1867.01.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

Τῆς 12 Ἰανουαρίου 1867.

(Πέμπτη).

Ὥρα 12.

Τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου ἐκφωνηθέντος καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρισκομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τινῶν καταδίκων εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακὰς Κερκύρας, οἵτινες παραπονοῦνται ὅτι οἱ φύλακες τοὺς καταπιέζουν, διότι δὲν εἶναι τόσον εὐφήμως γραμμένη· νὰ διευθυνθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία ἀναφορὰ τοῦ γραμματέως τῆς βιβλιοθήκης μας, ὁ ὁποῖος μᾶς παρατηρεῖ ὅτι δὲν χορηγοῦνται Γαλλικαὶ ἐφημερίδες εἰς ἀνάγνωσίν τινων βουλευτῶν καὶ ζητεῖ δι’ αὐτῆς πίστωσιν· νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§6ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, τῶν ἀναφορῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κύριος Ἰωάννης Ἀλεξίου ὑπέβαλε πρότασιν νόμου ὡς πρὸς τὰς κατασχέσεις, αἵτινες γίνονται εἰς τὰς ἐπιχορηγήσεις τῶν βουλευτῶν· αὐτὴ ποῦ θέλετε νὰ διευθυνθῇ;

§9ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν δικαστικὴν ἐπιτροπήν.

§10ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχον ὑποβάλει ἓν νομοσχέδιον περὶ δασῶν· δὲν ἐξεύρω ἐὰν ἐμπεριέχηται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν ὅτι αἱ προτάσεις, αἵτινες ἔμειναν ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, δύνανται νὰ ἀνανεωθῶσι καὶ νὰ οἰκειοποιηθῶσι παρ’ οὗ τινος δήποτε βουλευτοῦ, ὥστε δύνασθε νὰ ζητήσετε νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§12ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ἀλεξίου νὰ τυπωθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, πρῶτον θέλει τυπωθῆ καὶ ἔπειτα θέλει πεμφθῆ εἰς τὴν δικαστικὴν ἐπιτροπήν.

§14ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον, θὰ κάμω μίαν ἐπερώτησιν. Πιστεύω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης εἶναι παρὼν καὶ θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀκούσῃ μίαν ἐπερώτησιν τὴν ὁποίαν θέλω ἀποτείνει εἰς αὐτόν· «ὁ νόμος μοι πάντα ἐστὶ» ἔλεγον οἱ προπάτορες ἡμῶν καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦτο τὸ ἐσεβάσθησαν κατὰ μείζονα λόγον αὐτοὶ οἱ ἔνδοξοι Σπαρτιᾶται καὶ διὰ τοῦτο τὸ εἶχον ἐπίγραμμα ἐπὶ τοῦ τάφου τοῦ Λεωνίδα «ὦ ξεῖν’ ἄγγειλον Λακεδαιμονίοις ὅτι τῇδε κείμεθα τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι»· τὸ ἀξίωμα τοῦτο ἢ, μᾶλλον εἰπεῖν, οἱ νόμοι αὐτοὶ τῆς πατρίδος μὲ ἐκάλεσαν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου ἵνα κατακρίνω σήμερον τὴν λειποταξίαν. Καὶ ποία τις ἡ λειποταξία, κύριοι; προέρχεται ἄρα ἀπὸ στρατιωτικούς; προέρχεται ἄρα ἀπὸ ἐθνοφύλακας; ἢ προέρχεται ἀπὸ τοὺς ἱεροφάντας τῆς Θέμιδος; (διάλογοι)· τὸ δικαστήριον, λέγω, ὤφειλε πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ σέβεται τοὺς νόμους, διότι καὶ ὑψηλότερα παντὸς ἵσταται ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ καθήκοντα ὑψηλότερα ἔχει καὶ εὐκρινέστερα διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ. Ἀλλ’ οὐχ οὕτως τὰ πράγματα, κύριοι, οὐχ οὕτως, ἔκ τινος χρόνου καὶ εἴς τινας ὑποθέσεις καὶ πρὸ πάντων εἰς τὴν δυστυχῆ ἐκείνην ὑπόθεσιν τοῦ Λαυρίου. Γνωρίζετε, κύριοι, ἢ ἂν δὲν γνωρίζῃ τις, ἂς γνωρίσῃ, γνωρίζετε τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζεται μία σπεῖρα κακοηθεστάτη, γνωρίζετε ὅτι τὸ δημόσιον ἐκίνησεν ἀγωγὴν περὶ κυριότητος ἔκ τινος χρόνου, γίνονται αὐτοψίαι καὶ ἀνακρίσεις, ἐξετάσθησαν μάρτυρες ἐπάνω τῶν ἐλατῶν καὶ ἀπεδείχθη ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι ὑπὲρ τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ τὶ προτείνουν εἰς τὰ μετὰ ταῦτα εἰς τοὺς δικαστάς. Ἀνέβαλον τὴν ὑπόθεσιν ἐπὶ ἓξ καὶ πλέον μῆνας λόγῳ, ὅτι θέλουν νὰ ἐξετάσουν δύω Ὀθωμανοὺς, οἵτινες δὲν ὑπάρχουν, καὶ δύω ἄλλους πολίτας, καὶ τοιουτρόπως ἐξαπατοῦν τὸ δικαστήριον καὶ ἀναβάλουν αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ὁλονὲν μέχρι τῆς σήμερον, ἐνῷ ὡς δύνασθε νὰ γνωρίζετε αὐτοψία τῶν πραγμάτων δὲν ἀπῃτεῖτο, οὔτε κἂν μάρτυρες πρὸς ἐξέτασιν, ἀλλὰ μόνον ἐπιμονὴ, κύριοι· καὶ ἐπὶ τέλους εἰς ποῖον σόφισμα κατέφυγον ἀκούσατε.

§15ΗΛΙΑΣ ΒΟΪΔΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μόνον ἐσὺ ἔχεις δικαίωμα διὰ τὸ Λαύριον; εὑρίσκονται πολλοὶ ἀνώτεροι καὶ νοημονέστεροί σου· εἰς ἐσὲ εὑρέθη ὅλος ὁ πατριωτισμός; δὲν ἡσυχάζεις διὰ νὰ μὴ προσβάλεται ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ γίνεσαι πάντοτε καταγέλαστος.

§16ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ σὲ ἀπαντήσω· μήπως βοῦν ἐπὶ γλώττῃ; Ἐπὶ τέλους εἰς ποῖα μέσα κατέφυγον οἱ ἔντιμοι δικηγόροι· παρουσιάζουν ἕνα δικηγόρον συγγενῆ ἑνὸς δικαστοῦ καὶ τοιουτοτρόπως ἀναβάλλουν τὴν δίκην, διότι τοιουτοτρόπως ἔφερον τὸ δικαστήριον εἰς ἀμηχανίαν, ὥστε συνεδρίασις νὰ μὴ γίνῃ, καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, καὶ οὕτω διελύθη τὸ δικαστήριον. Προχθὲς πάλιν, καὶ ὁσάκις ὑπεβλήθη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ δικαστήριον, οὐδέποτε παρουσιάσθη ὁ ἔντιμος εἰσαγγελεὺς, ὅστις ὤφειλε νὰ παρουσιάζεται, καὶ ἂν ἔχῃ ἄδικον τὸ δημόσιον νὰ εἰπῇ ὅτι ἔχει ἄδικον, ἐὰν ἔχῃ τὸ ἄδικον ἡ ἑταιρία νὰ εἰπῇ ὅτι ἔχει τὸ ἄδικον ἡ ἑταιρία, καὶ ὄχι νὰ λειποτακτῇ καὶ νὰ μὴ παρουσιάζεται εἰς τὸ δικαστήριον αὐτὸς, ἐνῷ πληρώνεται ἁδρὰ, ἁδρότατα ἀπὸ τὸ δημόσιον. Προχθὲς λοιπὸν, κύριοι, τὶ ἐσοφίσθησαν αὐτοὶ οἱ δικηγόροι διὰ νὰ ἐξαιρέσουν ἕνα τῶν δικαστῶν; τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις, αὐτοὶ παρῃτήθησαν καὶ παρουσιάσθη ὡς δικηγόρος ὁ κύριος Βικέλλας, καὶ τοιουτοτρόπως ἠναγκάσθησαν οἱ λοιποὶ δικασταὶ ἐπειδὴ ὁ κύριος Βικέλλας ἦτο συγγενὴς ἑνὸς δικαστοῦ νὰ περιμένουν ἕνα ἄλλον τακτικὸν δικαστὴν ἐπὶ δύω ὥρας μέχρις ὅτου παρῆλθε καὶ ὁ καιρός. Ἐὰν ἦτον ὁ εἰσαγγελεὺς, ἤθελε τὸν ἐρωτήσει τὶ γνωρίζει· καὶ ὁ Κ. Βικέλας ἤθελε διαψεύσει τοὺς ἄλλους διότι δὲν ἐγνώριζε τίποτε, ἀλλὰ μετεχειρίσθησαν αὐτὸ τὸ στρεψόδικον μέσον, διατί; διὰ νὰ ἀποσυνθέσουν τὸ δικαστήριον καὶ τοῦτο τὸ ἐγέννησεν ἡ ἔλλειψις τοῦ εἰσαγγελέως, διότι αὐτὸς ἤθελεν ἐπιβάλει μίαν ποινὴν εἰς τὸν κύριον Βικέλλαν, ἤθελεν ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἤθελεν ἐπέλθει ἓν ἀποτέλεσμα καὶ ἤθελεν ἀφήσει μόνους τοὺς δικαστὰς, διότι ὁ εἰσαγγελεὺς εἶναι τὸ πηδάλιον τοῦ δικαστηρίου, καθὼς κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζετε. Ἐπειδὴ ὁ εἰσαγγελεὺς κύριος Κασιμάτης, ἐὰν εἶχε συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἤθελεν εἰσάξει αὐτὴν εἰς τὸ ἐφετεῖον, ἀλλ’ αὐτὸς οὐδέποτε παρουσιάσθη καὶ οὕτω πάντοτε ἀναβάλλεται αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ἀναθέτω τὴν ὑπόθεσιν ταύτην εἰς τὸν ἔντιμον πρωθυπουργὸν καὶ ἰδίως εἰς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν ἢ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ δικαστήριον ἀπὸ τῶν τοιούτων ἢ νὰ διορίσῃ εἰσαγγελέα, ὅστις νὰ σέβεται τὸ καθῆκόν του. Αὕτη εἶναι, κύριε Μαυρομιχάλη ἡ ἐπερώτησίς μου καὶ ἔλα νὰ ἀπαντήσῃς.

§17ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κατόπιν σοῦ δὲν καταδέχομαι νὰ ἀπαντήσω.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἤκουσεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε καὶ ἀφοῦ λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας θὰ ἐκτελέσῃ ὅ,τι ἀπαιτεῖ τὸ καθῆκον του. Περὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν τρίτη συζήτησις (ἀναγινώσκεται). Εἶναί τις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§19ΣΤΑΜΑΤΑΡΑΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἂς μᾶς εἴπῃ τὸν λόγον, ὅστις ἠνάγκασεν αὐτὸν νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοσχέδιον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κύριος πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι καὶ εὐκολώτερον καὶ συντελεστικώτερον.

§21ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν θέλω διὰ νὰ ἔρχομαι εἰς ἐπαναλήψεις, φρονῶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ μᾶς εἴπῃ ναὶ ἢ οὒ, τι θὰ πράξῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν;

§23ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπεν ὅτι θὰ πληροφορηθῇ καὶ μετὰ ταῦτα θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§25ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν εἰς πολλὰ μέρη τηλέγραφοι, τὸ λάθος εἶναι ἐξ ἀρχῆς καθότι δὲν ἔκαμον ἄλλο παρὰ νὰ πάρουν τὰ ξύλα καὶ νὰ τὰ βάλουν ἐδῶ καὶ ἐκεῖ καὶ ἀντὶ νὰ τὰ κατραμώσουν τὰ ἔκαυσαν. Ἐγὼ λέγω τώρα ὅτι δὲν πταίουν οὔτε οἱ φύλακες οὔτε ἄλλος κανείς, ἀλλὰ ὁ τρόπος τοῦ σφυρώματος καὶ δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν ὅτι σήμερον πταίει ὁ ἕνας καὶ αὔριον ὁ ἄλλος, τοὐλάχιστον τὸ κατ’ ἐμὲ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τοῦδε νὰ ἔμβωμεν εἰς τὸν εὐθὺν δρόμον· πρῶτον ὅτι εἰς κάθε μέρος πρέπει νὰ φυτευθῇ ἓν δένδρον, τοῦτο κατὰ καιροὺς δύναται νὰ γίνεται, πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον καὶ ὅλα νὰ γίνουν ἀπὸ δένδρα· τὸ τρίτον ἔρχομαι καὶ εἰς τοὺς διορισμοὺς, διότι ἕκαστος ἀπὸ ἡμᾶς δὲν ἔκαμεν ἄλλο μέχρι τοῦδε παρὰ νὰ προσπαθῇ νὰ διορίσῃ ἕνα φύλακα, ὅστις ἐνῷ κάθηται εἰς τὰ Μέγαρα ὁ τηλέγραφος εὑρίσκεται δύω ἡμέρας μακρυὰ, ὥστε καὶ ἂν πέσῃ κανένας πάσσαλος θὰ περάσῃ πολὺς καιρὸς διὰ νὰ σηκωθῇ καὶ αὐτὸ δὰ τὸ ἔκαμα καὶ ἐγώ. Τὸ σχέδιον τοῦ ὑπουργείου εἶναι καλόν, διότι θὰ δοθῇ ὑπὸ μίαν συμφωνίαν καὶ θὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ κακὸν ποῦ γίνεται.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσέξετε εἰς τὰ ἄρθρα διότι εἰς τὸ γʹ. ἄρθρον προσετέθη ὅτι οἱ φύλακες νὰ ἔχουν τὰ δικαιώματα τοῦ καταγγέλλειν. «Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ ἐπὶ δεκαετίαν τὴν φύλαξιν, συντήρησιν καὶ ἐπισκευὴν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς ἰδιώτας διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ».

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «τῶν ἐπαρχιῶν».

§30ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει μία ἀμφιβολία εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παρέχῃ τὴν συντήρησιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς ἐργολάβους ἐπὶ δεκαετίαν, καὶ ὄχι πλέον; ἢ ἐπὶ δεκαετίαν μόνον δύναται ἡ κυβέρνησις νὰ παραχωρῇ εἰς ἐργολαβίαν τὴν συντήρησιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν ἐφ’ ὅσα ἔτη κρίνωσιν εὔλογον, ἀλλ’ ὀλιγώτερα τῶν 10;

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ἀνώτερον ὅριον εἶναι δέκα ἔτη.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι δεκτὸν καθὼς ἀνεγνώσθη.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ προστεθῇ «τῶν ἐπαρχιῶν».

§34ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ κατ’ ἐπαρχίας διότι αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὅτε δύναται νὰ γείνῃ ἢ κατ’ ἐπαρχίας ἢ κατὰ νομούς.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 2. Τὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τοῦ συναγωνισμοῦ, καὶ οἱ ὅροι τῆς ἐργολαβίας θέλουσι κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος».

§36ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. «Ἄρθρον 3. Οἱ πρὸς φύλαξιν καὶ συντήρησιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν μισθούμενοι ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου ὑπηρέται, γνωστοποιούμενοι εἰς τὸ σχετικὸν τηλεγραφεῖον, ἔχουσι τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ἀπὸ 13 Δεκεμβρίου 1861 Νόμου δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως τῶν ἀξιοποίνων πράξεων».

§38ΣΤΑΜΑΤΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι καλὸν νὰ τοὺς ἐπιβάλωμεν καὶ ἕνα ὅρκον ὅτι θὰ ἐκτελέσωσι πιστῶς τὰ καθήκοντά των, ὅπως ἐπιβάλλεται τοιοῦτος καὶ εἰς τοὺς ἀγροφύλακας; διότι θὰ ἔχουν ἀνακριτικὰ καθήκοντα, τοὐτέστι κρίνω καλὸν νὰ προστεθῇ «ἀφοῦ προηγουμένως ὁρκισθῶσιν ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου τηλεγραφητοῦ».

§39ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν τὸ 3 ἄρθρον διότι, αὐτοὶ δὲν εἶναι δημόσιοι ὑπηρέται εἶναι μίσθιοι καὶ εἰς τὸ κτῆμα του ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ ὅποιον ὑπηρέτην θέλει, ἐὰν δὲ λάβῃ χώραν κανὲν ἔγκλημα, τοῦτο ὑπάγεται εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐνισχύσωμεν ἰδιώτην μὲ ἀνακριτικὴν ἐξουσίαν, εἶναι ἀντίνομον τὸ νὰ ἔχῃ δικαίωμα βεβαιώσεως ἐγκλημάτων ὑπηρέτης καὶ φρονῶ ὅτι τὸ 3 ἄρθρον τούτου ἕνεκα πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ.

§40ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολλὴν ἀξίαν δὲν ἀπεδώκαμεν εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον, αὐτοὶ εἶναι ἄνθρωποι, οἵτινες θὰ φυλάττουν τὰς γραμμάς· ἐνομίσαμεν ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν κἄτι τι εἰς αὐτοὺς ἀπέναντι τῶν κακῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ κάμουν τὰς ζημίας καὶ νὰ καταστρέψουν τὰς γραμμάς· ἡ βεβαίωσις αὐτῶν δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ δὲν ἔχει ἀξίαν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, ἀλλ’ ἐνομίσαμεν ὅτι ἤθελε συντελέσει εἰς τὴν διατήρησιν τῶν γραμμῶν, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίσῃ ὅτι δὲν ὠφελεῖ, δυνάμεθα νὰ τὴν ἀφαιρέσωμεν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν βλάπτει νὰ ὑπάρχῃ μία ἀπειλὴ κατ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.

§41ΑΧΟΛΟΣ. Παράδειγμα δὲν ἔχομεν ἕως τώρα νὰ ὑπάγῃ κανεὶς νὰ ῥίψῃ τὸν πάσσαλον· τὶ γίνεται, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. ὑπουργὸς ἀνέφερε· πηγαίνει κανένας μὲ 10 φοράδες καὶ περνᾷ ἀπὸ τοὺς πασσάλους· μιὰ φοράδα ξύεται εἰς τὸν στύλον καὶ τὸν ῥίπτει· ὁ φύλαξ λέγει τοῦ Ἀχόλου ἦτο ἡ φοράδα, πρόστιμο (γέλως)· τὶ ἀξιόποινα μοῦ λέγετε; οἱ δικηγόροι μᾶς ἔφαγον. Ἔχω, Κ. ὑπουργέ, καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν νὰ σᾶς κάμω· νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας εἰς τὰ ταχυδρομεῖα, σηκόνεται τὴν πέμπτην τὸ γεῦμα ὁ Ἄχολος ἀπὸ τὴν Πάτρα, καὶ τὴν παρασκευὴ τὸ πρωῒ εἶναι εἰς τὸν Πύργον· ὁ ταχυδρόμος φεύγει δύω ὥρας πρὸ τοῦ Ἀχόλου καὶ τὸ σάββατο ἔρχεται εἰς τὸν Πύργον· ἰδίως πάσχει ὁ τόπος μου, διότι εἶναι ἐμπορικός, ἐξάγει 30 ἑκατομμύρια σταφίδα, ἕνας καρτεράει γράμμα ἀπὸ τὸ Τριέστι, ὁ δὲ ἕτερος προλαμβάνει δι’ ἐπίτηδες ταχυδρόμου διὰ νὰ τὸ λάβῃ ταχύτερα, καὶ ὡς ἐκ τούτου ζημιοῦνται πολλοὶ ἄνθρωποι· πρέπει καὶ εἰς τοῦτο νὰ ἔλθῃ καμμία διόρθωσις (θόρυβος).

§42ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπιμένω, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον.

§43ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ προσθήκη τὴν ὁποίαν ἐζήτησε νὰ κάμῃ ὁ Κ. Σταματάρας· πρέπει νὰ γίνῃ. Οἱ νομοθετοῦντες πρέπει νὰ προβλέπωσι τὰ πάντα, καὶ τὰ ἐναντία, διότι ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ποτὲ δὲν βλέπει ὁ φύλαξ τοῦ τηλεγράφου, τότε εἶναι περιττὸν νὰ κάμνωμεν νόμους, ἐπειδὴ ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει ὅτι βλάπτονται οἱ πάσσαλοι, ἐπειδὴ ἕνεκα πολλῶν περιστάσεων, εἴτε ἐμπορικῶν, εἴτε τυχαίων, εἴτε καὶ πολιτικῶν, πολλοὶ τοὺς κόπτουν, πρέπει νὰ προβλέψωμεν, πῶς ἡ πρᾶξις αὕτη πρέπει νὰ βεβαιοῦται καὶ παρὰ τίνος. Λοιπὸν ὀρθότατα τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τούτου· εἶναι δέ, Κύριοι, ἀνάγκη κατ’ ἐμὲ νὰ ἔχουν οἱ φύλακες ἐξουσίαν τινὰ, διότι ὅστις θὰ κόψῃ τὸν τηλέγραφον βεβαίως δὲν θὰ τὸ κάμῃ ἐπὶ παρουσίᾳ πολλῶν, θὰ τὸ κάμῃ κρυφὰ, καὶ ἴσως ἴσως μάλιστα, μόλις θὰ δυνηθῇ ὁ φύλαξ νὰ τὸν ἰδῇ· τώρα ἂν δὲν ἔχῃ ὁ φύλαξ μίαν ἐξουσίαν, παρὰ θεωρεῖται ὡς πολίτης, ὡς ἕνας μάρτυς, τότε ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου θὰ ἐγερθῇ πάλη· ὁ μὲν εἷς θὰ λέγῃ δὲν τὸν ἔκοψα ἐγὼ, ὁ ἕτερος θὰ λέγῃ σὺ τὸν ἔκοψες καὶ οὕτω δὲν θὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν, ὅταν ὅμως αὐτὸς ὁ φύλαξ ἔχῃ τὴν ἐξουσίαν τοῦ βεβαιοῦν τὸ ἔγκλημα, τότε θὰ φροντίσῃ νὰ τὴν περιβάλλῃ μὲ τοὺς ἀνήκοντας τύπους, διότι ποτὲ ἕνας ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος δὲν κάμνει ἓν πρωτόκολλον μόνος, πρέπει νὰ ἔχῃ μάρτυρας, ἑπομένως τότε αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νὰ φροντίσῃ ἐν καιρῷ τῆς πράξεως νὰ συντάξῃ τὸ πρωτόκολλον καὶ νὰ προσκαλέσῃ μάρτυρας, καὶ τότε ἡ δικαιοσύνη θὰ ἔχῃ μίαν ἄγκυραν, θὰ ἔχῃ ποῦ νὰ βασισθῇ, ὅταν πρόκειται νὰ δικάσῃ· ἕνεκα τούτου καὶ ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἔχομεν νομοθετικῶς προβλέπει, ὅτι οἱ φύλακες τῶν τηλεγραφείων ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, αἱ ὁποῖαι συμβαίνουσι κατὰ τὰς τηλεγραφικὰς γραμμάς. Ἀναγκασθεῖσα ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταβάλλῃ τὸν τρόπον τῆς φυλάξεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, ἔπρεπε νὰ προνοήσῃ καὶ περὶ τούτου. Ἀλλά, Κύριοι, πῶς εἶναι δυνατόν, εἰς ἄνθρωπον μηδαμινόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει χαρακτῆρα δημοσίου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔδωκεν ὅρκον, νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ βεβαιώσῃ ἕνα ἔγκλημα καὶ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὸν ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι; Μία καταστροφὴ δὲ τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς δύναται νὰ ᾖναι καὶ πταῖσμα καὶ πλημμέλημα καὶ δύναται νὰ φθάσῃ καὶ εἰς βαθμὸν κακουργήματος, ὅταν ἐκ τῆς καταστροφῆς τυχὸν πάθωσι τὰ συμφέροντα τῆς ἐπικρατείας· πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἄνευ προηγουμένης ἐγγυήσεως καὶ ἐκλελεγμένοι ἀπὸ μόνον τὸν ἐργολάβον, νὰ ἔχουν ἐξουσίαν νὰ συντάττουν πρωτόκολλον, καὶ τὸ ὁποῖον μετὰ τὸν θάνατον τοῦ συντάξαντος νὰ θεωρῆται ὡς δημόσιον ἔγγραφον, καὶ ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν, πῶς εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον νὰ δώσωμεν μίαν τόσον μεγάλην ἐξουσίαν; ὡς ἐκ τούτου ἐθεώρησα ὅτι ἔχει κἄποιαν ἔννοιαν ἡ φράσις τοῦ νομοσχεδίου, «ὅτι τὰ ὀνόματα τῶν φυλάκων θέλουν γνωστοποιεῖσθαι, εἰς τὸ σχετικὸν τηλεγραφεῖον»· τοῦτο ἐμφαίνει ὅτι ἠμπορεῖ ὁ διευθυντὴς τοῦ τηλεγραφείου νὰ κάμῃ παρατηρήσεις περὶ τῆς διαγωγῆς καὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ προσώπου, καὶ δὲν προβαίνω περαιτέρω, ὥστε νὰ ἀπαιτήσω νὰ λαμβάνῃ τὴν ἔγκρισιν τοῦ τηλεγραφείου. Θεωρῶ πολὺ οὐσιώδη τὴν ὑποχρέωσιν, ὥστε ὁ φύλαξ αὐτὸς ὁ μέλλων νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον καὶ νὰ βεβαιώσῃ ἔγκλημα καὶ νὰ κάμῃ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν νόμον θεωρεῖται δημόσιον, νὰ δώσῃ ὅρκον ἐνώπιον μιᾶς ἀρχῆς, διότι τοῦτο δίδει μίαν ἐγγύησιν, ὅτι δὲν θέλει ἐκ προθέσεως αὐτὸς βλάψει τινά. Διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι γνώμης νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον. Προτείνω δὲ νὰ γίνῃ παραδεκτὴ καὶ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Σταματάρα, ὅστις προτείνει οἱ φύλακες τῶν τηλεγράφων νὰ δίδουν ὅρκον ἐνώπιον τοῦ ἐπάρχου.

§44ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ, νομίζω, ὁ ἔντιμος Κυπριάδης, δὲν ἀπήντησεν ὡς ἔπρεπε. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἰδιωτικοὶ ὑπηρέται οὓς διορίζει εἷς ἐργολάβος· πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ τοὺς περιβάλλωμεν μὲ ἐπισημότητα; λέγω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἐναντίον καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ ἐργολάβου, δεσμεύονται μάλιστα τὰ συμφέροντα αὐτοῦ, καὶ εἶναι ἄτοπον πρὸς τούτοις ὁ ἐργολάβος αὐτὸς νὰ ἐρωτᾷ τὸν διευθυντὴν τοῦ τηλεγραφείου περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ διορίσῃ· δὲν ὁμοιάζουν οὗτοι πρὸς τοὺς ἀγροφύλακας τοὺς ὁποίους ὑπέμνησεν ὁ Κ. Σταματάρας· οὗτοι ὁρκίζονται, ἀλλὰ λαμβάνουν τὸν διορισμόν των ἀπὸ τὸν δήμαρχον, καὶ ἐξομοιοῦνται πρὸς δημοσίους ὑπαλλήλους, διὰ τοῦτο ὁ Κ. ὑπουργὸς δὲν ἐννοεῖ ὅτι τὸ χαρτὶ, τὸ ὁποῖον θὰ συντάττουν αὐτοὶ, ἔχει ὕπαρξιν ἐπισήμου ἐγγράφου ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, διότι ὁ φύλαξ αὐτὸς, ἂν κοπῇ τὸ σύρμα, διὰ νὰ ἀποβάλλῃ τὸ βάρος ἀπὸ ἐπάνω του δύναται νὰ συντάξῃ ἓν ἔγγραφον καὶ κατά τινος ἐχθροῦ του ἀδίκως καὶ νὰ τὸ παρουσιάσῃ. Δὲν γνωρίζετε ὅτι καὶ οἱ ἀγροφύλακες πολλάκις κάμνουν τὸ αὐτό; δὲν πρέπει τὸ λοιπὸν νὰ δώσω ἐξουσίαν εἰς αὐτοὺς οἵτινες εἶναι ἁπλοῖ ὑπηρέται. Ἐνδέχεται δὲ ὁ ἐργολάβος νὰ εὕρῃ καλοὺς ὑπηρέτας, ἀλλὰ νὰ ᾖναι καὶ ἀγράμματοι, καὶ συνήθως εἰς τὰς ἐπαρχίας οἱ πλεῖστοι εἶναι ἀγράμματοι· ποῖος γνωρίζων γράμματα θὰ ὑπάγῃ νὰ γίνῃ φύλαξ διὰ 40 δραχμάς; Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρῶτον, κύριε Πρόεδρε, ὁ τελευταῖος λόγος μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει κἀμμίαν βάσιν, διότι, ἂν ὁ ἐργολάβος εὕρῃ ἀνθρώπους ἀγραμμάτους καὶ μὴ δυναμένους νὰ συντάξωσι πρωτόκολλον, εἶναι πρὸς βλάβην αὐτοῦ. Δι’ ἡμᾶς τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον, αὐτὸς θὰ ζημιωθῇ διότι ἡ ἐπανόρθωσις τῆς βλάβης θὰ γίνῃ δι’ ἐξόδων του. Ἐπομένως αὐτὸς ὁ λόγος δὲν ἔχει ἰσχύν. Νομίζω, ὅτι ἴσως ἡ ἐργολαβία εὐκολώτερον θὰ γίνεται, ἂν δώσωμεν μικρά τινα δικαιώματα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν εὐθύνην μεγάλην, διότι ἵνα πραγματοποιηθῇ ἡ ἐργολαβία εἶναι ἀνάγκη νὰ τοὺς προσθέσωμεν ὅρους βαρεῖς. Ἂν ὅμως δὲν δώσωμεν καὶ κάποια μέσα ὅπως συντηρῶσι τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς....

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσθέσωμεν «ἀφοῦ προηγουμένως ὁρκισθῶσι;»

§47ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ ἔχῃ κῦρος δημοσίου ἐγγράφου τὸ χαρτὶ αὐτό;

§48ΣΤΑΜΑΤΑΡΑΣ. Ἀπόκειται εἰς τὸν δικαστὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ πρωτόκολον.

§49ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἂν ἔχῃ ἰσχὺν δημοσίου ἐγγράφου, κατὰ τοὺς ὑπάρχοντας νόμους δὲν δύναται ν’ ἀποδειχθῇ τὸ ἐναντίον, παρ’ ἀφοῦ προσβληθῇ ὡς πλαστόν. Βλέπετε λοιπὸν εἰς ποῖον κίνδυνον φέρετε πολλοὺς δυναμένους νὰ κατηγορηθῶσιν ἀδίκως· ἄλλως, κύριοι, πρέπει νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα ὥστε τὸ περιεχόμενον τοῦ πρωτοκόλλου αὐτοῦ ν’ ἀποδεικνύεται καὶ διὰ μαρτύρων.

§50ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται ἡ ἀπόδειξις τοῦ ἐναντίου.

§51ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ἀγὼν εἶναι μάταιος. Πῶς, κύριοι, θέλετε δώσει τὸ δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως εἰς τοὺς φύλακας, ἐνῷ ὁ νόμος λέγει ὅτι χωρὶς νὰ ᾖναι ὡρκισμένος ὁ ὑπάλληλος δὲν ἰσχύει καὶ τὸ ἔγγραφόν του; ἀφ’ ἑτέρου δὲ πῶς δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ὁρκίσωμεν τοὺς ὑπηρέτας τοῦ μὲν καὶ τοῦ δέ; Τὰ τοιαῦτα, κύριοι, εἶναι ἄτοπα, ἐκτὸς ἂν τοὺς ἐργολάβους τοὺς περιβάλλετε μὲ ἕνα διορισμόν· διότι ὅταν δὲν ὁρκίζωνται οἱ ἐργολάβοι, πῶς θὰ ὁρκισθῶσι οἱ φύλακες; τὰ τοιαῦτα, κύριοι, εἶναι ὅλως διόλου ἄνω ποταμῶν, καὶ ἡ βουλὴ δὲν πρέπει νὰ καταβιβασθῇ μέχρι τοιούτου βαθμοῦ. Ὅταν δὲν ᾖναι ὡρκισμένος ἕνας ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ διαβεβαιώσῃ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον ὅπως ἐτροπολογήθη.

§53ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς συγκατατεθῇ καὶ τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ τρίτου ἄρθρου, καὶ μετὰ ταῦτα ὅταν παρουσιασθῇ ἀνάγκη δύναται νὰ διορθωθῇ δι’ ἄλλου νόμου.

§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλὰ ἂς ἀπαλειφθῇ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλή.

§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον περιέχει δύω ἄρθρα μόνον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον ὡς ἑξῆς. «Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρῇ ἐπὶ δεκαετίαν τὴν φύλαξιν, συντήρησιν καὶ ἐπισκευὴν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς ἰδιώτας διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ. Ἄρθρον 2. Τὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τοῦ συναγωνισμοῦ, καὶ οἱ ὅροι τῆς ἐργολαβίας θέλουσι κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος». Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ δασμολογίου βʹ. ἀνάγνωσις. Ἡ βουλὴ παρεδέχθη τὰ τέσσαρα πρῶτα ἄρθρα δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου αὐτῶν ψηφοφορίας ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀναγινώσκεται τὸ 5 ἄρθρον.

§58Ν. ΚΑΪΡΗΣ. Παρετήρησα ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ ὑπουργείου εἶναι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ μὴ λάβουν χώραν καταχρήσεις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θ’ ἀναφανῇ πολλὴ δυσκολία εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ ὁδηγοῦμαι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν μου· τὸ ὑποτελωνεῖον Ἄνδρου, εὑρίσκεται εἰς τὴν πρωτεύουσαν Ἄνδρου εἰς μέρος ἀλίμενον· τὸ ὑπουργεῖον πολλάκις εὑρέθη εἰς ἀνάγκην νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἄλλους σταθμοὺς τῆς ἐπαρχίας τὴν εἰσαγωγήν, ἐγὼ ζητῶ τὴν ἐξάλειψιν τοῦ ἄρθρου καὶ τὴν προσθήκην νὰ δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὴν κυβέρνησιν ὄχι μόνον νὰ γίνεται ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὰ ὑποτελωνεῖα ἀλλὰ νὰ γίνεται ἐντὸς ὡρισμένων ὅρμων.

§59ΚΕΧΑΓΙΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἴδιος Κύριος Βουλευτὴς ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ὅτι σκοπὸς τῆς διατάξεως ταύτης δὲν εἶναι ἄλλος παρὰ νὰ προλάβωμεν ὅσον ἔνεστι τὰ λαθρεμπόρια· ὁ νόμος ὁ τελωνιακὸς ἀπ’ ἀρχῆς δὲν ἐπέτρεψε τὴ εἰσαγωγὴν παρὰ μόνον εἰς τὰ τελωνεῖα, κατόπιν δὲ διὰ διαφόρων εἰδικῶν νόμων ἐπετράπη καὶ εἰς τὰ ὑποτελωνεῖα, ἀλλ’ ὄχι εἰς ὅλα διότι παρετηρήθη ὅτι εἰς ὑποδεέστερα τελωνεῖα εἰς τὰ ὁποῖα οὔτε ὑπάλληλοι ἱκανοὶ ὑπάρχουσιν, οὔτε ἀναγκαῖον προσωπικὸν, εἰσάγουν ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα δὲν καταναλίσκονται εἰς τὸν τόπον, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα μεταφέρονται εἰς τὰς μεγάλας πόλεις· βεβαίως ἂν περιλάβωμεν ὅλα τὰ ὑποτελωνεῖα ἤθελεν εἶσθαι πικρὸν διὰ τὰς ὑποδεεστέρας πόλεις. Διὰ νὰ μὴ παρεμβληθῇ πρόσκομμα εἰς τὰς ὑποδεεστέρας πόλεις, προτείνω νὰ μείνῃ ἡ ἀπαγόρευσις εἰς τὰ ὑποτελωνεῖα τρίτης τάξεως, νομίζω δι’ αὐτῆς τῆς ἐπεκτάσεως δὲν ἠμποροῦν νὰ παραλλαχθοῦν τὰ συμφέροντα. Ναὶ μὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τῶν ὑποδεεστέρων πόλεων, ἀλλὰ νὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἂν δύνανται ἔμποροι νὰ μεταφέρουν εἰς μικρὰ ὑποτελωνεῖα τὰ ἐμπορεύματα, ματαιόνομεν τὸν σκοπὸν τοῦ δασμολογίου· λοιπὸν δέχομαι τὴν ἑξῆς τροποποίησιν ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος δύναται νὰ ἀπαγορευθῇ εἴς τινα ὑποτελωνεῖα τρίτης τάξεως ἡ εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων ἐν γένει ἢ μόνων εἰδῶν τινων ῥητῶς ὀνομαζομένων».

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθὼς ἀνεγνώσθη τὸ 5 ἄρθρον μὲ τὴν προσθήκην τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ εἶναι παραδεκτόν. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως διὰ δευτέραν ἀνάγνωσιν τὰ ἄρθρα 6 7 8 9 καὶ 10 τοῦ νομοσχεδίου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα, Κύριοι, ἔχομεν περὶ συστάσεως οἰκονομικῶν ἀρχῶν Βάλτου· εἶναι δευτέρα συζήτησις· γίνεται καὶ μία πρότασις ὁμοίως διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους. «Ἄρθρον μόνον. Ἡ ἐπαρχία Βάλτου θέλει ἔχει ἀπὸ πρώτης Ἰαννουαρίου 1867 εἰδικὸν ταμεῖον καὶ οἰκονομικὸν ἔφορον.»

§62ΚΕΧΑΓΙΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε πρόεδρε ἐν γένει διὰ τὰς προτεινομένας ἀρχὰς τὸ ὑπουργεῖον καταγίνεται εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ὅλοι γνωρίζομεν τὰς ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα· ἄλλως τε ἐὰν τὰ μέσα μᾶς τὸ ἐπιτρέψωσιν θέλομεν συστήσει εἰς ὅσα ἔνεστι περισσότερα μέρη ἀρχὰς τόσον οἰκονομικὰς καθὼς καὶ διοικητικὰς διότι ὑπάρχουσι τοιαῦται αἰτήσεις. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐὰν καταδειχθῇ ἀνάγκη, τότε λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αὐταὶ αἱ προτάσεις· διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς Κυρίους Βουλευτὰς νὰ ἀναβάλουν τὴν συζήτησιν ταύτην μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν θέλει συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός.

§63ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§64ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι, κατὰ τὸν παρελθόντα χρόνον εἶχε τὴν καλωσύνην ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιψηφίσῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν σύστασιν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν Βάλτῳ. Ἡ ἐπαρχία αὐτὴ πληρόνει πλέον τῶν διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν φόρον καὶ μέχρι τοῦδε οὐδέποτε ἠξιώθη, ἀφοῦ οὐδὲν ἄλλο ἔργον ἐγένετο, νὰ συστηθοῦν τοὐλάχιστον οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ διὰ νὰ εὐκολύνεται καὶ ὁ κόσμος καὶ τὸ δημόσιον· ἀπορῶ τώρα πῶς ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θέλει τοιαύτην πρότασιν, ἀφοῦ ἴσα ἴσα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους εἰσήχθη, καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς δὲν ἤθελε νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ διότι δὲν εἶχε νόμον. Ἐγὼ σήμερον δὲν ζητῶ παρὰ νὰ γίνῃ νόμος, ἐὰν δὲ μεθαύριον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν περιστάσεις σπουδαῖαι τοῦ ἔθνους ἀπαιτοῦν οἰκονομίαν τινὰ, ὁ Κύριος ὑπουργὸς δύναται ν’ ἀπαλείψῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ· ἐὰν ὅμως μεθαύριον ὁ ἴδιος Κύριος ὑπουργὸς τὸ παραδεχθῇ καὶ δὲν ὑπάρχῃ νόμος δὲν δύναται νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ πρώτη συζήτησις ἐπῆλθε, ἤδη δὲ εἶναι δευτέρα νὰ γίνῃ παραδεκτὴ καθὼς καὶ ἡ τρίτη καὶ ἂν μεθαύριον δὲν τὸ ἐπιτρέψουν αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τοῦ ἔθνους, πρῶτος ἐγὼ θὰ δώσω μέλαιναν ψῆφον.

§65ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε ὁ προκάτοχός μου ἀπὸ πνεῦμα οἰκονομίας ἀξιέπαινον, μόλον ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς περιεῖχε νενομισμένας θέσεις, μόλον τοῦτο κατήργησε τὰς θέσεις αὐτὰς καί τοι ὑπάρχοντος νόμου, ἀπὸ πνεῦμα καθὼς εἶπα οἰκονομίας. Ἐνῷ αἱ ὑπάρχουσαι νενομισμέναι θέσεις δὲν πληροῦνται ἀπὸ ὑπαλλήλους ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων, δὲν βλέπω πῶς δυνάμεθα νὰ νομοθετήσωμεν καὶ νέας· μόλον τοῦτο δὲν ἀπέκρουσα κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασίν του, δὲν εἶμαι ὅμως εἰς κατάστασιν νὰ τὸν εἴπω ἐὰν θὰ ἦμαι εἰς κατάστασιν νὰ συστήσω ἀρχὰς ὄχι μόνον εἰς τὸν Βάλτον, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας. Ἂς ἔχῃ ὑπομονὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἂν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι ἔχει τὰ μέσα διὰ νὰ συστήσῃ οἰκονομικὰς καὶ διοικητικὰς ἀρχὰς εἰς τὰς ἐπαρχίας, βεβαίως θὰ περιλάβῃ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης, καὶ ἀφοῦ ἅπαξ περιληφθῇ ἐννοεῖται ὅτι θὰ προκαλέσῃ καὶ τὸν ἀναγκαῖον νόμον, ἄλλως εἶναι περιττόν. Ἰδοὺ δὲν ὑπάρχουν νομοεπιθεωρηταὶ οἰκονομικοὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶναι ἀναγκαιότατοι, διότι οἱ ἔφοροι αὐθαιρέτως, ἄνευ ἐξελέγξεως βεβαιώνουν φόρους, οἱ τελῶναι ἐπίσης οἱ ταμίαι ἐπίσης· καὶ μόλον τοῦτο ὁ προκάτοχος μου προέβη εἰς τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως αὐτῶν ἀπὸ πνεῦμα καθὼς σᾶς εἶπον οἰκονομίας· εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀπαριθμήσω τόσας θέσεις αἱ ὁποῖαι καὶ εἰς τὸν νόμον καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὑπάρχουν, καὶ μόλον τοῦτο λόγῳ οἰκονομίας δὲν παρεδέχθησαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναβάλλωμεν τὴν συζήτησιν αὐτὴν μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§66ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Δύω λέξεις. Βλέπω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν εἶναι συμφωνότατος μὲ τὸν προλαλήσαντα· μᾶς εἶπεν ὅτι τὰ οἰκονομικὰ μέτρα ὑπηγόρευσαν τὸν προκάτοχόν του νὰ μὴ διορίσῃ ὑπαλλήλους εἰς νομοθετημένας θέσεις, ὁ προλαλήσας τί εἶπεν; εἶπεν, ἐγὼ θέλω νὰ νομοθετηθῇ καὶ ἂν αὔριον τὰ νομοθετικὰ μέτρα δὲν ἐπιτρέψουν τὴν σύστασιν εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀναβληθῇ· διὰ τί ἡ ἐπαρχία Βάλτου νὰ στερῆται πλεονεκτημάτων τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἐπαρχία Ξηρομέρου, ἡ ἐπαρχία Κορινθίας; Κύριοι, πρέπει νὰ ἀποδίδεται ἡ δικαιοσύνη ἐπίσης εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, συνιστῶ λοιπὸν νὰ γίνῃ ὁ νόμος καὶ ἐν καιρῷ τῷ δέοντι ἂς ἀποφασισθῇ ὅ,τι ἀποφασισθῇ.

§67ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Οἱ νόμοι δὲν γίνονται χάριν πολυτελείας, γίνονται χάριν ἀνάγκης.

§68ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ποῖος συνιστᾷ τὴν πολυτέλειαν; χάριν δικαιοσύνης.

§69ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Ὄχι δὲν μ’ ἐννόησεν ὁ κ. βουλευτής. Λέγετε ὅτι ἂς ψηφισθῇ ὁ νόμος καὶ μετὰ ταῦτα βλέπομεν, ἂν ᾖναι ἀνάγκη πραγματικὴ νὰ συστηθῇ. Τότε ἂν ἡ ἀνάγκη μᾶς ἀποδείξῃ τὸ ἐναντίον δὲν εἶναι μία πολυτέλεια, νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ χαρτὶ μόνον ἀρχὰς χωρὶς νὰ δυνάμεθα νὰ τὰς πραγματοποιήσωμεν;

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω πῶς θὰ μᾶς δώσουν καιρὸν οἱ κύριοι νὰ σκεφθῶμεν, διότι ὁ νόμος θὰ κανονίσῃ μίαν δικαιοδοσίαν, διότι ὅταν δημοσιευθῇ, καθιεροῦμεν νομοθετικῶς μίαν δικαιοδοσίαν ἡ ὁποία κανονίζει δικαιώματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐκτελεσθοῦν ἀφεύκτως· ἑπομένως ὁ κ. βουλευτὴς θὰ πεισθῇ νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον καὶ τὸν μελετήσωμεν καὶ ἔπειτα νὰ ἔλθωμεν ἐδῶ νὰ τὸν συζητήσωμεν ἐκ συμφώνου.

§71ΣΤΡΑΤΟΣ. Πέρυσυ ἐγένετο τὸ ἀντίθετον, πέρυσυ ὁ προϋπολογισμὸς παρεδέχθη τὴν πίστωσιν, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς, ὁ κ. Σωτηρόπουλος, τότε εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμος· ἐφέτος ἀντιστρέφεται, καὶ τοῦτο διότι ἐπιθυμοῦν οἱ κ. ὑπουργοὶ νὰ διαιωνίζουν τὴν ταλαιπωρίαν μιᾶς ἐπαρχίας· δὲν τὸ λέγω παρὰ πρὸς ὠφέλειαν τοῦ δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς ἐπαρχίας ἀφ’ ἑτέρου. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Κραβασαρᾶ σήμερον εὑρίσκονται δύω ταμεῖα, εὑρίσκονται καὶ ἄλλαι ἀρχαὶ, ἐν τούτοις εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ταμεῖον, ὅλαι αἱ πληρωμαὶ αἵτινες γίνονται πρέπει νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ ταμεῖον Βονίτσης καὶ πρὸς τοῦτο θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ πάρουν πλοῖον νὰ ἐξοδεύσουν 50 καὶ 100 δραχμὰς διὰ νὰ πάρουν ἄλλας ἑκατόν· αὐτὸ δὲν εἶναι ζημία τοῦ δημοσίου; Ἀφ’ ἑτέρου οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι τὶ ὑποφέρουν; ἐπειδὴ δὲν ἔχουν ἐντὸς τῆς πρωτευούσης τὸν ταμίαν ἀναγκάζονται νὰ ἐξοδεύσουν περισσότερα πολλάκις ἀφ’ ὅσα χρεωστοῦν εἰς τὸ δημόσιον νὰ πηγαίνουν εἰς τὴν Βόνιτσαν. Ὁ κυριώτερος δὲ λόγος εἶναι, ὅτι, ἐὰν ἦναι ταμεῖον καὶ ἐφορεῖον πολλαὶ ἐθνικαὶ γαῖαι αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον κατελήφθησαν θὰ ἀνακαλυφθῶσιν, καὶ διὰ τὰ δάση θὰ ληφθῇ πρόνοια, διότι καθ’ ἑκάστην καίονται καὶ δὲν ἔχομεν οὔτε δασονόμον. Μάλιστα οἱ κ. ὑπουργοὶ ἐὰν ἐγνώριζον ὅλας τὰς ὠφελείας, πρῶτοι ἤθελον κάμει τὴν πρᾶξιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν τὴν ἔκαμον, δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι ἀμφισβητεῖται τὸ δικαίωμα εἰς πάντα βουλευτὴν νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ νὰ ἀπαιτῇ τὴν σύστασιν· διότι εἶδε τὴν ἐπαρχίαν του, γνωρίζει τὰς ἀνάγκας της καὶ ἑπομένως ἔχει δίκαιον καὶ δύναται νὰ τὸ ἀπαιτῇ.

§72ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Εὐτυχῶς οἱ κ. ὑπουργοὶ δὲν ἀντιτείνουν.

§73ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν συζητήσετε τὸν νόμον αὔριον χωρὶς νὰ μᾶς δώσητε καιρὸν νὰ σκεφθῶμεν, ἐγὼ ἐὰν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ὑπουργὸς θὰ συμβουλεύσω νὰ μὴ κυρωθῇ, διότι δὲν ἠξεύρω τὶ γίνεται. Λοιπὸν πρέπει νὰ μᾶς δώσητε καιρὸν νὰ ἐξετάσωμεν τὰς περιστάσεις καὶ νὰ κάμωμεν ἓν πρᾶγμα σωστόν.

§74ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ καὶ καθαρώτερον δὲν ἐξηγήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς οἰκονομίας, θὰ τὸ ἐξηγήσω ἐγὼ καθαρώτερα, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καθὼς ἐπίσης καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς λέγουσιν ἐν εἰλικρινείᾳ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ὅτι δὲν εἶναι ἐναντίοι· ἐπειδὴ ὅμως θέλουν νὰ λέγουν τὸ ὀρθὸν καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐδῶ καὶ νὰ κάμουν ἄλλα παρ’ ὅπως ἔκαμεν ὁ προκάτοχος, ὁ ὁποῖος λόγῳ οἰκονομίας ἔπαυσε τριακοσίους ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους δὲν ἤθελε καὶ ἔπειτα ἔβαλε πίσω ἄλλους καὶ ἔκαμε ἄνω κάτω τὸν προϋπολογισμὸν, εἶπαν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἐκεῖ νὰ ἴδωμεν ἂν αἱ περιστάσεις ἐπιτρέπουν τὴν σύστασιν.

§75ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ναὶ, ἀλλὰ παρῆλθον 35 ἔτη καὶ ἡ ἐπαρχία Βάλτου στερεῖται ἐν γένει ὅλων τῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας ἔχουν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, δὲν ἐννοῶ λοιπὸν διατὶ ἡ ἐπαρχία αὕτη εἶναι καταδικασμένη νὰ μὴ χαίρῃ τὰ αὐτὰ πλεονεκτήματα; πιστεύετε, ὅτι διὰ νὰ λάβῃ 10 δραχμὰς ἕνας συνταξιοῦχος ἀναγκάζεται νὰ τρέχῃ 32 ὥρας μεταξὺ Βάλτου καὶ Βονίτσης, ἡ οἰκονομία λοιπὸν μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν ὑπάρχει, καὶ διατὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος, ὅπου εἶναι τέσαρες ὧραι καὶ ὑπάρχουν ἅμαξαι καὶ στρατός; τοῦτο δὲν τὸ ἐννοῶ· παρακαλῶ ἂς μοῦ ὑποδείξουν καὶ ἄλλην ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει αὐτὰς τὰς ἀρχάς.

§76ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Πόρος δὲν ἔχει, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἀντικρούομεν κατ’ ἀρχήν.

§77ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Πόρος δὲν ἔχει περισσοτέραν ἀνάγκην.

§78ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν δι’ ὅλας τὰς ἐκκρεμεῖς προτάσεις τὰς περισυνὰς, ἐὰν τὰς οἰκειοποιοῦντο βουλευταί τινες, νὰ ζητοῦν τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς καὶ ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ λαμβάνουν τόπον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ τυπώνωνται ἐκ νέου· διότι ποῦ εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ ἐνθυμούμεθα τὶ ἐμπεριέχει μία πρότασις ἡ ὁποία πέρισυν ὑπεβλήθη· διὰ τοῦτο ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ πρότασις κατέχει τόπον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ τοὐλάχιστον ἐγὼ, ἐὰν ἐπεψηφίσθη κατὰ πρώτην φορὰν χθὲς, δὲν ἤμην ἐδῶ, εἰ δὲ ἂν ἤμην ἐδῶ δὲν ἐπρόσεξα καὶ δὲν γνωρίζω, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἀποφασισθῇ ἡ τύπωσις αὐτῆς καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μίαν ἄλλην ἡμέραν διὰ νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ πρότασίς σας εἶναι μεμψιμοιρία κατὰ τοῦ Προεδρείου, διὰ τοῦτο ἀναφέρω τὸν κανονισμὸν, κατ’ αὐτὸν πᾶσα πρότασις ἡ ὁποία ἀναγινώσκεται πρὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἀρχῆς ἠμπορεῖ νὰ παραπεμφθῇ. Χθὲς ἔγεινεν ἡ πρώτη ἀνάγνωσις καὶ δὲν μᾶς εἶπε κάνεις τὶ, σήμερον ἀναγινώσκεται ἐκ δευτέρου; τὸ προεδρεῖον δὲν ἔκαμε παρὰ τὰ χρέη του.

§80ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ νὰ λείψωμεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν, Κύριοι, προσβάλλω τὸν νόμον κατ’ ἀρχήν. Ἐνθυμοῦμαι πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασε μίαν πίστωσιν ἀναπληρωματικὴν, ὡς ἔγγιστα, δύω ἑκατομμυρίων τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, τοὐτέστι πέρισυ οἱ ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν τότε καὶ πιθανὸν νὰ ἦναι οἱ σημερινοὶ, ἔκαμον ἕνα προϋπολογισμὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐκανόνισαν τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἐπήρκεσεν ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς εἰς τὰς νομοθετημένας θέσεις ἐδέησε πρὸ τριῶν ἡμερῶν ὡς καλῶς ἐνθυμεῖσθε, νὰ ἔλθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ μᾶς ζητῇ ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν οὔτε κἂν νὰ τὴν ἀρνηθῶμεν, διότι εἶχεν ἐξοδευθῆ. Ὁ προϋπολογισμὸς δυνάμει τῆς οὐσίας του δὲν εἶναι παρὰ ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους. Λοιπὸν δὲν ἐννοῶ, ἀφοῦ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἐξήρκεσε διὰ τὰς νομοθετημένας θέσεις, πῶς ὁ Κ. Στράτος ἔρχεται καὶ ζητεῖ τὴν νομοθέτησιν καὶ ἄλλων θέσεων τὰς ὁποίας θὰ ἦναι ἀδύνατον πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον νὰ συμπληρώσωμεν. Λέγει ὁ ἔντιμος Κ. Καραϊσκάκης, διὰ νὰ μὴ χαίρῃ ὁ Βάλτος τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι. Λέγω, ὅτι ὁ Βάλτος δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὰ τὰ πλεονεκτήματα, διότι δὲν ἔχει πολλὰ εἰσοδήματα.

§81ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Δὲν τὰ ἠξεύρετε τὰ εἰσοδήματα.

§82ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Φέρετε νὰ τὰ ἴδω, καὶ ἂν ἴδω ὅτι ἔχει, τότε θὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ (θόρυβος)· ἤκουσα τὸν Κ. Σακελλαριάδην, ὅτι ἔχει τρεῖς δήμους (θόρυβος). Τέλος πάντων ἂς μᾶς φέρουν ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μίαν ἀπόδειξιν ἐπίσημον ὅτι ἡ ἐπαρχία Βάλτου εἰσάγει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τόσας χιλιάδας δραχμὰς, 200,000, καὶ τότε δικαιολογημένως νὰ συστήσωμεν αὐτὰς τὰς ἀρχὰς (θόρυβος). Οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ δὲν δύνανται νὰ τὰ λέγουν ὀρθὰ, κοφτὰ, ἡμεῖς ὅμως δὲν εἴμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην. Ἀφοῦ βλέπομεν ὅτι ὅλοι οἱ προηγούμενοι προϋπολογισμοὶ ἦσαν τοσοῦτον ἀτελεῖς, ὥστε ἔρχονται οἱ διάδοχοι ὑπουργοὶ καὶ ζητοῦν ἀναπληρωτικὰς πιστώσεις, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι κατὰ τῆς συστάσεως εἰδικῶν ἀρχῶν, ἐνόσῳ δὲν πείσω ἐμαυτὸν ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ σύστασις αὕτη. Ἀποκρούω λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§83ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Κ. προλαλήσας σχεδὸν ἐπέπληξε καὶ ἐμὲ, διότι ἔφερα πρότασίν τινα περὶ ἐπαρχίας πασχούσης, τῆς ἐπαρχίας μου, μετεχειρίσθη ἐν τῷ διαστήματι τῆς ἀγορεύσεώς του μίαν λογικὴν, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν εἶναι ἡ λογικὴ τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τὴν μεταχειρίζονται ἐντὸς τῶν εἰρηνοδικείων, καὶ φαίνεται συνειθισμένος ἐκ τῶν ἀγορεύσεών του τὰς ὁποίας κάμνει εἰς τὸ εἰρηνοδικεῖον, ἐνόμισεν, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι εἰς θέσιν εἰρηνοδικείου. Πρέπει νὰ ᾖναι μεμετρημένοι οἱ λόγοι ἐδῶ, Κ. Βουλευτά. Περὶ τῆς ἐπαρχίας μου δὲν δίδω τὸ δικαίωμα εἰς κανένα νὰ εἴπῃ τὸ παραμικρὸν, διότι εἶναι ἐπαρχία, ἥτις πλείστας ὅσας θυσίας προσέφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα, καὶ εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι τῶν μεγαλειτέρων ὀνομάτων ἡ καταγωγὴ εἶναι ἐκ Βάλτου.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς μὴν ἐρχώμεθα εἰς προσωπικότητας· ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔκαμαν τὸ καθῆκόν των.

§85ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἠθικὸν λοιπὸν δὲν δίδω κἀνὲν δικαίωμα εἰς τὸν προαγορεύσαντα. Ὡς πρὸς δὲ τὸ οἰκονομικὸν ἂν δίδῃ εἰσοδήματα ἢ ὄχι, δύναται ὁ Κύριος Βουλευτὴς νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ ἴδῃ, ὅτι μόνον ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας ὁ Κραβασαρᾶς δίδει 80,000 δρ. εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸν πληθυσμόν της, ἔχει 4 δήμους δευτέρας τάξεως πλέον τῶν 15,000 ψυχῶν. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ εἰσοδήματα ἐκτὸς τῶν τελωνιακῶν, δύναται νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι ἐξάγεται ἡ μεγαλειτέρα ποσότης βαλανιδίου ἀπὸ Βάλτον καὶ Ξηρόμερον· ἐξάγονται δὲ καὶ διάφορα ἄλλα εἴδη, τὰ ὁποῖα ἀναβιβάζουν τὰ εἰσοδήματα ὑπεράνω τῶν 200,000 δραχ. Λοιπὸν ἐὰν θέλῃ νὰ πληροφορηθῇ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας πρὶν ἀναβῇ εἰς τὸ βῆμα νὰ κακίσῃ μίαν ἐπαρχίαν. Ἔπρεπε νὰ ὑπάγῃ ὁ ἴδιος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τότε ἂν ἦτο τὸ πρᾶγμα ὅπως τὸ ἐφαντάζετο, ἔπρεπε νὰ μυκτηρίσῃ τὴν ἐπαρχίαν μολονότι δὲν μυκτηρίζεται ποτὲ ἐπαρχία εἰς τὴν ὁποίαν χρεωστεῖ μεγάλα εἷς ἀγὼν μέγας, ἐπαρχία ἥτις σήμερον πάσχει, διότι εἶναι εἰς μίαν μεθόριον γραμμὴν, διότι ἔχει τὴν ἀπαίτησιν τὴν δικαίαν, καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐκτάσεως καὶ τοῦ πληθυσμοῦ ν’ ἀπολαύσῃ ὅ,τι ἀπήλαυσεν ἡ ἐπαρχία τῆς Γορτυνίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ ἐπιμένουν νὰ ἴδουν αὐτὴν τὴν πρότασιν, τοὐλάχιστον νὰ θεωρηθῇ ἡ δευτέρα συζήτησις τελειωμένη, καὶ ἡ τρίτη ἂς ἀναβληθῇ ὁπότε θέλει τὸ ὑπουργεῖον. Ὁ Κ. Σακελλαριάδης ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Φθάνει, φθάνει, Κ. Πρόεδρε, εἶναι περιττὸν Κ. Σακελλαριάδη.

§87ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔρχομαι εἰς προσωπικότητας· εἶμαι ὑπὲρ τοῦ Κ. Στράτου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖ, δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.—Λοιπὸν, Κύριοι, ἐτελείωσεν ἡ δευτέρα συζήτησις, διὰ δὲ τὴν τρίτην μένει διὰ δέκα ἡμέρας, διὰ νὰ σκεφθῇ τὸ ὑπουργεῖον.—Σήμερον θὰ σᾶς διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐθνοφυλακῆς, αὔριον θὰ ἔχωμεν αὐτὸ, καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἔμειναν διὰ τρίτην συζήτησιν. Διελύθη ἡ συνεδρίασις (ὥρα 2 καὶ ¼ Μ. Μ.)