1866.12.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2

Τῆς 14 Δεκεμβρίου 1866.

(Τετάρτη).

Ὥρα 11 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σήμερον συνελθούσης τῆς Βουλῆς κατόπιν τῆς ὑπὸ χθεσινὴν ἡμερομηνίαν εἰδοποιήσεως τοῦ προσωρινοῦ Προεδρείου, προβαίνομεν εἰς τὰ ἔργα μας κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· «Μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ἡ Βουλὴ ἐκλέγει κατὰ πᾶσαν Σύνοδον διὰ ψηφοδελτίων καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ἐκ τῶν ἰδίων αὑτῆς μελῶν ἕνα Πρόεδρον, τρεῖς ἀντιπροέδρους καὶ τέσσαρας γραμματεῖς.

§4Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν παρόντων Βουλευτῶν, Κύριε Πρόεδρε;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑκατὸν εἷς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ, ἄν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν.

§6Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, μετὰ ἕν ἔτος ἡ Βουλὴ ἔρχεται ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑψηλῶν αὑτῆς καθηκόντων, καὶ βεβαίως ἡ πρώτη πρᾶξις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θέλει ἀρχίσει, εἶναι ὁ σχηματισμὸς τοῦ γραφείου καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου αὐτῆς, ὁ ὁποῖος μέλλει νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας της. Τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου, κατ’ ἐμὲ, δικαίωμα τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχει καμμίαν ἄλλην σημασίαν ἐκτὸς τῆς διευθύνσεως· εἶναι ζήτημα ἁπλῶς τυπικόν. Ὁπωσδήποτε ὅμως ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς, κατ’ ἐμὲ, πρέπει νὰ ἐκπηγάζῃ οὐχὶ ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν, ἀλλ’ ὑπ’ ἀριθμοῦ τοιούτου, ὁ ὁποῖος νὰ δίδῃ ἰσχὺν καὶ κράτος πλειότερον εἰς τὴν ἠθικὴν αὐτοῦ θέσιν. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου ἐφάνη, ὅτι ἑκατὸν εἷς ἐκ τῶν ΚΚ. βουλευτῶν εἶναι παρόντες, ὀγδοήκοντα τρεῖς ἐκ τῶν συναδέλφων ἡμῶν εἰσὶν ἀπόντες. Βεβαίως, ἄν ἡ βραδύτης τῆς ἀφίξεως αὐτῶν προήρχετο ἀπὸ ὀλιγωρίαν, οὐδέποτε ἤθελον συμβουλεύσει τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου· ἐπειδὴ ὅμως προέρχεται, ὡς πάντες γινώσκετε, ἐκ φυσικῶν δυνάμεων, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οὔτε δίκαιον εἶναι, οὔτε πρέπον πρὸς τὴν ὀφειλομένην πρὸς τοὺς συναδέλφους ἁβροφροσύνην νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, καὶ στερήσωμεν αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἀποφανθῶσι περὶ τοῦ ἄρχοντος τῆς Βουλῆς. Ἐπαναλέγω, κατ’ ἐμὲ, καμμίαν ἀξίαν δὲν ἔχει ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου ἢ τὴν τυπικὴν τῆς διευθύνσεως· νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ ἁβροφροσύνη ἀπαιτεῖ πρὸς τοὺς ἀπόντας ἡμῶν συναδέλφους, ὅπως ἀναμείνωμεν ὀλίγας ἡμέρας, καθόσον τὰ ἀτμόπλοια ὅλων τῶν γραμμῶν εἶναι ἤδη καθ’ ὁδόν. Ἐλπίζω, ὅτι κανεὶς δὲν θέλει παρεξηγήσει τὸν λόγον μου· εἶναι ὅλως διόλου ἀτομικὴ ἰδέα μου, καὶ ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ ἑνὸς δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ ἀπόντες συνάδελφοι, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὅλων τὰ αἰσθήματα, δὲν ἀμφιβάλλω, θέλουν ἀνταποκριθῆ πρεπόντως. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι ἀντὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν νὰ ἀναμείνωμεν δι’ ὀλίγας ἡμέρας τὰ ἀτμόπλοια, καθ’ ὅσον οὐδὲ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θέλουν πάθει, οὐδὲ ἡμεῖς θέλομεν ἐλλείψει ἀπὸ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν πρὸς τοὺς συναδέλφους ἡμῶν.

§7ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ ἕνα μῆνα;

§8Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου Κυρίου Κουμουνδούρου, λέγω, ὅτι οὐδέποτε συνείθισα νὰ κάμω προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα καὶ εἰς τὴν λογικήν. Ἰσχυρίζομαι σήμερον ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία, ὑποδεικνύων τὸν ὅρον ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα τοῦτο. Εἶπον, ὅτι τὰ ἀτμόπλοια εὑρίσκονται εἰς τὴν πορείαν των· τὴν Πέμπτην ὅλαι αἱ γραμμαὶ αὐτῶν θέλουσι συγκεντρωθῆ εἰς Πειραιᾶ. Ἄν δὲν θέλετε, εἰς ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον, διότι ἡ ἐξάσκησις τοῦ δικαιώματος δὲν πηγάζει ἀπὸ κανένα ἢ ἀπὸ μόνην τὴν Βουλήν.

§9ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κανεὶς δὲν ἐφαντάσθη καὶ δὲν φαντάζεται νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου ἄλλην σημασίαν, παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δίδουν ὅλα τὰ κοινοβούλια ὅλων τῶν ἐθνῶν· ὅ,τι σημαίνει εἰς ἐκεῖνα, σημαίνει καὶ εἰς ἡμᾶς. Καθόσον ἀποβλέπει τὸ ἕτερον ζήτημα, ἂν πρέπει σήμερον νὰ προβῶμεν ἢ ὄχι εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, ἀφ’ οὗ, καθὼς πολὺ καλὰ παρετήρησεν ὁ προαγορεύσας, ἓν σχεδὸν ἔτος ἀργεῖ τὸ κοινοβούλιον τῆς Ἑλλάδος, πρᾶγμα χωρὶς προηγούμενον εἰς τὰ χρονικὰ τὰ συνταγματικὰ αὐτῆς· τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω κανὲν παράδειγμα, καθ’ ὃ ἡ Βουλὴ τῆς Ἑλλάδος ἔμεινε κεκλεισμένη ἓν ἔτος. Καὶ ὄχι μόνον ἡ Ἑλλὰς αὐτὴ, ἡ ἐπίσημος, ἡ τῆς διπλωματίας Ἑλλὰς, περιμένει ἀνυπομόνως νὰ ἀκούσῃ τοὺς ἀντιπροσώπους, ἀλλ’ εἴμεθα εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Πανελλήνιον περιμένει νὰ ἰδῇ τί θὰ ἔβγῃ ἀπὸ αὐτὸν τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον ὀνομάζομεν βουλευτήριον, τὸν ὁποῖον πολλοὶ συκοφαντοῦν, καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖον περιμένουν νὰ ἴδουν τὴν ἀπολογίαν ἀπὸ τὰ ἔργα του. Ἕνα χρόνον μένει κεκλεισμένη ἡ Βουλὴ καὶ θὰ θέσωμεν, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἀναβολὰς ἐπὶ ἀναβολῶν εἰς τὸ πρῶτον βῆμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κάμωμεν εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ Πανελλήνιον μᾶς λέγει σπεύσατε! Δὲν ἦλθον ἀκόμη τὰ ἀτμόπλοια· ὅσα ἐπεριμέναμεν νὰ ἔλθουν ἦλθον. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔλειψαν, ὄχι ὅτι ἀπὸ ὀλιγωρίαν δὲν ἦλθον, ὄχι· ἐμπόδια ἀνυπέρβλητα τῆς θαλάσσης τοὺς ἐμπόδισαν. Διὰ τοῦτο ὅμως νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου; Εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, εἰς τὸν νόμιμον ἀριθμόν; πρέπει νὰ προβῶμεν. Μία ἀπὸ τὰς πρώτας κατηγορίας τῶν ἐχθρῶν τῆς Βουλῆς, καὶ οὐχὶ τῆς Βουλῆς ταύτης, τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ συστήματος (καὶ ἔχομεν ἐδῶ τοιούτους ἐχθροὺς,) εἶναι ὅτι εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ συνέλθῃ· ἴσως δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διότι θέλουν εἶναι ἐμπόδιον αἱ συζητήσεις αὐτῆς καὶ βραδύτης εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι κατεπείγοντα νὰ ληφθῶσι. Καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν θέλομεν νὰ δείξωμεν, ὅτι θέλομεν νὰ φέρωμεν ἐμπόδια καὶ βραδύτητας! Ὄχι· πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, καὶ ἂς μάθωσιν ὅτι αὐτὸ τὸ βῆμα οὔτε ἔβλαψεν, οὔτε θέλει παρεμποδίσει τὴν ἐξάσκησιν οἱουδήποτε δικαιώματος. Ὅ,τι ἀποφανθῇ ἡ πλειονοψηφία εἶναι νόμιμον. Δὲν συμφωνῶ ἑπομένως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ προαγορεύσαντος συναδέλφου ἡμῶν.

§10Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι νομίζω, κύριοι, ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ συζητήσωμεν διατὶ μετὰ ἓν ἔτος συνέρχεται ἡ Βουλή, ἂν ἐβράδυνε καὶ τὶ ἐπέφερεν ἡ βραδύτης αὕτη. Ἡ ὥρα ἐκείνη εἶναι ἄλλη, καὶ μετ’ ὀλίγον θέλομεν φθάσει εἰς αὐτήν. Σήμερον πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὶ παραγγέλλει ὁ κανονισμὸς, καὶ ἴσα ἴσα διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἀνέφερε, πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν πρώτην πρᾶξίν μας, πρέπει νὰ ἤμεθα ἀκριβέστατοι εἰς τὰ κανονισμένα ὅπως ἡ πρώτη πρᾶξίς μας ᾖναι νομιμωτάτη. Καὶ ἂν, κύριοι, ἓν ἔτος ἐβράδυνε νὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ, ποία βλάβη μεγαλειτέρα θὰ προκύψῃ, ἂν καὶ ἐπὶ τέσαρας ἔτι ἡμέρας ἀναβάλωμεν τὰς ἀρχαιρεσίας ἡμῶν, ἵνα ἐν ἀρχῇ πράξωμεν ἔργον τέλειον; Κανὲν ζήτημα, κανὲν ἀντικείμενον δὲν ἦλθέ ποτε εἰς συζήτησιν τοῦ Σώματος, ἂν προηγουμένως δὲν ᾖναι δεδημοσιευμένον νομίμως διὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Καθὼς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος ἀνέφερε, μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν ἔρχονται αἱ ἀρχαιρεσίαι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ πάντοτε, ἐννοεῖται, θὰ προηγηθῇ προσδιορισμὸς τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐνεργηθῶσι· καὶ ἰδού. «Ἄρθρον 16. Ὁ Πρόεδρος κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων. Συναινέσει δὲ τῆς Βουλῆς τὸ τέλος αὐτῆς. Ἀναγγέλλων δὲ τὸ τέλος προσδιορίζει συγχρόνως, συναινέσει τοῦ Σώματος, τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης.» «Ἄρθρον 22. Ὁ Πρόεδρος ἀπαγγέλλει τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ προκαλεῖ τὴν ἐφ’ ἑκάστου τούτων συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ Σώματος κτλ.» Εἴμεθα σήμερον εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν, προχθὲς ἦτο μία τελετὴ περὶ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου. Λοιπὸν ἀφοῦ σήμερον κατὰ πρῶτον συνερχόμεθα εἰς συνεδρίασιν, δὲν πρέπει νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ ἐνεργήσωμεν τὰς ἀρχαιρεσίας; Ἐξ ἅπαντος ἀπαιτεῖται νὰ σημειωθῇ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ εἰδοποιηθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι τὴν δεῖνα ἡμέραν θὰ ἔχωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου. Τὸ ποίαν ἡμέραν βεβαίως θὰ τὸ ὁρίσῃ ἡ Βουλή. Ὡς δὲ καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπε, τὰ ἀτμόπλοια καθ’ ὁδὸν εὑρίσκονται. Μᾶς λείπουν 83 βουλευταί· ἐνδέχεται ἀπόψε νὰ ἔλθουν 40 καὶ τότε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς θὰ ᾖναι ἴσως διαφορετικόν. Διὰ τί νὰ μὴ περιμείνωμεν ὀλίγας ἡμέρας ἵνα τὸ πρῶτον ἔργον μας γενῇ τελειότερον; διὰ τί θέλετε νὰ πειράξετε τὰ δικαιώματα τῶν συναδέλφων μας, οἱ ὁποῖοι εἶναι καθ’ ὁδὸν καὶ οἱ ὁποῖοι ἴσως τὸ ἑσπέρας εἶναι εἰς τὸν Πειραιᾶ; Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ᾖναι πλήρης ὅσον εἶναι δυνατόν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ εἶναι ἀδιαφιλονείκητος. Ἄνευ ἡμερησίας διατάξεως οὐδὲν ζήτημα φέρεται· πρέπει νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἡμέραν τῶν ἀρχαιρεσιῶν, καὶ μένει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ἀποφασίσῃ ποίαν ἡμέραν θέλει. Νομίζω δὲ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν περιστάσεων, ὅτι εἶναι καλὸν ν’ ἀναβάλωμεν τὰς ἀρχαιρεσίας ἐπὶ δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας.

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καρυστίας παρετήρησεν, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ νὰ συζητήσωμεν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπὶ τοσοῦτον ἀνεβλήθη ἡ Βουλή. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν, ὅτι ἡμεῖς δὲν προεκαλέσαμεν τὴν συζήτησιν ταύτην. Τὴν συζήτησιν ταύτην θὰ τὴν προκαλέσωμεν καὶ θὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας, διότι ἠξεύρομεν, ὅτι ὑποκείμεθα εἰς πολλὰς παρεξηγήσεις, ὅταν παρουσιασθῇ εὐκαιρία. Ἀλλὰ σήμερον δὲν συζητοῦμεν τοιοῦτόν τι. Ἦλθεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Καλαβρύτων καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι θέλομεν νὰ ὠφεληθῶμεν ἐκ τῆς ἀπουσίας τινῶν συναδέλφων καὶ νὰ ἀφαρπάσωμεν τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Τοῦτο τὸ ἀποκρούομεν. Ἡ Βουλὴ δὲν συνέρχεται σήμερον αἰφνιδίως προσκληθεῖσα, καὶ μὲ μικρὰν προθεσμίαν. Εἶχε προθεσμίαν μεγίστην, εἶχε τὴν μεγαλειτέραν προθεσμίαν τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα ὁρίζει· ὥστε τὸ νὰ μὴ ἔλθουν σήμερον οἱ συνάδελφοι ἡμῶν σημαίνει ὅτι δὲν ἤθελον νὰ ἔλθουν. Ποῖος ἀναγκάζει τοὺς βουλευτὰς ν’ ἀφίνωσι τὴν ἐνταῦθα προσέλευσίν των τὴν τελευταίαν ἡμέραν μὲ τὸ τελευταῖον ἀτμόπλοιον; Τότε δὲν πρέπει νὰ παραπονῶνται κατὰ τῶν συναδέλφων των, ἂν οὗτοι προεχώρησαν εἰς τὰ ἔργα των, διότι, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ζακύνθου, οὐδέποτε ἐν Ἑλλάδι ὑπῆρξε παράδειγμα τοσοῦτον μακροχρονίου βουλευτικῆς διακοπῆς· προσθέτω δὲ, ὅτι οὐδὲ εἰς ἄλλο κοινοβούλιον συνταγματικοῦ κράτους ὑπῆρξε ποτὲ τοιαύτη διακοπή. Ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, κύριοι, εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ σπεύσῃ, ὅπως φροντίσῃ καὶ ἐπανορθώσῃ τὰ κακῶς κείμενα. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καρυστίας ἐγκατέλιπε τὸ ἐπιχείρημα τοῦ προλαλήσαντος βουλευτοῦ Καλαβρύτων, καὶ ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν ἐπὶ ἄλλῳ λόγῳ, ὅστις οὐδόλως συμφωνεῖ πρὸς τοὺς λόγους τοῦ βουλευτοῦ ἐκείνου, ὅτι δηλαδὴ παραβιάζεται ὁ κανονισμός. Ἂν ὁ λόγος οὗτος ἦτο βάσιμος, ἡ ἀναβολὴ ἤθελε γίνει μέχρι τῆς αὔριον· ἑπομένως δὲν ἠθέλαμεν ἐπιτύχει τοῦ σκοπουμένου, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκεν ὁ προαγορεύσας, διότι μέχρι τῆς αὔριον δὲν ἤθελον φθάσει οἱ ἀπόντες βουλευταί. Ἀλλ’ ὁ κανονισμὸς οὐδὲ κατὰ κεραίαν δὲν παραβιάζεται. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ὅτε ἐγένετο ἡ ἔναρξις, ὁ Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ συνέλθωμεν ἀμέσως ἵνα προβῶμεν εἰς τὰ ἔργα μας. Ποῖα ταῦτα; τὸ ἀναφέρει ὁ κανονισμός. Ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸν κανονισμόν.

§12Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ προσδιορίζει τὴν ἡμέραν.

§13Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπινεύσει τοῦ Σώματος.

§14ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦτο Σῶμα προχθὲς, διότι δὲν ἦτο ἀπαρτία.

§15ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν, διότι ἦτο ἡ πρώτη ἐργασία τῆς Βουλῆς, ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου.

§16Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Δημητριάδου ἦτο ὀρθὸν, δὲν θὰ εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ συνεδριάζωμεν σήμερον, διότι ἡ ἡμέρα προσδιωρίσθη παρὰ τοῦ Προέδρου, ὅστις δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἢ ἐπινεύσει τοῦ Σώματος νὰ προσδιορίζῃ αὐτὴν, ἐνῷ ὅλοι σήμερον παραδέχονται ὅτι εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὰς νομίμους ἐργασίας ἡμῶν. Ὁ κανονισμὸς διατάσσει τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὁ κανονισμὸς δὲν εἶναι κατώτερος τῆς ἡμερησίας διατάξεως· αὕτη ἁπλῶς συμπληροῖ τὰς ἐλλείψεις τοῦ κανονισμοῦ. Ὥστε καὶ τοῦτο ἀποκρούεται.

§17ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ κανονισμὸς ὁρίζει ποία εἶναι ἡ πρώτη πρᾶξις τῆς Βουλῆς, ἑπομένως ἡ ἡμερησία διάταξις ἦτο ὅλως περιττή· ἂν δὲ ὁ λόγος τοῦ νὰ περιμένωμεν καὶ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ ν’ ἀναβάλωμεν, νομίζω ὄχι, διότι ποτὲ ὅλοι οἱ βουλευταὶ δὲν ἦσαν παρόντες, ἀλλ’ ἄλλοτε 110, ἄλλοτε 120, ἄλλοτε 140. Ἄλλως τε πιθανὸν οἱ βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόντες, νὰ μὴ θέλουν νὰ ἔλθουν· πῶς λοιπὸν νὰ περιμένωμεν αὐτούς;

§18ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἢ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσω. Κατ’ ἐμὲ, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ συνελθοῦσα τὴν 10 τοῦ μηνὸς, δὲν συνῆλθεν εἰμὴ διὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἔναρξιν αὐτῆς, καὶ ἀφοῦ καταρτισθῇ πλήρης, ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν περαιτέρω πράξεων. Πρὸ ὀλίγου, κύριοι, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικά· εἴδατε καμμίαν μνείαν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅτι σήμερον θέλει εἶσθαι τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου; Ὁ δὲ ἀξιοσέβαστος κύριος Πρόεδρος, ὅτε συνεκάλεσε τὴν Βουλὴν, εἶπε μόνον ὅτι προσκαλοῦνται οἱ κ. κ. βουλευταὶ, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ διὰ τὶ, διὰ ποῖον ἀντικείμενον, ὥστε νὰ γνωρίζωμεν περὶ τίνος πρόκειται σήμερον (ἀποδοκιμασίαι). Κατὰ τὸ σύστημα λοιπὸν ὅπερ διεχαράχθη καὶ εἰς τὰς παρελθούσας βουλευτικὰς περιόδους τοῦ ἡμετέρου ἔθνους, καὶ κατὰ τὸ σύστημα ἐν γένει τῶν Συνταγματικῶν ἐθνῶν, δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς σήμερον συνερχόμενοι, σήμερον νὰ ἐκλέξωμεν Πρόεδρον. Ἐγὼ τῇ ἀληθείᾳ δὲν ἐγνώριζον περὶ τίνος πρόκειται (γέλως). Τέλος πάντων σήμερον δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν τὴν ἡμέραν διὰ πράξεως, πότε πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἀρχαιρεσίαι, τὸ δὲ αὐτομάτως νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, δὲν τὸ θεωρῶ τόσον εὔλογον· οὐχ ἧττον δὲ ὑποστηρίζω καὶ τὴν εὐλογοφανεστάτην αἰτίαν, τὴν ὁποίαν προέταξεν ὁ ἀξιότιμος Κ. Πετιμεζᾶς· σήμερον εἴμεθα μόλις 100 παρόντες.

§19ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. 121.

§20ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, ἰδοὺ τὸ βῆμα. Μόλις εἴμεθα 100, καὶ ἐδῶ εἰς τὸν περίβολον οὔτε 100· καὶ κατόπιν δὲν θὰ εὑρεθῶμεν πάλιν οὔτε πλήρεις. Λοιπὸν πῶς θέλετε, κύριοι, νὰ παραβιάσωμεν τὸν κανονισμόν; Ἡμεῖς ἤλθομεν νὰ νομοθετήσωμεν· λοιπὸν τί θὰ εἰπῇ ἡ κοινωνία; Ὅτε προσήλθομεν ἐδῶ, δὲν προσήλθομεν διὰ νὰ καταργήσωμεν, ἀλλὰ νὰ νομοθετήσωμεν καὶ ὑποστηρίξωμεν τὰ νομοθετημένα. Ἂς ἀνατρέξωμεν εἰς τὰς σπουδαίας περιστάσεις τῆς πατρίδος, διότι τὸ ἔθνος ἅπαν κλονίζεται, διότι ἐξωτερικαὶ καὶ μεγάλαι περιστάσεις ἀπαιτοῦν σύμπνοιαν, ὁμόνοιαν, αὐταπάρνησιν. Ἤλθομεν, κύριοι, ὄχι νὰ λάβωμεν εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, ἀλλὰ νὰ συνεισφέρωμεν, νὰ προσφέρωμεν, νὰ θυσιάσωμεν καὶ τὴν ὕπαρξίν μας, εἰ δυνατόν.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα· πολὺ καλά.

§22ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ἐν τάξει καὶ ἡσυχίᾳ καὶ νομιμότητι, μὴ ζητεῖτε νὰ τὸ ἁρπάσητε. Εἶμαι ἐναντίος πάσης αὐθαιρεσίας, καὶ ἠξεύρετε χάριν αὐτῆς τῆς σεβαστῆς Βουλῆς, ὅτι προχθὲς μὲ κατέσχον, ὅτι ἠπείλησαν τὴν φυλάκισίν μου καὶ τόσα ἄλλα· ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν μνησικακῶ (Θόρυβος). Συμπεραίνω λοιπὸν, ὅτι σήμερον αἱ ἀρχαιρεσίαι δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν.

§23Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ὑπὸ διπλοῦν λόγον, κύριοι, προτείνεται ἡ ἀναβολὴ τοῦ ζητήματος περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προεδρείου. Τινὲς ἐθεώρησαν τὴν ἐκλογὴν νὰ γίνῃ σήμερον ὡς ἀντικειμένην εἰς τὸν κανονισμόν· ἄλλοι δὲ ὡς ἔλλειψιν ἁβροφροσύνης πρὸς τοὺς ἀπόντας τῶν ΚΚ. βουλευτῶν. Ὡς πρὸς τὸν πρῶτον λόγον, νομίζω, ὅτι ὁ κανονισμὸς, ὅταν προέβλεψε τὰ περὶ ἡμερησίας διατάξεως, καθαρῶς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν συζήτησιν νομοσχεδίων, δηλ. τὴν τακτικὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς. Διὰ νὰ προβῇ ὅμως ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐργασίαν της, πρέπει νὰ καταρτισθῇ καθ’ ὅλα. Μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν δὲν μένει παρὰ ἡ ἐκλογὴ τοῦ προεδρείου, ὅπως γίνῃ τακτικὸν Σῶμα καὶ προοδεύσῃ. Ὥστε, κύριοι, οὐδένα ἄλλον λόγον εὑρίσκω νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ σήμερον γενησομένη ἐκλογὴ τοῦ προεδρείου δύναται καὶ κατὰ παραμικρὸν νὰ ἀντίκειται εἰς τὸν κανονισμόν. Ὡς πρὸς τὸν δεύτερον λόγον τῆς ἐλλείψεως ἁβροφροσύνης, βεβαίως ὀφείλομεν νὰ ἤμεθα ἁβρόφρονες· ἀλλὰ ποῦ ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις αὕτη; Κατὰ τὸ Σύνταγμα, τὴν 1 Νοεμβρίου αὐτοδικαίως συνέρχεται ἡ Βουλή· δηλ. εἶναι συνταγματικὸν καθῆκον παντὸς βουλευτοῦ εἰς τὸ τελευταῖον αὐτὸ σημεῖον νὰ ᾖναι παρών. Ἐγένετο χρῆσις νομίμου δικαιώματος, τῆς ἀναβολῆς· τὸ καθῆκον λοιπὸν τοῦτο ἀπὸ τῆς 1 Νοεμβρίου ἔρχεται τὴν 10 Δεκεμβρίου. Δὲν εἶναι λοιπὸν τοῦτο ἔλλειψις ἁβροφροσύνης, ἀλλ’ ἔλλειψις ἐκείνων, ἔστω καὶ ἀκουσία, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόντες. Ἐκτὸς δὲ τούτου, λέγω, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν κυρίων βουλευτῶν, τὰ ⅔, εἶναι ἐν τῇ πρωτευούσῃ· πλέον τῶν 124 βουλευτῶν εἶναι ἐν τῇ πρωτευούσῃ.

§24ΤΙΝΕΣ. 112 εἴμεθα ἐδῶ.

§25ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἀριθμὸς δηλ. ὅστις συνήθως παρουσιάζεται ἐν τῇ πρωτευούσῃ· σπανίως δὲ ὁ ἀριθμὸς οὗτος ἀναβαίνει τοὺς 140 ἢ 180. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι οὔτε ἔλλειψις ἁβροφροσύνης δὲν ὑπάρχει. Ὥστε δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ὀφείλομεν ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα μᾶς ἐπιβάλλει, νὰ προοδεύσωμεν σήμερον εἰς τὰς ἐργασίας μας, μὴ φοβούμενοι ὅτι θὰ μᾶς ἀποδοθῇ ἡ παραμικρὰ ἔλλειψις ἐκ μέρους τινῶν· τοὐναντίον θὰ ἐκτιμηθῇ, ὅτι γνωρίζομεν νὰ ἐκτελῶμεν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα μᾶς ἐπιβάλλει, ὅτι ὀφείλομεν μετὰ τοσοῦτον πολυχρόνιον διακοπὴν νὰ ἔλθωμεν ἐνταῦθα, νὰ προσέξωμεν νὰ ἐκπληρῶμεν ἀμέσως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς τὸ καθῆκόν μας. Διὰ ταῦτα προτείνω ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς νὰ ἀποῤῥιφθῇ.

§26ΤΙΝΕΣ. Νὰ προχωρήσωμεν, Κ. πρόεδρε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι κατὰ τὸν κατάλογον 110.

§28ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν ἐπιμένουν εἰς τὴν πρότασίν των, νὰ προχωρήσωμεν.

§29ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔγινε πρότασις, παρατήρησις ἔγινε.

§30ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν ἐπιμένουν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς καὶ ὁ Κ. Δημητριάδης, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§31ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπρότειναν τὸν κανονισμὸν, καὶ κατὰ τὸν κανονισμὸν πᾶσα πρότασις γίνεται ἔγγραφος.

§32Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχομεν κάμει τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς.

§33ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐδόθη ἐγγράφως;

§34Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως διὰ τὰς ἀρχαιρεσίας εἰς ἡμέραν προσδιορισθησομένην ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§35ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν, Κ. πρόεδρε.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι.........

§37Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ· ἐζήτησα, κύριοι, παρ’ ἡμῶν προηγουμένως νὰ ἐκτιμήσητε τὴν βαρύτητα, τὴν ὁποίαν ἠθικῶς ἔχει ἡ πρᾶξις, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐκλέξητε τὸν πρόεδρόν σας, ἀπόντων 80 συναδέλφων.

§38ΤΙΝΕΣ. Μόνον 55 λείπουν.

§39Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐκινήθην εἰς τοῦτο τὸ βῆμα καὶ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπα προτήτερα, ἀλλὰ βασιζόμενος καὶ εἰς ἰδίαν ὑμῶν ἀπόφασιν. Ἐπικαλεσθῆτε τὸ μνημονικόν σας, ὅτε καὶ ἄλλοτε παμψηφεὶ ὑμεῖς αὐτοὶ ἐσεβάσθητε τὴν ἰδέαν ταύτην· ἐλησμονήσατε τὴν ἔκτακτον σύνοδον; ἐλησμονήσατε, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Βουλὴ ἦτο εἰς πλήρη ἀπαρτίαν καὶ ἐπρόκειτο νὰ συνεδριάσῃ, ὅτε πάλιν ἡ φωνὴ αὕτη ὑπὲρ τῆς ὀφειλομένης ἀβροφροσύνης πρὸς τοὺς ἀπόντας ὑψώθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου; Δὲν εἶσθε σεῖς αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι παμψηφεὶ εἴπατε ναὶ, ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι δίκαιος; Ἦτο λοιπὸν τότε δίκαιος, καὶ τώρα εἶναι ἄδικος; Εἶσθε λοιπὸν πάντοτε οἱ αὐτοὶ ἄνθρωποι, ναὶ ἢ ὄχι;

§40ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§41Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ λύπην μου, κύριοι, εἶδον σήμερον ὄχι μόνον τὴν ἀντίστασιν κατὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ προκλήσεις ἄλλας· ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ζακύνθου ἐνόμισε καθῆκόν του νὰ ἐπικαλεσθῇ ἐθνικὰ αἰσθήματα, ἐθνικὰς ἰδέας καὶ σπουδαιότητα κτλ. Ἐῤῥίψατε εἰς ἐμὲ τὸ χειρόκτιον τοῦτο, κύριε βουλευτὰ τῆς Ζακύνθου· ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὸ σηκόνουν. Ποίαν σχέσιν μὲ τὸ προκείμενον ζήτημα εἶχεν ὁ μακρὸς χρόνος ὅστις διαχωρίζει τὴν μίαν σύνοδον ἀπὸ τὴν ἄλλην; Καμμίαν. Ἦτο πρόκλησις, ἀκούσατε τὴν ἀπάντησιν. Τὸ χρονικὸν διάστημα ἀνήκει πλέον εἰς τὴν ἱστορίαν, εἶναι ἀπόλυτος ἀλήθεια· ἀλλὰ, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι νόμιμον ἢ ὄχι; Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν τοῦ Συντάγματος. Δύνασαι νὰ ἀποδείξῃς, ὅτι εἶναι παράνομον; συμφωνῶ μαζῆ σου· δὲν δύνασαι νὰ τὸ ἀποδείξῃς; εἶναι μία ἐπίκρισις ἁπλῆ, μία ἰδέα μόνον ὡς πρὸς τὴν ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐξουσιῶν, καθὼς ἐχάραξεν αὐτὰς ἡ κυριαρχία τοῦ ἔθνους ἐντὸς τοῦ Συντάγματος. Εἶναι, λέγουν, σπουδαῖαι αἱ περιστάσεις καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ, συνομολογῶ· ἀλλ’ ἐὰν ἦναι τόσον σπουδαῖαι ὅσον ὑμεῖς ὑποθέτετε, ὥστε νὰ ἀποβλέπουν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, θέλετε λοιπὸν 100 βουλευταὶ νὰ ἀποφασίσητε περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων;

§42ΤΙΝΕΣ. Εἶναι 130 περίπου, 20 μόνον λείπουν.

§43Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοῶ ὅτι σᾶς πνίγει τὸ δίκαιον νὰ αὐξάνετε τοὺς ἀριθμοὺς εἰς 140, 130. Ὁ Πρόεδρος εἶπεν 101· ἂν τώρα ἦλθον καὶ οἱ 180, ἀλλάσσει τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ αἰσθάνεσθε· δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἔλθω εἰς τὰς ἄλλας προκλήσεις περὶ ὑπονοουμένων πραγμάτων καὶ ἰδεῶν φανταστικῶν κτλ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως, καὶ ἀνοίξωμεν ὁλοκλήρους τὰς βίβλους τῆς ἱστορίας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἡμῶν βίου, τότε θέλομεν ἐξετάσει ποῦ ἔγκειται τὸ δίκαιον καὶ ποῦ ὄχι.

§44ΤΙΝΕΣ. Νὰ προχωρήσωμεν.

§45Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴ βιάζεσθε. Λοιπὸν, Κύριοι, δὲν θέλω διόλου νὰ κάμω λόγον περὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ· ἀφίνω εἰς ἄλλους νὰ ἐξηγήσωσιν αὐτὰς ὅπως νομίζουσι συμφωνότερον μὲ τὸν κανονισμὸν αὐτὸν καὶ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς. Ἠθέλησα μίαν πρότασιν νὰ κάμω, καὶ ἀπέδειξα, ὅτι ἐπρότεινα τὴν ἀναβολὴν βασιζόμενος εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ πέρυσι ἦτο συμφέρον νὰ τὸ δεχθῆτε, καὶ ἐφέτος ὄχι; Θέλετε νὰ ἀκολουθήσετε αὐτὸν τὸν κανόνα; εἶσθε, κύριοι· κανεὶς δὲν διενοήθη ποτὲ νὰ σᾶς ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα. Ἀλλ’ ἡ ἀλήθεια εἶναι μετ’ ἐμοῦ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔφεραν εἰς τὸ βῆμα, καὶ ἠθέλησα νὰ ἀντιπροσωπεύσω ἓν δικαίωμα τῶν συναδέλφων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι καθ’ ὁδόν. Ἄλλως εἶσθε κύριοι νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε· ἀλλ’ ἄλλο πολιτικὴ ἀπόφασις, καὶ ἄλλο ἠθικὴ, βασιζομένη εἰς μίαν προγενεστέραν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος τούτου.

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναγνωρίζετε ὅμως ὅτι σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν ζητοῦμεν τὴν πρόοδον.

§47Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ περὶ κανονισμοῦ ζήτημα δὲν θέλω νὰ τὸ ἐγγίζω· εἶναι δικανικὸν, καὶ τὸ ἀφίνω εἰς ἄλλους καλλιτέρους ἀπ’ ἐμέ.

§48ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἄλλοτε τὸ ἀπεφασίσαμεν, διότι ἤμεθα μόνον 85, τώρα εἴμεθα 130.

§49Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν θέλω κατέλθει τοῦ βήματος τούτου μετὰ τὴν μικρὰν ταύτην συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἤλπιζον νὰ ῥιφθοῦν σπέρματα, τῶν ὁποίων τοὺς καρποὺς ἀμφότεραι αἱ μερίδες θέλομεν θερίσει. Ἐπιμένω ὅμως πολὺ καὶ διὰ τελευταίαν φορὰν καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ὑπεράνω τῆς πολιτικῆς εἶναι πάντοτε αἱ ἠθικαὶ ἀποφάσεις τῶν κοινοβουλίων. Εἰς τὰς ἀποφάσεις ταύτας ἀναφερόμενος, σᾶς παρακαλῶ, χάριν τῆς τιμῆς τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ τοῦ Σώματος, νὰ μὴ τὰς διαψεύσητε.

§50ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, βλέπω, ὅτι οἱ προτείναντες τὴν ἀναβολὴν διαφωνοῦν, ὅπως καὶ ὁ Κύριος Τρικούπης τὸ παρετήρησεν. Ὁ μὲν ἐπικαλούμενος τὸν Κανονισμὸν προτείνει τὴν ἀναβολὴν διὰ τὴν αὔριον, διότι δὲν προηγήθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς προηγουμένως· ὁ δὲ προτείνει τὴν ἀναβολὴν ἀπὸ λόγον ἁβροφροσύνης πρὸς τοὺς ἀπόντας βουλευτὰς καὶ ἐπικαλεῖται ἓν προηγούμενον τῆς Βουλῆς· ἠθέλησε δὲ νὰ φέρῃ εἰς ἀντίφασιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑποστηρίζουσι τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Βλέπετε ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύω προτάσεων· ὁ μὲν προτείνει ἀναβολὴν μιᾶς ἡμέρας, ὁ ἄλλος ἴσως καὶ δέκα ἡμερῶν, ἑωσότου ἔλθουν καὶ οἱ ἀπόντες βουλευταί. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ τυπικὸν καὶ κανονιστικὸν ζήτημα, λυποῦμαι διότι τὸ καθιστοῦν ζήτημα καὶ θέλουν νὰ διαβάλουν τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ πρῶτον ἔργον αὐτῆς εἶναι ἡ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Ὄχι, Κύριοι, αὐτὸς ὁ ἴδιος Κανονισμὸς, προκειμένου λόγου περὶ ἐκλογῆς τοῦ προεδρείου, δὲν θέτει προθεσμίαν. Μετὰ τὴν κατάρτισιν τῆς Βουλῆς προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου. Καὶ εἶναι λογικώτατον, Κύριοι, νὰ μὴ τίθεται καμμία προθεσμία, ἐνῷ διὰ τὰ ἄλλα ἀντικείμενα ἀπαιτεῖται ἀναγκαίως. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸν Κανονισμὸν, εἶχαν βέβαια λόγον, καθόσον ἀφορᾷ ἀντικείμενα ποικίλα ὑπάρχοντα ἐπὶ τῆς τραπέζης τοῦ Προεδρείου, νὰ εἴπουν, ὅτι ὀφείλει ἡ Βουλὴ προηγουμένως ν’ ἀποφασίζῃ ποῖον θὰ συζητήσῃ τὴν ἐπιοῦσαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ Κανονισμὸς εἶπεν, ὅτι εἰς τὸ τέλος ἑκάστης συνεδριάσεως ὁ Πρόεδρος συναινέσει τῆς Βουλῆς προσδιορίζει τ’ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν τὴν ἐπιοῦσαν· διότι ὑποθέτει ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ ἀντικείμενα καὶ ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει ἀνάγκην νὰ μελετήσῃ. Τώρα ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προεδρείου καὶ μεταξὺ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων; Χρειάζεται νὰ μᾶς εἴπουν προηγουμένως, ὅτι τὴν δεῖνα ἡμέραν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προεδρείου καὶ πρέπει νὰ μελετήσωμεν; Ἕκαστος βουλευτὴς ἐξερχόμενος ἀπὸ τὴν οἰκίαν του εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή. Ἦτο λοιπὸν παράλογον νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ διὰ τοῦτο ὁ Κανονισμὸς δὲν περιέχει τὸν παραλογισμὸν αὐτόν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἶναι σόφισμα νὰ ἐπικαλῶνται διατάξεις μὴ ὑπαρχούσας. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο, τὸ οὐσιαστικὸν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὄχι μίαν, ἀλλὰ πέντε, δεκαπέντε ἡμέρας· ὁ ἴδιος ὁ προτείνας τοῦτο εἶπεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου δὲν εἶναι σπουδαῖον ἀντικείμενον, καθότι ὁ Κανονισμὸς συνετάχθη τοιουτοτρόπως, ὥστε ἡ κυριαρχία τῆς Βουλῆς νὰ μείνῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἰδίαν Βουλήν· ὁ ἴδιος εἶπεν ὅτι δὲν δίδει καὶ πολιτικὴν σημασίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κύριος ὡς βουλευτής, ὡς ἄτομον δύναται νὰ τὸ εἴπῃ. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἤθελε δώσει χαρακτῆρα πολιτικόν, ὅπως ἔδωκαν αἱ προηγούμεναι αὐτῆς, δὲν εἶναι ἁρμόδιον πρόσωπον νὰ χαρακτηρίσῃ ποίαν πολιτικὴν σημασίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου. Ἀφοῦ λοιπὸν δὲν πρόκειται περὶ σπουδαίου ἀντικειμένου, ἀλλὰ περὶ ἐκλογῆς προέδρου, σᾶς ἐρωτῶ, ἔπειτα ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ἀπραξίαν τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ περιμένωμεν ἀκόμη; Ὁ λαὸς δὲν περιμένει νὰ μάθῃ πῶς ἐλύθησαν τὰ δεῖνα καὶ δεῖνα προσωπικὰ ζητήματα, ποῖος θὰ ἐκλεχθῇ πρόεδρος, ὁ Κώστας ἢ ὁ Παῦλος, ἀλλὰ τί θὰ πράξωμεν. Παρουσιάσθη κανὲν ζήτημα σπουδαῖον, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται ἡ προσέλευσις καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων μας; ἄν ἦτο τοῦτο, ἴσως ἡ Βουλὴ ἔκρινεν εὔλογον νὰ περιμένῃ· ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐκλογῆς προσώπων διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προεδρείου, εἶναι δίκαιον ν’ ἀναβάλλωμεν; Ἀλλὰ τότε θὰ δώσωμεν δίκαια ἐπιχειρήματα κατακρίσεως αὐτοῦ τοῦ Σώματος. Δὲν ἀρκοῦν αἱ διαβολαὶ τὰς ὁποίας ὑπέστη αὐτὸ τὸ Σῶμα, ἀλλὰ πρέπει αὐτὸ τὸ ἴδιον νὰ δώσῃ ἀφορμὴν νέων κατακρίσεων; Τί θὰ εἴπουν; Ἴδετε· ἀκόμη δὲν συνεφώνησαν διὰ τὰ πρόσωπα· εἰς τὰ πρόσωπα λοιπὸν κατατρίβετε τὸν καιρόν σας καὶ ὄχι εἰς τὰ πράγματα. Δέχεσθε λοιπὸν αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ τὰς διαβολὰς ταύτας, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς προεδρείου; Νομίζω, ἄν τὸ σκεφθῆτε ὀρθῶς, οἱ ἴδιοι θὰ μεταμεληθῆτε διὰ τὴν ἀναβολήν. Ἐπικαλεῖται τὸ παρελθόν· ἡ ἰδία Βουλή, σᾶς εἶπεν, εἰς τὴν ἔκτακτον Σύνοδον εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ περιμείνωμεν καὶ τοὺς ἀναχωρήσαντας Βουλευτάς. Ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ ἐκείνης καὶ ταύτης τῆς ἐποχῆς; Ἐκεῖ παρουσιάζεται ἡ ἔκτακτος Σύνοδος, ἥτις ἐγένετο λόγῳ τῆς ὑποβολῆς ἑνός Νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου τὴν σπουδαιότητα ἐθεώρησαν τόσον μεγάλην, ὥστε εἶπαν πολλοὶ τῶν Βουλευτῶν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθουν καὶ οἱ ἀναχωρήσαντες ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ ὅτι κανεὶς τῶν βουλευτῶν δὲν ἐγνώριζεν, ὅτι τὴν μίαν ἡμέραν λήγει ἡ Σύνοδος καὶ τὴν ἐπιοῦσαν συγκαλεῖται ἄλλη. Ἀνεχώρησαν λοιπὸν οἱ βουλευταὶ καὶ ἔπρεπε καὶ χάριν τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος, καὶ χάριν τῆς ἀγνοίας τῶν ἀναχωρησάντων βουλευτῶν, ἔπρεπεν ἡ βουλή, καὶ ὀρθῶς καὶ δικαίως σκεπτομένη, ν’ ἀναβάλῃ τὰς ἐργασίας της μέχρι τῆς προσελεύσεως καὶ τῶν ἄλλων βουλευτῶν. Σήμερον ὅμως εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις; Ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ συνέλθῃ πρὸ ἑνὸς μηνός· ὁ Βασιλεὺς κάμνων χρῆσιν τοῦ δικαιώματός του ἀνέβαλε τὴν ἔναρξιν ἐπὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας· ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἐγνώριζον τὴν ἡμέραν τῆς συγκαλέσεως.

§51ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ἀπειλεῖται ἡ διάλυσις;

§52ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὴ ἡ ἀπειλὴ θὰ ἔλθῃ ἐδῶ· μοῦ τὸ ἐνθυμίσατε καὶ σᾶς εὐχαριστῶ· πρὸ ὀλίγου εἶπες, ὅτι σὲ ἠπείλουν μὲ φυλακίσεις καὶ κατασχέσεις· θὰ εἰπῇ, ὅτι γίνονται ἀδικήματα. Καὶ δὲν θέλεις λοιπὸν τὸ ταχύτερον νὰ ἔλθῃ αὐτὸ τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ ἔλεγχος καὶ ὁ τιμωρὸς τῶν ἀδικημάτων; Σεῖς λοιπὸν θέλετε νὰ παρατείνετε αὐτὴν τὴν κατάστασιν;

§53ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἐπισπεύδω.

§54ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν πῶς ζητεῖς τὴν ἀναβολήν; (ἱλαρότης καὶ χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Προκειμένου λόγου λοιπὸν περὶ ἐκλογῆς προσώπων, ἂς μὴ κατατρίβωμεν τὸν καιρόν μας, ἂς μὴ δίδωμεν ἀφορμὰς νὰ μᾶς κατακρίνουν καὶ νὰ μᾶς διαβάλλουν. Ἂς προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου καὶ τὸ ταχύτερον εἰς τὰ πράγματα, διότι ὁ λαὸς προσμένει νὰ ἴδῃ πράγματα καὶ ὄχι προσωπικὰ ζητήματα (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§55Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἀπέδωκαν διαφωνίαν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, παρατηρῶ ὅτι δὲν διαφωνοῦμεν, καὶ ἰδοὺ διατί. Δύω λόγοι ἐπαρουσιάσθησαν ὑποστηρίζοντες τὴν ἀναβολήν· ὁ εἷς εἶναι ὁ οὐσιαστικὸς, τὸν ὁποῖον ὁ ἔντιμος κύριος Πετιμεζᾶς ἀνέφερε, διὰ νὰ φθάσουν δηλ. καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, διότι, ὅπως προτήτερα ἀνήγγειλεν ὁ πρόεδρος, παρόντες εἶναι ἑκατὸν εἷς, ἔστω καὶ ἑκατὸν δέκα· λείπουν ἄρα ἑβδομήκοντα βουλευταί· καὶ ὁ λόγος οὗτος βεβαίως εἶναι πολὺ σπουδαῖος, καθ’ ὅσον ἐὰν φθάσωσιν αὔριον τεσσαράκοντα βουλευταὶ, ἴσως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς θὰ ᾖναι διαφορετικόν. Ὁ ἕτερος λόγος, τὸν ὁποῖον ἐγὼ προσέθηκα, εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅτι, Κύριοι, ὁ Κανονισμὸς ἀπαιτεῖ προηγουμένην ἡμερησίαν διάταξιν δὲν εἶναι καμμία ἀμφιβολία· ἀνακαλῶ εἰς τὴν μνήμην σας τὴν πρώτην σύνοδον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐτοιχοκολλήθη ἡ ἡμερησία διάταξις, ἥτις ὥριζε τὴν ἡμέραν τῶν ἀρχαιρεσιῶν τῆς Βουλῆς. Πάντοτε αὐτὸ ἐγίνετο εἰς τὰς ἐτησίους συνόδους τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἴσως ὑπάρχει μία διαφορὰ, καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς τὴν εἴπω. Εἰς τὴν πρώτην Σύνοδον τῆς παρούσης Βουλῆς προηγήθησαν αἱ ἐξελέγξεις, καὶ ἑπομένως ὑπῆρξαν συνεδριάσεις, εἰς τὸ τέλος τῶν ὁποίων ὁ πρόεδρος εἶπεν, ὅτι τὴν προσεχῆ Δευτέραν π. χ. ἔχομεν τὰς ἀρχαιρεσίας. Τώρα ὅμως δὲν ὑπῆρξε διόλου συνεδρίασις· ἡ πρώτη ἡμέρα εἶχεν ὁρισθῆ διὰ τὴν τελετὴν τῆς ἐνάρξεως, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ πέντε μόνον βουλευτῶν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ κηρύξῃ τὴν ἔναρξιν. Δὲν ἤμεθα παρόντες παρὰ ἑξήκοντα πέντε μόνον, ἑπομένως συνεδρίασις δὲν ὑπῆρξε, καὶ ὁ πρόεδρος δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ κάμῃ καμμίαν ἀπαγγελίαν, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Σήμερον εἶναι ἡ πρώτη συνεδρίασις καὶ οὐδὲν ἀντικείμενον δύναται νὰ συζητηθῇ, διότι οὐδὲ μία ἡμερησία διάταξις προηγήθη. Ἴσα, ἴσα, λοιπὸν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἐπιμένοντες εἰς τὴν πρόοδον ἀνέφεραν, παραστήσαντες τὴν σπουδαιότητα καὶ τὸ κρίσιμον τῶν σημερινῶν περιστάσεων, πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὸ πρῶτον βῆμά μας, διότι ἡ πρᾶξις αὕτη δὲν εἶναι τυχαία, εἶναι σπουδαία, καὶ πρέπει ὁ κανονισμὸς νὰ τηρηθῇ, καὶ νὰ λάβωσι μέρος ὅσοι περισσότεροι βουλευταί· πρέπει τοὐτέστι νὰ σημειωθῇ πρότερον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ ἀντικείμενον τῶν ἀρχαιρεσιῶν· δὲν ἔχει δὲ τὸ δικαίωμα τῆς διατάξεως ταύτης ὁ πρόεδρος ἄνευ προηγουμένης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἐπιμένω ὅθεν εἰς τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασίν μου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους λέγω, ὅτι δύω λόγοι παρουσιάζονται, ὁ μὲν εἷς τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, ὅστις εἶναι λόγος οὐσιαστικὸς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ ἀρκετὸς ἀριθμὸς συναδέλφων· ὁ δὲ δεύτερος λόγος, ὁ ἰδικός μου, εἶναι τοῦ κανονισμοῦ. Ῥητὴ διάταξις ὁρίζει, ὅτι κανὲν ἀντικείμενον δὲν συζητεῖται ἐὰν δὲν ὁρισθῇ πρότερον· ἡ διάταξις δὲν εἶναι τυχαία.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλῶς ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, καὶ πιστεύω ὅτι δὲν λανθάνει ὑμᾶς, τοὐλάχιστον ὅσοι ὑπήρξατε κατὰ τὴν ἔναρξιν, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ἐπειδὴ τινὲς ἐκ τῶν βουλευτῶν ἔλειπον διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, διὰ τοῦτο μάλιστα τὸ προσωρινὸν προεδρεῖον ἐπεφορτίσθη εἰπὸν εἰς τοὺς κ. βουλευτὰς, ὅτι ἅμα προσέλθωσι καὶ ἄλλοι, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, θέλει εἰδοποιήσει αὐτούς. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν τούτου χθὲς εἰδοποιήθησαν οἱ κ. βουλευταὶ σχετικῶς μὲ τὴν διάταξιν, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας....

§57ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἔχομεν τώρα τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ Καρυστίας, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ τὴν ἀναβολήν· κατὰ συνέπειαν θέτομεν τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς.— Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγιστοι ἀριστερόθεν). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογήν.— Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Ἐγένετο ἡ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν Μανουσάκη καὶ Τσαμοπούλου). Ἄρχεται ἡ διαλογὴ, κύριοι, καὶ παύει τὸ δικαίωμα τοῦ δίδειν ψῆφον· (μετροῦνται τὰ σφαιρίδια.) Ἐψηφοφόρησαν, κύριοι, 102 (ἐγένετο ἡ διαλογὴ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ κ. Δημητρακοπούλου καὶ Μανουσάκη.) Κατὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁριστικοῦ προέδρου, ὁ κ. Λυκοῦργος Κρεστενίτης ἔλαβε ψήφους 94, ὁ κ. Κωνσταντῖνος Οἰκονομόπουλος 2, λευκαὶ δὲ εὑρέθησαν 6· μεταξὺ τῶν ψηφοδελτίων εὑρέθη καὶ ἓν ἕτερον, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς χάρτης ἄγραφος· ὥστε κατὰ συνέπειαν ἀναγορεύεται ὡς ὁριστικὸς πρόεδρος τῆς ἐνεστώσης βουλευτικῆς συνόδου ὁ κ. Λυκοῦργος Κρεστενίτης κατὰ νόμον. (Ἐνταῦθα παρεχώρησε τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ προσωρινὸς πρόεδρος κ. Λαζαρέτος εἰς τὸν ὁριστικὸν πρόεδρον κ. Λυκοῦργον Κρεστενίτην, συγχαίρων αὐτῷ καὶ ἐκφράζων ὡς ἐκ μέρους ὅλων τῶν βουλευτῶν τὰς ἐλπίδας τὰς ὁποίας ἔχουσιν, ὅτι θέλει ἐκπληρώσει τοὺς πόθους καὶ τὰς εὐχὰς αὐτῶν.)

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐμπιστοσύνην μοὶ ἐχαρίσατε, τιμήσαντές με διὰ τῶν πολυτίμων ψήφων σας ὡς πρόεδρον τοῦ Σώματός μας τούτου. Εὔχομαι νὰ δικαιώσω τὰς προσδοκίας σας. Ὡς ἀντάλλαγμα δὲ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης σας ταύτης σᾶς ὑπόσχομαι ἀμεροληψίαν καὶ εἰλικρινῆ καρδίαν εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ εἰς τὰς συζητήσεις αὐτοῦ. Σᾶς παρακαλῶ δὲ, κύριοι, ἐπικαλούμενος τὴν ἐπιείκειάν σας, ἐπειδὴ ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῆς τακτικῆς συνόδου παρετάθη πολὺ διὰ περιστάσεις βεβαίως ἀγνώστους εἰς ἐμὲ, σᾶς παρακαλῶ σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμίαν ὅλων ὑμῶν νὰ μὴ φεισθῶμεν κόπου ἢ χρόνου διὰ νὰ ἀναπληρώσωμεν τὴν ἔλλειψιν αὐτὴν διὰ τῆς ἐργασίας, καὶ οὕτω νὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν εἰς πέρας, ὅσον εἶναι δυνατὸν τάχιον, ἀλλ’ ἐσκεμμένως καὶ σύμφωνα πρὸς τὰς εὐχὰς τοῦ ἔθνους, τὰς σπουδαίας ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Καιρὸς ἀδελφοὶ, συμπνοίας, ὁμονοίας καὶ ἀγάπης διὰ νὰ δείξωμεν, ὅτι εἴμεθα ἄξιοι τοῦ θείου αὐτοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος· (χειροκροτήματα πανταχόθεν). Κύριοι, ἐπειδὴ πραγματικῶς ὁ καιρὸς κατεπείγει καὶ δύω ἔργα ἀκόμη ἔχομεν, τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου καὶ τὰς ἐπιτροπὰς, ἂν ἀγαπᾶτε νὰ κληρώσωμεν τὰ τμήματα.

§60ΤΙΝΕΣ. Νὰ καταρτισθῇ τὸ προεδρεῖον.

§61ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ καταρτισθῇ τὸ προεδρεῖον, δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ἄλλο πρὶν γίνῃ αὐτό.

§62ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον.— Νὰ προσδιορίσητε τὴν ὥραν καθ’ ἣν θὰ ἄρχεται ἡ συνεδρίασις.

§64ΤΙΝΕΣ. Τὴν 10.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν 10 ἀκριβῶς.— Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 1 καὶ 35/60.