1867.01.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Τῆς 2 Ἰανουαρίου 1867.

(Δευτέρα).

(Ὥρα 1 Μ. Μ.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Μαυρογιάννης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν ὀφείλω νὰ σᾶς ἀναγγείλω, ὅτι ἡ μεγάλη πρεσβεία τῆς Βουλῆς ἐμφανισθεῖσα χθὲς ἐνώπιον τῆς Α. Μ. ηὐχήθη εἰς Αὐτὴν τὸ νέον ἔτος. Ἡ Α. Μ. ἀπεδέχθη εὐμενῶς τὰς ἡμετέρας εὐχὰς, ἀνέθηκε δὲ εἰς ἡμᾶς νὰ ἐκφράσωμεν τὴν πρὸς τὴν Βουλὴν εὐγνωμοσύνην Αὐτῆς.

§2ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐδόθη ἐγγράφως;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, προφορικῶς.

§4ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ συνταγματικὸν ἔθιμον, παρουσιαζόμενον τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς μετὰ τῆς πρεσβείας, ἀπαγγέλλει μίαν προσφώνησιν εἰς τὴν Α. Μ., ἡ δὲ Α. Μ. ἀπαγγέλλει ἀντιφώνησιν· αὐτὰ λοιπὸν τὰ δύο ἔγγραφα ὑπάρχουν; ἐὰν ὑπάρχουν νὰ μᾶς τὰ ἀναγνώσητε. Τί κατάστασις! Δὲν ἤξιζεν ὁ Βασιλεὺς, ἡ λατρεία τοῦ Ἔθνους προσφωνήσεως;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν, προφορικῶς ἔγεινα. Ὁ Κ. Παπασλιώτης, πρώην καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ζητεῖ σύνταξιν, διότι πάσχει. Ἐπίσης διάφοροι ἀγωνισταὶ ζητοῦν πόρον ζωῆς παρὰ τῆς Βουλῆς. Οἱ πρώην χωροφύλακες τῶν Ἰονίων Νήσων ἐξαιτοῦνται ν’ ἀπονεμηθῇ αὐτοῖς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, ἐπισυνάπτουν δὲ καὶ διαφόρους νόμους τῆς πρώην Ἰονίου πολιτείας πρὸς ἀπόδειξιν τῆς δικαίας αἰτήσεώς των. Ἐπίσης ὁ ἀγωνιστὴς Μαυροκέφαλος ζητεῖ νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ νὰ ἐπισπεύσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῶν δικαιωμάτων του. Αὗται αἱ ἀναφοραὶ θέλουν σταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας Κ. Κωνσταντᾶ περὶ τῆς κτηματικῆς ἰδιοκτησίας τῆς Κερκύρας· ἔχει αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν καὶ θέλει τυπωθῆ. Ἔκθεσις διαφόρων πολιτῶν Κεφαλληνίας περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ὑποθηκῶν. Ἀναφορὰ τοῦ δημάρχου Κεφαλληνίας περὶ ἐπιχωρίων εἰσοδημάτων Κεφαλληνίας. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας Κ. Φωκᾶς ἔπεμψε τὴν παραίτησίν του.

§6ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ ὡς ἑξῆς· «Ἐπειδὴ μοὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῶ εἰς Ἀθήνας εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς ἕνεκα διαφόρων ἰδιαιτέρων δι’ ἐμὲ λόγων, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ λείπῃ εἷς τῶν ἀντιπροσώπων τῆς νήσου Κεφαλληνίας, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παροῦσάν μου παραίτησιν, ὅπως δι’ ἐκλογῆς προβῶσι συμφώνως μὲ τὸν νόμον εἰς τὴν ἐκλογὴν ἑτέρου καταλληλοτέρου.»

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν παραίτησιν;

§8ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δὲν εἶναι λόγος αὐτός.

§9ΕΤΕΡΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§10ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, πρὸ τριάκοντα ἐτῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου πολλοὶ συνεπαρχιῶταί μου ἐνεφύτευσαν ἐπὶ ἐθνικῆς γῆς ἐλαιόδενδρα· ταῦτα τὰ ἐκαλλιέργησαν μέχρι τοῦδε, καὶ τὰ κατέστησαν προσοδοφόρα. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἢ ὁ ἔφορος ἐκεῖ, δὲν ἠξεύρω πῶς, ἐνήργησε καὶ ἐκινήθησαν ἄπειροι ἀγωγαὶ κατ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ πρόκειται νὰ διεξαχθῶσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων· γνωρίζετε δὲ πόσα ἔξοδα θὰ συμβῶσιν εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη. Ἐπειδὴ τοιαῦται ἐμφυτεύσεις ἐγένοντο ἄπειροι κατὰ τὸ Κράτος, καὶ τὸ δημόσιον πολλάκις ἐσκέφθη περὶ τούτου καὶ τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον ἔφερε νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, μέχρις οὗ συζητηθῇ αὐτὸ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ ἀναβληθῶσιν ὅλαι αἱ δίκαι.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον;

§13ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§14ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, Κ. πρόεδρε· πρωτάκουστος μοὶ φαίνεται αὐτὴ ἡ ἀξίωσις τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μου. Κατὰ καιρὸν, λέγει, ἐνεφύτευσαν δένδρα διάφορα οἱ ἐκεῖ πολῖται ἐπὶ ἐθνικῶν γαιῶν, ἢ κατέκτησαν δένδρα, καὶ τὰ ἐθεώρησαν ὡς ἰδιόκτητα· τίς ἠξεύρει πῶς εἶναι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις! διότι δὲν ἠμποροῦμεν ποτὲ νὰ θεωρήσωμεν παράφρονα ἕνα ὑπουργὸν νὰ κινῇ ἀγωγὰς χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀξιώσεις. Μᾶς ἔφερεν ἐδῶ μίαν ἀναφορὰν, καὶ λέγει νὰ τὴν συστήσωμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἵνα παύσουν αἱ δικαστικαὶ διενέξεις. Μὰ, Κύριοι, τὰ δικαστήρια εἶναι ἄδικα διὰ τοὺς οἰκτιρμοὺς τοῦ Θεοῦ! καὶ ὀφείλομεν νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῶν, καὶ νὰ εἴπωμεν, σταματήσατε, διότι οὕτως ἡμεῖς νομοθετοῦμεν; Ἡμεῖς δὲν ἤλθομεν ἐδῶ νὰ καταργήσωμεν τοὺς νόμους, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν· εἰσήχθη ἡ ὑπόθεσις ἅπαξ εἰς τὰ δικαστήρια· ταῦτα ἂς ἀποφανθῶσιν ὅπως βούλονται, καὶ ἂν οἱ πολῖται ἐκεῖνοι ἀδικηθῶσι παρὰ τοῦ ἑνὸς δικαστηρίου, δύνανται νὰ δικαιωθῶσι τοὐλάχιστον παρὰ τοῦ ἄλλου· δὲν εἶναι τῆς δικαιοδοσίας μας νὰ εἴπωμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ διατάξῃ τὴν παῦσιν τῶν καταδιώξεων· διότι καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ κάμῃ τοιαύτην σύστασιν, νὰ ἴδωμεν, θὰ μᾶς ἀκούσῃ ὁ ὑπουργός; μᾶς ἀκούουν τὰ δικαστήρια; δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐκδώσῃ φερμάνι καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὰ δικαστήρια, παύσατε τὴν καταδίωξιν αὐτῶν, οἵτινες κατεπάτησαν τὰς ἐθνικὰς γαίας; Ποῦ ζῶμεν; ζῶμεν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἢ εἰς τὰς Ἀθήνας; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, Κύριοι, δὲν συμφωνῶ παντάπασι νὰ σταλῇ μὲ σύστασιν ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Θέλετε νὰ τὴν διαβιβάσετε ἁπλῶς; διαβιβάσατέ την· ὅμως ἐὰν γίνῃ σύστασις ἐκ μέσους τῆς Βουλῆς ἢ τοῦ προέδρου, ἡ σύστασις αὕτη εἶναι αὐθαίρετος, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀποῤῥιπτέα ὑπὸ οὑτινοσδήποτε ὑπουργείου. Ἂς διαβιβασθῇ ἁπλῶς εἰς τοὺς ὑπουργοὺς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῶν οἰκονομικῶν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ περισσοτέρα ἐγγύησις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἀνήκει εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν γίνονται τὰ παράπονα.

§15ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ ἀναφορά.

§16ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν; τοιοῦτος νόμος ὑπάρχει, καὶ τώρα ζητοῦν νὰ γίνῃ μία παράτασις· δὲν πρόκειται νὰ πιέσωμεν τὰ δικαστήρια, ἀλλὰ νὰ διαταχθῇ ὁ δικηγόρος τοῦ δημοσίου νὰ μὴ προβῇ εἰς τὰς δίκας, ἕως οὗ ἀποφασισθῇ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο· ἐπειδὴ ὅμως εὑρέθη εἷς βουλευτὴς νὰ τὸ φιλονεικήσῃ......

§17ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι εἷς, εἶναι ὅλη ἡ Βουλὴ, θέλετε ἂς ἀνοιχθῇ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ τὸ βλέπετε.

§18ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τοὺς περισσοτέρους, καὶ ἐμὲ μαζῆ σας· νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν ἵνα φέρῃ γνώμην, καὶ τότε τὴν συζητοῦμεν.

§19Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νομίζω καλὸν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας, διότι δὲν ἐννοῶ διατί τὸ ὑπουργεῖον ἔθεσε τὴν καταδίωξιν ταύτην εἰς ἐνέργειαν, ἐξαιρετικῶς δι’ ἐκείνην τὴν ἐπαρχίαν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς τῆς συζητήσεως, τότε κάμετε τὰς παρατηρήσεις αὐτάς. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος Λίμνης.

§21ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω ἐπερώτησιν νὰ κάμω. Θέλω τὸν ὑπουργόν. Βλέπω ἓν πρόγραμμα πρωτοφανὲς, καὶ διὰ τοῦτο εἴδαμεν καὶ ἄλλα ἀντ’ ἄλλων εἰς τὴν προσφώνησιν καὶ ἀντιφώνησιν· ἐν αὐτῷ δὲν μνημονεύεται παντάπασι τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς· ὅθεν παρακαλῶ νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν νὰ τοῦ κάμω μίαν ἐπερώτησιν, διὰ τί δὲν σημειοῦται παρὰ τοῦ Κ. Αὐλάρχου τὸ ὄνομα τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ τὸν ἔντιμον ὑπουργὸν νὰ προσέλθῃ.

§22ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης). Λέγετε τὸν Αὐλάρχην, θέλετε νὰ προσέλθῃ ὁ Αὐλάρχης;

§23ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι, τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ὁ Αὐλάρχης, Κ. Λομβάρδε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρόγραμμα λέγει τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§25ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι δὲν εἶναι ἀληθὲς, καὶ ἂν θέλετε νὰ ἀντιλέξητε, ἀφήσατε τὴν θέσιν σας καὶ ὁρίσατε εἰς τὸ βῆμα.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Προβῆτε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ τρίτον ἄρθρον. Ἡ μόνη τροπολογία εἶναι τῶν βουλευτῶν Λοκρίδος Τσαμοπούλου καὶ Παπαλουκᾶ. «Οἱ ἔπαρχοι τῶν τριῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν Θηβῶν, Λοκρίδος καὶ Λεβαδείας ἀντὶ τοῦ Ἐπάρχου Λεβαδείας, ὃν μνημονεύει τὸ νομοσχέδιον, θέλουν κοινοποιεῖ ἕκαστος ἰδίᾳ κατὰ τὴν δικαιοδοσίαν του τὰς διαταγὰς πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας κλπ. περὶ ὧν μνημονεύει τὸ μνησθὲν ἄρθρον.»

§28ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως γίνῃ σύγχυσις. Ὁ ἔπαρχος, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, κατὰ τὸν νόμον εἶναι ὑπόχρεως νὰ κοινοποιήσῃ ἰδιαιτέρως εἰς ἕνα ἕκαστον ἰδιοκτήτην, ὥστε τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου ἐξασφαλίζονται. Ἐὰν δὲ ᾖναι πολλοὶ, φοβοῦμαι μήπως συμβοῦν ἄτοπα, διότι δὲν θὰ ἠξεύρουν ποῖον νὰ εἰδοποιήσουν.

§29ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ ἄλλο· διορίζεται τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, ἐνῷ ὑπάγεται εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Λοκρίδος.

§30ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν ἔλθωμεν ἐκεῖ βλέπομεν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Τσαμοπούλου καὶ Παπαλουκᾶ.

§32ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐπιμένουν.

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν 6 § λέγει· «ἡ ἑταιρία διορίζει καὶ αὐτὴ τρίτον ἐκτιμητήν. Οἱ τρεῖς οὗτοι ἐκτιμηταὶ ...» ἐδῶ νὰ τεθῇ «προσκαλούμενοι ἐπὶ ἀποδείξει ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου συνέρχονται εἰς τὸ κατάστημα τοῦ ἐπαρχείου».

§34ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ ἁρμοδίου ἐπάρχου.

§35ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «δι’ ᾐτιολογημένης γνωμοδοτήσεως» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «κατὰ πλειονοψηφίαν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν», αἱ δὲ λέξεις «ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐπάρχου» νὰ ἐξαλειφθῶσι, μετὰ δὲ τὰς λέξεις «παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ τοῦ ἐργολάβου».

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὅπως ἐτροποποιήθη;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἡ ἑταιρία διορίζει καὶ αὐτὴ τρίτον ἐκτιμητήν. Οἱ τρεῖς οὗτοι ἐκτιμηταὶ, προσκαλούμενοι ἐπὶ ἀποδείξει ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ἐπάρχου, συνέρχονται εἰς τὸ κατάστημα τοῦ ἐπαρχείου, κατὰ τὴν παρ’ αὐτοῦ ὡρισμένην ἡμέραν καὶ ὥραν, καὶ προσδιορίζουσι δι’ ᾐτιολογημένης γνωμοδοτήσεως κατὰ πλειονοψηφίαν, ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, τὸν μέσον ὅρον τῆς κατὰ τὰ τελευταῖα δέκα ἔτη ἐτησίας καθαρᾶς προσόδου τοῦ εἰς ἀπαλλοτρίωσιν ὑποκειμένου κτήματος. Ἂν ὁ παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τοῦ ἐργολάβου ἐκλεχθεὶς ἐκτιμητὴς δὲν ἐμφανισθῇ, ἢ ἀρνηθῇ νὰ συμπράξῃ, ἢ νὰ συνυπογράψῃ τὴν γνωμοδότησιν, οἱ δύο ἕτεροι προβαίνουσιν ἀκωλύτως εἰς τὴν σύνταξιν καὶ τὴν ὑπογραφὴν τῆς γνωμοδοτήσεως, ἥτις κατατίθεται παρ’ αὐτῶν εἰς τὸ ἐπαρχεῖον συντασσομένης ἐκθέσεως.» Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται).

§40ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἀντὶ τῶν λέξεων «τὸ δημόσιον» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν».

§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καλλίτερον εἶναι νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.»

§42ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «Ἀθηνῶν».

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται καὶ τὸ ἐδάφιον αὐτὸ ὅπως ἐτροποποιήθη. «Ἐπὶ τῇ αἰτήσει τῆς ἑταιρίας ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, κλητεύει τὸν ἰδιοκτήτην ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ὅπως ἀποφασισθῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις.»

§44ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται).

§46ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη ὡς ἀκολούθως. «Ἡ κλῆσις αὕτη εἶναι βραχυπρόθεσμος, δικάζεται δὲ ὡς κατεπείγουσα κατὰ τὴν πρώτην δικάσιμον, μετὰ παρέλευσιν πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως, καὶ ἂν συμπέσῃ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν διακοπῶν.» Ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται).

§48ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Αἱ λέξεις «ὑπόκειται εἰς ἀπαλλοτρίωσιν» νὰ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῆς λέξεως «ἀπαλλοτριοῦται», καὶ τὸ ἄλλο ἐδάφιον νὰ ἑνωθῇ μετ’ αὐτοῦ, ὥστε ἀντὶ τοῦ «θέλει δὲ προσδιορίσει κτλ.» νὰ προστεθῇ «καὶ θέλει προσδιορίσει κτλ.»

§49ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἐγένετο παραδεκτὸν οὕτω: «Τὸ δικαστήριον ἐκδίδει κατὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίασιν τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ, δι’ ἧς θέλει ἀναγνωρίσει, ὅτι τὸ κτῆμα, ἢ τὸ μέρος τοῦ κτήματος, ἀπαλλοτριοῦται λόγῳ δημοσίας ὠφελείας, καὶ θέλει προσδιορίσει ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν ἐκτιμητῶν καὶ τῆς ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ καθιερωθείσης ἀρχῆς, τὴν ἀξίαν τῆς ἰδιοκτησίας, διατάσσον ἐν τούτῳ τὴν κατάθεσιν τοῦ ἀντιτίμου αὐτῆς εἰς τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν, καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ἑταιρίας εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ κτήματος, ἀμέσως μετὰ τὴν γενομένην κατάθεσιν».

§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται).

§53ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «δὲν ὑπόκειται εἰς ἀνακοπὴν» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «οὔτε εἰς ἄλλο ἔνδικον μέσον».

§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ μετὰ τὰς λέξεις «ἡ ἔφεσις» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἥτις γίνεται ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, ἐκδικάζεται ὡς κατεπείγουσα τὴν πρώτην δικάσιμον μετὰ παρέλευσιν δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως».

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἐδάφια αὐτὰ ἐτροποποιήθησαν ὡς ἑξῆς. «Ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου δὲν ὑπόκειται οὔτε εἰς ἀνακοπὴν, οὔτε εἰς ἄλλο ἔνδικον μέσον· εἶναι δὲ ἀνέκκλητος καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν. Ἡ ἔφεσις δύναται νὰ ἀφορᾷ μόνον τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως, ἂν τὸ Πρωτοδικεῖον δὲν ἤθελε συμμορφωθῆ μὲ τὰς ἀνωτέρω τεθείσας βάσεις. Ἡ ἔφεσις, ἥτις γίνεται ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, ἐκδικάζεται ὡς κατεπείγουσα τὴν πρώτην δικάσιμον μετὰ παρέλευσιν δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως.»

§56ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται.)

§58ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «ἐκτελεῖται καὶ» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἀπὸ τῆς ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐπάρχου γενομένης κοινοποιήσεως.»

§59ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «δαπάνῃ τῆς ἑταιρίας νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ τιμήματος.»

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη. «Ἀλλὰ καί τοι ὑπαρχούσης ἐφέσεως, ἡ πρωτόδικος ἀπόφασις ἐκτελεῖται καὶ μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ τιμήματος ἡ ἐγκατάστασις ἐνεργεῖται δαπάνῃ τῆς ἑταιρίας διὰ πρωτοκόλλου συντασσομένου ἐπιτοπίως ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἐπάρχου, τοῦ ἐπιτρόπου τῆς ἑταιρίας καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου, ἂν θελήσῃ νὰ ἐμφανισθῇ.»

§61ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἐδάφιον (ἀναγινώσκεται.)

§63ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «τὸ πρωτόκολλον τοῦτο» νὰ προστεθῶσιν «ὡς καὶ ἡ ἀπόφασις.»

§64ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς. «Τὸ πρωτόκολλον τοῦτο ὡς καὶ ἡ ἀπόφασις μεταγράφονται εἰς τὸ βιβλίον τῶν μεταγραφῶν.» Ἕτερον (ἀναγινώσκεται).

§66ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ τέλος αἱ λέξεις «ἐλευθέρων παντὸς βάρους, ὀφείλει ὅμως νὰ δώσῃ ἀποζημίωσιν, ἥτις ἀφοῦ ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ ἐφετείου, νὰ καταβάλῃ καὶ τὸ ὑπόλοιπον ἐντὸς δέκα πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς ἀποφάσεως».

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ, οὕτω τροποποιηθέντος. «Ἅμα ἡ ἑταιρία καταθέσῃ εἰς τὴν τράπεζαν τὸ παρὰ τοῦ πρωτοδικείου ὁρισθὲν τίμημα, γίνεται ἀναμφισβητήτως κύριος τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν γαιῶν ἐλευθέρων παντὸς βάρους, ὀφείλει ὅμως, ἂν τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως αὐξηθῇ ὑπὸ τοῦ ἐφετείου, νὰ καταβάλλῃ τὸ ὑπόλοιπον ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως.»

§68ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον (ἀναγινώσκεται).

§70ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «ἐγγεγραμμέναι ὑποθῆκαι» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «ἐξαλείφονται», καὶ μετὰ τὰς λέξεις «τῶν τρίτων» αἱ λέξεις «τῆς πρὸς τοὺς ἐπιδίκους δανειστὰς κοινοποιήσεως τῆς καταθέσεως.»

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐδάφιον ἐτροποποιήθη ὡς ἑξῆς. «Ἐπομένως αἱ ἐγγεγραμμέναι ὑποθῆκαι ἐξαλείφονται, καὶ τὰ πραγματικὰ δικαιώματα τῶν τρίτων δύνανται νὰ ἐνασκηθῶσι μόνον ἐπὶ τῶν κατατιθεμένων χρημάτων ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐπάρχου πρὸς τοὺς ἐνυποθήκους δανειστὰς κοινοποιήσεως τῆς καταθέσεως καὶ τῆς καταχωρίσεως αὐτῆς εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιφυλαττομένης πάσης προσωπικῆς ἀγωγῆς κατὰ τοῦ πρώτου ἰδιοκτήτου.»

§72ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον (ἀναγινώσκεται).

§74ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «μὴ ὑπαρχουσῶν κατασχέσεων» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ ἀναγγελιῶν.»

§75ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ τῶν ἀποδεικτικῶν.....»

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἐδάφιον ἐτροποποιήθη ὡς ἑξῆς. «Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς τριμήνου ταύτης προθεσμίας, ἡ ἐθνικὴ τράπεζα, μὴ ὑπαρχουσῶν κατασχέσεων ἢ ἀναγγελιῶν, δύναται ν’ ἀπαλλαχθῇ καταβάλλουσα τὰ κατατεθέντα χρήματα εἰς τὸν πρώην ἰδιοκτήτην, ἐπὶ τῇ προσαγωγῇ ἐπισήμου ἀντιγράφου τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως καὶ τῶν ἀποδεικτικῶν τῶν ἐμφαινόντων, ὅτι αὕτη κατέστη τελεσίδικος.»

§77ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. Ἐδάφιον 1. (ἀναγινώσκεται).

§79ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «ὁριζόμεναι ἐργασίαι» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «τροποποιούμεναι.»

§80ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνόμισα ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἐπὶ τῆς 1. §. τοῦ 4 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος. Ἡ §. αὕτη λέγει «Ἐπιτροπὴ ἐξ ἑπτὰ ἐμπειροτεχνῶν συγκειμένη, διορίζεται ὅπως κτλ.» Κατωτέρω περιορίζεται, ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς τὰ δύω διορίζονται παρὰ τῆς ἑταιρίας· κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἄτοπον, ἐνῷ διορίζονται δύω μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ μὴ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ οἱ διάδικοι· διαδίκους δὲ ἐννοῶ τοὺς παραλιμνίους ἰδιοκτήτας· τούτου ἕνεκα ἔκαμα τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Ἄρθρον 1. Ἐπιτροπὴ ἐξ ἐννέα μελῶν συγκειμένη διορίζεται ὅπως μεταβῇ εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Κωπαΐδος καὶ μετὰ ταῦτα εἰς Λάρυμναν.» Διότι ἢ πρέπει νὰ ἐκλείψωσι καὶ τὰ δύω μέλη, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ ἡ ἑταιρία, ἢ πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ ἄλλα δύω, τὰ ὁποῖα νὰ διορίζωνται ὑπὸ τῶν ἀντιδίκων ὡς ἐνδιαφερομένων εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§81ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ποῖος εἶναι ἀντίδικος· τώρα ἐδῶ δὲν πρέπει νὰ ὁροθετήσωμεν· (ἀναγινώσκει μέχρι τινὸς τὸ τέταρτον ἄρθρον)· ἐγὼ δὲν βλέπω νὰ ἐνδιαφέρηται ἄλλος ἐκτὸς τοῦ δημοσίου.

§82ΣΤΑΜΑΤΑΡΑΣ. Ὑποθέσατε ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι εἶναι ἑκατόν· πῶς θέλουσι διορίζει τὰ μέλη;

§83ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν θὰ ἀναφέρω περὶ αὐτοῦ. Ἔκαμε λόγον καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας περὶ αὐτοῦ. Δύναται νὰ παρουσιασθῇ ὁ ἐνδιαφερόμενος καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θέση ἄλλα δύω μέλη.

§84ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἴδωμεν ποῖοι εἶναι.

§85ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τέταρτον ἐδάφιον τοῦ 4. ἄρθρου ὁρίζει πόθεν θέλουν διορισθῆ τὰ μέλη, καὶ ἐνῷ ἀναφέρει τοὺς ἄλλους, δὲν ἀναφέρει καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους· ἐὰν ἔχῃ ἡ ἑταιρία μέλη, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἐκεῖνος, ὅστις ἔχει συμφέρον· τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας κάμνει πολὺν λόγον περὶ αὐτοῦ.

§86ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἰδού, Κύριοι, τὶ φρονῶ ἐγὼ ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ Κυρίου συναδέλφου μας βουλευτοῦ Λεβαδείας· ὁ προσδιορισμὸς τῆς νομικῆς περιμέτρου τῶν συνήθων πλημμυρῶν εἶναι ἔργον ἀφ’ ἑνὸς τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ δημοσίου, τὸ ὁποῖον συμβάλλεται, ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις, ἡ δὲ ἔκθεσις εἶναι ἔργον ἐπιστημονικόν· διὰ τοῦτο ἡ σύμβασις προβλέπει, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, θέλουν διορίζεσθαι ἀπὸ τὰ συμβαλλόμενα μέρη, καὶ εἶπον ποῖοι εἶναι οἱ συμβαλλόμενοι. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἑταιρία ἐνταῦθα δὲν χαίρει ἴσα δικαιώματα μὲ τὸ ἄλλο συμβαλλόμενον μέρος, διότι τὸ μὲν δημόσιον διορίζει πέντε μέλη, ἐνῷ ἡ ἑταιρία διορίζει δύω· ἑπτὰ εἶναι ὅλα τὰ μέλη. Τώρα ὁ Κύριος Σπυρόπουλος θέλει ἐπίσης νὰ διορίζῃ ὁ ἀντίδικος ἄλλα δύω· ἀλλὰ ἐνταῦθα δὲν ἔχομεν ἄλλον ἀντίδικον παρὰ τὸ δημόσιον, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐκτιμήσεως ἰδιοκτησίας ἀφαιρουμένης, θὰ εἶχε δίκαιον, ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ζώνης, τότε ὁ πολίτης δὲν ἔχει νὰ κάμῃ. Ἔρχεται ὅμως τὸ Σύνταγμα καὶ λέγει, χάριν σας ἀφίνεται, καθὼς λέγει τοῦτο καὶ ἡ σύμβασις, καὶ τότε πρέπει νὰ ἀκούεται καὶ ἡ γνώμη τοῦ ἰδιοκτήτου. Καλὸν εἶναι τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἐκτελεῖται, καὶ τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ ἀπαλλοτρίωσις. Ἕνεκα τούτου φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμή, δὲν εἶναι δὲ καὶ ἐφικτὸν νὰ ζητήσωμεν, ὥστε μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ διορίζωνται καὶ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι θὰ ᾖναι πολλὰ ἔτη ἄγνωστοι, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα προστασίας τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ ἀπὸ τὸν ἔπαρχον καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν καὶ ἀπὸ ὅλους. Ὅλοι αὐτοὶ τὸν ἀντιπροσωπεύουν, διότι θεωρεῖται ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀντιφερόμενοι μὲ τὴν ἑταιρίαν, καὶ καθῆκον αὐτῶν ὅλων εἶναι νὰ μὴ παραδεχθῶσι τοιαύτας ἀδίκους καὶ παρανόμους ἀπαιτήσεις. Ὥστε φρονῶ, ὅτι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν τὸ ἄρθρον ἔχει καλῶς.

§87ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πραγματικῶς, κύριοι, δύνανται τὰ μέλη τὰ διοριζόμενα ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν ἀξιόλογα νὰ ἀντιπροσωπεύσουν τὰ συμφέροντα τοῦ ἐνδιαφερομένου ἰδιοκτήτου· ἀλλὰ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τὰ αὐτὰ μέλη δύνανται νὰ ἀντιπροσωπεύσουν καὶ τὴν ἑταιρίαν. Τὸ δημόσιον καθὼς καὶ τὰ δικαστήρια παρέχουσιν ἐχέγγυα πρὸς ὅλα τὰ μέλη· ἑπομένως εἶναι παράλογον τότε νὰ ὑπάρχωσιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ μέλη τῆς ἑταιρίας. Ἅμα ὑπάρχωσι μέλη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐκ τῆς ἑταιρίας εἶναι ὅλως ἄτοπον νὰ μὴ ὑπάρχωσι καὶ ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἐὰν θὰ ἀφήσητε τὰ μέλη τῆς ἑταιρίας πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ δύω μέλη ἐκ μέρους τοῦ ἐνδιαφερομένου ἰδιοκτήτου. Ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ ἐνδιαφερόμενος, ἀλλὰ ὑπάρχει οὗτος. Ὅταν πρόκειται νὰ ὁρισθοῦν τὰ ὅρια, ἀπαιτοῦνται ἀποδείξεις ἀναμφίλεκτοι, ταύτας δὲ εὐκολώτερα θὰ τὰς παρουσιάσῃ ὁ ἔχων τὸ συμφέρον. Πολὺ περισσότερον συμφέρον ἔχει ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ παρέξῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀποδείξεις ἀναμφιλέκτους, παρὰ τὸν ἀντιπρόσωπον τὸν διοριζόμενον ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου ἢ τῶν δικαστηρίων. Ὅσον ἄμωμοι καὶ δραστήριοι καὶ ἂν ᾖναι οἱ ἄνθρωποι, δὲν δύνανται νὰ ἔχουν τὰς γνώσεις τοῦ ἰδιοκτήτου ὅστις θὰ φροντίσῃ τόσῳ πολύ. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ὑπάρχουσι συμφέροντα καὶ τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, τά ὁποῖα ἀλλοιοῦνται ἐκ τοῦ σημείου ἔνθα θὰ ὁρίσωμεν τὰ ὅρια· ὥστε εἶναι μέγα τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τοῦ δημοσίου. Καὶ τὸ μὲν δημόσιον τὸ ἀντιπροσωπεύουν οἱ διορισθέντες παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τοὺς ἰδιοκτήτας, ποῖος; ὥστε εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ ἄλλα μέλη τὰ ἀντιπροσωπεύοντα τὸν ἐνδιαφερόμενον ἰδιοκτήτην.

§88ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ τί πρόκειται νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. «Καὶ εἰς μὲν τὴν πεδιάδα τῆς Κωπαΐδος οἱ ἐμπειροτέχναι θέλουν προσδιορίσει ὁριστικῶς καὶ νομίμως τὴν περίμετρον τῆς συνήθους πλημμύρας, εἰς Λάρυμναν δὲ θέλουν ὁρίσει ἐπὶ τόπου διὰ μονίμων ὁροσήμων τὴν θέσιν καὶ τὰ ὅρια τῶν παρὰ τῷ λιμένι τούτῳ παραχωρήσεων.» Τὸ συμφέρον λοιπὸν τὸ οὐσιῶδες τὸ ἔχει τὸ δημόσιον, διότι θέλει νὰ παραχωρήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρας ζώνας· ὥστε τὰ δικαιώματα τοῦ ἀμέσως καὶ σπουδαίως ἐνδιαφερομένου ἀσφαλίζονται. Τώρα ποῖοι χωρικοὶ ἔχουν δικαιώματα; Ἐὰν παρουσιασθοῦν 500 καὶ εἴπουν, τοῦτο θέλομεν, καὶ ἕκαστος θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει γαίας καὶ δικαιώματα, καὶ τότε θέλομεν καταστρέψει τὸ ἔργον ὅλως διόλου. Νομίζω λοιπὸν περιττὴν τὴν ἐγγύησιν. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ περὶ ἰδιοκτησίας ζήτημα, αὐτὸ θὰ ἐξετασθῇ κατόπιν. Τὸ πολὺ τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ γείνῃ κατὰ συγκατάβασιν τῆς Βουλῆς ἄνευ σκοποῦ καὶ ἀποτελέσματος, εἶναι νὰ ἐπιτρέψωμεν ὥστε τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ δώσωσιν ἀπὸ ἕνα ὅστις νὰ παρίσταται ἐκεῖ, νὰ γνωμοδοτῇ καὶ νὰ φέρῃ τὰς ἀπαιτουμένας ἀντιῤῥήσεις.

§89ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. πρωθυπουργὸς μὲ παρεξήγησε· δὲν ἐννόησα ὅτι πρέπει νὰ διορισθοῦν 2000, ἕκαστος ἐνδιαφερόμενος θὰ διορίσῃ 2, ἀλλὰ καὶ εἰδικοὺς ἂν διορίσῃ, εἶναι τὸ αὐτὸ· ὅταν δὲν παρουσιασθῇ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκδικάσεως, ἡ ἐπιτροπὴ προβαίνει. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς εἶναι καλὸν, δηλ. τοὺς ἐνδιαφερομένους κατοίκους νὰ ἀντιπροσωπεύωσι δύω ἐκ τῶν δημοτικῶν συμβούλων· εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ αὐτὸ ἴσια ἴσια ζητῶ ἐγώ.

§90ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλοι, ὅλοι νὰ ᾖναι δύω.

§91ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν ἐκεῖ ὅπου λέγομεν «ἐπιτροπὴ ἐξ 7 μελῶν» νὰ τεθῇ «ἐξ 9 μελῶν.»

§92ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα συμβούλια θὰ ᾖναι ταῦτα;

§93ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν παραλιμνίων δήμων.

§94ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν δήμων Ὀρχομενοῦ καὶ Πέτρας;

§95ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ κανονίσωμεν ὅμως ὥστε αὐτὰ νὰ μὴ γεννοῦν δυστροπίας τοιαύτας, ὥστε νὰ μὴ τελειώσῃ ἡ δουλειά.

§96ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ δήμου Λαρύμνης ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος τῆς Πέτρας.

§97ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς Λαρύμνης ἡ γραμμὴ εἶναι τὸ 1/15 τοῦ ὅλου.

§98ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἂς τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§99ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ δὲν συμφωνοῦν, ἂς μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει.

§100ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κἀνὲν συμφέρον δὲν ἔχουν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Λαρύμνης ἐπὶ τῶν ὀχθῶν τῆς Κωπαΐδος.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Σπυροπούλου· «δύω παρ’ ἑκάστου ἰδιοκτήτου λαμβάνουσι μέρος εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπὶ συζητήσεως ἐνδιαφερούσης αὐτοῖς.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολὺ ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.

§102ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (πρωθυπουργός.) Εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον καὶ εἰς τὸ τρίτον, καθὼς καὶ εἰς τὸ πέμπτον, νὰ προστεθῇ «δαπάνῃ τῆς ἑταιρίας.»

§103ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὅσον φαίνεται ὅτι περιστρέφεται εἰς ἐπιστημονικὴν ὅλως ἐργασίαν, ἄλλο τόσον κατὰ τὴν κρίσιν μου περιέχει μεγάλην σπουδαιότητα καὶ δύναται νὰ παρέξῃ ἀφορμὴν εἰς κατηγορίας, διότι ἀπὸ τὴν πλάτυνσιν ἢ τὴν στένεψιν τῆς περιμέτρου τῶν συνήθων πλημμυρῶν ὁ ἐργολάβος δύναται νὰ ἀποκτήσῃ 10, 20 ἢ καὶ 50 χιλιάδας στρέμματα γῆς, ἢ νὰ στερηθῇ αὐτάς· ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, φοβοῦμαι ἢ βλέπω ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν τὴν ἑπταμελῆ ἀφέθη ἡ ἐξουσία νὰ προσδιορίσῃ τὴν περίμετρον τῶν συνήθων πλημμυρῶν· ἤθελον διστάσει παρὰ πολὺ νὰ ἐμπιστευθῶ τὸν δημόσιον πλοῦτον εἰς τὴν διάθεσιν μιᾶς ἑπταμελοῦς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἥτις ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἐλαστικῆς συνειδήσεως· καὶ ἠξεύρετε ὅτι ὅπου ὑπάρχουν χρήματα, κἄποτε κάμπτεταί τις· λοιπὸν καθῆκόν μου νομίζω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ὥστε νὰ ζητήσω τὸ μέρος τοῦτο κατά τι νὰ διορθωθῇ. Ἔλαβα τὸν λόγον καὶ χθὲς, ὅτε ὁ Κ. Σπυρόπουλος ἔκαμνε λόγον περὶ τῆς ἐκτάσεως τῆς περιμέτρου ταύτης, καὶ εἶπα· Κύριε Σπυρόπουλε, δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ φοβῆσθε, διότι ἡ Κυβέρνησις συμβάλλεται ἐν γνώσει· διότι ἔχει ἓν σχέδιον τοῦ Σωβάζ, τὸ ὁποῖον δεικνύει τὴν περίμετρον τῆς συνήθους πλημμύρας. Καὶ ἐγὼ, εἶπα, ἐνόσῳ ἡ Κυβέρνησις εἶναι βεβαία ὅτι ἡ περίμετρος αὐτὴ δὲν ἐκτείνεται εἰς ἀπεράντους ἐκτάσεις γαιῶν, ὥστε νὰ ᾖναι δυσανάλογα τὰ ἔξοδα πρὸς τὰ κέρδη τῆς ἑταιρίας, δέχομαι νὰ παραχωρηθῇ αὐτὴ ἡ ἔκτασις. Ἡ σύμβασις λοιπὸν, Κύριοι, προβλέπει τοῦτο καὶ λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν παραχωρεῖ εἰς τὸν ἐργολάβον παρὰ τὰ ἑξῆς· «τὸ συνήθως κατακλυζόμενον ἔδαφος αὐτῆς τὸ κείμενον ἐντὸς τῆς περιμέτρου τῶν συνήθων πλημμυρῶν, τῆς σημειωμένης ἐπὶ τοῦ διαγράμματος τοῦ Κ. Σωβὰζ, Γάλλου μηχανικοῦ, οὗτινος ἐπικυρωμένον ἀντίγραφον θέλει ἐγχειρισθῆ εἰς τὸν ἐργολάβον»· ἀλλὰ κατόπιν ἡ σύμβασις λέγει· «ἀλλὰ τῆς περιμέτρου ταύτης μήπω ἐξακριβωθείσης καὶ βεβαιωθείσης νομίμως ἐπὶ τοῦ τόπου, ἡ ἐξακρίβωσις καὶ βεβαίωσις αὐτῆς θέλει γείνει κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ μνημονευομένου ὑπὸ τοῦ 15 ἄρθ. τῆς παρούσης συμβάσεως.» Λοιπὸν ἡ γνώμη μου εἶναι νὰ περιορίσω τὴν περίμετρον ἐντὸς τῶν ὅρων ἐκείνων τοὺς ὁποίους προβλέπει ἡ συνθήκη, νὰ εἴπω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, λάβε τὸ διάγραμμα τοῦ Σωβὰζ καὶ θέσε ἐπιτοπίως τὰ σημεῖα τῆς περιμέτρου αὐτῆς ὅπως σχεδιαγραφοῦνται εἰς τὸ διάγραμμα τοῦ Σωβάζ. Ἐδῶ ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι οἱ πραγματογνώμονες ἠμποροῦν ἂν θέλουν ν’ ἀδικήσουν τὸν ἐργολάβον ἢ τὸ δημόσιον· ἐγὼ λέγω οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἄλλο.

§104Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς νομίζετε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο;

§105ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Οἱ μηχανικοὶ τὸ ἠξεύρουν.

§106ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Εἶναι κατορθωτὸν αὐτό;

§107ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἰδοὺ πῶς· εἰς τὸ διάγραμμα τοῦ Κ. Σωβὰζ ὑπάρχει ἓν οἰκόπεδον καὶ βλέπω ὅτι ἔχει 5 μέτρα πρόσωπον καὶ 10 βάθος· λοιπὸν διορίζεται εἷς μηχανικὸς καὶ μετρᾷ ἓν οἰκόπεδον τοιοῦτον.

§108ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι οὕτω.

§109ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν ἰδοὺ τὶ φρονῶ ἐγὼ νὰ γείνῃ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ· «καὶ εἰς μὲν τὴν πεδιάδα τῆς Κωπαΐδος οἱ ἐμπειροτέχναι θέλουν προσδιορίσει καὶ ἐξακριβώσει τὴν περίμετρον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διαγράμματος τοῦ Σωβὰζ» καὶ τοῦτο τοὺς περιορίζει. Ὁ Σωβὰζ αὐτὸς εἶναι ἕνας περίφημος μηχανικὸς καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ διάγραμμά του ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ ἐπὶ τοῦ τόπου καὶ νὰ μὴ γίνῃ κἀμμία κατάχρησις. Λοιπὸν προτείνω νὰ προστεθοῦν εἰς τὸ ἄρθρον αἱ λέξεις αὗται· καὶ εἰς μὲν τὴν πεδιάδα τῆς Κωπαΐδος οἱ ἐμπειροτέχναι σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 1 τῆς συμβάσεως θέλουν ἐξακριβώσει καὶ βεβαιώσει νομίμως ἐπὶ τοῦ τόπου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διαγράμματος τοῦ Γάλλου μηχανικοῦ Σωβὰζ, τὴν περίμετρον τῶν συνήθων πλημμυρῶν.» Κατόπιν ἔρχεται τὸ ἄλλο ἐδάφιον· «οἱ ἐμπειροτέχναι ὁδηγούμενοι ἐκ τοῦ μνησθέντος διαγράμματος τοῦ Σωβὰζ καὶ ἐκ πάσης ἄλλης ἀναμφιλέκτου ἀποδείξεως κλ.» Εἰς τὰ ἄλλα ἐγὼ δὲν ἐπεμβαίνω· ὅσον δύναμαι τόσον λέγω.

§110Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλαι αὐταὶ αἱ παρατηρήσεις τοῦ Κ. Κυπριάδου δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἰδία συνθήκη, διότι ἐπρόσθεσε νὰ γίνῃ καταμέτρησις κατὰ τὸ διάγραμμα τοῦ Σωβάζ, ἐνῷ ἡ αὐτὴ διάταξις ἐμπεριέχεται καὶ εἰς τὸ 1 ἄρθρον. Τώρα ὁ κύριος Κυπριάδης λέγει, μήπως οἱ μηχανικοὶ κάμουν λάθος· ἀλλ’ ἐὰν γίνῃ τοῦτο κατὰ τὴν πρώτην διάταξιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ κατὰ τὴν δευτέραν; Καὶ εἰς τὰς δύω περιστάσεις τὸ δημόσιον δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εὕρῃ τὸ περισσότερον ἢ τὸ ὀλιγώτερον; ὥστε δὲν εἶναι τίποτε αὐτὰ ὅλα, ἀλλ’ ἐπειδὴ νομίζεις ὅτι εἶναι κἄτι τι, δὲν ἀντιλέγω νὰ τεθῇ μέσα.

§111ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἂς με συγχωρήσῃ ὁ προαγορεύσας νὰ τῷ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ συνθήκη εἶναι ἀκριβὴς, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον γράφει ὅτι ἡ συνθήκη αὕτη ἐπικυροῦται ὅπως τροποποιεῖται ἑπομένως, ἐπειδὴ ὁ νόμος δὲν βάζει αὐτὸν τὸν χαλινὸν, ὁ ἐργολάβος θὰ ἀξιοῖ νὰ τεθῇ κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἑπταμελοῦς ἐπιτροπῆς. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, ὅτι οἱ μηχανικοὶ δύνανται νὰ κάμωσι λάθος, ἐγὼ εἶπον κἄτι τι περισσότερον παρὰ περὶ λάθους· ἀλλὰ καὶ λάθος ἂν ἦτον, οὗτοι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιστήμης των, τῶν γνώσεών των, τῶν πληροφοριῶν ἃς ἔχουσι, δικαιολογοῦνται ὅτι δὲν ἔκαμαν λάθος. Ὅταν ὅμως δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ σχέδιον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἀποφασίσωσι, καὶ τοὺς εἴπωμεν, λύσατε τὸ ζήτημα ποῖα εἶναι τὰ ὅρια τοῦ τόπου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σχεδιογραφήματος, τότε δὲν δύνανται νὰ δικαιολογήσωσι τὸ λάθος των.

§112ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε λεχθέντων δεικνύεται ἡ δυσκολία ἥτις παρουσιάζεται ὡς πρὸς τὰ ἀληθῆ ὅρια, ἔνθα πρέπει νὰ τεθῇ ἡ συνήθης πλημμύρα· διότι παρατηρεῖτε ὅτι τὸ μόνον ἔργον, ἐφ’ οὗ δυνάμεθα ὁπωσοῦν ἀσφαλέστερον νὰ στηριχθῶμεν, εἶναι τὸ ἔργον τοῦ κ. Σωβάζ. Δυστυχῶς ἕτερον ἔργον δὲν ἔχομεν, καὶ ἡ κυβέρνησις συντάττουσα τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἐπρονόησεν ὅτι στηρίζεται ἐπὶ μόνου τοῦ σχεδίου τοῦ κ. Σωβάζ· ἑπομένως ἵνα μὴ ἀδικήσῃ τὸ δημόσιον, διὰ τοῦ τετάρτου ἄρθρου ἔδωκεν εἰς ἐμπειροτέχνας νὰ ἐξεύρωσι τὰ ὅρια τῶν συνήθων πλημμυρῶν. Βλέπετε λοιπὸν ὁποία ἀσάφεια, καὶ ὡς ἐκ ταύτης ὁποῖαι ἀδικίαι δύνανται νὰ γεννηθῶσι, διότι ὁ κ. Σωβὰζ ἔθεσε τὰ ὅρια τῆς συνήθους πλημμύρας ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐκ διαφόρων ἀνθρώπων, καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τόσα ἔτη θὰ λάβωσι τὸ σχέδιόν του ὡς ὑπόγραμμα. Βλέπετε ἑπομένως ὅτι καὶ τὸ ἔργον τοῦ κ. Σωβὰζ παρουσιάζει ἐλλείψεις, καθὼς καὶ εἰς τὸ ἔργον τῶν ἐμπειροτεχνῶν δυνάμεθα νὰ παρατηρήσωμεν ἐλλείψεις. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ ὅλα τὰ πράγματα εἶναι ἀνθρώπινα, διὰ τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἐρεύνης δυνάμεθα νὰ τὰ βελτιώσωμεν, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς νὰ μὴ ᾖναι ἀνέκκλητος, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα νὰ διορίζηται διπλάσιος ἀριθμὸς ἐκ τῶν αὐτῶν μελῶν καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν, ἵνα ἀποφασίζῃ· τότε δὲ εἶναι πιθανώτερον ὅτι ἡ ἀπόφασίς της θὰ ᾖναι δικαιοτέρα.

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Κυπριάδης ἐσύγχυσε δύω διάφορα πράγματα· πρῶτον, κύριοι, τὸ 1 ἄρθρον τῆς συμβάσεως κανονίζει τὸν χῶρον τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν ἑταιρίαν λέγον, ὅτι θέλει παραχωρηθῇ εἰς τὴν ἑταιρίαν τὸ ἔδαφος τῶν συνήθων πλημμυρῶν, καὶ ἐντὸς αὐτῶν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ περιορισθῶμεν· ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· πρέπει νὰ βεβαιώσωμεν καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἔδαφος· τοῦτο δὲ τὸ προσδιορίζει τὸ ἄρθρον 10 τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ τὸ προσδιορίζει ὁρίζων δύω χώρους, διότι ἔχομεν δύω περιμέτρους, τὴν τακτικὴν καὶ τὴν ἔκτακτον. Ὁ κ. Κυπριάδης νομίζει ὅτι τὸ 10 ἄρθρον, ὅπερ τροποποιοῦμεν, κανονίζει δικαιώματα καὶ οὐχὶ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως αὐτῶν, καὶ διὰ τοῦτο λέγει, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ πρᾶξις δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας, ἐπειδὴ ἐπιθυμεῖ νὰ μείνῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν διάταξιν τὴν περὶ τοῦ σχεδίου τοῦ Σωβάζ. Ἀλλά, κύριοι, τοῦτο εἶναι περιττόν, διότι τὸ 10 ἄρθρον δὲν κανονίζει δικαιώματα· τὸ ἄρθρον 10 προνοεῖ τὴν βεβαίωσιν τῆς πρώτης διατάξεως, ἡ ὁποία λέγει ὅτι θέλει παραχωρηθῆ εἰς τὴν ἑταιρίαν ὁ χῶρος τῶν συνήθων κατακλυζομένων γαιῶν, ἃς προσδιορίζει τὸ σχεδιογράφημα τοῦ κ. Σωβάζ· ἐπειδὴ αὐτὸς δὲν ὑπῆγεν εἰς τὸν τόπον νὰ θέσῃ τὰ σημεῖα, διὰ τοῦτο ὁρίζει ἐμπειροτέχνας, οἱ ὁποῖοι νὰ θέσουν αὐτά· ἂν αὐτοὶ τὰ θέσουν κακῶς, δι’ ἡμᾶς ἀδιάφορον· ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ μέρος. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν κανονίζει δικαιώματα, ἀλλὰ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως, καὶ ἂν θέσωμεν τὴν παρατήρησιν τοῦ Κυρίου Κυπριάδου, θὰ φανῇ ὅτι θέτομεν περιττὰ καὶ ἄσκοπα πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε μᾶς ἀσφαλίζουν, οὔτε μᾶς βεβαιώνουν τι· διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι περιττὴ καὶ φέρει σύγχυσιν, διότι εἰς τὰς δικονομικὰς διατάξεις ἐπαναλαμβάνονται διατάξεις οὐσιαστικαί. Ὁ Κύριος Κυπριάδης λέγει, ὅτι, ἐπειδὴ δέν το ἐπαναλαμβάνομεν εἰς τὸν νόμον, ὑποτίθεται ὅτι καταργεῖται. Ὁ νόμος δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ κυρώνῃ τὴν συνθήκην· ἂν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Κυπριάδης ἦτον ἀληθές, ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἀμφισβήτησις περὶ ὅλων τῶν ἄρθρων περὶ ὧν δὲν γίνεται λόγος. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον πρῶτον τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ δικαιώματα μένει ἀνέπαφον· τροποποιοῦμεν τὸ ἄρθρον 10, διότι εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ τὸ τροποποιήσωμεν, καθ’ ὅσον εἰς τὸ ἄρθρον 10 τῆς συνθήκης ἐπρόκειτο περὶ τῆς ὁροθεσίας δύω ζωνῶν· ἐπειδὴ ὅμως ἐξέλιπεν ἡ μία, ἠναγκάσθημεν νὰ τὸ τροποποιήσωμεν. Εἰς τὸ ἄρθρον ὅμως αὐτό, τὸ τέταρτον, ἐπιφέρω δύω τροποποιήσεις· ἐκεῖ ὅπου λέγει «αἱ παρὰ τοῦ 10 ἄρθρου» νὰ τεθῇ «αἱ παρὰ τοῦ ἀπαλειφομένου ἄρθρου τῆς συμβάσεως τροποποιούμεναι ἐργασίαι» καὶ ὄχι «ὁριζόμεναι ἐργασίαι.»

§114ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Θέλω νὰ ἐξάξω τὸν κύριον πρωθυπουργὸν ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην ἰδέαν. Σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 10 τῆς συνθήκης προβλέπει τί παραχωρεῖται εἰς τὸν κύριον Bonneur· ἡ πρώτη συνθήκη ἔλεγεν, ὅτι ἡ κυβέρνησις παραχωρεῖ εἰς τὸν Μομφεῤῥιέρον τὸ ἔδαφος τῆς περιμέτρου τῶν συνήθων πλημμυρῶν, καὶ ἐπρόσθετε ὅτι αὐτὴ ἡ περίμετρος ἦτο 210,000 στρεμμάτων· ἂν ὅμως ἡ περίμετρος αὕτη τῶν συνήθων πλημμυρῶν δὲν ἦτο 210,000 μέτρα, τότε, ἐλέγαμεν, σοῦ ὑποσχόμεθα νὰ σοῦ τὰ συμπληρώσωμεν ἀπὸ τὴν περίμετρον τῶν ἐκτάκτων πλημμυρῶν. Τοῦτο ἦτον ἐπιζήμιον διὰ τὸ δημόσιον καὶ ἑπομένως ἡ δευτέρα σύμβασις λέγει, ὅτι δέν σου ἐγγυώμεθα 210,000 στρέμματα ἀλλὰ σοῦ δίδομεν τὴν περίμετρον τῶν συνήθων πλημμυρῶν· εἶναι ὀλιγωτέρα ἀπὸ 210,000, εἶναι περισσοτέρα ἀπὸ 210,000, εἶναι μεγαλειτέρα; δὲν ἐγγυώμεθα, καὶ τοῦτο μοῦ ἀρέσει καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ὑπὲρ τῆς συνθήκης. Ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἄρθρον λέγει, σοῦ παραχωροῦμεν τὴν περίμετρον τῶν συνήθων πλημμυρῶν κατὰ τὸ διάγραμμα τοῦ Κ. Σωβάζ. Πάντες γνωρίζουσιν ὅτι μὲ τὸν διαβήτην ἐπάνω εἰς τὸ χαρτὶ μετροῦνται πόσα εἶναι τὰ στρέμματα. Ἐν γνώσει λοιπὸν τὸ δημόσιον παραχωρεῖ καὶ ἐν γνώσει ὁ ἐργολάβος λαμβάνει· ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἄρθρον λέγει, αὐτὸς ὁ χάρτης εἶναι ἀφῃρημένον πρᾶγμα, θὰ ὑπάγῃ ἐκεῖ ἐπιτροπὴ νὰ βάλῃ τὰ σημεῖα· αὐτὸ λέγει ἡ συνθήκη καὶ αὐτὸ τὸ ἐννοῶ, ἀλλ’ ἐδῶ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον καὶ λέγει, ὅτι ἐπικυρώνει τὴν συνθήκην, καθόσον δὲν τροποποιεῖται ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει τινὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα λέγουν καταργεῖται τὸ δεῖνα ἄρθρον τοῦ νόμου, τὸ δεῖνα τροποποιεῖται· ὡς πρὸς τοῦτο τὸ ἀντικείμενον δὲν λέγει τίποτε, ὅτι τὸ ἄρθρον τῆς συνθήκης μεταβάλλεται. Λοιπὸν θὰ εἰπῇ, ἢ νὰ μὴ τὸ ἐγγίσωμεν διόλου· ἢ ἀφοῦ τὸ ἐγγίσωμεν νὰ τὸ προσθέσωμεν καὶ ἐνταῦθα (θόρυβος). Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον· «ἐμπειροτέχναι ὁδηγούμενοι ἐκ τῶν ἐπὶ τῶν βράχων σταθερῶν ἰχνῶν καὶ ἐκ πάσης ἄλλης ἀναμφιλέκτου ἀποδείξεως, θέλουν ἐνεργήσει χωροσταθμίσεις καὶ θέλουν στήσει ἐπὶ τοῦ ἐδάφους σταθερὰ σήματα ἱκανὰ ὅπως ὁρισθῇ θετικῶς ἡ περίμετρος τῆς συνήθους πλημμύρας». Ἀλλ’ αὐτοὶ οὕτω πως δύνανται νὰ πράξουν ὅ,τι θέλουν, νὰ περιλάβουν μεγάλας γαίας· διὰ τοῦτο θέλω νὰ τεθῇ ἡ τροπολογία ἣν ἐπέφερα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τροπολογίαν ὁ Κ. Σπυρόπουλος· «Οἱ ἐμπειροτέχναι ὁδηγούμενοι ἐκ τῶν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους σταθερῶν ἰχνῶν καὶ ἐκ πάσης ἄλλης ἀναμφιλέκτου ἀποδείξεως, στηριζομένης εἰς μάρτυρας καὶ εἰς ἔγγραφα καὶ τίτλους, καταδεικνύουσι τὰ ὅρια τῶν συνήθων πλημμυρῶν.»

§116ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων σημείων, ἐκ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ὁδηγηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, εἶναι καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔθεσα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸν ἀναγνωσθέντα παράγραφον;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μετὰ ταῦτα ἀνεγνώσθησαν καὶ οἱ λοιποὶ παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 4. «Ἀφ’ οὗ δὲ τοιουτοτρόπως ἐξακριβωθῇ ἀμετακλήτως ἡ εἰρημένη περίμετρος καὶ ὁρισθῇ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, ἡ ἐπιτροπὴ θέλει συντάξει λεπτογραφικὸν χάρτην τοῦ Κωπαϊκοῦ πεδίου, ἐφ’ οὗ θέλει διαγράψει τὴν νόμιμον περίμετρον, πρὸς δὲ καὶ χάρτην τῆς Λαρύμνης, ἐφ’ οὗ ἐπίσης θέλει διαγράψει τὰ ὅρια τῆς κατὰ τὸν λιμένα τοῦτον παραχωρήσεως. Οἱ ἐμπειροτέχναι θέλουν ἀκολούθως συντάξει πρωτόκολλον ὁρίζον ὅσον ἔνεστιν ἀκριβέστερον καὶ λεπτομερέστερον τὰς σχετικὰς θέσεις τῶν σημάτων, τῶν ἐνδεικνυόντων τὰς γραμμὰς τῆς νομίμου περιμέτρου. Τὸ αὐτὸ πρωτόκολλον θέλει περιλάβει καὶ τὴν σχετικὴν θέσιν τῶν ὁροσήμων τῆς ἐν Λαρύμνῃ παραχωρήσεως. Πᾶσα ἀξίωσις ἐπὶ γαιῶν κειμένων ἐντὸς τῆς νομίμου περιμέτρου τῆς συνήθους πλημμύρας εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἀντίγραφα ἴσα ἀπαράλλακτα τῶν τε διαγραμμάτων καὶ πρωτοκόλλων θέλουν παραδοθῆ πρὸς τὴν Ἑταιρίαν ὡς τίτλοι ἰδιοκτησίας πρὸς ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς.»

§119ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 10 παραγράφου τοῦ τετάρτου ἄρθρου, ὡς ἑξῆς (τὴν ἀναγινώσκει.)

§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα περὶ οὗ πρόκειται καὶ τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ Κ. Σπυρόπουλος, εἶναι λελυμένον ἀπὸ τὸν περὶ διακρίσεως κτημάτων νόμον, ὅτι δηλ. αἱ γαῖαι αἱ κατακλυζόμεναι ἀπὸ συνήθεις πλημμύρας, ποταμοὺς, λίμνας κτλ. θεωροῦνται δημόσιαι, ἑπομένως ἡ τροπολογία αὕτη ἐπαναλαμβάνει ὑπάρχουσαν διάταξιν εἰς ἕτερον νόμον.

§121ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ ἐννοήσω ὅτι αἱ πάντοτε κατακλυζόμεναι ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον.

§122ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αἱ συνήθως.

§123ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν κατακλύζωνται 4%, εἶναι συνήθως κατακλυζόμεναι;

§124Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αἱ συνήθεις πλημμύραι εἶναι γραμμὴ, ἡ ὁποία ἐχαράχθη ἅπαξ διὰ παντὸς εἰς ἓν σχέδιον· ἅμα ἀφαιρέσῃς αὐτὸ πέταξέ τα ὅλα, δὲν ὑπάρχει συζήτησις· αὐτὸ τὸ σχέδιον εἶναι παραδεδεγμένον καὶ ἡ ἑταιρία ἐζήτησε τὴν παραχώρησιν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν σχεδίων· ἡ γραμμὴ αὐτὴ εἶναι ἀμετάβλητος οἱασδήποτε μεταβολὰς καὶ ἂν κάμῃ ἡ φύσις.

§125ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει καθ’ ἣν αἱ ἰδιοκτησίαι ἐμοῦ καὶ ἄλλων, αἱ ὁποῖαι στηρίζονται εἰς τίτλους 100 καὶ 200 ἐτῶν, περιλαμβάνονται ἐντὸς τῆς συνήθους πλημμύρας, πῶς θὰ τὰς ἀφαιρέσητε; Ἄς εἴπῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι τὰς ἀφαιρεῖ καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ τότε μάλιστα.

§126ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Σπυρόπουλε, εἰς τὰ συνήθως κατακλυζόμενα ἐδάφη ὑπάρχουν ἰδιοκτησίαι; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· δὲν ὑπάρχουν.

§127ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐθεώρησεν ὁ Σωβὰζ ὡς συνήθως κατακλυζόμενα μέρη μὴ κατακλυζόμενα, διότι ἀφοῦ ὑπάρχουν ἰδιοκτησίαι...... (θόρυβος).

§128ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι αἱ γαῖαι αἱ κατακλυζόμεναι ἀπὸ τὰς συνήθεις πλημμύρας πάντοτε θεωροῦνται ὅτι ἀνήκουσιν εἰς τὸ δημόσιον· τοῦτο δὲν εἶναι νέος νόμος, τὸν ὁποῖον ἡ τωρινὴ Κυβέρνησις εἰσάγει, καὶ ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἐγείρῃ παράπονα καὶ νὰ φέρῃ τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας· αὐτὸς ὑπάρχει ἀπὸ τὰ 1857 καὶ κἀνεὶς δὲν παρεπονέθη, διότι καὶ οἱ Τοῦρκοι τὸν εἶχον καὶ οἱ Ῥωμαῖοι· εὑρίσκομεν διατάξεις εἰς τοὺς Πανδέκτας καὶ τὰ Βασιλικά. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅταν τοῦτο ᾖναι παραδεδεγμένον ἀπὸ τὴν κοινωνίαν, ὅταν τοῦτο τὸ καθιεροῖ ὁ προϋπάρχων νόμος, τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἐπαναλαμβάνον αὐτὴν τὴν ἀρχὴν μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν φέρει κἀμμίαν νέαν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία νὰ δύναται νὰ ἐγείρῃ παράπονα καὶ νὰ προξενήσῃ ἀδικίας. Ἐὰν ὅμως ἐννοῶ τὸν Κύριον Σπυρόπουλον, ἡ ἰδέα του ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι αὕτη, ὅτι ἐντὸς τῆς γραμμῆς, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ὡς ἡ περίμετρος τῆς συνήθους πλημμύρας, ἠμπορεῖ νὰ περιλαμβάνωνται καὶ γαῖαι μὴ ὑπαγόμεναι εἰς αὐτὴν τὴν συνήθη πλημμύραν, καὶ ἑπομένως σήμερον ἔρχεσθε, Κύριε ἐργολάβε, ἢ σὺ, Κυβέρνησις, καὶ λέγεις· ἡ συνήθης πλημμύρα περιλαμβάνει τὴν περιουσίαν σου, δὲν εἶσαι δεκτὸς νὰ ὑπάγῃς εἰς τὸ δικαστήριον. Δὲν εἶναι τοῦτο. Διὰ νὰ ᾖναι παραδεκτὴ πᾶσα ἀξίωσις, πρέπει νὰ ᾖναι ὁμολογούμενον καὶ ἀναντίῤῥητον, ὅτι αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὸ ὅριον τῆς συνήθους πλημμύρας· ἅμα ὅμως εἶναι ἐκτὸς, ἠμπορεῖς πολὺ καλὰ νὰ τὴν φέρῃς εἰς τὸ δικαστήριον, νὰ ἀποδείξῃς ὅτι δὲν εἶναι ἐντὸς τῆς συνήθους πλημμύρας. Λοιπὸν ὁ φόβος σου ἔχει κἄποιον λόγον, διότι εἶναι γαῖαι κατακλυζόμεναι μὲν, ἀλλὰ σπειρόμεναι, δὲν ἔχει ὅμως ἐφαρμογὴν, διότι τῆς συνήθους πλημμύρας αἱ γαῖαι εὑρίσκονται πάντοτε σχεδὸν πλημμυριζόμεναι, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σπείρωνται. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἄν τινες νομίζουν, ὅτι αἱ γαῖαί των δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰς συνήθεις πλημμύρας, αὐτῶν αἱ ἀξιώσεις δὲν μένουν ἀπαράδεκτοι, ἀλλ’ ὑπάρχουν τὰ δικαστήρια.

§129ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα νομίζω, ὅτι εἶναι καθαρὸν «πᾶσα ἀξίωσις ἐπὶ γαιῶν ἐντὸς τῆς νομίμου περιμέτρου τῆς συνήθους πλημμύρας εἶναι ἀπαράδεκτος».

§130ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι ὁ Σωβὰζ δύναται νὰ ἔσφαλεν. Ἐνδέχεται, διότι καὶ ἐγὼ δὲν γνωρίζω καλά· ἔπρεπε νὰ ἐξοδεύσω 1,000 ἕως 2,000 δραχμὰς νὰ πάρω μηχανικοὺς, νὰ γνωρίσω ποῦ διαβαίνει τὸ σχέδιον τοῦ Σωβάζ. Ἐνδέχεται ὁ Σωβὰζ νὰ ὡρμήθη ἐκ τῶν πληροφοριῶν του καὶ ὥρισε τὰ ὅρια τῶν συνήθων πλημμυρῶν ἄνω τοῦ δέοντος. Ὑπάρχει ὁ Κ. Λάππας, ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν χωράφι, τὸ ὁποῖον ἐκέρδισεν ἀπέναντι δίκης τὴν ὁποίαν εἶχε κατὰ τοῦ δημοσίου. Ὑπάρχει ὁ Γεωργαντᾶς καὶ ἄλλοι. Ἐὰν αὐτῶν αἱ γαῖαι περιλαμβάνωνται ἐντὸς τῆς συνήθους πλημμύρας ποίαν ἀσφάλειαν ἔχουν;

§131ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ὁ Σωβὰζ δύναται νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι κυρία νὰ ὑποχρεωθῇ ἀπέναντι τοῦ ἐργολάβου, ἀλλ’ οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ὁ ἐργολάβος δύνανται ἄνευ νόμου νὰ ἀφαιρέσουν ἰδιοκτησίαν.

§132ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἀδικήσωμεν κἀνένα αἴρεται, ὅταν εἴπωμεν ὅτι ἐννοοῦμεν νὰ μὴ ἦναι παραδεκταὶ ἀπαιτήσεις ἰδιοκτησίας διὰ γαίας, αἱ ὁποῖαι ἐμπεριλαμβάνονται ἀληθῶς ἐντὸς τῆς συνήθους πλημμύρας· καὶ ἀκόμη ἤθελον προσθέσει καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι καὶ γῆ, ἐφ’ ἧς ὁ πολίτης ἔχει δικαίωμα ἰδιοκτησίας διὰ τίτλων, ὄχι διὰ μαρτυριῶν, διότι διὰ μαρτυριῶν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ ὅλην τὴν λίμνην, θέλει ἀποζημιοῦσθαι διὰ γαιῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸ δημόσιον, ὥστε νὰ μὴ γεννηθῇ κἀμμία δυσκολία καὶ νὰ μένῃ ἀσφαλὴς καὶ βεβαία ἡ μερὶς τῆς ἑταιρίας.

§133ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν νὰ σημειωθῇ αὐτὴ ἡ φράσις.

§134Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὁ μηχανικὸς Σωβὰζ ἀπῆλθεν ἐπὶ τοῦ τόπου ὅπως προσδιορίσῃ τὰ ὅρια τῆς συνήθους πλημμύρας, συνεβουλεύθη τοὺς κανόνας τοὺς ὁποίους ὑπαγορεύει ἡ ἐπιστήμη· δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του οὔτε πρόσωπα, οὔτε πράγματα, οὔτε τίποτε· ἐχάραξε λοιπὸν τρεῖς γραμμὰς καὶ ἐσημείωσε τὰς συνήθεις πλημμύρας μὲ μίαν γραμμὴν, τὰς ἐκτάκτους μὲ ἄλλην γραμμὴν καὶ μὲ τρίτην ἐσημείωσε τὸ τέλμα· ὥστε βλέπετε ὅτι ἐχάραξεν εἰς τὸ σχέδιον ὅ,τι ἡ φύσις καὶ ἡ τέχνη ὑπαγορεύει. Εἶναι λοιπὸν ὡρισμέναι αἱ συνήθεις πλημμύραι, ἀλλ’ ἐντὸς αὐτῶν λέγει ὁ Κ. Σπυρόπουλος, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἰδιοκτησίαι. Κατὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἀπὸ τὸν καιρὸν τῶν Ῥωμαίων, τὰ κατακλυζόμενα μέρη εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ δημοσίου· λοιπὸν τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον.

§135ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τίποτε, κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ τοῦτο μόνον συμφώνως μὲ τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ ἀποζημιώνωνται οἱ ἰδιοκτῆται ἀπὸ γαίας τοῦ δημοσίου.

§136ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ Κ. Πρωθυπουργός, οὔτε σπιθαμὴ γῆς ἐθνικῆς δὲν θὰ μείνῃ ἐντὸς τῆς Κωπαΐδος, καὶ ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀφήσωσι γαίας εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ἡ ἑταιρία ἀκόμη θὰ κινήσῃ ἀγωγὴν καὶ θὰ εἴπῃ μοῦ ὑπεσχέθητε τόσα στρέμματα, καὶ ἐδῶ δὲν εὑρίσκονται οὔτε τὰ ἡμίση, διότι τὶ λέγει ὁ Κ. Σπυρόπουλος; ὅτι ὑπάρχουν ἀποφάσεις δικαστικαί, ὅτι παραχωροῦνται δικαιώματα. Πέραν τῆς συνήθους ζώνης δὲν δύναται νὰ ἀξιώσῃ οὐδεὶς τῶν πολιτῶν δικαιώματα, διότι ἐὰν ἀνοίξωμεν αὐτὴν τὴν θύραν, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι δὲν θὰ μείνῃ οὔτε σπιθαμὴ γῆς εἰς τὴν Κωπαΐδα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἀντίγραφα ἴσα ἀπαράλλακτα τῶν τε διαγραμμάτων καὶ πρωτοκόλλων θέλουν παραδοθῆ εἰς τὴν ἑταιρίαν ὡς τίτλοι ἰδιοκτησίας πρὸς ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς». Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἀναγινώσκονται οἱ ἑξῆς παράγραφοι τοῦ 5 ἄρθρου. Ἄρθρον 5. «Αἱ §§ 4, 5 καὶ 6 τοῦ ἄρθρου 1 τῆς συμβάσεως ἀπαλείφονται· ἡ δὲ δευτέρα § τοῦ 6 ἄρθρου αὐτῆς τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «Ἡ ἐγγύησις θέλει κατατεθῆ εἰς τὴν ἐθν. τράπεζαν ἐν τῷ διαστήματι εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος νομοσχεδίου, ἡ δὲ Τράπεζα θέλει καταβάλει αὐτὴν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀμέσως μετὰ τὴν Β. κύρωσιν αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις θέλει πληρώνει διὰ τὴν κατάθεσιν ταύτην ἐνιαύσιον τόκον 6% ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καταθέσεως μέχρι τῆς ἀποδόσεως, γενησομένης ἀμέσως μετὰ τὴν πλήρη ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς ἀποξηράνσεως.»

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§139ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ 6 ἄρθρον. Ἄρθρον 6, «Οἱ χωρικοὶ οἱ ἀποκατασταθησόμενοι ἐπὶ τῶν εἰς τὴν ἑταιρίαν προσωρινῶς παραχωρουμένων γαιῶν θέλουν ἀπολαύσει μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἑξῆς πλεονεκτημάτων. Αἱ ὑπ’ αὐτῶν οἰκοδομηθεῖσαι, ἢ παρὰ τῆς ἑταιρίας πρὸς αὐτοὺς δωρηθεῖσαι οἰκίαι, (ἂν ἡ δωρεὰ αὕτη ἔγεινε δέκα ἔτη τοὐλάχιστον πρὸ τοῦ τέλους τῆς ἐπικαρπίας) γίνονται ἰδιοκτησίαι αὐτῶν ἀναφαίρετοι μετὰ συνεχομένων τριῶν στρεμμάτων δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν. Πρὸς ἀπόκτησιν δὲ ἄλλων ἐθνικῶν γαιῶν, κατὰ τοὺς περὶ τούτου νόμους, οὗτοι ἀπολαμβάνουσι τὰ πλεονεκτήματα τῶν κατόχων.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§141ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη τὸ 7 ἄρθρον. Ἄρθρον 7. «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δανεισθῇ παρὰ τῆς ἑταιρίας, τῆς ἀναλαβούσης τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος, δραχμὰς ἓν ἑκατομμύριον ἑπτακοσίας χιλιάδας κατὰ τοὺς ἑξῆς ὅρους. Ὁ τόκος ὁρίζεται εἰς ἑπτὰ τοῖς ἑκατὸν ἐτησίως. Ἡ καταβολὴ τοῦ δανείου γενήσεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς νομίμου δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος Νόμου. Ἡ ἀπόδοσις τοῦ δανείου ἐξασφαλίζεται διὰ τῆς προσόδου τῶν ἁλικῶν τοῦ Κράτους, ἢ ἄλλης τινὸς περιουσίας ἐθνικῆς, θέλει δὲ γίνει ἐντὸς δέκα ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταβολῆς· ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κανονίσῃ μετὰ τῆς ἑταιρίας τοὺς τύπους τῆς ἐγγυήσεως τοῦ δανείου τούτου».

§143ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγγύησιν, ἔχω νὰ εἴπω δύω λέξεις. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἑταιρία εἶναι ἀρκετὰ ἐξησφαλισμένη διὰ μιᾶς Κωπαΐδος· ἤθελον παρακαλέσει τὸν ὑπουργὸν, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸς ὁ εὐτελὴς ὅρος νὰ δώσωμεν ἐγγύησιν.

§144ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν καὶ ἀναδέχομαι νὰ φροντίσω νὰ μὴ δοθῇ ὑποθήκη, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ἀπὸ τὸν Νόμον.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§146ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ ἐδῶ· «ἂν αἱ ἐργασίαι δὲν ἀρχίσωσιν ἢ δὲν ἀποπερατωθῶσιν ἐντὸς τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας, ἢ ἂν δὲν γίνῃ ἐμπροθέσμως τὸ δάνειον, τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον δικαιοῦται νὰ κηρύξῃ δι’ ἀνεκκλήτου ἀποφάσεώς του ἔκπτωτον τὴν ἑταιρίαν».

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται καὶ τὸ 8 ἄρθρον. Ἄρθρον 8. «Τὰ ἄρθρα 10 καὶ 11 τῆς συμβάσεως ἀπαλείφονται, τὸ δὲ 14 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «Πᾶσαι αἱ ἀμφισβητήσεις αἱ τυχὸν ἐγερθησόμεναι μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρίας ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως θέλουσι δικάζεσθαι ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου.» Ἐδῶ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ Κ. Κυπριάδου· «θέλουν δικάζεσθαι ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ συνοπτικῆς ἀγωγῆς εἰς πρῶτον καὶ τελευταῖον βαθμόν.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§150ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§151ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ θὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἄδειαν κατόπιν νὰ συναρμολογήσωμεν τὰ ἄρθρα;

§152ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§153ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὴν σύμβασιν ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι τηροῦν τὰ δικαιώματα τοῦ ποτίζεσθαι ὅλαι αἱ παραποτάμιαι γαῖαι. Τοῦτο νομίζω ἠμπορεῖ νὰ γεννήσῃ ἀμφιβολίας. Προσθέτω αὐτὴν τὴν τροπολογίαν· «ὅλαι αἱ ἰδιόκτητοι ἢ κατεχόμεναι γαῖαι ὅσαι ποτίζονται.»

§154ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 9 ἄρθρον. Ἄρθρον 9. «Ὅτε ὁ ἐπιτυχὼν τὴν παραχώρησιν καὶ οἱ δικαιοδόχοι αὐτοῦ περατώσωσι τὴν ἀποξήρανσιν καὶ προβῶσιν εἰς σύστασιν ἑταιρίας πρὸς καλλιέργειαν τῶν ἀποξηρανθεισῶν γαιῶν, ἡ δημοσία ἐγγραφὴ μετοχῶν τῆς ἑταιρίας ταύτης θέλει ἀρχίσει ταυτοχρόνως ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν δὲ τὸ καταγραφησόμενον κεφάλαιον ᾖναι ἀνώτερον τοῦ ζητουμένου, αἱ ὑπὸ Ἑλλήνων πολιτῶν γενησόμεναι ἐγγραφαὶ δὲν θέλουσιν ὑπόκεισθαι εἰς μείωσιν.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§156ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ 10 ἄρθρον. Ἄρθρον 10. «Αἱ ἐπὶ τοῦ παραχωρημένου ἐν γένει πρὸς τὴν ἑταιρίαν ἐδάφους εἴτε διαρκουσῶν τῶν πρὸς ἀποξήρανσιν ἐργασιῶν, εἴτε καὶ κατ’ ἄλλην ἐποχὴν, ἀνευρεθησόμεναι ἀρχαιότητες, οἱαιδήποτε, ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος καὶ παραδίδονται πρὸς τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐθνικοῦ Μουσείου.»

§158ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 τῆς συμβάσεως ἐγεννήθη μία ἀμφιβολία. Ἡ ἑταιρία εἶναι ὑπόχρεως μετὰ τὸ πέρας τῆς προθεσμίας ν’ ἀποδώσῃ ὅλα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντὸς τῶν ἀποξηρανθεισῶν γαιῶν, ὅμως εἶναι ὑπόχρεως ν’ ἀποδώσῃ εἰς καλὴν κατάστασιν καὶ τὴν διώρυγα, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμῃ, καὶ ἐπειδὴ αὐτὸ δὲν προβλέπεται, ἔκαμα τροπολογίαν. «Ἀφοῦ ἡ ἑταιρία συλλέξῃ τοὺς καρποὺς τοῦ τελευταίου ἔτους τῆς ἐπικαρπίας ἐκ τῶν προσκαίρως παραχωρουμένων αὐτῇ γαιῶν, αἱ γαῖαι αὗται ἐπανέρχονται εἰς τὴν ἐπικράτειαν μεθ’ ὅλων ἐν γένει τῶν ἔργων τῆς ἀποξηράνσεως, τῆς ἀρδεύσεως καὶ τῶν οἱωνδήποτε οἰκοδομῶν διδομένων ἁπάντων παρὰ τῆς ἑταιρίας ἐν καλῇ καταστάσει χωρὶς νὰ ἔχῃ αὕτη οὐδὲν δικαίωμα ἀποζημιώσεως.» Ἀκόμη εἰς τὸ ἄρθρον 13 προστίθεται ὁ παράγραφος ὁ ἀκόλουθος· Ἡ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ ἔχῃ εἰς Ἀθήνας γραφεῖον ὑπηρεσίας, οὗ τὴν σύστασιν θέλει ἐπισήμως γνωστοποιήσει εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει πᾶσα πρὸς αὐτὸν ἀπευθυνομένη κοινοποίησις ἰσχύει γινομένη παρὰ τῷ εἰσαγγελεῖ τῶν ἐν Ἀθήναις πρωτοδικῶν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις ὑπάρχει;

§160ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§161ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ πρὸς τούτοις· «ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 8 κηρυχθῇ ἡ ἑταιρία ἔκπτωτος, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ παραχωρήσῃ τὸ ἔργον εἰς πάντα ἄλλον κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου.»

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§163ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ 11 ἄρθρον. Ἄρθρον 11. «Ἡ ἐκχώρησις ἣν ὁ Κ. Σαῤῥαζῖνος Μομφεῤῥιέρος ἐποιήσατο πρὸς τὸν Κ. Ἑῤῥῖκον Βονναὶρ ἱππότην τῆς λεγεῶνος τῆς τιμῆς, πρώην οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν, ἐγκρίνεται. Ὅθεν ὁ Κ. Βονναὶρ καὶ οἱ δικαιοῦχοι αὐτοῦ κηρύσσονται ἀπὸ τῆς σήμερον ὡς λαβόντες τὴν παραχώρησιν· εἰς αὐτοὺς δὲ καὶ εἰς ἣν ἐσχημάτισαν Ἑταιρίαν ἀφορῶσιν εἰς τὸ ἑξῆς τὰ βάρη καὶ τὰ ὠφελήματα τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς 22 Ἰουλίου 1865 καὶ τοῦ παρόντος νόμου.»

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§166ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. — Τώρα θὰ ἐρωτήσω καὶ διὰ τὸ σύνολον.

§168ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Περὶ τοῦ συνόλου ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ αὔριον, ἀφοῦ προηγουμένως συναρμολογηθῇ, τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον θὰ ἐρωτήσωμεν διὰ τὸ σύνολον. Λύεται ἡ συνεδρίασις· (ὥρα 4 παρὰ 18/60.)