1865.12.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 84

Τῆς 13 Δεκεμβρίου 1865.

(Δευτέρα)

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῶν Κ. Κ. βουλευτῶν καὶ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Στεφανόπουλος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ δημοσιευθοῦν, Κ. Πρόεδρε, τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων κατὰ τὰς δώδεκα. Ἐνταῦθα παραλαμβάνει τὴν ἕδραν ὁ Πρόεδρος Κύριος Κεχαγιᾶς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§5ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ, μοὶ φαίνεται, εἶναι περιττὸν νὰ τυπωθῇ. Ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι συντεταγμένος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀφαιρέσεως ταύτης.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ κατεπείγοντος;

§7ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κ. Ἠλίας Μαυρομιχάλης ὑπέβαλε πρότασιν νόμου ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ περὶ ἐγγείου φόρου νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας Κ. Λειβαδᾶς ὑπέβαλε πρότασιν νόμου περὶ καταργήσεως τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ ἐν γένει συντάξεων. Ὁ αὐτὸς ὑπέβαλε πρότασιν νόμου περὶ πληρωμῆς τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ δανείων. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§11ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων πρὸ παντὸς ἄλλου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλή;

§13ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ νομοσχέδια τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀφομοιώσεως θὰ συζητηθῶσι τρίς· ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ ἤδη ἡ πρώτη ἀνάγνωσις καὶ κατόπιν νὰ μεταβῶμεν εἰς τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἴσως καταναλώσουν ὅλην τὴν συνεδρίασιν.

§15ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω συγχρόνως, ὅτι εἶναι ἀνακόλουθον νὰ συζητηθῇ ὁ νόμος τῶν ἐσόδων πρὶν ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ τὸν φορολογικὸν νόμον· διότι ὑποθέτετε ὅτι ἡ Βουλή, συζητουμένου τοῦ φορολογικοῦ νόμου, παραδέχεται τὴν γενικὴν ἀφομοίωσιν· τότε τὶ γίνεται ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων; Ἄλλως θὰ συμβῇ κάτι τι χειρότερον ἀκόμη, νὰ μὴ δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου, διότι θὰ δεσμεύεται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων τὸν ὁποῖον προαπεφάσισε. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος· συγχρόνως μετ’ αὐτοῦ τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως φυσικῷ τῷ λόγῳ καὶ ἔπειτα ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων. Καὶ μάλιστα, διὰ νὰ μὴ ὀπισθοδρομήσῃ ὁ προϋπολογισμός, καλὸν εἶναι νὰ ἐνασχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτὰ τὰ τρία ἀντικείμενα.

§16ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ ᾖναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Μεσολογγίου, ἔπρεπε νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι, ἀφοῦ μίαν φορὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος, τῶν ἐσόδων, μετὰ ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἢ νὰ τροποποιηθῇ φόρος τις, ἢ νὰ ἐπιβάλλεται νέος ἢ νὰ καταργῆται· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι π. χ. εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σημειοῦνται τελωνιακὰ δικαιώματα καὶ ἐν τούτοις ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ κατόπιν νόμος καταργῶν τὰ τελωνεῖα τοῦ κράτους. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν κωλύει νὰ συζητήσωμεν πρῶτον τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων.

§17ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι μὲ παρεννόησε, καὶ ὄχι μόνον μὲ παρεννόησεν, ἀλλὰ ὑποστηρίζει καὶ ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον οὔτε μεθοδικὸν εἶναι, οὔτε τόσον εὔκολον. Τὸ ἐννοῶ ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν ἑνὸς νόμου δὲν καταργεῖται τὸ νομοθετικὸν δικαίωμα τοῦ ἔθνους, ὥστε νὰ μεταβάλλῃ ἕνα νόμον. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τίθεται ἄλλως. Ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τοὺς φορολογικοὺς νόμους, τὸ σύστημα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὸ σύστημα τὸ φορολογικόν, πρόκειται τὸ ζήτημα, ἂν πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ πρῶτον ἢ ἀπὸ τὸ δεύτερον. Κ’ ἐρωτῶ τὸν ἔντιμον Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἦναι λογικόν, ἐνῷ εἰς τὴν αὐτὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχει φορολογικὸς νόμος καὶ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων, νὰ συζητήσωμεν πρῶτον τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἔπειτα τὸν φορολογικὸν νόμον. Βεβαίως ἠμποροῦμεν εἰς τὸ μέλλον νὰ μεταβάλλωμεν ὅ,τι θέλομεν· ἀλλ’ ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἑβδομάδος νὰ καταργήσωμεν ὅ,τι πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσαμεν! Ἂν θέλετε μάλιστα, ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν ἡ τάξις ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς ἄλλα ἔθνη, καὶ μάλιστα ἐν Ἀγγλίᾳ, νὰ συζητῆται κατὰ πρῶτον ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων· πρῶτον νὰ μανθάνῃ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ποῖα τ’ ἀναπόφευκτα ἔξοδα περὶ τῶν ὁποίων θὰ προβλέπῃ, ποῖα τὰ ἔξοδα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τὰς περιστάσεις τοῦ ἔθνους τὰς σημερινὰς ἀπαιτοῦνται εἴτε διὰ τὴν συντήρησιν εἴτε διὰ τὴν πρόοδον, κ’ ἔπειτα ν’ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν μέσων. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν πρόκειται τώρα νὰ εἰσαχθῇ αὐτὸ τὸ σύστημα ἐν Ἑλλάδι. Δὲν εἶναι ὅμως λογικὸν τὸ ἄλλο, ἐνῷ εἰς τὴν αὐτὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι τὰ δύω ἀντικείμενα, νὰ συζητήσωμεν πρῶτον τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἔπειτα τὸν φορολογικὸν νόμον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δεληγιώργη.

§19ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει ἀντίῤῥησιν ὁ Κ. ὑπουργός.

§20ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ἐγὼ ἐπιμένω, διότι, ἂν δὲν ἔχωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν.

§21ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι αὔριον ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει ὅτι θέλει νὰ εἰσάξῃ τοὺς ἀμέσους φόρους ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ θέλει νὰ καταργήσῃ τὸ σύστημα τὸ τελωνιακόν· τότε ἔχετε μίαν ἐλάττωσιν 800 χιλιάδων δραχμῶν.

§22ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀναβάλωμεν, διότι ἴσως ἡ ἀφομοίωσις δὲν περάσει εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον.

§23ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ βάσις εἶναι ἡ ἀφομοίωσις.

§24ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ θέτω τὸ ζήτημα νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν θέλῃ νὰ προταχθῇ τοῦ νόμου τῶν ἐσόδων ὁ φορολογικὸς νόμος, εἰς τὸν ὁποῖον ἐννοῶ ὅτι συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ἀφομοίωσις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ Κ. Δεληγιώργη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε.

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ προτείνω ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀφομοιώσεως κατὰ πρώτην φοράν.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐὰν γίνῃ συζήτησις;

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ προτείνωμεν τὴν ἀναβολήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ὁ Κ. ὑπουργός;

§31ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μάλιστα, ἐὰν δὲν γίνῃ συζήτησις. Ἀναγινώσκονται ἐνταῦθα τὰ διάφορα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συνέταξεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἀφομοιώσεως καὶ γίνονται δεκτὰ παρὰ τῆς Βουλῆς ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου αὐτῶν ψηφοφορίας.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ κατέθεσε τὴν ἔκθεσιν τῶν δαπανῶν τριῶν ὑπουργείων· θέλει τυπωθῆ. Ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ γίνῃ συζήτησις θὰ ἀναγνωσθῶσι κατὰ πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τῶν κινητῶν χρεῶν εἰς πολυχρόνια, καθὼς καὶ τὸ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας. Ἀναγινώσκονται τὰ δύω ταῦτα νομοσχέδια καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατὰ τὴν πρώτην αὐτῶν συζήτησιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων. Κεφάλ. 1. Ἔγγειος φόρος καὶ δικαιώματα ἐπικαρπίας 9,103,700.

§34ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ νὰ παρουσιάσῃ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς πίνακα τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου ἔχει σχέσιν μὲ τὸν νόμον τῶν ἐσόδων, τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ μᾶς λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν της, ὅτι, ἐνῷ ἐβεβαιώθησαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 22,800,000, εἰσεπράχθησαν 15,000,000· ὥστε μένουν εἰσέτι 7,000,000, τὰ ὁποῖα ἂν ἤθελον εἰσπραχθῆ, κατανοεῖτε πολὺ καλῶς δὲν ἤθελεν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἔλλειψις καὶ ἡ ἀχρηματία. Ἀναγνωρίζω τὸ κατεπεῖγον καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπισπεύσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν διαγωγὴν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν διότι δὲν ἔφερε τὸν πίνακα, καθ’ ὅσον δὲν εἶχε καὶ καιρόν. Ὁ πίναξ ὅμως οὗτος εἶναι λίαν ἀναγκαῖος. Σήμερον, ἐνῷ εἶμαι ἕτοιμος νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, ἐπαναλαμβάνω τὴν πρότασίν μου καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν συστήσῃ στενῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Προτοῦ δὲ τὴν διατυπώσω ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς Κυρίους βουλευτὰς, ὅσοι ἔτυχον εἰς τὰς παρελθούσας περιόδους, ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἀποτελέσματα αἴσια, τὸ ἑξῆς. Κατ’ ἔτος οἱ νεοσύλλεκτοι δὲν συνάζονται καὶ ὁ στρατὸς μένει πάντοτε ἐλλειπής· κατ’ ἔτος γίνεται νέα ἀναλογία καὶ οἱ καθυστεροῦντες ἀναλογοῦνται εἰς τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ὥστε κατ’ ἔτος τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔφερε τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑψώσῃ φωνὴν ὑπὲρ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Ἐζητήθη λοιπὸν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ποῖαι εἶναι αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, αἵτινες καθυστεροῦσι τοὺς νεοσυλλέκτους· καὶ πραγματικῶς, κύριοι, ἐμάθαμεν ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα, ὅτι αἱ καθυστερήσεις ἐγίνοντο ἀπὸ ὀλιγίστας ἐπαρχίας. Οὕτως ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις προῆλθον εἰς ἕνα νόμον καταλληλότερον καὶ καθυστερήσεις δὲν ἐξηκολούθουν νὰ γίνωνται. Διατυπώνω τὴν πρότασίν μου κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἦναι ὑποχρεωμένον νὰ παρουσιάζῃ συγχρόνως μὲ τὸν προϋπολογισμὸν (διὰ τὸ μέλλον ἐννοῶ) καὶ πίνακα ἀκριβῆ, πόσα ἑκάστη ἐπαρχία τοῦ Κράτους δίδει κατ’ ἔτος, ποῖοι καθυστεροῦν κατ’ ὄνομα ἀπὸ 100 δραχμῶν καὶ ἐπέκεινα ἀπὸ φόρους, ἀπὸ ἐνοικιάσεις, ἀπὸ ἐκποιήσεις ἐθνικῶν κτημάτων καὶ ἀπὸ ἀγοράς. Ὅταν ἔχωμεν τοιοῦτον πίνακα θὰ μάθωμεν, ὅτι ἡ δεῖνα π. χ. ἐπαρχία δίδει 1,000,000 εἰσόδημα, ὅτι δὲν καθυστερεῖ, ἢ δὲν καταδιώκονται οἱ ἐνοικιασταὶ διότι ὁ ταμίας εἶναι φίλος τῶν βουλευτῶν, φίλος τῶν ὑπουργῶν· καὶ οὕτω, κύριοι, θὰ πληρόνουν ὅλοι οἱ πολῖται τοὺς φόρους των, διότι πρέπει νὰ πεισθῆτε, ὅτι αἱ καθυστερήσεις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲν γίνονται ἕνεκα ἀνέχειας, ἀλλ’ ἕνεκα κακῶν ἕξεων. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν πρότασίν μου εἰς τὴν Βουλήν.

§35ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅσα εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Φθιώτιδος, μεθερμηνευόμενα, ἰσοδυναμοῦν μὲ τὸ νὰ συστήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παρουσιάζῃ ἐγκαίρως καὶ κατὰ τὰς προθεσμίας, τὰς ὁποίας δίδει ὁ νόμος, τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους, ὅστις ἐμφαίνει κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τὰ βεβαιωθέντα, τὰ εἰσπραχθέντα καὶ τὰ καθυστεροῦντα ἑκάστης ἐπαρχίας. Εἰς τοῦτο δὲν εἶμαι ἐναντίος. Ἡ Βουλὴ πολλάκις ἀπῄτησεν, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ δι’ αἰτίας, αἱ ὁποῖαι πολλάκις ἐξηγήθησαν καὶ τὰς ὁποίας ὅλοι γνωρίζετε, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ παρουσιασθῇ ἀπολογισμός· θέλει καταβληθῆ πᾶσα προσπάθεια καὶ ἐκ μέρους ἐμοῦ (ἐν ὅσῳ μένω εἰς τὸ ὑπουργεῖον) καὶ ἐκ μέρους τῶν διαδόχων μου νὰ τὸ ἐνεργήσωσι.

§36ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος εἰς ὅ,τι εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, διότι τοῦτο ἀναφέρει καὶ ὁ λογιστικὸς νόμος· τὸν παρακαλῶ ὅμως νὰ συμφωνήσῃ καὶ αὐτὸς μαζῆ μου, ὅτι ἀπολογισμοὶ θὰ ἔλθουν μετὰ 10 ἔτη, διότι ἐλλείπουν ἀπὸ τὸ 1858· δὲν ἐννοῶ σήμερον νὰ φέρῃ τοιοῦτον πίνακα, ἐννοῶ μόνον, ὅτε ὁσάκις παρουσιάζεται ἐν τῇ Βουλῇ ὁ προϋπολογισμὸς νὰ συνοδεύηται μὲ ἕνα τοιοῦτον πίνακα διὰ νὰ ψηφίζῃ ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει.

§37ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καθ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν θέλει γίνει καὶ τοῦτο.

§38ΖΩΤΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον τὸν λογιστικὸν, βεβαίως πρέπει ἐγκαίρως νὰ ἔρχεται ὁ ἀπολογισμὸς, καὶ τοῦτο συμβαίνει εἰς ἕτερα Κράτη· παρ’ ἡμῖν ὅμως τοῦτο παρημελήθη, καὶ ὁ ἀπολογισμὸς θεωρεῖται ὡς μηδέν. Διὰ τοῦτο, Κ. Πρόεδρε, παραδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χατζίσκου καὶ ἀπαιτῶ, ζητῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν δεχθῇ ὡς συμφέρουσαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· καὶ ζητῶ ἐπισήμως νὰ τὸ ἀποφασίσῃ, ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς νὰ εἰσάγηται μὲ ἕνα πίνακα τακτικὸν καὶ ἀκριβῆ τῶν εἰσπραχθέντων καὶ καθυστερουμένων ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας. Τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, συντελεῖ τὰ μέγιστα ἐν ἐλλείψει ἀπολογισμοῦ, διότι θὰ ὁδηγῇ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ βλέπῃ, πόσα εἰσεπράχθησαν, καὶ πόσα καθυστεροῦνται. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, ὥστε τοῦτο νὰ γίνεται εἰς τὸ ἑξῆς.

§39ΛΑΠΑΣ. Τὰ μέλλοντα ἂς ἀφήσωμεν, τὰ παρόντα νὰ ἴδωμεν.

§40ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο λόγος ἀπὸ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Ἀν. Μαυρομιχάλην ἵνα εἰσαχθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἀξιωματικῶν κτλ., καὶ περὶ τούτου δὲν ἀπήντησεν εἰσέτι τὸ ὑπουργεῖον. Ἔκρινα ἀναγκαῖον νὰ κάμω αὐτὴν τὴν ὑπόμνησιν, διότι βλέπω ὅτι αἱ τάξεις τοῦ στρατοῦ εἶναι συμπεπληρωμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ ἐν τούτοις στρατὸς δὲν ὑπάρχει. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν μὲ τὸν πίνακα αὐτὸν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ καὶ ἕτερον πίνακα ἑνὸς ἑκάστου τάγματος καὶ ἐὰν ᾖναι πλήρη τὰ τάγματα, διότι φρονῶ ὅτι τὸν στρατὸν τὸν ἔχομεν εἰς τὰ χαρτιὰ, ὡς ἡ Ῥωσσία εἰς τὰ 1854, ἧς μετὰ ταῦτα ἐφάνη ἡ φενάκη.

§41ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅλα τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ θὰ ἔλθουν εἰς τὸν προϋπολογισμόν... (θόρυβος).

§42ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἕξιν τοῦ νὰ ἀντιλαμβάνωμαι εὐκόλως τοὺς ἀριθμοὺς, διότι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι βουλευτὴς εἰς ἄλλας βουλευτικὰς περιόδους· μ’ ὅλα ταῦτα ὅμως ἔρχομαι εἰς ἐπικουρίαν τῶν ὑπουργῶν, οἵτινες συνέταξαν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865. Παρατηρῶ ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ ἔτους 1865, τὸ ὁποῖον κατηγορήθη ὡς ἄφορον ἔτος ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ὑπουργοὺς, ἀναβαίνουν εἰς 10,650,000 ἐκ τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ φόρου τῆς ἐπικαρπίας, τοῦ δ’ εὐφόρου ἔτους 1866 ἀναβαίνουν εἰς 9 ἑκατομμύρια τόσας χιλιάδας, τοὐτέστι κατὰ 800,000 ὀλιγώτερον. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μάθω διατὶ παρέλειψαν νὰ αὐξήσουν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866, ἐνῷ ἔλεγον ὅτι αὐτὸ τὸ ἔτος προμηνύεται ὡς εὔφορον, τὸ δὲ 1865 κατηγόρουν ὡς ἄφορον. Λοιπὸν αὐτήν μου τὴν ἀπορίαν παρακαλῶ νὰ μοὶ λύσωσιν οἱ κ. Ὑπουργοί. Νομίζω ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἔχῃ βάσιν τινὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηρίζεται, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ κἄποια πιθανότης εἰς τὰ κεφάλαια αὐτοῦ. Οἱ προϋπολογισμοὶ, διὰ νὰ ᾖναι πραγματικοὶ καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφαίνεται ὡς ἔγγιστα περὶ αὐτῶν, πρέπει νὰ ἐμπεριέχωσι τὸ ὀλιγώτερον τὰ ἀποτελέσματα 5 ἐτῶν ἢ 10 ἐτῶν, τοὐτέστι ἐκεῖνος, ὅστις πρόκειται νὰ συντάξῃ προϋπολογισμὸν, ὀφείλει νὰ πάρῃ τὸν κατώτερον καὶ ἀνώτερον ὅρον, καὶ τὸν μέσον ὅρον νὰ φέρῃ ὡς προϋπολογισμόν. Ἐνταῦθα, ἀφοῦ ἀξιοῖ ὅτι εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα καὶ διὰ τοῦτο ἔβαλεν ὀλιγώτερα, λέγω ὅτι πᾶσα συζήτησις καταντᾷ ἀνωφελὴς διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία βάσις· ἀφοῦ ὅμως βεβαίως δὲν ἠκολούθησεν αὐτὴν τὴν τακτικὴν ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἐὰν ἐβάδισε τὴν καλλιτέραν καὶ οὐχὶ τὴν σκολιὰν (διάλογοι). Ἤθελα λοιπὸν νὰ μάθω τὴν διαφορὰν αὐτὴν ἀπὸ στόματος τοῦ ὑπουργοῦ διὰ νὰ πεισθῶ.

§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι εὐτυχὴς ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Φθιώτιδος, διότι, καίτοι μοὶ ἔχων, ὡς λέγει, τὴν ἕξιν τῶν ἀριθμῶν, εὑρίσκει ὅτι οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἐσημειώθησαν καλῶς. Ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ὅτι τὸ 1865 δὲν συνετάχθη προϋπολογισμὸς διὰ τὸ κράτος, ἀλλ’ ἐθεωρήθη ἰσχύων ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1864· τὰ ἔσοδα ἑπομένως τὰ ὁποῖα ὑπελογίσθησαν διὰ τὸ 1865 εἶναι ἐκεῖνα τοῦ 1864, καὶ ἐπειδὴ τὸ 1865 δὲν ἦτον ἐκ τῶν εὐφόρων, διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ θαυμάζῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ὅτι ἐλαττόνονται τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἶχον σημειωθῆ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐστηρίχθημεν εἰς τὴν πραγματικότητα.

§44ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πλὴν τοῦτο εἶναι δύσκολον.

§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι κατὰ τὴν μέθοδον ἐκείνου, ὅστις θὰ συντάξῃ τὸν προϋπολογισμόν.

§46ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, κ. Ὑπουργὲ, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τοῦ 64 διὰ τὴν Ἑπτάνησον.

§47ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τρία ἑκατομμύρια καὶ 900 χιλιάδες.

§48ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρᾶγμά τι ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν δικαιοσύνην αὐτῆς· ἡ παρατήρησίς μου αὕτη μοὶ ἐγεννήθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου μετὰ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου περὶ τῶν ἐσόδων τῆς Ἑπτανήσου. Ὁ λόγος μου εἶναι περὶ τῶν φόρων τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου· ἡ σταφὶς φορολογεῖται εἰς τὴν Πελοπόννησον ὅπως ἐφορολογεῖτο καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καθὼς ῥητῶς λέγουν οἱ τότε φορολογικοὶ νόμοι· 10% διὰ τὸν ἔγγειον φόρον ἐπλήρονεν ἡ σταφὶς, 6% διὰ τελωνιακὸν δασμὸν καὶ 2% λόγῳ δημοτικοῦ φόρου καὶ συνεποσοῦντο ὅλα εἰς 18% (θόρυβος). Τὰ ἐπληρόνατε, καὶ ὅστις θέλει ἂς παρατηρήσῃ καὶ θέλει ἰδῆ ὅτι εἶναι καθαρὰ ἀλήθεια. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ ὁ καρπὸς τῶν δύω ἐπαρχιῶν ἐπλήρονε τὸν αὐτὸν φόρον, τὸν αὐτὸν ἔγγειον 10%, τὸν αὐτὸν τελωνιακὸν 6% καὶ 2% δημοτικὸν φόρον· καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἐξακολουθεῖ νὰ πληρόνεται καὶ σήμερον 18% φόρος τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου. Ἀλλ’ ἦτο ἀδύνατον ἡ Ἑπτάνησος νὰ διατηρήσῃ τὰς ἐπαρχίας της χωρὶς νὰ ἐπιβάλῃ φόρον δημοτικὸν εἰς τὸ μόνον προϊὸν τὸ ὁποῖον ἐξάγει, καὶ ἐπειδὴ τότε δημοτικοὶ φόροι δὲν ὑπῆρχον, καὶ μὲ 2% μόνον διετηροῦντο. Ἐπῆλθεν ἀκολούθως ὁ νόμος τοῦ 858 καὶ ἐπέβαλεν ἑτέρους δημοτικοὺς φόρους χωρὶς νὰ καταργηθῇ οὗτος· ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἡ Κεντρικὴ συνήνωσε τὰ δύω ταμεῖα, τὸ δημόσιον καὶ τὸ δημοτικὸν, καὶ ἔκαμε τὰ ἔξοδα τῶν δήμων, συμπεριέλαβε καὶ τὸν φόρον τῶν 2% καὶ ἀκολούθως ἐλησμόνησε τὸ δημόσιον ταμεῖον ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸ δημοτικὸν τὸν φόρον τῶν 2% καὶ ἔμειναν οἱ δῆμοι μὲ ὀλίγους φόρους· ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ ἔξοδα τῶν δήμων. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον καθαρὸν, διότι συμφωνεῖ καὶ μὲ τὴν νομοθεσίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου ἐπικαλοῦμαι τὴν δικαιοσύνην τῆς Βουλῆς, ἵνα τὸ 2% ἐκ τῶν 18%, τὰ ὁποῖα πληρόνει ἡ σταφὶς καὶ τὸ ἔλαιον, ᾖναι φόρος δημοτικός.

§49Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου δύνανται νὰ λεχθῶσιν αὐτά· τώρα δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§50ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ λέγω τώρα, διὰ νὰ τὸ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ μὴν ἀδικήσητε 250,000 ἀδελφῶν. Ἰδού, ἡ ἰδέα μου εἶναι ὅτι τὸ 2% εἶναι φόρος δημοτικός· ὀφείλω ἀπὸ τοῦδε νὰ τὸ εἴπω διὰ νὰ τὸ γνωρίζετε καὶ σεῖς.

§51ΤΣΟΚΡΗΣ. Ἐννοεῖτε, ὅτι οἱ Ἑπτανήσιοι θὰ πληρόνωσιν ἄλλους φόρους παρ’ ὅ,τι πληρόνομεν ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§52ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν καταλαμβάνω τί θέλετε νὰ εἰπῆτε.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ Αʹ. κεφαλαίου τίς ἔχει τὸν λόγον;

§54ΖΩΤΟΣ. Κύριοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται μετὰ ζήλου πολλοῦ καὶ μεθ’ ὑπομονῆς διὰ νὰ φέρῃ τὰ δυνατώτερα αἴσια ἀποτελέσματα, ὅσον τὸ δυνατὸν εὐτυχέστερα. Μὴν ὑποθέσετε, ὅτι κἀνεὶς παρεμβάλλει προσκόμματα βραδύτητος, διότι ὅλοι αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἐὰν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἴτε τῶν ἐσόδων εἴτε τῶν ἐξόδων γίνωνται συζητήσεις καὶ συζητήσεις σπουδαῖαι καὶ ὄχι ἀνάλογοι μὲ τὸν καιρὸν, ἴσως τοῦτο προέρχεται ἀπὸ ζῆλον, διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐάν, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀνάλογον καιρὸν νὰ διέλθῃ τὸν προϋπολογισμὸν μὲ ἄνεσιν, δὲν ἤθελε διέλθει αὐτὸν ὅπως τὸν διῆλθε, καὶ ἐγὼ ἤμην πάντοτε ὑπὲρ τῆς παρατάσεως τῆς συνόδου ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, παρὰ ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς καταντήσῃ ὡς πρέπει. Βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελε φέρει καὶ ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα καὶ ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα πολλὰς βελτιώσεις καὶ ἐλαττώσεις. Σήμερον ὅ,τι ἡ ἐπιτροπή σας ἔκαμε, βεβαιωθῆτε ὅτι τὸ ἔκαμε μετὰ πολλοῦ κόπου καὶ ἁρπακτικῶς, οὕτως εἰπεῖν.

§55ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸ φτερὸ θέλετε νὰ εἰπῆτε.

§56ΖΩΤΟΣ. Εἰς τὸ φτερὸ κατὰ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει αὐτὴ ἡ φράσις. Τώρα, Κύριοι, ὕστερον ἀπὸ αὐτὰ τὰ λόγια ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω τινὰ ὄχι διὰ νὰ ζητήσω μεταβολὰς, ἀλλὰ ἄλλα πρὸς ἀνάπτυξιν μικρὰν ἐκείνων, ἃ σᾶς ὑπέβαλεν ἡ ἐπιτροπή. Εἴχομεν, κύριοι, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865 ὡς καὶ τὸν τοῦ 1864 καὶ 1866, συνάμα δὲ καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν· ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς προϋπολογισμοὺς ὑπ’ ὄψιν, συνάμα καὶ τὴν δήλωσιν, καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ ᾐσθάνθη ἄκραν εὐχαρίστησιν ὅταν εἶδεν ἀντὶ ἐλλείματος, τὸ ὁποῖον ὅλους μᾶς τρομάζει, ἓν πλεόνασμα τὸ ὁποῖον θέλει χρησιμεύσει πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν μας καὶ πρὸς εὐόδωσιν τῶν δημοσίων ἔργων. Ἀλλὰ, κύριοι, δὲν προήλθομεν, ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων, εἰς κἀμμίαν πρᾶξιν αὐξήσεως τῶν ἐξόδων, καὶ φρονῶ ὅτι ὅσας ἄλλας ἐδύνατο νὰ φέρῃ ἐλαττώσεις ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ τὰς ἐπέτρεψε καὶ τὰς ἔφερεν. Ἐπησχόλησε δὲ τὴν ἐπιτροπὴν πρὸ πάντων μία ἰδέα, ἡ ἰδέα τοῦ ὅτι ὁ λαὸς δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνεται παρὰ πολὺ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πρέπει μετὰ μεγίστης προσοχῆς καὶ πάντοτε μετὰ βασίμου συζητήσεως τὰ ἔξοδα νὰ γίνωνται καὶ οὐχὶ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε. Παρατηρήσεις τινὰς ἐκάμαμεν καθόσον ἀφορᾷ τὰ καθυστερήματα, καὶ ἰδοὺ ποῖα εἶναι. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1864 ἦτο 25,000,000 καὶ τόσαι χιλιάδες· εἰσεπράχθησαν ἐξ αὐτῶν, μόνον 22,449,000 καὶ λοιπά. Τὰ μὴ εἰσπραχθέντα εἶναι 3,000,000 καὶ τόσαι χιλιάδες. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν εἰσπράξεων τοῦ 1864, τοῦ ἔτους ἐκείνου, ὅπερ εἶναι ἀρκετὰ εὔφορον. Κατὰ τὸ 1865, ἂν καὶ ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ὁ αὐτὸς ὡς καὶ τοῦ 64, ἕνεκα καιρικῶν περιστάσεων καὶ διότι προῆλθεν ἀφορία, ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων εἶναι ἐπαισθητή. Ἐζητήσαμεν ἐκ τοῦ ὑπουργείου τὸν πίνακα τῶν βεβαιωθέντων καὶ εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1864 καὶ 1865 μέχρι τέλους τοῦ Ὀκτωβρίου 1865. Τὸν πίνακα αὐτὸν ὁ ὑπουργὸς μᾶς τὸν ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐξήχθησαν, μέχρι τέλους 8βρίου 1865, 15,657,593 δραχ. Καθ’ ὑπόθεσιν ἐβεβαιώθησαν καὶ εἰσπράχθησαν μέχρι 31 8βρίου 1865, 7,000,000, καὶ ἑπομένως ὅλοι οἱ φόροι δὲν βεβαιοῦνται μέχρι τῆς 31 8βρίου 1865. Τὸ ὅλον εἶναι 23,588 393 δραχ., τοὐτέστι πίπτουν ἐκ καταχρήσεων ἀπὸ τὸ 1864 2,350,000 περίπου, ἔλλειμμα καὶ κατάπτωσις ἐσόδων σπουδαίων. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅτε ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1864, ἀνεβίβασε τὰ ἔσοδα τοῦ 1866 εἰς 26,399,000 μαζῆ μὲ τὰ τῆς Ἑπτανήσου, ἐννοεῖται. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν Κ. Σωτηρόπουλος διὰ τῆς δηλώσεώς του τὰ ἀνεβίβασεν εἰς 28,795,600, ἤτοι 1,500,000 περίπου περισσότερον. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τὸ 1,500,000 περίπου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει περισσότερον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866, εἶπεν, ὅτι θὰ τὸ συνάξῃ ἐκ τῆς εὐφορίας, ἥτις θὰ προέλθῃ καὶ προμηνύεται καλλιτέρα τῶν ἐσόδων τοῦ 65, καὶ ὑποθέτω, ὅτι καὶ ἡ σπορὰ ἔγινε καλλιτέρα καὶ αἱ καιρικαὶ περιστάσεις θὰ συγχωρήσωσι τὴν αὔξησιν. Ἐγὼ, κύριοι, ὁμολογῶ καὶ εὔχομαι μὲ ὅλους ὑμᾶς καὶ τὸν Κ. ὑπουργὸν ἡ εὐφορία νὰ ᾖναι πολὺ καλλιτέρα, διότι μέσα εἰς τοὺς πολλοὺς καὶ ἐγὼ θὰ ἔχω τὰς ὠφελείας μου. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι ποτὲ μὲ ὑποθέσεις δὲν πρέπει νὰ κυβερνήσωμεν, μήτε μὲ τὰς εἰκασίας μας τὸ Κράτος. Ἡ ὑπέρβασις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα εἶναι μεγάλη· δὲν θέλω ὅμως τώρα νὰ προσδιορίσω, νὰ ἐλαττώσω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εὔχομαι νὰ φθάσῃ εἰς τὰ 30,000,000. Ἀλλὰ κάμνω αὐτὴν τὴν μικρὰν ἀνάπτυξιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως φωτισθῇ ἐκ τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἔφερεν ἡ ἐπιτροπὴ, καθόσον πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ταῦτα καὶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων. Μὴ ὑποθέσετε ὅτι μὲ 28,000,000, τὰ ὁποῖα ἐσημειοῦντο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, δυνάμεθα νὰ φέρωμεν βελτίωσιν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους. Πρέπει νὰ ἐπιφέρωμεν καὶ ἄλλας δυνατὰς οἰκονομίας, ὅσαι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσιν ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας· καὶ εἶναι πολλαὶ οἰκονομίαι δυναταὶ καὶ σπουδαῖαι, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ θέλησις, καὶ θέλησις εἰς ἡμᾶς ὑπάρχει. Ἐπιθυμῶ καὶ οἱ ὑπουργοὶ νὰ μὴ ἐπιθυμῶσι μεγαλειτέρας δαπάνας βασιζόμενοι εἰς τὴν ὑπέρβασιν τῶν ἐσόδων. Ἀπὸ τοῦδε, κύριοι, λέγω ὅτι εὔχομαι νὰ ὑπερβοῦν τὰ ἔσοδα ὅλων τῶν ἄλλων ἐτῶν· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν φύσιν, ἀπὸ τὴν ἀτμοσφαῖραν κλπ. Καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ ᾖναι τόσον γενναῖος εἰς τὴν ὑπόθεσιν· δὲν τὸ εὑρίσκω ὡς ἔγκλημα, ἀλλ’ εἶναι μία ἀπάτη, ἥτις ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔχῃ εὐάρεστα ἀποτελέσματα.

§57ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὀλίγα λέγω, Κύριοι, ἐπειδὴ ὁ προλαλήσας ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὡμίλησεν. Εἶναι ἀνάγκη βέβαια νὰ μὴ ὑποληφθῇ, ὅτι τὰ πάντα ἀποῤῥέουν ἐκ τῆς ὁλομελείας. Μᾶς διεχώρισαν δύω ἰδέαι εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἡ μὲν μία, ὡς φαίνεται καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν μας, εἶναι ἐξ ἡμῶν, ἡ δὲ τῆς μειονοψηφίας. Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ὑπελόγισε τὰ ποσὰ καὶ ὑπεστήριξε τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς ὀρθὴν, ὄχι διότι παρεδέχθη ἁπλῶς τὴν γνώμην του, ἀλλὰ διότι ἠρεύνησεν ἐκ τῶν προηγουμένων καὶ σᾶς ὑπέβαλε τὴν γνώμην της περὶ τῶν μελλόντων. Δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἄλλο παρὰ τὰ τέλεια ἀποτελέσματα, καὶ τὰ τοιαῦτα δὲν ἔχει παρὰ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1864· διότι αὐτὸς εἶναι βεβαιωμένος καὶ στηρίζεται εἰς θετικὰ πράγματα, ὁ δὲ τοῦ 1865 ἀκόμη τρέχει καὶ οὔτε βιβλία οὔτε καθαρισμὸν ἔχει. Αὐτὰ λοιπὸν λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ, εὑρίσκει πραγματικὰ αὐτὰ τὰ ποσὰ, καὶ ἔχει μάλιστα λεπτομερῆ σημείωσιν περὶ τούτου. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ προλαλήσας ὡς πρὸς τὸν ἀναβιβασμὸν τῶν εἰσοδημάτων τὰ ἀποκρούω, διότι δὲν στηρίζονται εἰς ἀποδεδειγμένα ἀποτελέσματα, ἀλλ’ εἰς ἁπλᾶ συμπεράσματα, καὶ διὰ ταῦτα ἠρώτησεν ἐν ἀπορίᾳ εὑρισκόμενος τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πῶς τὸν ἔγγειον φόρον εἰς τὰ 1864 ἀναβάντα εἰς 10 ἑκατομμύρια, εἰς τὰ 1866 τὸν κατεβίβασεν εἰς 9 ἑκατομμύρια 103 χιλιάδας, διατί; διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθὸν συμπέρασμα. Αἱ ἐλαττώσεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ αἱ προσθῆκαι στηρίζονται εἰς ἀποδεδειγμένα πράγματα. Ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὴν γνώμην καθὼς τὸ ὑπουργεῖον. Λοιπὸν λέγω, ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον σήμερον συζητοῦμεν, εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ πλειονοψηφία ἐκθέτει, καὶ τὸ ὁποῖον συμφωνεῖ μὲ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐξήχθη ἀπὸ ἀποτελέσματα βέβαια καὶ ὄχι ἀπὸ ἁπλᾶ συμπεράσματα.

§58ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς κύριος Κουμουνδοῦρος ἤξευρε πολὺ καλὰ νὰ συντάσσῃ προϋπολογισμούς· ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος ἐννοοῦσεν, ὅταν ὑπελόγισε τὰ ἔσοδα τοῦ 1866 εἰς 26 ἑκατομμύρια, ὅτι τοιαῦτα ἤθελον εἶσθαι τὰ βεβαιωθησόμενα, διότι εἶναι πρωτοφανὲς νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὡς ἔσοδα μόνον τὰ εἰσπραχθησόμενα. Μᾶλλον ὑποθέτω, ὅτι ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος ἀναφέρων εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι 3,000,000 ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἔλλειμμα τοῦ 66, ἴσως ἐστηρίζετο εἰς τὸ ὅτι ἤλπιζε νὰ περάσουν τὰ νομοσχέδιά του, τὰ ὁποῖα ἤθελον φέρει ἐλαττώσεις. Καὶ πιστεύω ὅτι ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, ἂν λάβῃ τὸν λόγον, θὰ ὑποστηρίξῃ μᾶλλον τὴν ἰδικήν μου ἰδέαν. Μεταβαίνω ἤδη εἰς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας τοῦ Κ. Ζώτου καὶ ἀντίκρουσιν τῆς τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ. Πιστεύω ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει θεωρήσει πολὺ ὀρθὸν νὰ προσθέσωμεν ὡς καθυστερήματα τὰ καθυστερήματα τοῦ 1865, τὰ ὁποῖα θὰ ᾖναι ὀλιγώτερα εἰς τὸ 1866· ὑποτιθεμένου δὲ ὅτι αἱ περιστάσεις θέλουν εἶσθαι περίπου αἱ αὐταὶ, καὶ ἡ ὑπηρεσία δὲν θέλει ἔχει μεγάλην διαφορὰν, τὰ καθυστερούμενα τοῦ 64 εἶναι ἓν ἑκατομμύριον περίπου. Ἂν λοιπὸν τὸ 64 ἔδωκεν 22,300,000 καὶ προσθέσωμεν καὶ ἓν ἑκατομμύριον, θέλομεν ἔχει 23,300,000 (θόρυβος) τὸ ὅλον 27,300,000.

§59Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὰ ὑπολογίζω εἰς 28 ἑκατομμύρια (θόρυβος). Δὲν ἐννοῶ, κύριοι, ἀφ’ οὗ τὰ βεβαιωθέντα τοῦ 64 ἦσαν 24,604,000, δὲν ἐννοῶ πῶς, διὰ νὰ εὕρωμεν τὰ βεβαιωθησόμενα τοῦ 1866, πρέπει νὰ λάβωμεν τὰ εἰσπραχθέντα τοῦ 64 καὶ νὰ προσθέσωμεν καὶ ἓν ἑκατομμύριον. Ἂν θέλετε νὰ ὑπολογίσητε τὰ βεβαιωθησόμενα, πρέπει νὰ λάβητε τὰ βεβαιωθέντα, ἂν θέλετε τὰ εἰσπραχθησόμενα, πρέπει νὰ λάβητε τὰ εἰσπραχθέντα. Τὰ βεβαιωθέντα ἦσαν 24,604,000, προσθέσατε 500,000 διὰ τὸ χαρτόσημον καὶ τὰ ἔσοδα τῆς Ἑπτανήσου 3,600,000....

§60ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι 28,700,000.

§61ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω μόνον 28,300,000.

§62ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂν θέλετε νὰ ἀκολουθήσετε αὐτὴν τὴν μέθοδον, δηλ. νὰ στηριχθῆτε καὶ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σειράν τινων ἐτῶν· π. χ. τοῦ 63 τὰ εἰσπραχθέντα εἶναι μόνον 16 ἑκατομμύρια, τοῦ 1859 εἶναι 22,000,000, μόνον τοῦ 64 εἶναι 24 ἑκατομμύρια. Λοιπὸν, ἂν λάβετε ὡς βάσιν σειράν τινα ἐτῶν, τότε δὲν ἠμπορεῖτε ἀκριβῶς νὰ στηριχθῆτε εἰς τὰ 24,000,000, τὰ ὁποῖα λαμβάνετε ἀπὸ τὸ 1864. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, εἰς ἡμᾶς τοὐλάχιστον, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν συζητοῦμεν, δηλ. τὰς παραμονὰς τῆς λήξεως τῆς συνόδου, καὶ ἐν ᾧ συζητοῦμεν τὸν νόμον τῶν ἐσόδων πρὸ τοῦ φορολογικοῦ νόμου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει εἰς καμμίαν βελτίωσιν καὶ μεταβάλλει τὸν προϋπολογισμὸν εἰς ἁπλοῦν ἀντίγραφον ἢ ἓν κατάστιχον, τὸ ὁποῖον αὐθαιρέτως κατασκευάζετε—δὲν ἔχει, λέγω, τοῦτο καμμίαν σημασίαν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω. Νομίζω ὅμως ὅτι εἰς τὸν νόμον τῶν ἐξόδων ἡ Βουλὴ ἀφ’ ἑαυτῆς εἶναι πολὺ φιλάργυρος, καὶ ὅσας οἰκονομίας προτείνετε, θὰ τὰς δεχθῇ.

§63ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἦναι μία ὑπόθεσις· ὁ συντάσσων προϋπολογισμὸν ὀφείλει νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῦ ἐστηρίχθη. Ἐδήλωσα κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐστηρίχθην εἰς τὰ ἀποτελέσματα τοῦ 1864, διότι δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ θεωρῶ τὸ 1866 ἀφορώτερον καὶ δυστυχέστερον ἀπὸ τὸ 1864, οὐδ’ ὅτι τὸ 66 θέλει εἶσθαι πλέον ἀνώμαλον ἀπὸ τὸ 64. Ἐξ ἐναντίας ἔχω τὴν πεποίθησιν, καὶ ἐλπίζω ὅτι τὴν συμμερίζεται καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ, ὅτι τὸ 1866 θέλει εἶσθαι κατὰ πάντα ὁμαλώτερον καὶ κανονικώτερον ἀπὸ τὸ 64, καὶ ἑπομένως θέλει ἐνεργηθῆ ἡ εἴσπραξις καὶ βεβαίωσις τῶν φόρων εὐκολώτερον καὶ ἀκριβέστερον. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διὰ τί δίδουν τόσην πολλὴν σημασίαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων. Ἂν σᾶς παρουσίαζον προϋπολογισμὸν, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπολογίζων τὰ ἔσοδα τοῦ κράτους εἰς τόσα ἑκατομμύρια, ἐζήτουν ἀπὸ ὑμᾶς νὰ ψηφίσητε δαπάνας, τὰς ὁποίας ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφύγετε, τότε βεβαίως ἠδύνασθε νὰ ἀμφιβάλλετε εἰς τὴν παραδοχὴν τῶν ἐσόδων. Ἀλλ’ ὅταν δὲν σᾶς προτείνω νὰ δαπανήσετε τίποτε περιττὸν, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι δεχόμεθα νὰ γίνῃ πᾶσα οἰκονομία, διότι ἐκτὸς τῶν δαπανῶν ἔχομεν καὶ χρέος πολλῶν ἑκατομμυρίων, διὰ τὶ νὰ λεπτολογῆτε τόσον εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν ἐσόδων; Ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε οἰκονομίας, κάμετέ τας χωρὶς νὰ ἐπηρεάζεσθε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι. Ἄμεσοι φόροι.

Ἕκαστον τῶν ἄρθρων τούτων παρεδέχθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «6. Φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν 600,000.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις.

§66Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Βʹ. ἔμμεσοι φόροι. Ἄρθρον 1. Τελωνεῖα 6,500,000.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§69ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «2. Χαρτόσημον 2,600,000.» Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ, προστίθενται 400,000.

§71ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπὶ ἡμερῶν δὲν ἠξεύρω τίνος ὑπουργοῦ ἐξεδόθη ἓν κατηραμένον διάταγμα, τὸ ὁποῖον μᾶς κατέστρεψε τὴν καπνοφυτείαν· τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου κατεβιβάζετο τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων καπνῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπερ μᾶς κατέστρεψε σωστὰ, σωστὰ τὴν καπνοφυτείαν. Ἠξεύρετε ὅτι εἰς Φθιώτιδα ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Αὐγούστου ἤρχοντο καπνέμποροι πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάγματος τούτου καὶ μᾶς προσέφερον ἁδρὰς τιμάς· ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ εὐλογημένου αὐτοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὸν ὑπουργὸν, εἶχε σοβαρὰ καὶ μεγάλα ἀποτελέσματα διὰ τὸν πολιτισμὸν τῆς Ἑλλάδος, κατεστράφη ἡ καπνοφυτεία, καὶ ἤδη ὑπάρχουσιν εἰσέτι ἐναποταμιευμένα τὰ καπνὰ τοῦ 64 καὶ 65, καὶ δὲν πωλεῖται οὔτε ὀκά.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη τὸ διάταγμα πρὸς κύρωσιν καὶ ἐκεῖ εἶναι ὁ κατάλληλος τόπος.

§73ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ζητήσω τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων ἐδῶ.

§74ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ζητήσατέ το νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§75ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρέπει καὶ σεῖς νὰ τὸ ζητήσητε.

§76ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἐγὼ τὸ ζητῶ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐκ τῶν πρώτων.

§78ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ νὰ εἰσαγάγωμεν μερικὰ ἑκατομμύρια εἰς τὸ δημόσιον, κατεστρέψαμεν τοὺς ἰδιώτας.

§79ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδόλως.

§80ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχετε, εἶναι ψευδεῖς· κατηγορῶ τὰς ἀρχὰς ἐκείνας. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὑπάρχουν ἀμφοτέρων τῶν ἐτῶν ἐσοδείαι εἰς τὰς οἰκίας τῶν ἰδιωτῶν.

§81ΖΩΤΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι εἶναι λανθασμέναι καθ’ ὑπερβολὴν αἱ ἰδέαι τοῦ ὑπουργοῦ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ διατάγματος τὰ λέγετε.

§83ΖΩΤΟΣ. Ἀναθέματα, κύριε πρόεδρε, θὰ πέρνωμεν.

§84ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ποῖος μὲ βεβαιοῖ ὅτι θὰ ἐξαντληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις; Πρέπει παρεμπιπτόντως νὰ συζητηθῇ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε προτείνατε νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λοιπὸν, κύριοι, «Χαρτόσημον 3,000,000».

§86ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν πίνακα τοῦ 1864, ὅτι προϋπολογίσθη εἰς 2,100,000, εἰσεπράχθησαν δὲ 2,277,000. Τώρα δὲ εἶναι σημειωμένον 2,600,000, δηλ. 337,000 πέραν παντὸς ὁρίου εἰσοδήματος χαρτοσήμου.

§87ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λησμονεῖτε, κύριε βουλευτὰ, ὅτι εἰς τὸν πίνακα τοῦ 1864 δὲν ὑπάρχει σημειωμένον τὸ χαρτόσημον τῆς Ἑπτανήσου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «3. Διάφορα δικαιώματα 390,000».

§89ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Γʹ. κεφάλαιον. Δημόσια καταστήματα. 1. Ταχυδρομεῖον, τὸ ὅλον μὲ τὴν προσθήκην 650,000.»

§91ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «2. Τηλεγραφεῖον 220,000», ἐλαττοῦται κατὰ 70,000.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «3. Τυπογραφεῖον.... 4,700. Κεφάλαιον Δʹ. Δημόσια νομίσματα καὶ κτήματα,

§95ΖΩΤΟΣ. Κ. Πρόεδρε, δύο λέξεις ἐπὶ τῶν ἁλικῶν διὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἰδέαν μας ὁ Κ. ὑπουργός. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέτασε τὸ περὶ τῶν ἁλικῶν καὶ τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται καὶ εἰς τὰς ἁλικὰς καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι σπουδαιόταται καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν τὰς γνωρίζουν, διότι πολλάκις ἁλαταποθηκάριοι καταχρασθέντες μέχρις 70, 80, 120 χιλιάδων ἅλατος, εἶπον ἐνώπιον τοῦ κακουργιοδικείου, μὴ σᾶς φαίνεται παράδοξον, νερὸν ἦτο καὶ νερὸν ἔγινεν. Ἐπροτείναμεν λοιπὸν τὸ μέτρον τῆς ἐνοικιάσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπωφελέστερον καὶ διὰ τὸ δημόσιον καὶ διὰ τὸν λαόν.

§96ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Προστίθεμαι κ’ ἐγὼ εἰς τὴν γνώμην αὐτήν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ σκεφθεῖσα ὡρίμως ἐπείσθη ὅτι τὸ τωρινὸν σύστημα εἶναι πολὺ ἐπιβλαβές.

§97ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐνοικίασις τῶν ἁλικῶν μας δὲν εἶναι ἰδέα πρωτοφανής. Ἀπὸ τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς βασιλείας πολλάκις ἐγένετο σκέψις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ ὑπεβλήθησαν διάφορα σχέδια· ἀλλ’ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν παρουσιάσθησαν δυσχέρειαι πολλαί, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ ὠπισθοδρόμησαν. Τὸ κατ’ ἐμέ, σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶμαι ἐντελῶς ἀκόμη ἀπηλπισμένος περὶ τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἰδέας αὐτῆς· ἐσκέφθην καὶ σκέπτομαι, καὶ θέλω σκεφθῆ πῶς δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ὠφέλιμον.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «7. Σταφιδῶνες καὶ ἀμπελῶνες 220 000» προστίθενται 55,000 τὸ ὅλον 275000.

(Ἀναγινώσκεται καὶ τὸ νομοσχέδιον.)

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τῆς χρήσεως 1866. «Ἄρθρον 1. Τὰ ἔσοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1866 ὑπολογίζονται εἰς δραχμὰς 28,337,600, κατὰ τὰ εἰδικώτερον ἐνδιαλαμβανόμενα ἐν τῷ τῶν ἐσόδων πίνακι. Ἄρθρον 2. Ἡ εἴσπραξις τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἐσόδων θέλει ἐνεργεῖσθαι διὰ τὴν χρῆσιν 1866 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων καὶ τῶν περί τινων ἐσόδων ἐκδοθησομένων. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§99ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη Ἀναγινώσκονται τὰ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως νομοσχέδια. Περὶ συντάξεως εἰς τὴν χήραν τοῦ Λεωτσάκου. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

§101Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ μυστικὴ ψηφοφορία.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, θὰ προκαλέσω ψηφοφορίαν.

§104ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐναντίος, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραβιάσωμεν τὸν κανονισμόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον. «Διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία γίνεται ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων πρόσωπα ὀνομαστὶ ἀναφερόμενα ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.» Θὰ χάσωμεν μίαν ὥραν.

§106ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί νὰ γίνῃ!

§107ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Παρακαλῶ, μὴ φύγετε. 2. Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς πόλεως Γυθείου. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§109ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. 3. Περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕπεται τὸ περὶ ἀναφορᾶς τοῦ μητροπολίτου Ζακύνθου.

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θεωρῶ, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματική. Ὁ πανιερώτατος μητροπολίτης Ζακύνθου παραπονεῖται, ὅτι διωρίσθη ἀρχιεπίσκοπος ἄλλος εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἐξάρχου. Τοῦτο εἶναι ἀντισυνταγματικὸν, διότι, κατὰ τὸ Σύνταγμά μας, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος διοικεῖται ὑπὸ συνόδου Ἀρχιερέων.

§114ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Θὰ γίνῃ συζήτησις;

§115ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ θεωρῶ τὸ ζήτημα ὡς μὴ συζητητέον, διότι εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ἔξαρχος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀφοῦ αἱ Ἐκκλησίαι τῆς Ἑλλάδος διοικοῦνται ὑπὸ Συνόδου Ἀρχιερέων. Ἐπίσης ἡ ἑτέρα παρατήρησις τοῦ μητροπολίτου εἶναι περὶ τοῦ ἀρχιγραμματέως, ὅστις εἶναι γραμματεὺς καὶ ἱεροδικαστής· ἱεροδικαστήρια εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν (θόρυβος).

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§117ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ κατήντησε σκάνδαλον καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐδῶ μίαν ἡμέραν διὰ νὰ συζητηθῇ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν μετὰ τὸν προϋπολογισμόν. 10) ἀντικείμενον ἔχομεν περὶ τοῦ συνοικισμοῦ τῆς κωμοπόλεως Κυλλήνης.

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη διὰ πρώτην συζήτησιν. Ἐρχόμεθα εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς βʹ. συζητήσεως. Περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς (ἀναγινώσκεται).

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. 12) Περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος λίμνης. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐτυπώθη ἐκ νέου κατὰ τὰς παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἑπομένως ἀναβάλλεται. Μετὰ ταῦτα ἀνεγνώσθησαν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστης αὐτῶν ἀναστάσεως. 13) Περὶ παραχωρήσεως ἑνὸς κτιρίου ἐν Κεφαλληνίᾳ τῇ Ἀγγλικῇ Κυβερνήσει. 14) Περὶ ἐπιβολῆς φόρων πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Κορθίου. 15) Περὶ ἐκτελέσεως διαφόρων δημωφελῶν ἔργων ἐν Πύργῳ τῆς Ἠλείας. 16) Περὶ καταμετρήσεως τῆς χωρητικότητος τῶν ἐμπορικῶν πλοίων. 17) Περὶ ἐξετάσεως τῶν ἐν Κερκύρᾳ ἀποπερατωσάντων τὰς φαρμακευτικὰς σπουδάς των. 18) Περὶ ὁμοίας τῶν περαιωσάντων τὰς ἰατρικὰς καὶ νομικάς. 19) Περὶ καταργήσεως τῶν ἐσωτερικῶν διαβατηρίων. 20) Περὶ τελωνιακῆς ἀφομοιώσεως ἐν Ἑπτανήσῳ. 21) Περὶ κατασκευῆς προκυμαίας Ἁγίας Εὐφημίας. 22) Περὶ ἀμνηστείας τῶν ἐγκλημάτων κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν. 23) Περὶ παρατάσεως τοῦ συνοικισμοῦ εἰς Νέα Ψαρά. 24) Περὶ προβιβασμοῦ τοῦ τελωνιακοῦ Σταθμαρχείου ἐν Λεωνιδίῳ. 25) Περὶ συστάσεως Ἐφετείου ἐν Λαμίᾳ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχονται τὰ ἀντικείμενα τῆς τρίτης συζητήσεως.

26) Περὶ Ταχυδρομικῆς ἀφομοιώσεως, ἔχον οὕτω·

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Λαβόντες ὑπ’ ὄψιν ά) Τὸ Ἡμέτερον ὑπὸ σημερινὴν χρονολογίαν Διάταγμα περὶ εἰσαγωγῆς τῆς ἐν Ἑλλάδι ἰσχυούσης ταχυδρομικῆς νομοθεσίας ἐν Ἑπτανήσῳ, καὶ βʹ) Τὸ ἀπὸ 8 Δεκεμβρίου 1836 Διάταγμα περὶ διοργανισμοῦ τῶν ταχυδρομείων. Προτάσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀποφασίζομεν καὶ διατάττομεν. Ἄρθρον 1. Ταχυδρομικὰ γραφεῖα. Ἀντὶ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ ὑφισταμένων διευθύνσεων ἢ γραφείων ἐπιστολείων καθίστανται ταχυδρομικὰ γραφεῖα· συνιστᾶται δὲ καὶ ἕτερον τοιοῦτον ἐν Ληξουρίῳ τῆς Κεφαλληνίας. Ἄρθρον 2. Προσωπικόν. Τὸ προσωπικὸν τῶν εἰρημένων ταχυδρομικῶν γραφείων ὁρίζεται ὡς ἐφεξῆς· Αʹ. Ἐν Κερκύρᾳ. Εἷς ὑποδιευθυντὴς Βʹ. τάξεως. Δύω βοηθοὶ Αʹ. Βʹ. τάξεως. Δύω βοηθοὶ Βʹ. Βʹ. τάξεως. Εἷς κλητήρ. Βʹ. Ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ζακύνθῳ. Ἀνὰ εἷς ὑποδιευθυντὴς Βʹ. τάξεως. Ἀνὰ εἷς βοηθὸς Βʹ. τάξεως. Γʹ. Ἐν Λευκάδι, Ἰθάκῃ, Κυθήροις, Παξοῖς καὶ Ληξουρίῳ Ἀνὰ εἷς ἐπιστάτης. Ἄρθρον 3. Μισθοδοσία. Ὁ μηνιαῖος μισθὸς τοῦ προσωπικοῦ ὁρίζεται·

Ἄρθρον 4. Γραφικὰ ἔξοδα. Τὰ μηνιαῖα σταθερὰ ἔξοδα γραφικῆς ὕλης ὁρίζονται·

Ἄρθρον 5. Τὸ παρὸν Διάταγμα θέλει ὑποβληθῆ εἰς νομοθετικὴν κύρωσιν, ἅμα τῇ συγκροτήσει τῆς Βουλῆς. Ὁ Ἡμέτερος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1864.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ,

Δ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ, Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ, ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Προτάσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀποφασίζομεν καὶ διατάττομεν. Ἄρθρον 1. Ἡ ἐν Ἑλλάδι ἰσχύουσα Ταχυδρομικὴ νομοθεσία ἐφαρμόζεται ἐν Ἑπτανήσῳ ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἄρθρον 2. Τὸ παρὸν Διάταγμα θέλει ὑποβληθῆ εἰς νομοθετικὴν κύρωσιν ἅμα τῇ συγκροτήσει τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸν Ἡμέτερον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Δεκεμβρίου 1864.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ,

Δ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ, Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ, ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάττομεν. Εἰς τὸ ὁρισθὲν ὑπὸ τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου π. ε. Ἡμετέρου Διατάγματος προσωπικὸν τῶν Ταχυδρομικῶν γραφείων Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας (Ἀργοστολίου) προστίθεται καὶ ἀνὰ εἷς κλητήρ. Τὸ παρὸν Διάταγμα θέλει ὑποβληθῆ εἰς νομοθετικὴν κύρωσιν. Ὁ Ἡμέτερος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 21 Ἰανουαρίου 1865.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ,

Δ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ, Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ, ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ διὰ τρίτην συζήτησιν τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον. «27) Περὶ συστάσεως καὶ βελτιώσεως λιμένων.

§126ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 1. «Διὰ τὴν κατασκευὴν ἢ ἐπισκευὴν προκυμαιῶν, φάρων, κρηπιδωμάτων, ἀποβαθρῶν καὶ τῶν εἰς ταύτας ἀγουσῶν ὁδῶν, ὡς καὶ διὰ τὴν καθάρισιν τῶν λιμένων, ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιβολὴ προσθέτων φόρων ἐπὶ τῶν ἀποβιβαζομένων καὶ ἐμβιβαζομένων προϊόντων καὶ ἐμπορευμάτων διὰ τῶν παραλίων ἑνὸς ἢ πλειοτέρων δήμων, ὡς καὶ ἐπὶ τῶν προσορμιζομένων εἰς αὐτὰ πλοίων.

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. «Οἱ πρόσθετοι οὗτοι φόροι ἐπιβάλλονται διὰ ψηφισμάτων τῶν ἁρμοδίων δημοτικῶν συμβουλίων ἐγκρινομένων διὰ Β. Διατάγματος, προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Δὲν δύναται δὲ τὸ ποσὸν αὐτῶν νὰ ᾖναι ἀνώτερον τῶν ἑξῆς ὅρων. 1) 10 λεπτὰ τὸν τόνον ἐπὶ τῶν προσορμιζομένων πλοίων διὰ πᾶσαν προσόρμισιν. 2) 10% ἐπὶ τῶν ἀντιστοιχούντων εἰσαγωγικῶν τελῶν διὰ τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγόμενα ἐμπορεύματα. 3) 1% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐξ ἄλλων μερῶν τοῦ Κράτους μεταφερομένων ἐμπορευμάτων. 4) 3% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν πρὸς ἐξαγωγὴν ἢ μεταφορὰν ἐπιβιβαζομένων προϊόντων. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω φόρων δύνανται τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ προσδιορίσωσι πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν οἱανδήποτε δημοτ. περιουσίαν, ἐκποιουμένην κατὰ τὰς νομίμους διατυπώσεις, πρὸς δὲ νὰ ἐπιβάλωσι καὶ ἄμεσον φόρον ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς μέχρι 2%. Οἱ κατὰ τὰς ἀνωτέρω βάσεις ἐπὶ τῶν μεταφερομένων καὶ ἐξαγομένων προϊόντων καὶ ἐμπορευμάτων φόροι ὁρίζονται εἰς χρήματα, ἐξακριβουμένης ἅπαξ διὰ παντὸς τῆς ἀξίας αὐτῶν.»

§129ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διαλαμβάνει καὶ ἄλλα τινά. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχων ὑπ’ ὄψιν διαφόρους αἰτήσεις, ἐνόμισεν ὅτι δύνανται τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ προσθέσωσι καὶ ἀμέσους φόρους τῇ ἐγκρίσει τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχουν τοιαῦτα προηγούμενα, δύναται νὰ ἐπιτραπῇ τὸ τοιοῦτον. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχωσιν ἐμμέσους φόρους, διατί νὰ μὴ ἐπιβάλουν φόρους ἀμέσους;

§130ΚΑΪΡΗΣ. Ἐκτὸς τούτου πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται καὶ διάφοροι ἄλλοι φόροι· ἠμπορεῖ νὰ ἐπιβληθῇ προσωπικὴ ἐργασία, ἂν οἱ κάτοικοι τὸ θέλουν. Νομίζω πὼς δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίσωμεν τὸ τοιοῦτον καὶ ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐγκρίνῃ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν.

§131ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, συνεπείᾳ τῶν πολλῶν νομοσχεδίων, ἅπερ ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡτοίμασεν ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πᾶν. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς ἄλλους δήμους τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν εἰδικοὶ νόμοι, οἵτινες ἐπιβάλλουν ἄλλους φόρους, εἴτε κατωτέρους εἴτε ἀνωτέρους, τί ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου, οἱ νόμοι ἐκεῖνοι θὰ ᾖναι κατηργημένοι;

§132ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἡ παραδοχὴ τοῦ νόμου τούτου ἔρχεται ν’ ἀναπληρώσῃ τὰς ἀνάγκας.

§133ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διότι ἄλλως δὲν θὰ ἤμην σύμφωνος.

§134ΚΑΪΡΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐπίσης καὶ διὰ τὴν προσωπικὴν ἐργασίαν, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέσον, δι’ οὗ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας τὸ ἔργον.

§135ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ τεθῇ ὡς 3 ἄρθρον τὸ ἑξῆς· «Ἐκτὸς τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ἀναφερομένων φόρων, τὰ δημοτικὰ συμβούλια δύνανται νὰ προσθέσωσι καὶ ἀμέσους τῇ ἐγκρίσει τῆς Κυβερνήσεως μέχρι 2%, συμφώνως μὲ τοὺς νόμους τοὺς διέποντας τὰς προσόδους.»

§136ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐρωτῶ καὶ τοῦτο· οἱ νόμοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσδιωρίσθησαν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχει μία προθεσμία, πρέπει νὰ ζητηθῇ δι’ αὐτοὺς ἡ ἔγκρισις τῆς Κυβερνήσεως;

§137ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλοὶ λιμένες κατεσκευάσθησαν δυνάμει εἰδικῶν νόμων. Ὅταν λήξῃ ἡ προθεσμία, ἐὰν θέλουν τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ὑποβάλλονται εἰς τὸν γενικὸν νόμον, ἢ ἄλλως φέρουσι πρότασιν εἰδικοῦ νόμου.

§138ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι, συμφωνῶ μὲ τὴν τροπολογίαν, ἥτις εἰσάγεται ὡς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ τὴν προσθήκην τὴν ἑξῆς· «Οὐ μόνον δημοτικῶν κτλ., ἀλλὰ καὶ ἐπὶ εἰσοδημάτων ἐκ κοινοτικῶν κτημάτων προερχομένων.»

§139ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον.

§140ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὑπάρχουν κοινότητες, αἵτινες ἔχουν εἰσοδήματα ἀρκετὰ, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ διαθέσωσιν ὠφελίμως, ἂν δὲν ταῖς ἐπιτραπῇ. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ προστεθῇ «οὐ μόνον δημοτικῶν κτλ., ἀλλὰ καὶ ἐπὶ εἰσοδημάτων ἐκ κοινοτικῶν κτημάτων προερχομένων.»

§141ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ σκοπεῖ νὰ παρέξῃ ὠφελείας ἵνα κάμουν αὐτὰ τὰ ἔργα· ὑποθέτει, ὅτι δὲν ἔχουν τὰ μέσα.

§142ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπικουρικῶς ἔρχομαι ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, ἂν θέλητε.

§143ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν Κ. Χατζίσκον παρατηρῶ, ὅτι κοινότητας ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν, ἀλλὰ δημοτικὰ κτήματα, καὶ αὐτὴν τὴν δημοτικὴν περιουσίαν, ἐὰν ὑπάρχῃ διαθέτομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τοιαύτης διατάξεως, διότι εἶναι ἄνω ποταμῶν τὸ τοιοῦτον.

§144ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δύναται νὰ διαθέτῃ τὴν δημοτικὴν περιουσίαν καὶ δὲν δυνάμεθα διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ καθιερώσωμεν, ὥστε τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ διαθέτωσι ξένην περιουσίαν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ γίνῃ, αἱ κοινότητες, ἂν θέλουν, ἠμποροῦν νὰ τὸ κάμουν.

§145ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Παρακαλῶ· τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν συμβιβάζεται, διότι ἀπολύτως τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ φόρους ὄχι μόνον εἰς τὸν ἴδιον δῆμον, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους δήμους.

§146ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως ὄχι.

§147ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Διὰ τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλὸν τὸ δικαίωμα τοῦτο νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον.

§148ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο;

§149ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶναι μία πίεσις. Ἐγὼ ἄλλοτε, Κ. Ὑπουργὲ, ἐζήτησα αὐτὸ τὸ δικαίωμα καὶ διὰ τὸν λιμένα τῶν Μύλων καὶ μὲ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ κάμῃ.

§150ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τοὺς δύω προλαλήσαντας καὶ ἰδίως εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Δαρειώτην, τοῦ ὁποίου ἡ ὁμιλία πραγματικῶς εἶναι σπουδαία, εἶναι λίαν ἀκροσφαλὴς, διότι ὡς εἶπε, δὲν δύναται εἷς δῆμος νὰ διαθέσῃ τὴν κοινοτικὴν περιουσίαν. Ἂς πιστεύσῃ, ὅτι αἱ κοινότητες εἶναι ὁ δῆμος, καὶ μὲ καιρὸν θὰ κάμωμεν τόσους δήμους, ὅσαι καὶ αἱ κοινότητες· ἂς πιστεύσῃ ὅτι αἱ κοινότητες δὲν συμφωνοῦν ποτε νὰ διαθέσουν τὴν κοινοτικὴν περιουσίαν, ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιμένω νὰ τὴν διαθέτῃ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ «καὶ ἐτήσια εἰσοδήματα ἐκ κοινοτικῶν κτημάτων προερχόμενα τῇ προηγουμένῃ αἰτήσει τῶν ἰδίων κατοίκων·» ὅταν δηλ. οἱ κάτοικοι, οἵτινες συνήθως δὲν συμφωνοῦν νὰ διαθέσωσι τὴν περιουσίαν, ἐπικαλῶνται τὴν συνδρομὴν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§151ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἂς γίνῃ οὕτως· «ἀλλὰ καὶ ἐτήσια εἰσοδήματα ἐκ κοινοτικῶν κτημάτων προερχόμενα, τῇ αἰτήσει τῶν ἰδίων κατοίκων».

§152ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Πῶς θὰ ἐκδηλωθῇ ἡ γνώμη τῆς κοινότητος, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει νόμος;

§153ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Διὰ συμβολαιογραφικῆς πράξεως.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Σωτηροπούλου.

§155ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Χατζίσκου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χατζίσκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψεν. Ἐρωτῶ ἤδη τὴν Βουλὴν διὰ τὴν προσθήκην, τὴν ὁποίαν προτείνει νὰ γίνῃ εἰς τὰ ἔσοδα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψεν. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ, θὰ λάβῃ τὴν θέσιν παραγράφου 5 τοῦ 2 ἄρθρου. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον 3. «Ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων ἐνεργεῖται συνάμα μὲ τὴν τῶν δημοσίων καὶ παρὰ τῶν αὐτῶν ὑπαλλήλων ἐπὶ ἀμοιβῇ 1% ἐπὶ τοῦ εἰσπραττομένου ποσοῦ. Μετὰ παρέλευσιν δύω ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιβολῆς τῶν φόρων δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ἡ διάθεσις αὐτῶν καὶ διὰ μονοετοῦς ἐνοικιάσεως, ἐὰν ἐγκριθῇ τοῦτο διὰ ψηφίσματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ νὰ συντρέχῃ ὁ ἐνοικιαστὴς εἰς τὴν βεβαίωσιν· ἡ δὲ εἴσπραξις ἐνεργεῖται παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων.»

§157ΚΑΪΡΗΣ. Ἐννοῶ ὅτι ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων, ὅταν γίνεται, νὰ γίνεται ἀπὸ τὰς τελωνιακὰς ἀρχὰς, ἀλλ’ ὅπου δὲν ὑπάρχει ἡ ἀπαιτουμένη ἀσφάλεια, καλλίτερα εἶναι νὰ τοὺς εἰσπράττουν οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι.

§158ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπου ὑπάρχει λιμὴν καὶ γίνεται εἰσαγωγὴ καὶ ἐξαγωγὴ, ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοι· ἄλλως τε καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δύναται νὰ ἐκμισθώσῃ τοὺς φόρους καὶ νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ νὰ μὴ γίνεται μηδεμία κατάχρησις.

§159ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι καμμία ἀμφιβολία, θὰ διορίσῃ ἀνθρώπους ἀξιόχρεους.

§160ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 3.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. «Τὰ εἰσπραττόμενα χρήματα κατατίθενται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἢ εἴς τινα τῶν ἐν Ἑλλάδι τραπεζῶν, ἡ δὲ διαχείρισις αὐτῶν εἶναι ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὴν τῶν ἄλλων δημοτικῶν φόρων, καὶ ἀνατίθεται εἰς πενταμελῆ ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας πρόεδρος εἶναι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, καὶ ὅπου τοιαύτη δὲν ὑπάρχει ὁ εἰρηνοδίκης. Τὰ δύω μέλη διορίζονται παρὰ τῆς κυβερνήσεως διὰ Β. Διατάγματος καὶ τὰ ἄλλα δύω ἐκλέγονται παρὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἐὰν ὑπάρχωσι πλειότερα δημοτικὰ συμβούλια, ἕκαστον τούτων ἐκλέγει ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ ἐξελέγξεως τῶν εἰσπράξεων. Διὰ Βασ. Διατάγματος θέλουν ὁρίζεσθαι τὰ καθήκοντα τῆς ἐπιτροπῆς.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5. «Ἐπὶ τῶν φόρων τούτων ἐφαρμόζονται αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ περὶ καθυστερούντων νόμου ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν· τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ὡς πρὸς τοὺς ἐπιφορτισμένους τὴν εἴσπραξιν καὶ διαχείρισιν αὐτῶν ὑπαλλήλους καὶ ἐπιτροπὰς, καὶ τῶν τελωνιακῶν νόμων ὡς πρὸς τὴν λαθραίαν εἰσαγωγὴν, ἐξαγωγὴν ἢ μεταφορὰν καὶ τὴν ὁλικὴν δήλωσιν ἢ διασάφησιν τῶν φορολογουμένων εἰδῶν.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§164ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Κατόπιν ἐγένοντο παραδεκτὰ καὶ τὰ ἀκόλουθα ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἄρθρον 6. «Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων ἐνεργεῖται κατὰ τὰ περὶ δημοσίων ἔργων διατεταγμένα ὑπὸ τὴν ἄμεσον διεύθυνσιν καὶ ἐπιτήρησιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς.» Ἄρθρον 7. «Πρὸς ταχυτέραν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δήμους, ἔνθα ἐπεβλήθησαν τοιοῦτοι φόροι, νὰ δανείζωνται, φυλαττομένων τῶν νομίμων διατυπώσεων, τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια, ἐπὶ ἐγγυήσει τῶν φόρων τούτων.» Ἄρθρον 8. «Διὰ Β. Διατάγματος καὶ κατὰ πρότασιν τοῦ ἁρμοδίου δημοτικοῦ συμβουλίου δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 3–7 τοῦ παρόντος νόμου καὶ ἐπὶ προγενεστέρων τῆς αὐτῆς φύσεως νενομοθετημένων ἔργων.»

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἀντικείμενον «περὶ ἐπισκευῆς λιμένος Γυθείου.» Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ὡς ἑξῆς·

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ κατασκευῆς προκυμαίας τοῦ λιμένος Γυθείου, κλπ. Ἄρθρον 1. «Διὰ τὴν κατασκευὴν 1) προκυμαίας εἰς τὸν λιμένα Γυθείου, 2) αἱμασιᾶς γύρωθεν αὐτοῦ, 3) φάρου ἐπὶ καταλλήλου θέσεως καὶ 4) γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Πασαβᾶ, ἐπιβάλλονται οἱ ἑξῆς φόροι ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἢ μεταφερομένων προϊόντων τοῦ λιμένος κατὰ τὴν ἀκόλουθον ἀναλογίαν.

ιεʹ) 1% ἀνεξαρτήτως τοῦ δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν εἰς τὸν ἀνωτέρω λιμένα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων καὶ τῶν ἐκ τῆς ἡμεδαπῆς ἐκεῖσε μεταφερομένων ἐμπορευμάτων, μὴ ἐξαιρουμένων μηδὲ τῶν ἐδωδίμων, κατὰ τὴν ἀξίαν αὐτῶν· ὡς τοιαύτη δὲ θεωρεῖται ἡ τιμὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζονται τὰ εἰς λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου εἰσπραττόμενα τελωνιακὰ τέλη. Τὸ κατὰ τὴν ἀνωτέρω βάσιν εἰς ἕκαστον ἐμπόρευμα ἐπιβαλλόμενον τέλος θέλει ὁρισθῆ ἐν δασμολογίῳ διὰ Β. Διατάγματος. ιϛʹ) Δέκα λεπτὰ ἐφ’ ὅλων τῶν προσορμιζομένων πλοίων δι’ ἑκάστην προσόρμισιν. Ἄρθρον 2. Ἡ εἴσπραξις τῶν ἐν τοῖς προηγουμένοις ἄρθροις φόρων γίνεται συνάμα μὲ τὴν τῶν δημοσίων παρὰ τῶν ἁρμοδίων δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπ’ ἀμοιβῇ 1% ἐπὶ τοῦ εἰσπραττομένου ποσοῦ. Ἐφαρμόζονται δὲ ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων τούτων αἱ διατάξεις τῶν νόμων κατὰ τῶν καθυστερούντων εἰς τὸ δημόσιον καὶ οἱ διατάξεις τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου, καθόσον ἀφορᾶ τοὺς δημοσίους ὑπολόγους. Τὰ δὲ εἰσπραττόμενα χρήματα θέλουν κατατίθεσθαι ἐπὶ τόκῳ εἰς τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν. Αἱ περὶ λαθραίας ἐξαγωγῆς καὶ μεταφορᾶς ἢ μὴ ἀκριβοῦς δηλώσεως ἢ διασαφήσεως ὡς καὶ περὶ ἄλλων παραβάσεων ποινικαὶ διατάξεις τῶν ἐν ἰσχύϊ περὶ τελωνείων νόμων ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ἐπιβαλλομένους φόρους διὰ τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 3. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου θέλει ἐνεργηθῆ κατὰ τὰ περὶ δημοσίων ἔργων διατεταγμένα· θέλει δὲ ἐφορεύει ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ πέντε μελῶν. Τούτων δύω διορίζει ἡ Κυβέρνησις, δύω ἄλλα ἐκλέγει τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Γυθείου, πέμπτον δὲ μέλος καὶ Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης εἶναι ὁ ἔπαρχος Γυθείου. Ἐκ τῶν πρώτων τεσσάρων μελῶν τὸ ἥμισυ ἀνανεοῦται κατ’ ἔτος, κατὰ τὸν προειρημένον τρόπον, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τὸ αὐτὸ μέλος δύναται νὰ διορισθῇ καὶ ἐκλεχθῇ τρία κατὰ συνέχειαν ἔτη. Τὰ καθήκοντα τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης θέλουν κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 4. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν δῆμον Γυθείου νὰ δανεισθῇ, φυλαττομένων τῶν κειμένων διατυπώσεων, παρ’ οὗτινος νομίσει συμφερώτερον τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια διὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου, ἐπὶ ἐγγυήσει τῶν ἀνωτέρω φόρων, οἵτινες δύνανται μετὰ παρέλευσιν τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου νὰ εἰσπράττωνται καὶ διὰ μονοετοῦς ἐνοικιάσεως. Ἄρθρον 5. Ἡ εἴσπραξις τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιβαλλομένων φόρων θέλει ἐξακολουθεῖ μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν ἀπαιτουμένου κεφαλαίου πρὸς ἐντελῆ ἀποπεράτωσιν τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ παρόντος νόμου ἀναφερομένων ἔργων.»

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§168ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται διὰ βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ Κωπαΐδος, ὅπως ἐτροποποιήθη, τουτέστι κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§170ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθές, ὅτε κατὰ πρώτην φορὰν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διάφοροι ὡμίλησαν· λαβὼν δ’ ἀφορμὴν εἶπον κ’ ἐγὼ κἄτι τι. Ἐπαναλαμβάνω σήμερον τὸ αὐτό. Συζητοῦμεν τὸ περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος νομοσχέδιον· πρὶν ἀποφασίσωμεν τὴν πρώτην αὐτοῦ ἀνάγνωσιν, ἐφάνη κυκλοφοροῦν ἐν τῇ Βουλῇ ἓν ὑπόμνημα ἑνὸς ὑπολοχαγοῦ τοῦ μηχανικοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν δύναται ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος νὰ προκαλέσῃ μίαν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος τοῦ μηχανικοῦ. Ὁ κ. ὑπουργός μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν δυσκολίαν ν’ ἀναβάλῃ τοῦτο μέχρι τῆς δευτέρας καὶ νὰ μᾶς φέρῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπόν μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐσύστησεν ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδημόνων ἀνδρῶν, σπουδασάντων ἰδίως τὰ ὑδραυλικά, οἵτινες ἐζήτησαν ὀλίγον καιρὸν παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ διὰ ν’ ἀποφανθῶσι. Διατί σπεύδομεν τὴν βʹ. συζήτησιν;

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§172ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς ἐσωτερικῶν). Προχθὲς ἐγένετο τῷ ὄντι λόγος ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Σπετσῶν μοὶ ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ ἐπὶ τῶν δημοσίων ἔργων τμήματος τοῦ μηχανικοῦ. Ἐγὼ ἔκαμα κἄτι τι περισσότερον· ἐσύστησα μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοὺς κυρίους Μανιατάκην, Μεταξᾶν, Σκαλιστήρην καὶ ἄλλους, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ὅσον τάχος θὰ μοῦ ὑποβάλῃ μίαν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν θέλω φέρει εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πιστεύω νὰ ᾖναι σπουδαῖον κώλυμα διὰ τὴν βʹ συζήτησιν ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς· εἰς τὴν γʹ συζήτησιν θὰ τὴν φέρω.

§173ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ μὴ γίνῃ ἡ βʹ συζήτησις, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις θὰ φέρῃ μίαν γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος. Ἐὰν σπεύσωμεν, τί θέλομεν κερδήσει;

§174ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἡ Βουλὴ, κατὰ τὸν κανονισμὸν, δὲν σταματᾷ διότι εἷς ὑπουργὸς κάμνει μίαν ἐπιτροπὴν· ἀλλ’ ἐὰν θέλῃ, ὅταν ἡ ἰδία διορίζῃ μίαν ἐπιτροπήν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ συμφωνία, ἣν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς μετὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, δὲν μοὶ φαίνεται, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ τὴν παρεμπόδισιν τῆς βʹ συζητήσεως. Ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν ὥστε τὸ ἀντικείμενον, ὅταν συζητηθῇ ὁριστικῶς, νὰ περιστοιχῆται ἀπὸ ὅλα τὰ φῶτα καὶ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας τυχὸν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν.

§175ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμεθα, κύριοι, νὰ προβῶμεν καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Κωπαΐδος, ἀλλὰ δὲν βλέπω καὶ τὸν λόγον, διατὶ νὰ μὴ τὴν ἀναβάλωμεν ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἀναγνωσθοῦν ὑπομνήματα καὶ γνῶμαι διάφοροι ἐπιστημόνων, καὶ ἀφοῦ βλέπομεν ὅτι ὑπομνήματα ἐπὶ ὑπομνημάτων ἐκτυποῦνται ἑκάστοτε. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι οὔτε ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, διότι ἐγὼ ἄλλως ἔχω τὴν διάθεσιν νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι πλέον ἡ ὥρα, καὶ τοῦτο εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τελειώσῃ εἰς μίαν συζήτησιν, ἀλλὰ θὰ διαρκέσῃ πολλὰς ἡμέρας.

§176Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εὑρίσκομαι καὶ σήμερον εἰς τὴν θέσιν, καθὼς καὶ χθὲς, τοὐτέστι δὲν ἐννοῶ καμμίαν ἐπὶ τῆς Κωπαΐδος συζήτησιν ἐκτὸς τῆς ἐπιστημονικῆς. Διὰ τοῦτο ἐξετυπώθη τὸ φυλλάδιον τοῦ Παπαγεωργίου· ἔχομεν τοῦ Σοβὰζ τὴν ἔκθεσιν, ἔχομεν τὸ σχέδιον τῆς Κωπαΐδος, τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Λεβαδείας. Τώρα τὶ παρουσιάζεται ἀκόμη; νὰ μᾶς φέρῃ ὁ κ. ὑπουργὸς μίαν ἔκθεσιν, ἥτις γίνεται τῷ ὄντι ἀπὸ σπουδαίους ἀξιωματικοὺς, καὶ λέγει, ὅτι θὰ ἔλθῃ πρὸ τῆς τρίτης συζητήσεως. Τότε δὲν ἐννοῶ τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς εἰς τὶ θὰ χρησιμεύσῃ. Διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς ὑπόσχεται ἓν στοιχεῖον περισσότερον, προβαίνομεν εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν τρίτην θὰ τὰ ἔχωμεν ὅλα.

§177ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς τελειώσῃ ἡ βʹ ἀνάγνωσις, καὶ ἡ γʹ δὲν γίνεται ἂν δὲν ἔλθουν ὅλα τὰ στοιχεῖα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε λοιπὸν εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς βʹ ἀναγνώσεως;

§179ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ μήτε μᾶς διενεμήθησαν τὰ ἔγγραφα ἀκόμη, κ. Πρόεδρε.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθησαν τὰ πρῶτα· τίποτε ἄλλο δὲν ἔγινε.

§181ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς ἐνθυμίζω, κ. Πρόεδρε, καὶ κἄτι τι ἄλλο· πρέπει νὰ ἀπέχωσιν αἱ συζητήσεις τοὐλάχιστον 3 ἡμέρας. Τοῦτο εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τὸ 28 ἀντικείμενον αὐτὸ, ὅλα δὲ τὰ ἄλλα συνεζητήθησαν τὸ Σάββατον.

§183ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπεκράτησε, κύριοι, νὰ γίνεται ἡ συζήτησις ἡ τακτικὴ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Σήμερον πολλοὶ ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ πολλοὶ δὲν εἶναι προητοιμασμένοι, διότι περιμένουν καὶ ἄλλας ἐκθέσεις νὰ ἀναγνώσουν, καὶ οἱ ἐπιμελέστεροι ἀκόμη καὶ τὰ ἄλλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Τάχα, κ. Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ σπουδὴ τί σκοπὸν ἔχει; βεβαίως νὰ ἀφαιρεθῇ μία συζήτησις· ἐνῷ, ἂν ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς βʹ ἀναγνώσεως, θὰ γίνῃ καὶ θὰ χρησιμεύσῃ τὰ μέγιστα καὶ διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Τὸ ἀντικείμενον εἶναι σπουδαιότατον· ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἐθνικὴν ὠφέλειαν, καὶ ὁ ἐργολάβος δὲν ἦλθεν ἐπὶ σκοπῷ νὰ ἁρπάσῃ βέβαια, ἀλλὰ νὰ ὠφελήσῃ καὶ νὰ ὠφεληθῇ. Ἡ ἀργοπορία λοιπὸν τὸν ὠφελεῖ. Διὰ τοῦτο συμφωνῶ μαζῆ μὲ τοὺς ἔχοντας τὴν ἰδέαν νὰ ἀναβληθῇ ἡ βʹ ἀνάγνωσις.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§185ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὅτε προχθὲς συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀνεφύησαν αὐτὰ τὰ ζητήματα, ἀπεφασίσθη ὅτι ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ μίαν ἔκθεσιν ἀπὸ τὸ τμῆμα τὸ μηχανικὸν, καὶ ἐπὶ τῷ ὅρῳ τούτῳ ἀνεγνώσθη διὰ πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν βʹ καὶ τὴν γʹ συζήτησιν, ἐτέθη ὅρος ἀνυπέρβλητος νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν χθὲς καὶ ὁ ὑπουργὸς παρεδέχθη καὶ ἐνετείλατο διὰ νὰ γίνῃ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν· ἄλλως καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα χθὲς ἀπεφασίσαμεν ἠθέλομεν παραβῆ, καὶ ὅ,τι ὁ ὀρθὸς λόγος ἀπαιτεῖ. Ἂν ὁ Κ. ὑπουργὸς ἦτο εἰς κατάστασιν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὶ ἠδύνατο νὰ ἀποφανθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ὑπὲρ ἢ κατὰ, τότε ἠδυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν· ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς εἰς κατάστασιν, καὶ ἐπειδὴ ἅπαξ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἔκθεσις, ἣν τὸ ὑπουργεῖον ὑπεσχέθη, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν χωρὶς νὰ παραβῶμεν τὰ νομοθετημένα.

§186ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐσύστησα τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τὸν ἑαυτόν μου, διὰ νὰ φωτισθῶ ἐγὼ, ἀλλ’ εἷς τῶν Κ. Κ. βουλευτῶν ἐξωδίκως καὶ ἀσχέτως μὲ τὴν ὑπόθεσιν ἐζήτησεν ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι νὰ συστήσω αὐτὴν τὴν ἐπιτροπήν. Ἠθέλησα λοιπὸν νὰ εὐχαριστήσω τὴν περιέργειαν τοῦ Κ. βουλευτοῦ. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν πρώτην ἰδέαν μου· ἂν ἡ Βουλὴ θεωρῇ ὡς ὅρον ἀπαράβατον νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, τότε ἂς ἀποφασίσῃ· ἀλλὰ λέγω ὅτι εἰς τὴν γʹ συζήτησιν δύναται νὰ τὴν λάβῃ.

§187Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις, Κ. Πρόεδρε, ἥτις ἐτέθη εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ νὰ συζητῆται τρὶς ἕκαστον νομοσχέδιον, κατέστη γελοία. Καὶ πραγματικῶς, ποῖος ἦτο ὁ σκοπὸς τῆς Συνελεύσεως; ἡ Βουλὴ καὶ εἰς τὴν ά καὶ τὴν βʹ καὶ τὴν γʹ συζήτησιν νὰ φέρῃ πραγματικὴν συζήτησιν, καὶ ἂν ὑπάρξῃ καμμία κακὴ ἐκτίμησις τῶν πραγμάτων εἰς τὴν βʹ ἢ τὴν ά συζήτησιν, νὰ διορθόνεται εἰς τὴν γʹ, πολὺ δὲ περισσότερον ὅταν παρουσιάζωνται σπουδαῖα ἀντικείμενα ὡς τὸ παρόν. Τώρα ἐκτὸς τῶν λόγων τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερεν ὁ Κ. Θεοχάρης, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς ἐσχημάτισε μίαν ἐπιτροπὴν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐντὸς τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ ἴδιος εἴπατε, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τὸ μετεβάλατε σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς· ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη τοῦτο;

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπωμένον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς.

§189Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐπιστημονικῶς· πρέπει ν’ ἀναπτυχθῶσιν ὅλαι αἱ ἰδέαι καὶ νὰ ἔλθωσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ἂν πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῇ ἢ ὄχι. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν πρέπει σήμερον νὰ γίνῃ ἡ δευτέρα συζήτησις, διότι αὐτὴ ἡ σπουδὴ προδίδει ἓν μέγα ἐνδιαφέρον.

§190ΑΧΟΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος, Κύριε Πρόεδρε, εἶναι σπουδαῖον· τὰ ἐμάθαμεν αὐτὰ καὶ τὰ ἠξεύρομεν. Λέγουν νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ τώρα, διότι πρόκειται νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ ταχὺ νὰ βαστάξῃ 3 ἡμέρας, τοὐτέστι νὰ μᾶς τὸ ἐξηγήσουν ἐπὶ τὸ ἑλληνικώτερον. Τὰ γνωρίζομεν ἀξιόλογα ὅλα αὐτά· εἶναι ἓξ μῆνες Κωπαΐδα, Κωπαΐδα, καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ καὶ ἐκεῖνο, καὶ σκωριαῖς, καὶ καὶ....Ὥστε, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι τῆς ἰδέας ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ διὰ δευτέραν φορὰν τώρα.

§191ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ νὰ ἐπιμένωμεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν, Κύριοι;

§192ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν παραδέχομαι ὡς ὀρθὴν τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ἕως τώρα ἔχομεν παραδεχθῆ, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν συζήτησιν δὲν πρέπει νὰ συζητῶμεν, ἀλλὰ εἰς τὴν τρίτην, διότι ἀντὶ νὰ οἰκονομῶμεν καιρὸν χάνομεν καιρόν. Ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καλῶς καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἢ νὰ τροποποιηθῇ, πρέπει ν’ ἀποφασίζεται εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν. Λοιπὸν, προκειμένου περὶ τοιούτου σπουδαίου ἀντικειμένου, δὲν ἠμποροῦμεν τώρα νὰ τὸ περάσωμεν τυπικῶς διὰ δευτέραν συζήτησιν. Ἐὰν θέλετε, πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ ὥρα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται σήμερον νὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι.

§194ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔχει τὴν ἰδέαν τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι θέλει συζητηθῆ διὰ τρίτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπεσχέθη ὁ ὑπουργός;

§195ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§196ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τότε εἶμαι σύμφωνος ἐγὼ τοὐλάχιστον.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες ν’ ἀναβληθῇ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Κωπαΐδος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀναβολή. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Σπυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§199ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ, Κ. Πρόεδρε, ἀφοῦ εἶναι πεῖσμα.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ μὴ ἀναβάλωμεν.

§201ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ μυστικὴ ψηφοφορία διὰ τὴν σύνταξιν τῆς χήρας Λεωτζάκου· νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ψηφοφορία καὶ νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι νέα πρότασις ἀναβολῆς. Οἱ θέλοντες λοιπὸν νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τοῦ ἀναγνωσθέντος νομοσχεδίου καὶ νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοὶ). Εἶναι ἀμφιβολία· τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ μὴ θέλοντες νὰ διακοπῇ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι.) Παρεδέχθη νὰ διακοπῇ. Γίνεται ἡ ψηφοφορία διὰ σφαιριδίων. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 65 κατὰ 39. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως αὔριον εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς διακοπείσης συζητήσεως, τὸ περὶ συνοικισμοῦ καὶ τὰ ἄλλα ἀντικείμενα.

§203ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νὰ τεθῇ καὶ ἡ πρότασις περὶ μεταλλείων καὶ ἡ πρότασις περὶ εἰσαγωγῆς εἰς δίκην τοῦ ὑπουργείου Βάλβη.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 5. Μ. Μ.