1865.12.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77

Τῆς 3 Δεκεμβρίου 1865.

(Παρασκευή).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῶν κ. κ. Βουλευτῶν καὶ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κ. Θεοχάρης παρέδωκεν εἰς τὸ Προεδρεῖον πρότασιν περὶ διοργανισμοῦ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους· ἡ πρότασις αὕτη ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν νομῶν καὶ διαιρέσεως τοῦ Κράτους εἰς ἐπαρχίας μόνον.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ πρότασίς μου, ὡς ὀρθῶς εἴπετε, Κύριε Πρόεδρε, ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβληθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα· ἐχθὲς ἀπεφασίσθη ἡ Ζάκυνθος νὰ ἀποτελῇ νομαρχίαν, ἡ Κέρκυρα ἐπίσης, διὰ δὲ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω, καταργοῦνται αἱ νομαρχίαι καὶ καθιεροῦται νέον διοικητικὸν σύστημα. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐκείνη ἐπὶ δύω ἡμέρας μέχρις οὗ λάβῃ τὴν σειράν της ἡ πρότασίς μου.

§5Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, χθὲς δὲν ἔλαβον τὸν λόγον, διότι ἐπρόκειτο ἁπλῶς περὶ τῆς κυρώσεως τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον εἶχε διαιρέσει τὰς ἐπαρχίας τῆς Ἑπτανήσου, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶχον μελετήσει ἐπὶ ἑνὸς ητήματος τόσον σπουδαίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀποφασισθῇ καὶ διὰ τὸ μέλλον· ἠκολούθησα ἁπλῶς τὰς γνώμας ἐκείνων, οἵτινες γνωρίζουν καὶ τὸν τόπον καὶ τὴν κατάστασίν του, καὶ κατὰ συνέπειαν ἦσαν εἰς θέσιν καλλιτέραν νὰ γνωμοδοτήσουν περὶ τῆς καταλληλοτέρας διαιρέσεως. Γνωρίζετε πάντες, Κύριοι, ὅτι χθὲς ἀπεφασίσθη ἵνα μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου τοῦ λήγοντος ἔτους τὸ νομοθετικὸν διάταγμα ἔχῃ κῦρος ὅπως ἐκτίθεται ἡ διαίρεσις ἐν αὐτῷ. Ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰανουαρίου καὶ ἐφεξῆς ἀπεφασίσθη ἵνα ἡ Κέρκυρα ἀποτελέσῃ ἴδιον νομὸν, ἡ Ζάκυνθος ἐπίσης ἴδιον νομὸν, ἐπίσης καὶ ἡ Κεφαλληνία ἴδιον νομόν· διαφωνία δὲ ἠγέρθη ἐπὶ τοῦ τετάρτου ζητήματος, τουτέστιν ἂν καὶ ἡ Λευκὰς πρέπει νὰ ἀποτελῇ ἴδιον νομόν. Δύω γνῶμαι ἐπροτάθησαν· ἡ μὲν νὰ παρακολουθήσῃ καὶ ἡ Λευκὰς τὴν τύχην τῶν ἄλλων νήσων, δηλαδὴ τῶν ἑτέρων τριῶν, τῆς Κερκύρας, τῆς Κεφαλληνίας καὶ τῆς Ζακύνθου· ἡ δὲ, νὰ συγχωνευθῶσι καὶ δύω ἐπαρχίαι τῆς Στερεᾶς, τουτέστιν ἡ Βόνιτσα καὶ τὸ Ξηρόμερον καὶ ὁ Βάλτος, μετὰ τῆς Λευκάδος. Ἐπὶ τῆς διαφωνίας ταύτης, Κύριοι, ἐπροκλήθη ἡ ψηφοφορία τῆς Βουλῆς· ἡ δι’ ἀναστάσεως γενομένη δὲν διέγνωσε τὸ ἀποτέλεσμα, διὸ ἀπεφασίσθη νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, καὶ ἐνταῦθα ἐζητήθη ἀναβολὴ διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν σήμερον. Σήμερον, Κύριοι, τί γίνεται; Ὅπως φαίνεται, δὲν δύνανται αἱ διάφοροι γνῶμαι νὰ συμβιβασθῶσιν ὡς πρὸς τὴν τύχην τοῦ νομοῦ τῆς Λευκάδος· παρουσιάζεται ἓν ζήτημα γενικὸν ὅλως διόλου ἀπρόοπτον, νὰ καταργηθῇ τὸ νομαρχικὸν σύστημα καὶ ἡ Ἑπτάνησος νὰ γίνῃ ἐπαρχία. Καὶ θέλετε νὰ συσχετίσητε τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ μέγα, τὸ λίαν σοβαρὸν, τὸ τόσον σπουδαῖον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν ὁλοκλήρου τῆς ἐπικρατείας, νὰ τὸ συσχετίσητε μὲ τὸ ζήτημα ἂν καὶ ἡ Λευκὰς πρέπει νὰ ᾖναι νομὸς μαζῆ μὲ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τῆς Στερεᾶς ἢ μόνη; Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι δὲν παρουσιάζεται ἰδίως ἡ πρότασις περὶ τῆς γενικῆς διαιρέσεως τοῦ κράτους, ἢ κάλλιον εἰπεῖν, περὶ τῆς μεταβολῆς ῥιζηδὸν τοῦ διοικητικοῦ συστήματος· αὐτὴ εἶναι προϊὸν τυχαῖον μιᾶς διαφωνίας, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν ὡς πρὸς τὴν τύχην τῆς Λευκάδος, ἂν πρέπει νὰ ᾖναι αὐτὴ ἴδιος νομὸς ἢ ὄχι. Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθῶμεν πολὺ, διὰ νὰ μὴ τύχῃ καὶ παρασυρθῶμεν εἰς ἀπόφασιν, διὰ τὴν ὁποίαν κατόπιν μεταμεληθῶμεν καὶ ἔλθωμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀνατροπήν. Ἐξ ἐφόδου καὶ ἀμελετήτως δὲν ἔρχονται αὐτὰ τὰ πράγματα· ὑπάρχει νομοσχέδιον ἐκκρεμὲς, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, περὶ μεταβολῆς τοῦ διοικητικοῦ συστήματος καὶ περὶ νέας διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, καὶ ἔμεινεν ὑπὸ σκέψιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τί ἄλλο εἶναι τοῦτο, τὸ ὁποῖον σήμερον παρουσιάζεται, παρὰ ὑπὸ ἄλλας λέξεις αὐτὸ τὸ ἴδιον; ποίαν σχέσιν ἔχει τοῦτο μὲ τὴν τύχην τῆς Λευκάδος, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἂν θὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ ἴδιος νομὸς ἢ ὄχι; Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδέποτε δὲ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, τὸ ὁποῖον ἀπεφασίσατε νὰ ψηφίσητε σήμερον, διότι ἐκεῖ πρόκειται περὶ νομῶν, ἐδῶ περὶ ἐπαρχιῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἂν εὑρίσκετε, ὅτι δὲν εἶναι καθαρισμένον τὸ ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ ἀπαρτίζῃ ἡ Λευκὰς νομὸν μετὰ δύω ἐπαρχιῶν τῆς Στερεᾶς ἢ μόνη, καὶ ἂν δὲν δύνανται νὰ συμβιβασθοῦν αἱ δύω προτάσεις, ὀρθὸν εἶναι νὰ κυρωθῇ τὸ διάταγμα ἐξακολουθητικῶς μέχρις οὗ ληφθῇ μέτρον περὶ διαιρέσεως τοῦ κράτους, καὶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα ἐξετασθῇ σπουδαίως. Ἐξ ἐφόδου τοιαῦτα ζητήματα δὲν λύονται καὶ οὔτε μεταβάλλονται παρεμπιπτόντως συστήματα διοικητικὰ, τὰ ὁποῖα 30 χρόνους ὑπάρχουν καθιερωμένα. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἀποφασίσωμεν ἵνα τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα ἔχῃ τὸ κῦρος του ἐξακολουθητικῶς μέχρις οὗ ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ ἢ περὶ μεταβολῆς τοῦ διοικητικοῦ συστήματος ἢ περὶ τῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, ἡ δὲ παρεμπίπτουσα πρότασις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ γίνῃ διακοπὴ τῆς συζητήσεως.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Ἐκπληρῶν τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκα πρό τινων ἡμερῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς παρουσιάσω δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, διαλαμβάνουσαν τὰς μεταβολὰς, τὰς ὁποίας ἐνομίσαμεν ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἐπὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον εἶχε παρουσιάσει πρό τινος καιροῦ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ κ. Κουμουνδοῦρος. Ἡ δήλωσις αὕτη συνοδεύεται μὲ τοὺς ἀναγκαίους λεπτομερείας πίνακας, καὶ αἱ μεταβολαὶ, τὰς ὁποίας διαλαμβάνει, συνίστανται εἰς τ’ ἀκόλουθα. Κατὰ τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν ἀπὸ τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους εἶχον προϋπολογισθῆ εἰς 26 ἑκατομμύρια 659 χιλιάδας. Ὅτε ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος συνετάχθη, δὲν ἦσαν ἐντελῶς γνωστὰ τ’ ἀποτελέσματα τῆς χρήσεως τοῦ 1864· μελετήσας ἤδη καὶ ἐξετάσας τ’ ἀποτελέσματα τῆς χρήσεως ἐκείνης, τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζετε, κατέστησαν ὁριστικά· πιστεύων ὅτι θέλει ἐπικυρωθῆ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὁ νέος περὶ χαρτοσήμου νόμος, ὅστις θέλει φέρει ἱκανὴν αὔξησιν εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, καὶ ἐλπίζων ὅτι τὸ ἔτος 1866 θέλει εἶσθαι κατὰ πάντα ὁμαλώτερον τοῦ 1864, καὶ ἡ ὑπηρεσία θέλει τρέξει καθ’ ὅλα τὴν κανονικὴν αὑτῆς πορείαν, δὲν ἐδίστασα ν’ ἀναβιβάσω τὰ εἰσπρακτέα ἔσοδα τοῦ Κράτους, ὅπως εἶχεν ἀποφασίσει νὰ πράξῃ καὶ ὁ κ. Χρηστίδης καὶ ὡς μὲ πληροφορεῖ τὸ γραφεῖον, εἰς 28,337,000. Τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν ἐσόδων περίπου ἐβεβαιώθη καὶ κατὰ τὸ 1864, καὶ ἐλπίζω ὅτι θέλει βεβαιωθῆ καὶ κατὰ τὸ 1866· ἀλλὰ, καθὼς ἠξεύρετε, ὅλα τὰ βεβαιούμενα ἔσοδα δὲν εἰσπράττονται· ἑπομένως ἀπὸ 28,337,000 δυνάμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν διὰ τὰς συνήθεις καθυστερήσεις 1,800,000, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν 26,500 ἢ 600,000 δραχμῶν πραγματικὰς εἰσπράξεις κατὰ τὸ 1866. Τὰ ἔξοδα κατὰ τὸν προϋποβληθέντα προϋπολογισμὸν συνίστανται εἰς 29,678,000 καὶ 55. Ἡ παροῦσα κυβέρνησις ἠλάττωσεν αὐτὰ εἰς 26,719,154, ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ ἐλάττωσις, ἐννοεῖται, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῆς διοικητικῆς Ἀστυνομίας ἐν Ἑπτανήσῳ, διὰ τὴν ὁποίαν ὅμως ἐσημειώσαμεν τὸ ἔξοδον μιᾶς τριμηνίας, διότι πρὶν ἢ ἐνεργηθοῦν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ καὶ κατασταθοῦν αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ ἐν Ἑλλάδι ἰσχύον ἀστυνομικὸν σύστημα· πρέπει ὡσαύτως νὰ ψηφισθοῦν οἱ νόμοι περὶ δικαστικῆς καὶ ἐκπαιδευτικῆς ἀφομοιώσεως. Ὅταν γίνουν ὅλα ταῦτα, ὁμοῦ μὲ τὰς ἄλλας οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἐπιφέρομεν, τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους θέλουν περιορισθῆ εἰς 26,719,000. Ἀλλὰ καθὼς ἐπὶ τῶν προϋπολογιζομένων καὶ βεβαιουμένων ἐσόδων μένει καθυστέρημα, οὕτω καὶ ἐκ τῶν προϋπολογιζομένων ἐξόδων μένουσιν ἀπραγματοποίητα ἀρκετὰ ποσά. Διὰ τοῦτο ἐκ τῶν 26,719,000 εἰς τὰς ὁποίας προϋπολογίζονται τὰ ἔξοδα, θέλουν μείνει καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1866, ὅπως ἔμειναν καὶ καθ’ ὅλα τὰ προηγούμενα, ἀπραγματοποίητοι πιστώσεις 900,000· ὥστε τὰ πραγματικὰ ἔξοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1866 θέλουσιν φθάσει εἰς 25,700,000 δραχ. Ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων τούτων ἀπὸ τὰ ἔσοδα, θέλει παρουσιασθῆ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα πλεόνασμα 700,000 δραχ. Ἀλλὰ χρεωστῶ νὰ σᾶς παραστήσω, ὅτι ἀπὸ τὸ πλεόνασμα τοῦτο 250,000 θέλουν χρησιμεύσει διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ δανείου τοῦ κ. Βούρου, τὸ ὁποῖον ὁ ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς περιελάμβανεν εἰς τὰ τακτικὰ ἔξοδα καὶ τὸ ὁποῖον ἀφῄρεσα λόγῳ λογιστικῆς τάξεως, διότι χρέη κινητὰ δὲν δύνανται νὰ συμπεριληφθῶσιν ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀφαιροῦντες καὶ αὐτὰς τὰς 250,000, ὑπολογίζομεν, ὅτι τὸ πραγματικὸν πλεόνασμα θέλει εἶσθαι 450,000, μὲ τὰς ὁποίας βεβαίως θέλομεν πληρώσει ἓν μέρος ἀπὸ τὰ ἔξοδα τῶν κεκλεισμένων χρήσεων· καὶ ἂν περισσεύσῃ καὶ τίποτε, θέλομεν τὸ μεταχειρισθῆ διὰ ν’ ἀποσύρωμεν ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν ἔντοκα γραμμάτια τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ. Σᾶς προσθέτω ἀκόμη, ὅτι ὠφεληθεὶς ἀπὸ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν, κατώρθωσα ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συνταχθῇ, καθόσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ, ὅπως εἶχεν ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις καὶ ὅπως εἰς μίαν προηγουμένην συνεδρίασιν εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὸν τότε ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργόν. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καθόσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν, περιεῖχε δύω ἄρθρα, ἓν διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἕτερον διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν· ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ ἀπήτησεν, ὥστε δι’ ἕκαστον ὅπλον νὰ γίνηται χωριστὸν ἄρθρον. Αὐτὸ ἐξετελέσθη σήμερον. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν περιέχει πλέον διὰ τὸ προσωπικὸν δύω μόνον ἄρθρα, ἤτοι ἓν διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἕτερον διὰ τοὺς τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν ἀλλὰ διῃρέθη εἰς τόσα κεφάλαια, ὅσοι εἶναι οἱ κλάδοι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Ἕκαστον δὲ κεφάλαιον ὑποδιαιρεῖται εἰς τρία ἄρθρα, ὥστε ἐσχηματίσθη χωριστὸν ἄρθρον διὰ τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν, χωριστὸν διὰ τὸν τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ χωριστὸν διὰ τὸν τῶν στρατιωτῶν. Ἡ δήλωσις αὕτη ἔχει τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ μὴ εἰμπορῇ τις νὰ μεταχειρισθῇ τὴν χορηγουμένην διὰ μισθὸν τῶν ἁπλῶν στρατιωτῶν πίστωσιν καὶ νὰ πληρώσῃ ὑπαξιωματικοὺς ἢ ἀξιωματικούς, καθὼς καὶ τ’ ἀνάπαλιν. Τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, ὅπως σημειοῦνται εἰς τὸν ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ προκατόχου μου προϋπολογισμόν, στηρίζονται εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡ νέα Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἐπήνεγκεν ὡς πρὸς τοῦτο μεταβολὴν, ἐθεώρησα ἐμαυτὸν ὑπόχρεων μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ σᾶς παρουσιάσω καὶ τὸν φορολογικὸν νόμον, διότι βάσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι ὁ φορολογικὸς νόμος, καὶ πρὶν ψηφισθῇ οὗτος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ νόμος περὶ ἐσόδων τοῦ Κράτους. Ὁ φορολογικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον σᾶς παρουσιάζω, εἶναι ἀπαράλλακτος μὲ τὸν περυσινὸν, τόσον διὰ τὴν Ἑλλάδα, καθὼς καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι πράττω τοῦτο μὲ λύπην μου, διότι γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι τὸ κατ’ ἐμὲ πρεσβεύω, ὅτι τὸ σύστημα τὸ φορολογικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς πρὸς τοὺς ἐγγείους φόρους, εἶναι ὀλέθριον καὶ καταστρεπτικὸν, τὸ δὲ ὑπάρχον ἐν Ἑπτανήσῳ εἶναι ἄδικον καὶ δὲν στηρίζεται εἰς τοὺς γενικοὺς περὶ φορολογίας νόμους. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, κύριοι, φορολογοῦμεν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδον καὶ τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει τὸ μέγα ἄτοπον ὄχι μόνον ν’ ἀπομακρύνῃ τὰ κεφάλαια ἀπὸ τὴν γῆν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀφίνῃ τὸν φορολογούμενον ἀκαταπαύστως ἐκτεθειμένον εἰς τὰ τεχνάσματα καὶ τὴν πλεονεξίαν τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ τῶν ὀργάνων τῆς βεβαιώσεως. Τὸ δὲ σύστημα τῆς Ἑπτανήσου εἶναι μὲν ἀπηλλαγμένον ἀπὸ τὰ ἄτοπα τῆς βεβαιώσεως, ἀλλ’ ἔχει ἕτερον πολὺ μεγαλεῖτερον ἀτόπημα, διότι φορολογεῖ μόνον δύω προϊόντα, ῥίπτει ὅλα τὰ βάρη εἰς δύω ἀντικείμενα καὶ ἀφίνει ἀφορολογήτους ὅλας τὰς ἄλλας περιουσίας καὶ ὅλας τὰς ἄλλας τάξεις τῆς κοινωνίας. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ὅτι αἱ ἄλλαι τάξεις τῆς κοινωνίας δὲν πληρόνουν φόρον, ἀλλὰ τρώγουν καὶ τὰ φορολογούμενα προϊόντα εὐθηνότερα, διότι ὁ φόρος πληρόνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Διὰ τοῦτο σᾶς εἶπον, ὅτι λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς παρουσιάσω φορολογικὸν νόμον, στηριζόμενον εἰς τὰς ἰδίας βάσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐστηρίζοντο καὶ οἱ νόμοι τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Ἀλλὰ ἀναγκάζομαι νὰ πράξω τοῦτο, διότι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν πρώην Ἑλλάδα, δὲν εἴμεθα εἰς καιρὸν νὰ ψηφίσωμεν νέον σύστημα φορολογικὸν, ἢ καὶ ἂν τὸ ψηφίσωμεν, ἀπαιτοῦνται βεβαίως προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸ 66. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν Ἑπτάνησον, δὲν ἐτόλμησα νὰ προτείνω μεταβολήν τινα, διότι ἡ Βουλὴ ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ, διὰ νὰ σκεφθῇ ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τὴν Ἑπτάνησον. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐπληροφορήθην, ὅτι ἀπεφάσισε διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας, ὥστε καὶ κατὰ τὸ 66 νὰ ἐξακολουθήσῃ διατηρούμενον εἰς τὴν Ἑπτάνησον τὸ ἴδιον φορολογικὸν σύστημα. Διὰ τοῦτο ἐδίστασα νὰ προτείνω ἐγὼ φορολογικὴν ἀφομοίωσιν τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον διὰ τῆς ἀφομοιώσεως δὲν πρόκειται νὰ πάρωμεν περισσότερα ἔσοδα ἀφ’ ὅσα σήμερον λαμβάνομεν· ἀπ’ ἐναντίας, κατὰ τοὺς ἀκριβεῖς ἀπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμα πέρυσι τὰ ἔσοδα τῆς Ἑπτανήσου, ὅταν εἰσαχθῇ τὸ ἡμέτερον φορολογικὸν σύστημα, θέλουσιν ἐλαττωθῆ κατὰ 600,000 μέχρις ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Ἐσκέφθην λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεφάσισε νὰ διατηρήσῃ τὸ ἴδιον σύστημα, ἀφοῦ οἱ πλεῖστοι, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὸ ὅλον τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου, ἐπιμένουν λέγοντες, ὅτι ὁ Ἰόνιος λαὸς δὲν εὐχαριστεῖται μὲ τὴν ἡμετέραν φορολογίαν, καὶ ἀφοῦ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας λαμβάνομεν παρὰ τῶν ἐκεῖ ὑπαλλήλων συμφωνοῦν μὲ τοὺς λόγους τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑπτανήσου, ἐσκέφθην, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι καμμία ἀνάγκη νὰ ἐπισπεύσωμεν μίαν μεταβολὴν, ἡ ὁποία δὲν θέλει ἔχει ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρὰ νὰ ἐλαττώσῃ τὰς προσόδους τοῦ Κράτους καὶ συγχρόνως νὰ δυσαρεστήσῃ τὸν λαὸν ἐκεῖνον. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐπροτίμησα νὰ φέρω φορολογικὸν νόμον ἔχοντα τὰς αὐτὰς βάσεις πρὸς τὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Εἶμαι δὲ ἕτοιμος, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ, εἴτε οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου ζητήσωσι νὰ γίνῃ ἀφομοίωσις εἴς τινα εἴδη, νὰ τὴν δεχθῶ, νὰ τὴν ὑποστηρίξω, καθόσον τὴν μεταβολὴν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος τῆς Ἑπτανήσου εὑρίσκω καὶ ὠφελιμωτέραν διὰ τὸν λαὸν ἐκεῖνον καὶ δικαιοτέραν. Ὑποβάλλω πρὸς τούτοις πίστωσιν ἀναπληρωτικὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 65.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἅμα τυπωθῇ ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμε, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, διότι τώρα ἔχομεν ὅλα τὰ στοιχεῖα. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν. Ὁ Κ. Θεοχάρης ἔχει ἔχει τὸν λόγον.

§10ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, χθὲς ὑπεβλήθη εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς ἓν Βασιλικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπραγματεύετο τὴν διοικητικὴν διαίρεσιν τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἡ Βουλὴ ἐπελήφθη τῆς συζητήσεως αὐτῆς. Εἶχον ἀποφανθῆ, ὅτι παρεδέχθη ὡς νομὸς ἡ Ζάκυνθος, ἡ Κεφαλληνία καθὼς καὶ ἡ Κέρκυρα· ὅταν ἤλθομεν δὲ ἐπὶ τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Λευκάδος, ἐκεῖ ἠγέρθη φιλονεικία περὶ τοῦ ἂν ἡ Λευκὰς θὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον νομὸν ἢ ἂν θὰ προσκολληθῶσιν ἐπαρχίαι τινὲς τῆς πρώην Ἑλλάδος εἰς αὐτὴν, ἵνα μετ’ αὐτῶν ἀποτελέσῃ ἕνα ἀρκετὰ ἱκανὸν διὰ τὸν πληθυσμόν του νομόν. Δὲν ἠδυνήθημεν ὅμως νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλ’ ἐπελθούσης νυκτὸς καὶ ἀποφανθείσης τῆς Βουλῆς, ὅτι ἀναβάλλει διὰ σήμερον τὸ ζήτημα, διελύθη ἡ συνεδρίασις. Σήμερον ἔρχεται αὐτοτελὴς πρότασις, καὶ ἔρχεται ὡς τροπολογία τοῦ συζητηθέντος χθὲς ζητήματος. Δὲν ἤλθομεν, κύριοι, προτείναντες τὴν πρότασιν ταύτην ἐξ ἐφόδου, ἵνα λάβωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς· οὐδεμία πρότασις δύναται ἐξ ἐφόδου νὰ ἔλθῃ, ὑπάρχοντος τοῦ κανονισμοῦ ἐν ἰσχύϊ καὶ περιέχοντος διατάξεις ἐναντίας τῆς ἰδέας ταύτης· ἡ πρότασις ὅθεν ἔρχεται νὰ ὑποστῇ τὰς διατυπώσεις τοῦ κανονισμοῦ, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα συζητήσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ πρότασις ἡ σημερινὴ ἔχει ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία χθὲς ὑπῆρχεν, ἤθελεν εἶσθαι ὅλως διόλου ἀνοίκειον ν’ ἀποφασίσῃ σήμερον ἡ Βουλὴ περὶ Νομαρχιῶν καὶ αὔριον ν’ ἀποφασίσῃ ἕτερον σύστημα διοικήσεως. Ἐζητήσαμεν λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα σήμερον μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν ἡ σημερινὴ πρότασις. Ὅ,τι λοιπὸν μᾶς εἶπον, ὅτι ἐξ ἐφόδου θέλομεν ν’ ἀφαρπάσωμεν τὸ ζήτημα, δὲν ἔχει ὑπόστασιν, διότι πρέπει νὰ ὑποθέσῃ τις τοὺς ἐναντίους τῆς ἰδέας μας ταύτης κοιμωμένους διὰ νὰ συμβῇ τὸ τοιοῦτον.

§11Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν συμφωνῶ καθόλου μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Θεοχάρη. Ἡ πρότασις αὕτη, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν εἶναι τροπολογία, ἀλλὰ πρότασις νόμου μεταβάλλοντος ἓν διοικητικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε διέπει τὰ τῆς Ἑλλάδος, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν δύναται αὕτη ἡ πρότασις εἰμὴ νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, κατὰ τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται αἱ προτάσεις τῶν νόμων καὶ γίνονται ὥριμοι πρὸς συζήτησιν. Γνωρίζετε, ὅτι ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ καιροῦ ἓν νέον σύστημα διοικητικόν, τὸ ὁποῖον ἐβασανίσθη καὶ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν Διοικητικὴν· εἶχε τεθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὸς συζήτησιν, ἀλλ’ ἐπῆλθον αἱ γνωσταὶ ἀνωμαλίαι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦτο ἔμεινεν. Ἤδη φρονῶ, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ καὶ ὄχι νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ ἀμέσως ὡς τροπολογία· ἀλλὰ καὶ τροπολογία ἐὰν θεωρηθῇ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν διοικητικοῦ συστήματος, πάλιν πρέπει νὰ εἰσαχθῇ ὅλον ἐκεῖνο τὸ σύστημα ὅπως ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν πρώην Ὑπουργὸν Κ. Κουμουνδοῦρον, καὶ τότε ἡ Βουλὴ θὰ ἐπιληφθῇ τῆς τροπολογίας ταύτης. Ἀλλὰ μᾶς λέγουν, τί θὰ γίνῃ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐ. ᾧ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι τὸ Διάταγμα τὸ διαιροῦν τὴν Ἑπτάνησον εἰς νομούς, θὰ ἔχῃ ἰσχὺν μέχρι τέλους τοῦ 1865; Ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι νόμος, διότι ἀπαιτεῖται Βασιλικὴ κύρωσις, ἑπομένως πρὶν ἐπέλθῃ ἡ κύρωσις τοῦ Βασιλέως καὶ καταρτισθῇ νόμος τοῦ Κράτους θεωρεῖται ὡς ἁπλῆ πρότασις, καὶ κατὰ συνέπειαν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἕνας νόμος νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, θὰ ἐξακολουθῇ τὸ ἴδιον σύστημα τῆς διαιρέσεως, τὸ ὁποῖον ἐξηκολούθει μέχρι τοῦδε. Ἑπομένως δὲν τρέχομεν κανένα κίνδυνον, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος θὰ μένῃ ἄνευ διοικήσεως. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἐνόμισα καλὸν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν, διότι παρατηρῶ μίαν τάσιν τινῶν ἐξ ἡμῶν νὰ ὑποβάλλωμεν προτάσεις ἕκαστος κατὰ τὴν ἰδίαν του σκέψιν καὶ τὰ ἴδια τοπικὰ συμφέροντα, χωρὶς νὰ συλλογιζώμεθα, ἂν αὐταὶ ἀντίκεινται εἰς τοὺς κειμένους νόμους· καὶ τοιουτοτρόπως παρατηρῶ μέχρι σήμερον, ἂν καὶ λήγει ἡ Σύνοδος, ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτὴν δὲν ἐξῆλθεν οὐδὲν ἔργον ἄξιον λόγου. Προτάσεις πολλαὶ καὶ ποικίλαι, χαρτιὰ καὶ τροπολογίαι, ἀλλ’ ἔργον κανέν. Συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς κρισίμους περιστάσεις, ὅτι ἤλθομεν μετὰ μίαν μεταβολὴν, ἥτις κατέστρεψεν ἓν παλαιὸν σύστημα, καὶ πρόκειται νὰ οἰκοδομήσωμεν ἓν ἄλλο· ὁμοιάζομεν τὸν οἰκοδεσπότην ἐκεῖνον ὅστις δὲν εὐχαριστεῖται εἰς τὸν οἶκον τὸν ὁποῖον εἶχεν, ἂν καὶ εὕρισκε πολλὰς ἀναπαύσεις καὶ συνέλαβε τὴν ἰδέαν νὰ ἀνοικοδομήσῃ αὐτὴν χωρὶς νὰ τὴν σχεδιάσῃ· ἀφοῦ δὲ τὴν κατέστρεψε, συνεσώρευσεν ὅλον τὸ ὑλικὸν φύρδην μίγδην, ἔπειτα δὲν εὕρισκεν οὔτε τὸν ἀρχιτέκτονα διὰ νὰ δώσῃ τὸ σχέδιον, οὔτε τοὺς ἐργάτας νὰ τὴν ἀνεγείρωσιν. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει, ὅτι ἔμεινε μόνη εἰς τὸ ἔθνος νὰ τὸ ἀντιπροσωπεύῃ, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα κατεστράφησαν· ἡ ὑπαλληλία παρέλυσε, παντοῦ καχεξία. Μένει λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἂν θέλῃ νὰ ἐργασθῇ εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ νέου συστήματος καὶ νὰ στερεώσῃ τὰς ἐλευθερίας, τὰς ὁποίας ἀπεκτήσαμεν· ἄλλως, θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἐχθρούς μας, καὶ δὲν ἔχομεν ὀλίγους, νὰ ἀπελπίζωνται καὶ νὰ λέγουν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ προσμένουν τι καλὸν ἀπὸ ἡμᾶς. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ σκεπτώμεθα μὲ περισσοτέραν ἐμβρίθειαν. Μὴ βιαζώμεθα, Κύριοι· δὲν εἶναι ἀνάγκη, μήτε βία μεγάλη ἐὰν παρέλθουν δύω μῆνες διὰ νὰ καταρτίσωμεν ἓν σύστημα διοικητικὸν τελειότερον, ἂν τὸ σημερινὸν δὲν ἔφερε καλοὺς καρπούς. Ὀλίγοι ἐμείναμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὑποστηρίζοντες νὰ μεταβληθῇ τὸ διοικητικὸν σύστημα, ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος, ὁ Ζαΐμης καὶ ὁ Δεληγιάννης, δὲν εὑρίσκονται περισσότεροι· ἀλλ’ ἐννοοῦμεν νὰ γίνῃ τοιοῦτον, ὥστε νὰ συμβιβάζῃ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἐπικρατείας καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν, εἴτε ὡς πρότασιν, εἴτε ὡς τροπολογίαν θεωρήσει τὸ προταθὲν σχέδιον, νὰ τὸ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ τὸ συναρμολογήσῃ μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ. Ἀπὸ τοῦδε κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ διοικητικοῦ συστήματος. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ τὸ ἄλλο ἀντικείμενον, διότι ὑφίσταται τὸ διάταγμα καὶ μένει ἐκκρεμές.

§12ΖΩΤΟΣ. Κύριοι, ὅταν ἔχωμεν τὸ ὑλικὸν καὶ πρόκειται εἰς στιγμὰς παγετώδεις νὰ οἰκοδομήσωμεν, καλὸν εἶναι καὶ ἐκ τοῦ προχείρου, χωρὶς νὰ ζητῶμεν Καφταντζόγλους καὶ Μπουλανζέδες, νὰ κάμωμεν κάτι τι ἐκ τοῦ προχείρου. Δὲν συμφωνῶ λοιπὸν μὲ τὸ παράδειγμα τοῦ προλαλήσαντος, ἀλλ’ ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ χθεσινοῦ ἀντικειμένου καὶ προτείνω σύμφωνα μὲ τὸν Κύριον Θεοχάρην νὰ σταλῇ ἡ πρότασις νὰ τυπωθῇ, καὶ ἂν χρειάζεται, νὰ ἔλθῃ μία ἔκθεσις ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν Διοικητικὴν ἐν συντόμῳ, διὰ νὰ συζητήσωμεν καὶ ἀποφασίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κυρίου Κουμουνδούρου, μεριμνῶσα πῶς νὰ διοικήσῃ τὴν Ἑπτάνησον, ἔφερε προσωρινῶς μίαν διαίρεσιν δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον χθὲς ἀπεφασίσθη νὰ ἔχῃ κῦρος μέχρι τέλους Δεκεμβρίου. Ἐπειδὴ ἔχομεν ἕνα περίπου μῆνα ἀκόμη νὰ ἐργασθῶμεν, νομίζω, ὅτι ἀφοῦ συνέβησαν διαιρέσεις τινὲς μεταξύ μας, δικαιολογούμεναι μόνον ἴσως διὰ τὴν ἐκτόπισιν ἐπαρχιῶν τινῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον σήμερον νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τοῦ χθεσινοῦ ζητήματος ἀνωφελῶς καὶ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ διερεθίσωμεν ἢ νὰ ἐξάψωμεν δυσαρεσκείας, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ χθεσινοῦ ἀντικειμένου καὶ νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν συζήτησιν τῆς προταθείσης διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους· τὰ δὲ πράγματα, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, νὰ μείνουν εἰς ἣν ἦσαν κατάστασιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ἔμεινε τὸ ζήτημα εἰς τὸ σημεῖον, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε νὰ ψηφοφορήσῃ τὴν πρότασιν ὅπως ὑπεβλήθη, ἢ χωριστὰ διὰ τὴν Λευκάδα.

§14ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπὸν τὸ ζήτημα ἦτο σχεδὸν τελειωμένον.

§15ΤΙΝΕΣ. Τώρα προτείνεται ἐν γένει ἡ ἀναβολή.

§16Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες τὴν νύκτα τὴν ὠνόμαζον Εὐφρόνην. Ἐνῷ χθὲς ὑπεστηρίζαμεν νὰ μὴ ἐπισπεύδεται ἡ συζήτησις, οἱ σήμερον ἀναβλητικοὶ δὲν μᾶς ἐνόουν· ἡ εὐλογημένη αὐτὴ νὺξ ἐφώτισε, φαίνεται, πολλούς. Θέλω δὲ νὰ βεβαιώσω ἤδη τὰ ἑξῆς· ὅταν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ περὶ ἀναπληρώσεως προσωρινῆς τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν ἐπρότεινα ἐγὼ τὴν ἀναβολὴν, τινὲς ἐκ τῶν Κυρίων τῆς πέραν πλευρᾶς, καὶ ἰδίως ὁ Κύριος Μακρυγιάννης, εἶπον, ἠκούσθη ποτὲ ἀναβολὴ, καθ’ ἣν στιγμὴν μέλλει νὰ γίνῃ ψηφοφορία; Τώρα προβαίνομεν ἔτι μακρύτερον· ἐψηφοφορήσαμεν ἤδη χθὲς καὶ ἐν τούτοις ζητοῦμεν ἀναβολήν· ἔστω δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀναβολῆς, διότι πραγματικῶς πρέπει νὰ γίνῃ σκέψις, καθόσον διὰ τροπολογιῶν δὲν καταστρέφεται ἄρδην ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἥμισυν αἰῶνα εἰς τὴν ῥάχιν του. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν ἀναβολὴν διὰ νὰ σκεφθῶμεν καλλίτερον.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Ἐν γένει τὸ ζήτημα νὰ ἀναβληθῇ.

§18Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου δὲν ἤθελε καταρτισθῆ ἄλλος νόμος, τί θὰ γίνῃ; διότι χθὲς εἴπαμεν, ὅτι τὸ κυρωθὲν διάταγμα ἰσχύει μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ ἣν περίπτωσιν ἤθελεν ἔλθει τροποποίησις, τότε ἰσχύει μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου· ἄλλως, ἐννοεῖται, μένει.

§20Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ῥητῶς εἴπομεν, ὅτι κυροῦται τὸ διάταγμα τῆς 25 Μαρτίου μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου. Ἄρθρον 2. Ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰανουαρίου 1866 ἡ διαίρεσις τῆς Ἑπτανήσου ἔχει οὕτως· ἡ Κέρκυρα ἀποτελεῖ νομὸν, ἐπίσης ἡ Κεφαλληνία καὶ ἡ Ζάκυνθος...» καὶ ἐμείναμεν εἰς τὴν Λευκάδα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἀπεφασίσαμεν τίποτε.

§22Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τὰ μετὰ ταῦτα ἔμεινεν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα μόνον διὰ τὴν Λευκάδα.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὅλα εἶναι ἐκκρεμές.

§24Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λέγω, ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν τὸ μερικὸν μὲ τὸ γενικόν· ἡ πρότασις νόμου, ἥτις ἐφέρθη, πρέπει, ἀφοῦ τυπωθῇ, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ἐπειδὴ χθὲς ἀπεφασίσαμεν, ὅτι τὸ διάταγμα κυροῦται μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου, ἐγὼ λέγω σήμερον, ὅτι κυροῦται ἀορίστως μέχρις οὗ ἐπέλθῃ νέα μεταβολή.

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴτε μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου ἐψηφίσθη, εἴτε οὐδόλως, τὸ διάταγμα αὐτὸ διὰ νὰ ἔχῃ ἰσχὺν πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ ἐν συνόλῳ καὶ νὰ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Βασιλέως· ὥστε ὅ,τι ἐπράξαμεν, ἀφοῦ ἤδη ἐψηφίσθη ἡ ἀναβολὴ, δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀξίαν, οὐδὲ ἰσχύν· μένομεν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εἴμεθα πρὶν ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως τοῦ Διατάγματος τούτου.

§26ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι καὶ παρούσης τῆς Βουλῆς, ὑπάρχει ἐπιθυμία νὰ διοικῆται ἡ Ἑπτάνησος μὲ διάταγμα καὶ ὄχι μὲ νόμους· εἰς αὐτὸ τείνει ἡ σημερινὴ πρότασις. Ἐάν, Κύριοι, ἐπελήφθημεν χθὲς τοῦ ζητήματος τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέλος, καὶ δὲν ὑπελείπετο εἰμὴ ἡ ψηφοφορία, καὶ ἦλθε κατόπιν ὁ νόμος οὗτος, ὅστις ἀφορᾷ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἑπτάνησον ὁμοῦ, τί παθαίνει ὁ νομὸς, ὅστις πρόκειται νὰ συστηθῇ τώρα πρώτην φοράν; νὰ μεταβληθῇ καὶ αὐτὸς εἰς ἐπαρχίαν. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὴν βλάβην, ἐκ τοῦ ἐναντίου δὲ θὰ συμβῇ, ἐὰν ἔλθῃ αὕτη ἡ πρότασις, ὥστε ἑκάστη ἐπαρχία νὰ ζητήσῃ νὰ διαιρεθῇ εἰς τρεῖς ἐπαρχίας. Καὶ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Κόρινθον, ἥτις ἔχει πληθυσμὸν 50, 000 καὶ θὰ ζητήσῃ νὰ διαιρεθῇ εἰς τρεῖς ἐπαρχίας, καὶ οὕτω θὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀδιέξοδον κυκεῶνα καὶ δὲν θὰ κατορθώσωμεν τίποτε, ἡ δὲ Ἑπτάνησος θὰ διοικῆται μὲ τὰ διατάγματα. Καὶ προσέξατε ὅσοι εἴπατε, ὅτι τὸ διάταγμα δὲν εἶναι καλόν. Τὸ ἓν ζήτημα, κύριοι, εἶναι ἄσχετον ἀπὸ τὸ ἄλλο· ἐκεῖ πρόκειται περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἑπτανήσου εἰδικῶς, διότι τῆς πρώην Ἑλλάδος εἶναι καὶ ὑπάρχει νόμος περὶ τούτου, ἐδῶ δὲ πρόκειται περὶ τῆς καταστροφῆς ἑνὸς παλαιοῦ συστήματος καὶ εἰσαγωγῆς ἑτέρου. Αὐταὶ αἱ ἀρχαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντηθῶσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου· εἶναι ἀδύνατον κανεὶς νὰ περιλάβῃ ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναφανοῦν. Ἑπομένως δὲν εἶμαι σύμφωνος εἰς τὸ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, ἥτις εἶναι ἤδη ὥριμος καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ τέλος της. Ἄλλως ἐκ τοῦ ἐναντίου ἔχομεν πολλὰ νὰ πάθωμεν, καὶ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Ἠλείαν, τὴν Κόρινθον, τὴν Φθιώτιδα καὶ τόσας ἄλλας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ζητήσουν νὰ διαιρεθοῦν εἰς τρεῖς ἐπαρχίας, καὶ ἐνῷ ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομίας, θὰ ἴδητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κεφάλαια ἐπὶ κεφαλαίων καὶ θὰ ἔχουν ὕλην ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι φίλοι τῆς Βουλῆς, νὰ τὴν κατηγοροῦν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι αὐτὴ ἡ πρότασις δὲν εἶναι ἀποῤῥίψιμος, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὸ χθεσινὸν ζήτημα καὶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ προκειμένη πρότασις εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν.

§27ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ ἔντιμος προλαλήσας νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι, ἀφοῦ ἐργαζόμεθα ἐδῶ ἐπὶ 6 μῆνας καὶ πλησιάζει νὰ λήξῃ ἡ σύνοδος, τώρα ἐνθυμήθημεν, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος διοικεῖται διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων.

§28ΖΕΡΒΟΣ. Μπρὲ διοικεῖται δεσποτικῶς.

§29ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπροτάθη μία πρότασις, ἥτις θὰ μεταβάλῃ τὴν διοίκησιν ὅλου τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἑπτάνησος ἐδιοικήθη προσωρινῶς, εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς, διῃρημένη εἰς τέσσαρας νομαρχίας. Ἐντοσούτῳ τὸ σύστημα τῆς προτάσεως, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται, εἶναι ὅλως διάφορον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ προλαλήσας νὰ συζητήσωμεν. Λέγω λοιπὸν νὰ μένωσι τὰ πράγματα ὅπως ἔχουν, καὶ ἴσως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ συσχετίσῃ τὰ δύω ταῦτα ζητήματα καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν προτιμήσῃ τὸ καλλίτερον.

§30ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς ψηφοφορίαν, Κύριε Πρόεδρε.

§31ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν ἔχῃ σχέσιν, καὶ πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ χθεσινὴ πρότασις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι περὶ ἀναβολῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου. Καθήσατε λοιπὸν, θὰ θέσω τὸ ζήτημα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη ἡ ἀναβολή. Ἡ ὑποβληθεῖσα λοιπὸν πρότασις, ἀφοῦ τυπωθῇ, θέλει σταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν.

§33ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ νὰ θεωρηθῇ κατεπείγουσα.

§34Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ πρότασις θεωρεῖται ὡς πρότασις νόμου ἢ ὡς τροπολογία;

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις νόμου.

§36Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ἀκολουθήσῃ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, δηλαδὴ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν προθεσμίαν διορίζει ἡ Βουλή;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Τρεῖς ἡμέρας.

§39ΕΤΕΡΟΙ. Δεκαπέντε.

§40Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καμμίαν προθεσμίαν δὲν ὁρίζομεν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ τὸ λέγει ὁ κανονισμὸς, Κ. Δημητριάδη.

§42Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν τὸ θεωρῇ ἀναγκαῖον ἡ Βουλή· διὰ τοῦτο εἶπα χθὲς νὰ μεταβάλωμεν τὸ κανονισμόν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν παραπομπὴν θέτει ὁ κανονισμὸς εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§44ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἢ νὰ τὴν συζητήσῃ ἀμέσως; Ἀφ’ οὗ παρεπέμφθη, προσδιορίσατε μίαν προθεσμίαν.

§45ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ φέρει τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς 2 ἡμερῶν. Θὰ τὴν ἀναγκάσωμεν νὰ τὴν φέρῃ ἐντὸς 15;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν, κύριοι, τὴν Βουλὴν πρῶτον περὶ τῶν 3 ἡμερῶν καὶ κατόπιν ἐρχόμεθα εἰς τὰς 15 ἢ 10. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ δοθῇ προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου τριῶν ἡμερῶν, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§47ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, δὲν παρεδέχθη.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ θέλοντες νὰ δοθῇ μακροτέρα προθεσμία τῶν 3 ἡμερῶν....

§49ΤΙΝΕΣ. Ὡρισμένη, 10 ἡμερῶν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες λοιπὸν νὰ δοθῇ 10 ἡμερῶν προθεσμία νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη· ἄρα μένουν αἱ τρεῖς ἡμέραι. — Ἀναγινώσκεται πρότασις νόμου περὶ χορηγήσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 165,000 διὰ τὴν δαπάνην τῶν καλπῶν καὶ σφαιριδίων τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, διὰ δευτέραν φοράν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη αὐτὸ ὡς κατεπεῖγον. (Ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§51ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον.

§53ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διαρκούσης τῆς Συνελεύσεως ὑπέβαλα πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησα τὴν παραχώρησιν τῆς γενικῆς ἀμνηστείας ἐπὶ τῶν ἐγκλημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον διαπραχθῆ εἰς τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας. Ἡ πρότασις αὕτη ἐκηρύχθη κατεπείγουσα, ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη· ἀλλὰ δυστυχῶς διελύθη ἡ Συνέλευσις καὶ ἔμεινεν ἀσυζήτητος Κατὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Βουλῆς ἐπανέλαβον τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἐστάλη εἰς τὸ τμῆμα τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐγένετο καὶ ἔκθεσις· ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, ἀλλὰ δυστυχῶς ὄχι μόνον δὲν ἐσυζητήθη, ἀλλ’ οὔτε ἐτέθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν Ἐπειδὴ ἡ πρότασις αὕτη εἶναι πολὺ σπουδαία καὶ κατεπείγουσα, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδικία μεγάλη νὰ μένῃ τοιαύτη πρότασις ἀσυζήτητος· καὶ ἀφοῦ ἠξεύρετε καλῶς, ὅτι ἠμνηστεύθησαν ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον διαπραχθῆ, ὅταν ὑπῆρχε βασιλεὺς, ὑπῆρχε Σύνταγμα, ὑπῆρχον νόμοι, τὸ νὰ μένουν τὰ ἐγκλήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καθ’ ἣν δὲν ὑπῆρχεν οὔτε Βασιλεὺς, οὔτε Σύνταγμα, οὔτε νόμος, νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἄδικον καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία ἀφίνει νὰ τιμωρῶνται ἀδίκως ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἔπραξαν ἐγκλήματα εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο εἰς ἔξαψιν σύμπασα ἡ ἐπικράτεια. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις εἶναι ὡριμωτάτη, νὰ τὴν συζητήσῃ σήμερον διὰ πρώτην συζήτησιν· ἄλλως τε, ἂν δὲν θέλῃ νὰ συζητήσῃ καὶ δὲν θέλῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου αὐτῆς. Ἠξεύρετε καλὰ, ὅτι εἶναι 15 χιλιάδες ἐνταλματίαι, οἵτινες, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἓν μέτρον δι’ αὐτοὺς, θέλουσιν ἀπελπισθῆ καὶ ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ των θέλουν γίνει λησταὶ, καὶ τοιοῦτοι ὄντες δύνανται ν’ ἀνατρέψωσι τὰ πάντα. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ φροντίσωμεν καὶ νὰ μὴν ἀμελήσωμεν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ τραπῶσιν ὅλοι εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον. Δὲν ἔχομεν παρὰ ὀλιγίστας λῃστείας, καὶ ὅμως πόσον ὑποφέρει ἡ ἐπικράτεια τὸ γνωρίζετε· 40,000 δραχμαὶ γίνονται ἔξοδα πρὸς διατροφὴν καὶ διατήρησιν αὐτῶν, διότι ἑκάστην ἡμέραν τρέφονται ἀπὸ τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν χωρὶς νὰ κάμνουν κανὲν ἔργον. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ συζητήσωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι ὡριμωτάτη.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ πρότασις ἐστάλη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐγνωμοδότησε τὴν ἀπόῤῥιψίν της.

§55ΤΙΝΕΣ. Πρέπει νὰ συζητηθῇ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὴν θέσω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§57ΛΑΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ προτείνω νὰ θεωρηθῇ κατεπείγουσα αὐτὴ ἡ πρότασις.

§58ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λοιποῦμαι διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἔδωκε πολλὴν προσοχὴν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα· διότι, ἂν ἦναι πρέπον νὰ κατακρίνωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, τότε πρέπει νὰ κατακρίνωμεν καὶ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔφερον αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τὴν Μεταβολήν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι θὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ αὔριον συζητεῖται καὶ αὐτό. Ἕτερον ἀντικείμενον· «νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαρτίου 1865 Β. Διατάγματος περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῶν ἐπαρχιῶν Κερκύρας κλπ.»

§60ΤΙΝΕΣ. Ἀναβάλλεται καὶ αὐτό.

§61Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ μένει ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς νομαρχιακῆς διαιρέσεως, πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ ἐπαρχιακὴ διαίρεσις κατόπιν.

§62ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἐνθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου Τυπάλδου (θόρυβος).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν, ἐὰν δὲν ἡσυχάσετε.

§64Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Θέλουν νὰ λύσετε ὅλα τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς.

§65ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ, κύριοι, ὅτι, ὅταν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της τὸ δεύτερον νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Ἰακωβάτου, συναινεσάσης ἁπάσης τῆς Βουλῆς, ἀνεβλήθη, ἵνα συζητηθῶσι συγχρόνως αὐτὰ τὰ δύω νομοσχέδια, καθότι τὸ ἓν δὲν δύναται νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὸ ἄλλο· ὡς ἐκ τούτου ἐξ ἀνάγκης πρέπει νὰ παρακολουθήσῃ τὴν τύχην τοῦ πρώτου.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολή. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§67ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀναβολήν. «Νομοσχέδιον περὶ συστάσεως σιδηροδρόμου ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ.» (δευτέρα συζήτησις). Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. Ἡ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1855 καὶ ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1857 ὑπ’ ἀριθ. ΤΖʹ. καὶ ΥΙΕʹ. Νόμων λόγῳ ἐγγυήσεως χρηματικὴ παρακατάθεσις ὁρίζεται εἰς διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν. Ἄρθρον 2. Ἡ πρὸς ἀποπεράτωσιν προθεσμία ὁρίζεται διὰ μὲν τὸν σιδηρόδρομον εἰς δώδεκα, διὰ δὲ τοὺς σταθμοὺς εἰς δεκαοκτὼ μῆνας ἀπὸ τῆς πρὸς τὸν ἐργολάβον κοινοποιήσεως τῆς ἐπ’ ὀνόματι αὐτοῦ ἐγκρίσεως τοῦ δικαιώματος. Ἄρθρον 3. Καταργοῦνται τὰ ἄρθρα 17 καὶ 18 τοῦ πρώτου ἐκ τῶν ἀνωτέρω μνημονευομένων Νόμων. Ἄρθρον 4. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ πρὸς τὸν ἀναδεχθησόμενον τὸ δικαίωμα τῆς συστάσεως τοῦ εἰρημένου σιδηροδρόμου ἐργολάβον τὴν παρ’ αὐτοῦ αἰτηθησομένην τυχὸν ἄδειαν νὰ συστήσῃ θαλάσσια καὶ ἄλλα λουτρὰ παρὰ τὴν ἀκτὴν τοῦ Φαλήρου ἐπὶ τοῖς ἑξῆς ὅροις. ά.) Παραχωροῦνται δωρεὰν διακόσια στρέμματα γῆς ἐθνικῆς παρὰ τὸ παράλιον Φαλήρου καὶ ἡ ἀπαιτουμένη θαλασσία ἔκτασις πρὸς σύστασιν Λουτρῶν, Λέσχης καὶ ἄλλων πρὸς τὸν προκείμενον σκοπὸν χρησίμων καταστημάτων πρὸς σχηματισμὸν δάσους, κήπων κτλ. πρὸς δὲ αἱ ἐθνικαὶ γαῖαι, ἃς θέλει καταλάβει ἡ τροχιὰ τοῦ ἱπποσιδηροδρόμου τοῦ συνδέοντος τὰ εἰρημένα λουτρὰ πρὸς τὸν ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ σιδηρόδρομον. Ἡ πρόκτησις τῶν ἐντὸς τῶν παραχωρηθησομένων ἐκτάσεων κειμένων τυχὸν ἰδιοκτήτων γαιῶν ἐπιβαρύνει τὸν ἐργολάβον καὶ ἐνεργεῖται κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ παρόντος νόμου ἀναφερομένων νόμων. βʹ.) Χορηγεῖται τῷ ἐργολάβῳ προθεσμία ἑνὸς μὲν ἔτους ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως τῶν γαιῶν πρὸς κατασκευὴν τῶν λουτρῶν, τῆς λέσχης καὶ τοῦ ἱπποσιδηροδρόμου, τριῶν δὲ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ χρόνου πρὸς ἐνέργειαν τῶν φυτειῶν καὶ ἐντελῆ κατάρτισιν τῶν κήπων. Ἡ παράβασις τῆς μὲν πρώτης προθεσμίας συνεπάγει τὴν ἀκύρωσιν τῆς παραχωρήσεως, ἐνεργηθησομένην κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ΤΖʹ. τῆς 22 Νοεμβρίου 1855 Νόμου, τῆς δὲ δευτέρας τὴν ἐπιβολὴν προστίμου 3000 δραχ. ὅπερ θέλει διπλασιάζεσθαι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος μέχρις ἐντελοῦς ἀποπερατώσεως τῶν φυτειῶν, κήπων κτλ. γʹ.) Τὰ ἄρθρα 8, 13, 14 καὶ 15 τοῦ ΤΖʹ. Νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἐπιχειρήσεως. δʹ.) Τὸ τίμημα τῆς μὲν ἐπὶ τοῦ ἱπποσιδηροδρόμου διαδρομῆς ἑκάστου ἀτόμου προσδιορίζεται εἰς λεπτὰ δεκαπέντε, τοῦ δὲ λουτροῦ μετὰ τοῦ οἰκηματίου εἰς ἑβδομήκοντα πέντε κατ’ ἀνώτατον ὅρον. έ.) Μετὰ παρέλευσιν τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1855 Νόμου ὁριζομένης κατὰ μέγιστον ὅρον διαρκείας, αἱ διὰ τὰ λουτρά, λέσχην, ἱπποσιδηρόδρομον, δάσος, κήπους κτλ. μετὰ τῶν ὑπ’ αὐτὰ οἱωνδήποτε κτιρίων καὶ φυτειῶν παραχωρούμεναι γαῖαι καὶ ὑποβρύχιον ἔδαφος μεταβαίνουσιν αὐτοδικαίως καὶ ἄνευ διατυπώσεώς τινος εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου, δικαιουμένου τοῦ ἐργολάβου νὰ παραλάβῃ τὰ ἔπιπλα, τὰ κινητὰ μηχανήματα καὶ λοιπὰ τοιαῦτα εἴδη, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὸν ἱπποσιδηρόδρομον, τὴν λέσχην καὶ τὰ λουτρά. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου;

§69ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§71ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἡ ἐπιχείρησις τοῦ σιδηροδρόμου ἔχει παραχωρηθῆ εἰς μίαν ἑταιρίαν διὰ νόμου. Ἡ ἑταιρία, φαίνεται, δὲν ἐξεπλήρωσεν ἐν καιρῷ τὰς ἐργασίας της καὶ διὰ τοῦτο ἐξέπεσε τῶν δικαιωμάτων τοῦ νόμου. Πρόκειται νὰ τῆς δοθῇ μία παράτασις, καὶ τοῦτο εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της, δὲν ἠξεύρω ποίους λόγους εὑρίσκει τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ἡ ἑταιρία, ἥτις ἐξέπεσε, πρέπει νὰ λάβῃ καὶ ἄλλα δικαιώματα· νομίζω, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ δοθῇ παράτασις μόνον· ἀλλὰ τί γίνεται; ἕνας νόμος δίδει νέα δικαιώματα εἰς τὴν ἑταιρίαν «νὰ κάμῃ λουτρά,» τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ γίνῃ, διότι τὰ λουτρὰ εἶναι δικαίωμα τοῦ δήμου, «καὶ νὰ παραχωρηθῶσι 200 στρέμματα γῆς, τὰ ὁποῖα νὰ καρποῦται ἡ ἑταιρία δι’ ὅσον καιρὸν θέλει διατηρήσει τὸ δικαίωμα τοῦ σιδηροδρόμου, 90 χρόνια, 100 χρόνια.» Εἶναι μία παγὶς, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ δώσωμεν 200 στρέμματα γῆς, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν· καὶ μάλιστα τώρα, ἐνῷ θέλει ἔλθει τὸ ζήτημα περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς. Λοιπὸν δι’ αὐτῆς τῆς παγίδος ὁ ἐργολάβος θὰ μᾶς εἴπῃ νὰ τῷ παραχωρήσωμεν τὰ 200 στρέμματα, καὶ ἐπειδὴ δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰ παραχωρήσωμεν, θὰ θελήσῃ ν’ ἀπαλλαχθῇ τῶν ὑποχρεώσεών του· καὶ προσέτι ὁ πρῶτος νόμος δὲν λέγει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διαθέσῃ ἐθνικὴν γῆν. Ἐκτὸς δὲ τούτου εἰς τὴν Ἀττικὴν εἶναι πολλὰ ὀλίγα, ἐλάχιστα, καὶ ἐὰν ὑπάρχουν, ἔχομεν νόμον περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς. Ἦτο μία παγίς, ἥτις ἠδύνατο νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ὑποχρεώσεις διπλασίας ἀπὸ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ σιδηροδρόμου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ὁ νόμος ὅπως ἦτον. Ἀνέλαβεν ἡ ἑταιρία τὴν ἐπιχείρησιν, δὲν ἠμπόρεσε νὰ προοδεύσῃ, νὰ ἐκπληρώσῃ τοὺς ὅρους, ἐξέπεσε τῶν δικαιωμάτων της· ἂν θέλῃ τό ὑπουργεῖον νὰ τὰ παραχωρήσῃ πάλιν, ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν μίαν παράτασιν.

§72ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας. Δὲν πρόκειται περὶ παρατάσεως. Ἡ ἑταιρία, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, ἐξέπεσε τοῦ δικαιώματός της καὶ δύναται νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος καὶ ὅμως καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Ἡ ἑταιρία παρουσίασεν ὡς δικαιολόγημα τὴν παρελθοῦσαν κατάστασιν· ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ παρελθοῦσα κατὰ τὴν ἐπανάστασιν κατάστασις δὲν τῇ ἐπέτρεψε νὰ φέρῃ κεφάλαια, ὥστε δὲν ἠδύνατο, οὔτε ἤθελε νὰ φέρῃ τὰ ἀναγκαῖα πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου, διότι πίστις δὲν ὑπῆρχε διὰ τὴν Ἑλλάδα, εὑρισκόμεθα εἰς ἐμφύλιον πόλεμον τότε. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἐθεώρησα ταῦτα ὡς προφάσεις μὴ ὑποστηριζομένας· καὶ μολαταῦτα ἄλλοι καὶ ἰδίως δικηγόροι ἐγνωμοδότησαν ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας, καὶ ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι ἦτο καλὸν καὶ πρέπον, ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ἡ ξένη ἑταιρία δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ τηρήσῃ τοὺς ὅρους, νὰ ἐπιμείνῃ· διὰ τοὺς ἀνωτέρω ὅμως λόγους καὶ διότι ἡ ἑταιρία ὑπεβλήθη εἰς ἔξοδα καὶ ζημίας, καλὸν εἶναι νὰ ζητηθῇ τῆς Βουλῆς ἡ γνώμη, ὥστε τὸ ὑπουργεῖον νὰ βαδίσῃ ἀσφαλέστερα. Εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι τῳόντι ἔκαμεν ἐργασίας τινάς. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡ ἑταιρία κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἢ ὄχι, τὸ ὑπουργεῖον ἐνόμισε καλὸν νὰ ζητήσῃ μίαν ἐγγύησιν σπουδαιοτέραν τῆς πρώτης, καὶ ἀντὶ 20,000 δραχμῶν νὰ ζητήσῃ 200,000 καὶ τοιουτοτρόπως ἡ μέλλουσα ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν ἑταιρία θέλει ἀναποφεύκτως εἶσθαι σπουδαία, διότι 200,000 δραχμαὶ εἶναι ποσὸν λίαν σπουδαῖον καὶ κανεὶς δὲν θέλει ἀποφασίσει νὰ παίξῃ μὲ ἐπιχείρησιν τοιαύτην. Τὸ οὐσιωδέστατον καὶ σπουδαιότατον τοῦ νόμου αὐτοῦ εἶναι ἡ ἀπαίτησις σπουδαίας ἐγγυήσεως. Τώρα, καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, περὶ λουτροῦ κτλ. ταῦτα εἶναι ἀπαιτήσεις τῆς ἑταιρίας καὶ δύναται ἡ Βουλὴ ἀκινδύνως νὰ μὴ τὰς παραδεχθῇ.

§73ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ προαγορεύσαντος Κ. βουλευτοῦ Μεσσήνης, ὅτι ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἐξέπεσε τοῦ δικαιώματός της, ὅτι πρόκειται διὰ νέου νόμου ν’ ἀποφασισθῇ ἐπὶ βάσεων ἰσχυροτέρων νὰ δοθῇ ἡ ἐπιχείρησις εἰς μίαν ἄλλην ἑταιρίαν καὶ ὅτι πρέπει νὰ προτιμηθῇ ὡς πρὸς τοῦτο ἐκείνη, ἥτις καὶ πρότερον εἶχεν ἐπιχειρήσει τὸ ἔργον. Συμφωνῶ δὲ πρὸς τούτοις ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ καὶ μεγαλειτέρα ἐγγύησις, δὲν συμφωνῶ δὲ ὅτι πρέπει νὰ παραχωρηθῶσι τὰ 200 στρέμματα γῆς καὶ τὰ λουτρά.

§74ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκεται ἐκ νέου). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται.) Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ 3 ἄρθρον.

§80Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν, ὁσάκις πρόκειται ν’ ἀκυρωθῇ, τροποποιηθῇ ἢ μεταβληθῇ διάταξίς τις νόμου τινὸς, νὰ παράκεινται τὰ ἄρθρα τὰ ἀκυρούμενα, μεταβαλλόμενα ἢ τροποποιούμενα, καὶ τοῦτο ὄχι διότι δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τοὺς νόμους αὐτοὺς, ἀλλὰ διὰ τὴν εὐκολίαν· διότι ἄλλως τε ἡ ψηφοφορία θέλει εἶσθαι περιττὴ, καθ’ ὅσον οἱ περισσότεροι ἴσως δὲν......

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τυπόνετε καὶ τὸν νόμον ἐκεῖνον;

§82ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴ θέλετε νὰ παίζετε μὲ αὐτὰς τὰς ἰδέας. Ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι ὁ νόμος δὲν ὑπάρχει τυπωμένος καὶ δημοσιευμένος πρὸς γνῶσιν πάντων· καλὸν ὅμως εἶναι, ὁσάκις γίνεται πρότασις, νὰ παρατίθενται διὰ μίαν εὐκολίαν. Δὲν θέλετε, καὶ ἐγὼ δὲν τὸ θέλω, διότι γνωρίζω νὰ τὸν εὕρω τὸν νόμον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται.) Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§84ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη αὐτὸ καὶ διὰ δευτέραν φορὰν.

§86ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὑπὸ τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἕτερον περὶ συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ μεγάλης Βρεταννίας ὡς πρὸς τὰς διαφόρους κτήσεις της ἐπὶ τῶν Ἰονίων νήσων· 2 συζήτησις· ἄρθρον μοναδικὸν (Ἀναγινώσκεται.) Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον κατὰ τὴν 2 ἀνάγνωσίν του. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς ἑτέρας ἡμερησίας διατάξεως.

§90Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι εἰς τὸ τέλος θὰ προστεθῇ ἡ ἡμετέρα πρότασις περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ κανονισμοῦ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἀλλ’ αὐτῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τῆς ὁποίας τὰ ἀντικείμενα ἐρχόμεθα τώρα νὰ συζητήσωμεν. 1. Περὶ διοργανώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν Ἑπτανήσῳ, πρώτη συζήτησις· ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ διοργανώσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως κατὰ τὴν Ἑπτάνησον. Ἄρθρον 1. Καταργοῦνται· α) Τὸ ἀρχοντεῖον τῆς Παιδείας ἐν Ἑπτανήσῳ. β) Ἡ Ἰόνιος Ἀκαδημία. γ) Τὸ ἐν Κερκύρᾳ Ἱεροσπουδαστήριον. δ) Τὸ ἐν Κερκύρᾳ γυμνάσιον. ε) Τὰ Λύκεια Κερκύρας, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Λευκάδος, Ἰθάκης, Παξῶν καὶ Κυθήρων. Ἄρθρον 2. Οἱ μαθηταὶ τοῦ Γυμνασίου Κερκύρας θέλουσι διατηρηθῆ ἐν αὐτῷ, τρεφόμενοι μὲν ἀλλ’ οὐχὶ καὶ διδασκόμενοι, μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ παρόντος ἔτους, ἐπιτηρούμενοι ὑπὸ ἀναγκαίου προσωπικοῦ, ὅσον ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος ἤθελε νομίσει ἀναγκαῖον νὰ διατηρήσῃ τὸ ὑπουργεῖον πρὸς τοῦτο. Ἄρθρον 3. Ἡ δημοσία βιβλιοθήκη Κερκύρας διατηρεῖται, διευθυνομένη ὑπὸ ἑνὸς Ἐφόρου ἔχοντος ἕνα βοηθὸν καὶ ἕνα κλητῆρα. Ἡ διοίκησις δὲ καὶ ἡ χρῆσις αὐτῆς θέλουσι κανονισθῆ δι’ ἰδίου κανονισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἄρθρον 4. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ συστήσῃ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις βαθμηδὸν ἢ διὰ μιᾶς τρία Γυμνάσια καὶ δώδεκα τὸ πολὺ Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Ἄρθρον 5. Οἱ θέλοντες νὰ καταταχθῶσιν ἐν τοῖς συστηθησομένοις Ἑλληνικοῖς σχολείοις καὶ Γυμνασίοις μαθηταὶ ὑποβάλλονται εἰς ἐξετάσεις, κατὰ τὰ νενομισμένα περὶ τῶν κατὰ πρῶτον προσερχομένων εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα καὶ Γυμνάσια. Ἄρθρον 6. Πᾶσα προηγουμένη διάταξις διέπουσα τὰ τῆς μέσης καὶ ἀνωτέρας παιδείας ἐν Ἑπτανήσῳ καταργεῖται. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 7βρίου 1865. Ἐνταῦθα ἐγένοντο παραδεκτὰ καὶ τὰ 6 ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ τὸ σύνολον δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου αὐτῶν ἀναστάσεως.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον ἀντικείμενον περὶ ἀστυνομικῆς ἀφομοιώσεως· πρώτη συζήτησις. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως. Τρίτον ἀντικείμενον περὶ δημοτικῆς ἀφομοιώσεως ἐν Ἑπτανήσῳ· πρώτη συζήτησις. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως. Τέταρτον, περὶ συστάσεως καὶ βελτιώσεως λιμένων· πρώτη συζήτησις.

§93ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ γενικοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ ὅμως πρὸ πολλοῦ εἰσήγαγον μίαν πρότασιν καὶ περὶ αὐτῆς ὑπάρχει ἡ γνωμοδότησις καὶ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προηγηθῇ αὐτὴ, ὥστε νὰ μὴ συμπέσῃ μὲ τὸν γενικὸν νόμον· διότι θὰ ἀπαιτεῖται κατόπιν καὶ ἄλλη πρᾶξις τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ νέα διατάγματα καὶ ἄλλαι δυσκολίαι· ὥστε παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προηγηθῇ.

§94ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἅμα ψηφισθῇ ὁ γενικὸς νόμος, τὴν ἑπομένην ἡμέραν δύναται νὰ ἐκδοθῇ Β. διάταγμα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβεβλημένων ψηφισμάτων τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.

§95ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ μὴ συζητηθῇ τώρα, ἐνῷ εἶναι ἕτοιμος.

§96ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε διὰ τί νὰ μὴ συζητηθοῦν 15 ἄλλαι προτάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἕτοιμαι;

§97ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἅμα συζητηθῇ ὁ γενικὸς νόμος, τότε βεβαίως θὰ συγχωνευθῇ ἐκεῖ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ.

§98ΤΙΝΕΣ. Δὲν συγχωνεύεται.

§99ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τότε ἂς ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι δὲν συγχωνεύεται μὲ τὸν γενικὸν νόμον.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως καὶ βελτιώσεως τῶν λιμένων καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως. Πέμπτον ἀντικείμενον, περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου· 2 συζήτησις. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως.

§102ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἔχω μίαν ἀντίῤῥησιν, Κ. Πρόεδρε. Κύριοι βουλευταὶ, ἢ πρώτη συζήτησις εἶναι ἢ δευτέρα ἢ τρίτη, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἄνευ παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος. Ὅτε συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀπεῤῥίφθη κατὰ τὴν δευτέραν μάλιστα συζήτησίν του· ἅμα ἀπεῤῥίφθη, δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τοὺς ῥητοὺς ὅρους τοῦ Συντάγματος νὰ εἰσαχθῇ ἡ αὐτὴ πρότασις νόμου ἐνώπιον τῆς συνόδου αὐτῆς.

§103ΤΙΝΕΣ. Διατὶ ἀπεῤῥίφθη;

§104ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη ὅτε τὴν 13 Ὀκτωβρίου εἰσήγαγε τὸ ὑπουργεῖον τὸν νόμον τοῦτον.

§105ΤΙΝΕΣ. Ἐκεῖνο ἦτο τὸ περὶ ὁδοποιΐας.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἀντικείμενον περὶ προικοκτησιῶν· δευτέρα συζήτησις. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως. Ἕβδομον. Περὶ συνοικισμῶν· πρώτη συζήτησις. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται μετὰ ταῦτα τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐπὶ ἐθνικῆς γῆς οἰκοδομησάντων. (Ἀναγινώσκεται).

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἀναγνωσθὲν νομοσχέδιον κατὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ συζήτησιν. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ταχυδρομικῆς ἀφομοιώσεως ἐν Ἑπτανήσῳ· πρώτη συζήτησις. Εἶναι κύρωσις ἑνὸς διατάγματος. (Ἀναγινώσκεται).

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἕτερον περὶ ἐπισκευῆς τοῦ λιμένος Γυθείου. (Ἀναγινώσκεται.)

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἕτερον περὶ διανομῆς καὶ διαθέσεως ἐθνικῆς γῆς.

§114Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§115ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς γίνουν αἱ δύω ἀναγνώσεις καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἂς σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν γνωμοδότησιν αὐτῆς κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν τὸ παρεδέχεται εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν καὶ τὸ παραπέμπει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως ἐντὸς 8 ἡμερῶν φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ὑπάρχει ὡσαύτως καὶ σύμβασις ταχυδρομικὴ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Θὰ σᾶς ἀναγγείλω ἤδη τ’ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ τὴν αὔριον.

§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀκούω παράπονα χιλιάκις ἐπαναλαμβανόμενα, ὅτι ζητήματα ἀφορῶντα τὸ Κερκυραϊκὸν ζήτημα πρὸ πολλοῦ ἐλύθησαν ἀπὸ τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας καὶ ἐν τούτοις δὲν φέρονται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§121ΝΙΚΟΛ. ΚΑΪΡΗΣ. Ὑπεβλήθη ὡσαύτως νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου διὰ τὴν κατασκευὴν προκυμαίας Ἄνδρου, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐτέθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· παρακαλῶ νὰ τεθῇ. Ὁ Κ. Πρόεδρος ἀναγγέλλει εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον.

§122ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φορὰν καὶ μία σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας περὶ ληστείας. (Ἀναγινώσκεται).

§123ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 παρὰ 25.