1867.01.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21

Τῆς 16 Ἰανουαρίου 1867.

(Δευτέρα).

Ὥρα 12½.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σάββατον δὲν σᾶς ἐκαλέσαμεν εἰς συνεδρίασιν, διότι τὸ ὑπουργεῖον μᾶς εἰδοποίησεν ὅτι δὲν ἔχει νομοσχέδια· σήμερον ἔχομεν τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ δασμολογίου. Πρὸ τούτου ὅμως παρακαλῶ ὅλας τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ἰδίως τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἀποφασίσῃ μὲ ὄρεξιν ἀπὸ τῆς 10 μέχρι τῆς 12 ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν νὰ ἐργάζηται ἵνα δώσωμεν πέρας εἰς τὰ νομοσχέδια, διότι ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἡ ἐργασία μας θὰ ᾖναι πολυπληθεστέρα.

§4ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καλὸν νὰ εἰδοποιήσητε τὰ μέλη νὰ συνέλθουν σήμερον ἅμα τελειώσῃ ἡ συνεδρίασις νὰ σκεφθῶσι νὰ ὀνομάσουν ἕνα πρόεδρον, ἕνα γραμματέα καὶ νὰ τακτοποιήσουν τὰς ἐργασίας των.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τοὺς λόγους τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὰ μέλη μετὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως νὰ συνέλθωσι.

§6ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε· εἴμεθα νομίζω 150 βουλευταὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ καὶ μόλα ταῦτα ἐξακολουθεῖ μία χασμωδία. Ἐνῷ εἶναι προσδιωρισμένη ὥρα τῆς συνεδριάσεως τακτικῶς ἡ 12, μόλις συνερχόμεθα εἰς τὴν μίαν καὶ πολλάκις εἰς τὰς δύω. Ἡ ὀλιγωρία αὕτη δὲν ἐννοῶ πόθεν προέρχεται.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀκατάλληλος ἡ ὥρα.

§8ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἴσως εἶναι παραίτιοι οἱ κύριοι ὑπουργοί, διότι καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ δὲν τακτοποιοῦν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας των ἀλλ’ ἐξακολουθοῦν νὰ δέχωνται καὶ βουλευτὰς καὶ πολίτας ἀενάως, καὶ οὕτως οἱ μὲν βουλευταὶ ἐπασχολοῦνται πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς, οἱ δὲ ὑπουργοὶ μὲ τοὺς βουλευτὰς, καὶ εὑρισκόμεθα πάντοτε εἰς ἀκινησίαν, διότι ἕως σήμερον τίποτε δὲν ἐπράξαμεν. Παρατηρῶ δὲ μὲ λύπην μου, ὅτι τινὲς τῶν κυρίων βουλευτῶν δὲν παρουσιάζονται οὐδόλως εἰς τὸ βουλευτήριον, καὶ δὲν εἶναι χρέος μου νὰ τοὺς κατονομάσω, διότι ὅλοι τοὺς γνωρίζετε καὶ ὅλοι τοὺς βλέπετε, διότι εἶναι ἐν τῇ πρωτευούσῃ καὶ δὲν παρουσιάζονται.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖοι εἶναι; ποῖοι εἶναι; ὀνομασέ τους.

§10ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂς μετρηθῶμεν. Ὁ κύριος Μεταξᾶς καὶ ὁ κύριος Βούλγαρης, ἰδοὺ ὅπου σᾶς εἶπον 2 πρόσωπα. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς, ἵνα ἔρχωνται τακτικῶς τὴν 12 καὶ οὕτω συνερχομένη ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιλαμβάνεται τῶν ἐργασιῶν της, ἄλλως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀρχίσωμεν καὶ ἡμεῖς νὰ πολιτευώμεθα ὅπως πολιτεύονται καὶ οἱ ἄλλοι καὶ οὕτω δὲν θὰ συγκροτηθῇ ποτὲ Βουλή. Ἑπομένως ἔρχομαι εἰς μίαν ἑτέραν παρατήρησιν, ἐδῶ μᾶς ὑποβάλλονται πιστώσεις ἐπὶ πιστώσεων, καὶ ὑπολογίζονται εἰς ἕνα ἑκατομμύριον καὶ ἀκούω ὅτι προετοιμάζονται νομοσχέδια περὶ φόρων ὑπερόγκων· (θόρυβος).

§11ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τώρα τὰ ζητεῖτε; (θόρυβος)

§12ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καὶ οἱ φόροι ποῖον σκοπὸν ἔχουν; διὰ νὰ στρέψουν (θόρυβος)· τὸν λόγον δὲν δύνασθε νὰ μοῦ τὸν περιορίσητε, κύριοι· ἂν θέλετε νὰ ἐρχώμεθα εἰς διαπληκτισμοὺς εἶμαι ἕτοιμος.

§13ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ θὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἢ θὰ κάμετε ἐπερώτησιν.

§14ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Θὰ κάμω ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ, οἱ φόροι ὅσοι ἀποβλέπουν ἵνα οἰκονομήσωμεν τὰς θέσεις τῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ θρέψωμεν τοσούτους ὑπαλλήλους ὅσους δὲν ἔχομεν στρατὸν· ἑπομένως, κύριοι, αὐταὶ αἱ πιστώσεις, τὰς ὁποίας μᾶς ὑπέβαλε διατὶ νὰ μὴ φιλοτιμηθῇ ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἢ τῶν παρελθόντων ἐτῶν νὰ τοὺς συζητήσωμεν. Ἤμην ἐγὼ ὅστις ἔκαμα μίαν πρότασιν περὶ τοῦ γενικοῦ γραμματέως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διότι τὸν ἐθεώρησα ἀναγκαῖον καὶ εὐγνωμονῶ τὴν Βουλὴν διότι παρεδέχθη αὐτὸν, ἀλλ’ ἐθεώρουν γενικὸν γραμματέα δυνάμενον νὰ ἐννοῇ καὶ νὰ ἠξεύρῃ ὅλους τοὺς κλάδους ἐν γένει τῆς ὑπηρεσίας, ἐγὼ ἐκφράζω τὴν γνώμην διατὶ ἔκαμον τὴν πρότασιν (θόρυβος)· τέλος πάντων ἵνα ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπαιτεῖται νὰ μᾶς ὑποβληθῶσιν οἱ ἀπολογισμοί· αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις, αὐτὸ εἶναι τὸ συνταγματικὸν ἔθιμον. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς προχθεσινῆς ἐπερωτήσεώς μου καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐνταῦθα ἐφετῶν, διότι ὑπεσχέθη τὴν ἑπομένην ἡμέραν νὰ ἀπαντήσῃ καὶ παρῆλθον 4 ἢ 5 ἡμέραι καὶ δὲν ἀπήντησε.

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ εἰσαγγελεὺς ἔκαμε καὶ κάμνει τὸ χρέος του κατὰ τὸν νόμον, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§16ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. (Ἀναβαίνων ἐκ νέου τὸ βῆμα). Ἢ ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὸν νόμον ἢ ὁ κύριος ὑπουργὸς. Ἂς ἐξετάσωμεν ὁ κύριος ὑπουργὸς ἀπαντᾷ ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὡς σατράπης (θόρυβος ἀποδοκιμασίας).

§17ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Καὶ πολλοὶ ἄλλοι βουλευταί. Τί εἶναι αὐτὰ, κύριε Πρόεδρε;

§18ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁμιλῶ μὲ τὸ συνταγματικὸν θάῤῥος, οἱ δοῦλοι μόνον δὲν τολμοῦν νὰ εἴπουν τὴν ἀλήθειαν.

§19ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο δὲν κάμνετε εἰς τὸ βῆμα παρὰ νὰ προσβάλλετε βουλευτάς.

§20ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν προσβάλλω κᾀνένα, ὅλους τοὺς ὑπολήπτομαι, προσβάλλω τοὺς ἀδίκους νόμους· ὀφείλει ὁ κύριος ὑπουργὸς κατὰ συνταγματικὸν ἔθιμον, ἀφοῦ ἔγινεν ἡ ἐπερώτησις διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπῃ τοὺς λόγους, τὸ νὰ ὁμιλῇ ὅμως ἀπὸ τῆς θέσεώς του καὶ νὰ μὴ καταδέχηται ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅπως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖ, τοῦτο ἐγὼ δὲν τὸ δέχομαι, δεχθῆτέ το σεῖς. Λοιπὸν, κύριέ μου, εἶπον, ὅτι, πιθανὸν δὲν γνωρίζω τὸν νόμον, ὁ νόμος λέγει.

§21ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑποφέρομεν πλέον, κύριε Πρόεδρε, θὰ σηκωθῶμεν νὰ φύγωμεν, μᾶς ἠφάνισεν ἡ πολυλογία.

§22ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τί θέλετε; νὰ ἀφήσωμεν τὸ Λαύριον νὰ μᾶς τὸ φάγουν (γέλως). Μὴ ταράττεσθε, ὁ νόμος λέγει, ὅτι ὀφείλει ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ παρίσταται εἰς τὰς ὑποθέσεις καὶ νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πιθανὸν νὰ ἦτο ἀσθενής.

§24ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι μόνον δὲν ἔλαβε τὸν λόγον, ἀλλ’ οὔτε κᾂν παρουσιάσθη, ἡ διαγωγή του εἶναι ἐναντία τοῦ νόμου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς παρακαλεῖται ἐκ τῆς θέσεώς του ν’ ἀπαντήσῃ.

§26ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐγένετο εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ὅ,τι εἰς ὅλας· καὶ ὅταν ὁ εἰσαγγελεὺς δὲν παρευρίσκεται, ὁ πρόεδρος τὸν ἀντικαθιστᾷ.

§27ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι παρεβιάσθη ὁ νόμος ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ κ. Κουμουνδουράκη ἀφορῶσα τὴν ληστείαν· θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1867. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς τριάκοντα μίαν χιλιάδας, καὶ τριακοσίους ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας, καὶ διαιρεῖται εἰς τακτικὴν καὶ ἔκτακτον. Καὶ ἡ μὲν τακτικὴ θέλει εἶσθαι ἐκ δεκατεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων ἀνδρῶν, ἐξ ὧν δισχίλιοι ἐθελονταὶ πολῖται Ἕλληνες μὴ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἀπογραφῆς νόμου. Ἡ δὲ ἔκτακτος θέλει εἶσθαι ἐκ δεκαεπτὰ χιλιάδων ἀνδρῶν, ἤτοι ἐκ κληρούχων μέχρι δισχιλίων πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ μονίμου στρατοῦ τῆς γραμμῆς, ἐκ τῶν τακτικῶν ἐφέδρων, ἐξ ἐθελοντῶν, καὶ ἐν ἐλλείψει τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τοιούτων, ἐξ ἁπάντων τῶν ἐξυπηρετησάντων, τῶν μὴ ὑπερβαινόντων τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, καλουμένων εἰς τὰ ὅπλα πρῶτον τῶν τῆς μικροτέρας ἡλικίας. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς τέσσαρας χιλιάδας πεντακοσίους ἄνδρας, ἤτοι 2,500 διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν καὶ 2,000 διὰ τὴν ἔκτακτον. Οἱ κληροῦχοι διανεμηθήσονται κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν, ὑπὸ μὲν τῶν Νομαρχῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὑπὸ δὲ τῶν Ἐπάρχων εἰς τοὺς δήμους τοῦ Κράτους. Οἱ 2,500 τῆς τακτικῆς δυνάμεως λαμβάνονται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου δήμου ἐκ τῶν λαχόντων τῶν μικροτέρων ὑποχρεωτικῶν ἀριθμῶν, οἱ δὲ λοιποὶ δισχίλιοι ἐκ τῶν λαχόντων τῶν μετὰ τοὺς ἀνωτέρω ὑποχρεωτικῶν ἀριθμῶν, ἀλλ’ ἐκ τούτων θέλουσι κληθῆ καὶ εἰς τὴν τακτικὴν δύναμιν, κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου δήμου, καθόσον δὲν ἤθελε συμπληρωθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν δισχιλίων ἐθελοντῶν τῆς τακτικῆς δυνάμεως. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις 2 μέχρι τοῦ 11 συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας νόμου τοῦ 1851 ἔτους ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ 1867, καθόσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸν περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας ΦϞΒʹ. Νόμον, τῆς 19 Μαΐου 1860. Ἀθήνησι, τῇ 16 Ἰανουαρίου 1867.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ,

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Δ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ.

Κύριοι, ὡς παρατηρεῖτε ἐκ τῶν ὀλίγων ἄρθρων τοῦ νόμου ὑπάρχει εἰς τὸν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος παρουσιαζόμενον νόμον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ στρατολογίας τι ὅλως ἐξαιρετικόν. Πρῶτον ὑπάρχει διαίρεσις τῆς δυνάμεως εἰς τακτικὴν καὶ ἔκτακτον καὶ δεύτερον ὑπάρχει μικρά τις αὔξησις εἰς τὴν τακτικὴν δύναμιν καὶ προσθήκη ἀρκετῆς δυνάμεως εἰς τὴν ἔκτακτον δύναμιν. Ὀφείλω νὰ δώσω ἀμέσως τὰς ἀπαιτουμένας ἐξηγήσεις καὶ ὡς πρὸς τὴν μίαν καὶ ὡς πρὸς τὴν ἄλλην μερίδα τῆς δυνάμεως. Ζητοῦμεν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος μικράν τινα αὔξησιν τῆς τακτικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, διότι τοῦτο ὑπηγόρευσε πρῶτον ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπταννήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος, ἀπαιτοῦσα ἀρκετὴν δύναμιν, καὶ δεύτερον ἡ ἔκρυθμος κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Προσετέθη λοιπὸν ὁ ἀπολύτως ἀναγκαῖος ἀριθμὸς εἰς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ, εἰς τὸν μόνιμον στρατὸν, ἵνα δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς συνήθεις ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Παρατηρήσατε, κύριοι, εἰς τὸ μέρος τοῦτο τῆς τακτικῆς δυνάμεως, ὅτι ἐνῶ καλοῦνται 4½ χιλ. κληρούχων, μόνον 2½ χιλ. καλοῦνται εἰς τὰς τάξεις, οἱ δὲ λοιποὶ μένουν εἴτε δι’ ἔκτακτον ἀνάγκην, εἴτε πρὸς ἀναπλήρωσιν τῶν 2000 ἐθελοντῶν, περὶ ὧν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον διὰ δύω λόγους· πρῶτον διὰ νὰ ἐλαφρώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὸ βάρος τῆς κληρώσεως καὶ νὰ ἀντικαταστήσωμεν τοὺς κληρούχους δι’ ἀτόμων προσερχομένων ἑκουσίως, ὅπως ἀναλάβωσι τὸ βάρος τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, καὶ δεύτερον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ οὐσιωδέστερον, διὰ νὰ δυνηθῶμεν εἰς τὴν δύναμιν τῶν ἐθελοντῶν νὰ ἀναθέσωμεν ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν σήμερον, ὡς μὴ ὤφειλεν, ἀνέλαβεν ὁ στρατὸς πρὸς βλάβην μεγίστην τῆς πειθαρχίας καὶ τῆς τάξεως αὐτοῦ. Ὅταν ἀπαρτίσωμεν τὴν δύναμιν αὐτὴν τῶν ἐθελοντῶν, θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν φύλαξιν τῶν μεθορίων, τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας καὶ διαφόρους ἄλλας ὑπηρεσίας. Ὁ δὲ στρατὸς τότε ἐλπίζομεν, ὅτι θέλει εὑρεθῆ ἐντὸς ὀλιγίστου χρόνου εἰς θέσιν νὰ συγκεντρωθῇ, ὅπως ἐν βραχυτάτῳ διαστήματι ἐξασκηθῇ καὶ εὑρεθῇ ἄξιος τοῦ τακτικοῦ καὶ ἐκτάκτου προορισμοῦ του. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ πρώτου μέρους, τοῦ ἀφορῶντος τὴν τακτικὴν δύναμιν. Μεταβαίνω ἤδη εἰς τὸ βʹ. μέρος, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ κατὰ πολὺ οὐσιωδέστερον. Ἡ ὕπαρξις ἑνὸς στρατοῦ εἰς πᾶσαν πολιτείαν ἔχει, κύριοι, τὸν διπλοῦν σκοπὸν, τὸν οὕτως εἰπεῖν ἐσωτερικὸν καὶ τὸν ἐξωτερικόν. Ὁ πρῶτος ἐκτελούμενος διὰ τῆς συνήθους δυνάμεως τοῦ στρατοῦ ἔχει τὸν προορισμὸν τῆς ἐνισχύσεως τῶν νόμων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ὁ δεύτερος προορισμὸς εἶναι ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ ἔθνους, καὶ ἡ ἐξασφάλισις ὅλων τῶν τιμαλφῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μετὰ τῆς φράσεως ταύτης. Ὁ δεύτερος σκοπὸς ἰδίως ἀνατίθεται παρ’ ἡμῖν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς τὴν ἐκτάκτως καλουμένην δύναμιν ἐν περιπτώσει ἀνάγκης. Μὲ τοῦτο δὲ δὲν ἐννοῶ, ὅτι ὁ τακτικὸς στρατὸς, ἡ τακτικὴ δύναμις, δὲν ἔχει τὸ μέρος της εἰς τὸν προορισμὸν τοῦτον, ἀλλ’ ἡ σημερινὴ δύναμις βεβαίως δὲν ἐπαρκεῖ καὶ διὰ τὸν ἕνα καὶ διὰ τὸν ἄλλον προορισμόν. Ἀλλὰ τί προκαλεῖ τὴν τοιαύτην ἔκτακτον στρατολογίαν τοιούτου μεγάλου ἀριθμοῦ ἀνδρῶν; Διὰ μιᾶς λέξεως δυνάμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν, διότι τὰ πράγματα ὁμιλοῦν καθαρώτερα τῶν ἀνθρώπων, «τὸ ὅλως ἔκτακτον καὶ ἔκρυθμον τῶν περιστάσεων». Ὅτε, κύριοι, συνέστη τὸ παρὸν ὑπουργεῖον, ὁ πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἐξέθηκε τὴν κατάστασιν τῶν παρ’ ἡμῖν πραγμάτων, τὴν πολιτικὴν τῆς κυβερνήσεως καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα αὕτη ἐννοεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ πρὸς ἀποσόβησιν κινδύνων ἐνδεχομένων, πρὸς ἐξομάλυνσιν δυσχερειῶν. Ἐνθυμεῖσθε βέβαια, κύριοι, ὅλοι, ὅταν ἔκαμε λόγον περὶ τῶν ἐξωτερικῶν δυσχερειῶν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, ὅτι σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ζήτημα ἰδίως τῆς Κρήτης ἐγέννησε δυσχερείας, αἵτινες ἐνέβαλον εἰς δυσάρεστον θέσιν τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὅτι, πρὸς ἀποφυγὴν σπουδαιοτέρων ἔτι δυσχερειῶν, ἡ κυβέρνησις ἐμελέτα νὰ ἐφαρμόσῃ διάφορα μέτρα, ἐξ ὧν τὸ ἓν ἦν ἡ ἀποστολὴ ἐκτάκτων ἀπεσταλμένων εἰς τὰς εὐεργέτιδας ἰδίως Δυνάμεις, ὧν ἡ ἐντολὴ εἶναι νὰ διαφωτίζωσιν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι καὶ πρεπόντως τὰς Δυνάμεις ταύτας, περὶ τῶν παρ’ ἡμῖν συμβαινόντων, καὶ περὶ τῶν διαθέσεων ἡμῶν, ὥστε νὰ μὴ ᾖναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία τις περὶ τούτων παρὰ ταῖς Δυνάμεσι ταύταις. Ἔχομεν πεποίθησιν, Κύριοι, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θέλει φέρει τοὺς καρπούς του, καὶ πιστεύομεν, ὅτι αἱ Δυνάμεις αὗται, αἵτινες ποτὲ δὲν ἠμέλησαν τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος, καὶ πολλάκις μᾶς καθωδήγησαν εἰς τὴν ἀληθινὴν ὁδὸν, ὅτι αἱ Δυνάμεις αὗται καλῶς καὶ ἐγκαίρως φωτιζόμεναι θέλουσι πράξει τὸ δέον. Αἱ Δυνάμεις αὗται, αἵτινες σήμερον εὑρίσκονται ἐνώπιον τῆς ἐκρύθμου θέσεως ἑτέρου κράτους, δύνανται νὰ δώσωσι συμβουλὰς εἰς αὐτὸ, πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς εἰρήνης, δύνανται νὰ τὸ διαφωτίσωσι περὶ τοῦ ἀληθοῦς αὐτοῦ συμφέροντος. Πρὸς τούτοις ἔχομεν πεποίθησιν ἢ ἐλπίδα τοὐλάχιστον, ὅτι ἡ δύναμις περὶ ἧς καταλαμβάνετε, ὅτι πρόκειται, ἡ γείτων δηλαδὴ, ὅσον καὶ ἂν εὑρίσκεται δυσανασχετοῦσα σήμερον, θέλει, πρὶν ἢ προβῇ εἰς διακοπὰς σχέσεων, σκεφθῆ περὶ τῶν συνεπειῶν τοῦ μέτρου τούτου. Ἡ Πύλη διευθυνομένη σήμερον ἀπὸ ἄνδρας ἱκανότητος διακεκριμμένης, θέλει ἐννοήσει, ὅτι τοῦτο ἀντίκειται κατάντικρυς εἰς τὰ ἀληθῆ αὐτῆς συμφέροντα, διότι ἤθελε προκαλέσει τὸ ζήτημα, ὅπερ ὅλος ὁ κόσμος προσπαθεῖ νὰ ἀποσοβήσῃ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἰσέλθω καὶ εἰς ὀλίγας τινὰς λεπτομερείας διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν θέσιν καὶ τὴν πολιτικὴν ἡμῶν ἐν τῇ παρούσῃ περιστάσει. Ἓν καὶ μόνον συμβὰν σπουδαῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν ἐπικράτειαν, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ τῆς Κρήτης. Ἀπ’ ἀρχῆς ἡ ἐνοχὴ τῆς Ἑλλάδος ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο διεστράφη. Καὶ εἰς τὴν κυβέρνησιν αὐτὴν ἐπροσπάθησαν νὰ ῥίψωσι τὴν εὐθύνην τοῦ πράγματος τούτου, καὶ ἤθελον νὰ καταστήσωσι καὶ ὁλόκληρον τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος ὑπόλογον εἰς τὴν ἔναρξιν καὶ ἐξακολούθησιν τοῦ ἀγῶνος. Φρονῶ, ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχει ὑπόνοια, ὅτι ἡ κυβέρνησις ὑπεκίνησε τὴν ἐπανάστασιν ἐκείνην, ἀμφιβάλλω ὅμως ἂν ἐπείσθη ὅλος ὁ κόσμος, ὅτι ὁ ἀγὼν ἐξακολουθεῖ ἄνευ τῆς μετοχῆς τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ζητοῦσι νὰ μᾶς καταστήσωσιν ὑπολόγους. Τί ἔπραξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ; ἔπραξεν ἐλάχιστα σχετικῶς πρὸς ὅ,τι οἱ Γάλλοι, Ἄγγλοι, Γερμανοὶ καὶ Ῥῶσσοι ἔπραξαν ὅτε ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα τὸν ἔνδοξον ἀγῶνα; Οὗτοι ἔπραξαν πολὺ πλειότερα, καὶ ὡς τόσον τὰ ὀλίγα ἐν Ἑλλάδι γενόμενα, αἱ ὀλίγαι ἀναχωρήσεις ἐθελοντῶν, τὰ ὀλίγα πολεμεφόδια, τὰ ὁποῖα ἰδιῶται ἀποστέλλουν, ἡ πρὸς τοὺς πρόσφυγας συνδρομή, ἐδυσχέραναν τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε λόγος γίνεται περὶ διακοπῆς σχέσεων· καὶ σήμερον βλέπετε τὴν Ἀνατολὴν ὁλόκληρον συνταρασσομένην. Ὅλαι αἱ ἐκ τῆς Ὀθωμανικῆς ἐπικρατείας πληροφορίαι ἀνεξαιρέτως συμφωνοῦσιν, ὅτι καὶ ὀθωμανοὶ καὶ χριστιανοὶ τῆς εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας κατέχονται ὑπὸ τῆς γενικῆς πεποιθήσεως, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παραμονὴν σπουδαίων συμβάντων. Οἱ γεωργοί, οἱ βιομήχανοι, οἱ ἔμποροι ῥυθμίζουσιν ἅπαντες τὰς ὑποθέσεις των, ὡς νὰ ἦτο ἡ ἀναστάτωσις ἐπὶ θύραις. Δὲν εἶναι μόνον ἕως ἐδῶ τὸ πρᾶγμα· ἡ ὑπάρχουσα ἀμφιβολία περὶ τῆς τάξεως ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ της κατέχει ἰδίως τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, ἥτις λαμβάνει μέτρα ἔκτακτα, στρατολογεῖ, συγκαλεῖ ἐφεδρείας, ὁπλίζει φρούρια, ἀνεγείρει νέα ὀχυρώματα, ἰδίως περὶ τὰ μεθόριά μας σπουδαῖαι στρατιωτικαὶ δυνάμεις ἀπαρτίζονται· καὶ ταῦτα, Κύριοι, ἐν μέρει ἴσως ἀποδίδονται εἰς τὴν συμμετοχὴν καὶ ἐνέργειαν ἡμῶν. Καὶ διατὶ εἰκάζομεν τοῦτο; πόθεν τὸ συμπεραίνομεν; ἐκ τῆς συμπεριφορᾶς πρὸς τὰς ἀρχὰς ἡμῶν, πρὸς τοὺς ὑπηκόους τῆς Ἑλλάδος, τῶν ἐν τουρκίᾳ ἀρχῶν. Ἡ συμπεριφορὰ αὐτῶν δὲν εἶναι ἐκείνη, ἥτις ἁρμόζει μεταξὺ ἐπικρατειῶν, εὑρισκομένων εἰς φιλικὰς σχέσεις, δὲν συμβιβάζεται ποσῶς μὲ τὴν εἰλικρινῆ πορείαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὰ ζητήματα ταῦτα· ἐκηρύξαμεν, Κύριοι, ἀπ’ ἀρχῆς τὴν πολιτικήν μας, καὶ εἴπομεν τότε, καὶ τὸ λέγομεν καὶ σήμερον· ἡ Ἑλλὰς θέλει σεβασθῆ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς οὐδετερότητος, σεβομένη ὅμως τὰς ὑποχρεώσεις τῆς οὐδετερότητος, δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ πιστευθῇ καὶ ἑπομένως νὰ μὴ διαταράσσωνται αἱ φιλικαὶ σχέσεις ἄλλοθεν. Καὶ ταῦτα μὲν συνεπείᾳ μικροῦ γεγονότος, μικροῦ συγκριτικῶς πρὸς τὰ δυνάμενα ν’ ἀναφυῶσι, τοῦ γεγονότος τῆς Κρήτης. Τί θέλει συμβῆ, ἐὰν ἐπέλθῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φοβεῖται σήμερον ἡ Τουρκία, καὶ καταδεικνύει ἡ ἰδία, ὅτι φοβεῖται διὰ τῶν προπαρασκευῶν, τὰς ὁποίας κάμνει, τῶν ἐκρύθμων, τῶν ἐκτάκτων προπαρασκευῶν, αἵτινες ὑπερβαίνουσι τὰς μεγάλας προπαρασκευάς, ἃς ἔκαμνεν, ὅταν ἔτρεχε τὸν μέγιστον τῶν κινδύνων τοῦ Κριμαϊκοῦ πολέμου; τί θέλει διαπράξει καὶ πῶς θὰ ἐνεργήσῃ πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν ἐξακολουθῇ ἐπιμένουσα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὑποθάλπει τὰ τοιαῦτα; Βλέπετε λοιπόν, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι δεινὰ περὶ ἡμᾶς καὶ δὲν εἶναι ἀδιάφορα ὡς πρὸς ἡμᾶς, ἐνδιαφέρουσι μεγάλως τὸ καλὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ τόπου. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι εἷς τῶν κρίκων τῆς ἀνατολικῆς ἁλύσσου, ἡ τύχη τῆς Ἑλλάδος εἶναι σφιγκτὰ συνδεδεμένη πρὸς τὴν τῶν χριστιανικῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς. Δὲν προκαλοῦμεν οὐδέποτε, ἀλλὰ νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἀπροπαρασκεύαστος διὰ νὰ ἀποσοβήσῃ κινδύνους, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς περιστάσεις (εὖγε, εὖγε, χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἀκροατήριον κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸν κανονισμόν.

§32ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἀπαγορεύει ὁ κανονισμός.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀπαγορεύει, παρακαλῶ νὰ ἤμεθα ἐντὸς τοῦ κανονισμοῦ μας.

§34ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Παρατηρήσατε τὸ δεινὸν τῆς θέσεως, σήμερον τὸ ζήτημα τῆς φυλάξεως τῆς εἰρήνης μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας, δύναται νὰ λυθῇ ἐν ἀγνοίᾳ ἡμῶν, ἄνευ τῆς γνώμης ἡμῶν, ἄνευ τῆς συμμετοχῆς ἡμῶν. Διότι τίς θὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν ἡμεῖς τὴν οὐδετερότητα ἐτηρήσαμεν ἢ οὔ; τοῦτο θὰ τὸ λύσῃ ἡ γείτων Δύναμις, ἥτις, ὡς ἴσως ὅλοι ἠκούσατε, ἐπέδωκεν ἤδη διακοίνωσιν, δημοσιευθεῖσαν διὰ τῶν ἐφημερίδων, διακοίνωσιν ἀπειλητικὴν, διακοίνωσιν προκλητικήν. Ἐλπίζομεν, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ διακοίνωσις αὕτη, οὔτε ἡμεῖς ἔχομεν δεδομένον τὶ νὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς βεβαίαν, ἀλλὰ καὶ μόνον τὸ νὰ θεωρῆται ὡς πιθανὴ μία τοιαύτη διακοίνωσις προκλητικὴ ὡς εἶπον, πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῶμεν, νὰ ἐργασθῶμεν· διότι ἂν εὑρισκώμεθα ἐν τῇ ἀδυναμίᾳ, ἡ ἀπειλὴ γίνεται πρᾶγμα, καὶ ἐν τῇ σημερινῇ θέσει τῆς Ἑλλάδος, ἀπέναντι τοιούτων περιστάσεων, ὁ τόπος δὲν πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἀπροπαρασκεύαστος. Προεῖπον, ὅτι ἔχομεν πλείστας ἐλπίδας, ὅτι αἱ φίλαι τῆς Ἑλλάδος Δυνάμεις θέλουν ἐμποδίσει τὸν τοιοῦτον κίνδυνον, ἔχομεν καὶ ἐλπίδας, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς Τουρκίας κατανοοῦντες τὸ μέγα συμφέρον τῆς ἰδίας αὐτῶν ἐπικρατείας, θέλουν ἐμποδίσει τὰ τοιαῦτα. Πλὴν ἐδῶ δὲν περιορίζεται τὸ καθῆκον τῆς Ἑλλ. Κυβερνήσεως. Ἐν ἑαυτῇ πρέπει νὰ εὕρῃ ἡ Ἑλλὰς τὴν ἐγγύησιν τῆς μὴ διαταράξεως τῆς εἰρήνης. Δὲν ζητοῦμεν τὴν δύναμιν αὐτὴν σήμερον διὰ νὰ προκαλέσωμεν ῥῆξιν μετὰ τῆς Τουρκίας, τὸ κηρύττομεν καθαρῶς, ζητοῦμεν τὴν δύναμιν αὐτὴν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν εἰρήνην· μόνον ὁ ἰσχυρὸς δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ καὶ τὴν εἰρήνην· ἐὰν δὲ ἡ εἰρήνη ἦναι ἀδύνατος, ὁ ἰσχυρὸς ἀνθίσταται καὶ προασπίζει τὰ δίκαια αὐτοῦ. Λοιπὸν, Κύριοι, μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν ταύτην, ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ διαφωνία, ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἑτοιμασθῇ, πρέπει νὰ ἑτοιμασθῇ ἀνδρικῶς· ὄχι ὡς προεῖπον διὰ νὰ προκαλέσῃ τινὰ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εἰρήνην. Κύριοι, τὴν εἰρήνην δυνάμεθα καὶ ἄλλως νὰ τὴν ἐξασφαλίσωμεν, ταπεινούμενοι, γονυπετοῦντες. Τὸ θέλετε;

§35ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§36ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἂς ὁπλισθῶμεν λοιπὸν ὄχι διὰ νὰ προκαλέσωμεν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ταπεινωθῶμεν. Κύριοι, τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ Ἀνατολῇ, πρέπει νὰ τὴν τηρήσωμεν ὑψηλὰ, δὲν πρέπει οὐδέποτε νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔπλασαν τὴν Ἑλλάδα, τὴν ἔπλασαν διὰ νὰ κατέχῃ θέσιν σπουδαίαν ἐν τῇ Ἀνατολῇ, καὶ ἡ θέσις ἡ σπουδαία ἀποκτᾶται διὰ θυσιῶν ἀδιακόπων, διὰ θυσιῶν πολυειδῶν. Αὐτοὶ οἱ λόγοι εἶναι Κύριοι, οἵτινες ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἔκτακτον ταύτην αἴτησιν· ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μεταξὺ τῶν δύω τρόπων τῆς τηρήσεως τῆς εἰρήνης ἐκλέγει ἀδιστάκτως αὐτὸν, τὸν ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου σᾶς παρουσίασεν (εὖγε, εὖγε). Κύριοι, οὐδὲν ἐκ τῶν μελῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔσχε τὴν ὑπερτάτην τιμὴν νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τοῦ παρόντος, διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀπεκτήσαμεν· ἔχομεν ὅμως τὴν ἀξίωσιν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ τῶν ἀγώνων των ἔπλασαν, νὰ μὴ θυσιασθῇ, οὔτε κατὰ μίαν σπιθαμὴν γῆς ἕνεκα τῆς ἀδρανείας μας, διότι δὲν ἐπροτείναμεν καὶ δὲν ἐζητήσαμεν θαῤῥαλέως ἀπὸ τὸ ἔθνος τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν ἀναπόφευκτα διὰ τὰς παρούσας περιστάσεις (Εὖγε, εὖγε, χειροκροτήματα ῥαγδαῖα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ διευθύνομεν λοιπὸν διὰ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν ν’ ἀναγνωσθῇ κατὰ πρώτην ἀνάγνωσιν;

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχήν.

§42ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα γίνεται παραδεκτὸν δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ψηφοφορίας τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ δασμολογίου διὰ τρίτην ἀνάγνωσιν.

§44ΚΕΧΑΓΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε, Κ. ὑπουργέ.

§46ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Προχθὲς, Κύριοι, ἀπεφασίσθη νὰ συζητηθῇ σήμερον τὸ δασμολόγιον, ἀλλὰ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον τῆς ἐμπορικῆς πόλεώς μας τῆς Σύρου παρεκάλεσε τὴν Κυβέρνησιν πρὶν ψηφισθῇ τὸ δασμολόγιον, νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου. Μολονότι ἔχω πλήρη πεποίθησιν εἰς τὰς γνώσεις τῶν ἀποτελεσάντων τὴν ἐπιτροπὴν ἐντίμων ἐμπόρων, μολαταῦτα φρονῶ,—καὶ τοῦτο ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν,— ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀναβάλλωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας, τοὐτέστι μέχρι τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος· ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὡς σᾶς παρετήρησα, εἴδη τινὰ, καὶ ἰδίως ὁ δασμὸς τοῦ καφφὲ καὶ τῆς σακχάρεως, ἐπιβαρύνονται μὲ διπλάσιον περίπου δασμὸν, καὶ εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, εἰς τὸ διάστημα τοῦτο νὰ εἰσαχθῶσι μὲ τὸν πρῶτον δασμὸν, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ἐξαιρετικῶς δι’ αὐτὰ τὰ δύω εἴδη, νὰ ψηφίσῃ διὰ τρίτην φορὰν τὸ Νομοσχέδιον.

§47ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα σήμερον.

§48ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ζητῶ λοιπὸν ἐκ τοῦ δασμολογίου τὸ ἑξῆς «Ἄρθρον μοναδικόν. Τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τῆς μὲν σακχάρεως εἰς κόνιν καὶ κώνους ὁρίζεται εἰς λεπτὰ 25 κατ’ ὀκᾶν, τοῦ δὲ καφφὲ εἰς λεπτὰ 45.»

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κυριακὸς ἔχει ἀναφοράν.

§50ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἔχω περὶ τσοκολάτας. Ὅταν κατὰ πρῶτον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσήγαγε τὸν νόμον αὐτὸν, μᾶς εἶπεν, ὅτι πρὸ πάντων ἐφρόντισε νὰ φορολογηθῇ κατὰ τὰς πεποιθήσεις ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ ἡ πολυτέλεια, ἐγὼ δὲν εὗρον ἐπαύξησιν τῆς φορολογίας τῆς πολυτελείας, ἀπ’ ἐναντίας ἐλάττωσιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον πρόκειται μόνον περὶ σακχάρεως καὶ καφφὲ, λοιπὸν προσέξατε, τὸ ἀναγινώσκω «Τὸ εἰσαγόμενον τέλος τῆς μὲν σακχάρεως εἰς κόνιν ἢ κώνους ὁρίζεται εἰς λεπτὰ 25 κατ’ ὀκᾶν, τοῦ δὲ καφφὲ εἰς λεπτὰ 45». Εἶναι δεκτόν;

§52ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη λοιπὸν διὰ τρίτην φοράν.

§54ΚΕΧΑΓΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου περὶ ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων κατέδειξεν ἐλλείψεις τινὰς, αἵτινες εἶναι αἱ ἑξῆς. Πρῶτον κατὰ τὸν Νόμον ἐκεῖνον ὁρίζεται εἰς τοὺς θέλοντας νὰ συναγωνισθῶσι, νὰ καταβάλλωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ εἰκοστημόριον τοῦ τιμήματος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκτιμηθῇ, καὶ τὸ ὁποῖον ἐξετιμήθη· ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς παρετηρήθη, ὅτι τὰ ⅖ τῶν ἐνεργηθεισῶν δημοπρασιῶν ἠκυρώθησαν, διότι οἱ ἀγορασταὶ παρῃτήθησαν τῆς ἀγορᾶς, καὶ παρῄτησαν ἑπομένως ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου τὸ εἰκοστημόριον. Βεβαίως εἶναι ἓν μικρὸν ὄφελος ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλ’ ὄφελος ὄχι ἠθικόν. Δὲν ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ζημιοῦνται οἱ πολῖται ἀδίκως, ἀφ’ ἑτέρου θέλει, ὥστε αἱ δημοπρασίαι νὰ ᾖναι πραγματικαὶ, νὰ μὴ ἀκυρόνωνται. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν αὔξησιν τοῦ εἰκοστημορίου εἰς δεκατημόριον, ἵνα καὶ οἱ πολῖται μὴ ζημιώνωνται, καὶ αἱ δημοπρασίαι ὦσι πραγματικαί.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§56ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐκτὸς αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἐπίσης οὐσιώδης. Ὁ Νόμος ἐκεῖνος ὁρίζει τρίμηνον προθεσμίαν τῆς προκηρύξεως. Ἡ προθεσμία αὕτη ὅσον μεγαλετέρα εἶναι, τόσην ὀλίγην ἔχει σημασίαν, διότι οἱ θέλοντες ν’ ἀγοράσωσι μετὰ παρέλευσιν τριῶν μηνῶν λησμονοῦν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσαν. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἐλάττωσιν τῆς προθεσμίας ἀπὸ τρεῖς μῆνας εἰς ἕνα μόνον, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἐπεκτείνω τὴν προθεσμίαν τῆς δευτέρας δημοπρασίας, ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως ἀπὸ 10 ἡμέρας εἰς 30, διότι εἶναι μικρὰ ἡ προθεσμία. Πρὸς τούτοις εἶναι καὶ ἄλλαι τινὲς ἐπουσιώδεις τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας παραλείπω τώρα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο ἀντικείμενον δὲν ἔχομεν τώρα, ἡμερησία διάταξις δι’ αὔριον δὲν εἶναι παρὰ τὸ στρατιωτικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσθη σήμερον. Διελύθη ἡ συνεδρίασις (ὥρα 1½).