1865.10.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 57.

Τῆς 22 Ὀκτωβρίου 1865.

(Παρασκευὴ).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν δὲν ὑπάρχει.—Ὁ Βουλευτὴς Φθιώτιδος Κ. Τσιριμῶκος ὑπέβαλε πρότασιν Νόμου περὶ συστάσεως Βʹ. Ἐφετείου κατὰ τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, ἔχοντος ἕδραν τὴν Λαμίαν, συνοδεύει δὲ αὐτὴν καὶ μὲ ἔκθεσιν. Οἱ Βουλευταὶ Κεφαλληνίας Χαράλαμπος καὶ Γεώργιος Ἰακωβάτοι ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ διηνεκῶν ἀγροληψιῶν καὶ ἐδαφονομῶν ἐν Ἑπτανήσῳ. Οἱ αὐτοὶ ὑποβάλλουσιν ἑτέραν πρότασιν περὶ κακογεωργησίας· οἱ αὐτοὶ περὶ ἐξαγορᾶς ἐμφυτευτικῶν κανόνων καὶ ἐδαφονομῶν ἐν Ἑπτανήσῳ· οἱ αὐτοὶ καὶ ἑτέραν περὶ καταργήσεως τῶν ἐσωτερικῶν διαβατηρίων· οἱ αὐτοὶ ἑτέραν περὶ καταργήσεως δικαιώματος προτιμήσεως· οἱ αὐτοὶ ἑτέραν περὶ ἀφομοιώσεως ὁπλοφοριῶν ἐν Ἑπτανήσῳ· οἱ αὐτοὶ περὶ διαχειρίσεως τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων ἐν Ἑπτανήσῳ. Διάφοροι κάτοικοι Ἀροανίας τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων αἰτοῦσι τὸν σχηματισμὸν ἰδίου δήμου ὑπὸ ἐπωνυμίαν Δῆμος Παΐων. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Ποδογαρᾶς, Σιριάμου καὶ Ξηροκαρύταινας, τοῦ Δήμου Ἐλευσῖνος τῆς Ἐπαρχίας Γόρτυνος, αἰτοῦσι νὰ ἑνωθῶσι τὰ χωρία αὐτῶν μετὰ τοῦ πρώην Δήμου Παΐων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ ν’ ἀποτελέσωσιν ἴδιον δῆμον ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Δῆμος Παΐων», καὶ ἀπαρτιζόμενον ἐκ τῶν χωρίων Στρεζόνι, Νάσσα, Βρύση, Σκούπι, Ποδογορᾶς, Σιριάμου καὶ Ξηροκαρυταίνης. Ὁ Πρύτανις τοῦ πανεπιστημίου εἰδοποιεῖ τὴν Βουλὴν, ὅτι τὴν προσεχῆ Κυριακὴν γίνεται ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἐγκαθίδρυσις τῶν ἐνιαυσίων ἀρχῶν καὶ παρακαλεῖ τοὺς Κ. Βουλευτὰς νὰ τιμήσωσι τὴν πανήγυριν ταύτην.

§2ΤΙΝΕΣ. Ποίαν ὥραν;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν 10 Π. Μ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐὰν ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου θέλῃ νὰ δώσῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Λαυρίου...

§4ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἕτοιμος νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας, ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ ἐπί τινας στιγμὰς ἕως νὰ ἔλθῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν.

§5ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προτάξῃ τὸ ζήτημα τῶν κουκουλοσπόρων διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος πρὸς προμήθειαν αὐτῶν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§7ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§8ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ᾖναι καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρὼν, διὰ νὰ μᾶς διαφωτίσῃ ἐπί τινων λεπτομερειῶν, τὰς ὁποίας θέλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν ἴδιον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι παροῦσα.

§10ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ πρότασις αὐτὴ νομίζω, ὅτι εἶναι περιοριστικὴ, διότι θὰ καταντήσῃ ὡς ἄλλοτε νὰ δίδεται ὁ σπόρος εἴς τινας κερδοσκόπους ἀντὶ νὰ δίδηται εἰς τὸν λαὸν, καὶ πρὸς τούτοις παρακαλῶ νὰ διαβασθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διότι εἶναι σπουδαία.

§11ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§12ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ συμβουλίου δὲν ἀπεῤῥίφθη.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος σᾶς λέγει νὰ μὴν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία ἐτυπώθη;

§14ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ Συμβούλιον παραδέχεται τὴν πίστωσιν αὐτὴν, ἀλλὰ κάμνει μίαν διαστολὴν, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι πολλὰ ὀρθὴ, ὥστε ὁ κουκουλόσπορος αὐτὸς νὰ μὴ δίδηται ἀποκλειστικῶς εἴς τινας προνομιούχους τάξεις, ἀλλ’ εἰς ὅλους ἐν γένει τοὺς κατοίκους ὅσοι ἤθελον ζητήσει, καὶ οὐχὶ εἰς ἐκείνους οἵτινες ἤθελον διακριθῶσιν ἐκ τῶν ἀρχῶν ἢ ὅπως δήποτε ἄλλως· καὶ δὲν κάμνω ἰδιαιτέραν πρότασιν, ἀλλὰ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ δίδεται ὁ σπόρος αὐτὸς ἐξ ἀναλογίας εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ οὐχὶ εἰς προνομιούχους τάξεις.

§15ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Ἂν γίνῃ αὐτὸ, τότε θὰ χαλάσῃ ὁ σπόρος, καθὼς ἔγεινε πέρυσιν, ὅπου ἔφθασεν ἐξώρας καὶ πρὶν καταντήσῃ εἰς τοὺς κατοίκους σχεδὸν εἶχεν ἀνοίξει εἰς τὴν μεταφοράν.

§16Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀντὶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ἐπειδὴ ἔχομεν πολλὰ παραδείγματα, ὅτι ὅσα ἐσημειώθησαν εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, ἐγὼ προτείνω τροπολογίαν. «Ἄρθρ. 2. Ὁ κουκουλόσπορος θέλει διανεμηθῆ κατ’ ἀναλογίαν εἰς τοὺς Νομοὺς τοῦ Κράτους, ἐκεῖθεν δὲ εἰς τοὺς δήμους, καὶ ἐν τοῖς δήμοις θέλει γίνει ἡ διανομὴ εἰς τοὺς σκωληκοτρόφους ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Νομάρχου, τοῦ Εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου.»

§17ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Τότε θὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς, θὰ σταλῇ ὁ σπόρος εἰς μέρη τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἀνάγκην, καὶ ἕως νὰ σταλῇ ἀλλοῦ θὰ χαλάσῃ.

§18ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι βέβαιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ἔντιμος Κ. Σπηλιωτάκης, ὅτι πολλοὶ δῆμοι ἠρνήθησαν νὰ παραλάβουν σπόρους ἔξωθεν ἐρχομένους, ἀλλ’ ἠξεύρετε διατί; διότι εἶχον προμηθευθῆ σπόρους ἀθλίους· ἀφοῦ ὅμως ἀπεδείχθη τώρα ἐκ τῆς πείρας, ὅτι ὁ σπόρος τῆς Ἰαπωνίας εἶναι ὠφέλιμος, ὑγειὴς, ἐννοεῖται, ὅτι παντοῦ τὸν ζητοῦν. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν παρὰ νὰ διαμοιρασθῇ ἐξ ἴσου εἰς ὅλους τοὺς δήμους, διότι πανταχοῦ τοῦ Κράτους δὲν ἐξασκεῖται ἡ βιομηχανία αὕτη· διὰ τοῦτο ἡ τροπολογία μου σκοπὸν ἔχει τὴν ἐξ ἀναλογίας διανομὴν ἐκεῖ ὅπου τρέφονται μεταξοσκώληκες, τοὐτέστιν «ὁ κουκουλόσπορος θέλει διανεμηθῆ κατ’ ἀναλογίαν εἰς τοὺς σκωληκοτρόφους Νομοὺς τοῦ Κράτους καὶ ἐκεῖθεν εἰς τοὺς δήμους». Ἐν τοῖς δήμοις δὲ ἡ διανομὴ θέλει γίγνεσθαι εἰς τοὺς σκωληκοτρόφους δημότας ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ δημάρχου, τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Συμβουλίου.

§19ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριοι, ἐναντιοῦμαι ἐν ἀρχῇ εἰς τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐρωτῶ κατὰ πρῶτον, εἶναι ἀνήλικες οἱ Ἕλληνες καὶ πρέπει ν’ ἀναθέσωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν φροντίδα τῶν ἰδίων ἑαυτῶν συμφερόντων; Ἐρωτῶ δεύτερον, ἡ Κυβέρνησις εἶναι συνταγματικὴ ἢ ἀπόλυτος; διότι ἐὰν ὁ λαὸς ᾖναι ἀνῆλιξ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ᾖναι ἀπόλυτος, βεβαίως πρέπει ν’ ἀνατεθῶσι τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν πολιτῶν εἰς τὴν κηδεμονίαν τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ συμφέροντα τὰ ἰδιωτικὰ δὲν πρέπει, καὶ κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὰς σημερινὰς ἰδέας τὰς φιλελευθέρους, ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοιοῦτον σύστημα παραλύει ἐντελῶς τὴν ἰδιωτικὴν ἐνέργειαν. Καταντῶμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἐναντιούμεθα ἄντικρυς εἰς τὰς ἰδέας αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸ πρακτικὸν μέρος ἡ Κυβέρνησις ποτὲ νὰ δυνηθῇ νὰ φροντίζῃ περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἰδιωτῶν, ὡς αὐτοὶ οἱ ἰδιῶται δύνανται νὰ φροντίζουν περὶ τῶν ἑαυτῶν συμφερόντων. Εἶναι ἀδύνατον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τόσην σοφίαν, τόσα φῶτα, τόσην ἐνέργειαν, τόσην φροντίδα, ὅσην ἔχουν ὅλοι οἱ πολῖται συλλήβδην καὶ ὅλον τὸ ἔθνος· καταστρέφεται ἐντελῶς ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου, δὲν εἶναι πλέον ἅμιλλα μεταξὺ τῶν πολιτῶν. Διεγείρει ἀπαιτήσεις εἰς τὰς ἄλλας βιομηχανίας, καὶ ἑπομένως ὅ,τι δὲν θέλομεν νὰ κηρύξωμεν ὡς ἀρχὴν εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῶμεν οὔτε ὡς ἀρχὴν εἰς αὐτὸ τὸ συγκεκριμένον τοῦ κουκουλοσπόρου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ φέρωμεν τὸν σπόρον αὐτὸν ἀπὸ τὴν Ἰαπωνίαν, ἐννοῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι ἕνας ἰδιώτης ἢ καὶ ὅλοι οἱ πολῖται τοῦ ἔθνους ἦτο ἀδύνατον νὰ ἔχουν ἀνταπόκρισιν μὲ τὴν Ἰαπωνίαν διὰ νὰ προμηθευθῶσι τὸν κουκουλόσπορον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ἀπώτατον μέρος.

§20ΤΙΝΕΣ. Ἀπ’ ἐκεῖ θὰ τὸν φέρουν.

§21ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι ἔτσι, ἀλλὰ καὶ τότε ἀκόμη ἠδυνάμην νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι πρέπει ν’ ἀφίνεται εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν πολιτῶν, καὶ ὄχι ποτὲ ν’ ἀνατίθεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ πολίτης ἔχει μέσα ἐνεργείας νὰ προάγῃ τὸ ἐμπόριον· ἔχουν τὸ συμφέρον των οἱ ἰδιῶται, ὥστε νὰ δύνανται νὰ κατορθόνουν καλλίτερον τὴν ὑπόθεσιν αὐτοὶ παρὰ ἡ Κυβέρνησις· καὶ τῷ ὄντι ἀρκεῖ νὰ ἐρευνήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μέλλει νὰ μεταχειρισθῇ ἐκτελεστὴν τῆς θελήσεώς της καὶ τῆς ἐντολῆς της τοὺς ὑπ’ αὐτῆς μισθοδοτουμένους, μὴ ἔχοντας συμφέρον εἰς τὸ νὰ κατορθωθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἐνῷ ἐξεναντίας οἱ ἐκτελεσταὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος εἶναι οἰκοκυραῖοι, ἔχουν συμφέρον δι’ ἑαυτοὺς, ὥστε νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι θέλει κατορθωθῆ καὶ εὐκολώτερον καὶ οἰκονομικώτερον ἡ προμήθεια τοῦ κουκουλοσπόρου ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας καὶ μάλιστα τοὺς ἐμπόρους, παρὰ ἀπὸ τοὺς ἐκτελεστὰς τῆς θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρόκειται νὰ φέρωμεν τώρα τὸν κουκουλόσπορον ἀπὸ τὴν Ἰαπωνίαν· ἠρώτησα καὶ ἐγὼ καὶ ἔμαθα, ὅτι μέλλει νὰ προμηθευθῇ ἀπὸ μίαν μεγάλην προμήθειαν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ Παρίσι. Καὶ ἐὰν πρόκηται ἤδη νὰ προμηθευθῇ ὁ σπόρος αὐτὸς ἀπὸ τὸ Παρίσι, χρειάζεται ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν προμήθειαν αὐτοῦ μὲ ἀπείρως μεγαλειτέραν δαπάνην παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δύναται ὁ ἰδιώτης νὰ κάμῃ; Καὶ ἂν χρειάζηται νὰ εἰσάξωμεν μηχανὰς εἰς τὸ Κράτος, εἴτε ἐκ τῆς Γαλλίας, εἴτε ἐκ τῆς Ἀγγλίας, εἴτε ἐκ τῆς Ἀμερικῆς, πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν τὴν φροντίδα εἰς τὴν Κυβέρνησιν; ποτέ. Εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὸ ἔθνος, εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, δὲν ἀναπτύσσεται ἡ ἐνέργεια τῶν πολιτῶν. Ἄφετε τοὺς πολίτας καὶ αὐτοὶ φροντίζουσι καλλίτερον ἢ ὅτι φροντίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν πράξωμεν τὸ σφάλμα ν’ ἀναθέσωμεν αὐτὴν τὴν φροντίδα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διατί νὰ μὴ προμηθευθῇ καὶ σίτων καὶ βιβλίων; Δὲν ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῆς μιᾶς ἐπιχειρήσεως μᾶλλον ἢ ὑπὲρ τῆς ἄλλης. Ἐκ τῶν προλαλησάντων ἐπείσθητε, ὅτι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτὸς ὁ νόμος εὑρίσκει ὅλας τὰς δυσκολίας τοῦ κόσμου· καὶ τῷ ὄντι πῶς θὰ ἐκτελεσθῇ; χρειάζονται κατάλογοι ἢ ὄχι; εἶναι ὑποχρεωτικὸς αὐτὸς ὁ νόμος δι’ ὅλους τοὺς πολίτας νὰ λαμβάνωσι, καθὼς εἶναι ὑποχρεωτικὸς διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προμηθεύσῃ; Εἶναι δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι βεβαίως θὰ φέρουν τὴν ἀποτυχίαν τῶν Νόμων. Ἐὰν ἀποτύχῃ ὁ σπόρος καὶ ἀνοίξῃ προτοῦ διανεμηθῇ, τίς θέλει ὑποφέρει τὴν ζημίαν, οἱ ἰδιῶται ἢ τὸ δημόσιον; Πῶς δύναται λοιπὸν ὁ νόμος νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ δημόσιον ἐκ τῆς ζημίας; καὶ προχωρῶ ἔτι· ἔρχεται ὁ σπόρος εἰς καλὴν κατάστασιν, διανέμεται εἰς τοὺς πολίτας· ἔχομεν βεβαιότητα, ὅτι οἱ πολῖται θὰ τὸν δεχθοῦν; Ἐὰν γεννηθῇ ὑποψία, ὅτι ὁ σπόρος ἐνδέχεται νὰ μὴ φθάσῃ ἐδῶ ἐν καιρῷ ἢ ὅτι ἐνδέχεται νὰ μὴ εὐδοκιμήσῃ, νομίζετε ὅτι θὰ δεχθοῦν τὸν σπόρον αὐτόν; Ἰδοὺ 40,000 δραχμαὶ ἠφανισμέναι διὰ τὸ δημόσιον· ἀλλ’ ὑπάρχει ἕτερος λόγος ἰσχυρότερος ἀκόμη. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐκθέτομεν τὸ δημόσιον εἰς κίνδυνον ὄχι ν’ ἀπολέσῃ τὰς 40,000 δραχ. ἀλλὰ νὰ καταδικασθῇ εἰς ἀποζημίωσιν. Λαμβάνουσιν οἱ ἰδιῶται τὸν σπόρον· ἢ ἐπιτύχῃ ἡ σκωληκοτροφία ἢ ἀποτύχῃ, αὐτοὶ ὕστερον δὲν πληρόνουν, καὶ τί θὰ εἴπωσιν; Ὁ σπόρος, τὸν ὁποῖον μᾶς ἔδωκες, δὲν ἦτο τῆς Ἰαπωνίας, ἦτο νοθευμένος· δὲν ὑπάρχει δὲ κανεὶς, ὅστις νὰ ἠξεύρῃ νὰ τὸν διακρίνῃ ἀπὸ τὸν σπόρον τῆς Λομβαρδίας καὶ τῶν μεσημβρινῶν ἐπαρχιῶν Γαλλίας, καὶ ὄχι μόνον δὲν τὸν πληρόνουν, ἀλλὰ σὲ ἐνάγουν καὶ εἰς τὰ δικαστήρια νὰ πληρώσῃς ἀποζημίωσιν. Πρέπει νὰ τὰ προλάβητε αὐτά.

§22ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔγειναν ποτέ.

§23ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἔγειναν, καὶ ἂν δὲν ἔγειναν, θὰ γείνουν. Ἐναντιοῦμαι διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν, διότι ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ ἀναθέτει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν φροντίδα τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἐναντιοῦται εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν, εἰς τὸ πνεῦμα τῆς συνταγματικῆς κυβερνήσεως. Προτείνω διὰ τοῦτο τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελεσθῇ. Προτείνω τὴν ἀπόῤῥιψιν, διότι ἐνδέχεται νὰ ἐκθέσῃ τὸ δημόσιον εἰς πολλὰς καὶ μεγάλας ἀποζημιώσεις.

§24ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς δὲν ἀνήκω εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας τὰς σκωληκοτρόφους, ὥστε εἰς τοὺς λόγους μου δὲν ὑπάρχει οὔτε πρόληψις, οὔτε προκατάληψις. Δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν προλαλήσαντα οὔτε εἰς τὰς γενικὰς θεωρίας, τὰς ὁποίας μᾶς ἐξέθηκε περὶ κυβερνητικοῦ συστήματος, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου φαίνεται, ἂς μὲ συγχωρήσῃ νὰ τὸ εἴπω, ὅτι τίποτε δὲν γνωρίζει. Ἅπτομαι τῶν τελευταίων· ἐν περιπτώσει τοιαύτῃ, λέγει, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν ἀνοίξει τοιοῦτον δρόμον, ἠθέλαμεν ἀναγκάσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς φέρῃ καὶ σῖτον καὶ ἄλευρον καὶ ἄλλα πολλά· καὶ οὕτω πως ἀποκόπτομεν τὴν πρόοδον τῶν πολιτῶν· καὶ δὲν γνωρίζετε, Κ. Ἰακωβάτε, ὅτι παντοῦ καὶ εἰς ὅλα τὰ κράτη, ὅταν ὑπάρχῃ σιτοδεία, ὅταν ὑπάρχουν κίνδυνοι, ὅταν ἐπέρχεται ἡ πενία, ὅτι τότε ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει διὰ νὰ συνδράμῃ τὸν λαὸν, τότε ὀφείλει νὰ συντρέξῃ, καὶ ὅταν ἡ κυβέρνησις δὲν ἤθελε συντρέξει εἰς τοιαύτην περίστασιν τὸν λαὸν, τότε δὲν εἶναι Κυβέρνησις;

§25ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τότε εἶναι κυβέρνησις.

§26ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Γενικὴ κατακραυγὴ ὑπάρχει παρ’ ὅλου τοῦ ἔθνους, ὅτι ἡ κυβέρνησις δὲν φροντίζει περὶ βιομηχανικῶν καταστημάτων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμψυχώνει τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, καὶ ἐνῷ σήμερον βλέπομεν ἁπλοῦν δῶρον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ κάμῃ...........

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι δῶρον.

§28ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δῶρον εἶναι.

§29ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ συντρέξῃ τὸν λαὸν, ὁ Κ. Ἰακωβάτος, ἀναβαίνων τὸ βῆμα, σᾶς λέγει, ὅτι ἐναντιοῦται καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ εἰς τὰ καθέκαστα, διότι, ἐνδεχόμενον, λέγει, ὁ σπόρος νὰ ᾖναι κακὸς, καὶ τότε οἱ πολῖται θὰ ἐγκαλέσωσι τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τῆς ζητήσωσιν ἀποζημίωσιν, ἐνδεχόμενον νὰ ᾖναι καλὸς, καὶ τότε νὰ μὴ πληρώσουν. Μὰ, Κ. Ἰακωβάτε, τὸ εὐεργέτημα, τὸ ὁποῖον σήμερον παρουσιάζεται, ἐγένετο καὶ ἄλλοτε, καὶ οὐδέποτε οἱ πολῖται ἀντέλεξαν· πάντοτε καλῶς ἐφέρθησαν καὶ εὐγνωμόνησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Σήμερον ἔχει ἀνάγκην ὁ γεωργὸς καὶ ὁ βιομήχανος διὰ δέκα δράμια σπόρου, θὰ γράψῃ εἰς τὴν Ἰαπωνίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν, διὰ νὰ προμηθευθῇ; ἢ μήπως ὑπάρχῃ κἀμμία μέθοδος διὰ νὰ τὸ φέρῃ τηλεγραφικῶς;

§30ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ ἐμπόριον.

§31ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ἐμπόριον δὲν ἀνεπτύχθη δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§32ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἀφήσατέ το ν’ ἀναπτυχθῇ.

§33ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον ὀρθῶς ἐφέρθη πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς βιομηχανίας καὶ εὐδοκίμησεν ὅπως ἀπεδείχθη καὶ κατὰ τὸ παρελθόν· ἔπειτα δὲ, Κύριοι, ἂν ἡ Κυβέρνησις λάβῃ εἰς τὴν φροντίδα της τὸ τοιοῦτον, ὁ ἔμπορος δὲν θὰ κάμῃ ἀπάτην.

§34ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ ποῦ γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις τὸν καλὸν σπόρον;

§35ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἔχει τοὺς πράκτοράς της, καὶ οὗτοι θέλουν τὴν φωτίσει καὶ θέλει λάβει ὅλα τὰ ἐξασφαλιστικὰ μέτρα, ὥστε νὰ ὠφελήσῃ τὸν λαόν. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ὁ Κ. Ἰακωβάτος δὲν ἔχει δίκαιον οὔτε ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, οὔτε ὡς πρὸς τὰ καθέκαστα, καὶ προτείνω τὴν παραδοχὴν αὐτοῦ κατὰ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Κ. Δημητριάδης.

§36ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργὸς). Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν προσβάλλει τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς διὰ τῶν ὁποίων κυβερνᾶται ὁ τόπος, διότι εἰς ὅλα τὰ συνταγματικὰ ἔθνη, τὰ πλέον φιλελεύθερα, ὁσάκις παρατηρεῖται, ὅτι ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ἰδιωτικὴ δύναμις εἶναι ἀνεπαρκὴς, ἐκεῖ ἔρχεται ἡ συνδρομὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐπικουρίαν τῆς ἀδυναμίας ταύτης· ἂν δὲ τοιαύτη ἀρχὴ ἰσχύῃ εἰς τὰ πλέον ἐλεύθερα κράτη, κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἐν Ἑλλάδι, ὅπου δὲν εἶναι ἡ κοινωνία ὡργανισμένη εἰς τὸν αὐτὸν τέλειον βαθμὸν, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι εἰς τὰ ἔθνη ἐκεῖνα, διότι, ὡς γνωρίζετε, τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ δὲν ἀνεπτύχθη εἰσέτι· καὶ ἂν συλλογισθῆτε, δὲν θέλετε ἰδῆ οὔτε μίαν γεωργικὴν ἑταιρίαν ὑπάρχουσαν παρ’ ἡμῖν. Ἀφοῦ δὲ ἐκεῖ, ὅπου τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ διοικεῖ τὴν κοινωνίαν καὶ ἐπιφέρει τὰ μεγάλα ἀποτελέσματα τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, ὅπου ὁ συνεταιρισμὸς περὶ τῆς προαγωγῆς τῆς γεωργίας εἶναι τόσον ἐκτεταμένος, γίνεται μὅλα ταῦτα ἐνίοτε πρόνοια παρὰ τῶν Κυβερνήσεων, κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ γίνεται παρ’ ἡμῖν. Δὲν πρόκειται ἤδη νὰ χορηγηθῇ κατὰ πρώτην φοράν· πρόκειται περὶ συνδρομῆς μιᾶς βιομηχανίας, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸν τόπον, ἡ ὁποία ἕνεκα περιστάσεων καιρικῶν ἠφανίσθη. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι, μὴ ὑπαρχούσης κἀμμιᾶς προσβολῆς τῶν συνταγματικῶν ἀρχῶν, καὶ ἀφοῦ ὁμολογούμενον εἶναι, ὅτι τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται ἐνδιαφέρει τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον, νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησις αὕτη εἶναι λίαν καλή.

§37ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρώτην φορὰν εἰσάγεται ὁ σπόρος εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§38ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰσήχθη καὶ πέρυσιν εἰς ὀλίγον ποσόν· ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει ὁ φόβος, μήπως, ἂν γενῇ χρῆσις τοῦ σπόρου, ὁ ὁποῖος ἐξήχθη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἐπέλθῃ ἀποτυχία· διότι ἀπεδείχθη εἰς πολλοὺς ἄλλους καρποὺς ὅτι μεταφερόμενοι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκφυλλίζονται. Ἐπειδὴ πρόκειται λοιπὸν περὶ τόσον μεγάλου συμφέροντος, δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀβεβαιότητα· εἶναι προτιμότερον νὰ φερθῇ ὁ σπόρος· πρόκειται ἅπαξ τοῦτο μόνον νὰ γενῇ καὶ ὄχι νὰ ἐξακολουθῇ ἀδιακόπως.

§39ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ σωτηρίας τοῦ ἔθνους· τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ὁ κουκουλόσπορος μέλλῃ νὰ ἔλθῃ διὰ τῆς φροντίδος τῆς Κυβερνήσεως ἢ διὰ τῆς ἐνεργείας τῶν ἰδιωτῶν. Ἐγὼ λέγω, ὅτι πρὸς περισσοτέραν, μεγαλειτέραν καὶ βεβαιοτέραν ἐπιτυχίαν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτοῦ τοῦ κλάδου τῆς βιομηχανίας ν’ ἀφήσωμεν τὴν φροντίδα εἰς τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον, διότι οἰκονομικώτερον καὶ ταχύτερον θέλει προβλέψει τὸ ἐμπόριον, ἀφ’ ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις· ὥστε δὲν πρέπει νὰ ἐκτοπίζηται τὸ ζήτημα. Εἰς ὅλα τὰ Συνταγματικὰ κράτη οὐδόλως ἡ Κυβέρνησις φροντίζει ὑπὲρ τῶν τοιούτων, ἀλλὰ μόνον περὶ τῶν ἀντικειμένων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διαφεύγουν τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐμπορίου, ὡς λόγου χάριν, νὰ φέρῃ σπάνια ζῶα ἀπὸ τὰ τέσσαρα πέρατα τοῦ κόσμου, διότι ἓν μουσεῖον τῆς φυσικῆς ἱστορίας δὲν δύναται νὰ συστηθῇ ἀπὸ ἰδιώτας, ἀλλὰ μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ τὸ κάμῃ πρὸς αὔξησιν τῶν γνώσεων τῶν πολιτῶν· ἀλλά, προκειμένου λόγου νὰ φέρωμεν κουκουλόσπορον ἀπὸ τὸ Παρίσι, ἐν ᾧ οἱ Ἕλληνες εἶναι διεσπαρμένοι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν τοιαύτην προαγωγήν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγένετο ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, θὰ προκαλέσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ καθέκαστα. Ἄρθρον μοναδικόν. «Χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. 40,000 πρὸς ἀγορὰν κουκουλοσπόρου τῆς Ἰαπωνίας, παραχωρηθησομένου εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην αὐτοῦ κατοίκους ἐπὶ ἀποδόσει τοῦ ἀντιτίμου του.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Βουλευτὴς Καρυστίας ὑπέβαλε πρότασιν ὡς δεύτερον ἄρθρον.

§43ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι προμελετημένα. Ἡ Κυβέρνησις, πρὶν ἔλθῃ ὁ σπόρος, διὰ τῶν Νομαρχῶν γνωρίζει ποῖοι καὶ πόσοι δῆμοι ἔχουν ἀνάγκην σπόρου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δημητριάδου, ἔχουσαν οὕτως· «Ὁ κουκουλόσπορος θέλει διανεμηθῆ κατ’ ἀναλογίαν εἰς τοὺς σκωληκοτρόφους νομοὺς τοῦ κράτους, καὶ ἐκεῖθεν εἰς τοὺς διαφόρους δήμους, εἰς δὲ τοὺς σκωληκοτρόφους δημότας τῇ αἰτήσει των· θέλει γίνει ἡ διανομὴ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ δημάρχου, τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου,» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Μένει λοιπὸν τὸ μοναδικὸν ἄρθρον. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον διὰ τρίτην συζήτησιν.

§47ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι, φέρω μίαν σύντομον ἔκθεσιν τῶν γεγονότων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν σκωριῶν. Μετὰ τὰ παρουσιασθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ἀφ’ ὅτου ἐγένετο λόγος καὶ λόγος σπουδαῖος εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ ὑπουργεῖον ἐφρόντισεν ἀμέσως καὶ ἔλαβεν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα· διώρισε μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἐπιστήμονας, τῆς ὁποίας, ἂν θέλετε, τὰ καθήκοντα εἶναι διαγεγραμμένα· ἡ ἐπιτροπὴ διωρίσθη τὴν 27 Σεπτεμβρίου ε. ε. Μέχρι τοῦ προχθεσινοῦ ἐγγράφου της ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε καταμετρήσει 10 σωροὺς, τοὺς κυριωτέρους, καὶ μένουσιν ἀκόμη 7, ἧττον σπουδαῖοι· συνέλεξεν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσιν ἵνα κάμῃ τὴν ἀνάλυσιν. Κατὰ τὸ προχθεσινὸν ἔγγραφόν της, βεβαιοῖ, ὅτι αἱ ἐργασίαι της τελειώνουν κατὰ τὸ τέλος τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος· μετὰ ταῦτα θέλει συνέλθει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ κατάστημα ἐκεῖ, διὰ νὰ κάμῃ τὰς παρατηρήσεις της, καὶ ἐλπίζει ὅτι ἐντὸς 20 ἡμερῶν, τοὐτέστι τὴν 10 Νοεμβρίου, θὰ ἔχῃ ἀποπερατωμένας τὰς ἐργασίας της. Ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ συλλέξῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως αὕτη εὑρεθῇ εἰς κατάστασιν νὰ σκεφθῇ ὡρίμως καὶ ἀποφασίσῃ. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα συνοδεύω καὶ μὲ μίαν ἔκθεσιν. Τὰ καταθέτω εἰς τὸ γραφεῖον καὶ ὅστις θέλει δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§48ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§49Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ποίας πληροφορίας ἔχει τὸ ὑπουργεῖον περὶ τῆς ἐξαγωγῆς; ἐξακολουθεῖ ἡ ἐξαγωγή;

§50ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῶν σκωριῶν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ διαταγῆς ἀπηγόρευσε ῥητῶς πᾶσαν ἐξαγωγὴν εἴτε σκωριῶν, εἴτε μολύβδου. Σᾶς προσθέτω, ὅτι ἐπισήμως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν πληροφορίαν, πόσα πλοῖα ἐξήχθησαν μὲ σκωρίας· πιστεύω, ὅτι μόλυβδος δὲν ἐξήχθη παντάπασι· διετάχθη ὅμως ὁ Τελώνης Πειραιῶς νὰ δώσῃ ἀκριβεστέρας πληροφορίας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ τυπωθῶσι τὰ ἔγγραφα;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§53Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἂν ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησεν εἰς ἑταιρίαν τὰ μεταλλεῖα αὐτὰ, ἢ μένουν εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου.

§54ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω.

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι· ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἐκθέσεως τοῦ Κ. Βουγιούκα ἐζητήθη νὰ γίνῃ δοκιμασία, ἂν ὑπάρχουν μεταλλεῖα· καὶ ἀφοῦ αὗται αἱ πληροφορίαι ἐδίδοντο τότε ἠθέλαμεν ἀποφασίσει.

§56ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον καὶ αἱ παρατάσεις ἀντὶ νὰ ὠφελήσωσι τὴν ὑπόθεσιν δύνανται νὰ τὴν βλάψουν ἔτι μᾶλλον· ἡ ἀναστολὴ καὶ τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς· λόγου χάριν, ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις ἀπεστάλη, ἔχει διὰ νὰ ἐξετάσῃ σκωρίας ἀπὸ τοὺς διαφόρους σωροὺς καὶ νὰ μᾶς φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, ἐὰν ὁ σωρὸς ά δίδῃ 10% ἢ ὁ σωρὸς βʹ δίδῃ 12· τοῦτο μᾶς εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον· ἡμεῖς πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἂν τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀντικείμενον ᾖναι ἐθνικὸν ἢ ἰδιόκτητον. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα, καὶ διϊσχυρίζομαι καὶ θέλω ἀποδείξει κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, ὅτι εἶναι ἐθνικὸν τὸ ἀντικείμενον, τὰ μεταλλεῖα εἶναι ἐθνικά. Ἕως ὅτου ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ λοιπὸν μᾶς φέρῃ μίαν ἔκθεσιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι αἱ σκωριαὶ μᾶς δίδουν 15 καὶ 20%, ἢ ὅτι συνάμα ὑπάρχουν καὶ ἕτεραι μεταλλικαὶ γαῖαι, αἵτινες μᾶς δίδουν 50 καὶ 80%, ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ δύναται νὰ ἐξακολουθῇ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναβολὴ, Κύριε ὑπουργὲ, πάλιν τὸ ἐπαναλαμβάνω, δύναται νὰ βλάψῃ τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἂν θέλετε νὰ σᾶς ἀποδείξω τοῦτο, σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς· ὁ ἐπίτροπος τῆς ἑταιρίας Rou λέγει, ὅτι ὑπέβαλε 3 συμβόλαια, καὶ ἐνῷ λέγει ὅτι ὑπέβαλε 3, εἰς τὴν ἔκθεσιν φαίνονται 2 μόνον, τὸ τρίτον τὶ ἐμπεριέχει;

§57ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι μυστικόν.

§58ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι μυστικὸν, ἀλλὰ εἶναι μυστικὸν μεταξὺ ὀλίγων προσώπων, «οὐκ ἔστι κρυπτὸν ὃ οὐ γνωσθήσεται·» ἠξεύρετε τὶ ἐμπεριέχει τὸ τρίτον συμβόλαιον, Κύριε ὑπουργέ; νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ. Λέγει ὅτι ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἤθελεν ἐγείρει ἀξιώσεις ἐπὶ τῶν μεταλλείων αὐτῶν, ἡ ἑταιρία Rou θέλει θεωρήσει ὡς διαλελυμένας ὅλας τὰς συμφωνίας, καὶ ὅμως τοιοῦτον ἔγγραφον δὲν τὸ ὑπέβαλε τὸ ὑπουργεῖον. Τὸ ὑπουργεῖον δύναται, ἂν δὲν τὸ ἔχῃ, νὰ τὸ ὑποβάλῃ, ἀφοῦ τὸ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ συμβολαιογραφεῖον. Θέλετε συνάμα νὰ πληροφορηθῆτε πόσα πλοῖα ἐφόρτωσαν μέταλλον, ἀφοῦ δὲν ἔχετε καμμίαν ἀπόδειξιν; Ὑπάρχει τοιαύτη πρόνοια περὶ τῶν δημοσίων, ὥστε δὲν ἠξεύρουν μήτε πόσα πλοῖα ἐφορτώθησαν μέχρι τοῦδε! καὶ τοῦτο δὲν μᾶς συσταίνει· ἐγὼ ἔχω πληροφορίας ὅτι ἐφορτώθησαν περὶ τὰ 30 πλοῖα, καὶ ἐὰν δὲν ᾖναι 30, ἂς ᾖναι 28· γράψατε εἰς τοὺς εὐρωπαϊκοὺς λιμένας, ἐκεῖ ἔχετε τοὺς πράκτοράς σας καὶ θέλετε πληροφορηθῆ.

§59ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀρχὰς ἡμεῖς;

§60ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ὅλοι ἀμελεῖς, διότι ὁ δήμαρχος Λαυρίου ἐπαύθη, ὅστις ἤθελε νὰ παρεμβάλῃ προσκόμματα εἰς τὴν ἑταιρίαν, καὶ ὁ ὁποῖος, λέγω, δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐγγράφων ἀναφέρει, ὅτι ἐκμεταλλεύεται ὁ δημόσιος θησαυρὸς, στείλατε διὰ νὰ λάβητε τὰ τελωνιακὰ τέλη· καὶ τὶ γράφει ὁ τμηματάρχης τοῦ ὑπουργείου; ὅτι ἔδωκε τὰς πλέον αὐστηρὰς διαταγὰς εἰς τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς νὰ φροντίσῃ περὶ τούτου, καὶ αἴφνης τὶ βλέπομεν; διατάττεται ὁ τελώνης Πειραιῶς ἵνα μὴ παρεμβάλλῃ προσκόμματα εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀφήσωσι νὰ φορτόνῃ καὶ νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει· καὶ κακὰ ἔκαμε τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς νὰ μὴ θέσῃ τὰ ὀνόματα αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὰ ἔγγραφα. Αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ στιγματισθῶσι.

§61ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ εἶχον διαταγάς.

§62ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι καταδικαστέοι τόσον οἱ ὑπάλληλοι ὅσον ἡ κυβέρνησις. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸ ἔντιμον ὑπουργεῖον νὰ συγκατατεθῇ νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§63ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (Πρωθ.). Δὲν ἐνθυμεῖσθε, ὅτι χθὲς ἐγένετο λόγος νὰ δώσῃ ἡ κυβέρνησις σήμερον πληροφορίας τὶ ἔγινεν ἀφ’ ἧς ἡμέρας κατέθεσεν ὁ ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα; δὲν ἔχω γνώμην ἐναντίαν νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§64ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀπεφασίσθη διὰ τὴν δευτέραν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνετε τὴν δευτέραν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις;

§66ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐχθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ καὶ προσδιώρισε τὴν δευτέραν ὡς ἡμέραν συζητήσεως.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἀφοῦ ἤθελον δοθῆ πληροφορίαι παρὰ τοῦ ὑπουργείου, τότε ἤθελε προσδιορισθῆ ἡ ἡμέρα.

§68ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Σήμερον ἦλθεν ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ ὑπέβαλεν ἔγγραφον πληροφορῶν τὴν Βουλὴν, ὅτι συνεστήθη ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θέλει ἐξετάσει ἐπιστημονικῶς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, καὶ θέλει δώσει πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι θὰ φωτίσουν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἵνα μὴ μείνῃ ἀμφιβολία οὐδεμία. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ πεισθῶμεν εἰς τὴν εἰλικρινῆ πληροφορίαν τοῦ εἰλικρινοῦς Πρωθυπουργοῦ, πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν μέχρις οὗ ἔλθωσιν αἱ εἰρημέναι πληροφορίαι.

§69ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον μᾶς εἶπεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὸ καθῆκόν του, νὰ ἐνεργήσῃ πᾶν ὅ,τι ἀποβλέπει τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου. Κατὰ τὴν γνώμην μου, σήμερον δὲν ἐνόησεν ἡ Κυβέρνησις τὶ ζητεῖ ἡ Βουλὴ, περὶ τίνος πρόκειται καὶ περὶ τίνος πρέπει νὰ σκεφθῇ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς πληροφορεῖ ὅτι συνέστησε μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θέλει κάμει ἐπιστημονικὰς ἐρεύνας καὶ θέλει φέρει τὴν πρότασίν της εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ ἔρευνα ὅμως αὕτη εἶναι ξένη τοῦ θέματος, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ ἐπιστήμονας, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ πληροφορίας ἂν αὐτὴ ἡ ἐργασία, ἂν αὐτὴ ἡ ὕλη ἦναι ὠφέλιμος ἢ ὄχι, διότι ἐκ τῶν προτέρων εἶναι ἀποδεδειγμένον τὸ τοιοῦτον, καὶ ὅταν βλέπωμεν μίαν ἑταιρίαν ξένην, ἡ ὁποία ἔρχεται καὶ καταθέτει ἑκατομμύρια κεφαλαίων, συνιστᾷ ἐργοστάσια καὶ καταγίνεται μετὰ μεγάλης ὑπομονῆς καὶ ἐπιμονῆς εἰς τὴν ἀνακαμίνευσιν αὐτῆς τῆς ὕλης, ἐνοεῖται ὅτι πᾶς ὁ τὸν κοινὸν νοῦν ἔχων, δύναται νὰ κρίνῃ ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι ἐπωφελής. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην προσέτι ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης, διότι αὕτη ὑπάρχει ἐν τοῖς ἀρχείοις τῆς Κυβερνήσεως· τίποτε δὲν ἔχετε παρὰ μόνον ἀλλαγὴν τῶν ὀνομάτων τῶν ἐπιστημόνων. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας, ἐνθυμεῖσθε ὅτε ἔγεινε συζήτησις, ὅτι πολλὰ ἐλέχθησαν, ὅτι οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ δὲν ἐσκέφθησαν ὀρθῶς, δικαίως, συμφώνως μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, καὶ διὰ ἐγγράφων ἐδήλωσαν πρὸς τὴν ἑταιρίαν καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἔχει νὰ κάμῃ κ. τ. λ. Ἐὰν τὸ δημόσιον δύναται νὰ χαίρῃ δικαίωμα ἰδιοκτησίας, δὲν θέλει τοῦτο τὸ ἀποφασίσει ἡ Βουλὴ, ἥτις εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἐπεμβῇ εἰς συναλλάγματα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν μεταξὺ τρίτων. Ἀλλὰ ἡ κυβέρνησις, τὸ ὑπουργεῖον ὤφειλεν ἀντὶ νὰ δαπανήσῃ δύω χιλιάδας δραχμὰς, νὰ βεβαιωθῇ πρῶτον ἂν αἱ σκωρίαι εἶναι τοῦ δημοσίου, διότι ἄλλως πρὸς τὶ ἡ δαπάνη καὶ ἡ θυσία αὕτη; Ἐὰν αἱ σκωρίαι δὲν ἦναι τοῦ δημοσίου, τὶ μᾶς χρησιμεύει νὰ διορίσωμεν μίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ μετρήσῃ τὴν περιφέρειαν, νὰ ἀναλύσῃ τὰ μέταλλα; μήπως δὲν ἔχομεν καὶ διαφόρους ἐκθέσεις περὶ τούτου; Ἴσως αἱ ἐνέργειαι τῆς νέας ἐπιτροπῆς εὕρουν ὅτι ἐμπεριέχονται περισσότερα ἢ ὀλιγώτερα· ἡ ἐπιστήμη εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ αὐτὰ ἐπίσης τὰ ἴδια στοιχεῖα θὰ μεταχειρισθῇ, οὐδὲ δύναται ἡ κυβέρνησις διοικητικῶς νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἀποστολὴν τῶν σκωριῶν, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος περὶ τούτου, καὶ ἐνέχεται ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει εἰς ἀποζημιώσεις, δικαστικῶς ὅμως δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι μὲ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν θὰ παραταθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ μᾶς εἴπῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤδη ἔχομεν· ἡ κυβέρνησις πρέπει νὰ σκεφθῇ, ὅτι εἶναι προτιμότερον ἀντὶ νὰ ἐξοδεύσῃ δύω ἢ περισσοτέρας χιλιάδας δραχμῶν, νὰ ἐξοδεύσῃ μόνον χιλίας εἰς τὰ δικαστήρια, διὰ νὰ πεισθῇ ἐὰν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ δικαίωμα ἐπὶ τῶν σκωριῶν τοῦ Λαυρίου· αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ φρόνησις.

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι μέγα ζήτημα ἐγένετο καὶ πολὺς λόγος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ κατ’ ἐπανάληψιν οἱ βουλευταὶ εἶπον, ὅτι αἱ σκωρίαι δίδουν μίαν ὠφέλειαν μέχρι 300 ἑκατομμυρίων, καὶ ὅτι πλοῦτον τοιοῦτον δὲν ἔπρεπε τὸ ἔθνος καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ παραμελήσῃ. Τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα, λέγω, ὑπάρχουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ὠφέλειαν τὴν περιορίζουν λίαν· αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν Βουλὴν καθὼς καὶ ἡ τοῦ Κορδέλλα ἐπίσης τὴν περιορίζουν· ἑπομένως, κύριοι, ἐπειδὴ αἱ σκωρίαι αὗται ὁπωσδήποτε ἐπωλήθησαν, ἐπειδὴ κεφάλαια κατεβλήθησαν, ἐπειδὴ μηχαναὶ ἤρχισαν νὰ ἐργάζωνται, ἐπειδὴ συμφέροντα μεγάλα καὶ ἰσχυρὰ προσβάλλονται, διὰ τοῦτο ἐνομίσαμεν καθῆκον, ὅτι πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς ἓν βῆμα νὰ ἐξετάσωμεν τὶ πρᾶγμα εἶναι αὗται αἱ σκωρίαι· διότι ἤθελεν εἶσθαι κακὸν ἂν ἠθέλαμεν ἐπιχειρήσει ἀμέσως νὰ καταστρέψωμεν τὴν ἐπιχείρησιν χωρὶς νὰ ἠξεύρωμέν τι, καὶ, ἐὰν μετὰ τὸ τέλος ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπάρχει ὠφέλεια. Ἰδοὺ ὁ λόγος ὁ ὁποῖος μᾶς ὑπεχρέωσε νὰ ἀποστείλωμεν αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ γνωρίσωμεν καὶ δώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀκριβεῖς πληροφορίας. Δεύτερος λόγος ἐπρόκειτο ἴσως, ἂν καὶ ἡ ὠφέλεια δὲν ἀποδειχθῇ μεγάλη, ἢ ἐὰν ἡ διεκδίκησις δὲν ᾖναι ἐλπὶς νὰ ἐπιτευχθῇ, πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν νέον φόρον. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιβάλλωμεν νέον φόρον ποίαν βάσιν ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν; τὰς ἀκαθαρίστους προσόδους συμφώνως μὲ τὸν νόμον, καί, κύριοι, τὸ κατ’ ἐμὲ διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ καταφύγῃ εἰς νέον φόρον, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ δεδομένα βέβαια. Ἰδοὺ οἱ λόγοι οἵτινες ἔπεισαν τὴν Κυβέρνησιν τότε νὰ συστήσῃ τὴν ἐπιτροπήν· τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἤθελον συμβουλεύσει ποτὲ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν χωρὶς νὰ γνωρίσῃ τὸ ἔδαφος ἐφ’ οὗ νὰ ἀποφασίσῃ.

§71ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂν δύνασθε νὰ εἴπητε, ἐὰν ἡ ἑταιρία ἔχῃ ἄδειαν ἀνακαμινεύσεως τῆς Κυβερνήσεως.

§72ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἰδιοκτησία ἰδιωτική.

§73ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἀνατρέχοντες εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς προηγουμένης συζητήσεως, εὑρίσκομεν, ὅτι ἡ ἐπερώτησις εἶχε δύο σκοπούς· ὁ πρῶτος σκοπὸς ἦτον ἐὰν τὰ μεταλλεῖα ταῦτα ᾖναι ἰδιόκτητα ἢ ἐθνικὰ, καὶ ὁ δεύτερος ἂν ᾖναι μεταλλεῖα ναὶ ἢ ὄχι· τὸ δεύτερον μέρος ἀπεδείχθη καὶ τότε καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ οὔτε ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὁ νόμος καθαρῶς ὁρίζει τὰς διαφόρους ἰδιότητας, ἐκ τῶν ὁποίων μία εἶναι καὶ αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος μολυβδοῦχοι σκωρίαι· ἄρα τὸ ληφθὲν μέτρον, ἤτοι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγωγῆς, δὲν εἶναι παράνομος, καὶ κατὰ τοῦτο ἔχει ἄδικον ὁ Κ. Κυπριάδης. Ἔρχεται τὸ ἄλλο μέρος τὸ περὶ τῆς ἰδιοκτησίας· ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τῆς ἐπιστημονικῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς· διότι ἡ ἐπιστημονικὴ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται βεβαίως νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ᾖναι ἰδιοκτησία τῶν κατοίκων ἢ ἀνήκῃ εἰς τὸ δημόσιον. Τὸ ὑπουργεῖον ὅμως πρέπει νὰ φέρῃ καὶ πληροφορίας περὶ τῆς ἰδιοκτησίας, τὰς ὁποίας θέλομεν ἐξετάσει ἐνταῦθα, δι’ ὃν λόγον καὶ ἀπεφασίσαμεν νὰ τυπωθῶσι τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν τὰ μεταλλεῖα αὐτὰ ᾖναι δημόσια ἢ ἰδιόκτητα· ἑπομένως φρονῶ ὅτι ἡ μικρὰ ἀναβολὴ τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον ζητεῖ, ὅπως περαιώσῃ τὰ ἔργα της ἡ ἐπιτροπὴ καὶ παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὁμοῦ μὲ τὰς πληροφορίας περὶ τῶν τίτλων τοῦ δημοσίου, δὲν βλάπτει τὴν ὑπόθεσιν, ἀφοῦ μάλιστα ἐλήφθη τὸ μέτρον νὰ μὴν ἐξάγωνται τὰ μέταλλα, καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι ἐξησφαλισμένα τὰ δημόσια συμφέροντα.

§74Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ὑποθέσεως τοῦ Λαυρίου, ὅταν παρουσιάσθησαν ἐν ἀρχῇ τὰ ἔγγραφα, δὲν ἠδύνατο νὰ παρασταθῇ εἰς ὑμᾶς τόσον καθαρῶς, ὥστε νὰ σχηματίσωμεν μίαν ἰδέαν ἐὰν ἦτον ἀνάγκη νὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀπόφασιν· καὶ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τότε τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς εἶδον ἐπὶ 10 μόνον λεπτὰ τῆς ὥρας, παρετήρησα ὅτι, ὡς πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτὰ οὐδὲν ἀποδεικνύουσι· διότι ἡ γνώμη τῶν δικηγόρων οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὴν γνωμοδότησιν ἦτο διηρημένη, ἀμφίβολος· τὰ ταπεῖα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προταθῶσι κατὰ τῶν ἀντιποιουμένων τὰ μεταλλεῖα ὡς ἰδιοκτησίαν, δὲν εἶναι καθαρὰ, ὥστε νὰ εἴπῃ τις ὅτι τοῦτο εἶναι ἰδιοκτησία· διότι τὸ τουρκικὸν Κράτος παρεχώρησεν ἀγροὺς πρὸς καλλιέργειαν, ἐνῷ ἐπάνω εἰς τὴν σκωρίαν δὲν δύναταί τις νὰ σπείρῃ, ὥστε τὸ ζήτημα τῆς ἰδιοκτησίας ἀνήκει καθαρῶς εἰς τὰ δικαστήρια· φαίνεται δὲ ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἀμφιβολία, καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μίαν ἀπόφασιν χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ διόλου τὰ δίκαια τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ δημόσιον ἐπάνω εἰς αὐτά. Λοιπὸν ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου δὲν εἴμεθα πληροφορημένοι ἀρκούντως, ἀλλ’ οὔτε ὡς πρὸς τὸ ποσὸν δυνάμεθα νὰ ἐκφέρωμεν μίαν γνώμην, διότι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα μᾶς καθυπεβλήθησαν δὲν εἶναι ἢ ἐξ ἀτελοῦς καταμετρήσεως. Διὰ τοῦτο ἐπροτείναμεν τὴν σύστασιν ἐπιστημονικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις μετ’ ὀλίγον θὰ παρουσιάσῃ μίαν πρᾶξιν, ἐξ ἧς νὰ συμπεράνῃ τις ποία θὰ ᾖναι ἡ παραγωγὴ τοῦ μολύβδου ἐπὶ τῶν σκωριῶν αὐτῶν, ἅμα ἐπληροφορήθην, ὅτι ἀνεκαλύφθησαν μέταλλα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκκαθαρίσθησάν ποτε, καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ ἐμπεριέχουν καὶ ἄργυρον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐπειδὴ γνωρίζω, ὅτι ἔγειναν μεγάλαι προσπάθειαι νὰ προβῇ τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὴν παραχώρησιν αὐτῶν χωρὶς προηγουμένως νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ᾖναι συμφέρον νὰ παραχωρηθῶσιν εἰς τὴν ἑταιρίαν, εἶπον καὶ ὑποστηρίζω τὴν ἀναβολὴν, ὑποθέτων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παρουσιάσῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα, διότι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μᾶς καθυπέβαλεν, εἶναι ἀτελῆ, λείπουν ὅλαι αἱ ἐκθέσεις τοῦ Κορδέλλα, δεύτερον ἔγγραφα ἀποδεικνύοντα τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ δημοσίου, καὶ ἂν τρίτος τις ἐπώλησε πρᾶγμά τι τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δίκαιον νὰ πωλήσῃ, ἐὰν ἡ παραχώρησις ἔγεινε κατὰ τοὺς δικονομικοὺς τύπους ὑπὸ τοὺς νομίμους τίτλους, τρίτον πόσον εἶναι τὸ ποσὸν αὐτῶν τῶν σκωριῶν καὶ τί παρεχωρήθη, τέταρτον τὰ μέταλλα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ δὲν παρεχωρήθησαν, διότι τὸ μέταλλον αὐτὸ δίδει 80%, εἶναι δὲ τόσα ἄλλα φρέατα μὲ τόσην ἐπιτηδειότητα κατεσκευασμένα, ὥστε ἡ σημερινὴ τέχνη εἶναι ἀτελὴς παραβαλλομένη πρὸς αὐτήν. Ἐπιθυμῶ καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ θετικὰς πληροφορίας, διότι σᾶς προσθέτω, ὅτι ἀνεκαλύφθησαν φλέβες μεταλλικαὶ, τοὐτέστι τὸ μέταλλον εἰς τὴν μεταλλικὴν κατάστασιν· βλέπετε, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ μάθωμεν καὶ τὴν κτῆσιν, καὶ τὸ ποσὸν, καὶ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὸ δημόσιον αὐτὴν τὴν ἐκμετάλλευσιν· διατὶ ὄχι; Συγχρόνως νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ περὶ αὐτῶν τῶν μετάλλων, καὶ ἀφοῦ συνάξῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, δύναται νὰ ἀποφασίσῃ ἄλλως. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ σπεύσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, καθόσον δὲν διακινδυνεύονται τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, διότι ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ μολύβδου ἐμποδίσθη, οὔτε τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρίας, διότι αὕτη ἐργάζεται. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ φρόνησις ἀπαιτεῖ νὰ ἀναπτυχθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§75ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἤδη πρόκειται ἀναντιῤῥήτως περὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ὅλοι θεωροῦμεν ὡς σπουδαῖον καὶ σημαντικόν. Τὰ ὑπουργεῖα τὰ πρὸ τοῦ τελευταίου ἐθεώρησαν τὸ πρᾶγμα μηδαμινὸν καὶ ἀπεφάνθησαν, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἀναμιγνύεται, οὔτε μεταλλεῖα θεωρεῖ, οὔτε ἰδιοκτησίαν τοῦ δημοσίου αὐτὰς τὰς σκωρίας· τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ εἶναι τοῦ Βάλβη, τοῦ Σίμου καὶ καθεξῆς. Κατόπιν ἔρχεται τὸ τοῦ Κουμουνδούρου, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν, ὅτι τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τὴν εὗρε περατωμένην, καὶ δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ὑπάρχουν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ τὸ ἐνθαῤῥύνουν νὰ προσβάλῃ δικαιώματα κεκτημένα, καὶ νὰ φέρῃ πρόσκομμα εἰς τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν μιᾶς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ὠφελεῖ τὸν τόπον. Οὐχ ἧττον τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ὠφεληθὲν ἀπὸ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνόμισεν ὅτι χρεωστεῖ νὰ πληροφορηθῇ περὶ τῆς σπουδαιότητος καὶ σημαντικότητος αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ κατόπιν ν’ ἀποφασίσῃ τὶ πρέπει νὰ πράξῃ. Ἔρχεται ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις. Ἐὰν αὕτη μᾶς ἔλεγε, δὲν ἐμελέτησα τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ καὶ ἑπομένως δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς εἴπω τίποτε, διότι ὀλίγων ἡμερῶν ζωὴν μετρῶ, καὶ δὲν γνωρίζω ποίων πληροφοριῶν ἔχω ἀνάγκην, καὶ ποίων συμβουλῶν, ποίας σκέψεις πρέπει νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ ποῖα μέτρα, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ δώσῃ μίαν προθεσμίαν, τότε ἤθελον εἶμαι κατὰ πάντα σύμφωνος, διότι ἀναγνωρίζω τὴν θέσιν τοῦ νέου ὑπουργείου. Βλέπω ὅμως ἐξ ἐναντίας ὅτι τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον ἔρχεται διαδεχόμενον τὰς πράξεις τῶν προκατόχων του. Σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐστάλη καὶ ἐργάζεται, ὅτι μέλλει νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐκεῖνοι λοιπὸν, οἵτινες λέγουν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ καιρὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ σκεφθῇ, μοὶ φαίνεται ὅτι οἰκειοποιοῦνται μίαν θέσιν, ἥτις δὲν τοὺς ἀνήκει. Ἐὰν οἱ ὑπουργοὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ σκεφθοῦν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν. Ἐὰν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐλάμβανε τὸν κόπον ν’ ἀναγνώσῃ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, ἤθελεν ἰδῇ ὅτι αἱ σκωρίαι κατεμετρήθησαν ἀπὸ τὸν Κορδέλλαν, τὸν Βουγιούκαν καὶ δύω ἄλλους ἐπιστήμονας· ἐὰν ῥίψῃ τὰ βλέμματά του εἰς αὐτὸν τὸν φάκελλον, θέλει ἰδῆ ἕνα χάρτην τοπογραφικὸν ἐντὸς τοῦ ὁποίου εἶναι ζωγραφισμέναι αἱ θέσεις, καὶ ἐὰν φυλλολογήσῃ αὐτὸ τὸ βιβλίον, θέλει ἰδῆ ὅτι ἑκάστου σωροῦ ἡ περιφέρεια, τὸ ποσὸν τῆς περιεχομένης σκωρίας κατεμετρήθη ἀκριβέστατα, καὶ μᾶς λέγουν οἱ μηχανικοὶ ὅτι τόσαι χιλιάδες μέτρα σκωρίας ὑπάρχουν καὶ ὅτι τόσον τοῖς ἑκατὸν περιέχουν μόλυβδον καὶ τόσον ἄργυρον. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν τὴν νέαν, ἥτις ἔρχεται ν’ ἀποκρούσῃ τὰς περιττὰς δαπάνας, τί χρησιμεύουν αἱ 2 ἢ 3 χιλιάδες δραχμαί, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν νέαν ἐπιτροπὴν διὰ τὰς νέας πληροφορίας; αὐτὰς τὰς πληροφορίας τὰς ἔχομεν· δὲν εἶναι ἀκριβεῖς κατὰ 5% περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον. Τὸ ζήτημά μας εἶναι, ἂν ᾖναι ἰδιοκτησία τοῦ δημοσίου· ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος εἶπεν, ὅτι τινὲς διατείνονται μὴ ἀκριβῶς ὅτι τὸ ἐκ τῶν σκωριῶν κέρδος εἶναι 300 ἑκατομμύρια, ἐγὼ λέγω ὅτι εἶναι ἕν· ποῖος θὰ τὸ λάβῃ; Ἐὰν τὸ δημόσιον ἔχῃ αὐτὴν τὴν περιουσίαν, δὲν πρέπει νὰ τὴν λάβῃ ὁ Παχὺς καὶ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος. Κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει τὸ ὑπουργεῖον νὰ συγκαλέσῃ ἓν συμβούλιον ἀπὸ τοὺς ἐγκριτοτέρους νομομαθεῖς, νὰ τοὺς ὑποβάλῃ τὸ χοτσέτι τῆς ἀγορᾶς αὐτῶν τῶν γαιῶν ἐκ μέρους τῆς κοινότητος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐδῶ τυπωμένον, καὶ οὐδαμοῦ γίνεται λόγος περὶ σκωριῶν. Ἀφοῦ ἐξετάσῃ τὸ χοτσέτι, θέλει λάβει τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Κορδέλλα, ὅστις λέγει, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι οἱ χωρικοὶ ἠγόρασαν καὶ τὰς ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτῆς σκωρίας, μολαταῦτα αἱ θέσεις δεῖνα καὶ δεῖνα εἶναι ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ χοτσετίου, καί τινες μὲν παράλιοι, σκεπαζόμεναι ἀπὸ τὰς συνήθεις ἀναβάσεις τῶν ὑδάτων, ἀνήκουν κατὰ νόμον εἰς τὸ δημόσιον, αἱ δ’ ἄλλαι ὑπὸ τὰ δάση. Λοιπὸν ἔχομεν δύω κατηγορίας ἀνηκούσας εἰς τὸ δημόσιον, μία δὲ μένει ἀμφισβητουμένη, ἡ περιέχουσα τὰς σκωρίας, καὶ ἥτις εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀσκεπεῖς γαίας· ἐδῶ θὰ ἐξετάσουν οἱ δικηγόροι ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τίτλου, τὸν ὁποῖον ἔχουν οἱ χωρικοί, ᾖναι ἰδιοκτησία αὐτῶν ἢ τοῦ δημοσίου· εἰς τοιαύτην δὲ περίπτωσιν πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα συντηρητικά, πρέπει τὸ δημόσιον νὰ κινήσῃ ἀγωγὴν κατὰ τῆς Ἑταιρίας Ῥοῦ καὶ νὰ εἴπῃ· ἠγόρασες αὐτὰς τὰς γαίας, ἀλλὰ κακῶς σοῦ τὰς ἐπώλησαν, διότι αὗται ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον. Καὶ ὅταν αὗται ἀναγνωρισθοῦν ὡς ἰδιοκτησία τοῦ δημοσίου, τότε θὰ ἀναγκασθῇ ἡ ἑταιρία νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ δημοσίου. Ἐὰν ὅμως πεισθῇ τὸ ὑπουργεῖον ὅτι τὸ δημόσιον οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἐπὶ τῶν σκωριῶν, τότε εἶναι ἀναξιοπρεπὲς νὰ φέρωμεν εἰς δίκην μίαν ἑταιρίαν ξένην, ἥτις ἦλθε καὶ κατέβαλε κεφάλαια. Ἐὰν ὅμως τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καταστρέφωνται, τότε καθῆκον εἶναι νὰ ἐνισχυθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ διεξαγάγῃ τὰ δικαιώματά της δικαστικῶς.

§76ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα, Κ. Πρόεδρε, ἐφέρθη εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἐπερωτήσεως· ἐζητήθη παρὰ τῆς Βουλῆς λόγος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, τί ἔπραξεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἂν ἔπραξε καλῶς ἢ κακῶς, ἂν παρεχώρησε δικαιώματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τοὺς μὲν ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον, κατ’ ἄλλους δὲ ὄχι. Ἡμεῖς εἰς τοιαύτην κατάστασιν εὕρομεν, ὅταν χθὲς ἐγένετο παρατήρησις ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ. Προσεφέρθημεν αὐθορμήτως νὰ φέρωμεν τὰς πληροφορίας τὰς ἀπὸ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων μέχρι σήμερον δυνατὰς, τί ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦδε· νομίζω ὅτι ἐξεπληρώσαμεν τὸ καθῆκόν μας. Νομίζει ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν θὰ θεωρῇ πλέον ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιόν της; Ἐὰν δὲν τὸ ἀφίνῃ ἐκκρεμὲς, τότε βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει ὅ,τι νομίζει. Ἐὰν ὅμως τὸ ζήτημα ᾖναι ἐκκρεμὲς, τότε ἡ Κυβέρνησις θὰ περιμένῃ. Ἐν τοσούτῳ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ πρώτιστον ἔργον της θέλει εἶσθαι νὰ σκεφθῇ τὴν ὑπόθεσιν, καὶ θέλει ἀποφασίσει, ἂν πρέπῃ νὰ ζητήσῃ καὶ γνώμην νομικῶν, διότι πρόκειται τῳόντι περὶ πολὺ σπουδαίας ὑποθέσεως.

§77ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριοι......

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε δὶς, Κ. Βουλευτά· θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ἂν θέλῃ νὰ ὁμιλήσητε καὶ ἐκ τρίτου. Λοιπὸν οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἀκούσωσι τὸν Κ. Σακελλαριάδην, βουλευτὴν Καρυταίνης, διὰ τρίτην φορὰν, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρεται εἷς).

§79ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ (πρὸς τὸν Πρόεδρον). Εἶσαι φατριαστής.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἢ μὲ ἱκανοποιεῖτε ἢ παραιτῶ τὴν θέσιν μου.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Τὸν ἀποδοκιμάζομεν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἀποδοκιμάζοντες τὸν Κ. Σακελλαριάδην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§83ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶσαι εἰς τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν, Κύριε Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι κατὰ τὸν νόμον.

§85Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ καθήσῃ ὁ Κύριος Μαρκορᾶς, διότι ἐνέχεσθε εἰς τὴν ἑταιρίαν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅποιος τὸ λέγει ψεύδεται.

§87ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν θὰ τὴν δικάσῃ ὁ ἑλληνικὸς λαός. Ἠξεύρω τὰ πάντα· κανεὶς τὸ Λαύριον δὲν θὰ τὸ φάγῃ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φύλαξε τὴν διάθεσίν σου, ὅταν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως, νὰ ὁμιλήσῃς μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἐλευθερίαν· ἀλλ’ ὅταν πρόκηται νὰ ὁμιλήσῃς τρὶς, θὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Καὶ σὺ ἀπαντᾷς ὅτι εἶμαι φατριαστής.

§89ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ἔκαμα, διότι δὲν εἶχες σύνεσιν νὰ διευθύνῃς τὴν Βουλὴν (ἀποδοκιμασίαι)· εἶμαι ἀνώτερος πάσης ἀποδοκιμασίας (γέλως).

§90ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Ὅταν, Κύριε Πρόεδρε, κάμνετε μίαν ἐρώτησιν ἢ ἀπόκρισιν εἰς ἕνα βουλευτὴν, ἕνας ἄλλος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα; Τρεῖς φοραῖς ἐσηκώθη ὁ Κ. Στράτος.

§91ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐσηκώθην, διότι ἔχω δικαίωμα, ἐζήτησα τὴν ἄδειαν.

§92Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ, Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρατήρησιν ἂν πρέπῃ νὰ παραχωρήσητε τὴν θέσιν σας εἰς ἄλλον, τὸ ἀφίνομεν εἰς τὴν συνείδησίν σας, διότι καὶ ἡ νομοθεσία μας ῥητῶς ὁρίζει, ὅτι ὅταν ἕνας δικαστὴς συναισθάνεται εἰς ἑαυτὸν αἰτίαν ἐξαιρέσεως, καταλείπει τὴν θέσιν του. Ἐὰν λοιπὸν ἡ συνείδησίς σας σᾶς λέγῃ, ὅτι δὲν ἐνέχεσθε οὔτε ἐμμέσως οὔτε ἀμέσως, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ σᾶς ὑποχρεώσωμεν νὰ καταλείψητε τὴν θέσιν σας.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διόλου, καὶ παρακαλῶ ἐκεῖνον, ὅστις λέγει, ὅτι ἐνέχομαι, νὰ τὸ ἀποδείξῃ δι’ ἐγγράφου ἢ δι’ οἱουδήποτε ἄλλου μέσου· ἄλλως τὸν ἀποκαλῶ συκοφάντην· οὔτε δικηγόρος εἶμαι, οὔτε καμμίαν γνωριμίαν ἔχω μὲ τὰ πρόσωπα αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως.

§94Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα. Ὁ Κ. Κυπριάδης, ἐξ ὅσων ἐνόησα, φαίνεται ὅτι θεωρεῖ τὸ ζήτημα λελυμένον ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ θέλει νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διευθετήσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν δικηγορικοῦ συμβουλίου. Ἡμεῖς ἀκόμη δὲν ἐξητάσαμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, οὔτε ἐννοοῦμεν νὰ παραπέμψωμεν εἰς δικηγορικὸν συμβούλιον νὰ κρίνῃ, ἂν τὸ δημόσιον δικαιοῦται νὰ διεκδικήσῃ τὰ δικαιώματά του ἢ ὄχι· ἡ Βουλὴ δὲν στερεῖται νομομαθῶν, καὶ ἕκαστος δύναται νὰ κρίνῃ ἂν ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε τὰ καθήκοντά της, ἢ ὄχι. Διὰ τοῦτο ἀπεφασίσαμεν τὴν τύπωσιν τῶν ἐγγράφων· καὶ ἂν ἡ Βουλὴ θεωρήσῃ ἀναγκαίαν νομικήν τινα γνώμην δύναται νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπήν. Ἐπομένως ἐδῶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ κρίνω ὅλως περιττὴν τὴν ἐνώπιον τοῦ ὑπουργείου γνωμοδότησιν δικηγορικοῦ συμβουλίου. Σήμερον μόνον πρόκειται νὰ εἴπωμεν, ἂν αἱ πληροφορίαι ᾖναι ἐπαρκεῖς ἢ ὄχι. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀφήσω ἀπεριόριστον τὴν προθεσμίαν, καὶ παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, πότε θὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας, ἐντὸς 5 ἢ 6 ἡμερῶν.

§95Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκον. Κ. Χρηστίδης μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ φέρῃ ὅσα ἔγγραφα ἀπαιτοῦνται. Δὲν ἐννοῶ, κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν τὴν διεξαγωγὴν μιᾶς ὑποθέσεως εἰς ἓν δικηγορικὸν συμβούλιον· νομίζετε, ὅτι τοῦτο εἶναι ὁ Πάππας; εἶναι ἀλάνθαστον; Ἔχετε λάθος, διότι ἄπειροι ὑποθέσεις ἀπὸ τοιαῦτα συμβούλια ἐστραβώθησαν καὶ κατεστράφησαν.

§96Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μίαν προθεσμίαν, κύριε Πρόεδρε.

§97ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ προτείνω 20 ἡμερῶν προθεσμίαν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρεῖς ἰδέαι περὶ ἀναβολῆς ὑπεστηρίχθησαν· ἡ μία μέχρι τῆς δευτέρας· ἡ δευτέρα, τοῦ Κ. Γόντικα, μέχρις 20 ἡμερῶν· ἡ δὲ τρίτη μέχρι τῆς προσαγωγῆς τῆς ἐκθέσεως τῆς ἀποσταλείσης ἐπιτροπῆς· ἀπωτέρα, νομίζω, εἶναι τῶν 20 ἡμερῶν.

§99ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς εἶπε 10, ἡμεῖς δίδομεν 20.

§100ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουρ. οἰκον.) εἶπα, ὅτι διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς πέρας πλῆρες, δυνάμενον νὰ θέσῃ εἰς θέσιν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρίνουν, ἀπαιτεῖται, λέγει, ἡ ἐπιτροπὴ προθεσμία 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς προχθὲς 20 8βρίου. Ἐγὼ τοὺς ἔγραψα νὰ ἐπιταχύνουν περισσότερον· ἐὰν κατορθωθῇ, τόσον καλλίτερα· ἀλλὰ πρὸ τοῦ τέλους αὐτῆς τῆς ἐργασίας, νομίζω, δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἐπειδὴ ἤρχισεν ἡ ἐργασία· ἂν νομίζητε, ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν, τὸ ὑπουργεῖον εἶναι ἕτοιμον νὰ τὸ κάμῃ, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι μία ἐργασία ἐπιστημονικὴ, δυναμένη νὰ φωτίσῃ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, καλὸν εἶναι νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἡ ἐπιτροπή.

§101ΠΟΛΛΟΙ. 20 ἡμέρας.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Σακελλαριάδη, ἐπιμένετε εἰς τὴν πρότασίν σας;

§103ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἀπαντήσω ἀλλοῦ.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· ἐντὸς 20 ἡμερῶν. Ἐὰν ὅμως ἔλθῃ καὶ προτήτερα δὲν πειράζει. — Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ὁ Κ. Χριστόπουλος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§105Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ, Κ. Πρόεδρε, ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τοῦ 1865 καὶ τοῦ 1866 ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὸν προκάτοχον τοῦ Κ. Δεληγιώργη, ὅστις ἔφερε μίαν ἔκθεσιν περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος σήμερον πρωθυπουργὸς εἴς τινα μὲν μέρη ἔψεξεν, εἴς τινα δὲ ἐθεώρησεν ἀνεπαρκῆ, πολὺ ὀρθῶς, εἴς τινα δὲ μέρη ἀνακριβῆ. Διὰ νὰ προβῶμεν λοιπὸν ἐν γνώσει κατὰ τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον θέλει θέσει, φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν, ὁ ἔντιμος πρωθυπουργὸς, ὅταν ἤθελε τὸ ἐγκρίνει ἀναγκαῖον, διότι ἡ πρότασίς μου αὕτη δὲν ἀφορᾷ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ μᾶς ὑποβάλῃ μίαν ἔκθεσιν περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου, πρὸ τῆς συζητήσεως τοὐλάχιστον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1866.

§106ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν, ἅμα συνελθοῦσα ἐν συμβουλίῳ, εἶναι, ὅτι θέλει φροντίσει νὰ συντάξῃ ἔκθεσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ κράτους, ὅπως καὶ ἑαυτὴν φωτίσῃ, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑποβάλῃ καὶ εἰς τὴν δημοσιότητα περιέλθῃ, ὥστε νὰ ᾖναι γνωστὸν καὶ εἰς τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος. Εὐχαριστῶ δὲ τὸν συνάδελφον, διότι καὶ πάλιν μοῦ δίδει ἀφορμὴν νὰ δώσω τὴν διαβεβαίωσιν ταύτην.

§107ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κ. πρόεδρε, ὅτι ἄλλοτε, ἀφοῦ ὑπεβλήθησαν ὑπερβάσεις τινὲς καὶ πιστώσεις, ἐγένετο πολὺς λόγος, καὶ ἡ Βουλὴ πᾶσα ἀπεφάνθη, ἀφοῦ εἶδεν αὐτὰς τὰς πιστώσεις πάντῃ ἀδικαιολογήτους, νὰ προσκαλέσῃ τὸν τότε ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα. Σήμερον δὲ παρετήρησα καὶ εἶδον, ὅτι δὲν ὑπεβλήθησαν. Φρονῶ, ὅτι ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ πρὸς τιμὴν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ πεπτωκότος ὑπουργείου πρέπει νὰ ὑποβληθῶσι τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, τὸ μὲν, διότι θὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν στηρίζεται ἐπὶ ἀρχῶν, ἀλλὰ πόλεμος ἦτο κατὰ προσώπων, (καὶ διότι ἤδη τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἐξέλιπον, σιωπᾷ· τὸ δὲ, διότι τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ὀφείλει ὕστερον ἀπὸ τὴν κατηγορίαν, ἥτις τῷ ἐγένετο, νὰ δικαιολογήσῃ τὴν διαγωγήν του. Λοιπὸν τὸ παρὸν ὑπουργεῖον ἢ πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην αὑτὴν ἢ πρέπει νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὰ ἔγγραφα· δὲν λέγω δὲ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἠξεύρομεν καὶ ἠκούσαμεν ἄλλοτε, ὅτι ἦλθον 80 ἀπὸ μίαν νῆσον μὲ εἰσιτήρια τοῦ δημοσίου, καὶ πάλιν ἐπανῆλθον μὲ τὰ ἴδια, καὶ πάλιν ἄλλοι καὶ πάλιν ἄλλοι, καὶ οὕτω πῶς δαπανῶμεν τὰ χρήματα. Πρέπει νὰ τὰ γνωρίζωμεν αὐτὰ, διότι δὲν θέλω νὰ παρουσιάζωνται τινὲς μὲ κεφάλαια τῆς τιμῆς, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ἀπεδείχθησαν τί εἶναι.

§108ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουρ. οἰκονομικῶν). Νὰ εἴπω δύω λέξεις, Κ. πρόεδρε, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν καλλίτερα. Δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τῆς πιστώσεως, περὶ ἧς ἐλάλησεν ὁ Κ. Σακελλαριάδης, ἀλλὰ νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865, ὅστις, ὡς γνωρίζετε, πλησιάζει νὰ γείνῃ ἀπολογισμός. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὑπόθεσις τῶν πιστώσεων, τὸ ὑπουργεῖον θέλει πράξει τὸ καθῆκόν του κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Κυρίου Σακελλαριάδου καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ἐζήτησε δικαιολογητικὰ ἔγγραφα. Σήμερον λοιπὸν ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§109ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Αἱ πιστώσεις αὗται εἶναι συμπλήρωμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ὅταν συζητήσωμεν καὶ διέλθωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, τότε νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ ὑποβολὴ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων.

§110ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουρ. οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν, ἡ πίστις εἶναι ἀνεξάρτητος τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα περιέχει ὁ προϋπολογισμός.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1865. Εἰς τὴν σελίδα 4, «ἔσοδα· ἄμεσοι φόροι, ἄρθρον 1, ἔγγειος φόρος καὶ δικαιώματα ἐπικαρπίας 10,262,000» ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο κατὰ 1,280,000.

§112ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀκούσωμεν τὴν ἐπιτροπήν.

§113ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. (ὑπουρ. ἐκκλησιαστικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἐξάγει αὐτὸ ἀπὸ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἐμελέτησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν· ἐξάγει, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὑπολογισθὲν ἦτο ἀνώτερον τοῦ ποσοῦ τοῦ βεβαιωθέντος καὶ εἰσπραχθέντος· μέλλει ὅμως αὐτὸ νὰ ἀποπληρωθῇ ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς, διότι τὰ γεννήματα θὰ ἔχουν ἀνωτέραν τιμήν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου γνωμοδοτεῖ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τῶν 10,262,000 κατὰ 1,632,000.

§115ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ὅταν εἰργάσθη, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της μόνον τοὺς βεβαιωθέντας φόρους, ὑπελόγισε δὲ ὄχι πρὸς 4, ἀλλὰ πρὸς 5 δραχ. τὸ κοιλόν.

§116ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κατὰ τοὺς λογαριασμούς, ὁποῦ ἔκαμεν ὁ ἴδιος, τὸ ἔλλειμμα εἶναι 2,482,000 δραχ.

§117ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχετε ὅλα τ’ ἀποτελέσματα;

§118ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουρ. τῶν Οἰκονομ.). Μάλιστα. Δημητριακοὺς καρπούς, φόρον ἀμπελώνων, περιβόλια, ἔλαιον, σταφίδας, κουκούλια καὶ μετάξια, βαλανίδια κλπ. τὸ ὅλον βεβαιωθέντα 2,855,000· βεβαιωθησόμενα κατὰ προσέγγισιν 2,574,000· τὸ ὅλον 5,429,000. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 2 φόρον ἐπὶ τῶν μελισσίων.....

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητοῦμεν περὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, περὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν· περὶ αὐτῶν γνωμοδοτεῖ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 1,632,000.

§120ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ἂν καὶ πλησιάζομεν εἰς τὸν Νοέμβριον, δὲν εἶναι ἀκόμη βεβαιωμένα ὅλα τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους τοῦ ά. Κεφαλαίου, τὰ ἔσοδα τῶν ὀψίμων, π. χ. τὰ τῆς Ἑπτανήσου· ὅλοι οἱ φόροι, οἱ εἰσπραττόμενοι εἰς τὰ τελωνεῖα, τῆς σταφίδος, τῶν βαμβακίων δὲν ἐβεβαιώθησαν ὁλοσχερῶς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταθῶμεν εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ προσδιώρισεν ὕστερον ἀπὸ πολλὰς ἐρεύνας, τὰς ὁποίας ἔκαμε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τοῦ πρώτου ἄρθρου κατὰ 1,632,000, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Φόρος ἐπὶ τῶν μελισσίων· ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης γνωμοδοτεῖ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν κατὰ 12,872. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§122ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς· Ἄρθρον 3. Φόρος ἐπὶ τῶν βοσκῶν 150,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐπὶ ἔλαττον κατὰ 131,000, δηλ. εἰς 19,000. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς;

§124ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 4ον. φόρος ἐπὶ τῶν ζώων 1,350,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἐλάττωσιν κατὰ 88,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§126ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. 5ον. Φόρος ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων 400,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν αὔξησιν κατὰ 20000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§128ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη· 6ον φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει 900,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἐλάττωσιν κατὰ 30,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§130ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

ΚΕΦΑΛ. Βʹ.

Ἔμμεσοι φόροι.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον Γʹ. Δημόσια καταστήματα· πρῶτον, Ταχυδρομεῖον 477,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει αὔξησιν κατὰ 173,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§133ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ. Τηλέγραφος 200,000. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει αὔξησιν κατὰ 50,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ Βουλὴ, μὴ ὑπαρχούσης ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀντιῤῥήσεως, παραδέχεται δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

ΚΕΦΑΛ. Δʹ.

Δημόσια νομίσματα καὶ κτήματα.

Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει αὔξησιν κατὰ 50,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§137ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ Βουλὴ μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, παραδέχεται δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν αὔξησιν κατὰ 80,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§139ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

ΚΕΦΑΛ. Εʹ. Ἐκποιήσεις ἐθνικῶν κτημάτων.

§141ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος προσδιορίζει τὸ τίμημα αὐτῶν τῶν οἰκοπέδων τῆς Σπάρτης νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸν συνοικισμὸν· λοιπὸν τὸ θεωρῶ κακῶς καταχωρημένον ἐδῶ.

§142ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ εἰσέπραξε τώρα τὸ δημόσιον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε πρότασιν εἰς τὰ ἔξοδα ν’ ἀποδοθοῦν. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἀναστάσεως γίνονται δεκτὰ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα. ΚΕΦΑΛ. ΣΤʹ. Διάφορα εἰσοδήματα.

Ζον. Κεφάλ. «Ἐκκλησιαστικὰ κτήματα· πρῶτον, ἐκποίησις ἀκινήτων μοναστηριακῶν κτημάτων 100,000.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν αὔξησιν κατὰ 100,000· τουτέστι ν’ ἀναβιβασθῇ τὸ ποσὸν εἰς 200,000.

§144ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. 80,000 ἐβεβαιώθησαν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰς αὐξήσωμεν ἄνευ λόγου· ἀφήσατε 100,000.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§146ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, γίνονται δεκτὰ δ’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

Ηον. Κεφάλαιον. «Ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων δημόσια 300,000.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ν’ ἀναβιβασθῇ εἰς 1,400,000.

§148ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ποῦ στηρίζεται ἡ ἐπιτροπή;

§149ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ στηρίζεται εἰς τὰ συμπεράσματα τοῦ παρελθόντος ἔτους· πέρυσιν εἰσεπράχθησαν 1,200,000· ἐφέτος ἔχομεν ὑπερβῆ μέχρι τοῦδε τὰς 800,000.

§150ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸς λόγος ἰσχυρὸς, διότι ὅσον ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὰ ἔτη 62 καὶ 63 θὰ ἔχωμεν ὀλιγώτερα· 1,100,000, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετά.

§151ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀφοῦ ἔχομεν ἕως τώρα βεβαιωμένας 800,000 περίπου, ἠμποροῦν νὰ εἰσπραχθοῦν ἄλλαι 500,000, διότι εἰς αὐτοὺς τοὺς τελευταίους μῆνας συνήθως εἰσπράττονται τὰ περισσότερα.

§152ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἐπιμένομεν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§154ΤΙΝΕΣ. 1,200,000.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συμφωνεῖτε εἰς 1,200,000;

§156ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 2. «Ἐκκλησιαστικὰ 15,000.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θʹ. Κεφάλ. «Καθυστεροῦντα κατὰ τὸν ΧΚΗʹ. νόμον· πρῶτον, καθυστεροῦντα ἔσοδα τῶν χρήσεων 1854–58 150,000.» Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ αὐξηθῇ κατὰ 100,000.

§160ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶναι λάθος. Νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 100,000.

§161ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσα εἶναι ἕως τώρα τὰ εἰσπραχθέντα;

§162ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὅλα ὁμοῦ εἶναι 720,000, καὶ τὰ δημόσια καὶ τὰ ἐκκλησιαστικά.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν κατὰ 100,000.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παραδέχεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἔξοδα.

§166ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἓν ζήτημα διὰ τὴν συνταγματικὴν ἀκρίβειαν· ὁ Κύριος Βουλευτὴς Ἀττικῆς Καλλιφρονᾶς ἐξελέχθη μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μάλιστα ἐξελέχθη καὶ Πρόεδρος· σήμερον, νομίζει ἡ Βουλὴ ὅτι δύναται ὡς Πρόεδρος ἐπιτροπῆς νὰ λαμβάνῃ μέρος;

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§168ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πληροφορίας μόνον δίδω.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἔξοδα. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ά. καὶ βʹ, κεφάλαιον τοῦ Μέρους Αʹ. ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἔχοντα οὕτω·

ΧΡΕΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΝ.

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ.

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 2 Ναυτικαί 406,176 Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ 22,000.

§172ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μὴ τὰ πειράζετε καὶ θὰ χρειασθοῦν περισσότερα, διότι ἐγένετο αὔξησις.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς;

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑποστηρίζεται.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 3 Ἐκκλησιαστικαί 18,000 Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν κατὰ 10 χιλιάδας.

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη λοιπὸν ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς. 4 Πολιτικαί 217,000. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 40 χιλιάδας.

§178ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἑκατὸν χιλιάδες εἶναι πρόσθετοι μόνον διὰ τοὺς γερουσιαστάς· θὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1864· ἡ ὑπόθεσις αὕτη μάλιστα εἶναι εἰς τὰ δικαστήρια.

§179ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ ἐπιδόματος τῶν Γερουσιαστῶν δὲν εἶναι ἔργον τῶν δικαστηρίων.

§180ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέχρι τοῦδε ἀποφασισθέντων ὑπάρχει τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη· ἂν δὲ ἐκεῖνοι δικαιοῦνται νὰ λάβουν, τότε βεβαίως θ’ αὐξηθῇ.

§181ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Διὰ τῶν πιστώσεων δὲν προδικάζει ἡ Βουλὴ τίποτε ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὰ δικαστήρια.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς;

§183ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. Μέρος δεύτερον. Βασιλικὴ χορηγία 840,000.

§185ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Μέρος τρίτον. Ἔξοδα Βουλευτῶν καὶ ἔξοδα γραφείου 408,520.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέρος τέταρτον. Προεδρεία ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. 8,226.

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμβούλιον Ἐπικρατείας 130,000.

§190ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὸν Ὑπουργείου 93,366.

§192ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅμοιον γενικοῦ Λογιστηρίου 42,726.

§194ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅμοιον ἐπιθεωρητῶν 17,280. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τῶν μισθῶν δύω ἐπιθεωρητῶν ἐπὶ δύω μῆνας 1460.

§196ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Στηρίζεται ἐπὶ νόμου ὁ μισθὸς αὐτῶν τῶν ἐπιθεωρητῶν;

§197ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους ὑπάρχουν νομοθετημέναι 4 θέσεις δι’ ἐπιθεωρητάς· ἡ Συνέλευσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 63 κατήργησε τὰς θέσεις τῶν δύω καὶ ἄφησε τὴν δαπάνην διὰ τοὺς ἄλλους δύω· ἡ Κυβέρνησις ὅμως μετὰ ταῦτα ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο ἀνάγκη καὶ τῶν τεσσάρων· συμπεριέλαβε καὶ τὸ ἔξοδον αὐτὸ ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§198ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι εἶναι περιττὴ αὐτὴ ἡ δαπάνη.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς;

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Γενικὴ ὑπηρεσία». Ἐνταῦθα ἡ Βουλὴ τὰ κεφάλαια 6–14 παρεδέχθη ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ὡς ἑξῆς· Γενικὴ ὑπηρεσία.

Ταμεῖα.

Ἐφορεῖαι.

ΜΕΡΟΣ Εʹ. — Ἔξοδα Διοικήσεως, ἐπιστασίας καὶ εἰσπράξεως τῶν φόρων. Ἄμεσοι φόροι.

Δημόσια καταστήματα.

Δημόσια νομήματα.

Δημόσια νομήματα

Δημόσια κτήματα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἐπιστροφαὶ χρημάτων» 15,000.

§203ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ ν’ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν κατὰ ἓξ χιλιάδας, ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἀντίτιμον τῆς ἐκποιήσεως οἰκοπέδου ἐν Σπάρτῃ.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος προτείνει τὴν αὔξησιν τῶν 15,000 κατὰ 6,000 ἀκόμη.

§205ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ νόμος, θὰ ἐπιστραφῶσιν αὐτὰ τὰ κτήματα.

§206ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Ὑπάρχει νόμος ἐκδεδομένος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ὁμοιότητα τῶν ἄλλων νόμων περὶ συνοικισμῶν. Εἰς τὴν Σπάρτην τὸ ἀντίτιμον τοῦ ἐκποιηθέντος οἰκοπέδου συνεχωνεύθη μετὰ τῶν χρημάτων τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ τὰ χρήματα αὐτὰ ἀνήκουν εἰς τὸν δῆμον καὶ ὄχι εἰς τὸ δημόσιον.

§207ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σημειοῦται πίστωσις ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ, ἵνα ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις πρόχειρα τὰ μέσα ν’ ἀποδίδῃ ποσά, τὰ ὁποῖα κακῶς καὶ παρὰ τὸν νόμον εἰσέπραξε καὶ συνεχώνευσε μὲ τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου. Ὁ Κ. Σπηλιωτάκης διατείνεται, ὅτι τὰ εἰσπραχθέντα ἀπὸ ἐκποίησιν οἰκοπέδου ἐν Σπάρτῃ κακῶς εἰσεπράχθησαν· ἑπομένως νομίζω, ὅτι δὲν βλάπτει τὴν οἰκονομίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἂν αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως κατὰ 6,000 ἀφίνεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν καλῶς ἐσημειώθησαν εἰς τὰ ἔσοδα ἢ κακῶς.

§208ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§209ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἀντικρούω τὴν πρότασιν ταύτην στηριζόμενος εἰς τὸ Σύνταγμα, «οὐδεμία πρότασις, ἀφορῶσα αὔξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ μισθοδοσίαν ἢ σύνταξιν, ἢ ἐν γένει δι’ ὄφελος προσώπου πηγάζει ἐκ τῆς Βουλῆς.» Τὰ χρήματα εἰς Σπάρτην θὰ ἐπιστραφῶσι πρὸς ὄφελος προσώπου. Ἔπρεπε τὴν πρότασιν ταύτην νὰ παρουσιάσῃ ὁ Κ. ὑπουργός.

§210ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κεφαλληνίας Κ. Ἰακωβάτος ἐσύγχυσε τὸ ζήτημα, διότι ἀληθῶς τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ περὶ προσωπικῶν ἀπαιτήσεων, περὶ δωρημάτων ἀναφερομένων εἰς πρόσωπα· ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ ὑπηρεσίας, περὶ συμφερόντων, δικαιωμάτων δήμων, νομίζω, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ἀντίκειται. Δὲν δύναται, νομίζετε, εἷς βουλευτὴς, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπαιτοῦνται νὰ καθαρισθῇ ὁ λιμὴν δεῖνα 50,000 δραχμαί; Πιστεύω λοιπὸν ὅτι ὁ Κ. Ἰακωβάτος δὲν θέλει ἐπιμείνει.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παραδέχεται νὰ προστεθῇ τὸ ποσόν;

§212ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ.

Ἀποζημιώσεις. Ἐκτέλεσις δικαστικῶν ἀποφάσεων δραχ. 200,000.

§213ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιμισθία δικηγόρων δραχ. 60,000.

§215ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμψηφισμὸς πιστωτικῶν γραμματίων καὶ ὁμολογιῶν δραχ. 200,000

§217ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Ἑπτανήσου.

ΜΕΡΟΣ Αʹ.

Χρέος ἐξωτερικόν. Συντάξεις Ἄγγλων ὑπηκόων δραχ. 200,000

§219ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ.

Χρέος ἐσωτερικόν. Τόκοι χρέους Ἑπτανησιακοῦ δραχ. 285,000

§220ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντάξεις πολιτικαί δραχ. 23,047.

§222ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις μένει ἐν μετεώρῳ, καὶ ὅτι οὐδεμία σύνταξις Ἑπτανησιακὴ εἶναι Συνταγματικὴ, ἐκτὸς τῶν ὁρισθεισῶν διὰ τῆς συνθήκης, καὶ ἐπιφυλάττομαι νὰ προσβάλω ὅλας τὰς συντάξεις.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προίκισις ταμείου πολιτικῶν συντάξεων δραχ. 192,953

§224ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέρος Βʹ. Χορηγίαι. Βασιλικὴ χορήγησις 285,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§226ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη.—Μέρος Δʹ. Γενικὴ ὑπηρεσία. Κεντρικὴ ὑπηρεσία. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπ’ αὐτῶν;

§228ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.—Προσωπικὸν ὑπουργείου 1,000. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§230ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.— Προσωπικὸν ἐπιθεωρητῶν.

§232Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν ὑπῆρχον εἰς τὸν πρώην προϋπολογισμόν.

§233ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῶσιν οἱ ἑλληνικοὶ νόμοι· ἐστοχάσθη λοιπὸν ἡ κυβέρνησις ὅτι ἦτον ἀνάγκη νὰ διορίσῃ ἐπιθεωρητὴν εἰδικὸν διὰ τὴν Ἑπτάνησον· διὰ τὸν λόγον τοῦτον φαίνεται τὸ ἔξοδον αὐτό. Ὁ ἐπιθεωρητὴς, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἐκεῖ, εἶναι ἀρχαιότατος ὑπάλληλος, ὁ Κ. Δάσιος, καὶ αὐτὸς ἐχρησίμευσε παρὰ πολὺ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§234ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρχον περισσότεροι ἐπιθεωρηταὶ καὶ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις τοὺς ἠλάττωσε, κατόπιν προσετέθησαν δύω, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιθεωρηταὶ πάσης ξηροκαμπίας, διότι ὁ εἷς διέρχεται τὰς ἀγυιὰς τῶν Ἀθηνῶν. Θέλομεν νὰ παραχωρῶμεν τοὺς ἱδρῶτας τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἂς εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν· γνωμοδοτῶ, ὅτι πρέπει νὰ παυθῇ ἡ μισθοδοσία αὐτῶν ἀπὸ τῆς πρώτης 9βρίου.

§235ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρχουν.

§236ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουρ. οἰκον.) Ἐπαύσαμεν τοὺς δύω.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῶν δύω;...

§238ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πῶς θέλετε! γνωρίζουν οἱ Ἑπτανήσιοι τὴν ὑπηρεσίαν; διότι τί θὰ κάμῃ ὁ ἐπιθεωρητής.

§239ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουρ. οἰκον.). Ἂς μείνῃ αὐτὸς διὰ δύω μῆνας.

§240ΠΟΛΛΟΙ. Μέχρι τέλους Δεκεμβρίου.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§242ΠΟΛΛΟΙ. Οὐχί.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ προσωπικὸν ἐπιθεωρητῶν 3,456; (ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως). Ὑλικὸν καὶ ἔξοδα ὑπουργείου 5,000.

§244ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουρ. οἰκον.) Ἐγὼ λέγω, νὰ λείψῃ αὐτό.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§246ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου τούτου; (ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως). Ἔξοδα ἐπιθεωρήσεων, 1000 δραχμαί· ἔχει τις ἀντίῤῥησιν ἐπ’ αὐτοῦ;

§248ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἄρθρον τοῦτο; (ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως). Ἄρθρον 8. Ὑλικὸν καὶ ἔξοδα ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου 2,000. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίῤῥησις. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἄρθρον τοῦτο (παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως). Κεφάλαιον 7ον, ταμεῖα. Ἄρθρον Αʹ. προσωπικὸν 35,094, 50· δεύτερον, ποσοστὰ ἐν γένει 67,109, 50· τρίτον, ἔξοδα ὑπηρεσίας, 12,840· τέταρτον, ἔξοδα μεταθέσεων 5,500· ἐπὶ τῶν ἄρθρων τούτων οὐδεμιᾶς ἀντιῤῥήσεως γενομένης, παρεδέχθη ἡ Βουλὴ αὐτὰ δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου αὐτῶν ἀναστάσεως. Μέρος πέμπτον, ἔξοδα διοικήσεως εἰσπράξεως κτλ. Κεφάλαιον 10. ἄμεσοι φόροι, ἄρθρον 1. ἔξοδα εἰσπράξεως δεκάτων 12,000, ἄρθρον 3. ἔξοδα φόρου ἐπιτηδεύματος καὶ οἰκοδομῶν, 12,707,38.

§250ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἐσημειώσαμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 65, ἑπομένως πρέπει νὰ διαγραφῶσι τὰ ἄρθρα αὐτά.

§251ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ κεφάλαιον αὐτὸ νὰ λείψῃ.

§252ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι θέλει ἐφαρμοσθῆ τὸ σύστημα αὐτὸ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν γίνεται καὶ ἑπομένως εἶναι περιττὸν νὰ ὑπάρχῃ.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν ἀπάλειψιν ὅλου τοῦ κεφαλαίου; (ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). Κεφάλαιον 11. Ἔμμεσοι φόροι. Ἄρθρον 1. προσωπικὸν τελωνείων 207,226· ἄρθρον 2. ἔξοδα ὑπηρεσίας τελωνείων 18,564· ἄρθρον 3. ὅμοια ἐπισκευῶν τελωνείων 10,000· ἄρθρον 4. προσωπικὸν σφραγιστηρίου 6,925, (ἐπὶ τῶν ἄρθρων τούτων, ἀντιῤῥήσεως μὴ γενομένης, παρεδέχθη ἡ Βουλὴ αὐτὰ δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου αὐτῶν ἀναστάσεως). Ἄρθρον 6. ἀποδοχαὶ χαρτοσήμου 100,000.

§254ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§255ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν ὑπάρχουν ἀποδοχαί. (Ἐνταῦθα ἐγένετο ἐλάττωσις ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ χαρτοσήμου κατὰ 140,000 δραχμὰς, ὥστε τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο ἔμεινε 246000, τὸ δὲ ἄρθρον 6 ἀπηλείφθη).

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. ποσοστὰ γραμματοσήμου 10,000. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν ἐπ’ αὐτοῦ;

§257ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἄρθρον αὐτό; (ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως). Κεφάλαιον 12. δημόσια καταστήματα. Ἄρθρ. 2. προσωπικὸν τοῦ τυπογραφείου 24,577,62.

§259ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουρ. οἰκον.). Ὅλαι αἱ κλήσεις, αἱ ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων καὶ ἄλλα πολλὰ κατὰ τοὺς νόμους τῆς Ἑπτανήσου τυπόνονται ἐκεῖ, ὥστε πρὸ τῆς ἀφομοιώσεως δὲν δύναται νὰ γείνῃ τίποτε.

§260ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ὑπάρχει ἓν τυπογραφεῖον ἐν Κερκύρᾳ πολυέξοδον, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον τὴν σήμερον, διότι δὲν χρησιμεύει, ὡς προηγουμένως ἐχρησίμευε. Σήμερον οἱ νόμοι δημοσιεύονται ἐν Ἀθήναις καὶ πέμπονται εἰς τὴν Ἑπτάνησον· πρότερον ἐδημοσιεύοντο ἐν τῇ ἐφημερίδι τῆς Ἑπτανήσου, σήμερον δὲ δημοσιεύονται ἐκεῖ αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων κατὰ τοὺς νόμους. Ὅ,τι κατὰ νόμον πρέπει νὰ δημοσιεύηται ἐν τῇ ἐφημερίδι εἶναι αἱ λεγόμεναι διακλήσεις· ὅστις θέλει νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ δικαστήριον πρέπει νὰ εἰδοποιήσῃ ὅλους τοὺς δανειστὰς τοῦ ὀφειλέτου διὰ μιᾶς κλήσεως, ἥτις πρέπει νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὴν ἐφημερίδα. Νομίζω ὅτι πρὸς κατάργησιν τοῦ τυπογραφείου καὶ πρὸς οἰκονομίαν, ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ ἕνας νόμος 4 γραμμῶν ὅτι καταργοῦνται αἱ διακλήσεις· εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρὶν καταργηθῶσιν αὗται δὲν δύναται νὰ γείνῃ τίποτε.

§261ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργὸς). Παρατηρῶ ὅτι τὸ δημόσιον διὰ τὸ κατάστημα αὐτὸ δὲν πληρόνει τίποτε. Ἠξεύρετε ὅτι τὰ καταστήματα εἰς τὴν Κέρκυραν εἶναι ὅλα τοῦ δημοσίου καὶ δὲν πληρόνομεν ἐνοίκιον διὰ κανένα, ἐκτὸς τούτου καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ λαμβάνουν σύνταξιν, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ αὐτὸ ἀκόμη εἷς λόγος, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύω μηνῶν, ἂς μὴ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν ἕως οὗ ἡ κυβέρνησις συλλέξῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας.

§262ΠΑΔΟΒΑΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Ἰονικῆς κυβερνήσεως ἐτυπόνοντο ἁπλῶς αἱ διακλήσεις, καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. Ἰακωβάτον νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ· ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς εἴπω τώρα τί καὶ τί κατὰ νόμον ἐτυπόνοντο εἰς τὴν ἐφημερίδα, ἀλλὰ καὶ πράξεις ποινικαὶ, καὶ πράξεις ἐμπορικαὶ, καὶ πράξεις δικαστικαὶ καὶ πολλὰ ἄλλα, καὶ, ἂν θέλετε, ἁπλῶς πρὸς περιέργειαν θέλω σᾶς φέρει ἕνα κατάλογον, ἐξ οὗ θὰ ἐξάξητε πόσα τυπόνονται ἐντὸς αὐτῆς τῆς ἐφημερίδος· πρὸς τούτοις σᾶς προσθέτω, ὅτι πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἔγεινε μία μεγάλη ἐλάττωσις τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ τοῦ καταστήματος· καὶ ἐπὶ τέλους σᾶς κάμνω μίαν τελευταίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν πάντες θέλετε ἐκτιμήσει μεγάλως, τὸ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι θὰ ἀπολαμβάνωσι περισσότερα μὴ ἐργαζόμενοι, διότι ἡ σύνταξις εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα τοῦ μισθοῦ.

§263ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατ’ ἀρχὰς, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, τὰ πάντα ἐγράφοντο εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κερκύρας, διότι δὲν ὑπῆρχε καμμία ἄλλη ἐφημερὶς, καὶ ἑπομένως ὅλαι αἱ πράξεις ἔπρεπεν ἀναγκαίως νὰ καταχωρίζωνται εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἅμα ἐδόθη ἡ ἐλευθεροτυπία, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνεται τοῦτο, οὔτε ὁ νόμος τὸ διατάττει.

§264ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§265ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὄχι, διόλου. Τέλος πάντων δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ πράξεις αἱ καταχωριζόμεναι εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δύνανται νὰ καταχωρίζωνται καὶ ἀλλοῦ, καθὼς τοῦτο συμβαίνει ἐνταῦθα.

§266ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ γείνῃ ἡ ἀφομοίωσις, ὅλα αὐτὰ διορθόνονται.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3· Προσωπικὸν τυπογραφείου 24,577:62 καὶ ὑλικὸν καὶ ἄλλα ἔξοδα 3,000, καθὼς καὶ ἐπὶ τοῦ Μέρους ΣΤ. Διάφοροι πληρωμαί. Ἀποζημιώσεις. Ἄρθρ. 1. Ἐκτέλεσις δικαστικῶν ἀποφάσεων 75,000;

§268ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδεμία.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἡ Βουλὴ παραδέχεται (παρεδέχθησαν τὰ ἀνωτέρω δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως). Αὔριον εἰς τὰς 12 ἐξακολουθοῦμεν· λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4. Μ. Μ.)