεχθῆτε, θέλετε παραβιάσει μίαν πολὺ οὐσιώδη πολιτικὴν οἰκονομικὴν ἀρχήν. Πρῶτον, τὸ ζήτημα τοῦ ὕδατος τῆς Χαλκίδος εἶναι σπουδαῖον καὶ ἀπησχόλησε πρὸ πολλοῦ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτε ἀκόμη ἤμην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ τοῦ 1860, καὶ ἀνελάβομεν τὴν κατασκευὴν τοῦ πορθμοῦ, ὅστις εἶναι πρόξενος μεγάλων ὠφελειῶν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον· ἐμελετήσαμεν σπουδαίως τὸ ζήτημα τοῦ ὕδατος, διότι εἶναι ἀπολύτως καὶ οὐσιωδῶς ἀναγκαῖον εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς διαβαίνοντας. Κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἴχομεν τότε, τὰ ἔξοδα ἤθελον ἀναβῆ ἕως 200 ἢ 300 χιλ. δραχμῶν, καὶ ἐπειδὴ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα εἴχομεν καταβάλει διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ πορθμοῦ ἦσαν ὑπέρογκα, μέχρις 800 χιλ. δραχμῶν, ἐσταματήσαμεν· ἐδυσκολεύθημεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ δημόσιον μὲ νέα ἔξοδα. Ἐπομένως ἀνεβάλομεν νὰ συνδέσωμεν τὴν ὑπόθεσιν τῶν ὑδάτων μὲ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ πορθμοῦ οὐχὶ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ τοῦ δημοσίου προκαταβάλλοντος ὑπὲρ τοῦ δήμου. Δὲν ἔγεινε τέλος πάντων τότε. Σήμερον ἔρχεται ἡ αἴτησις τῶν κυρίων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι πολὺ καλῶς πράττουν φροντίζοντες διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου των, καὶ τοὺς τιμῶ διὰ τοῦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς ἔφεραν τὴν πρότασιν εἰς τρόπον τοιοῦτον, ὥστε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν παραδεχθῶμεν. Διότι, πρόκειται νὰ κάμετε ἕνα νόμον ὑποχρεωτικὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ναὶ ἢ ὄχι; Τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον θὰ κάμετε, θέλετε ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν ἐκτελέσῃ, ναὶ ἢ ὄχι; Ἂν ὁ νόμος σας δὲν ᾖναι ὑποχρεωτικὸς, δὲν πρέπει νὰ ἐπασχολῆσθε εἰς πράγματα ἀπραγματοποίητα, ἐξαρτώμενα ἀπὸ τὰς περιστάσεις, διότι δὲν παίζομεν ἐδῶ, ἀλλὰ σπουδάζομεν: ὅ,τι εἴπωμεν εἰς τὴν Χαλκίδα, πρέπει νὰ ᾖναι ἀληθὲς, διότι ἂν δὲν τὸ κάμωμεν, ἀπατῶμεν τὴν Χαλκίδα. Πρόκειται λοιπὸν νὰ ὑποχρεώσωμεν τὴν κυβέρνησιν σήμερον ἀνεξετάστως νὰ ἐγγυηθῇ αὐτὸ τὸ ποσὸν, ναὶ ἢ ὄχι; Ναί. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυήσεων ἐν γένει δὲν τὸ δέχομαι, καὶ οὔτε σεῖς πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε, διότι τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι ἐναντίον τῆς ἀληθείας τοῦ προϋπολογισμοῦ· μεγάλαι περιστάσεις πρέπει νὰ συνηγορῶσιν, ὥστε νὰ τὸ δεχθῆτε. Ἐννοῶ τὰς βοηθείας αἱ ὁποῖαι ἔρχονται συγχρόνως μὲ τὸν προϋπολογισμὸν· ἔρχεται ὁ προϋπολογισμὸς ἐνώπιόν σας, βλέπετε τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα, καὶ βλέπετε ἂν ἦσθε εἰς κατάστασιν νὰ βοηθήσητε ἕνα δῆμον ἔχοντα ἀνάγκην ἢ ὄχι, καὶ ἀποφασίζετε· ἀλλὰ νὰ δώσετε χρήματα χωρὶς νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν, νὰ δώσετε ἐγγύησιν δι’ ἓν ἑκατομμύριον π. χ. εἶναι ἄτοπον, διότι ἂν οἱ δόντες τὰ χρήματα ζητοῦν νὰ πραγματοποιήσουν τὴν ἐγγύησιν, ἠξεύρετε τί δυσκολίας ἔχουσιν οἱ δῆμοι νὰ ἱκανοποιήσωσι τὰς ἀνάγκας καὶ ὑποχρεώσεις αὐτῶν· τότε τὸ δημόσιον πρέπει νὰ πληρώσῃ· ὁ προϋπολογισμὸς τί γίνεται, ὅταν ἡ ἐγγύησις πραγματοποιηθῇ; ὁ προϋπολογισμὸς ὑπελόγισε τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα ἐκτὸς αὐτῶν. Αἱ ἐγγυήσεις λοιπὸν, κατ’ ἐμὲ, ἐρχόμεναι τυχαίως καὶ ὁπωσδήποτε, εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καταστρέφει τὸν προϋπολογισμὸν καὶ χαλᾷ ὅλως διόλου τὴν ἰσοῤῥοπίαν. Εἰς τὰς στιγμὰς ταύτας, καθ’ ἃς προσκαλούμεθα νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν πατρίδα μας διὰ δανείων, διὰ φόρων, δι’ οἰκονομιῶν, ἵνα φέρωμεν εἰς ἰσοῤῥοπίαν τινὰ τὸν προϋπολογισμὸν, ὅστις εὑρίσκεται εἰς πληρεστάτην ἀνισοῤῥοπίαν, ἐν ἀγνοίᾳ ὅλως διόλου τοῦ ποσοῦ περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν, ζητούμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν ἓν βάρος ὅλως διόλου ἐν ἀγνοίᾳ καὶ αὐτῆς τῆς καταστάσεώς μας. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ δημόσιον ἐγγυήθη, ἡ Τράπεζα δίδει τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνάγκη νὰ ἐπιστραφῶσιν· ἐν τούτοις ἤρχισεν ἡ κατασκευὴ, καὶ οἱ Χαλκιδεῖς δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τὰ ἐπιστρέψωσιν· ἴσως λάβωσιν ἀνάγκην καὶ ἄλλων· τότε πρέπει νὰ πληρώσῃ τὸ δημόσιον, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἠξεύρει ἂν ὁ προϋπολογισμὸς παρουσιάζῃ τὴν εὐκολίαν αὐτήν. Θὰ ἐπιβάλετε λοιπὸν ἓν χρέος εἰς τὸ δημόσιον, διότι τώρα πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ὄχι τοῦ ποσοῦ, καὶ θὰ καταστρέψετε τὴν ἰσοῤῥοπίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι τὸ χρέος τοῦτο δὲν ὑπελογίσθη καὶ δὲν συνεψηφίσθη μεταξὺ τῶν ἐξόδων καὶ ἐσόδων, καὶ ἐνδέχεται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ ἔσοδα. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ παραδέχεσθε τὴν ἀπαίτησιν, ἥτις ἔρχεται ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἄλλως καταστρέφετε τὸν προϋπολογισμόν σας. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐκτὸς τούτου, ὅ,τι σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Κυπριάδης δὲν ἦτο σόφισμα, ἀλλ’ ὀρθοτάτη παρατήρησις· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναδεχθῆτε μίαν ὑποχρέωσιν, χωρὶς νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τοὺς ὅρους, χωρὶς νὰ κανονίσετε τὸν τρόπον τῆς πληρωμῆς καὶ τὸ μέγεθος τῆς ὑποχρεώσεως;

§104ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§105ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χωρὶς νὰ γνωρίζετε ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη αὐτῆς τῆς ἐγγυήσεως; Ἀπευθύνθη ὁ δῆμος εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ηὗρε δυσκολίας, καὶ ἔρχεται νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομήν σας; ἡ αἴτησις εἶναι ἀπόλυτος· δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ δάνειον καὶ ὑπὸ ποίας συμφωνίας; δὲν ἠξεύρομεν τίποτε περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν δὲν ἦλθε καλῶς. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ μίαν ἄλλην ἔποψιν δὲν ἦλθε καλῶς, καὶ δὲν ἠμποροῦμεν οὕτω τυχαίως νὰ ἀποφασίσωμεν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν χθὲς ἐσυζητήσατε, τὰ ὕδατα τοῦ Πύργου περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε λόγον ὁ κύριος πρόεδρος· τὰ ἔξοδα ὑπελογίσθησαν μέχρις εἴκοσιν χιλιάδων δραχμῶν, καὶ τώρα φαίνεται ὅτι τὸ ποσὸν θὰ ἀναβῇ εἰς ἑκατὸν χιλιάδας, καὶ ἡ ἐπιχείρησις κινδυνεύει. Ἔχομεν ἀνάγκην λοιπὸν ἑνὸς προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἠξεύρωμεν πόσα θὰ ἐξοδευθῶσιν· ἐὰν αὔριον μᾶς εἴπουν ὅτι εἰς μάτην ἐξωδεύθησαν ὅσα ἐξωδεύθησαν, καὶ ἐγγυηθῆτε ἀνωφελῶς διὰ τριακοσίας μόνον χιλιάδας, πρέπει νὰ πληρώσωμεν καὶ ἄλλας· ὑποβαλλόμεθα τότε λόγῳ ἀγνοίας εἰς βάρος τὸ ὁποῖον πιστεύω δὲν ἠθέλομεν ἀναλάβει ἴσως. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τοιαῦτα βάρη δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐν ἀγνοίᾳ καὶ ἀμελετήτως. Ἐγὼ ἐπαινῶ λίαν τὸν Κ. Κριεζώτην, καὶ βεβαίως ὁ υἱὸς τοῦ Κριεζώτη δὲν ἔπρεπε νὰ μὴ φλέγεται ἀπὸ τὴν αὐτὴν προθυμίαν καὶ τὸν αὐτὸν πατριωτισμὸν τοῦ πατρός του, δὲν ἔπρεπε νὰ ᾖναι ψυχρὸς καὶ ἀδιάφορος διὰ τὴν πατρίδα του· καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦ ὕδατος εἶναι πολὺ σπουδαῖον καὶ θὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, διότι δικαιοῦνται τοιαύτης προστασίας οἱ κάτοικοι, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τώρα· τὴν πρότασιν ἀληθῶς ὁ τόπος πάσχει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅπως καὶ ἡ πρότασις ἔρχεται, δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν δεχθῇ· καὶ πιστεύω, ὁ κύριος Κριεζώτης τὸν ὁποῖον ὑπερεπαινῶ, δὲν θέλει ἐπιμείνει, πρέπει νὰ συνταχθῇ καλλίτερα. Τὸν διαβεβαιῶ δὲ ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοί μου καὶ πρὸ πάντων ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλομεν ὑποστηρίξει τὴν πρότασιν, ὅπως καὶ ἡ Βουλὴ, καὶ πιστεύω ὅτι ὁ κύριος Κριεζώτης δὲν θέλει ἐπιμείνει.

§106ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κύριον πρωθυπουργὸν, ἀλλὰ τὸν βεβαιῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη περὶ τοῦ νεροῦ· ἀφοῦ ὅμως ἡ κυβέρνησις ὁμολογεῖ, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ κατὰ τὸ παρὸν, ἂς ἀναβληθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§107ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα λοιπὸν, κύριοι, εἰς τὸ περὶ ἐθνοφυλακῆς· εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις· τὴν ἀρχὴν τὴν παραδέχεσθε;

§109ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἄρθρον κατ’ ἄρθρον, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐθνοφυλακῆς διὰ πρώτην φοράν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν περὶ ἐθνικοῦ ταμείου πρότασιν, τοῦ κ. Χατζίσκου. Ἡ ἐπιτροπὴ παραδέχεται τὴν σύστασιν τοῦ τούτου. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως;

§111ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Χατζίσκου ὡς ἔχει, ἄρθρον κατ’ ἄρθρον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως διὰ πρώτην φορὰν.

§112ΓΑΪΤΑΣ ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν φέρει μίαν ἔκθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν φαίνεται ὅτι ὑπάρχει μία τροπολογία περὶ συστάσεως ἐθνικοῦ ταμείου, ἥτις ἔχει καὶ τὸ ὄνομά μου· ἐγὼ δὲν ἔφερα τροπολογίαν τοιαύτην· ὁπωσδήποτε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ἐπιθυμῶ νὰ τὴν γνωρίσω.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπῆγεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν· εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τὴν ἀναγινώσκομεν.

§114ΓΑΪΤΑΣ ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν τὴν οἰκειοποιῆσθε, μάλιστα. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς σας.

§116ΓΑΪΤΑΣ ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ (παρατηρῶν αὐτήν). Δὲν εἶναι ἰδική μου ἡ ὑπογραφή.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε δὲν τὴν ἀναγνωρίζομεν· ἰδοὺ τὴν σχίζω. Ὁμοίως τὸ περὶ ἐγγείου φόρου.

§118ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλοῦν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅλοι οἱ φορολογικοὶ νόμοι.

§119ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων ἔκαμα διαφόρους τροπολογίας. Ὅταν ἐπιβάλλωμεν φόρους νέους ἢ βαρυτέρους, πρέπει νὰ τοὺς συζητῶμεν, ὄχι καθὼς τὰ μέχρι τοῦδε νομοσχέδια. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναχωρῶν ἀπὸ μίαν ἀρχὴν, ἔθεσε μίαν βάσιν, ἡ ὁποία εἰμπορεῖ νὰ ᾖναι ὀρθὴ εἰς αὐτὸν, ἀλλ’ εἰς ἐμὲ δὲν εἶναι ὀρθὴ, καὶ εἰς ἄλλον εἰμπορεῖ νὰ μὴ ᾖναι ὀρθή. Ὅπως ὑπάρχει εἰς τὰ νομοσχέδια περὶ ἐπιτηδευμάτων, εἶναι πρότασις ὅλως διόλου ἀφηρημένη, διότι ἕνας εἶναι δικηγόρος, εἶναι μεγάλος δικηγόρος, εἶναι μεγάλος τοκιστὴς, τί θὰ πληρόνῃ; διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι τὸ μεγαλήτερον ἐπάγγελμα φορολογεῖται. Εἶχον πρότασιν καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν περὶ τοκιστῶν, ἀλλὰ τότε ἦσαν πολλοὶ τοκισταὶ καὶ ἔμεινεν ἀσυζήτητος. Λοιπὸν τὰ ζητήματα τὰ φορολογικὰ, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ λάβωμεν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος ἀπὸ τὸν λαὸν ὁλόκληρον, πρέπει νὰ συζητῶνται ἐσκεμμένως, νὰ μὴ τὰ συζητήσωμεν καθὼς ἐσυζητούσαμεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κριεζώτου. Προτείνω λοιπὸν νὰ σταλοῦν ὅλα εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπων τὴν τάσιν τῆς Βουλῆς θ’ ἀναγνώσω ἓν ἕκαστον νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν νὰ ὑπάγῃ.

§122ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι βλέπετε τὴν τάσιν τῆς Βουλῆς· ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάσισε τίποτε.

§123ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, ἐὰν πρόκειται ν’ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων διὰ νὰ παρατείνωμεν ὀλίγον τὸν κόπον, τότε τὸ ἐννοῶ, ὅτι εἶναι εὔλογον καὶ συμφωνεῖ μὲ τὸν κανονισμὸν ἡ παραπομπὴ τῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν μάλιστα καὶ ὁ κ. Πρόεδρος ἔδειξεν ὅτι ἐπιθυμεῖ. Ἀλλ’ ἐγὼ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην σκέπτομαι διαφορετικὰ, καὶ ἰδοὺ τί λέγω. Ἐν πρώτοις κατὰ τὸ Σύνταγμα ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ φέρῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἐντὸς τῶν 2 πρώτων μηνῶν.

§124ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ τὸν φέρωμεν.

§125ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἑπομένως θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της αὐτό· πρὸς τούτοις δὲ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὰς ἀπαιτουμένας βάσεις, διὰ νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ ἔσοδα καὶ ἀναλόγως αὐτῶν τὰ ἔξοδα.

§126ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Πρῶτον τὰ ἔξοδα καὶ ἔπειτα τὰ ἔσοδα.

§127ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Τὰ νομοσχέδια λοιπὸν τὰ φορολογικὰ, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θὰ στηρίξῃ τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ γνωρίζῃ εἰς ποῖα θεμέλια πρέπει νὰ στηριχθῇ, διὰ νὰ φέρῃ προϋπολογισμὸν στηριζόμενον ἐπὶ πραγμάτων καὶ ὄχι ὑποθετικόν, προβλέπουσα τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἔλθῃ ἄλλη Κυβέρνησις νὰ τὸν διορθώσῃ· δεύτερον, κύριοι, ἐννοῶ, ὅτι ἐπὶ νομοσχεδίων θιγόντων τὴν ἰδιοκτησίαν, τὰ δικαιώματα τὰ ἀστικὰ καὶ ἄλλα τοιαῦτα, ἀπαιτεῖται ἡ σκέψις τῶν ἐπιτροπῶν· ἀλλὰ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια δὲν ἔχουν εἰμὴ μίαν μόνον ἀρχὴν, πρέπει ν’ αὐξήσῃ ὁ φόρος, ναὶ ἢ ὄχι; εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπῃ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦτο; Εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τὸ κρίνω, εἶσθε καὶ σεῖς· δὲν βλέπω τί θὰ κάμουν αἱ ἐπιτροπαί· τὰ νομοσχέδια εἶναι ἁπλούστατα.

§128ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Ἄ! πόσον ἁπλᾶ εἶναι!

§129ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Λεονταράκη, νὰ μοὶ εἰπῆτε, τί εἶναι δυνατὸν νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἐγγείου φόρου. Ἡ Κυβέρνησις λέγει τὸ 5 νὰ γίνῃ 8, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ εἴπῃ, δὲν ἐγκρίνω.

§130ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Εἰμπορεῖ νὰ ὑποβάλῃ ἄλλον τρόπον φορολογίας.

§131ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἄ! ὄχι· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Γόντικας εἶναι συνετὸν, πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια ἐν πλάτει, πρέπει νὰ προσέχωμεν, διότι εἶναι σπουδαῖον τὸ ἀντικείμενον. Ἀλλὰ τί θὰ κάμουν αἱ ἐπιτροπαί; καὶ πότε; ὅταν σᾶς λέγουν, ὅτι εἶναι κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια· θὰ ὑπάγουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, θὰ παρέλθουν 5 ἢ 10 ἡμέραι καὶ θὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἰμπορῶ νὰ μὴ παραδεχθῶ· θεωρῶ λοιπὸν ἀναγκαῖον νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια.

§132ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετὰ τοῦ κ. Κυπριάδου εἶμαι σύμφωνος καὶ ἀκόμη περισσότερον, διότι προχθὲς ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου αἰτήσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἐπεψηφίσαμεν καὶ ἐνθυμεῖσθε αὐτάς. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν δὲν δύναται νὰ κατορθώσῃ τίποτε χωρὶς ν’ ἀποφασίσωμεν ἡμεῖς· οἱ φορολογικοὶ νόμοι εἶναι νόμοι οἱ ὁποῖοι συζητοῦνται κατ’ ἔτος, καὶ δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ ἐξετάσωμεν ποῖος ὁ φόρος καὶ ποῖα ἡ κατάστασις τοῦ λαοῦ. Ἐὰν ταῦτα πάντα πρόκειται νὰ μᾶς τὰ μάθῃ ἡ ἐπιτροπὴ, ἀλλοίμονον εἰς ἡμᾶς· ἐὰν δὲν τὰ ἠξεύρωμεν, ἀκόμη χειρότερον· ἐὰν πρόκειται τώρα νὰ τὰ μάθωμεν, εἶναι γελοῖον. Ἔπειτα πᾶσα ἀναβολὴ δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ τὸ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἕνας λόγος, καὶ ἠξεύρω ἐγὼ ἀπὸ ποίας περιστάσεις ὑπαγορεύεται, τότε ἂς εἴπωσι καθαρὰ νὰ τὸ ἐννοήσωμεν, ὅτι δὲν θέλουν νὰ προοδεύσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 67 ἂς συζητηθῇ εἰς τὰ τέλη τοῦ 67. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ σταλοῦν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§133ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, καθόσον ἀποβλέπει τὸν νόμον περὶ τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐγὼ πείθομαι, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καθόσον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ τὸ 5 νὰ αὐξήσῃ εἰς 8. Καθόσον ὅμως ἀποβλέπει τὸν νόμον ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, αὐτὸς μεταβάλλει καθολοκληρίαν τὸ ἤδη ὑπάρχον σύστημα, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ μὴ παραπέμψωμεν αὐτὸν τὸν σπουδαῖον νόμον τὸν τοσοῦτον ἐπιβαρύνοντα τὴν βιομηχανικὴν καὶ ἐμπορικὴν τάξιν καὶ ὅστις ἐπροξένησε τὸν μεγαλείτερον πάταγον εἰς τὴν κοινωνίαν, εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ὑποτίθεται, ὅτι ἡσυχώτερον καὶ μὲ εἰδικὰς γνώσεις θὰ τὸν συζητήσῃ καὶ θὰ φέρῃ γνώμην πλέον συμπεπηγμένην εἰς τὸ Σῶμα. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς λέγει, ὅτι θέλομεν παραβιάσει τὸ Σύνταγμα, διότι δὲν θὰ συζητήσωμεν ἐντὸς δύω μηνῶν τὸν προϋπολογισμόν· νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ παραβιάσῃ, ἐὰν δὲν φέρῃ τὸν προϋπολογισμόν· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις λέγει ἤδη, ὅτι θὰ τὸν φέρῃ· ἄλλως τε πρέπει νὰ δώσωμεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις εἰς τὴν κοινωνίαν, τὴν ὁποίαν θὰ φορολογήσωμεν εἰς τὰς ἐκτάκτους αὐτὰς περιστάσεις, ὅτι μετὰ σκέψεως, μετὰ ἐξετάσεως φορολογοῦμεν τὸν λαὸν ἐκεῖνον, τοῦ ὁποίου τὸ βαλάντιον σήμερον εἶναι κενόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιτηδευμάτων πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§134ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐκτὸς τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον εἶπον ἐγὼ καὶ ὁ κ. Κυριακὸς, προσθέτω καὶ τὸν ἑξῆς. Εἶναι βέβαιον ἐκ προοιμίων, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, καὶ ἀφοῦ ἴδωμεν τὰ ἔξοδα, θὰ πεισθῇ πᾶς βουλευτὴς ἂν πρέπῃ νὰ φορολογήσῃ τὴν πατρίδα του διὰ νέων φόρων ἢ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ δάνειον· διότι πολὺ ἀξιόλογα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐκθέτων τὰς ἀρχὰς τῶν φορολογικῶν νόμων σᾶς εἶπεν, ὅτι ἀναχωρεῖ ἀπὸ τρεῖς ἀρχάς· οἰκονομίαν, δάνειον καὶ ἐπιβολὴν φόρων. Λοιπὸν τὸ δάνειον ὑφίσταται, τὰς ἐφικτὰς οἰκονομίας θὰ τὰς κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, μένει ἡ φορολογία. Τώρα διὰ νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν ψῆφόν μας, πρέπει νὰ ἴδωμεν ποῦ θὰ τὰ ἐξοδεύσωμεν· ἄρα πρέπει νὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τοῦτο προέβλεψε καὶ τὸ Σύνταγμα. Εἶναι λοιπὸν, ὄχι μόνον ὁ λόγος ὅτι ἀπαιτοῦν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ σκέψιν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὁ λόγος αὐτὸς, διότι, ἐὰν δὲν ἦναι ἀνάγκη, πρὸς τί νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν πατρίδα μὲ περισσοτέρους φόρους, ἀφοῦ ἐπαρκοῦν οἱ ὑπάρχοντες; Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τῶν φορολογικῶν νόμων, μέχρις ὅτου προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, ὅστις εἶναι ὁ ὁδηγὸς μιᾶς Κυβερνήσεως, δι’ ὃν καὶ λέγει, μ’ αὐτὸν τὸν ὁδηγὸν δύναμαι νὰ διοικήσω, ἄνευ αὐτοῦ ἔλθετε σεῖς οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι μὲ ἀντιπολιτεύεσθε. Λοιπὸν ἀφοῦ τὸ κράτος δὲν διοικεῖται σήμερον παρὰ μὲ μίαν φορολογίαν βαρεῖαν, ἐπιβάλλω πρῶτον εἰς τὸν ἑαυτόν μου. Ἐξαιτοῦμαι λοιπὸν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§135ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε δύω λέξεις ἔχω νὰ εἴπω. Ἐγὼ ἐσκέφθην διὰ τὸν ἑαυτόν μου, διότι ἐσκέφθην νὰ μὴ δώσω φόρους καὶ εἶναι ἁπλουστάτη σκέψις· ἐὰν οἱ κύριοι αὐτοὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ σκεφθοῦν τόσον πολὺ ἐπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιστρέψουν τὰ πράγματα νὰ ἐπιψηφίσουν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἔπειτα τοὺς φόρους.

§136ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, μετὰ τῶν λοιπῶν ἐζήτησα τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ διὰ τὴν συμμόρφωσιν μὲ τὸν κανονισμὸν καὶ διὰ τὴν ἰδέαν, ὅτι καλὴ μὲν εἶναι ἡ ταχύτης, ἀλλὰ πρὸ τῆς ταχύτητος πρέπει νὰ ᾖναι ἡ σπουδαιότης καὶ ἡ σκέψις. Ἐπειδὴ λοιπὸν, ὅσον ἐπιθυμῶ τὴν ταχύτητα εἰς τὰς ἐργασίας μου, τοσοῦτον ἐπιθυμῶ καὶ σπουδαιότητα εἰς τὰς σκέψεις μου, διὰ τοῦτο εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν προτεινάντων τὴν ἀποστολὴν τῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ γίνῃ ὥριμος συζήτησις καὶ νὰ ἴδωμεν ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι ἐκεῖ θέλομεν εὕρει καὶ τὰς ἀναγκαίας λεπτομερείας, αἵτινες θὰ μᾶς ὁδηγήσωσι διὰ νὰ ἔλθωμεν καὶ μέχρι τινὸς εἰς αὐτὰ τὰ νέα μέτρα· διότι μάλιστα εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις ἄλλοτε, ὅταν τοὺς πόρους τοῦ κράτους ἐρχώμεθα νὰ κανονίσωμεν, τότε δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν· ἀλλὰ σήμερον ἐκτάκτως ἐρχόμεθα ν’ ἀναβιβάσωμεν τοὺς φόρους, νὰ προβλέψωμεν νέους· εἶναι ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν τὸν προϋπολογισμὸν ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ μέχρι τίνος φθάνουν αἱ ἀνάγκαι τοῦ κράτους, ὥστε ἀναλόγως ν’ αὐξήσωμεν τοὺς φόρους· λοιπὸν, κύριοι, ὁ λόγος εἶναι πολὺ ὀρθὸς καὶ εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν κανονισμὸν καὶ ὀφείλομεν κατ’ αὐτὸν νὰ βαδίσωμεν, διότι τὸ ἀπαιτεῖ αὐτὴ ἡ ἐργασία μας.

§137ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι οἱ προλαλήσαντες βουλευταὶ Γόρτυνος καὶ Ἀττικῆς ἀνέτρεψαν τὸ ζήτημα· λέγουν, πρέπει πρῶτον νὰ φέρωμεν τὸν προϋπολογισμὸν διὰ νὰ ἴδωμεν πόσα θὰ ἐξοδεύσωμεν, καὶ ὕστερον τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἐναντίον τῆς λογικῆς. Οὐδεὶς προϋπολογίζει πρῶτον τὰ ἔξοδά του μὴ γνωρίζων τὰ εἰσοδήματά του, ἀλλὰ πάντοτε θὰ ὑπολογίσῃ τὰ εἰσοδήματά του καὶ ἀναλόγως αὐτῶν θὰ κάμῃ τὰ ἔξοδα· ἄλλως τε, καθὼς εἶπε καὶ ὁ κ. Κυπριάδης καὶ ἄλλοι, τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια ἔχουν βάσιν παγίαν καὶ διαφέρουν κατὰ τὴν αὐξομείωσιν. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιτηδευμάτων, τὸ ὁποῖον φέρει νέαν βάσιν, τὴν βάσιν τοῦ ἐνοικίου συνδεομένην μετὰ τοῦ πληθυσμοῦ, ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι πολύπλοκον καὶ εἶναι καλὸν νὰ τὸ μελετήσωμεν καὶ νὰ τὸ ἀναπτύξῃ μία ἐπιτροπή· καθόσον ἀφορᾷ ὅμως τὰ νομοσχέδια περὶ ἐγγείου φόρου καὶ περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων, συμφωνῶ, ὅτι δὲν ἔχουν καμμίαν δυσκολίαν νὰ φερθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἔχομεν καιρὸν πέντε δέκα ἡμέρας νὰ τὰ συζητήσωμεν λεπτομερῶς, νὰ συζητήσωμεν τὴν βάσιν, ἐὰν πρέπει ν’ αὐξήσωμεν τὸν φόρον τοῦτον· διὰ τοῦτο προτείνω, ὥστε τὰ μὲν δύω νομοσχέδια, περὶ ἐγγείου φόρου καὶ περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων, νὰ συζητηθῶσιν ἀπ’ εὐθείας, τῶν δὲ ἐπιτηδευμάτων νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§138ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Τὸ καθ’ ἡμᾶς, κύριοι, δὲν ἔχομεν καμμίαν δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο· ἐπεθυμήσαμεν, ἂν θέλετε, νὰ συζητηθῶσιν ἀμέσως τὰ νομοσχέδια καὶ διὰ τοῦτο τὰ παρουσιάσαμεν· ἔχομεν πεποίθησιν ἑδραίαν περὶ τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα προτείνομεν, καὶ ὅτι ταῦτα δὲν ὑπερβαίνουσι τὰς ἀνάγκας μας, πρὸς τούτοις δὲ καὶ ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν ἠμποροῦν νὰ προσφερθῶσιν. Ὅμως ὁμολογῶ, ὅτι εἰλικρινέστερον εἶναι τὸ σύστημα τῶν ζητούντων νὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμός· διότι καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἔθνος, νὰ ἔχωμεν ὅλας τὰς πράξεις μας ἐνώπιόν σας δημοσίως νὰ τὰς ἐξετάσωμεν ὅλας καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν ἐν γνώσει ἐὰν ἔχωμεν δίκαιον ἢ ὄχι. Εἰς τὰς περιστάσεις, περὶ ὧν πρόκειται, νομίζομεν ὀρθότερον αὐτὸ τὸ σύστημα, διότι ἐρχόμεθα νὰ ζητήσωμεν θυσίας τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ὑποστῇ τὸ ἔθνος, καὶ ζητοῦμεν αὐτὰς τὰς θυσίας, διότι αἱ περιστάσεις τὰς ἀπαιτοῦσιν· εἶναι ἀνάγκη ὅθεν νὰ μάθῃ τὸ ἔθνος ἐὰν δυνάμεθα νὰ τὰς ἀποφύγωμεν. Πρέπει βεβαίως νὰ ἦναι γνωστὸς ὁ προϋπολογισμός, διότι, ὅταν ἐρχώμεθα καὶ σᾶς ζητοῦμεν 5 ἢ 6 ἑκατομμύρια, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς ἐρωτήσετε, ἐὰν θὰ τὰς ἐξοδεύσωμεν καλῶς καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. Διὰ τοῦτο νομίζω καλόν, ἐπειδὴ θέλω νὰ φωτισθῶσιν οἱ πολῖται καὶ νὰ γνωσθῶσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, ν’ ἀποφύγωμεν τὰς ἐπιδείξεις, νὰ ζητήσωμεν πράγματα· ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκτεθῇ ἡ ἀληθὴς κατάστασις τοῦ τόπου ἐνώπιόν σας, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν πρῶτον τὸν προϋπολογισμόν· εἶναι καὶ εἰλικρινέστερον καὶ καλλίτερον αὐτὸ τὸ σύστημα καὶ θὰ φωτισθῶμεν ἐξ αὐτοῦ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ, ἐπειδὴ βλέπω τὴν Βουλὴν διατεθειμένην πρὸς τοῦτο, εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν πρέπει νὰ σταλῶσιν οἱ φορολογικοὶ νόμοι;

§140ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§141ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προσδιορισθῇ μία προθεσμία.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον εἶναι ἡ συνέχεια τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐσυζητήθησαν διὰ δευτέραν φοράν, καθὼς καὶ τῶν λοιπῶν, τὰ ὁποῖα ἐμπεριέχονται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§143ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ ἐστάλησαν εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσα δὲν ἐστάλησαν. — Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 παρὰ 10).