1865.12.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 95

Τῆς 27 Δεκεμβρίου 1865.

(Δευτέρα)

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ τῆς προηγουμένης πρακτικά.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σέρβος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεων. Ὁ ἐργολάβος τῆς Κωπαΐδος Μομφεριέρος ὑποβάλλει σχέδιον τροπολογίας, τὴν ὁποίαν δέχεται εἰς τὴν σύμβασιν, καθὼς καὶ εἰς τὸν νόμον. — Ὁ κύριος Καΐρης συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν νόμου πρὸς κατασκευὴν λιμένος ἐν Ἄνδρῳ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας Κ. Παδοβᾶς εἰδοποιεῖ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀνεχώρησεν, ἀλλὰ συνάμα ἐκφράζει καὶ μερικὰς φράσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν κρίσιν μου προσβάλλουσι τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Θέλετε ν’ ἀναγνωσθῇ;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐνδιαφερόμεθα νὰ ἀκούσωμεν τὴν διαμαρτύρησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀναχωροῦν. Ἐξ ἐναντίας ἡ Βουλὴ διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἀναχωρούντων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πλειοψηφία θέλει ν’ ἀναγνωσθῇ· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀνάγνωσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται).

§7ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν εἶναι συνέπεια τῶν ἰδεῶν καὶ ἀγορεύσεών του.

§8ΤΙΝΕΣ. Παραιτεῖται ἐντελῶς τῆς θέσεώς του;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§10ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, διελθὼν τὴν Πελοπόννησον ὁ ἄρτι πρεσβευτὴς τῆς Ἀγγλίας Κύριος Οὐάϊς ἐξέδωκε σύγγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν, ὡς ἀνέγνωσα εἰς τὴν Τεργεσταίαν Κλειώ. Εἶδον νὰ ἐξυμνῇ τὴν παλαιὰν πόλιν Γυθείου διὰ τὸν ὡραῖόν της λιμένα, διὰ τὰς ἀρχαιότητάς της, διὰ τὸ τερπνὸν καὶ προσοδοφόρον τῶν γαιῶν αὐτῆς καὶ διὰ πολλὰ ἄλλα· ἀφ’ ἑτέρου ἐλεεινολογεῖ τὴν ὑπάρχουσαν πόλιν τοῦ Γυθείου διὰ τὸ ἀτακτοποίητον τῶν οἰκιῶν, διὰ τὸ στενὸν καὶ ἀκάθαρτον τῶν ὁδῶν, διὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ καθαροῦ ἀέρος καὶ διὰ τόσα ἄλλα, καὶ ταυτοχρόνως μέμφεται τοὺς κατοίκους καὶ τὰς κατὰ καιρὸν κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔλαβον πρόνοιαν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἄνθρωπος ξένος, ἅπαξ ἐπισκεφθεὶς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐκφράζεται ὅτι εἶναι πολὺ ἄδικον καὶ διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν κυβέρνησιν νὰ μὴ μεριμνήσῃ περὶ τῆς πόλεως τοῦ Γυθείου· ἂν εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον δὲν ἀναγνωσθῇ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εὐηρεστήθη νὰ ὑποβάλῃ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὄχι μόνον οἱ ὑπάλληλοι δὲν πηγαίνουν, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ κάτοικοι θὰ φύγουν ἐκεῖθεν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις αὐτοῦ;

§12ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§14ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅπως ἐθέσατε τὸ ζήτημα, οὐδεὶς τὸ ἐνόησε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν τὸ θέτω.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπειδὴ εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις ἂς γίνῃ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις αὕτη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ βʹ. φοράν.— Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ συζητηθῇ διὰ δευτέραν φορὰν τὸ νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως εἰς τὸν δῆμον τῶν Ἑρμουπολιτῶν γηπέδου πρὸς κατασκευὴν ναυπηγείου;

§20ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μόνον τὰ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ συζητηθῶσι.

§21ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὡς ἐκ τῶν πραγμάτων διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἂν δὲν ἐπιψηφίσῃ τοῦτο, θὰ καταστρέψῃ ὅλην τὴν ναυτιλίαν τῆς Σύρου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ δευτέραν φορὰν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ἄρθρον μοναδικόν. «Παραχωρεῖται δωρεὰν εἰς τὸν δῆμον τῶν Ἑρμουπολιτῶν χέρσος ἀμμώδης τόπος ἐκ στρεμμάτων τεσσάρων περίπου καὶ ἐπιφάνεια θαλάσσης ἐκ στρεμμάτων εἴκοσιν ὀκτὼ κατὰ τὴν θέσιν «Ἄμμος» πρὸς κατασκευὴν ναυπηγείου.»

§23ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἶναι τὸ περὶ κτιρίου νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε προχθὲς μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ συζητηθῇ.

§24ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ περὶ Κωπαΐδος ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή.

§25ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ συζητηθῇ ἐκ δευτέρου ἡ σύμβασις μεταξὺ τῆς κυβερνήσεως καὶ τοῦ Μομφεριέρου περὶ Κωπαΐδος, ἀλλ’ αἴφνης εἷς τῶν βουλευτῶν ἐζήτησεν, ὥστε τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων νὰ κάμῃ μίαν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ φυλλαδίου τοῦ ἐκδοθέντος ὑπὸ τοῦ κυρίου Παπαγεωργίου πρὸς φωτισμὸν ἴσως τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν παρατήρησιν, καὶ ἐγὼ ἐξετέλεσα τὴν ἀπόφασιν καὶ ἀντὶ ἑνὸς ἀπεφάνθησαν τέσσαρες ἐπὶ τοῦ φυλλαδίου· ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, συγκειμένης ἐξ ἀνωτέρων εἰδημόνων ἀξιωματικῶν τοῦ Κ. Μανιατάκη, Μεταξᾶ, Ἠπίτου καὶ Σκαλιστήρη ἐγένετο, ἐδημοσιεύθη ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, καὶ οἱ βουλευταὶ εἶναι εἰς γνῶσιν ὅλων τῶν περιεχομένων ὑπὲρ καὶ κατὰ τοῦ ζητήματος. Διὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ καὶ ἡ δευτέρα συζήτησις, διότι ὁ ἐργολάβος οὗτος εἶναι ξένος, πρόκειται νὰ ἀναχωρήσῃ, καὶ θέλει νὰ ἔχῃ πρὶ τούτου μίαν ἀπάντησιν.

§26ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὁ βουλευτὴς ὁ προτείνας ν’ ἀποφανθῇ μία γνώμη ἐκ τοῦ τμήματος τοῦ μηχανικοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Κωπαΐδος· ἀλλὰ σήμερον ἤκουσα μεταξὺ τῶν πολλῶν προτάσεων τοῦ προεδρείου ὑπάρχει καὶ μία τοῦ κυρίου Μομφεριέρου περὶ τροπολογίας τῆς συμβάσεως· παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ αὐτή.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν παρέβαλα, καὶ δὲν γνωρίζω ἂν διαφέρῃ ἢ ὄχι.

§28ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως ταύτης παρατηρῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν, ὁ κύριος Μομφεριέρος ἔκαμε μερικὰς παρατηρήσεις καὶ παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας, προϊούσης τῆς συζητήσεως, θέλομεν λάβει ὑπ’ ὄψιν.

§29ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὅτι ἀναβάλλει τὴν συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου τούτου μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τῶν ἀφομοιωτικῶν ζητημάτων· ἑπομένως δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἔργα μας.

§30ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης λέγω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῶν μηχανικῶν δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη.

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ἀναβολῆς· διατὶ νὰ μὴ προχωρῶμεν εἰς τίποτε; ὀφείλομεν ὅμως νὰ συζητήσωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῦ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ νὰ εἴπωμεν ὄχι ἢ ναί. Τί θὰ εἰπῇ ὁ κόσμος, ὅταν μάθῃ, ὅτι δὲν θέλομεν ν’ ἀπαντήσωμεν εἰς ἕνα ἄνθρωπον, ὅστις ἐκοπίασε καὶ θέλει νὰ γίνῃ ἐπωφελής; Νομίζω λοιπὸν, ἐπειδὴ μάλιστα εἶναι ἡ δευτέρα συζήτησις, ὅτι πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§32Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαιτεῖ ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου· ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι δὲν δύναται εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον νὰ συζητηθῇ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τοσοῦτον σπουδαῖον· ἐκτὸς τούτου ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν καὶ τοὺς φορολογικοὺς νόμους νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν ἂν ἔχῃ καιρόν· ἔπειτα ὑπάρχει καὶ μία τροπολογία, περὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι εἰς θέσιν τὸ Προεδρεῖον νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν ἀντίκειται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἢ ὄχι. Πρέπει λοιπὸν νὰ τυπωθῇ καὶ αὐτὴ, καὶ αὔριον, ἂν τὸ ζήτημα ᾖναι ὥριμον, προβαίνομεν.

§33ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ συζήτησις, κύριοι, τῆς Κωπαΐδος διεκόπη πρὶν συνταχθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ κατόπιν παρουσιάσθησαν ἄλλα ζητήματα· καὶ προχθὲς ἡ Βουλὴ εἶπεν, ὅτι μετὰ τοὺς φορολογικοὺς νόμους καὶ τὴν ἀφομοίωσιν θέλει προταχθῆ τὸ ζήτημα τοῦ Λαυρίου καὶ ὑπάρχουν τὰ πρακτικά. Ἤδη ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς προτάσσει τὸ περὶ Κωπαΐδος· λέγω νὰ συζητηθῇ καὶ τοῦτο, ἀλλὰ πρέπει νὰ προταχθῇ τὸ τοῦ Λαυρίου, διότι ἀφ’ ἧς ἤνοιξεν ἡ Βουλὴ ἐφέρθη αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἐκτὸς ὅτι τοῦτο ἐνοχοποιεῖ τὰς κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, ἐνοχοποιεῖ καὶ ἡμᾶς· διότι τοὺς θησαυροὺς αὐτοὺς τοὺς ἐκμεταλλεύονται καὶ τοὺς μεταφέρουν εἰς τὰ ξένα μέρη, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰσέτι δὲν ὠφελήθη οὔτε ἓν λεπτόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἀπόφασίν της καὶ νὰ ἀρχίσῃ τὸ περὶ Λαυρίου.

§34Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, εὑρίσκομαι εἰς μίαν ἀμφιβολίαν ἐπὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα φέρονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ πεισθῶ· ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ ἀμφιβολία· τὸ κυριαρχικὸν δικαίωμα τῆς Βουλῆς εἶναι ἀναμφισβήτητον, αὐτὴ ἀποφασίζει περὶ τοῦ ζητήματος, καὶ λέγει, θέλω τοῦτο ἢ ὄχι. Τί συζητεῖται σήμερον; Ἐπροκάλεσα καὶ προχθὲς καὶ θὰ ἐπιμένω καὶ σήμερον νὰ γίνῃ μία συζήτησις, καὶ ἰδοὺ διατὶ τὸ θέλω· εἶπόν τινες ὅτι ὑπάρχει μία ἑταιρία, ὅτι ὑπάρχει μία πρόθεσις νὰ ἀποσβέσωμεν τὰ δάνεια τοῦ 1824· εἶπον ἄλλοι ὅτι ἡ Κωπαῒς δὲν ἀποξηραίνεται, ἄλλοι ὅτι ἀποξηραίνεται, ἄλλοι ὅτι ἡ ὕπαρξις τῆς ἑταιρίας εἶναι ἐπιβλαβὴς, ἄλλοι ὅτι εἶναι ἐπωφελὴς, καὶ καθεξῆς· ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα πῶς θὰ τὰ ἐννοήσω; Τὶ ζητήματα ἔχομεν νὰ λύσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ θέμα; ά) ἀποξηραίνεται ἡ Κωπαΐς; βʹ) αὐτὴ ἡ ἑταιρία ἔρχεται πραγματικῶς νὰ τὴν ἀποξηράνῃ; γʹ) ἡ ἑλληνικὴ ἑταιρία ἔχει τὸ μέσον νὰ ἀποξηράνῃ αὐτὴν τὴν λίμνην; δʹ) ἡ ἑταιρία τοῦ Λονδίνου παρουσιάζει ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ σώσουν τὸ ἔθνος ἀπὸ τὰ δάνεια τοῦ 1824 ἢ ὄχι; Αὐτὰ λοιπὸν τὰ ζητήματα πῶς θὰ τὰ λύσωμεν; δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μία συζήτησις διὰ νὰ ἀποκαλυφθῶσιν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὰ ἠξεύρουν μόνον 4 ἢ 5 βουλευταί; Εἰς τὴν δευτέραν λοιπὸν συζήτησιν πρέπει νὰ λεχθῶσιν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§35ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν Κ. Πρόεδρον ἤλλαξεν ἡ ἡμερησία διάταξις;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινε πρότασις νὰ προταχθῇ ἡ Κωπαΐς.

§37ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὶ μᾶς βιάζει; ἦλθεν ὁ Ἰμβραΐμης;

§38ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ συζητήσωμεν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ τὴν ἀφομοίωσιν.

§39ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι, εἶμαι σύμφωνος νὰ συζητηθῇ τὸ περὶ Κωπαΐδος, ἀλλ’ ἀνεχωρήσαμεν ἀπὸ τὰς οἰκίας μας μελετημένοι εἰς τὰ περὶ ἀφομοιώσεως καὶ φορολογίας νομοσχέδια καὶ περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν. Τώρα παρουσιάζεται ἓν ἄλλο ζήτημα. Τουλάχιστον εἰς τὴν κεφαλὴν τὴν ἰδικήν μου ὑπάρχει ἡ ἰδέα ὅτι θὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν σειράν, αʹ) περὶ ἀφομοιώσεως, βʹ) φορολογικοῦ νόμου, γʹ) τὸν περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν νόμον, δʹ) τὸ περὶ Λαυρίου, καὶ εʹ) τὸ περὶ Κωπαΐδος. Μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι εἶμαι μὲ τὴν ἰδέαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἀναβληθῇ, εἶμαι συμφωνότατος νὰ γίνῃ καὶ δὶς καὶ τρὶς μία ἐπὶ δύω καὶ τρεῖς ἡμέρας συζήτησις περὶ Κωπαΐδος, διότι εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἀντικείμενον τῆς πατρίδος μας. Ἄλλοτε κύριοι, μὴ φέρετε προσκόμματα εἰς τὰ ἔργα μας, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι καὶ τὸ περὶ Κωπαΐδος θὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ δι’ αὐτὰ τὰ ἔργα ἤλθομεν προητοιμασμένοι.

§40ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπαιτεῖται ἐκτεταμένη, διότι τὸ ἀντικείμενον εἶναι σπουδαῖον καὶ διάφορα συμφέροντα προσκρούονται, λογικὸν καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ προηγηθῶσιν ἐκ τῶν μᾶλλον κατεπειγόντων ἀντικειμένων ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θέλει γίνει ἐκτεταμένη συζήτησις, διότι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἄνευ συζητήσεως, καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἐναντίοι, ὥστε πολὺ φρονίμως ὑπεστήριξαν τινὲς, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῶσι τὰ κατεπείγοντα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θέλει γίνει ἐκτεταμένη συζήτησις, καὶ ὕστερον νὰ συζητήσωμεν τοῦτο μ’ ὅλην τὴν ἡσυχίαν καὶ σπουδαιότητα· τώρα δὲν πρέπει νὰ προτάξωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, διότι εἶναι ἐναντίον τὸ τοιοῦτον τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§41ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔλευσις τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν τεσσάρων μηχανικῶν ἐγένετο αἰτία νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἓν ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἄλλοτε πότε νὰ συζητηθῇ. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ διατὶ πρέπει νὰ διακοπῶσιν αἱ συζητήσεις τῶν λοιπῶν ἔργων· ἦλθε μία ἔκθεσις 4 μηχανικῶν, ὅτε θὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ τὸ περὶ Κωπαΐδος, τότε θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτήν· ἤδη ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι παρουσιάσθη μία ἔκθεσις καὶ ἀμέσως γίνεται ζήτημα, ὅπως διακόψωμεν ὅλας τὰς λοιπὰς ἐργασίας· ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ δὲν καταλαμβάνω διατὶ τώρα νὰ διακοπῇ ἡ ἀφομοίωσις καὶ τὰ λοιπὰ ἔργα τῆς Βουλῆς. Ὁ ἔντιμος φίλος μου κύριος Πετιμεζᾶς εἶπεν, ὅτι ἐγὼ ἀμφιβάλλω, καὶ ἴσα ἴσα ἐγὼ ἔχω ἀμφιβολίας, καὶ ἠπόρησα πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος καὶ ν’ ἀφήσωμεν τὰ μᾶλλον ἀναγκαῖα· εἶπον, ὅτι πρόκειται νὰ γίνωσι τοιαῦτα πράγματα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον γίνεται ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρία, ἅμα ἤρχισε καὶ ἦλθε τὸ ζήτημα τῶν δανειστῶν τῆς Ἑλλάδος, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν τὴν συζήτησιν. (θόρυβος)

§42ΣΩΤΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ Κ. Σπυρόπουλος ἐθεώρησε περίεργον, διότι εἶπον περὶ δανείων (θόρυβος). Κ. Πρόεδρε, ἐγὼ ὡμίλησα καὶ εἶπον πραγματικῶς, ὅτι ὑπάρχει μία ἀναφορὰ ἑταιρίας τινός, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν πρότασιν δὲν τὴν ἔφερα ἐγὼ εἰς τὸ μέσον ἀλλ’ ὁ Κ. Δεληγιώργης.

§43ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ ἑταιρίας.

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα ἡμεῖς δὲν τὰ γνωρίζομεν, καὶ πρέπει νὰ τὰ γνωρίσωμεν, ἀλλὰ φαίνεται, ὁ Κ. Σπυρόπουλος δὲν εἶναι ἐνήμερος εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§45ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰς γινομένας ἐνστάσεις ἤθελον τὰς ἐννοήσει, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τρίτης συζητήσεως καὶ περὶ ὁριστικῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς αἰωνίου ἀναβολῆς ἰδίως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, δὲν νομίζω νὰ ᾖναι σωστόν· ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ἂς ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν δέχεται τὴν πρότασιν τῆς ἑταιρίας αὐτῆς.

§46ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἑταιρία δὲν φαίνεται εἰς τὴν σύμβασιν.

§47ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν παρεδέχθησαν 3 ἢ 4 Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἠξεύρω τὶ ἀκόμη πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλή· ἂς γίνῃ ἡ δευτέρα συζήτησις καὶ μία ἀπόφασις (διακόπτεται). Ἐγὼ πρῶτος θὰ ψηφίσω κατ’ αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὴν ἑταιρίαν ἔπειτα ἀπὸ τόσον καιρὸν, χωρὶς μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν στιγμὴν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν λέγουν, ὅτι περιήλθαμεν εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα· ἂς γίνῃ μία συζήτησις καὶ ἂς εἴπωμεν διὰ τὸν λόγον α ἢ διὰ τὸν λόγον β δὲν παραδεχόμεθα αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἀφοῦ γίνῃ μία συζήτησις ἐκτεταμένη καὶ ἐκτεθῶσι μερικοὶ λόγοι· ἀλλὰ νὰ εἴπωμεν νὰ ἀναβάλωμεν εἰς τὴν ἐρχομένην Σύνοδον, αὐτὸ δὲν τὸ θεωρῶ τόσον καλόν· ὁσάκις ἦλθεν ἡ συζήτησις αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, πάντοτε προτείνεται ἀναβολή. Ὁ Κ. Σπυρόπουλος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν, ἰδοὺ ἐτελειώσαμεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἤλθομεν εἰς τὴν ἀφομοίωσιν· ἂς εἴπωμεν, ὅτι τὸ ἀναβάλλομεν εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον, ἀλλὰ νὰ γίνῃ μία συζήτησις. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν συζήτησιν.

§48Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐγνώριζον, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἦτο ἡ συζήτησις τοῦ περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος νομοσχεδίου· δι’ αὐτὸ, νομίζω, ὅτι κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς δὲν εἶναι μελετημένος, καὶ ὅπως καὶ τὴν ἄλλην φορὰν, ἀπαραλλάκτως καὶ τώρα (θόρυβος), προτείνω τὴν ἀναβολὴν καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον. Ὁ ἀξιότιμος Κ. Λομβάρδος δὲν ἐννοῶ διατὶ ἐπισπεύδει τόσον πολὺ εἰς τὸ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἑταιρίαν αὐτήν· ἡ Βουλὴ δὲν ὀφείλει νὰ δώσῃ καμμίαν ἀπάντησιν, ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ ἐσκέπτετο ὡρίμως πρότερον διὰ νὰ μὴ ἀναλάβῃ οὐδενὸς εἴδους ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν ἑταιρίαν· ἔχομεν τὸν λογιστικὸν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον οὐδὲν ἔργον δύναται νὰ παραδοθῇ εἰς οὐδένα ἐργολάβον, ἐὰν προγουμένως δὲν ἐκτελεσθῶσιν αἱ περὶ συναγωνισμοῦ διατυπώσεις. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπὴν ἐπιστημονικὴν, ἥτις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον νὰ κάμῃ ἓν διάγραμμα, νὰ ἐκθέσῃ τοὺς ὅρους, τὰς ὑποχρεώσεις, τὰ δικαιώματα ὡς πρὸς ἐκείνους, οἵτινες θέλουσιν ἀναλάβει τὸ ἔργον, καὶ τοῦτο ὄχι μόνον νὰ τὸ κοινοποιήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας αὐλὰς· ἐνόσῳ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν γίνῃ, δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ μᾶς εἴπῃ ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ μιᾶς συμβάσεως, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον κατόπιν νὰ ἔλθῃ μία ἄλλη ἑταιρία, καθὼς ἐπαρουσιάσθη ἤδη ἡ ἑλληνικὴ (μεθ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις) μὲ συμφεροτέρας εἰς τὸ ἔθνος ἀπαιτήσεις, καὶ τότε ποῖον λόγον θὰ δώσωμεν ἐγκρίνοντες σήμερον τὴν σύμβασιν ὅπως ἔχει; Τὶ παράδοξον ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν αὔριον, μεθαύριον ἔλθῃ μία ἄλλη ἑταιρία; πῶς δυνάμεθα νὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν παρουσιασθεῖσαν τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος μὲ τόσους ὅρους βαρεῖς, μὲ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν μέρους τῆς ἑλληνικῆς χώρας, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τῶν κειμένων νόμων; Παρουσιάζεται λοιπὸν ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἐκ τοῦ λογιστικοῦ Νόμου, ὅστις δὲν ἐφηρμόσθη καὶ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ· ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ σπεύδωμεν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι αὐτὴ ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, ἕως ὅτου ἡ Κυβέρνησις ἐκτελέσῃ κατὰ τὸν νόμον τὸ ἔργον της.

§49ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε ποία διάταξις παρεβιάσθη.

§50ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἥτις λέγει, ὅτι δὲν δύνανται τὰ δημόσια ἔργα νὰ γίνωσι, χωρὶς νὰ ἐκτίθενται εἰς μειοδοσίαν.

§51Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Κ. Λομβάρδος, μᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος καὶ νὰ δώσωμεν μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἑταιρίαν, καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐναντιούμεθα φέροντες καθ’ ἑκάστην ζητήματα ἀναβολῆς. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον εἰς τοῦτο· ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ προηγηθῶσι τὰ ζητήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι κατεπείγοντα, καὶ ἀπορῶ πῶς ἠθέλησε νὰ ἐπισύρῃ καθ’ ἡμῶν τὴν μομφὴν, ὅτι ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον· τοὐναντίον ἡμεῖς θέλομεν νὰ συζητήσωμεν ἐκεῖνα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐκλέγει ἡ Βουλὴ κατεπείγοντα, τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὴν ἀφομοίωσιν. Μετὰ ταῦτα δὲν ἔχομεν κᾀμμίαν δυσκολίαν νὰ συζητήσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον· ἄλλως τε τὴν ἔνστασιν τοῦ Κ. Δημητριάδου δὲν τὴν ἀμφισβητεῖ κἀνείς, καὶ ἂς ἐνθυμηθῇ ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, ὅτι ἔφερεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἕνα νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος σύμφωνα μὲ τὸν λογιστικὸν νόμον.

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἀπεκρούσθη ὑφ’ ὅλου τοῦ κόσμου τότε.

§53Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι τότε ὅλος ὁ κόσμος τὸ ἀπέκρουσε, διότι ἤθελε νὰ συζητηθῇ, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, καὶ ἤθελε νὰ γίνῃ εἷς νόμος διὰ συναγωνισμοῦ νὰ παραχωρηθῇ ἡ ἀποξήρανσις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναβληθῇ καὶ νὰ συζητήσωμεν τὴν ἀφομοίωσιν καὶ τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔλθωμεν εἰς αὐτὸ ἂν ἔχωμεν καιρόν.

§54ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὔριον λοιπὸν νὰ ᾖναι τὸ πρῶτον ἔργον τῆς Βουλῆς αὐτό.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐνῷ ἔχομεν μίαν ἡμερησίαν διάταξιν, γίνεται πρότασις νὰ μεταβληθῇ καὶ νὰ προταχθῇ τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος. Νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὸ τοιοῦτον· ἄλλως τε πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν συναινῇ νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἀπωτέρα ἡ τοῦ Κ. Δημητριάδου, ὅστις προτείνει νὰ μὴ ἐπιληφθῶμεν αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καθόσον δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος περὶ λογιστικοῦ. Λοιπὸν ἔχω δίκαιον νὰ προτάξω αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§57ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἰδοὺ διατὶ δὲν ἔχετε δίκαιον· ἀφοῦ ἀποφασισθῇ νὰ συζητηθῇ τὸ ἀντικείμενον τῆς Κωπαΐδος, τότε ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δημητριάδου, ἥτις εἶναι πρότασις τοῦ ἀπαραδέκτου· ὥστε πρὶν ἀποφασισθῇ ἂν πρέπῃ νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δημητριάδου δὲν δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ.

§58ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, Κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐδική μου πρότασις εἶναι ἀπωτέρα, ἀλλὰ ἐγὼ τὴν ἀποσύρω.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν ἂν πρέπῃ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Κωπαΐδος διὰ δευτέραν φοράν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κ. Πρόεδρε.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαστραπᾶ καὶ Κ. Μποῦτε, παρακαλεῖσθε νὰ λάβητε τὸν κόπον νὰ παρασταθῆτε εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Κωπαΐδος διὰ δευτέραν φορὰν λέγουσι ναί· οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Ἐνταῦθα ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§62ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ, Κ. Πρόεδρε, καὶ ἀμέσως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀφομοίωσιν καὶ τὸν φορολογικὸν νόμον.

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Θεοχάρη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 69, κατὰ 38· ἑπομένως ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καθὼς ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ἀνεγνώσθη, πόσον τὸ νομοσχέδιον καθὼς καὶ ἡ σύμβασις· τίς ζητεῖ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ;

§65ΤΙΝΕΣ. Κανεὶς δὲν ζητεῖ τὸν λόγον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§67ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ θὰ εἴπω ὀλίγα.

§68ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂς συζητήσωμεν τὸν φορολογικὸν νόμον καὶ τὴν ἀφομοίωσιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον περὶ Κωπαΐδος καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§72ΤΙΝΕΣ. Τὴν συνέχειαν τῆς ἀφομοιώσεως, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§73ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τῆς χήρας τοῦ ναυάρχου Κριεζῆ· αὐτὸ δὲν ἔλαβε σειρὰν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, παρακαλῶ νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ αὔριον διὰ πρώτην φορὰν ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ συζητηθῇ.

§74ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν διὰ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι εἶναι σκληρὸν ἡ χήρα τοῦ Ναυάρχου νὰ μένῃ εἰσέτι ἄνευ συντάξεως, ἐνῷ ἐδόθησαν εἰς πολλὰς ἄλλας μεγάλαι συντάξεις.

§75ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα ἔγινεν ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§76ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔγινε κἀμμία ἀπόφασις.

§77ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποῦ εἶναι τὰ κυριώτερα ζητήματα; ποῦ εἶναι ἡ ἀφομοίωσις; ὁ φορολογικὸς νόμος; ἡμεῖς θὰ φύγωμεν καὶ αὐτὰ τὰ σπουδαιότερα θὰ μείνουν ἐκκρεμῆ.

§78ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν προτείνω νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις, ἐγὼ δὲν ἐπρότεινα νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό· ἐγὼ μόνον ἐσύστησα νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἐκκρεμές.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Χρηστοπούλου νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως τῆς χήρας Κριεζῆ· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· δὲν παρεδέχθη.

§80ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως προνομίου πρὸς ἐφαρμογὴν ἐν Ἑλλάδι ἑνὸς συστήματος σιδηροδρόμου δι’ ἀτμοῦ.

§82ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεδέχθη ἡ συζήτησις τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου· νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§83Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ πέντε ἄτομα θὰ ἐπιβάλλουν θέλησιν εἰς τὴν Βουλήν;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 15 οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; (ἐγείρονται πλείονες τῶν 15). Ἂς κάμωμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἀνακαλεῖ τὴν πρότασίν του.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ ἦτο τοῦ Κ. Χρηστοπούλου.

§87Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι φέρομεν προσκόμματα, ἀποσύρομεν τὴν πρότασιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παιγνίδια κάμνομεν. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φορὰν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον διὰ τὸ προνόμιον τοῦ σιδηροδρόμου δι’ ἀτμοῦ;

§89ΤΙΝΕΣ. Τί πρᾶγμα εἶναι αὐτό;

§90ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ὑπάρχουν δύω εἴδη ἄχρι τοῦδε σιδηροδρόμων· τὸ πρῶτον εἶδος ὅπου ἡ δύναμις τοῦ ἀτμοῦ σύρει 80–100 ἁμάξας, καὶ δεύτερον εἶναι ἓν εἶδος περὶ τοῦ ὁποίου ὁ λόγος· τὸ πρῶτον σύστημα διὰ μεγάλης δυνάμεως εἰσήχθη ἐν Ἑλλάδι, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπραγματοποιήθη, οὔτε εἶναι δυνατὸν, διότι τὰ μέσα εἶναι μικρὰ, ἡ συγκοινωνία μικρὰ καὶ προσφοραὶ δὲν ὑπάρχουν· τὸ δεύτερον εἶναι, τὸ ὁποῖον σύρει 2–3 ἁμάξας· τοῦτο ἐφηρμόσθη εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλλίας ὅπου δὲν ὑπάρχει μεγάλη συγκοινωνία. Τὸ ἴδιον μᾶς προτείνεται καὶ ἐδῶ· δὲν μᾶς ζητεῖ δὲ τίποτε εἰμὴ μόνον ἓν προνόμιον νὰ κάμῃ τοιούτους σιδηροδρόμους ἐντὸς τοῦ Κράτους ἄνευ οὐδεμιᾶς ζημίας.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναγνωσθῇ. Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§93ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη αὐτὸ διὰ πρώτην φοράν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§95ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, εἶναι τὸ περὶ ἀφομοιώσεως.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις τοῦ ἀναγνωσθέντος νομοσχεδίου περὶ ἀφομοιώσεως.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, περὶ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑποθηκῶν, ἐγένετο συζήτησις ἐν τέλει τῆς τελευταίας συνεδριάσεως, καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης ἐφάνη, ὅτι ὑπῆρχε διάθεσις πολλῶν πρός τινα τροπολογίαν τοῦ νόμου κατὰ τὰ πλεῖστα σύμφωνον πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ συζητήσει εἶχεν ὑποδείξει. Ἰδοὺ λοιπὸν αἱ τροπολογίαι αὗται, ὅπως συνετάχθησαν ὑπὸ διαφόρων βουλευτῶν, οἵτινες εἶναι καὶ ὑπογεγραμμένοι. Μετὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ πρώτου ἄρθρου προτείνεται ἑτέρα παράγραφος. Ἡ πρώτη παράγραφος ἀφορᾷ τὰς ἀγράφους ὑποθήκας, διὰ τῆς προστιθεμένης λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν. Ἰδοὺ τὶ προστίθεται. «Ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης πρέπει νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ὑποθηκῶν Νόμου τῆς 11 Αὐγούστου 1836 καὶ αἱ κατὰ τοὺς ἤδη κειμένους αὐτόθι νόμους ὑπάρχουσαι γενικαὶ ὑποθῆκαι. Οἱ ἀπολαύοντες δικαίωμα τοιαύτης γενικῆς ὑποθήκης δύνανται νὰ ἐγγράψωσι τὰ ὑποθηκιακὰ αὑτῶν δικαιώματα ἐφ’ ἁπάντων τῶν διὰ τῆς ὑποθήκης βεβαρυμένων κτημάτων, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ ἡ ἀξία αὐτῶν, ἐπιφυλαττομένου εἰς τὸν ὀφειλέτην τοῦ δικαιώματος τῆς ἐγγραφῆς, καθόσον τοῦτο ἐπιτρέπεται παρὰ τῶν μέχρι τοῦδε ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις ἰσχυόντων Νόμων.» Κατόπιν ἔρχεται ὡς τρίτη παράγραφος ἡ πρότερον δευτέρα. Εἰς τὸ περὶ προθεσμίας δύναται νὰ γίνῃ τροπολογία. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου, Κ. Δεληγεώργης, εἶπεν ὅτι ἴσως εἶναι καλὸν ἀντὶ τῶν 6 μηνῶν νὰ δοθῇ ἓν ἔτος. Ὁσάκις ἐγένετο τοιαύτη μεταβατικὴ διάταξις περὶ ὑποθηκῶν καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ ἐν Ἑλλάδι, πάντοτε παρουσιάσθη κατόπιν ἀνάγκη παρατάσεως τῆς προθεσμίας· ὥστε τὸ καλλίτερον ἴσως εἶναι νὰ τὴν ἀφήσωμεν ἑξάμηνον τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ ἡ προθεσμία τῶν 6 μηνῶν θ’ ἀρχίσῃ νὰ τρέχῃ μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας, τουτέστι μετὰ τὴν πρώτην Ἰουλίου, ὥστε 6 καὶ 6 μῆνες εἶναι ἓν ἔτος· καὶ ἂν ὑπάρξῃ ἀνάγκη δυνάμεθα νὰ τὴν παρατείνωμεν. Τὸ καθ’ ἡμᾶς δὲν ἔχομεν δυσκολίαν νὰ δεχθῶμεν καὶ μεγαλειτέραν προθεσμίαν.

§98ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν γνωρίζω, Κύριε Πρόεδρε, τὴν γενομένην τροπολογίαν· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ γίνῃ ἀνάγκη ἄλλης ὑποτροποποιήσεως αὐτῆς τῆς νέας τροποποιήσεως, διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν ν’ ἀφήσωμεν ἓν ἔτος, διότι ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ διαστήματος θὰ ἔλθῃ νέα σύνοδος, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τὸ διορθώσῃ.

§99ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1866 νὰ τεθῇ προθεσμία.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πολλὰ καλά. Εἰς τὸ ἄρθρον 2. «Μετὰ παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης, αἱ ἄγραφοι ὑποθῆκαι καὶ προνόμια ἀποτελοῦσι νόμιμον πρὸς ἐγγραφὴν τίτλον.» Ἐδῶ δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν τὴν λέξιν «μόνον» «ἀποτελοῦσι μόνον νόμιμον πρὸς ἐγγραφὴν τίτλον,» ἐπειδὴ διάφοροι νομίζουν, ὅτι ὅπως ἔχει εἶναι ἀμφίβολον. Ἐδῶ ἐπειδὴ ἐγένετο παρατήρησις περὶ ἐξόδων προσθέτομεν 3 ἄρθρον ἔχον ὡς ἑξῆς. «Αἱ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ παρόντος νόμου καὶ δυνάμει αὐτοῦ γενόμεναι ἐγγραφαὶ γενικῶν ὑποθηκῶν ἐνεργηθήσονται ἀνεξόδως.» Ἔρχεται κατόπιν τὸ τρίτον ἄρθρον τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον γίνεται τέταρτον καὶ ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐξαλείφομεν μόνον ἐν τῇ φράσει «ἡ πρὸς ἀλλήλους προτίμησις» τὰς λέξεις «πρὸς ἀλλήλους»· τῆς ἀπαλείψεως εἶναι μόνον νὰ ᾖναι ἡ προτίμησις γενική. Τώρα ἐπιθυμεῖτε ἀνάπτυξίν τινα αὐτοῦ;

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§102ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ. Εἴπατε μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1866, ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι δημοσιεύεται τὴν πρώτην Ἰουλίου ὁ νόμος, τότε πάλιν μένουν 6 μῆνες· καλλίτερον εἶναι ἓν ἔτος.

§103ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως, διότι εἶναι πάλιν 6 μῆνες.

§104Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ὑποθηκοφύλαξ δὲν θὰ λαμβάνῃ διόλου δικαιώματα;

§105ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς αὐτὰς τὰς ὑποθήκας δὲν θὰ λαμβάνει.

§106ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διὰ τὰς ἀγράφους ὑποθήκας καὶ τὰ προνόμια ἔλαβεν ὁ ὑποθηκοφύλαξ, τίποτε;

§107ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι.

§108ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὰ λοιπὸν ἀμισθὶ θὰ ἐργάζεται;

§109ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βάλλετε τὸ ἥμισυ τῶν δικαιωμάτων.

§110ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Δι’ αὐτὰς τὰς ὑποθήκας ἐπλήρωσαν ἐκεῖνοι ὅπου τὰς ἔκαμαν, (θόρυβος καὶ συνομιλίαι).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτὴ, κύριοι· τί θὰ σημειώσουν οἱ στενογράφοι μ’ αὐτὸν τὸν τρόπον;

§112ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἐπλήρωσαν μίαν φορὰν, νομίζετε ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ ξαναπληρώσουν; Αὐτὸ ἔγεινε καὶ ἄλλοτε. Ἀκούσατε ἓν παράδειγμα. Ὅταν εἰς τὰ 1848 ἐπυρπολήθη τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τῆς Ὑπάτης, ἐξεδόθη νόμος νὰ ἀνανεωθοῦν ἐντὸς 6 μηνῶν αἱ ὑποθῆκαι καὶ νὰ ξαναπληρώσουν· Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποχρεώσετε ὑποθηκοφύλακα ἀμισθὶ νὰ ἐργάζεται ἐπὶ τρεῖς μῆνας καὶ δὲν θὰ εὕρετε τοιοῦτον ἄνθρωπον.

§113ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Μὰ δὲν εἶναι ἀμισθὶ.

§114ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τὸν ἰδικόν μας νόμον εἶναι ἄμισθος, δὲν λαμβάνει εἰμὴ μόνον δικαιώματα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον· «Πᾶσα ἄγραφος ὑποθήκη ἢ προνόμιον ἰσχύοντα κατὰ τοὺς ἤδη ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις κειμένους νόμους, ὅπως διατηρήσωσι τὰ νόμιμα ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὰ ἁρμόδια τῶν ὑποθηκῶν βιβλία, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν τεθήσεται εἰς ἐνέργειαν ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§116ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§117ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν συγχωρήσατέ μοι νὰ κάμω, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω εἰς τὴν κρίσιν τῶν μελετησάντων αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον. Δὲν βλέπω νὰ ἦναι ἀναγκαῖον ὥστε ἡ ἐγγραφὴ αὕτη τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ περὶ ὑποθηκῶν νόμου· καὶ τοῦτο μάλιστα τὸ βλέπω ὅτι θὰ ᾖναι ἓν πρόσκομμα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ περὶ ὑποθηκῶν νόμου· διότι ἅμα ἔμβῃ ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος εἰς ἐνέργειαν, θὰ παρουσιασθῶ ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ἐδάνεισα εἰς ἕνα ἄνθρωπον νὰ ἐγγράψω τὴν ὑποθήκην κ’ ἐν τούτοις θὰ περάσῃ ἓν ἔτος ἀκόμη κατὰ τὸ ὁποῖον θέλει εἶναι ἄγνωστον, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη ὑποθήκη ἐκ τῶν ἀγράφων. Εἰς τοιαύτην περίστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη καὶ ἡ Ἑλλὰς, τακτικώτερον νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶναι ἡ ἐγγραφὴ αὐτῶν τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς κυρώσεως αὐτοῦ. Αὐτὴ ἡ ἐργασία εἶναι προπαρασκευαστικὴ, κανονιστικὴ, τακτοποιητικὴ, καὶ ἠμπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ γίνῃ μέχρι 1ης Ἰουλίου, ὥστε ἅμα ἔμβῃ εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος νὰ ὑπάρχῃ τακτοποιημένη αὐτὴ ἡ ἐργασία, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν συμπίπτει πολλὴ ἐργασία διὰ μιᾶς, καὶ δεύτερον ὅταν πρόκηται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος θὰ ὑπάρχῃ πλέον ὁ καθρέπτης ἐντὸς τοῦ ὁποίου φαίνονται αἱ ὑποθῆκαι. Θὰ μοὶ εἴπῃ ὅμως τις πῶς δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο, ἀφοῦ ὑποθηκοφύλακες κατὰ τὸν ἑλληνικὸν νόμον, δὲν δύνανται νὰ διορισθοῦν, παρὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ εἰσαχθησομένου ἀπὸ 1ης Ἰουλίου; Εἰς τοιαύτην περίστασιν λέγω ὅτι αὐτὸ ἠμποροῦσε νὰ προληφθῇ τοιουτοτρόπως· τὰς ἐγγραφὰς αὐτὰς τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν νὰ ἐπιφορτισθῶσι νὰ τὰς κάμωσιν οἱ μέχρι τοῦδε ὑποθηκοφύλακες εἰς ἓν βιβλίον, τὸ ὁποῖον θέλει εἶσθαι προσωρινὸν, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ στείλῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἀφοῦ ὁ νῦν ὑποθηκοφύλαξ ἐνεργήσῃ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, κατόπιν, ὅταν διορισθῇ ὁ τακτικὸς ὑποθηκοφύλαξ καὶ ἀρχίσῃ τὰς ἐργασίας του ἀπὸ πρώτης Ἰουλίου, ἠμπορεῖ νὰ παραγγελθῇ ἐκ τῶν προσωρινῶν αὐτῶν βιβλίων, νὰ μεταφέρῃ εἰς τὰ τακτικὰ βιβλία τὰς ἤδη ἐγγραφείσας ὑποθήκας. Οὕτως ἐπράξαμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῇ ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος· παρηγγέλθησαν οἱ εἰρηνοδίκαι νὰ κάμουν μίαν προσωρινὴν ἐργασίαν, ὥστε δὲν εἶναι παρὰ μία γραφικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ θέλῃ διὰ τὴν μεταφορὰν 3, 5 ἡμέρας. Ἐν τούτοις αὐτὴ ἡ γραφικὴ ἐργασία εὐκολύνει τὴν τακτοποίησιν αὐτῶν τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν καὶ προλαμβάνει ἀτοπήματα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ προκύψουν, ὅταν εἰσαχθῇ ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος, καὶ τότε μόνον ζητήσωμεν νὰ ἐγγράφωσιν αἱ ἄγραφοι ὑποθῆκαι. Διὰ τοῦτο, κύριοι, νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι αὐτὸ τὸ ἄρθρον νὰ τροποποιηθῇ οὕτω· τουτέστι νὰ διαλάβῃ ὅτι ἡ ἐγγραφὴ τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν δύναται ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς κυρώσεως, ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου τούτου, ἡ ἐγγραφὴ δὲ αὐτῶν νὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς νῦν ὑποθηκοφύλακας εἰς προσωρινὸν βιβλίον, ἐπιφυλαττομένης τῆς Κυβερνήσεως διὰ διατάγματος νὰ διατάξῃ τὴν μεταγραφὴν αὐτῶν εἰς τὰ νέα βιβλία, ὅταν εἰσαχθῇ ὁ νόμος.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνετε ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου· καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην πρότασίν σας, ὡς πρὸς τὴν ἀπὸ τοῦδε ἐγγραφὴν, φέρετε μίαν ἔγγραφον πρότασιν.

§119ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν οἱ εἰσηγηταὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης ἔχουν ἀντίῤῥησιν, ἂς τὴν εἴπουν, διότι ἠμπορῶ τότε νὰ φωτισθῶ.

§120Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ Κ. Κυπριάδης. Κατὰ τὸ 1835, ὅτε εἰσήχθη ὁ νόμος περὶ ὑποθηκῶν, ἐδημοσιεύθη νόμος μεταβατικὸς, ὁ ὁποῖος προσδιώρισε χρόνον πρὸς ἐγγραφὴν τῶν ὑποθηκῶν, καὶ ὡρίσθη προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ γίνωσιν αἱ ἐγγραφαί. Λοιπὸν νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐγγραφὴ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, ὥστε ἐντὸς τοῦ ἔτους, τὸ ὁποῖον θέτει τὴν προθεσμίαν, νὰ δύναται νὰ ᾖναι εἰς πλήρη ἐνέργειαν ὁ νόμος.

§121ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος· διότι αἱ ἐγγραφαὶ αὗται, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωσι τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν, βεβαίως θὰ γίνωσι συμφώνως μὲ τὸν νόμον τὸν ἰδικόν μας περὶ ὑποθηκῶν, ὁ ὁποῖος τίθεται εἰς ἐνέργειαν τοὐλάχιστον μετὰ τὴν πρώτην Ἰουλίου. Ἐὰν λοιπὸν εἴπωμεν, ὅτι ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου θὰ γίνουν αἱ ἐγγραφαὶ, δυνάμει τίνος νόμου θὰ γίνουν; δυνάμει τοῦ ὑπάρχοντος νόμου ἐν Ἑπτανήσῳ. Δὲν κανονίζει ὁ νόμος ἐκεῖνος τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν· θὰ ᾖναι δυνάμει τοῦ ἰδικοῦ μας; ὁ ἰδικός μας ἀπεφασίσθη ὅτι θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν δυνάμει Β. Διατάγματος, καὶ ἅμα τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, τότε θὰ γίνωσιν ὅλαι αἱ πράξεις περὶ αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ αὐτό. Ὅ,τι διὰ τοῦ νόμου τοῦ 36 ἔγεινεν ἐν Ἑλλάδι εἶναι διαφορετικόν. Δὲν ὑπῆρχε σύστημα ὑποθηκῶν· καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε, διὰ ταῦτα ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης, ὅτι μεχρισοῦ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, νὰ γίνῃ προσωρινῶς ἡ ἐγγραφὴ, καὶ διὰ τοῦτο ἐδόθησαν βιβλία καὶ ὑπεχρεώθησαν οἱ πολῖται, ὅπως ἐντὸς προθεσμίας 6 μηνῶν ἐγγράψωσιν ὅλας τὰς ὑποθήκας. Παρετάθη ἡ ἐγγραφὴ καὶ παρετάθη ἐκ δευτέρου, μεχρισότου ἐξῆλθεν ἓν Β. Διάταγμα, ἔχον ἰσχὺν νόμου. Ἀλλὰ τώρα πῶς θὰ γίνῃ, ἐὰν παραδεχθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον σήμερον προτείνεται; τότε, διὰ νὰ ἤμεθα συνεπεῖς, πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι ὅλαι αὗται αἱ προσωριναὶ ἐγγραφαὶ πρέπει νὰ τελειώσωσιν, ἅμα τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νέος νόμος. Ἀλλὰ παρατηρήσατε, μολονότι ἐπροτάθη ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰουλίου ἐπὶ 6 μῆνας, παρετήρησαν οἱ ἔντιμοι βουλευταὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, ὅτι ἡ προθεσμία αὕτη δὲν θὰ ᾖναι ἀποχρῶσα· πολὺ μᾶλλον δὲ δὲν θὰ ᾖναι ἀποχρῶσα, ἐὰν δοθῇ ἑξάμηνος προθεσμία, καὶ ἂν δοθῇ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου. Νομίζω ὅμως ὅτι ἓν πρᾶγμα ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, νὰ ᾖναι ἰδιαίτερον βιβλίον αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ γίνουν αὗται αἱ ἐγγραφαὶ τῶν παλαιῶν ὑποθηκῶν, καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ γίνῃ καμμία σύγχυσις. Ὑποθέσατε ὅτι ἔχω ὑποθήκην ἐγὼ, τὴν ὁποίαν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐγγράψω ἐντὸς τοῦ ἔτους. Λοιπὸν τὸν Αὔγουστον ἐγγράφω τὴν ὑποθήκην καὶ λαμβάνει σειρὰν πρώτην. Ἐν τούτοις συνάπτω ἓν δάνειον καὶ χορηγῶ ὑποθήκην εἰς τὸν δανειστὴν δι’ αὐτὸ, ἐγγράφεται αὐτὸ καὶ λαμβάνει δευτέραν σειράν· τὸν Σεπτέμβριον ἔρχεται ἄλλος δανειστὴς ἐμοῦ παλαιὸς καὶ λαμβάνει τρίτην σειράν· ἀλλὰ πράγματι θὰ ᾖναι πρώτη· λοιπὸν θὰ προέλθῃ μία σύγχυσις. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι νὰ ᾖναι ἓν βιβλίον εἰδικὸν εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἐγγραφῶσιν αἱ παλαιαὶ ὑποθῆκαι κατὰ σειρὰν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις, ἡ ὁποία διευκολύνει τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§122Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ τήρησις εἰδικῶν βιβλίων οἰκονομεῖ καλλίτερον τὴν δυσκολίαν, καὶ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος Κ. Μπαλάνος νὰ προλάβωμεν, τοῦ νὰ μὴ ἐπέλθῃ δηλ. σύγχυσις τῆς ἐγγραφῆς τῶν ὑποθηκῶν, διότι ὁ σκοπὸς τῆς ἐγγραφῆ εἶναι ἡ δημοσιότης· ὡς πρὸς τὸ ἕτερον δὲ εἶδος τῶν γενικῶν ὑποθηκῶν, τὸ ὁποῖον συμβιβάζεται μὲ τὸ ἰδικόν μας σύστημα, ἵνα ἄρωμεν ὅλας τὰς δυσκολίας, δυνάμεθα διὰ τοῦ νόμου νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱ ὑπάρχοντες ὑποθηκοφύλακες θέλουν δεχθῆ τὰς μεταγραφὰς καὶ τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν, διὰ τὴν εἰδικότητα τῶν κτημάτων εἰς τὰ ἴδια βιβλία. Ἡ τροπολογία μου λοιπὸν ἔχει ὡς ἑξῆς. «Πᾶσα ἔγγραφος ὑποθήκη ἢ προνόμιον, καθὼς καὶ αἱ γενικαὶ ὑποθῆκαι, μέχρις οὗ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νέος νόμος, πρέπει αἱ μὲν ἄγραφοι νὰ ἐγγραφῶσιν, αἱ δὲ γενικαὶ νὰ εἰδικευθῶσιν ὑπὸ τῶν μέχρι τοῦδε ὑποθηκοφυλάκων.»

§123ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Θὰ κάμω ὀλίγας παρατηρήσεις πρὸς ἀντίκρουσιν τῶν ἀμφιβολιῶν, τὰς ὁποίας ἐνέσπειρεν ὁ Κ. Μπαλάνος. Ὁ Κ. Μπαλάνος λέγει κατὰ ποῖον τρόπον οἱ ἔχοντες ἀγράφους ὑποθήκας θὰ ζητήσωσι τὴν ἐγγραφὴν των πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νέου περὶ ὑποθηκῶν νόμου; Εἰς τοῦτο ἀπαντῶ. Βεβαίως ὁ νέος νόμος, τὸν ὁποῖον εἰσάγομεν, σκοπὸν δὲν ἔχει νὰ καταστρέψῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νόμου, καὶ νὰ παραβλάψῃ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπεκτήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τότε κειμένων νόμων καὶ τῶν ἀρχῶν. Βλέπετε ὅτι σέβομαι τὰς ἐγγεγραμμένας ὑποθήκας εἰς τὰ παλαιὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν, καὶ δὲν τὰς ἐγγίζω. Τί διώκομεν σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου; ἐπιδιώκομεν μίαν δημοσιότητα, μίαν φανερὰν ἐνέργειαν, ἥτις χωρὶς νὰ ἐγγίζῃ τὰ παρελθόντα δικαιώματα ν’ ἀσφαλίζῃ τοὺς μέλλοντας δανειστάς, καὶ ἥτις νὰ συμβιβάζεται μὲ τὸ σύστημα τοῦ νέου νόμου περὶ ὑποθηκῶν· ὅλα ταῦτα συμβιβάζονται ἂν ἀφ’ ἑνὸς ἀπαιτήσωμεν, ὥστε νὰ ἦναι τακτοποιημέναι, ὅταν ἔμβῃ ὁ νόμος εἰς ἐνέργειαν, ὅλαι αἱ ὑποθῆκαι αἱ προϋπάρχουσαι, ὥστε ὁ καθρέπτης, τὸν ὁποῖον ἀνοίγει ἡ νέα νομοθεσία, νὰ ᾖναι καθαρὸς καλῶς, νὰ μὴ ὑπάρχουν χάσματα καὶ ἀμφιβολίαι καὶ ὑποκεκρυμμένα πράγματα. Πῶς θέλετε τὸ κατορθώσει τοῦτο; ἀπαιτεῖται, ὅπως προβλέπῃ τὸ νομοσχέδιον, ὥστε ἐκεῖναι αἱ ὑποθῆκαι αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν φαίνονται, νὰ τεθῶσιν εἰς τὸν καθρέπτην. Τὸ νὰ τεθῶσι δὲ κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἰδικόν μας, ἢ κατὰ τὸ σύστημα τῶν Ἑπτανησίων εἶναι πλάσμα, διότι καὶ αἱ ἕτεραι ὑποθῆκαι εἶναι ἐγγεγραμμέναι κατὰ τὸ σύστημα τῶν Ἑπτανησίων. Τόσῳ περισσότερον λέγω τοῦτο, διότι αὐτὸ τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου οὔτε κἂν προβλέπει ὅτι αἱ ἄγραφοι ὑποθῆκαι θέλουσιν ἐγγραφῆ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ νέου νόμου, διότι λέγει νὰ ἐγγράψωσιν εἰς τὰ ἁρμόδια βιβλία τῶν ὑποθηκῶν, ὄχι ὅμως καὶ κατὰ ποῖον τρόπον. Ποῦ καταλήγουν αἱ παρατηρήσεις μου; εἰς τὸ ὅτι, δυνάμεθα πολὺ ὀρθῶς ν’ ἀπαιτήσωμεν, ὥστε οἱ πολῖται οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀγράφους ὑποθήκας νὰ σπεύσουν νὰ τὰς ἐγγράψουν ἐντὸς ἑνὸς διαστήματος, τὸ ὁποῖον ἂν περιορίσωμεν εἰς 6 μῆνας, εἶναι νομίζω ἀρκετὸν πρὸς τακτοποίησιν τῶν ἐγγραφῶν· νὰ εἴπωμεν δὲ, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠμέλησαν νὰ ἐγγράψουν τὰς ἀγράφους ὑποθήκας των νὰ ἔχουν μόνον τίτλον πρὸς ἐγγραφὴν καὶ οὐχὶ σειρὰν προτιμήσεως. Αὐτὰς δὲ τὰς ἐγγραφὰς, κύριοι, ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τοὺς ὑπάρχοντας ὑποθηκοφύλακας καὶ νὰ τοὺς ἐπιτρέψωμεν νὰ τὰς ἐνεργήσουν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐγγραφὴν δὲν παραλλάσσουν πολὺ ἀπὸ τὰς ἰδικάς μας διατάξεις, διότι καὶ ἐκεῖ γίνεται περίληψις, ἀναφέρεται ὁ τίτλος, τὸ ποσὸν, τὸ κτῆμα, καὶ γίνεται ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸ βιβλίον. Ἑπομένως, ὅταν τὸ αὐτὸ σύστημα ἀκολουθῇ καὶ ὁ ἡμέτερος νομοθέτης, δυνάμεθα νὰ σεβασθῶμεν τὰ ἐκεῖ, χωρὶς νὰ φοβηθῶμεν ἀπὸ ἀτοπήματα. Ἀλλὰ μοὶ λέγουν, ὅτι πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ὁ ἰδικός μας νόμος περὶ ὑποθηκῶν· τότε δὲν ὑπάρχει δικαίωμα ἐγγραφῆς ὑποθήκης καὶ διὰ τοῦτο ὁ νομοθέτης ἐπρόβλεψε νὰ γίνουν προσωρινὰ βιβλία· τοῦτο ὅμως στρέφεται κατ’ ἐκείνων, οἵτινες δὲν παραδέχονται τὴν προτεινομένην παρ’ ἡμῶν τακτοποίησιν· διότι, ἂν ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχουσιν εἰδικὰ βιβλία, ὁ νομοθέτης εἰσήγαγε προσωρινὰ βιβλία, πολὺ περισσότερον ἤδη ὅτε ὑπάρχουσι βιβλία, δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν, ὥστε οἱ ὑποθηκοφύλακες ἐκεῖνοι νὰ δεχθῶσι τὰς ἐγγραφὰς τῶν ἀγράφων ὑποθηκῶν· καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, τὸ ἐπαναλέγω, ὅταν εἰσαχθῇ ὁ νέος περὶ ὑποθηκῶν νόμος δὲν ἔχει νὰ σταματήσῃ ὁ δανειστής, φοβούμενος μὴ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἀφοῦ ἐγγράψῃ τὴν ὑποθήκην, ἐγγραφῇ ἢ ἀναφανῇ νέα· ἀλλὰ θὰ ἔχῃ ὡς εἰς καθρέπτην ὑπ’ ὄψιν ποῖα εἶναι τὰ προηγούμενα δικαιώματα, προνόμια καὶ ὑποθῆκαι, καὶ ὁδηγούμενος ἀπὸ τὸν καθρέπτην αὐτὸν θέλει δανείσει τὰ χρήματά του, ὢν βέβαιος περὶ τῆς τάξεως, ἣν θὰ ἔχῃ ἡ ὑποθήκη του· συμφωνῶ λοιπὸν μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Δημητριάδης ὑπέβαλε.

§124Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ δημοσιότης τῶν βιβλίων χρησιμεύει βέβαια, ἵνα λαμβάνουν γνῶσιν οἱ διάφοροι πιστωταὶ, καὶ ἀσφαλίζωσι κατὰ συνέπειαν τὰ συμφέροντά των, ἡ δὲ εἰδικότης εἶναι ὅπως ἕκαστος πληροφορῆται περὶ ἑνὸς ἑκάστου κτήματος σαφῶς. Ἐννοῶ δὲ ὅτι ἵνα ἦμαι εἰς θέσιν ἐγὼ ὁ μεταγενέστερος πιστωτὴς νὰ γνωρίζω πόσαι ἐγγραφαὶ ὑπάρχουσι προηγουμένως, καὶ ποῖα εἰδικῶς τὰ κτήματα, πρέπει νὰ τὰ εὕρω ἐγγεγραμμένα εἰς τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτεθειμένον εἰς τὴν δημοσιότητα. Αὐτὸς ὁ τρόπος δὲ τῆς δημοσιότητος δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑπτανήσῳ ἤδη, ἑπομένως πρέπει, ἀφ’ ἧς τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος περὶ ὑποθηκῶν, οἱ ἔχοντες ἀγράφους ὑποθήκας ἢ ἐγγεγραμμένας μὲν, ἀλλὰ γενικὰς, τὰς μὲν νὰ ἐγγράψωσι, τὰς δὲ νὰ εἰδικοποιήσωσιν ἀρχόμενοι ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου. Διὰ τοῦτο φέρω αὐτὴν τὴν τροπολογίαν «Πᾶσα ἄγραφος ὑποθήκη ἢ προνόμιον ἰσχύοντα ἤδη κατὰ τοὺς ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις κειμένους νόμους, καθὼς καὶ αἱ γενικαὶ ὑποθῆκαι, ὅπως διατηρήσωσι τὰ νόμιμα αὐτῶν ἀποτελέσματα, πρέπει αἱ μὲν ἄγραφοι νὰ ἐγγραφῶσιν, αἱ δὲ ἔγγραφοι νὰ μεταγραφῶσι περιγραφομένου ἑνὸς ἑκάστου ἐνυποθήκου κτήματος εἰς τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν ὑπὸ τῶν Ἰονίων ὑποθηκοφυλάκων, ἐντὸς 6 μηνῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος νόμου.» Ἐπομένως ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου 1866 καθ’ ἣν θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νέος νόμος, θὰ ὑπάρχουν ὅλαι ἐγγεγραμμέναι, καὶ τότε ἕκαστος πιστωτὴς παρουσιαζόμενος εἰς αὐτὰ τὰ βιβλία λαμβάνει γνῶσιν τῶν προϋπαρχουσῶν ὑποθηκῶν.

§125ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι δυνατὸν εἰς 6 μῆνας νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐργασία;

§126Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εὐκολώτατον. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συνέβη ἐν Ἑλλάδι· ἀπὸ πυρκαϊὰν κατεστράφησαν ὑποθηκοφυλακεῖα, οἱ πιστωταὶ προσεκλήθησαν καὶ εἰς ὀλίγιστον διάστημα χρόνου ἐνέγραψαν ἐκ νέου τὰς ὑποθήκας των, διότι εἰς τοῦτο παρακινεῖ ἕνα ἕκαστον τὸ συμφέρον του.

§127ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι ἁπλούστατον, ἢ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ ἡ ἐν Ἑλλάδι νομοθεσία, καθόσον ἀφορᾷ τὰς ὑποθήκας ἢ πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ἂν πρέπῃ νὰ ὑπάρχῃ, πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ εἰσαχθῇ, διότι κατὰ τὸ ὑπάρχον ἐν Ἑπτανήσῳ σύστημα, κανεὶς πιστωτὴς δὲν ἔχει ἀσφάλειαν.

§128ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Κατὰ τὰς γενομένας προτάσεις βλέπω, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς ὅ,τι κάμνομεν, ἀφ’ ἑτέρου τὸ καταστρέφομεν. Ἀφ’ ἑνὸς δίδομεν ἐνιαύσιον προθεσμίαν, ὅπως ἐγγράψωσιν ὑποθήκας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ κάμνομεν ἕτερον νόμον λέγοντες ἀμέσως ν’ ἀρχίσουν τὴν ἐγγραφὴν τῶν ὑποθηκῶν εἰς ἄλλα βιβλία. Διὰ τοῦτο προχθὲς ὁ κ. Δεληγιώργης εἶπε νὰ παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν διότι δὲν συμφέρει, διότι ὁποιανδήποτε καὶ ἂν λάβωμεν βεβαιότητα κατὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ θὰ γίνουν αἱ ἐγγραφαὶ, θὰ σταματήσουν ὅλαι αἱ συναλλαγαὶ, δὲν ἠμπορεῖ ἄλλως νὰ γίνῃ. Διὰ τοῦτο εἶμαι τῆς ἰδέας νὰ περιορισθῇ ἡ προθεσμία εἰς 6 μῆνας· ὁποιονδήποτε μέτρον καὶ ἂν λάβητε, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ εἴπητε ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐγγραφαί· διατί νὰ βάλλωμεν τοὺς ἀνθρώπους εἰς διπλοῦς κόπους νὰ γράφουν καὶ εἰς τοῦτο καὶ εἰς ἐκεῖνο τὸ βιβλίον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο τροπολογίαι ὑπάρχουσι· μία εἶναι τοῦ κ. Δημητριάδου, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, ἡ ἑτέρα δὲ τοῦ κ. Μπαλάνου ἔχουσα οὕτως· εἰς τὸ 1 ἄρθρον νὰ προστεθῇ· «πᾶσα ἄγραφος ὑποθήκη ἢ προνόμιον ἰσχύον κατὰ τοὺς ἤδη ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις κειμένους νόμους, ὅπως διατηρήσωσι τὰ νόμιμα αὐτῶν ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ὑποθηκῶν νόμου τοῦ Βασιλείου, εἰς εἰδικὰ βιβλία ὑποθηκῶν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν τεθήσεται εἰς ἐνέργειαν ὁ περὶ ὑποθηκῶν νόμος.» Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει εἰς τὸν δεύτερον § τὴν ἑξῆς προσθήκην· «ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης πρέπει νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ὑποθηκῶν νόμου καὶ αἱ κατὰ τοὺς ἤδη κειμένους αὐτόθι νόμους ὑπάρχουσαι γενικαὶ ὑποθῆκαι· οἱ ἀπολαύοντες δικαίωμα τοιαύτης γενικῆς ὑποθήκης δύνανται νὰ ἐγγράφωσι τὰ ὑποθηκικὰ αὐτῶν δικαιώματα ἐφ’ ἁπάντων τῶν διὰ τῆς ὑποθήκης βεβαρυμένων κτημάτων οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ ἡ ἀξία αὐτῶν, ἐπιφυλαττομένου εἰς τὸν ὀφειλέτην τοῦ δικαιώματος τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐγγραφῆς, καθόσον τοῦτο ἐπιτρέπεται παρὰ τῶν μέχρι τοῦδε ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις ἰσχυόντων νόμων.»

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ. τοῦ ἄρθρου. «Ἡ προῤῥηθεῖσα προθεσμία τρέχει καθ’ ὑπάνδρων γυναικῶν, ἀνηλίκων, ἀπηγορευμένων, σωματείων κτλ. ἐπιφυλαττομένης τῆς ἀναγωγῆς κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν».

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρ. 2. Μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης αἱ ἄγραφοι ὑποθῆκαι καὶ προνόμια ἀποτελοῦσι νόμιμον πρὸς ἐγγραφὴν τίτλον.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3. «Η προτίμησις πρὸς ἀλλήλας τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ παρόντος νόμου ἐγγραφησομένων ὑποθηκῶν καὶ προνομίων θέλει ἀποφασίζεσθαι κατὰ τοὺς νόμους, τοὺς ἰσχύοντας καθ’ ὃν χρόνον ἔλαβον αὗται ὕπαρξιν».

§133ΣΕΡΒΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 εἶναι καλὰ συντεταγμένον, ὅπως ἔχει, ἀφοῦ ὅμως προστεθῇ· «αἱ ἄγραφοι ὑποθῆκαι, αἱ νόμιμοι, ἔχουν τὴν ἰσχύν των ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ὑπάρξεώς των·» ἐν ἄλλαις λέξεσιν ἡ ὕπανδρος γυνὴ φέρει νόμιμον ὑποθήκην ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ γάμου.

§134ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅταν ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «πρὸς ἀλλήλας», τὸ ἄρθρον ἔχει τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, ὅτι μετὰ τὴν ἐγγραφὴν αἱ ὑποθῆκαι θέλουσι διατηρεῖ τὴν αὐτὴν τάξιν προτιμήσεως, τὴν ὁποίαν τώρα κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους τοὺς Ἰονίους ἔχουν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸ ἄρθρον 2 προτείνεται ἡ ἑξῆς τροπολογία· «αἱ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ παρόντος νόμου καὶ δυνάμει αὐτοῦ γενόμεναι ἐγγραφαὶ ἐνεργηθήσονται ἀνεξόδως.»

§136ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς τεθῇ διὰ τὰς γενικάς.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προστίθενται αἱ λέξεις «γενησόμεναι ἐγγραφαὶ γενικῶν ὑποθηκῶν». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§138ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, καμμία.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 εἶναι τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα· ἀλλ’ ὁ κ. Σέρβος παραδέχεται τὴν ἀπάλειψιν τῶν λέξεων «πρὸς ἀλλήλας».

§140ΣΕΡΒΟΣ. Μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ σύνολον ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παρεδέχθη διὰ τρίτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐτροποποιήθη, ἔχον οὕτως· «Ἄρθρον 1. Πᾶσα ἄγραφος ὑποθήκη ἢ προνόμιον, ἰσχύοντα κατὰ τοὺς ἤδη ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις κειμένους Νόμους, ὅπως διατηρήσωσι τὰ νόμιμα αὐτῶν ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ ἐγγραφῶσι, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ὑποθηκῶν τῆς 11 Αὐγούστου 1836 Νόμου τοῦ Βασιλείου, εἰς εἰδικὰ βιβλία ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν τεθήσεται εἰς ἐνέργειαν ὁ Νόμος οὗτος. Ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης πρέπει νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ εἰρημένου περὶ ὑποθηκῶν Νόμου καὶ αἱ κατὰ τοὺς ἤδη κειμένους αὐτόθι Νόμους ὑπάρχουσαι γενικαὶ ὑποθῆκαι. Οἱ ἀπολαύοντες δικαίωμα τοιαύτης γενικῆς ὑποθήκης δύνανται νὰ ἐγγραφῶσι τὰ ὑποθηκικὰ αὑτῶν δικαιώματα ἐφ’ ἁπάντων τῶν διὰ τῆς ὑποθήκης των βεβαρυμένων κτημάτων, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ ἡ ἀξία αὐτῶν, ἐπιφυλαττομένου εἰς τὸν ὀφειλέτην τοῦ δικαιώματος τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐγγραφῆς καθόσον τοῦτο ἐπιτρέπεται παρὰ τῶν μέχρι τοῦδε ἐν ταῖς Ἰονίοις Νήσοις ἰσχυόντων Νόμων. Ἡ προῤῥηθεῖσα προθεσμία τρέχει καθ’ ὑπάνδρων γυναικῶν, ἀνηλίκων, ἀπηγορευμένων, σωματείων κτλ. ἐπιφυλαττομένης τῆς ἀγωγῆς κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν. Ἄρθρον 2. Μετὰ παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης, αἱ εἰρημέναι ὑποθῆκαι καὶ προνόμια ἀποτελοῦσι μόνον νόμιμον πρὸς ἐγγραφὴν τίτλον. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ παρόντος Νόμου καὶ δυνάμει αὐτοῦ γενόμεναι ἐγγραφαὶ γενικῶν ὑποθηκῶν ἐνεργηθήσονται ἀνεξόδως. Ἄρθρον 4. Ἡ προτίμησις τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ παρόντος Νόμου ἐγγραφησομένων ὑποθηκῶν καὶ προνομίων θέλει ἀποφασίζεται καὶ κατὰ τοὺς νόμους, τοὺς ἰσχύοντας καθ’ ὃν χρόνον ἔλαβον αὗται ὕπαρξιν.» Ἕτερον νομοσχέδιον, «περὶ προθεσμιῶν κατὰ τὴν ἀνάκρισιν». Ἄρθρον 1. «Πᾶσα ἀνάκρισις, ἀφορῶσα ἀξιόποινον πρᾶξιν, πρέπει νὰ περαιοῦται ἐντὸς 30 τὸ πολὺ ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς ἤρξατο κατὰ τὰ ἄρθρα 150 καὶ 157 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§144ΤΙΝΕΣ. 156 ἀντὶ 157.

§145Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ τεθῇ ὑπὸ δεσμὸν ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀνακρίσεως δι’ ὅλα ἐν γένει τὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ κακουργήματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων γίνονται προφυλακίσεις· διὰ τοῦτο τροπολογῶ· «πᾶσα ἀνάκρισις ἀφορῶσα κακούργημα πρέπει νὰ περαιοῦται κτλ.»

§146Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ὑπάρχῃ διάταξις εἰς τὸν Ἑπτανησιακὸν νόμον, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβωμεν, εἶναι αὕτη· ἄλλως δὲν ὑπάρχει φόβος, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ βλάβην, διότι ἔχομεν 30 ἡμέρας εἰς τὸν Ἀνακριτὴν, καὶ 30 εἰς τὸν Πρόεδρον, γίνονται 60 καὶ ἐπὶ τέλους καταντοῦν τρεῖς μῆνες.

§147ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ἐξαιρεθῶσι ῥητῶς αἱ ναυταπάται καὶ ληστεῖαι.

§148Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, συμφωνῶ.

§149Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ μὴ ὁμιλῶμεν μόνον μὲ τὴν θεωρίαν· ὁ εἰσαγγελεὺς π. χ. λαμβάνει μὲ πᾶν ταχυδρομεῖον 40 μηνύσεις διὰ διαφόρους πράξεις· ἐξ αὐτῶν εἰ μὲν ἀφορῶσι κακουργήματα, τὰς παραπέμπει εἰς τὸν Ἀνακριτὴν, ἄλλως εἰς τοὺς Εἰρηνοδίκας, εἰς τοὺς ὁποίους συσσωρεύονται συνήθως 300 σχεδὸν παραγγελίαι· ἂν δώσητε εἰς αὐτοὺς 30 ἡμερῶν προθεσμίαν νὰ ἀποπερατώσουν τὰς ἀνακρίσεις ὅλας, δὲν θὰ φθάσητε εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν προθεσμίαν εἰς ἐκείνας τὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, ἢ τὴν δημοσίαν τάξιν· ἀλλὰ διὰ τὰ ἁπλούστατα πράγματα νὰ στενοχωρῶμεν τὴν ὑπηρεσίαν, τοῦτο θὰ φέρῃ βλάβην.

§150ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ἐννοῶ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν φέρει ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσήνης, πρόκειται περὶ ἐκτάκτων κακουργημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ ἀπαιτῆται μακρότερος χρόνος, καὶ ἰδίως εἰς τὴν ναυταπάτην, ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιληφθῶσι τὰ προξενεῖα· δὲν ἐννοῶ ὅμως τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς Καρύστου, ὅστις παραδέχεται τὴν ἀρχὴν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς σπουδαιοτάτας πράξεις, ὄχι δὲ καὶ διὰ τὰ πλημμελήματα καὶ πταίσματα (θορυβώδεις συνομιλίαι μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν).

§151ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ ὑπάρχον σύστημα τῆς νομοθεσίας μας, ἔχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, ἀλλὰ πολλάκις δυστυχῶς ἔγειναν ἀνακρίσεις ἐπὶ 8 μῆνας, ἔπταισαν οἱ ἐπιτηροῦντες, ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν· εἶναι ὅμως καὶ περιστάσεις καθ’ ἃς εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ βραδύνουν αἱ ἀνακρίσεις· ὅταν π. χ. οἱ μάρτυρες ἀναχωροῦν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πλειστάκις γράφει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὸ τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ ἐξετασθοῦν οἱ μάρτυρες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἀλλὰ δὲν τοὺς εὑρίσκουν, καὶ ἂν τοὺς εὕρουν, δὲν ἐμφανίζονται. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης ν’ ἀποφασισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ἡ καινοτομία αὕτη· δὲν πιστεύω πὼς θὰ προκύψουν αἱ ὠφέλειαι, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσαν οἱ προτείναντες, οἱ ὁποῖοι βέβαια ὡρμήθησαν ἀπὸ σκοπὸν δίκαιον καὶ φιλάνθρωπον, ἀλλὰ δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς ὑγιὲς ἀποτέλεσμα. Ἤθελα λοιπὸν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς περαιτέρω ὥριμον σκέψιν, καθότι εἶναι σπουδαῖον ἀντικείμενον. Εἶπον, ὅτι τὸ ἄτοπον προέρχεται ἐν γένει ἐκ τῆς μὴ ἐπιτηρήσεως τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων, ἡ δὲ νομοθεσία μας παρέχει ὅλα τὰ μέσα καὶ τὰς ἐγγυήσεις ὑπὲρ καὶ κατὰ τῶν κατηγορουμένων, ὥστε δὲν μοὶ φαίνεται νὰ ἐπίκειται λόγος σπουδαῖος καὶ κατεπείγων νὰ καινοτομήσωμεν.

§152Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἂν τρέξῃ τις καὶ εἰς τὰς κατιούσας διατάξεις, εὑρίσκει ἀρκετὰ δικαιολογημένην τὴν πρότασιν τοῦ ἐντίμου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι παρακατιὼν ἀπαντᾷ κανεὶς, ὅτι τὸ συμβούλιον δὲν δύναται νὰ διατάξῃ δὶς περαιτέρω ἀνάκρισιν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι στενοχωροῦμεν οὕτω τὴν δικαιοσύνην, καὶ θέλομεν τὴν καταστρέψει. Ὁ κ. Μπαλάνος κατὰ θεωρίαν εἰμπορεῖ νὰ ἔχῃ δίκαιον, ἀλλ’ ἐγὼ ὁμιλῶ πρακτικῶς, ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν δέκα τέσσαρας χρόνους διεξήγαγον ὡς ὑπάλληλος ἀνακριτικός· δὲν εἶναι δυνατὸν φυσικῶς ν’ ἀποπερατώσουν οἱ εἰρηνοδίκαι ἐντὸς 30 ἡμερῶν ἀνακρίσεις τοσαύτας, διότι πολλάκις συσσωρεύονται 200 καὶ 300 ὑποθέσεις. Ὅσον καὶ ἂν ἐπιμελῶνται λοιπὸν, εἶναι ἀδύνατον, διότι συμβαίνουν πολλάκις καὶ διάφορα ἄλλα ἐμπόδια καθόσον ἔχουν καὶ ἄλλα καθήκοντα, καὶ πολλάκις οἱ μάρτυρες εἶναι διεσπαρμένοι εἰς διάφορα χωρία καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ εἰρηνοδίκης νὰ στείλῃ ἐντάλματα εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην, ὅπως τοὺς ἀναγκάσῃ διὰ τῆς βίας νὰ ἐμφανισθῶσι. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἐὰν πρόκειται περὶ περιορισμοῦ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, τὸ ἐννοῶ νὰ τίθεται φραγμὸς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἵτινες παρατείνουν τὰς ἀνακρίσεις, μάλιστα τὸ Σύνταγμα ὥρισε τρίμηνον προθεσμίαν, πέραν τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ παραταθῇ ἡ ἀνάκρισις. Ἀλλὰ διὰ τὰ ἐλάχιστα ἀντικείμενα, διὰ μίαν ὕβριν, διὰ μίαν ὑπεξαίρεσιν μικρὰν, καὶ τὰ τοιαῦτα, δὲν πρέπει νὰ δεσμεύσωμεν τὴν ἀνακριτικὴν ὑπηρεσίαν ἐντὸς στενοτάτων ὁρίων. Ἑπομένως σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου σύμφωνα μὲ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν. «Πᾶσα ἀνάκρισις, ἀφορῶσα πρᾶξιν φέρουσαν τὸν χαρακτῆρα τοῦ κακουργήματος, ὡς καὶ τὸν τοῦ πλημμελήματος, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο προφυλάκισις, πρέπει νὰ περατοῦται ἐντὸς 30 τὸ πολὺ ἡμερῶν».

§153ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Πάντες, κύριοι, οἱ ἀγορεύσαντες, ὡμολόγησαν ὅτι τὸ μέχρι τοῦδε ἐν ἰσχύϊ σύστημα τῆς Ποιν. Δικονομίας ἐπέφερεν εἰς τὴν πρακτικὴν ἀποτελέσματα ἐναντία τοῦ πνεύματος τοῦ νομοθέτου· ἀφ’ ἑτέρου εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς ὅσα κράτη ἐτέθη προθεσμία περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀνακρίσεως δὲν συνέβησαν τὰ ἀτοπήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ ἐναντιούμενοι εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ὑπέβαλον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελέσω μέλος, ὡρμήθη εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν νομοσχεδίων τούτων, πρῶτον ἐκ τῆς πρακτικῆς, ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἔδειξεν ἐν Ἑλλάδι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς Ποιν. Δικονομίας, καὶ δεύτερον ἐκ τοῦ ἐναντίου ἀποτελέσματος, ὅπερ ἔφερεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Ἑπτανησιακοῦ νόμου. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπάρχει προθεσμία διὰ τὴν ἀνάκρισιν καὶ ἡ ἀνάκρισις ὡς ἐκ τούτου πάντοτε ἐπέτυχε τοῦ σκοποῦ της. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἔχομεν μέχρι τοῦδε, ἐδείχθη πλημμελὲς, ἀφοῦ τὸ ἐναντίον σύστημα, ὅπου καὶ ἂν εἰσήχθη, δὲν ἔφερε κακὰ ἀποτελέσματα, δὲν ἐννοῶ διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ κάμωμεν αὐτὴν τὴν νέαν θεσμοθεσίαν, καὶ ἂν αὐτὴ φέρῃ τὴν καταστροφὴν, τὴν ὁποίαν ὑπαινίττονται οἱ ἀντιτείνοντες, πάλιν εἴμεθα εἰς καιρὸν νὰ τὴν μεταβάλωμεν. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον ἡ ἀμέλεια τῶν ἀνακριτικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ ἡ κακὴ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως, παρέτεινε πολλάκις τὴν ἀνάκρισιν σκανδαλωδῶς καὶ ἔμειναν εἰς τὰς φυλακὰς ἄνθρωποι ἐπὶ πολλὰ ἔτη, διότι τὸ ἤθελεν ὁ δεῖνα ὑπουργὸς κτλ. Γνωρίζετε προσέτι, ὅτι τὸ ἀπεριόριστον, τὸ ὁποῖον εἶχον οἱ ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν προθεσμίαν τῆς ἐνεργείας τῆς ἀνακρίσεως, ἐπέφερε παραγραφὰς πολλῶν ἐγκλημάτων· κατὰ συνέπειαν ὅταν δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου θέλωμεν νὰ προλάβωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ κακὰ, μοὶ φαίνεται, ὅτι πᾶσα ἀντίῤῥησις εἶναι ὅλως διόλου ἀδικαιολόγητος, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς λέγει ὁ Κ. Δημητριάδης, ὅτι εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ἔρχονται 200 μηνύσεις ὅλα εἶναι μυθώδη. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν εἶναι τόσον ἀπέραντον, καὶ δὲν ἔχει τόσας μεγάλας περιφερείας, ὥστε εἷς ἀνακριτὴς νὰ ἔχῃ 200 ἢ 300 ἀνακρίσεις τὸ πολὺ θὰ ἔχῃ 20–30 ἀνακρίσεις· ἔχει δὲ τοὺς ἀστυνόμους, τοὺς Παρέδρους, τοὺς Δημάρχους, εἰς τοὺς ὁποίους διακλαδόνει τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀνακρίσεως, καὶ ὅταν αὐτοὶ θελήσουν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκόν των μετ’ ἐπιμελείας, δύνανται νὰ τὸ ἐνεργήσουν ἐντὸς τῆς προθεσμίας αὐτῆς. Ἐὰν δὲ ἐπέρχωνται ἀνώτερα τῆς θελήσεώς των περιστατικὰ, χειμῶνες καὶ τὰ τοιαῦτα, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει, ὅτι δύναται νὰ δοθῇ ἀνωτέρα προθεσμία.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ προθεσμιῶν κατὰ τὴν ἀνάκρισιν, νὰ μὴ συζητηθῇ εἰς τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν.

§155ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν ἐρχομένην σύνοδον τὸ συζητοῦμεν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς. Δύω τροπολογίαι ὑποβάλλονται εἰς τὸ 1ον ἄρθρον· ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἑξῆς· «Πᾶσα ἀνάκρισις, ἀφορῶσα ἀξιόποινον πρᾶξιν, ἐξαιρουμένων τῶν περὶ ναυταπάτης καὶ ληστείας, πρέπει νὰ περαιοῦται ἐντὸς τὸ πολὺ 30 ἡμερῶν κτλ.» Ἑτέρα τροπολογία τοῦ Κ. Δημητριάδου· «Πᾶσα ἀνάκρισις ἀφορῶσα πρᾶξιν φέρουσα, τὸν χαρακτῆρα τοῦ κακουργήματος, ἢ καὶ τοῦ πλημμελήματος, ἐπισύρουσαν ὅμως κατὰ τοῦ κατηγορουμένου προφυλάκισιν, πρέπει νὰ περαιοῦται ἐντὸς 30 τὸ πολὺ ἡμερῶν κτλ.

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Κ. Κυπριάδης εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι αἱ προθεσμίαι διπλασιάζονται....

§158Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. «Πᾶσα ἀνάκρισις ἀφορῶσα ἀξιόποινον πρᾶξιν, πρέπει νὰ περαιοῦται ἐντὸς 30 τὸ πολὺ ἡμερῶν κτλ. αἱ δὲ περὶ ληστείας καὶ ναυταπάτης προθεσμίαι διπλασιάζονται».

§159ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Αὐτὸ νὰ τεθῇ εἰς τὸ τέλος.

§160Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀντιλέγω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κυπριάδου.

§161ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὸ τέλος.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Δημητριάδου· οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Λοιπὸν μένει τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει. «Ἄρθρον 2. Ἂν, ἕνεκα σπουδαίων λόγων, δὲν δυνηθῇ ὁ ἀνακριτὴς ν’ ἀποπερατώσῃ ἐντὸς τῆς τριακονθημέρου ταύτης προθεσμίας τὴν ἀνάκρισιν, ὀφείλει δι’ ᾐτιολογημένης αἰτήσεώς του ἐντὸς 24 τὸ πολὺ ὡρῶν ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς τριακονθημέρου προθεσμίας, νὰ αἰτήσῃ παρὰ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν νέαν προθεσμίαν, καὶ ὁ Πρόεδρος ἐντὸς 3 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς αὐτὸν παραδόσεως τῆς αἰτήσεως τοῦ ἀνακριτοῦ ἀποφαίνεται ἐπὶ τῇ αἰτουμένῃ προτάσει, καὶ δύναται νὰ χορηγήσῃ νέαν προθεσμίαν 30 τὸ πολὺ ἡμερῶν ἀρχομένην ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς πράξεως αὐτοῦ.»

§163Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ ἀντὶ «ἐντὸς 24 τὸ πολὺ ὡρῶν» ἡ φράσις «ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν» καὶ ἀντὶ τῆς φράσεως «ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν» ἡ φράσις «ἐντὸς 8 ἡμερῶν», διότι ὑποθέσατε ἕνα ἀνακριτὴν εἰς τὸν ὁποῖον τὴν τελευταίαν ἡμέραν παρουσιάζονται πολλαὶ δυσκολίαι καὶ ἔχει νὰ κάμῃ πολλὰς ἀνακρίσεις τοιαύτας· πῶς θὰ ἔχῃ καιρὸν νὰ κάμῃ τοσαύτας ἀνακρίσεις; Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ τεθῇ μεγαλυτέρα προθεσμία ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν.

§164Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιχειρήσῃ ἀνακρίσεις εἰμὴ ὁ ἀνακριτής. Λοιπὸν πρέπει νὰ διορθωθῇ αὐτὸ τὸ μέρος καὶ μετὰ τὴν λέξιν «ὁ ἀνακριτὴς» νὰ προστεθῇ τὸ «ἢ ὁ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος.»

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν προσθήκην τῶν λέξεων «ἢ ὁ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος»;

§166ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης δὲ καὶ ὡς πρὸς τὴν προθεσμίαν τῶν τριῶν ἡμερῶν ἀντὶ 24 ὡρῶν;

§168ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπίσης δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§169Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτήσατε καὶ διὰ τὴν προθεσμίαν «καὶ ὁ Πρόεδρος» ἀντὶ «ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν,» ἐντὸς 8 ἡμερῶν.»

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Χρηστόπουλος προτείνει ἀντὶ «τριῶν ἡμερῶν «νὰ τεθῇ ἡ προθεσμία» 8 ἡμερῶν·» θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χρηστοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Ἄρθρον 3. Τὰ ἁρμόδια συμβούλια ἐπιλαμβανόμενα, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Ποιν. Δικονομίας, τῶν εἰς αὐτὰ ὑπαγομένων προτάσεων, ἢ ἀνακοπῶν, δύνανται, ἂν τὸ κρίνωσιν ἀναγκαῖον πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, νὰ διατάσσωσι συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 251 τῆς Ποιν. Δικονομίας περαιτέρω ἀνάκρισιν, ἀλλ’ ἐν τῷ αὐτῷ βουλεύματι πρέπει νὰ ἀποπερατοῦται ἡ διατασσομένη αὕτη περαιτέρω ἀνάκρισις. Ἡ προθεσμία αὕτη κατ’ οὐδεμίαν περίπτωσιν δύναται νὰ ᾖναι μακρυτέρα τῶν τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάσσοντος αὐτὴν βουλεύματος. Οὐδέποτε τὸ αὐτὸ συμβούλιον δύναται νὰ διατάξῃ καὶ ἐκ δευτέρου νέαν περαιτέρω ἀνάκρισιν.» Ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου ὁ Κ. Μπαλάνος ἐπρόσθεσε «κατὰ τὰ ἄρθρα 253 καὶ 254 τῆς Ποιν. Δικονομίας.»

§171ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ τρίτον ἄρθρον. «Ἄρθρον 4. Ἅμα περαιωθείσης τῆς ἀρχικῆς, ἢ τῆς διὰ βουλεύματος διαταχθείσης περαιτέρω ἀνακρίσεως, ὁ ἀνακριτὴς ὀφείλει ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν δικογραφίαν εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα, ὅστις ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῆς δικογραφίας ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασίν του εἰς τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον, ὅπερ ἐντὸς 8 τὸ πολὺ ἡμερῶν ἐκδίδει τὸ βούλευμα αὐτοῦ. Πᾶσα πρᾶξις ἀνακριτοῦ γενομένη μετὰ παρέλευσιν τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου τασσομένων προθεσμιῶν εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος. Πᾶς δὲ ἀνακριτὴς, εἰσαγγελεὺς, ἢ δικαστὴς, παραβαίνων τὰς προθεσμίας ταύτας καταδιώκεται, ἂν ὁ κατηγορούμενος εἶναι προφυλακισμένος, ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει, καὶ ἐκτὸς τῆς ποινικῆς καταδιώξεως, ὑποχρεοῦται ν’ ἀποζημιώσῃ τὸν κατηγορούμενον πληρόνων αὐτὸν ἀνὰ 50 τοὐλάχιστον δραχμὰς διὰ πᾶσαν ἡμέραν βραδείας ἐνεργείας τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιβαλλομένων αὐτῷ καθηκόντων». Τίς ζητεῖ τὸν λόγον;

§173ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ 4 ἄρθρον. Ὁ Κ. Δημητριάδης προτείνει τὴν ἑξῆς προσθήκην· «αἱ ἀνωτέρω προθεσμίαι δύνανται νὰ διπλασιάζωνται εἰς τὰς ἐπὶ λῃστῶν καὶ ναυταπάτης ἀνακρίσεις.»

§175Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. «Ἐπὶ φυγοδίκων καὶ ἀπόντων διατηροῦνται αἱ διατάξεις τῆς Ποιν. Δικονομίας.»

§176ΠΕΤΡΑΚΗΣ. «Ὁ παρὼν νόμος δὲν ἐφαρμόζεται διὰ τοὺς φυγοδίκους καὶ ἀπόντας».

§177ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὶ ἐννοεῖ τὸ «πᾶσα πρᾶξις ἀνακριτοῦ γενομένη μετὰ παρέλευσιν τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου τασσομένων προθεσμιῶν εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος;» Ἐννοῶ νὰ λάβωμεν τοιαύτην πρόνοιαν περί τινων πράξεων· ἀλλὰ διά τινα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν κοινωνίαν, δὲν τὸ βλέπω ὀρθὸν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ συμβῇ, ὥστε τὰ ἐγκλήματα νὰ μὴ τιμωρῶνται, διότι ἀφοῦ ἀπηγορεύθη πᾶσα πρᾶξις εἰς τὸ μέλλον θέλει ἐπέλθει παραγραφὴ τοῦ ἐγκλήματος, ὥστε τὸ τοιοῦτον εἶναι εἷς πλάγιος τρόπος παραγραφῆς. Ἐγὼ πολεμῶ τὴν διάταξιν «πᾶσα πρᾶξις ἀνακριτοῦ κτλ. εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος»· λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τὸ «εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος». Καὶ νομίζω, ὅτι διὰ μὲν τὴν Ἑπτάνησον ὁ νόμος αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ χωρὶς νὰ προέλθουν ἀτοπήματα, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ὑπάρχει ἔλλειψις συγκοινωνίας, τοῦτο θὰ συμβῇ πολὺ συχνὰ καὶ ἰδίως ἐπὶ τῆς λῃστείας, π. χ. εἰς τὴν πατρίδα μου μὲ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Εὐρυτανίας ἔχουν τρεῖς μῆνας νὰ συγκοινωνήσουν· στοχασθῆτε τώρα ἀπὸ ἐκεῖ ἂν ᾖναι τόσον εὔκολον νὰ στείλετε νὰ πάρετε μάρτυρας· ἔπειτα εἶναι περιστάσεις, καθ’ ἃς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐμπιστευθῆτε εἰς τὸν εἰρηνοδίκην· ἔπειτα, πολλάκις λείπουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μάρτυρες οὐσιώδεις, διότι ἔχουν συγκοινωνίαν ἐκεῖνα τὰ μέρη μὲ τὸ ἐξωτερικὸν, οἱ ναυτικοὶ πολλάκις ταξειδεύουν.

§178ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀλλὰ τὸν φυλακισμένον;

§179ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παραδέχομαι νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀφοῦ ἐκτελεσθῶσιν αἱ ἀνωτέρω προθεσμίαι, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποφυλάκισίν του μὲ ἐγγύησιν».

§180ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ, νομίζω, ὅτι ἡ λῃστεία πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ ἐντελῶς.

§181ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ ἐψηφίσθη.

§182ΤΣΟΚΡΗΣ. Δύω ἔτη παρῆλθον καί τινων ἀκόμη ἡ ἀνάκρισις δὲν ἐγένετο.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 6 ἄρθρον. «Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου δὲν ἐφαρμόζονται κατὰ φυγοδίκων ἢ ἀπόντων».

§184ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ σύνολον (θόρυβος). Νομίζω, ὅτι δὲν συμπεριελήφθη ἡ τροπολογία. «Μετὰ παρέλευσιν τῶν διατασσομένων προθεσμιῶν ὑπὸ τοῦ νόμου, δύναται νὰ διαταχθῇ ἡ ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπόλυσις τοῦ κατηγορουμένου, δι’ ἐγγυήσεως»· θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§187ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀποτείνω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν Κ. Δεληγιώργην· ἐάν τις εὑρεθῇ καὶ δὲν δώσῃ μίαν ἐγγύησιν, τί θὰ γίνῃ δι’ αὐτόν;

§188ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μένει εἰς τὴν φυλακήν. «Ἐὰν μετὰ παρέλευσιν τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου τασσομένων προθεσμιῶν δὲν περαιωθῇ ἡ ἀνάκρισις, ὁ κατηγορούμενος δύναται νὰ αἰτήσῃ τὴν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἀπὸ τῶν φυλακῶν προσωρινὴν ἀποφυλάκισίν του, ἐὰν ᾖναι προφυλακισμένος.»

§189ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Δεληγεώργη, προβλέπεται τὸ περὶ ἀποφυλακίσεως· ἐὰν ἔχῃ ἐγγύησιν ἀποφυλακίζεται, ἐὰν δὲν ἔχῃ μένει· ἡ ἀνάκρισις ἐξακολουθεῖ.

§190ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐξακολουθεῖ, μὲ αὐτὴν τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς τιμωρεῖται, ὁ εἰσαγγελεὺς κτλ. καὶ ἔχει καὶ ἀποζημίωσιν ὁ κατηγορούμενος. Ἐὰν θέλετε νὰ τὸ ἐξαλείψωμεν παντελῶς καὶ νὰ μὴ μείνῃ εἰμὴ, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς τιμωρεῖται, τότε θὰ μείνῃ τὸ σημερινόν. Ἀλλ’ εἶναι πολὺ χειρότερον νὰ εἴπωμεν ὅτι μένει ἀκαταδίωκτος καὶ ἡ κοινωνία χάνει τὸ δικαίωμα νὰ καταδιώξῃ τὸ ἔγκλημα.

§191ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἐγὼ ἤκουσα, ὅτι μεγάλα παράπονα ἐγείρονται δι’ αὐτὸ τὸ μὴ ἐμπρόθεσμον τῆς λήξεως τῶν ἀνακρίσεων εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπῆρχεν ἡ προθεσμία τῶν ὡρισμένων ἀνακρίσεων καὶ δὲν εἴδομεν κανὲν κακὸν ὡς πρὸς τὴν ἀνακάλυψιν τῶν ἐγκλημάτων Παρετηρήθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι αἱ προθεσμίαι τῆς Ἑπτανήσου εἶναι ὀλίγαι διὰ τὸ ἐπίλοιπον Βασίλειον, διπλασιασθεῖσαι ἴσως καὶ πενταπλασιασθεῖσαι διὰ τοῦ νόμου. Ἐνῷ ἔχομεν τὴν πεῖραν ἐνώπιόν μας, ἐνῷ κἀνὲν παράπονον δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ, δὲν νομίζετε καλὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα;

§192ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Εἰς τὴν Ζάκυνθον, καθὼς καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν, γνωρίζετε, ὅτι μία ἅμαξα εἰς ἓν ἡμερονύκτιον ἠμπορεῖ νὰ περιέλθῃ τὴν νῆσον ὁλόκληρον. Λοιπὸν, ὅταν ἤρχισα νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ἤρχισα ἀπ’ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε ὑμεῖς, ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν εἶναι ἀνάγκη τόσης προθεσμίας. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι τὸ αὐτό. Καὶ νὰ σᾶς εἴπω τί θὰ συμβῇ· ὁ πατὴρ τοῦ φονέως θὰ ὑπάγῃ νὰ εὕρῃ τὸν μόνον μάρτυρα, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει, νὰ τοῦ δώσῃ 100 τάλληρα, καὶ θὰ τοῦ εἴπῃ πήγαινε εἰς τὴν Τουρκίαν· θὰ ὑπάγῃ. Γίνεται ἡ ἀνάκρισις, ὁ ἀνακριτὴς εἰσάγει τὰς ἀνακρίσεις εἰς τὸ συμβούλιον καὶ τὸ συμβούλιον δὲν ἔχει τὸν μάρτυρα· ἑωσοῦ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, ὁ ἀνακριτὴς, διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ τὰς ποινὰς, τὰς ὁποίας γράφομεν ἐδῶ, ὅτι θὰ πληρόνῃ 50 δραχμὰς τὴν ἡμέραν ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει, δὲν θὰ ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, ἀλλὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν θὰ εἰσάξῃ τὴν ἀνάκρισιν εἰς τὸ συμβούλιον καὶ τὸ συμβούλιον θὰ τὸν ἀπολύσῃ, διότι ὁ μόνος μάρτυς τοῦ φονέως δὲν εἶναι παρών. Εἰς τὰ ἰδικά σας μέρη, ὅπου ὑπῆρχε νομοθεσία, ἡ ὁποία ἀρκετὰ ἐφόβιζε τοὺς κακοὺς καὶ ὅπου εἴχετε διοικητικὴν ἀστυνομίαν, δὲν εἶναι δύσκολον αὐτό.

§193ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι ἐλάβομεν πολλάκις ἀνάγκην νὰ φέρωμε ἀπὸ τὴν Κρήτην ἀνάκρισιν καὶ ἐν τούτοις ἡ προθεσμία ἐξήρκει. Ἠμπορεῖτε νὰ δεχθῆτε, ὅτι εἷς φονεὺς ἠμπορεῖ νὰ σωθῇ;

§194ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι τόσον πολὺ σωστόν. Ἐδῶ ὁ περισσότερος κόσμος καταγίνεται εἰς τὰ ἐγκλήματα. Ἀριθμήσατε τὴν ζωοκλοπὴν μόνον νὰ ἰδῆτε πόσους κακοὺς ἔχετε.

§195ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς μίαν ἀνάκρισιν ἐχρειάσθημεν νὰ φέρωμεν μάρτυρας ἀπὸ τὸ Λονδῖνον καὶ ἡ προθεσμία ἦτον ἀρκετή.

§196ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ ὑπὸ τὸ σύστημα τῆς σημερινῆς ἀνακρίσεως δὲν ἠμποροῦν νὰ συμβοῦν ἄτοπα. Ὑποθέσατε π. χ. ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης ἤθελεν ἔχει ὑποχρεωμένους πάντας τοὺς εἰσαγγελεῖς καὶ τοὺς ἀνακριτὰς, ἅμα τοὺς ἐπιδοθῇ μία μήνυσις, ἅμα ἀρχίσῃ ἡ πρώτη πρᾶξις ἀνακρίσεως, νὰ καταγράφουν τὴν ἡμέραν, τὸ ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης νὰ καταγράφῃ τὴν ἡμέραν ταύτην εἰς τὸ βιβλίον τὸ ἐπὶ τούτῳ τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἔχει, καὶ εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς νὰ δίδηται λόγος περὶ τῆς θέσεως ἑκάστης ἀνακρίσεως.

§197ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ παρατηρῶ, ὅτι ἐγεννήθησαν πολλαὶ ἀμφιβολίαι, γνωμοδοτῶ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ παραπέμψωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα εἰς τὴν δικαστικὴν ἐπιτροπὴν μὲ τὴν παραγγελίαν νὰ φέρῃ ταχέως τὴν ἔκθεσίν της.

§198ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀναβολή.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο διάφορος, ἦτο ἀναβολὴ διὰ τὴν ἄλλην σύνοδον.

§200ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντὸς 24 ἢ 48 ὡρῶν νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἡ ἐπιτροπὴ, ἢ τέλος πάντων νὰ τὸ μελετήσωμεν ὅλοι καὶ νὰ ἔλθωμεν προητοιμασμένοι.

§201Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν ἀναβολὴν ἔχομεν καὶ προηγούμενον, ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη προετάθη ἀναβολὴ καὶ ἐγένετο δεκτή.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἀναβολῆς.

§203ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ αὔριον νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσιν.

§205Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀφήσωμεν τὸ περὶ συμβολαιογράφων καὶ ν’ ἀρχίσωμεν τὸ περὶ συντάξεων.

§206ΠΟΛΛΟΙ. Κατὰ σειράν.

§207ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὰ ἠμποροῦν νὰ μείνουν καὶ νὰ ἔλθουν μαζὺ μὲ τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον ἀνεβάλομεν· τώρα δὲ ἠμποροῦμεν νὰ ψηφίσωμεν τὴν πρότασιν περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 833 τῆς πολιτικῆς δικονομίας, τὴν περὶ συντάξεων καὶ τὴν περὶ δικαστικῆς διαιρέσεως, διότι ἄνευ τούτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀφομοίωσις.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις αὐτῶν τῶν τριῶν;

§209ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις. «Ἐὰν ἀναιρεθῇ καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ εἰς ὃ ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου παρεπέμφθη ἡ δίκη δικαστηρίου, ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν παραπέμπει ἐκ δευτέρου τὴν δίκην εἰς ἄλλο δικαστήριον, ἀλλὰ δικάζει αὐτὸς οὗτος τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως.»

§211ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς κυρίους νομικούς. Μοὶ φαίνεται, ὅτι τώρα ὅπου θὰ ἔχωμεν τέσσαρα ἐφετεῖα, αὐτὴ ἡ μεγάλη δικαιοδοσία, τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, δὲν θὰ ᾖναι καλὴ καὶ λίαν χρήσιμος. Ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι προωρισμένος καὶ συγκεκροτημένος ὡς ἀναθεωρητικὸν, δὲν εἶναι οὐσιαστικὸν δικαστήριον.

§212ΤΙΝΕΣ. Δὲν πειράζει.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον τὸ μοναδικόν· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη ἡ πρότασις, ὡς ἀνωτέρω. «Νομοσχέδιον περὶ συντάξεων.»

§214ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, ἐὰν παραδέχεται τοῦτο τὸ νομοσχέδιον νὰ τὸ συζητήσωμεν αὔριον καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ κατόπιν.

§215ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§216ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι· κατὰ σειράν.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν. Οἱ θέλοντες νὰ συζητηθῇ δι’ αὔριον καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον «περὶ δικαστικῆς διαιρέσεως». Ἄρθρον 1. «Συνιστῶνται ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις τ’ ἀναγκαῖα εἰρηνοδικεῖα, τρία πρωτοδικεῖα καὶ ἓν ἐφετεῖον.»

§218ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχομεν τρεῖς τροπολογίας· ἔχομεν μίαν τροπολογίαν ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ Λευκάδος, μίαν τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας καὶ μία εἶναι ἡ ἐδική μου, ἡ ὁποία εἶναι καὶ γενικωτέρα, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔφερον.

§219ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω ν’ ἀκολουθήσωμεν τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου· ἐὰν ὑπάρχουν τροπολογίαι, τότε πρέπει ν’ ἀναπτυχθῶσι.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Μακρῆ, ἔχετε πρότασιν νόμου περὶ συστάσεως πρωτοδικείων καθ’ ὅλον τὸ κράτος.

§221ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως προσδιορίζει 18 πρωτοδικεῖα, ἐνῷ ἐγὼ λέγω, ὅτι εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἔχει συνάφειαν.

§222ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δόσατέ του τὸν λόγον τέλος πάντων νὰ συζητήσῃ.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον Κ. Μακρῆ. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Στεφανόπουλος.

§224ΜΑΚΡΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀφομοιώσεως, φωνὴ ἠγέρθη πανταχόθεν περὶ τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης. Πολλοὶ τῶν κυρίων βουλευτῶν τότε διέῤῥηξαν τὰ ἱμάτιά των φωνάζοντες, ὅτι τὸ ἄνισον τῆς Ἑπτανήσου δύναται νὰ προσβάλῃ τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα. Ἐγὼ κύριοι, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὀφείλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης, διότι εἰς αὐτὴν καὶ μόνην ὁ πολίτης εὑρίσκει τὴν ἐλευθερίαν, Τὸ νὰ ἔχωμεν λοιπὸν πρωτοδικεῖα εἰς μόνον 10 ἐπαρχίας, καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι νὰ στερῶνται τοῦ δικαιώματος τούτου, νομίζω, ὅτι οὐχὶ μόνον ἀποτελεῖ τὸ ἄνισον ἀλλὰ καὶ τὸ ἄδικον. Σᾶς ἐρωτῶ, Κύριοι, εἶναι δίκαιον αὐτὸς ὁ πολίτης, ὁ ὁποῖος ἀπέχει 50, 60, 100 μίλια μακρὰν τοῦ ἐπαρχιακοῦ δικαστηρίου νὰ ἐγκαταλείπῃ τὴν πατρίδα του, τὰ συμφέροντά του, διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον τῆς νομαρχίας; εἶναι δίκαιον αὐτὸς ὁ πολίτης, ὁ ὁποῖος πληρόνει τοὺς αὐτοὺς φόρους, νὰ ἔρχηται ὡς δουλοπάροικος, πλήρης δακρύων, νὰ εὕρῃ τὴν δικαιοσύνην του εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν; Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, ὅτι φρικιᾷ ὁ νοῦς μου, τρέμει ἡ καρδία μου, ὅταν ἀκούω προφερόμενον τὸ ὄνομα δικαιοσύνη εἰς τοιοῦτον ἄθλιον καὶ προνομιοῦχον σύστημα. Τὸ σύστημα τοῦτο οὐ μόνον καθίσταται προνομιοῦχον εἰς ἐπαρχίας τινὰς, ἀλλ’ ἀποῤῥέει ἀπὸ τὴν ἀνισότητα, ἡ ὁποία πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς κατεδικάσθη. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἀναχωροῦντες ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνω διὰ τοῦ νομοσχεδίου μου. Ἀλλὰ λέγουν τινές· ἂν σχηματισθοῦν πρωτοδικεῖα εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, οἱ δικασταὶ θὰ φατριάζουν, καὶ τότε δὲν θὰ ἐφαρμόζεται ἡ δικαιοσύνη· διὰ τὸν ἴδιον λόγον λέγω καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν πρωτοδικεῖα οὔτε εἰς τὰς ἄλλας νομαρχίας. Προσθέτουσιν ἕτεροι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν δικαστὰς ἱκανοὺς καὶ ἀξίους· τοῦτο εἶναι παραλογισμὸς, διότι εἰς ἓν ἑκατομμύριον καὶ 600 χιλιάδας δύνανται νὰ εὑρεθῶσι καί τινες τίμιοι καὶ ἱκανοὶ δικασταὶ, οἱ ὁποῖοι μὲ ὅλην τὴν τιμιότητα δύνανται νὰ διεκπεραιώσουν οἱανδήποτε ὑπόθεσιν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ὑποδείξω καὶ ἕτερον κακὸν ὄχι ἀδιάφορον. Μεταβαίνων ὁ ἐπαρχιώτης ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν καταστρέφεται οἰκονομικῶς· νομίζετε, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον; εἶναι τὸ μέγιστον τῶν κακῶν· ἐκτὸς τῆς ταλαιπωρίας ἣν θέλει ὑποστῆ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁδοιπορίας, ὑπόκειται καὶ εἰς ὑπερβολικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἀναγκαίως πρέπει νὰ κάμῃ. Ὡσαύτως, ὅταν μεταβαίνῃ ὁ ἐπαρχιώτης ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν εἰς ἄλλην, ὀφείλει νὰ προσλάβῃ δικηγόρον, ὀφείλει νὰ πληρώσῃ χαρτόσημον, ὀφείλει ν’ ἀπαντήσῃ εἰς πάντα τὰ ἔξοδα, καὶ τὸ χείριστον πάντων εἶναι ἡ βραδύτης, ἡ ὁποία δύναται νὰ καταστρέψῃ τὰ ἴδια συμφέροντα. Τί δὲ σᾶς προτείνω διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν, τὴν ἰσότητα, τὴν ὁποίαν καὶ ὑμεῖς ὑπερασπίζεσθε καὶ ὑπὲρ τῆς ὁποίας συνηγορεῖτε, καὶ τὴν δικαιοσύνην τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκετε, τὴν ἁρμονίαν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα, καὶ τὴν οἰκονομίαν. Καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι τὸ προτεινόμενον σύστημα δὲν δύναται νὰ βαρύνῃ τὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν, καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις. Ἡ κυβέρνησις δαπανᾷ 500,000 δραχμῶν πρὸς μεταφορὰν τῶν ὑποδίκων καὶ μαρτύρων, δαπανᾷ 62,000 διὰ τὴν σύστασιν κακουργιοδικείων, ὥστε ὁποῦ κατὰ τὸ προτεινόμενον σύστημα ἂν σχηματισθῶσι κακουργιοδικεῖα μεταξὺ δύω ἢ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐπαρχιῶν βεβαίως θὰ ἔχωμεν μίαν ἐξοικονόμησιν ὑπὲρ τὰς 400,000 δραχμάς. Ἂν παραδεχθῶμεν τὸ προτεινόμενον σύστημα, θέλει ἐλαττωθῆ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν, καὶ ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 15 ἢ 20 δικαστὰς εἰς Ἀθήνας, θὰ ἔχωμεν 4 ἢ 5, τοὺς δὲ λοιποὺς θέλομεν διαμοιράσει εἰς τὰς ἐπαρχίας. Συμπληρῶν λοιπὸν λέγω, ὅτι ἐπέρχεται μεγάλη οἰκονομία, ὅπερ εἶναι τὸ κυριώτερον, καὶ ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ αὐτὸς ὁ ἐπαρχιώτης, αὐτὸς ὁ μικρὸς πολίτης νὰ ἔχῃ τὸν ἄρτον τῆς δικαιοσύνης, καὶ εἶναι ἄδικον νὰ καταφεύγῃ εἰς ἑτέραν ἐπαρχίαν, καὶ νὰ ἔρχεται ὡς δουλοπάροικος πλήρης στεναγμῶν καὶ δακρύων, ἵνα εὕρῃ τὴν δικαιοσύνην εἰς ἑτέραν ἐπαρχίαν. Ἐπομένως πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει παραδεχθῆ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν προτείνω, διότι στηρίζεται εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης.

§225ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ Κ. Μακρῆ ἀφορᾷ τὴν δικαστικὴν διαίρεσιν ὅλου τοῦ Κράτους, ἐνῷ πρόκειται περὶ δικαστικῆς ἀφομοιώσεως ἐν Ἑπτανήσῳ. Ἐπομένως καὶ μετὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, δύναται τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς ἐν μέρει νὰ παρουσιασθῇ, ἀλλὰ δὲν δύναται ἤδη νὰ σχετισθῇ μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ οὗ πρόκειται. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§226ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μακρῆς ἂς περιορισθῇ μόνον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Ἑπτανήσου.

§227Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους μᾶς παρουσίασεν ὁ Κύριος Μακρῆς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ νομοσχεδίου του, εἰσὶν ὅλως ἀνεπαρκεῖς, διότι ἐστηρίχθη εἰς οἰκονομίαν, καὶ δὲν μᾶς εἶπε πῶς ἀναγκάζονται, λέγει, οἱ χωρικοὶ νὰ ἐγκαταλείπωσι τὰς οἰκίας των καὶ νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου, τὸ ὁποῖον ἀπέχει μακράν· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμωσι τοῦτο, δύνανται οἱ ἔχοντες ὑποθέσεις νὰ πέμψωσι τὰ ἔγγραφά των εἴς τινα εἰς τὴν ἕδραν τοῦ δικαστηρίου, ὅπως διεξαχθῇ ἡ ὑπόθεσις. Οὕτω διεξάγονται αἱ δίκαι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου· εἷς ἔχων ὑπόθεσιν εἰς Κωνσταντινούπολιν, στέλλει ἐδῶ τὰ ἔγγραφά του εἴς τινα, καὶ οὕτω διεξάγεται ἡ ὑπόθεσις· ἑπομένως ὁ λόγος τῆς οἰκονομίας, οὔτε ἀποχρῶν εἶναι, οὔτε δικαιολογεῖ τὴν σύστασιν δικαστηρίων εἰς τὴν Ἑπτάνησον.

§228ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι προδεδικασμένον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐδώκαμεν πίστωσιν διὰ τρία μόνον δικαστήρια.

§229ΜΑΚΡΗΣ. Ἐγένετο παρατήρησις ὅμως τότε παρὰ τῶν ὑπουργῶν καὶ εἶπον, ὅτι εἴτε παραδεχθῶμεν εἴτε μὴ τὸ κονδύλιον, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Ἀπαντῶ εἰς τὸν Κύριον Δημητριάδην, ὁ ὁποῖος ἴσως ἀνήκει εἰς καμμίαν ἐπαρχίαν μεγαλειτέραν, καὶ δύναμαι νὰ τῷ εἴπω ὅτι ἔχει νομαρχιακὸν δικαστήριον. Ὑπάρχουν μερικοὶ, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἔχουν ὑποχειρίους καὶ σκλάβους τοὺς ἄλλους. Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔφερον ἐν γένει. Τὸ σύστημά μου, ἐπαναλαμβάνω, βασίζεται καὶ εἰς τὴν ἰσότητα καὶ εἰς τὴν δικαιοσύνην, καὶ θέλει φέρει οἰκονομίαν ὑπὲρ τὰς 100,000 ταλλήρων.

§230ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κύριον Μακρῆν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει ἀνάγκην σκέψεως, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι φρόνιμον βεβαίως, νομίζω, νὰ γίνῃ ἀπαράδεκτον, δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἕτερον καταλληλότερον καιρὸν· ἂν σήμερον ἀποῤῥιφθῇ δὲν θὰ τὸ εἰσαγάγωμεν πλέον εἰς ἑτέραν περίστασιν.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τοῦ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν καὶ νὰ συζητηθῇ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν λοιπὸν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δικαστικῆς ἀφομοιώσεως.

§232ΣΕΡΒΟΣ. Εἶναι προχωρημένη ἡ ὥρα, θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν;

§233ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§234ΣΕΡΒΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς προτείνει τὴν δικαστικὴν διαίρεσιν τῆς Ἑπτανήσου καὶ προσδιορίζει ἐν αὐτῇ τρία μόνον Πρωτοδικεῖα. Ἐγὼ μετὰ τοῦ συναδέλφου μου εἰσηγάγομεν πρότασιν, ἵνα τὰ πρωτοδικεῖα ὦσι τέσσαρα ἐν Ἑπτανήσῳ, ἐν ἄλλοις λόγοις νὰ προσδιορισθῇ καὶ Πρωτοδικεῖον ἐν Λευκάδι. Τὴν πρότασιν ταύτην ὑποστηρίζω ἐπὶ οἰκονομικῶν λόγων, ἐπὶ τοῦ συμφέροντος τῆς νήσου καὶ ἐπὶ πολιτικῆς συνέσεως· θέλω δὲ ἐν ὀλίγοις πραγματευθῆ καὶ περὶ τῶν τριῶν τούτων στοιχείων τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦσι τὴν πρότασίν μας. Ἀπὸ τοῦ 1817, ὅτε ἐγένετο ἡ πολιτικὴ διαίρεσις τῆς Ἑπτανήσου, ἡ Λευκὰς εὑρίσκεται τεταγμένη ὡς μία τῶν τεσσάρων μεγάλων νήσων, ἀπολαύουσα, ὡς αἱ λοιπαὶ τρεῖς Κέρκυρα, Ζάκυνθος καὶ Κεφαλληνία, τὰ αὐτὰ δικαιώματα. Ἔκτοτε ὑπάρχει ἐκεῖ συστημένον κέντρον κυβερνήσεως, παιδείας καὶ δικαστηρίων, διότι ἔκτοτε ἐσυστήθη ἐκεῖ πρωτοδικεῖον. Ἡ σύστασις τοῦ πρωτοδικείου ὑπηγορεύθη ὑπὸ ἀκαταμαχήτων λόγων. Εἰς χώραν εἰς τὴν ὁποίαν αἱ κοινωνικαὶ σχέσεις πρὸ αἰώνων ἀνεπτύχθησαν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐμπορικὰ καὶ φιλανθρωπικὰ καταστήματα ὑπάρχουσι καὶ πολλὰ κεφάλαια κυκλοφοροῦσι, φυσικῷ τῷ λόγῳ ἐγεννήθησαν πολλαὶ κοινωνικαὶ ἀνάγκαι αἱ ὁποῖαι ἐπήγαγον ἔριδας δικαστικάς. Ὡς ἐκ τούτου αἱ ὑποθέσεις παρὰ τῷ πρωτοδικείῳ ἔπρεπε νὰ ὦσι καὶ εἶναι πολυάριθμοι, ὡς ἐκεῖναι παντὸς πρωτοδικείου τῆς πρώην Ἑλλάδος. Δύναμαι δὲ νὰ τὸ εἴπω μεθ’ ὅλης τῆς πεποιθήσεως, διότι ἔλαβον περὶ τούτου γνῶσιν, ὅτι ἡ Λευκὰς μόνη εἰσπράττει ἀπὸ χαρτόσημον περισσότερον ἀφ’ ὅ,τι εἰσπράττει εἷς ἕτερος νομὸς τῆς Ἑλλάδος. Διατὶ τοῦτο; διότι αἱ δικαστικαὶ ἔριδες εἰσὶν ἀνώτεραι ἕνεκα τῶν κοινωνικῶν σχέσεων ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ Νομὸς ἀπαρτιζόμενος ὑπὸ κοινωνίας συστηθείσης πρὸ ὀλίγων ἐτῶν. Ἐπίσημοι πράξεις δίδουν τοιαύτας πληροφορίας, ὥστε δύνασθε νὰ εἰκάσητε ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ πρωτοδικείου ἐν Λευκάδι καὶ βλάβην οὐ μικρὰν θέλει παρέξει εἰς τὸ δημόσιον καὶ εἰς παραλυσίαν καὶ ἀποσύνθεσιν θέλει ὠθήσει τὴν κοινωνίαν ἐκείνην. Κατὰ τὸ ἔτος 1860 ἐδικάσθησαν οὐσιώδεις δίκαι, 389 παρὰ τοῦ μονομελοῦς καὶ 121 παρὰ τοῦ τριμελοῦς πρωτοδικείου, καὶ ἐξεδόθησαν 651 προδικαστικαὶ καὶ ἐκτελεστικαὶ ἀποφάσεις. Κατὰ τὸ ἔτος 1861 ἐδικάσθησαν οὐσιώδεις δίκαι 367 παρὰ τοῦ μονομελοῦς καὶ 148 παρὰ τοῦ τριμελοῦς, ἐξεδόθησαν δὲ καὶ 750 προδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Κατὰ τὸ ἔτος 1862 ἐδικάσθησαν οὐσιώδεις δίκαι παρὰ μὲν τοῦ μονομελοῦς 384, παρὰ δὲ τοῦ τριμελοῦς 143, καὶ ἐξεδόθησαν 598 προδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Κατὰ τὸ 1863 ἐδικάσθησαν οὐσιώδεις δίκαι παρὰ τοῦ μονομελοῦς 453, καὶ παρὰ τοῦ τριμελοῦς 196, ἐξεδόθησαν δὲ καὶ προδικαστικαὶ ἀποφάσεις 678. Κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1864 οὐσιώδεις ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν παρὰ τοῦ μονομελοῦς 567 καὶ παρὰ τοῦ τριμελοῦς 303, καὶ ἐξεδόθησαν προδικαστικαὶ ἀποφάσεις 741. Προσέτι ἐναπέμενον ἐκκρεμεῖς δίκαι κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1413. Παραπλήσια εἶναι τὰ ἐξαγόμενα τοῦ ἐμποροδικείου κατὰ τὴν πενταετίαν ταύτην, διότι εἰς τὸ διάστημα τοῦτο ἐξεδόθησαν παρὰ τοῦ μονομελοῦς καὶ τριμελοῦς ἐμποροδικείου οὐσιώδεις δίκαι 514, καὶ προδικαστικαὶ ἀποφάσεις 425. Ἐπίσης παρὰ τῷ πλημμελειοδικείῳ ἐδικάσθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1860 δίκαι 1682, κατὰ τὸ 1861 δίκαι 1953, κατὰ τὸ 1862 δίκαι 2254, κατὰ τὸ 1863 δίκαι 1852, κατὰ τὸ 1864 δίκαι 1691. Ταῦτα προκύπτουσιν ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐκδεικτικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχω ἀνὰ χεῖρας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἐδικάσθησαν κατ’ ἔτος παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ, ἐμποροδικείῳ, καὶ πλημμελειοδικείῳ πλέον τῶν 2,500 δικῶν. Ἂν δὲ ᾖναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἐκπεραίωσις τῶν δικῶν φέρει σχετικὴν κατανάλωσιν τοῦ χαρτοσήμου, εἶναι ἀναντίῤῥητον ἐκεῖνο, ὅπερ ἔλεγον, ὅτι ἡ εἴσπραξις εἶναι σημαντικὴ καὶ ἐξουσιοδοτεῖ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Πρωτοδικείου. Ἐνῷ τοιαῦτα εἶναι τὰ ἐπίσημα γεγονότα, ἐνῷ 5,000 τὸ ὀλιγώτερον διάδικοι εὑρίσκονται κατ’ ἔτος εἰς κίνησιν, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς πολίτας τούτους νὰ ζητήσωσιν ἀλλοῦ τὸ κέντρον τῆς δικαιοσύνης χωρὶς νὰ φέρωμεν μέγα κροῦσμα εἰς τὴν πρόοδον τοῦ τόπου· διότι τὰ κεφάλαια ἐκεῖ σωρεύονται καὶ ἡ ἐμπορία ἐκεῖ ἑδρεύει, ἔνθα εὑρίσκουσιν ἐνθάῤῥυνσιν καὶ ἀρωγὴν, τοὐτέστι τὸ εὐπρόσιτον τῶν δικαστηρίων, καὶ τὴν ταχεῖαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Δὲν ἐλπίζω ποτὲ, ὅτι ἐθνικὴ Βουλὴ ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου θέλει καταστρέψει τὰ μέσα τῆς προόδου. Ἐγὼ μάλιστα νομίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα πρέπει νὰ ζωογονηθῶσι καὶ ἐνισχυθῶσι. Ποῖον θέλει εἶσθαι τὸ ἄμεσον ἀποτέλεσμα τῆς καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου; Ὁ μαρασμὸς ὁλοκλήρου κοινωνίας, διότι ἐκλείπουσιν ἀπ’ αὐτὴν τὰ μέσα τῆς ἐνεργείας καὶ τῆς ἀναπτύξεως. Ἐνταυτῷ δὲ διὰ τοιούτου μέτρου θέλομεν δώσει σκληρὸν παράδειγμα καὶ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ εἰς τοὺς ἀπέναντι ἀδελφοὺς ἡμῶν. Οἱ κάτοικοι τῆς ἀπέναντι Ἠπείρου, καὶ ἰδίως τῆς Πρεβέζης, βλέπουσι μετ’ ἐνθουσιασμοῦ τὴν πρόοδον τῆς Λευκάδος, μεθ’ ἡμῶν ἔχουσι σχέσεις ἐμπορικὰς καὶ καθημερινὰς συναλλαγάς. Ἀλλ’ ἐὰν τὰ κεφάλαια φυγαδευθῶσιν, ἂν ἡ ἐμπορικὴ ἐνέργεια μαρανθῇ, ἐκτὸς τῆς ζημίας τῆς νήσου, αὐτοὶ θὰ λάβωσιν ἀποθάῤῥυνσιν καὶ οἰκτρὸν προηγούμενον διὰ τὸ μέλλον. Τοῦτο θέλει ψυχράνει τὴν καρδίαν των, καὶ τὸ αἴσθημα, ὅπερ ἔχουν καὶ διατηροῦσι ζωηρὸν, θέλει ἐλαττωθῆ. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, διότι τὸ ἐνθυμοῦμαι μετὰ παλμῶν καρδίας. Ἔμποροι Ὀθωμανοὶ πρό τινος καιροῦ μοὶ ἔλεγον, «τὸ μέλλον μας συνέχεται μὲ σᾶς, οἵτινες ἔχετε ἀσφάλειαν, πρόοδον καὶ ὅλα τὰ μέσα τῆς ἀναπτύξεως». Ἔλεγον ταῦτα, διότι ἔβλεπον τὴν πρόοδον ἐνθαῤῥυνομένην καὶ προαγομένην. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξαλείψητε τὰ μέσα ταῦτα ἀπὸ τὰς κοινωνίας, αἱ ὁποῖαι τὰ ἔχουν, θέλετε ῥίψει τὴν ὀπισθοδρόμησιν, καὶ ἀντὶ τῶν χρηστῶν ἐλπίδων τὴν νάρκην καὶ τὴν ἀποσύνθεσιν. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὤφειλον νὰ ὑποβάλω. Δὲν πρόκειται περὶ οἰκονομίας, διότι τηρουμένου τοῦ πρωτοδικείου θέλομεν ἔχει εἰσπράξεις περισσοτέρας τῶν δαπανῶν. Ἐκεῖ ἐπαναλαμβάνω καὶ κεφάλαια ἄφθονα ὑπάρχουν καὶ ἐμπόρια καὶ βιομηχανία, καὶ ἑπομένως τὸ δημόσιον θέλει ἔχει ἱκανὴν τὴν πρόσοδον. Τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν παρέχουν πραγματικὴν οἰκονομίαν. Κατάστημα πρωτοδικείου ὑπάρχει ἐν Λευκάδι λαμπρὸν καὶ ἄνευ ἐξόδου. Οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι καὶ δικασταὶ κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος δικαιοῦνται εἰς σύνταξιν, καὶ ἑπομένως θὰ λαμβάνωσι τὸν μισθὸν χωρὶς νὰ ὑπηρετῶσι. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ κονδύλιον τῆς δαπάνης καταντᾷ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι συνετὸν δι’ εὐτελὲς ποσὸν νὰ καταργηθῶσι τὰ εὐεργετήματα τοῦ τόπου καὶ αἱ πρόσοδοι τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλπίζω, ὅτι οὐδέποτε θέλει πράξει τοῦτο ἡ Ἐθνικὴ Βουλὴ εἰς τὴν ἐπιείκειαν τῆς ὁποίας ἀναθέτω τὴν πρότασίν μου.

§235ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν θέλω ν’ ἀναιρέσω ὅσα εἶπεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, διότι ταῦτα ἐῤῥέθησαν καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἀνῃρέθησαν· θέλω μόνον νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι σήμερον κατὰ τύπους μόνον πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, κατ’ οὐσίαν τὸ ἔχει προαποφασίσει, διότι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι συζητουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς δικαιοσύνης ἐγεννήθη καὶ τότε τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ δοθῇ πίστωσις διὰ τρία, τέσσαρα ἢ ἑπτὰ δικαστήρια. Ἡ κυβέρνησις ἐρωτηθεῖσα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου τὶ φρονεῖ, σᾶς εἶπεν, ὅτι, ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν εἶναι ἀποπερατωμένη ἡ δικαστικὴ διαίρεσις τῆς Ἑπτανήσου, εἶναι ἀδιάφορον, ἂν θὰ ψηφοφορηθῇ πίστωσις διὰ τρία, τέσσαρα ἢ ἑπτὰ πρωτοδικεῖα, τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἤθελε σχηματίσει ἀπὸ τοῦδε περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστηρίων τῆς Ἑπτανήσου. Σᾶς εἶπον τότε καθαρὰ, ὅτι ἂν θέλετε νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑπτάνησον 7 δικαστήρια, πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ δώσητε πίστωσιν δι’ 7 δικαστήρια· ἂν ἔχετε τὴν πεποίθησιν ὅτι τρία δύνανται νὰ ὑπάρξουν, πρέπει νὰ δώσητε πίστωσιν διὰ τρία. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ τελευταῖον· ἔδωκε πίστωσιν διὰ τρία δικαστήρια καὶ φρονῶ, ὅτι διὰ τῆς ψηφοφορίας ἐκείνης ἔλυσε τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστηρίων εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Ἔχω προσέτι καὶ μίαν ἑτέραν παρατήρησιν νὰ κάμω. Αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ, ὅτι εἰς τὴν Λευκάδα θὰ ᾖναι πολὺ δυσάρεστον, ἀλλ’ ἡ αὐτὴ δυσαρέσκεια θὰ ᾖναι καὶ διὰ τοὺς χωρικοὺς τῶν Παξῶν, Κυθήρων καὶ Ἰθάκης, διότι καὶ αὐτοὶ εἶχον ἕως σήμερον ὅλας τὰς εὐκολίας, ἤτοι ἀνεξαρτήτους διοικητικὰς ἀρχὰς, δικαστήρια καὶ ὅλα τὰ μέσα τῆς διοικήσεως· ἀφοῦ ὅμως ἀπεφάσισαν νὰ ἑνωθοῦν μὲ ἡμᾶς, δὲν ἠμποροῦν παρὰ νὰ ἀπολαμβάνουν τὰς ἰδίας εὐκολίας, τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς ἔχομεν. Ἑπομένως δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δίκαιον νὰ ἰσχυρίζωνται καὶ νὰ ἀπαιτοῦν οἱ Λευκάδιοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μίαν μικροτέραν ἐπαρχίαν, νὰ ἔχουν νομαρχίαν καὶ πρωτοδικεῖον, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουσι μεγάλαι ἐπαρχίαι ἔχουσαι πληθυσμὸν διπλάσιον καὶ τριπλάσιον, καὶ δίδουσαι εἰς τὸ δημόσιον μεγάλας προσόδους, καὶ μολοντοῦτο στεροῦνται καὶ νομαρχίας καὶ δικαστηρίων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἵνα συμμορφωθῇ μὲ τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἄλλοτε ἐξέφερε, νὰ ὑπάρχουν δηλ. ἐν Ἑπτανήσῳ τρία πρωτοδικεῖα.

§236ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν ἐψηφίσαμεν τὴν πίστωσιν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον τὴν ἐψηφίσαμεν ὡς ἁπλῆν πίστωσιν, ἀνεξάρτητον ὅλως ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαστηρίων, τοῦτο ἡ Βουλὴ κατόπιν ἤθελε δικαιώσει, ὅτε δηλαδὴ παρουσιάζετο ὁ περὶ τούτου νόμος· ἑπομένως δὲν εἴμεθα διόλου δεσμευόμενοι νὰ ψηφίσωμεν συμφώνως πρὸς τὴν πίστωσιν. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν, κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ Ἑπτανήσου, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος μέχρι τοῦδε ἀπετέλει κράτος αὐθύπαρκτον (θόρυβος). Κύριοι, ἐννοῶ τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν διὰ τὴν ἀφομοίωσιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὅλα διὰ μιᾶς νὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι, ἐνθυμεῖσθε, τοσοῦτον θόρυβον ἐκάμαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅταν δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου κατηργοῦντο μερικαὶ ἐπαρχίαι, ἡμεῖς, οἵτινες διὰ τοὺς ἐπάρχους, τόσον ἐνδιαφερόμεθα, πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν πολὺ καλὰ, προκειμένου νὰ στερήσωμεν ἐντελῶς τὰς νήσους αὐτὰς ἀπὸ ὅλην τὴν αὐθυπαρξίαν τὴν ὁποίαν εἶχον, διότι σήμερον δὲν κάμνετε τίποτε ἄλλο καταβιβάζοντες τὴν Λευκάδα εἰς ἁπλῆν ἐπαρχίαν εἰμὴ νὰ προγράφετε τὴν αὐθυπαρξίαν αὐτῆς. Διὰ μιᾶς, κύριοι, δὲν γίνονται τοιαῦτα· οἱ Ἑπτανήσιοι δὲν συνεχωνεύθησαν μεθ’ ἡμῶν διὰ νὰ τοὺς ἀφαιρέσωμεν ὅλα ὅσα εἶχον, ἀλλ’ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ὅ,τι εἶναι δίκαιον νὰ φθάσωμεν. Ἐκτὸς τούτου, τὸ κατ’ ἐμὲ, θεωρῶ καὶ ἐπιμένω νὰ θεωρῶ ὡς ἀπολύτως ἀναγκαῖον ὥστε τὰ μέρη αὐτὰ νὰ ἀποτελέσωσι μίαν χωριστὴν περιοχὴν καὶ διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς, διότι ἐνῷ οὕτω θέλομεν οἰκονομήσει τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, θέλομεν συντελέσει καὶ εἰς βελτίωσιν τῶν σχέσεών μας μετὰ τοῦ γείτονος Κράτους, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου δὲν ὑπάρχει λόγος δι’ ὃν πρέπει ν’ ἀκολουθῇ τὴν διαίρεσιν τὴν κατ’ ἐπαρχίας, καὶ ἡ δικαστικὴ διαίρεσις. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἡ Συνέλευσις παρεβίασε τὸν κανόνα αὐτὸν, καὶ ἀπεφάσισεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἠλείας, ἐπειδὴ εἶδεν ὅτι αἱ ὑποθέσεις τοῦ τόπου ἀπῄτουν τοῦτο, ἀπεφάσισε νὰ συστηθῇ ἓν δικαστήριον. Εἰς τὴν Λευκάδα ἐκτὸς τῶν σπουδαίων καὶ πολλῶν ὑποθέσεων, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ὑποστήριξιν διὰ παντὸς μέσου εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ πολιτισμοῦ, καὶ ἰδίως τῶν μερῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς συνάφειαν μὲ τὸ ὅμορον Κράτος. Νομίζω διὰ τοῦτο ὅτι καὶ ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἀποφασίσῃ νὰ συστήσῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐμποδίζεται ν’ ἀφήσῃ τὸ δικαστήριον· ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σκέπτεται γενικώτερον καὶ ἰδίως ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, καὶ δὲν πρέπει νὰ στενοχωρήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τόσον πολὺ, ὥστε ἀντὶ εὐεργεσίας, ἡ ἕνωσις νὰ θεωρῆται ὡς πρόξενος δυστυχιῶν.

§237Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὐδεὶς τῶν Βουλευτῶν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θὰ ἀνεχθῶ νὰ σχηματισθῇ νέα δικαιοδοσία δικαστηρίου χωρὶς νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ πατρίς μου, διότι ἔχω λόγους ἐξ ἴσου ἰσχυροὺς (θόρυβος). Ἀλλά, Κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ συζητήσωμεν ἀποτελεσματικῶς, πρέπει νὰ λείψωμεν φέροντες ἕκαστος ἐπαρχιακὰς συζητήσεις, διότι οὐδεὶς θὰ ἀναγνωρίσῃ εἰς τὸν ἄλλον περισσότερα δικαιώματα. Κατὰ συνέπειαν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως τῶν 3 πρωτοδικείων.

§238ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἤκουσα, ὅτι ἀπὸ τῆς προχθὲς ὑποψιθυρίζεται ὑπουργικόν τι ζήτημα, ἀλλὰ δὲν ἐνόμιζον, ὅτι ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἤθελεν ἐκλέξει τὸ πεδίον τοῦ πρωτοδικείου· ἀφοῦ μάλιστα ἄφησε νὰ ἀποφανθῇ τὸ ὑπουργεῖον, ἔρχεται κατόπιν καὶ ζητεῖ τρόπον τινὰ νὰ σαγηνεύσῃ ψήφους, νὰ ἐξαγοράσῃ συνειδήσεις· ἀλλὰ, κύριε Κουμουνδοῦρε, τὴν φιλοδωρίαν αὐτὴν δύνασαι νὰ τὴν κάμῃς ἐκ τῶν ἰδίων καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν δημοσίων νὰ διανέμῃς πρωτοδικεῖα καὶ νομαρχίας. Πρέπει νὰ λάβῃς ὑπ’ ὄψιν σου καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προεπεφάσισας καὶ προαπεφάνθης καὶ ἑπομένως τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν. Εἰς τὴν Λευκάδα ἐδώκαμεν ἓν προνόμιον, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα καὶ ἐγώ, ἀλλ’ ἴσως, ἴσως δὲν τῇ ἀνῆκε, τῆς ἐδώκαμεν γυμνάσιον· εἶναι μόλις 18000 λαός. Τότε θέλομεν συναποφανθῇ καὶ συνυποστηρίξει τὸ πρωτοδικεῖον, ὅταν λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Ἂν, κύριοι, ὑπῆρχε φρόνησις, τὰ πρωτοδικεῖα ἔπρεπε νὰ γίνουν ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐδῶ εἶναι ἡ βάσις τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσότητος, καὶ ὅστις ἐξέρχεται τοῦ χαρακώματος τούτου, οὗτος δὲν εἶναι ἐλεύθερος, δὲν εἶναι δίκαιος, δὲν εἶναι βουλευτὴς ἀνεπίληπτος· ἡ ἰσότης καὶ ἡ δικαιοσύνη εἶναι ἐκείνη, ἥτις διέπει καὶ μεγαλύνει τοὺς λαούς.

§239ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§240ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δύω λέξεις παρακαλῶ. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ προνόμιον εἰς τὴν Λευκάδα, ἤθελον εἶσθαι ἐναντίος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Λευκὰς εἶχε τὸ πρωτοδικεῖον καὶ εἰς αὐτὸ ὑπάρχουν πλῆθος ὑποθέσεων ἐκκρεμῶν, νομίζω νὰ ἀφήσωμεν τοὐλάχιστον τὸ πρωτοδικεῖον δι’ ἓν ἔτος, μέχρις ὅτου διεκπεραιωθῶσιν αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις· θὰ ᾖναι σκληρὸν καὶ ἄδικον νὰ ῥίψωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸν δρόμον.

§241Α. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται οὔτε περὶ προνομίων, οὔτε περὶ πολιτικῶν λόγων· εἶμαι σύμφωνος μὲ τοὺς Κ. Κ. βουλευτὰς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθοῦν πρωτοδικεῖα εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι κατ’ ἐμὲ νομίζω, ὅτι ὅπου περισσότερα μέσα διευκολύνσεως τῶν πολιτῶν ὑπάρχουν, τόσον μεγαλειτέρα εὐημερία ὑπάρχει· λέγω λοιπὸν, ὅτι κακὰ ἐπράξαμεν νὰ καταργήσωμεν τὸ πρωτοδικεῖον τῶν Παξῶν· ἀλλὰ τῆς Λευκάδος δὲν πρέπει νὰ τὸ καταργήσωμεν· καὶ ὅταν ληφθῇ γενικὸν μέτρον δι’ ὅλον τὸ Βασίλειον, τότε κανονίζομεν καὶ αὐτό.

§242ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κηρύττομαι ἐκ προοιμίων ὑπουργικὸς, διὰ νὰ μὴ τύχῃ καὶ γίνῃ κἀμμία παρεξήγησις εἰς κανένα· νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὀλίγα νὰ εἴπω, ἂν οὐχὶ ἄλλο, ὑπὲρ συναδέλφων μεθ’ ὧν συνειργάσθην εἰς ἄλλον βουλευτικὸν περίβολον ἐπὶ μακρὰ ἔτη. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, εἶναι αὐτό· βλέπω τὰς διαθέσεις, δὲν ἀπατῶμαι ὡς πρὸς τὴν ἀπόφασιν, καὶ εἶναι μάταιον νὰ χρονοτριβῶμεν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ εἰς τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅ,τι κρίνει ὠφελιμώτερον καὶ δικαιότερον, ἀλλ’ ἂν τυχὸν ἡ ἀπόφασίς της ἤθελεν εἶναι τοιαύτη ὁποίαν ἐγὼ προϋποθέτω, νὰ μείνῃ εἰς ἐκεῖνο ὅπου ἐψήφισεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἤθελα τὴν παρακαλέσει νὰ ἀφιερώσῃ μίαν ἡμέραν ὅπως πρὸ τῆς λήξεως τῆς Συνόδου λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Μακρῆ.

§243ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. ὑπουργὲ, τὸ νομοσχέδιόν σας συγχωνεύεται μὲ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§245ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι τὸ ἐδικόν μας εἶναι τελειότερον· ποῖον θέλετε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν;

§246Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅποιον θέλετε.

§247ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἐθέσαμεν ὡς σχέδιον τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνομεν λοιπὸν τὸ τῆς ἐπιτροπῆς· ἡ πλέον ἀπωτέρα πρότασις εἶναι τοῦ Κ. Ῥηγοπούλου, ὅστις προτείνει νὰ μένωσι τὰ δικαστήρια ὡς ἔχουσιν εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται κατόπιν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σέρβου, νὰ συστηθῇ καὶ 4ον πρωτοδικεῖον ἐν Λευκάδι. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται τοῦ Κ. Μπούμπουλη, ὅστις προτείνει νὰ μείνῃ τὸ πρωτοδικεῖον εἰς τὴν Λευκάδα δι’ ἓν ἔτος.

§249ΤΙΝΕΣ. Καὶ εἰς τὰς ἄλλας νήσους.

§250ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὴν κάμνω γενικὴν, νὰ μένωσιν εἰς ὅλας τὰς νήσους τὰ πρωτοδικεῖα δι’ ἓν ἔτος.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν Ἄρθρ. 1. «Συσταίνονται ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις τὰ ἀναγκαῖα εἰρηνοδικεῖα, τρία πρωτοδικεῖα καὶ ἓν ἐφετεῖον». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§252ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. — Ἐδάφ. βʹ. «Ὁ ἀριθμὸς, ἡ ἕδρα καὶ ἡ δικαιοδοσία τῶν εἰρηνοδικείων κανονισθήσονται διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος». Παρεδέχθη. — Ἄρθρ. 2. «Τὰ πρωτοδικεῖα ἑδρεύουσι τὸ μὲν εἰς Κέρκυραν, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται ἐπὶ τὰς νήσους Κέρκυραν, Παξοὺς καὶ τὰ ἐξαρτήματα αὐτῶν, τὸ ἕτερον εἰς Ἀργοστόλιον Κεφαλληνίας, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται εἰς τὰς νήσους Κεφαλληνίαν καὶ Ἰθάκην καὶ τὰ ἐξαρτήματα αὐτῶν, καὶ τὸ τρίτον εἰς Ζάκυνθον, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται ἐπὶ τὰς νήσους Ζάκυνθον καὶ Κύθηρα.»

§254ΣΕΡΒΟΣ. Ἀπεφασίσθη ἡ Λευκὰς νὰ μὴ ἔχῃ πρωτοδικεῖον· ἀνάγκη λοιπὸν νὰ προσαρτηθῇ εἰς ἕτερον πρωτοδικεῖον καὶ φυσικὰ πρέπει μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει μικροτέραν ἀπόστασιν, περισσοτέρας κοινωνικὰς σχέσεις, περισσοτέραν εὐρύτητα ἐνεργείας. Τοιαύτη εἶναι ἡ Κέρκυρα· καὶ ἐκεῖ νὰ προστεθῇ.

§255ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§256ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Ἤθελεν εἶναι μία τιμωρία διὰ τοὺς οἰκοκυραίους νὰ πηγαίνουν 150 μίλλια εἰς τὴν Ζάκυνθον· διὰ τοῦτο θέλομεν τὰ Κύθηρα νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν Σπάρτην.

§257ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§258ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι· (θόρυβος).

§259ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι σύμφωνοι οἱ βουλευταὶ τῶν Κυθήρων, ὁ μὲν θέλει εἰς τὴν Σπάρτην, οἱ ἄλλοι ὄχι· ἀπὸ τὸ Γύθειον ἕως εἰς τὴν Σπάρτην εἶναι 10 ὧραι· ἀπὸ τὰ Κύθηρα διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου, τὸ ὁποῖον καθ’ ἑβδομάδα κάμνει ταξείδι, εἶναι 12 ὥρας ἡ Ζάκυνθος, ὥστε νομίζω, ὅτι συμβιβάζονται καλλίτερον μὲ τὴν Ζάκυνθον. Ἂν ἦτο μὲ τὸ Γύθειον, μάλιστα.

§260ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὰ Κύθηρα, κύριοι, κεῖνται ἐντὸς τοῦ κόλπου τῆς Λακωνίας, ἀπέχοντα τοῦ Γυθείου 40 μίλλια· καὶ ἀτμόπλοιον ἐκεῖθεν διαβαίνει καὶ μετὰ πλοιαρίου ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου δύναταί τις νὰ μεταβῇ· ὥστε περισσοτέρα εὐκολία ὑπάρχει· τὸ δὲ Γύθειον ἀπέχει 8 ὥρας ἀπὸ τὴν Σπάρτην, ὅπου εὐκόλως δύνανται νὰ μεταβῶσιν οἱ κάτοικοι, ἐνῷ ἡ Ζάκυνθος ἀπέχει 160 μίλλια ἀπὸ τὰ Κύθηρα· βʹ. καθίσταται δύσκολον καὶ πολυδάπανον εἰς τοὺς ταξειδεύοντας· γʹ. ἐκτὸς τούτου τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα τῶν Κυθηρίων συμβιβάζονται μετὰ τῶν Λακώνων, καὶ ὡς ἀπόδειξιν φέρω, ὅτι τὸ Γύθειον σήμερον κατοικεῖται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀπὸ Κυθηρίους.

§261ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ ἰδική μου γνώμη εἶναι νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν Σπάρτην.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὰ ζητήματα· εἶναι πρῶτον ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σέρβου.

§263ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀντίῤῥησις.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κοντολέοντος.

§265Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ εὐχαρίστως, Κ. Πρόεδρε, ὅτι συνεφώνησαν νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν Σπάρτην.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέτω εἰς ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὰ Κύθηρα νὰ ἀποτελέσουν μέρος τοῦ πρωτοδικείου Σπάρτης νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§267ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι Νομὸς ἐκεῖ· (θόρυβος).

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἀντίθετον. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀποτελέσωσι μέρος τὰ Κύθηρα ὄχι εἰς τὴν Σπάρτην, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου λέγει τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Ἄρα τὰ Κύθηρα θὰ ἀποτελοῦν μέρος εἰς τὴν Σπάρτην. Ἄρθρον 3. «Τὸ τῶν ἐφετῶν δικαστήριον ἑδρεύει εἰς Κέρκυραν καὶ περιέχει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του τὰς περιφερείας τῶν πρωτοδικείων Κερκύρας καὶ Ζακύνθου.»

§269ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ζητῶ μίαν τροπολογίαν ἐδῶ, τὸ ἐφετεῖον νὰ ἑδρεύῃ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, διότι εἶναι κεντρικώτερον μέρος, καὶ διότι ἠμπορεῖ νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν Ἑπτανησίων.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· ὁ Κ. Ἰακωβάτος προτείνει νὰ ἑδρεύῃ τὸ ἐφετεῖον εἰς τὴν Κεφαλληνίαν.

§271ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι περὶ τῆς δικαιοδοσίας καὶ τῆς εὐκολίας τῶν κατοίκων· δὲν πρόκειται περὶ προνομίου, ἀλλὰ περὶ τῆς εὐκολίας τῶν κατοίκων, καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἡ Κεφαλληνία τὸ κεντρικώτερον καὶ πολυπληθέστερον μέρος, ἑπόμενον εἶναι ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ εὐκολώτερον θέλει ἀποδίδεσθαι ἡ δικαιοσύνη· πρόκειται περὶ δικαιοσύνης καὶ τίποτε περισσότερον.

§272ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπτανήσου ἔφερε τὴν γενικὴν καταστροφὴν εἰς τὴν Κέρκυραν. Ἡ Κεφαλληνία ἀπὸ τὴν ἕνωσιν δὲν ὑπέφερε τίποτε· δὲν εἶναι ἑπομένως δίκαιον ἡ νῆσος αὕτη νὰ καταστραφῇ ἔτι περισσότερον, ἀλλὰ πρέπει ἡ ἕδρα τοῦ ἐφετείου νὰ ἦναι εἰς τὴν Κέρκυραν.

§273ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀπονομῆς προνομίων, ὁμολογῶ, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, διότι πρῶτοι εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ἔδραμον μὲ τὴν σημαίαν εἰς τοῦ Λάλα. Κεφαλλὴν ἦτον ὁ ἔνδοξος ἐκεῖνος, ὅστις ἔσωσε τὸ λείψανον τοῦ πατριάρχου, καὶ ἂν περιέλθετε, κύριοι, τὴν ὑφήλιον, οἱ Ἑπτανήσιοι δὲν γνωρίζονται ὡς Ἑπτανήσιοι ἀλλ’ ὡς Κεφαλλῆνες· διότι πανταχοῦ εὑρίσκονται Κεφαλλῆνες, οἵτινες διαχύνουν τοὺς θησαυρούς των, καὶ τιμῶσι τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ τὴν σημαίαν. Ἓν μόνον παράδειγμα θὰ σᾶς εἴπω, κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν ἔνδοξον μεταβολὴν τῆς 11 Ὀκτωβρίου εἷς Κεφαλλὴν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐτίμησε τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα.

§274ΡΩΜΑΙΟΣ. Ἐξέχασες τὰ κυριωδέστερα.

§275ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προνομίων, ἔπρεπε τὴν πρωτεύουσαν νὰ τὴν στείλωμεν ἐκεῖ ὅπου ὑψώθη ἡ σημαία τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, πλὴν δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ τοῦ πῶς δύναται νὰ εὐδαιμονήσῃ ὁ λαός· καὶ διὰ τοῦτο ἐκλέγονται τὰ κεντρικώτερα μέρη· καὶ κεντρικωτέρα ἀπὸ τὴν Κέρκυραν εἶναι ἡ Κεφαλληνία.

§276ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι οὔτε διὰ μίαν στιγμὴν δὲν σκεπτόμεθα τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ νῆσος αὕτη. Σκεφθῆτε ποίαν ἐντύπωσιν θέλει προξενήσει εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἐὰν διὰ μίαν στιγμὴν ἀποσπάσωμεν ἀπὸ τὴν νῆσον αὐτὴν καὶ τὴν τελευταίαν αὐτὴν παρηγορίαν, ἥτις εἶναι ἓν ἐφετεῖον, ὕστερα ἀπὸ τόσα προνόμια τὰ ὁποῖα ἔχασαν· δὲν ἔχασε τίποτε ὁ Κ. Ἰακωβάτος.

§277ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νομίζετε, ὅτι ἡ Κέρκυρα ἐστερήθη τῆς ἰδιοκτησίας της; δὲν ἔχασε τίποτε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχεν ἦτο τῶν ξένων καί τῆς ξενοκρατίας· καὶ αὐτὴ ἐζήτησε νὰ τὰ ἀποπέμψῃ καὶ τὰ ἀπέπεμψε. Ἔπειτα εἰς τὴν Κέρκυραν ἐδόθη ἡ ἱερατικὴ σχολὴ, καὶ αἱ ἄλλαι νῆσοι ὑποχρεόνονται νὰ στέλλωσιν ἐκεῖ τοὺς σπουδαστάς· ἡ Κέρκυρα ἔλαβε τὸ γυμνάσιον, τὸ ὁποῖον ἐπλουτίσθη περισσότερον παρὰ τὸ γυμνάσιον τῶν Ἀθηνῶν· ἐδόθησαν καὶ ἄλλα προνόμια...

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Ἰακωβάτου· «νὰ ἑδρεύῃ τὸ ἐφετεῖον» ἀντὶ τῆς Κερκύρας «εἰς Κεφαλληνίαν.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν πρότασιν. Ἄρθρον 4. «Τὸ ἐν Πάτραις δικαστήριον τῶν ἐφετῶν περιλαμβάνει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του καὶ τὴν περιφέρειαν τοῦ πρωτοδικείου Ζακύνθου.»

§279ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. Τὴν θέσιν τοῦ ἐδαφίου «Ἡ δικαιοδοσία τοῦ ἐν Μεσολογγίῳ δικαστηρίου τῶν πρωτοδικῶν ἐκτείνεται καὶ εἰς τὴν Νῆσον Λευκάδα.» θέλει λάβει ἡ πρότασις «Ἡ δικαιοδοσία τοῦ ἐν Σπάρτῃ Δικαστηρίου τῶν πρωτοδικῶν ἐκτείνεται καὶ εἰς τὴν Νῆσον Κύθηρα.»

§281ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ δεχθῇ τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ὡς καταλληλότερον.

§282ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§283ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ διασάφησις, ὅτι οἱ κατάλογοι τῶν ἐνόρκων θὰ γίνωσιν ἀπὸ τοὺς Νομάρχας.

§284ΕΤΕΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι γενικώτερον.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ σύνολον;

§286ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ σύνολον τοῦ Νομοσχεδίου, ἔχον οὕτω. «Ἄρθρον 1. Συσταίνονται ἐν ταῖς Ἰονίοις Νήσοις τὰ ἀναγκαῖα Εἰρηνοδικεῖα, τρία Πρωτοδικεῖα καὶ ἓν Ἐφετεῖον. Ὁ ἀριθμὸς, ἡ ἕδρα καὶ ἡ δικαιοδοσία τῶν Εἰρηνοδικείων κανονισθήσονται διὰ Βασ. Διατάγματος. Ἄρθρον 2. Τὰ Πρωτοδικεῖα ἑδρεύουσι τὸ μὲν εἰς Κέρκυραν, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται ἐπὶ τὰς Νήσους Κέρκυραν, Παξοὺς, Λευκάδα καὶ τὰ ἐξαρτήματα αὐτῶν, τὸ ἕτερον εἰς Ἀργοστόλιον Κεφαλληνίας, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται εἰς τὰς Νήσους Κεφαλληνίαν καὶ Ἰθάκην καὶ τὰ ἐξαρτήματα αὐτῶν, καὶ τὸ τρίτον εἰς Ζάκυνθον, ἡ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου, ἐκτείνεται ἐπὶ τὴν Νῆσον Ζάκυνθον. Ἄρθρον 3. Τὸ τῶν Ἐφετῶν δικαστήριον ἑδρεύει εἰς Κέρκυραν καὶ περιέχει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων Κερκύρας καὶ Κεφαλληνίας. Ἄρθρον 4. Τὸ ἐν Πάτραις Δικαστήριον τῶν Ἐφετῶν περιλαμβάνει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του καὶ τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Ζακύνθου. Ἄρθρον 5. Ἡ δικαιοδοσία τοῦ ἐν Σπάρτῃ Δικαστηρίου τῶν Πρωτοδικῶν ἐκτείνεται καὶ εἰς τὴν Νῆσον Κυθήρων. Τὰ ἀφορῶντα τὰς δίκας, αἵτινες κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ παρόντος Νόμου ἤθελον εἶσθαι ἐκκρεμεῖς ἐνώπιον τῶν ὑπαρχόντων ἤδη Ἰονίων δικαστηρίων, κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος. Ὁ παρὼν Νόμος τεθήσεται εἰς ἐνέργειαν συγχρόνως μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ Συμβολαιογράφων.» Ὁ Κ. Δημητριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§288Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, εἴμεθα εἰς τὴν λῆξιν τῆς συνόδου καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητον ἕνα ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν· ὑπάρχει νόμος τοῦ 1862, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὴν τύχην τεσσάρων ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, τοῦ Διευθυντοῦ, δύω συντακτῶν καὶ δύω βοηθῶν, τοὐτέστι παρεχώρησε δικαίωμα συντάξεως εἰς αὐτούς. Ὁ νόμος ἐκεῖνος, κύριοι, δὲν κατηργήθη, καὶ ὅτι δὲν εἶναι κατηργημένος τὸ ἀνέφερον ἐγὼ ὁ ἴδιος κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ εἶναι ἤδη εἰς πλήρη ἐνέργειαν. Ἔχομεν ἤδη τὸν ἕνα συντάκτην, τὴν θέσιν τοῦ ἑτέρου κατέχει ὁ ἐπιθεωρητής· ἀλλ’ ἤδη ὁ κανονισμὸς καθιεροῖ καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους, ὅταν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας κηρυχθῇ ἡ λῆξις τῆς συνόδου, αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι τὶ θὰ γίνουν, θὰ τοὺς ῥίψωμεν εἰς τὸν δρόμον; Πρῶτον, κύριοι, καὶ ἐργασία ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ νόμος τοῖς παραχωρεῖ αὐτὸ τὸ δικαίωμα· ὁ νόμος τότε ἐξεδόθη, διότι ἀπέβλεπε εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπηρέτησαν ἀπὸ τοῦ 1844, μέχρι τοῦδε, βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι δικαίωμα κεκτημένον· ἑπομένως προτείνω καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, τοῦ ὅτι τὸ δικαίωμα εἶναι νομιμοποιημένον, καὶ διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ῥιφθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι εἰς τὸν δρόμον καὶ διότι τὸ γραφεῖον θὰ ἔχῃ ἐργασίας καὶ μετὰ ταῦτα, προτείνω, λέγω, τὸ περιεχόμενον ποσὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν νὰ αὐξηθῇ ὅπως χρησιμεύσῃ διὰ τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ὑπάρχει καὶ ἡ θέσις τῶν στενογράφων· μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ τοὺς ἀφήσωμεν εἰς τὸν δρόμον, τοὐλάχιστον τὸ ἥμισυ τῆς μισθοδοσίας των νὰ λαμβάνουν καὶ αὐτοί· ἐκτὸς τούτου ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς μεταχειρισθῇ καὶ εἰς ἄλλην ἐργασίαν.

§289Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι τῳόντι δικαία, ἀλλὰ νὰ καθαρισθῇ.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως; Παραδέχεται ἡ Βουλὴ κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Δημητριάδου, ναὶ ἢ ὄχι;

§291ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ μία πρότασις ἀκόμη. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐδόθησαν πιστώσεις ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι δικαστικὴ ἀφομοίωσις θέλει ἐνεργηθῆ ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰανουαρίου 1865, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἠμπόρεσε νὰ γίνῃ· παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὥστε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης νὰ προστεθῶσιν 70 χιλιάδες δραχμῶν, 20 διὰ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον καὶ 50 διὰ τὰ πρωτοδικεῖα τῆς Ἑπτανήσου.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ.

§293ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§294ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀνωτέρω πρότασιν. — Ὁ κύριος Ῥηγόπουλος διετύπωσε μίαν πρότασιν, ὅτι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς θέλουν λαμβάνει τὴν μισθοδοσίαν των κατὰ τὴν ἀπουσίαν αὐτῆς (θόρυβος).

§296ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῶσιν αὐταὶ αἱ προτάσεις, δὲν ἠμποροῦν νὰ συζητηθοῦν ἤδη.

§297Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμον, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, τοὐτέστι κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τοῦ ἑνὸς συντάκτου καὶ τῶν δύω βοηθῶν, τῶν ὁποίων τὰ δικαιώματα στηρίζονται εἰς τὸν νόμον· ἔρχεται καὶ ἡ ἄλλη πρότασις· ὁ διορθωτὴς οἱ στενογράφοι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὸν δρόμον· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ τοὺς μεταχειρισθῇ εἰς ἄλλην ἐργασίαν, προτείνω νὰ ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς ἡ αὐτὴ πρόνοια ἢ νὰ δίδηται τὸ ἥμισυ.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις. «Ἡ μισθοδοσία τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸν ὑπὸ στοιχεῖον ΚΘʹ νόμον θέλει ἐξακολουθεῖ καὶ κατὰ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς».

§299ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, κύριε Πρόεδρε.

§300ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ προστεθῇ καὶ τοῦτο, ὅτι συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ λοιποὶ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς.

§301ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ κλητῆρες.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ περὶ τυπώσεως.

§303Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, διότι εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ τυπωθῶσιν αἱ προτάσεις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν τύπωσιν.

§305ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 6 30/60