1867.01.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

Τῆς 20 Ἰανουαρίου 1867.

(Παρασκευή).

Ὥρα 12 τῆς μεσημβρίας.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κουτράκος Μαυρομιχάλης ζητεῖ τὰ μέσα νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Εὐρώπην, ἀφοῦ ἤδη ἀπώλεσε τὸν ἕνα ὀφθαλμὸν, πλησιάζει δὲ ν’ ἀπολέσῃ καὶ τὸν ἕτερον.

§4Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἂν δὲν ἐπρόκειτο ὁ συμπολίτης μας αὐτὸς νὰ στερηθῇ τῆς ζωῆς του πραγματικῶς, δὲν ἤθελα τολμήσει νὰ ἀναβῶ τὸ βῆμα διὰ προσωπικὸν ζήτημα· ἀλλ’ ἐπειδὴ διατρέχει τὸν ἔσχατον κίνδυνον νὰ μεταβληθῇ ἡ ζωή του εἰς διαρκὲς μαρτύριον, διὰ τοῦτο λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ ὁμιλήσω περὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἡ ὑποβαλλομένη ἀναφορὰ, ἡ συνοδευομένη μὲ ἔκθεσιν ἐπιστημόνων ἰατρῶν, καταδεικνύει ὅτι ὁ ἀτυχὴς οὗτος συμπολίτης μας καὶ ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ συνετέλεσεν ὅσον ἦτο δυνατὸν καὶ κατὰ τὴν μεταπολίτευσιν καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας· ὑπηρέτησε δὲ καὶ ὡς διοικητὴς τάγματος καὶ ὡς διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἴσως αἱ ἐργασίαι αὗται καὶ οἱ κόποι τὸν ἠνάγκασαν σήμερον νὰ θελήσῃ πρὸς στιγμὴν νὰ μεταβῇ εἰς Εὐρώπην διὰ νὰ σώσῃ ὀλίγας ἀκτῖνας τοῦ φωτός του. Ἤδη, κύριοι, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἰατρῶν ὁ εἷς ὀφθαλμὸς ἐξέλιπε, τὰ δὲ ¾ τῆς ὁράσεως τοῦ ἄλλου ὀφθαλμοῦ ἀπωλέσθησαν ἐπίσης, καὶ κινδυνεύει νὰ μείνῃ τυφλὸς εἰς ἡλικίαν νέαν, ἀφοῦ δύναται νὰ προσφέρῃ καὶ ὑπηρεσίας νέας εἰς τὸν τόπον. Ἡ ἔκθεσις τῶν ἰατρῶν παραδέχεται ἀνεπαρκῆ τὰ μέσα τῆς πολιτείας εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ νοσήματος, γνωρίζετε δὲ πάντες κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι ἡ μετάβασις ἑλλήνων εἰς Εὐρώπην πρὸς θεραπείαν εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὰς ἑλληνικὰς περιουσίας· ἀνεξαρτήτως δὲ τούτου, ὑπάρχει πάντοτε ἠθικὴ ὑποχρέωσις εἰς πᾶσαν κυβέρνησιν· οἱ ἄνθρωποι οἵτινες ὑπέστησαν κόπους ἀνιάτους ἕνεκεν τῆς ὑπηρεσίας καὶ χάριν τῆς πατρίδος, ἔχουν δικαίωμα ἀναμφίλεκτον εἰς τὴν συνδρομὴν πάσης κυβερνήσεως· ἐνθυμοῦμαι καὶ θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα σχετικὸν, εἰς τὴν σχετικὴν αὐτὴν περίστασιν· ὅταν ὑπηρετοῦσα εἰς τὸν Γαλλικὸν στρατὸν, εἶδον ἑσπέραν τινὰ νέον ἀξιωματικὸν παρακαθήμενον πλησίον μου, τοῦ ὁποίου ἡ ὅρασις εἶχεν ἐξαφανισθῆ· καὶ μολονότι ἡ Γαλλία παρέχει ὅλην τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπιστήμης ὡς πρὸς τὴν ἴασιν τῶν νοσημάτων, ἡ Γαλλικὴ κυβέρνησις τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν τὸν περιέφερεν εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ τὰ καταστήματα καὶ τὸν συνώδευε δι’ ἑνὸς στρατιώτου, ὥστε νὰ δυνηθῇ δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων τῆς ἐπιστήμης ν’ ἀνακτήσῃ τὴν ὅρασίν του. Εἰς τὴν δυστυχῆ αὐτὴν περίστασιν εὑρίσκεται σήμερον ὁ λοχαγὸς Κουτράκος, ὅστις ὑπηρέτησε τὸν τόπον πρὸ 20 ἐτῶν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Βουλὴ οὐδόλως προσκρούει εἰς τοὺς θεμελιώδεις νόμους τοῦ συντάγματος, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποφανθῇ, οὔτε νὰ προτείνῃ ζητήματα ἐπιφέροντα ὠφελείας εἰς ἄτομα, ἡ περίστασις αὐτὴ εἶναι ὅλως ἔκτακτος, καθόσον δὲν πρόκειται νὰ χορηγήσωμεν εἰς τὸν Κουτράκον οὔτε ἀποζημίωσιν, οὔτε σύνταξιν, ἀλλὰ μόνον νὰ τοῦ παρέξωμεν τὰ μέσα ὅπως ἡ ἐπιστήμη δυνηθῇ νὰ διατηρήσῃ μέρος τῆς ὁράσεώς του. Διὰ ταῦτα, κύριοι, ὑποβαλλομένης αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς, τολμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τῷ χορηγηθῶσι τὰ μέσα τῆς ἀναῤῥώσεώς του, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ζήσῃ ὅσον θελήσει ὁ θεὸς, διατηρῶν ἓν μέρος τῆς ὁράσεώς του.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀπ’ εὐθείας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα ἀναφορά. Οἱ ἔφοροι κτλ.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ληστείας τοῦ Κ. Κυπριάδου. Νὰ τυπωθῇ καὶ αὕτη, ἐπειδὴ σήμερον ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς εἰδοποίησεν ὅτι εἶναι ἀσθενής. Ἔχομεν τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ περὶ ναυτολογίας νομοσχεδίου.

§9ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον. Πάντες ὑμεῖς, Κύριοι Βουλευταὶ, γνωρίζετε τὸ ῥητὸν «τὸ γὰρ πολὺ τῆς θλίψεως γεννᾷ παραφροσύνην». Παρατρέχω ν’ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου σήμερον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἐπὶ τοῦ βήματος, καὶ νὰ κάμω λόγον ἀπὸ τὸ 1821· ἀλλ’ ἀρχίζω μόνον ἀπὸ τὸ 1833. Κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος ἠξιώθη νὰ ὀνομασθῇ βασίλειον, βασιλευόμενον ὑπὸ τὸν τότε βασιλέα τῆς Ἑλλάδος Ὄθωνα. Ἡ βασιλεία ἐκείνη ἦλθε μὲ ὅλα ἐκεῖνα τὰ συστατικὰ, μὲ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἑλλ. λαοῦ διὰ νὰ ἐργασθῇ ἀνενδότως, ὅπως διευθετήσῃ τὰ τότε κακῶς κείμενα, καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν λαὸν εἰς τὰ ἔργα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τῷ ὑπέσχοντο τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν εὐημερίαν· καὶ τοιαύτη μὲν, Κύριοι, ἦτο ἡ ἐθνικὴ ἐπιθυμία, ἀλλ’ ἀτυχῶς τὰ πράγματα μετεβλήθησαν. Ἡ ξενοκρατεία ἐκείνη φεῦ! τὰ πρῶτα βήματα, ἅτινα ἤρχισε νὰ βαδίζῃ, δὲν ἦτον εἰμὴ μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων χρόνων ἡ σύλληψις καὶ προφυλάκισις πολλῶν ἐκ τῶν ἀξιομνημονεύτων ἐκείνων ἀνδρῶν τοῦ 1821, οἱ ὁποῖοι ἐπότισαν τὴν ἐλευθέραν ταύτην γῆν, τὴν ὁποίαν πατοῦμεν σήμερον μὲ τὸ αἷμά των, καὶ τοὺς κατεδίκασεν εἰς θάνατον· τὸ πρῶτον βῆμα τῆς δυναστείας ἐκείνης ἦτο ἡ κατάθλιψις τοῦ ἑλλ. λαοῦ καὶ ἐναντίον τῶν προσδοκιῶν τοῦ ἑλλ. ἔθνους. Ἡ κατάστασις ἐκείνη παρετάθη μέχρι τοῦ 1843, ὅτε πλέον ὁ ἑλλ. λαὸς δὲν ἠδύνατο νὰ ὑποφέρῃ αὐτὴν καὶ τὰς μεγάλας παρανομίας τῶν βαυαρῶν, καὶ ἐσκέφθη ὅταν πλέον τὸ ζήτημα ἔφθασεν ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐπεδέχετο παράτασιν καὶ ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ στρατὸς καὶ πολῖται ἠγέρθησαν καὶ ἀνέκτησαν τὰς καταπατηθείσας ἐλευθερίας των. Πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων βουλευτῶν βεβαίως ἔχουν γνῶσιν τῆς καταστάσεως ἐκείνης, καὶ μεταξὺ ὑμῶν πολλοὶ ἐγένοντο ἀποκλειστικὰ ὄργανα. Τὸ ἔθνος εὐσχήμως καὶ χωρὶς νὰ προβῇ εἰς οὐδὲν ἄλλο, ἀπῄτησεν εὐγενῶς, τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ τότε βασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος Ὄθων περιστοιχιζόμενος ἀπὸ βαβαρικὰ στρατεύματα οὐκ ὀλίγα, καὶ ἀπὸ ὄργανα τῆς ἰδίας του ἐκείνης πολιτικῆς, ὑπέγραψεν, ὅτι δέχεται τὸ Σύνταγμα. Θεοῦ εὐδοκοῦντος κατὰ τὸ 1844, τὸ ἔθνος προσεκλήθη, καὶ ἐξαπέστειλε τοὺς ἀντιπροσώπους του καὶ συνέταξε τὸ πολίτευμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ πάντες γιγνώσκομεν. Τὸ ἔθνος τότε ἐζήτησε ν’ ἀποσκορακίσῃ ἀπὸ τὴν πατρίδα μας τοὺς ξένους, καὶ ἐννοοῦσε τοὺς βαυαροὺς, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδολιεύοντο τὰ συμφέροντά μας καὶ τὴ προσωπικήν μας ἐλευθερίαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, μήπως τὸ κακὸν περιωρίσθη ἕως ἐδῶ; ὄχι· οἱ βαυαροὶ ἀνεχώρησαν, οὐδεὶς ἔμεινεν ἐν τῇ Ἑλλάδι, τὰ πάντα ἔμειναν εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας παρουσιάσθησαν πολλοὶ χειρότεροι τῶν βαυαρῶν, μᾶς κατέθλιβον ἐπὶ 19 ὅλα ἔτη ἕως τὸ 1862, καὶ ὁ δυτυχὴς λαὸς καταθλιβόμενος διαφοροτρόπως ὑπέφερεν ἀπὸ τῆς συνταγματικῆς ἐκείνης ἡμέρας. Δὲν ἐξαιρῶ, Κύριοι, ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν καταδυναστῶν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἑλληνικῶν ἐλευθεριῶν, οὔτε ἐμὲ τὸν ἴδιον, καὶ ἐγὼ ὑπῆρξα τοιοῦτος· ὁμολογῶ μίαν ἀλήθειαν............. Τὸ ἔθνος, Κύριοι, εἶδεν, ὅτι ἡ ἐσχάτη πλάνη ἦτο χείρων τῆς πρώτης· ἀπεφάσισε λοιπὸν καὶ ἀμέσως μετέβαλε τὸ παρελθὸν, καὶ πάλιν ἐν μιᾷ νυκτὶ μόνη τὰ πράγματα ἤλλαξαν, ἡ βασιλεία ἐκείνη, ἡ τόσον ἰσχυρὰ, ὡς ἱστὸς ἀράχνης, εἰς τὴν στιγμὴν ἐξηλείφθη, καὶ τὸ ἔθνος ἀπεκήρυξεν, ὄχι μόνον τὴν βασιλείαν ἐκείνην, ἀλλὰ καὶ τοὺς διαδόχους αὐτῆς. Πολλὰ καὶ ποικίλα περιστατικὰ παρουσιάσθησαν εἰς τὸ βραχὺ ἐκεῖνο διάστημα, ἕως ὅτου τὸ ἑλλ. ἔθνος σκεφθῇ, καὶ σκεφθὲν εὗρε Βασιλέα, ὡς τὸν προσφιλῆ ἡμῶν Γεώργιο τὸν Αʹ. Εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν, «τὸ γὰρ πολὺ τῆς θλίψεως γεννᾷ παραφροσύνην». Καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ δύναμις καταθλίβει τοὺς χριστιανικοὺς λαοὺς, καὶ τοὺς καταθλίβει ὄχι ὡς οἱ Βαυαροὶ ἡμᾶς, τοὺς Ἕλληνας, ἢ ὅπως αἱ ἐπὶ τοῦ Ὄθωνος Κυβερνήσεις, ἀλλὰ κἄτι τι περισσότερον. Διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι πρῶτοι οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν Κρῆτες ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἀνεπέτασαν τὴν σημαίαν τῆς Ἐλευθερίας καὶ ἐζήτησαν εὐγενῶς τὴν μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἕνωσίν των. Καὶ ζῇ ἀκόμη ἡ ἐπανάστασις καὶ θὰ ζήσῃ, Θεοῦ θέλοντος. Τὸ ῥητὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, «τὸ γὰρ πολὺ τῆς θλίψεως γεννᾷ παραφροσύνην», εἶναι ἡ αἰτία, ἥτις μὲ φέρει σήμερον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, καὶ ἀπασχολῶ τὰς πολυτίμους στιγμὰς τῶν Κ. βουλευτῶν, διότι δὲν πρέπει οὔτε στιγμὴν νὰ ματαιολογῶμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· ἀλλὰ καὶ ἡ φιλοτιμία τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους σήμερον καταφρονεῖται καὶ κατεφρονήθη εἰς τὸ πρόσωπον τούτου, ὅστις ἀπὸ τοῦ βήματος νῦν λέγει ὀλίγας λέξεις. Οὐδεὶς, Κύριοι, θὰ ἐλησμόνησεν, ὅτι κατὰ τὴν 28 Δεκεμβρίου ὅτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργὸν, νὰ φέρῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ὁ προκάτοχός του Κ. Ζιμβρακάκης ἀπέλυσε τῆς ὑπηρεσίας δύω ἀνθυπασπιστὰς, παρεκλήθη ἡ Βουλὴ καὶ τὸ προεδρεῖον νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ ἐμφανισθῇ καὶ ἐκθέσῃ τὰς αἰτίας ταύτας· καὶ ὁ ὑπουργὸς δὲν ἐπανῆλθεν, ἀλλὰ συγχρόνως παρουσιάσθησαν καὶ αἱ ἑορταὶ καθ’ ἃς ἡ Βουλὴ διέκοψε τὰς ἐργασίας της. Ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος τούτου ἤρχισεν ἀπὸ τὴν προπαρελθοῦσαν δευτέραν καθ’ ἣν ἡ καρδία παντὸς Ἕλληνος συνησθάνθη κἄτι τι, τὸ ὁποῖον τοῦ ἐμάρανε τὴν ζωηρὰν ἐκείνην φαντασίαν· καὶ ποῖον εἶναι τοῦτο; τὰ δύο ὀθωμανικὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἦλθον εἰς Πειραιᾶ συνοδευόμενα παρ’ ἑνὸς Γαλλικοῦ φέροντος 300 καὶ ἐπέκεινα ἀνθρώπους. Ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργὸς, καὶ τὸν εὐχαριστῶ πολὺ, μὲ ἐπλησίασε τότε καὶ μὲ λέγει, σὲ παρακαλῶ σήμερον μὴ ζητήσῃς νὰ κάμω ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς σου διὰ τὸ συμβὰν τοῦτο, καθόσον, μοὶ ἐπρόσθεσε, γνωρίζετε τί συμβάνει σήμερον εἰς Πειραιᾶ, καὶ ὅτι θὰ θεραπεύσω τὸ ἄδικον. Τοῦτο διήρκεσε μέχρι τῆς παρελθούσης δευτέρας, ὅτε καὶ πάλιν ἐπίσης ἔκαμα λόγον εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν, ἀλλὰ τὸν εἶδα νὰ λοξοδρομήσῃ πέραν τοῦ δέοντος· τοῦ εἶπα λοιπὸν ὅτι παραγνωρίζει τὴν θέσιν του καὶ τὸ καθῆκον ὡς ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, καὶ μάλιστα, διότι προτοῦ ἔλθῃ ὑπουργὸς ἀπεδοκίμαζε τὴν διαγωγὴν τοῦ προκατόχου του· καὶ τοῦ εἶπα νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς δύο αὐτοὺς ἀνθυπασπιστὰς διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἡ ἀποβολή των ἀπὸ τὸν στρατὸν ἐγένετο παρανόμως· εἶδον λοιπὸν ὅτι καταθλιβόμεθα καὶ πάλιν διὰ τὸν λόγον, ὅτι μαζῇ μὲ τοὺς δύο αὐτοὺς ἀνθυπασπιστὰς ἦλθον καὶ δύω ἀξιωματικοὶ καὶ ἄλλοι ἀνθυπασπισταὶ, καὶ δὲν διστάζω νὰ εἴπω τὰ ὀνόματά των, ὁ εἷς εἶναι ὁ υἱὸς τοῦ Κυργουσίου, ὁ ἄλλος τοῦ Σέκερη, καὶ ὁ ἀνθυπασπιστὴς υἱὸς τοῦ φιλέλληνος Βρονικόφσκη. Καὶ τὸν μὲν Σέκερην παρήγγειλαν νὰ κάμῃ τὸν ἀσθενῆ καὶ δὲν ἐξέρχεται ἐκτὸς τῆς οἰκίας του.

§10ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἀσθενὴς, καὶ κινδυνεύει μάλιστα.

§11ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Τὸν δὲ Κυργούσιον τὸν εἶπαν νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Σύρον, καθὼς καὶ τὸν Βρονικόφσκην. Ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν καὶ τοῖς δίδω τὸν λόγον τῆς τιμῆς μου, τὸν ὁποῖον σπανίως δίδω, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸν υἱόν μου, διότι ἀνήκει μεταξὺ τῶν δύω ἐκείνων οὓς ὁ Κ. Ζιμβρακάκης ἀπέβαλεν, ἀλλὰ ἐνδιαφέρομαι πολὺ διὰ τὸν υἱὸν τοῦ ἀειμνήστου ἐκείνου φιλέλληνος Ἀνδριέτου, ὅστις εἶναι προστάτης τῆς χήρας μητρός του· τὸν λέγω ἀείμνηστον, διότι κατὰ τὰς ἁγίας αὐτὰς ἡμέρας ὅπου ἐπεράσαμεν ὅλοι οἱ χριστιανοὶ, ἦτο μέσα εἰς αὐτὰ τὰ τείχη τῆς ἀκροπόλεως καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν τῶν ὡραίων λειψάνων τῶν προπατόρων μας κατὰ τὸ 1826 καὶ ἔφαγε κατὰ τὰς ἁγίας αὐτὰς ἡμέρας τῆς γεννήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ χοιρόπεσα ἀντὶ κρέατος καὶ μετ’ οὐ πολὺ κρέας ἡμιόνου καὶ ἵππου καὶ ἄλλων ζώων. Ἰδοὺ λοιπὸν ποῖον ἀπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Κ. Ζυμβρακάκης, ἰδοὺ ποῖοι ἄνθρωποι ἦλθον νὰ διευθετήσωσι τὰ πράγματα τοῦ τόπου, ἰδοὺ ποῖοι εἶναι οἱ συνταγματικοὶ οἱ λεγόμενοι, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν πρῶτοι τὴν στάσιν τοῦ Ναυπλίου. Λυποῦμαι, διότι δὲν μετέσχον τῆς 8βριανῆς μεταβολῆς, ἀλλὰ ὡρκίσθην εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸν Βασιλέα Γεώργιον νὰ φυλάττω πίστιν. Προτοῦ ὁ υἱός μου ἀποφασίσῃ ν’ ἀπέλθῃ ἀδιαφορῶν διὰ τὸ μέλλον του, ἐλυπήθην, διότι δὲν ἔχω παρὰ ἕνα καὶ μόνον· τοῦ εἶπα ποῦ θέλεις νὰ ὑπάγῃς; τί θέλεις νὰ κάμῃς καὶ ποῖον ἔχεις προστάτην; ἐζήτησεν ἄδειαν διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐνέκρινεν· ἐγὼ δὲ δὲν ἤμην πλέον κύριος νὰ μεταβάλω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε νὰ πράξῃ. Ἀπῆλθεν, ὑπῆγεν εἰς διάφορα μέρη, ἐπεσκέφθη καὶ τοὺς Κρῆτας, τοὺς ἐχαιρέτισε καὶ ἐχειροκρότησε τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀπόφασίν των· εἶδεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τοὺς ἀντιπάλους τῶν ἀδελφῶν Κρητῶν, ἐχαιρετήθη τετράκις μετ’ αὐτῶν, καὶ ἐνώπιόν του ἀπωλέσθησαν παιδιὰ, τὰ ὁποῖα κλαίει ὅλον τὸ ἔθνος, καὶ τὴν σωτηρίαν του τὴν χρεωστεῖ εἰς τὴν ταχύτητα τῶν ποδῶν καὶ τὴν εὐκινησίαν τοῦ σώματός του. Μετὰ παρέλευσιν χρόνου τινὸς ἀπεφάσισε καὶ αὐτὸς, καθὼς καὶ ἄλλοι, νὰ ἐπιστρέψωσι, καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὴν πατρίδα των πρὸ τῆς λήξεως τῆς ἀδείας· ἀλλὰ μόλις παρουσιάσθησαν εἰς τὴν προϊσταμένην των ἀρχὴν, ἤτοι τὸν Κ. Φρούραρχον, τί ἐγένετο; τοὺς ἐφυλάκισαν. Ποῖοι οἱ λόγοι; ἄγνωστοι· καὶ διὰ τοῦτο ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν εἰς τὸν ἔντιμον ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, διὰ νὰ μάθω τοὺς λόγους. Μετὰ παρέλευσιν τῆς προφυλακίσεώς των ἐπὶ 15 ἡμέρας ἐναντίον ῥητῆς τοῦ συντάγματος διατάξεως, προκαλεῖ ἓν διάταγμα καὶ τοὺς ἀποπέμπει ἀπὸ τὸν στρατόν. Δὲν ἠγανάκτησα, Κύριοι, διὰ τὸν υἱόν μου, διότι ὅταν ἀπεφάσισε ν’ ἀπέλθῃ, ἀπεδοκίμασα τὴν διαγωγήν του· καὶ ὅταν ἦλθεν ἐδῶ, πανδήμως τὸν κατεδίκασα, καὶ τῷ εἶπα εἰς τὸ νοσοκομεῖον ὅπου ἐκρατεῖτο, ὅτι ἐν τῷ μέσῳ τῆς κοινωνίας εἶναι ἀποθαμμένος, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ αὐτὸς τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἔθνους. Ὅταν, Κύριοι, ὁ πατὴρ καταδικάζῃ τὸν υἱόν του, τὸν μονογενῆ, λέγω, τότε δὲν πρόκειται νὰ κάμω λόγον ἐδῶ, καὶ νὰ μὲ καταδικάσουν ἐνώπιον τῆς σεβαστῆς Βουλῆς, ὅτι ὁρμῶμαι ἀπὸ πατρικὰ αἰσθήματα. Ἄπαγε, Κύριοι! Τὸν κατεδίκασα ὡς πατὴρ, διότι γνωρίζω, ὅτι νέοι, βλαστοὶ τρυφεροὶ, μὴ ἰδόντες μήτε δεινὰ, μήτε στερήσεις, μήτε κινδύνους, ἔπρεπε νὰ ν’ ἀκούσῃ τὰς συμβουλὰς τοῦ πατρός του· δὲν ἔπρεπε νὰ διακινδυνεύσῃ αὐτός τε καὶ οἱ ἄλλοι τὴν τιμήν των ὡς στρατιῶται. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν τοιοῦτον δικαίωμα δὲν δίδεται, ὥστε νὰ τοὺς καταδικάσῃ, καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, τὸ ἔτσι θέλω· ἔχομεν νόμους καὶ μὲ τοὺς νόμους πρέπει νὰ βαδίζωμεν· προκαλεῖ διάταγμα καὶ τοὺς ἀποβάλλει, χωρὶς προηγουμένως νὰ θέσῃ ὑπὸ βάσανον ἑνὸς δικαστηρίου τὰ παραπτώματα ἢ τὰ πλημμελήματα ἢ τὴν διαγωγὴν αὐτῶν. Ταῦτα πάντα, Κύριοι, δὲν ἐγένοντο· τοὺς ἀπέβαλε, χωρὶς προηγουμένως νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πρᾶξίν του· ἀλλ’ ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἦσαν ἄξιοι τοιαύτης καταδίκης, ἐχρεώστει νὰ καταδικάσῃ καὶ τοὺς λοιποὺς τρεῖς. Δὲν ἐγένετο τοῦτο, καὶ ἰδοὺ ἡ μεροληψία, ἰδοὺ ἡ κατάχρησις τῶν ἐθνικῶν δικαιωμάτων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπεκαλέσθην νὰ μάθω τὰς αἰτίας, καὶ θέλω νὰ μάθω διατὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπεδιώχθησαν· διότι, ἐὰν πραγματικῶς ὁ υἱός μου ὑπέπεσεν εἰς παραπτώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἁρμόζουν εἰς τὴν τιμὴν καὶ τὸ καθῆκον τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, παραδέχομαι νὰ ὑποστῇ μέχρι θανάτου τὴν καταδίκην αὐτοῦ, καὶ θὰ ἦτον ἀνάξιος νὰ φέρῃ πλέον τὴν ἐθνικὴν στολὴν, διότι προξενεῖ αἶσχος καὶ εἰς ἐμὲ τὸν γηραιὸν πατέρα, ὁ ὁποῖος εἰργάσθην καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς πατρίδος, καὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἀντιπρόσωπος διὰ νὰ προστατεύω τὰ δικαιώματα αὐτοῦ τοῦ ἑλλην. λαοῦ. Ζητῶ λοιπὸν ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ φέρῃ εἰς γνῶσιν τοῦ Πανελληνίου τὰς αἰτίας· καὶ ἂν τοιαῦται δὲν ὑπάρχωσι, ζητῶ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ τὸ ταχύτερον καὶ πρέπει νὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ αὐτοὺς τοὺς δύω ἀνθυπασπιστὰς, διότι τοὺς προσέβαλεν εἰς τὴν τιμήν των, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἐὰν πραγματικῶς ἡ καταδίκη, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσε διὰ τοὺς δύω ἀνθυπασπιστὰς ὁ τότε ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργὸς Κ. Ζυμβρακάκης ἦτο πρὸς παράδειγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δίδηται εἰς τὸν στρατὸν διὰ νὰ μάθῃ νὰ ἐκτιμᾷ τὸ ἐθνικὸν ἔνδυμα, νὰ ἐκτελεσθῇ· ἐὰν ὅμως τοὐναντίον, παρακαλῶ καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὴν διαγωγὴν τοῦ τότε Κ. ὑπουργοῦ. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν, ἔχομεν ὅμως δικαίωμα ν’ ἀποδοκιμάζωμεν τὰς κακὰς αὐτῶν πράξεις καὶ τὰς ἀδικίας, τὰς ὁποίας κάμνουσιν ἐπὶ τῶν πράγματι ἐλευθέρων ἑλλήνων. Ἤθελον κάμει καὶ ἑτέραν πρότασιν, πρότασιν τοιαύτην, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δώσῃ ἓν παράδειγμα, ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὴν παρατρέξω χάριν τῶν περιστάσεων εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, καὶ διότι φρονῶ, ὅτι ἡ πρότασίς μου ἐκείνη ἤθελε θεωρηθῆ ὡς καταφορὰ κατ’ ἀτόμων, ὅπερ ἀποκρούω, διότι εἶμαι ἐξ ἐκείνων ὅστις ἀγαπᾶ νὰ ἔχῃ καλλίτερον τὸ ἑκατομμύριον παρὰ τὴν δραχμήν.

§12ΤΙΝΕΣ. Ὅλοι τὸ ἴδιον θέλομεν.

§13ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Ἐπιθυμῶ τὸ ἔθνος νὰ ᾖναι εἰς χιλιάκις μεγαλείτερον κύκλον παρ’ ὅσον εἶναι σήμερον! ἄρα δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ν’ ἀπομακρύνουν ἀνθρώπους ἀπὸ τὸ ἔθνος, θέλω ὅλοι οἱ ὁμογενεῖς ὅσοι τὸν Χριστὸν πιστεύουν, νὰ τοὺς δεχθῇ ἡ πατρίς· ἀλλὰ, Κύριοι, μὴ πάντα πνεύματα πιστεύετε, ἀλλὰ δοκιμάζετε, μὴ λέγετε εἰς ὅλους, λάβετε τὰς ἡνίας τοῦ ἔθνους, λάβετε μέρος εἰς τὰ κοινὰ τοῦ ἔθνους, ὄχι· νὰ δοκιμάζητε διὰ νὰ ἴδωμεν ποίας ποιότητος εἶναι, ποῖαι αἱ διαθέσεις του, καὶ τότε μάλιστα. Δυστυχῶς τὸ ἔθνος ἀγαπᾶ νὰ περιλάβῃ τὸν κόσμον ὅλον εἰ δυνατὸν καὶ νὰ ἔχωμεν ἕνα ποιμένα τὸν Βασιλέα μας, καὶ δὲν ἐξετάζει τὴν ποιότητα ἑκάστου. Περαίνων τὸν λόγον, διότι ἀρκούντως σᾶς ἐκούρασα καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὑπομονήν σας, παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ ἔλθῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, νὰ κάμῃ γνωστὰς τὰς πραγματικὰς αἰτίας, δι’ ἃς οἱ ἄνθρωποι ἀπεμακρύνθησαν, διότι ἔχω καὶ ἐγὼ ὡς πατὴρ τὸ καθῆκον νὰ ἱκανοποιήσω τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ὁ υἱός μου ἔπραξε....

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργός.

§15ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀδιαφορῶ περὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ προλαλήσαντος Κ. βουλευτοῦ Κέας καὶ ὡς ἀξιωματικὸς καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος· ὡς πρὸς τὸν ὑπολοχαγὸν Κ. Σέκερην, τοῦ ὀνόματος τοῦ ὁποίου ἔκαμε χρῆσιν, ὅτι δῆθεν καὶ αὐτὸς ἐγκατέλειψε τὴν θέσιν του, πληροφορῶ λοιπὸν τὸ Σῶμα, ὅτι οὗτος ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι πράγματι ἀσθενὴς βαρέως.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπεν;

§17ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Ἐπίσης ὁ κύριος προλαλήσας ὠνόμασε τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Ναυπλίου στάσιν, δὲν ἦτο στάσις, ἀλλ’ ἐπανάστασις.

§18ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε πρόεδρε! Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τώρα, ἐνῷ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς δὲν εἶναι παρών!

§19ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω, τὸ ζήτημα ἔλαβε φάσιν ἄλλην, δὲν ἀφορᾷ τὸν ὑπουργὸν, ἀφορᾷ τὴν ὑπόληψιν τοῦ ἔθνους, καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ στρατοῦ.

§20ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ. Μὰ ἐπερωτήσεις δὲν συζητοῦνται.

§21ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, καὶ τὴν ἄλλην φορὰν, ὅταν ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις, ἡ Βουλὴ οὔτε ἡμέραν προσδιώρισε, καὶ διὰ τοῦτο ὁ κύριος ὑπουργὸς δὲν ἐνεφανίσθη. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡμέρα ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἦτον ἐδῶ, καὶ ἐὰν τοῦ τὸ ἐνθυμίζετε, ἤθελεν ὁμιλήσει.

§23ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ μὴ συζητῇ τοιαῦτα ἀντικείμενα.

§24Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριοι! ἀναβαίνω τὸ βῆμα, διὰ νὰ συζητήσω τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Κέας. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς μὲ ἀπήλλαξε πάσης ἄλλης ἐξηγήσεως· ὁ ἴδιος εἶπεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν, καὶ ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔστερξε νὰ δώσῃ τοιαύτας· ὁ ἴδιος βουλευτὴς σᾶς εἶπεν ὅτι ἀπήντησε τὸν ἔντιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς οὗτος τὸν εἶπε σᾶς παρακαλῶ, δώσατέ μοι μικρὰν προθεσμίαν. Τὸν ἀπήντησε πάλιν ἐκ νέου, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν εἶπε, ἄφετε με, διότι θὰ συζητήσω μετὰ τῶν συναδέλφων μου ὑπουργῶν. Ἐν τῇ ἀπαντήσει τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκετε τὸ ἀκροσφαλὲς τοῦ ζητήματος, εὑρίσκετε ἕνα λόγον λίαν σπουδαῖον, λίαν ὑψηλὸν, λόγον, Κύριοι, τὸν ὁποῖον αἱ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ συζητήσωμεν δημοσίᾳ.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§26ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγκρίνω, Κύριοι, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν νομικὴν ἀναντιῤῥήτως τὴν πρᾶξιν, ὅπως ἐγένετο. Δὲν ἦλθον ἐνταῦθα νὰ ὑποστηρίξω ἀδικίας, ἦλθον μόνον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, νὰ μὴ παραδίδῃ εἰς τὴν δημοσιότητα, εἰς τὰς ἀκροσφαλεῖς ταύτας περιστάσεις, εἰς τὰς περιστάσεις ταύτας τὰς δυσχερεῖς διὰ τὴν πατρίδα μας, εἰς τὰς περιστάσεις, Κύριοι, καθ’ ἃς μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ γένους παλαίει τὸν ἔσχατον κίνδυνον, νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ κάμουν χειρίστην ἐντύπωσιν. Ὅταν, Κύριοι, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Κέας, ἄφετέ με νὰ συζητήσω μετὰ τῶν συναδέλφων μου ὑπουργῶν, ἀναντιῤῥήτως εἶχε μίαν ἰδέαν εἰς τὸν νοῦν του, τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ εἰς τὴν δημοσιότητα. Καὶ τὴν ἰδέαν αὐτὴν δὲν πρέπει νὰ ἀμφιβάλλητε, ὅτι εἶχεν εἰς τὸν νοῦν του, ὡς καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος, ἐὰν ἀδίκημα ἐγένετο. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιμένῃ νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας, περὶ αὐτοῦ δὲν ἔχω κᾀμμίαν δυσκολίαν.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§28ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐπιμένῃ, ἄφετε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, δὲν θέλει ἀδικήσει κανένα.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, παρακαλῶ νὰ προσέξητε· Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. 1) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 18 κατοίκων τινῶν Τοπολίων τοῦ Δήμου Παρνασσίων, δι’ ἧς ἐξαιτοῦνται νὰ θεωρηθῶσιν αἱ ὑπ’ αὐτῶν ἐμφυτευθεῖσαι γαῖαι ὡς ἐθνικοϊδιόκτητοι καὶ παύσῃ πᾶσα διαφορὰ τοῦ δημοσίου κατ’ αὐτῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς παραπεμφθείσας αὐτῇ ἀναφορὰς φέρει τὴν ἐπ’ αὐτῶν γνώμην της. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐμφυτευτῶν εἰς ἐθνικὰς γαίας, ἐὰν ὑπάγωνται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ ἔχωσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα. 2.) Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 12 ἀναφορῶν τῶν πρώην χωροφυλάκων τῶν Ἰονίων Νήσων, ἐξαιτουμένων νὰ ἀπονεμηθῇ αὐτοῖς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως σύμφωνα μὲ τοὺς ἐν ἰσχύϊ ἐν Ἑπτανήσῳ νόμους. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἀποσταλῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὗται εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ὅπως λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψιν καὶ ἀποδώσῃ πρὸς αὐτοὺς τὸ δίκαιον σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ περὶ ἀστυνομικῆς ἀφομοιώσεως τῆς Ἑπτανήσου Νόμου. Δύω δὲ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὑποβάλλουσι παρὰ πόδας τῆς παρούσης ἰδίαν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔκθεσιν. 3) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 ἀναφορᾶς τῶν δικηγόρων τῶν εἰρηνοδικείων καὶ πταισματοδικείων Κεφαλληνίας ἐξαιτουμένων τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν καὶ ἐνώπιον τῶν πρωτοδικείων. 4) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16 ἀναφορᾶς τοῦ Π. Κοσκινᾶ, παραπονουμένου, ὅτι δὲν τῷ ἐδόθη ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ μηχανικοῦ μετὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις του, ἀλλὰ μετὰ καιρὸν ἐδόθη αὐτῷ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὸ πεζικὸν σῶμα καὶ ἐξαιτεῖται νὰ συστηθῇ ἡ αἴτησίς του εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα. 5) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21 τοῦ Δ. Καταπόδη, ζητοῦντος νὰ τῷ πληρωθῶσιν ὅσα κατέβαλεν ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ἵνα ἐνεργήσῃ ὅ,τι περὶ τῶν ἄλλων τῆς ὁμοίας φύσεως ὑποθέσεων. 6) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 τοῦ Κ. Παπασλιώτη πρῴην ὑφηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ζητοῦντος σύνταξιν ὡς παθόντος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ὅπως ἐξετάσῃ ἐὰν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἔπαθε διὰ νὰ τὸν δικαιώσῃ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον. 7). Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 27 τῶν ἀποστράτων Γκέκα, Σίτα κλπ. ἐξαιτουμένων, ὅπως ὑπαχθῶσιν καὶ οὗτοι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ περὶ συντάξεως τοῦ μονίμου στρατοῦ Νόμου σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων. 8 Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 ἀναφορᾶς τοῦ Α. Μαυροκεφάλου ζητοῦντος νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτοῦ ὡς ἀγωνιστοῦ, καὶ ἐπισπεύσῃ ἡ ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος ἐπιτροπὴ τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων του. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Ἰανουαρίου 1867. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ν. Καΐρης, Κ. Οἰκονομόπουλος, Θ. Ῥωμαῖος, Δ. Ι. Πατέλλης, Εὐθ. Δεληγιάννης.

§31ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§32ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ γίνουν ἔξοδα, νὰ σταλῇ καθὼς προτείνει ἡ ἐπιτροπή.

§33ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει ὡς ἀρχὴν ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ πάντοτε ὅ,τι λέγει ἡ ἐπιτροπή· καλὸν εἶναι νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ γίνῃ μία συζήτησις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κατὰ τὸν κανονισμὸν αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν πάντοτε τυπόνονται καὶ δημοσιεύονται. Ἡ Αἰκατερίνη χήρα Κολοκοτρώνη ζητεῖ νὰ ὑπαχθῇ καὶ αὐτὴ εἰς τὸν τελευταῖον περὶ συντάξεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ Νόμον.

§35ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ συνοδεύσω τὴν ἀναφορὰν ταύτην μὲ δύω λέξεις. Τὸ ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου πραγματεύεται ἡ ἀναφορὰ αὕτη, δὲν εἶναι νέον, οὔτε ἀφορᾷ μόνον τὴν οἰκογένειαν τοῦ μακαρίτου λοχαγοῦ Β. Κολοκοτρώνη· εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ἀνάγονται κατὰ δυστυχίαν πέντε ἢ ἓξ, φρονῶ, ἄλλαι οἰκογένειαι, χηρεύσασαι δυστυχῶς πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου· ἡ περίστασις αὕτη ἀπέκλεισε τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀποθανόντων ἀξιωματικῶν ἀπὸ τὰς ὠφελείας, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκεν ὁ τελευταῖος νόμος τῆς συντάξεως. Εἰς τὴν Συνέλευσιν, Κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο λόγος πολὺς περὶ τοῦ νὰ ὑπαχθῶσιν αἱ οἰκογένειαι αὗται εἰς τὰς ὠφελείας τοῦ νόμου ἐκείνου, ἤγουν νὰ δοθῇ ὀπισθενεργὸς δύναμις διὰ τὰς πέντε ἢ ἓξ οἰκογενείας, τὰς ἀναξιοπαθούσας ἀληθῶς, διὰ νὰ ὠφεληθῶσι τῆς ἐλαχίστης ἐκείνης διαφορᾶς τῆς συντάξεως, ὅπως ἐνθυμοῦμαι, καὶ ἐνθυμοῦνται βεβαίως πολλοὶ τῶν Κυρίων βουλευτῶν, ὅσοι εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελέσουν μέρος τῆς Συνελεύσεως. Ἡ τότε Κυβέρνησις ἐμερίμνησε σπουδαίως περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ. Καὶ ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, Κύριος Καρνάλης, εἶχεν ἕτοιμον καὶ τὸ ψήφισμα περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διὰ νὰ τὸ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία μετὰ συζήτησιν ἀπεφάνθη, οὐχὶ βεβαίως διὰ ψηφίσματος, ἀλλὰ διὰ μιᾶς ἐπινεύσεως, ὅτι ἡ αἴτησις αὕτη ἦτο δικαία. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, νὰ τὴν συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ δὲ Κυβέρνησις παρακαλεῖται νὰ ὑποβάλῃ ἕνα νόμον, διὰ νὰ ὑπαχθῶσιν αἱ οἰκογένειαι αὗται, αἱ ὁποῖαι εἶχον τὴν ἀτυχίαν ὀλίγον πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου νὰ χάσουν τοὺς προστάτας των εἰς τὸν νέον νόμον τῆς συντάξεως. Ἡ δὲ ὑλικὴ δαπάνη, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ καταβληθῇ ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου, δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 800 δραχ. κατ’ ἔτος.

§36ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Πρὸς διασάφησιν θέλω νὰ εἰπῶ δύω λέξεις, τὰς ὁποίας παρέτρεξεν ὁ Κ. βουλευτής· ἰδοὺ τὶ συμβαίνει· πρὸ τοῦ τελευταίου νόμου ὑπῆρχεν εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος προσδιώριζε 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν χήρα ἑνὸς ἀξιωματικοῦ, π. χ. ὁ λοχαγὸς Λεονάρδος, ὁ ὁποῖος ἀπέθανε κατὰ τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας, εἶχεν ὑπηρεσίαν 27 ἐτῶν, ὁ τελευταῖος νόμος, ὁ ὁποῖος κανονίζει 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, εἶχεν ἐκδοθῆ, ἀλλὰ δὲν εἶχε ψηφισθῆ ἀκόμη, ὅταν ἀπέθανεν, ὥστε δὲν ἔχει δικαίωμα συντάξεως ἡ σύζυγός του. Ἐνῷ ἄλλου, ὁ ὁποῖος εἶχεν 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ εἶχε τὴν τύχην ν’ ἀποθάνῃ μίαν ἡμέραν μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Νόμου, ἡ χήρα ἔχει σύνταξιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶπε καὶ ὁ ὑπουργὸς τότε. Τὴν διευθύνομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ φέρῃ ἕνα νόμον. Ἔχομεν τὸ Νομοσχέδιον περὶ ναυτολογίας εἰς τρίτην συζήτησιν. Γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ψηφοφορίας τὰ τέσσαρα τοῦ Νομοσχεδίου ἄρθρα.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ καὶ τῆς κατὰ τὸ ἔτος 1867 ναυτολογίας. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1867 εἰς δύω χιλιάδας, ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μηχανικοὺς, θερμαστὰς καὶ ναύτας, καὶ διαιρεῖται εἰς τακτικὴν καὶ ἔκτακτον. Καὶ ἡ μὲν τακτικὴ θέλει ἀποτελεῖται ἐξ ὀκτακοσίων ἀνδρῶν, ἡ δ’ ἔκτακτος ἐκ χιλίων διακοσίων. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς χιλίους ἑξακοσίους ἄνδρας, ἤτοι εἰς τετρακοσίους διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν καὶ εἰς χιλίους διακοσίους διὰ τὴν ἔκτακτον. Ἄρθρον 3. Αἱ κεναὶ τάξεις τῆς τε τακτικῆς καὶ τῆς ἐκτάκτου δυνάμεως θέλουσι πληρωθῆ κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τὰς ἀνάγκας ἐξ ἐθελοντῶν καὶ ἐκ τῶν τῆς ναυτικῆς ἀπογραφῆς. Ἄρθρον 4. Οἱ ἐκ τῆς τακτικῆς ἀπογραφῆς λαμβάνονται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου ναυτικοῦ δήμου ἐκ τῶν λαχόντων τοὺς μικροτέρους ὑποχρεωτικοὺς ἀριθμούς. Καλοῦνται δὲ ἐπὶ τὰ ὅπλα οἱ ἐπιλαχόντες, ἂν οἱ τὸν στρατεύσιμον κλῆρον λαβόντες ἀποδημῶσιν. Ἄρθρον 5. «Νόμος εἰδικὸς θέλει κανονίσει τὰ περὶ ναυτικῆς ἀπογραφῆς.»

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ παρουσιάζεται μία τροπολογία, «πᾶς δήμαρχος, ὅστις ὁπωσδήποτε ἤθελεν εὐκολύνει τὴν εἰς τὰς τάξεις τοῦ κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν στρατοῦ κατάταξιν μὴ πολίτου Ἕλληνος ἐν καιρῷ εἰρήνης, καὶ πᾶς ἀξιωματικὸς, ὅστις ἤθελε κατατάξει τοιοῦτον ἄνευ πιστοποιήσεως τῆς ἁρμοδίας δημοτικῆς ἀρχῆς, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους».

§39Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κυρίου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοῦ, ἐμείναμεν σύμφωνοι νὰ προστεθῇ ἡ τροπολογία αὕτη, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ τροπολογία· τὴν ὁποίαν χθὲς παρεδέχθητε, τοῦ νὰ ᾖναι οἱ ἐθελονταὶ πολῖται ἕλληνες, ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι προσετέθη ποινικός τις ὅρος πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἀρχῆς ταύτης. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, εἶναι πολλοὶ καὶ διάφοροι. Νομίζω περιττὸν ν’ ἀπασχολήσω ὑμᾶς εἰς ὅλους τούτους τοὺς λόγους, ἀρκεῖ μόνον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πολλοὺς κατετάξαμεν εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ τὸν στρατὸν, καὶ ὅταν ὑποπίπτουν εἰς ἔγκλημα καὶ πρόκειται νὰ τιμωρηθῶσιν, ἐπικαλοῦνται τὴν προστασίαν τῶν οἰκείων πρέσβεων, καὶ μυριάκις ἠναγκάσθημεν νὰ ἀπολύσωμεν τοιούτους ἀνθρώπους χωρὶς νὰ τοὺς καταδιώξωμεν. Ἐννοεῖτε, ὅτι τὸ ἄτοπον εἶναι μέγα, καὶ διὰ τὴν πειθαρχίαν, καὶ διὰ τὴν τάξιν· ἑπομένως ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, καθόσον σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ Κυρίου Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, ἐπιφυλάττομαι νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμῶ νὰ μὲ κάμετε νὰ ἀποφύγω.

§40ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μόνον νὰ τιμωρηθοῦν κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον, διότι οὗτος τιμωρεῖ αὐστηρότερον αὐτὰς τὰς πράξεις.

§41ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ εἰδικὴ αὕτη ποινὴ εἶναι σκόπιμος, ἀκούσατέ με, αἱ αὐστηραὶ ποιναὶ δὲν εἶναι πάντοτε καλλίτεραι.

§42ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Εἰς τοὺς γενικοὺς νόμους ὑπάρχουσιν αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι τιμωροῦσι τοὺς δημάρχους, ὅταν παραβαίνωσι τὸ καθῆκόν των. Τὸ ὑπουργεῖον ὅμως δὲν ἔχει κἀμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν αὐτήν.

§43ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος θέσις τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἐνταῦθα, ἐδὼ πρόκειται περὶ τῆς ναυτολογίας.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ τεθῇ ἓν ἄρθρον πέμπτον, «Πᾶς δήμαρχος, ὅστις ὁπωσδήποτε ἤθελεν εὐκολύνει τὴν εἰς τὰς τάξεις τοῦ κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν στρατοῦ κατάταξιν μὴ πολιτῶν Ἑλλήνων ἐν καιρῷ εἰρήνης, καὶ πᾶς ἀξιωματικὸς, ὅστις ἤθελε κατατάξει τοιοῦτον ἄνευ πιστοποιήσεως τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους».

§45ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶμαι παντάπασιν ἐναντίος εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ τοῦ ὑποβαλόντος τὴν προκειμένην τροπολογίαν, ἀπεναντίας μάλιστα τὴν χειροκροτῶ καὶ τὴν ἀσπάζομαι. Ἀλλ’, ἐπειδὴ ἀγαπῶ πάντοτε τὴν κανονικότητα, θεωρῶ, ὅτι προκειμένου περὶ προσδιορισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως τῆς κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν ναυτικῆς δυνάμεως δι’ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ψηφίζει ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ὁποῖον περιστρέφεται μόνον εἰς τὸ ποσὸν τῆς δυνάμεως τῆς κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν κατὰ τὸ 1867 ἡ θέσις τοῦ προκειμένου ἄρθρου δὲν εἶναι ἐνταῦθα, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸν πάγιον νόμον, τὸ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας. Ἐδῶ λέγει ἡ πρότασις πᾶς δήμαρχος, ὅστις ἤθελεν εὐκολύνει κτλ. καὶ πᾶς ἀξιωματικὸς κτλ. Ἐγὼ, πρῶτον δὲν γνωρίζω ἂν εἰς τὸν περὶ στρατολογίας νόμον λαμβάνῃ μέρος ὁ δήμαρχος κτλ. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κύριον Πετιμεζᾶν τὸ ἄρθρον αὐτὸ, εἰ δυνατὸν, νὰ τὸ ἐπιφυλάξῃ διὰ τὸν περὶ στρατολογίας νόμον. Ἂν φρονῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι χωρεῖ ἐνταῦθα, δὲν εἶμαι ἐναντίος.

§46Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐβασίσθην εἰς συνηθείας, τὰς ὁποίας αἱ Κυβερνήσεις μετεχειρίσθησαν εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, καὶ ἰδοὺ σᾶς παρουσιάζω τὸν νόμον τοῦ 1851 περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας, ὁ ὁποῖος ἔχει ποινικὰς διατάξεις, ἑπομένως ἡ θέσις τῆς τροπολογίας εἶναι ἐνταῦθα ὅπου παρουσιάζεται ἓν καινὸν, τὸ ὁποῖον τείνει εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ ἐλλειμματικὴν τὴν στρατολογίαν.

§47ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρουσιασθῇ ὁ νόμος, ὁ περὶ ἀπογραφῆς.

§48ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅταν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβεν ἀφορμὴν ἀπὸ τὰς παρατηρήσεις ἑνὸς ἐντίμου βουλευτοῦ, ὡς πρὸς τὰς ἐξαιρέσεις· αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν. Εἶπεν, ὅτι θέλει ὑποβάλλει ἔκθεσιν νόμου διὰ τῆς ὁποίας προτίθεται νὰ τροποποιήσῃ τὸν περὶ στρατολογίας νόμον, ἑπομένως εἰς ἐκεῖνον τὸν νόμον κατέχει τὴν θέσιν ἡ προτεινομένη πρότασις κατὰ τῆς ὁποίας βεβαίως δὲν ἔχω τι νὰ εἴπω· ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι κατ’ αὐτὰς προτίθεται νὰ ὑποβάλλῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τροποποιηθῇ ὁ περὶ στρατολογίας νόμος, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ πάγιος, καὶ εἰς αὐτὸν δύναται νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ οὐχὶ εἰς τὸν παρόντα, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ.

§49ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος περὶ ἀπογραφῆς ἔχει μερικὰς ἐλλείψεις καὶ ταύτας καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἀνεγνώρισε καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Καὶ τὸ ὑπουργεῖον εἶπεν, ὅτι δὲν θέτει εἰς ἐνέργειαν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, πρὶν ἢ παρουσιασθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπογραφῆς· εἶναι ἄτοπον νὰ τεθῇ ἡ πρότασις αὕτη ἐνταῦθα παρὰ εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον.

§50ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ συζητοῦμεν περὶ τῆς ἀρχῆς, θέλω σᾶς ἀπαντήσει καὶ σᾶς εἰπεῖ, ὅτι συμπληρωτικαὶ διατάξεις, ἔρχονται εἰς τοὺς νόμους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀναπληροῦνται διὰ νέων διατάξεων· σᾶς ἀνέγνωσα νόμον καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ σᾶς πείσω, καὶ θαυμάζω πῶς ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν καθημερινῶς παραβαίνομεν, διότι καὶ προχθὲς ἀκόμη προσεθέσατε εἰδικὰς διατάξεις εἰς τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἀπέβλεπον τὴν ποινικὴν δικονομίαν, ὡς τὸ περὶ ληστείας νομοσχέδιον καὶ τόσα ἄλλα· τὶ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ κάμωμεν; νὰ μεταβάλωμεν τὴν ποινικὴν δικονομίαν; πολὺ νόστιμον· τὴν ἀρχὴν ταύτην ὑποστηρίζομεν, ἐνῷ καθημερινῶς τὴν παραβαίνετε. Ἀλλ’ ἐκτὸς ὅσων εἶπον, ὅτι παρεδέχθησαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, τοιοῦτοι ὅροι πολλάκις τίθενται εἰς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν τὴν ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων· σᾶς εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι εἰς τὸν νόμον τοῦ 1851 τὸν περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας ὑπῆρχον τοιαῦται διατάξεις ποινικαὶ, τὰς ὁποίας καὶ θὰ γνωρίζετε, διότι ἐλάβετε μέρος εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου ἐκείνου· εἶσθε τότε βουλευτὴς (ἀναγινώσκει διαφόρους ποινικὰς διατάξεις ἐκ τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου τοῦ 1851)· βλέπετε, ὅτι ὁσάκις προτείνεται νὰ ἐκτελεσθῇ εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος ἀποβλέπει προσθήκην δικαιωμάτων ἢ ψηφίζεται ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, εἴτε πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ, προστίθενται ποινικοὶ ὅροι, καὶ σᾶς ἀνέγνωσα ποινικὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἠλείας ἐπεψήφισε, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τοῦ τὰς ὑπενθυμίσω· λοιπὸν, κύριοι, σήμερον συνεννοηθεὶς μετὰ τοῦ κυρίου πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐζήτησα ν’ ἀσφαλίσω τὸ δικαίωμα τοῦτο, καὶ παρουσίασα τὴν ποινικὴν ταύτην διάταξιν, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ εἰπῆτε εἶναι ἀλήθεια, θέλετε νὰ ᾖναι ἀλήθεια ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐψηφίσατε χθὲς, τοῦ νὰ ᾖναι πολῖται Ἕλληνες, ὅσοι κατατάσσονται ἐθελονταὶ; τότε ψηφίσατε τὸν ὅρον αὐτὸν αὐτὸν, ὁ ὁποῖος δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀσφαλίζῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ χθὲς ἔκαμε, τόσον περισσότερον, καθόσον καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἠσπάσθη, καὶ τοῦτο, κύριοι, τὸ θέλω, διότι καθημερινῶς κατατάσσονται ἄνθρωποι ἄνευ πιστοποιητικῶν, ὅτι εἶναι πολῖται ἕλληνες, καὶ μετά τινας ἡμέρας ἔρχονται οἱ πρόξενοι καὶ τοὺς λαμβάνουν· καὶ θὰ σᾶς παρατηρήσω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν σπουδαῖα. Ἐγὼ δὲν ὡρμήθην ὑπὸ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν πρότασιν ταύτην· εἰκοσαετὴς πεῖρα μ’ ἐδίδαξε περὶ τῶν τοιούτων. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι 60 τοῖς ἑκατὸν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δὲν ἀφέθησαν ἀπὸ τὸν στρατὸν, ἀλλ’ ἐλειποτάκτησαν, ἢ ἀπέθανον εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ ἐγίνοντο διδάσκαλοι τοῦ κακοῦ καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς στρατιώτας, παρελθόντες οὕτω τὴν πειθαρχίαν καὶ τὴν εὐπρέπειαν αὐτοῦ. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ τοιοῦτοι ἄνθρωποι ἥρπασαν ὅλα τὰ πολεμεφόδια ἀπὸ τὸ Ναύπλιον καὶ ἐξήγαγον διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ 30 φορὰς ἐλειποτάκτησαν. Ἐγὼ, Κύριοι διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ἠθέλησα ν’ ἀσφαλίσω τὴν τάξιν. Ἂν δὲν θέλετε νὰ τὴν ψηφίσετε, τοῦτο μοὶ εἶναι ἀδιάφορον, ἐγὼ ἔκαμα τὸ καθῆκόν μου, νὰ βεβαιώσω εἰς ὑμᾶς πράγματα, τὰ ὁποῖα ἠγνοεῖτε.

§51ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐπιγράφεται «Σχέδιον νόμου περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ καὶ τῆς κατὰ τὸ ἔτος 1867 ναυτολογίας». Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ θὰ καταργηθοῦν εἰς τὸ τέλος τοῦ 1867 καὶ εἰς τὸ 1868 θὰ ψηφίσωμεν ἄλλον νόμον κατὰ τὸ Σύνταγμα. Εὐτυχῶς βλέπετε εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὅτι ὑπάρχει μία προσθήκη, ἄρθρον 6, κατὰ τὸ ὁποῖον νόμος εἰδικὸς θέλει κανονίσει τὰ τῆς ναυτικῆς ἀπογραφῆς. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τίποτε ἄλλο δὲν ἔχει κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὸ περιεχόμενον παρὰ ποία θέλει εἶσθαι ἡ ναυτικὴ δύναμις κατὰ τὸ 1867· δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι δεκτικὸν τροπολογίας κατὰ τὴν ὁποίαν γενικῶς καὶ διὰ παντὸς δι’ ἑνὸς νέου νόμου ἐπιβάλλονται ποιναὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς στρατολογίας. Τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι ἄτοπον, διότι εἰς ἐτήσιον νόμον τίθεται, ὅ,τι πρέπει νὰ ᾖναι διαρκές· ὅσον λοιπὸν παραδέχομαι καὶ θεωρῶ ὀρθὴν τὴν γνώμην τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ὡς ἐκ τῶν γνώσεών του τῶν στρατιωτικῶν, δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ὡς ἁρμόζουσαν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· ἂς τυπωθῇ διότι ποινικαὶ διατάξεις δὲν πρέπει νὰ ψηφίζωνται οὕτω πως. Ἐγὼ γνωρίζω ἄλλο τι· ὁ νόμος λέγει ὅτι ὅστις δίδει ψευδὲς πιστοποιητικὸν εἰς ἀλλοδαπὸν, ὅτι εἶναι πολίτης Ἕλλην, αὐτὸς εἶναι πλαστογράφος, καὶ ἡ πλαστογραφία εἶναι κακούργημα· ἐδῶ ὅμως βλέπω ὅτι ἐλαφρύνεται ἡ ποινὴ, γίνεται φυλάκισις ἑνὸς ἔτους ἀπὸ εἱρκτῆς. Καὶ ἂν πάρῃ ἕνας δήμαρχος 1000 δραχμὰς πηγαίνει εἰς τὴν φυλακὴν καὶ ἕνα χρόνον. Ἂς ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ὥστε ἡ κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ναυτολογίας καὶ τότε ὑποβάλλεται καὶ ἡ πρότασίς του, διότι ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι νὰ προλαμβάνωνται αἱ καταχρήσεις. Ἓν ἐκ τῶν δύω, κύριοι, ἢ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς τροπολογίας, θεωρουμένης ὡς προτάσεως νομοσχεδίου, νὰ διέλθῃ τὴν βάσανον, τὴν ὁποίαν ὑπαγορεύει ὁ κανονισμὸς, ἢ ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν ἐν γνώσει καὶ συνειδήσει τὸν τρόπον περὶ ἐπιβολῆς ποινῶν εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀγνοῶ, ἂν λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν στρατολογίαν ἄλλως τε δὲ βλέπω, ὅτι οἱ ὑπάρχοντες νόμοι ἐπιβάλλουν μεγαλητέρας ποινάς.

§52Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἄγνοια δὲν εἶναι λόγος.

§53ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Μία τροπολογία, ἐπιβάλλουσα ποινὰς, ἔρχεται αἰφνιδίως, πρέπει νὰ τὴν μελετήσωμεν, νὰ τὴν συνδέσωμεν μὲ τοὺς ὑπάρχοντας νόμους. Εἰς τὸ συζητούμενον λοιπὸν νομοσχέδιον δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ὡς ἀνάρμοστον τὴν διάταξιν ταύτην· τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν δύναμαι νὰ ψηφίσω, ἂν καὶ ἀσπάζομαι κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν.

§54ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Λυποῦμαι ἐντελῶς, κύριοι, διότι ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἂν καὶ λόγιος καὶ νομικός, ὅλως διόλου ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, καὶ ἠθέλησε νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι πᾶν νομοθέτημα, ὅπερ ψηφίζουν τὰ νομοθετικὰ Σώματα, δὲν δύναται νὰ περιλάβῃ καὶ ποινικὰς ῥήτρας. Ἐν γένει ὅλοι οἱ νόμοι, ὅσοι ἐψηφίσθησαν καὶ ψηφίζονται περιλαμβάνουν καὶ ποινικὴν ῥήτραν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου λοιπὸν ὁ νόμος αὐτὸς καταρτισθεὶς περιλαμβάνει καὶ μίαν ποινικὴν ῥήτραν, ἥτις ὑπάρχουσα καθιστᾷ τὸν νόμον στερεώτερον καὶ ἰσχυρότερον. Ὁ κ. Κυπριάδης εἶπεν, ὅτι δὲν γνωρίζει τὸν νόμον περὶ ἀπογραφῆς, περὶ δημάρχων, καὶ ἐν τούτοις μᾶς ἀνέφερε τόσας ῥήσεις, τὰς ὁποίας κατόπιν διέψευσεν· αὐτὸ ἐγὼ δὲν τὸ ἐννοῶ. Νομίζω, ὅτι, ὅταν ἀναβαίνωμεν εἰς τὸ βῆμα, πρέπει νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὸ ναὶ ἢ εἰς τὸ οὔ, πρέπει νὰ σταθμίζωμεν εὐκρινῶς τὸ πρᾶγμα. Ἂν ἀφήσωμεν, κύριοι, τὸν νόμον, ὡς ἔχει, ἄνευ ποινικῆς ῥήτρας, ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ προκύψωσι πολλὰ ἀτοπήματα, ἴσως περισσότερα ἀφ’ ὅσα συνέβησαν. Τοῦτο ἀποβλέπει καὶ ἡ ἀντίῤῥησίς μου περὶ ἐθελοντῶν, αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχον καὶ αἱ χθεσιναὶ ἀγορεύσεις τῶν διαφόρων λαλησάντων. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέρμα, πρέπει νὰ περιληφθῇ ἡ ῥήτρα αὕτη, ὥστε οὕτω νὰ καταστήσωμεν τὸν νόμον στερεώτερον καὶ ἰσχυρότερον, καθόσον καὶ οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἀντιλέγουσιν.

§55ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἐγένετο ἡ παρατήρησις καὶ ὑπεσχέθησαν οἱ ὑπουργοὶ, ὅτι ὁ νόμος περὶ δυνάμεως τῆς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης δὲν θὰ ἔμβῃ εἰς ἐνέργειαν πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νόμου περὶ ἀπογραφῆς, διὰ τοῦτο εἰς ἐκεῖνον δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέξατε, σᾶς ἀναγινώσκω καὶ πάλιν τὴν τροπολογίαν (Ἀναγινώσκει τὴν ἀνωτέρω τροπολογίαν τοῦ κ. Σ. Πετιμεζᾶ). Ἡ τροπολογία αὕτη οἱ μὲν ζητοῦν νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ἄλλοι δὲ εἰς τὸν νόμον περὶ ἀπογραφῆς. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ τεθῇ εἰς τὸν παρόντα νόμον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψεν. Ἑπομένως μένει διὰ τὸν ἕτερον νόμον.

§57ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θεωρεῖται δεδικασμένον αὐτό.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη τὴν πρότασιν περὶ ἐκτελέσεως διαφόρων δημοφελῶν ἔργων ἐν Πύργῳ Ἠλείας. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη διὰ δευτέραν φορὰν τὴν πρότασιν ταύτην δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι τὸ αὐτὸ μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη πέρισυ μέ τινας προσθήκας ἀφορώσας τὴν ἐξασφάλισιν τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν.

§59ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐψηφίσαμεν ἕνα νόμον πέρισυ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσωμεν τ’ ἄρθρα αὐτοῦ τοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ σταλῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις ἐντὸς 3, 4 ἡμερῶν νὰ φέρῃ τὴν γνώμην της.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν νὰ κτυπηθῇ τὸ ὑπουργεῖον ὅπερ διέταξε τὴν σπατάλην αὐτῶν τῶν χρημάτων;

§61ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ὄχι, ἂν τῷ ὄντι ἐσπαταλήθη ἡ ἰδιωτικὴ περιουσία;

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ ᾖναι δευτέρα συζήτησις καὶ θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι θέλει.

§63ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι πλήρης.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐν τοῖς δωματίοις θεωροῦνται κατὰ τὸν κανονισμὸν ὡς παρόντες· ἑπομένως εὑρισκόμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἔχομεν τώρα διὰ πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ΙΖʹ. νόμου. Ἀναγινώσκεται, καὶ κατ’ ἄρθρον ἐρωτωμένη ἡ Βουλὴ ὑπὸ τοῦ Προέδρου παρεδέχθη αὐτὸ διὰ πρώτην φοράν.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ περὶ ζωοκλοπῆς.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τὸ εἴπῃ ἡ Βουλή. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 2½ Μ. Μ.)