1865.09.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40.

Τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1865.

(Σάββατον).

Ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου γνωστοποιεῖ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τροποποίησιν τοῦ ὑπουργείου δι’ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον θέλει σᾶς ἀναγνωσθῆ. Ἀριθ. 399.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωστοποιήσω δι’ ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς εὐηρεστήθη νὰ ἐπενέγκῃ σήμερον τὴν ἑξῆς ὑπουργικὴν μεταῤῥύθμισιν. α) Ἀπεδέξατο τὰς παραιτήσεις τῶν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργῶν κτλ. Λ. Ι. Κρεστενίτου, Α. Καρνάλη καὶ Δ. Στ. Βουδούρη. βʹ) Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης διώρισε τὸν κ. Παῦλον Καλλιγᾶν, Καθηγητὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. γʹ) Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν Ὑποστράτηγον καὶ Βουλευτὴν κύριον Τριαντάφυλλον Λαζαρέτον. δʹ) Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν μέχρι τοῦδε Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Κωνστ. Λομβάρδον. έ) Ἀνέθηκε προσωρινῶς τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑπουργείου εἰς τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν, τοῦ δὲ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 24 Σεπτεμβρίου 1865.

Ὁ Πρόεδρος

(Τ. Σ.) Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§4Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, ἀφοῦ ἀναγνωσθῶσιν ὅλα τὰ ἄλλα ἔγγραφα. Χθὲς κατετέθησαν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνηγγέλθησαν παρὰ τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τοὐτέστι νομοσχέδιον περὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως· ἐπίσης παρὰ τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ σχέδιον νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως· παρὰ τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ σχέδιον νόμου περὶ διοργανώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως κατὰ τὴν Ἑπτάνησον, σχέδιον νόμου περὶ διδακτικῶν βιβλίων. — Ὑπεβλήθη πρότασις νόμου παρὰ τῶν Βουλευτῶν κυρίων Κωνσταντᾶ, Ζερβοῦ καὶ Νικολάου Καρύδου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἰσχύος τῶν νόμων ἐν τοῖς ἀγροῖς Κερκύρας. Κατετέθησαν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Σακελλαριάδου, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν τῶν σκωριῶν· ἑπομένως οἱ θέλοντες νὰ τὰ μελετήσουν διὰ νὰ λάβουν τὸν λόγον δύνανται νὰ λάβωσι γνῶσιν αὐτῶν.

§6ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ συζήτησις παρὰ τοῦ προεδρείου.........

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡρίσθη ἡμέρα.

§8ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μόνον νὰ ἐμπιστευθῶσιν εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς ὑπαλλήλου ὁποίου θέλετε, διότι εἶναι ἔγγραφα σπουδαῖα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν μας ἀναμένοντες οἱ μὲν τοὺς δὲ, ἀνάγκη νὰ ἀποφασίσωμεν νὰ ἐρχώμεθα τὴν ὡρισμένην ὥραν· ἐὰν ἡ 10η δὲν ᾖναι κατάλληλος, νὰ τὴν ὁρίσωμεν ἐκ νέου καὶ ἑπομένως τὴν ὡρισμένην ὥραν νὰ ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ᾖναι πλήρης, νὰ μὴ περιμένωμεν. Ἐννοεῖται δὲ, καὶ ζητῶ τὴν συγκατάθεσίν σας, ὅτι θέλω δημοσιεύει τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι παρόντες. Προτείνατε μίαν ὥραν τὴν 12, ἂν θέλετε.

§10ΤΙΝΕΣ. Τὴν 12ην.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν 12ην ἀκριβῶς θὰ ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος, καὶ ἂν δὲν ᾖναι πλήρης ἡ Βουλὴ, θὰ διαλυώμεθα. Ἑπομένως θέλω ἐρωτήσει τὴν Βουλὴν, νὰ ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τὴν 12ην, καὶ ἂν δὲν ᾖναι πλήρης ἡ συνεδρίασις νὰ διαλυώμεθα, κατόπιν δὲ νὰ δημοσιεύωνται τὰ ὀνόματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν παρευρέθησαν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ δημοσιεύωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὰ πρακτικὰ τὰ στενογραφημένα, εἶναι ἀνάγκη τὴν ἐπιοῦσαν οἱ λαβόντες τὸν λόγον τὴν προτεραίαν νὰ παρατηρῶσι τὰ ἀτελῶς συνταχθέντα, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν πότε νὰ παρατηρήσῃ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος καὶ νὰ ματαιοῦται οὕτως ὁ σκοπὸς τῆς ἐφημερίδος τῆς Βουλῆς, ὥστε δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ κανεὶς παράπονον, ἐὰν δὲν λάβῃ τὸν κόπον τὴν ἐπιοῦσαν νὰ παρατηρήσῃ τὴν ἀγόρευσίν του, ἐὰν αὕτη δημοσιευθῇ ἀτελῶς συντεταγμένη.

§13ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Νὰ μᾶς τὰ φέρωσι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ δὲν γίνεται αὐτό.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσδιορισθῇ μεγαλείτερον διάστημα χρόνου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ, διότι τότε ματαιοῦται ὁ σκοπὸς τῆς στενογραφίας· καὶ ἂν δὲν δημοσιεύωνται ἐγκαίρως, εἶναι καλλίτερον νὰ καταργήσωμεν τὴν στενογραφίαν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν εἰργάσθη· ἠξεύρετε, ὅτι μέχρι 7βρίου ἐδόθη πίστωσις· εἶναι ἀνάγκη κατὰ τὸ Σύνταγμα ὁ προϋπολογισμὸς νὰ προεξεργάζεται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ ἑπομένως τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ συνέλθωσι καὶ νὰ ἐργασθῶσι τὸ ταχύτερον· ἐπίσης παρακαλῶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν νὰ ἐργασθῶσι, διότι εἶναι τόσαι ἀναφοραὶ εἰς τὸ γραφεῖον καὶ οὐδεμία ἐνέργεια ἔγεινε.

§17ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Εἶχε ζητήσει ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης μερικὰ ἔγγραφα ἐπὶ μιᾶς προτάσεως περὶ εἰσαγωγῆς εἰς δίκην βουλευτοῦ τινος, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν ἦλθον τὰ ἔγγραφα, καὶ ἐὰν ἦλθον νὰ μᾶς σταλῶσι.

§18ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἑνὸς Βουλευτοῦ ἀπεπερατώθη ἡ ἀνάκρισις, τοῦ Κυρίου Φλέσσα· ἦλθεν ἐδῶ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως μᾶς ἐξηγήθη, ὅτι εἶχε σχέσιν μὲ τὴν ἀνάκρισιν ἑνὸς Λιμπεροπούλου· ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ Βουλὴ δὲν ἦτον εἰς ἐνέργειαν, ἐκρίθη νὰ μένωσιν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ τὰ ἐστείλαμεν μὲ τὴν διαταγὴν, ἅμα τελειώσῃ ἡ ἀνάκρισις καὶ αὐτῶν νὰ ἔλθουν ἐδῶ. Τώρα ἂς φροντίσῃ τὸ ὑπουργεῖον νὰ τὰ λάβῃ.

§19Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ κάμω χρῆσιν δικαιώματος, τὸ ὁποῖον αἱ κοινοβουλευτικαὶ συνήθειαι καθιέρωσαν. Τὸ προεδρεῖον σᾶς ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου καὶ ὅλοι ἠκούσαμεν ὅτι, εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβον χώραν μεταβολαὶ καὶ μεταβολαὶ σπουδαῖαι. Αἱ μεταβολαὶ αὗται, Κύριοι, ἀναφέρονται, ἀνάγονται εἰς τὰ σπουδαιότερα ὑπουργεῖα τοῦ Κράτους, ἀφορῶσι δὲ καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν χρεωστοῦσι κάποιαν εὐθύνην λόγον τινά. Δικαιοῦμαι, Κύριοι, νὰ ἀπευθύνω εἰς τὸν ἐντιμότατον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐρώτησιν, «ποῖοι οἱ πολιτικοὶ λόγοι, ἢ μᾶλλον οἱ κυβερνητικοὶ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπήνεγκε τὴν τροποποίησιν ταύτην εἰς τὴν Κυβέρνησίν του· ποῖοι οἱ λόγοι οἵτινες ὑπεχρέωσαν τοὺς ἀναχωρήσαντας νὰ παραιτηθῶσι, καὶ ποῖοι λόγοι ὑπεχρέωσαν ἐκείνους, οἵτινες εἰσῆλθον νὰ δεχθῶσιν ὑπουργικὰ χαρτοφυλάκια. Δικαιοῦμαι, λέγω, νὰ ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν ταύτην, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ μεταβολὴ αὕτη ἐπῆλθεν ἐν μιᾷ τῶν σπουδαιοτέρων ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κυρίου Κουμουνδούρου. Χθὲς, Κύριοι, ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς μετὰ τῶν συναδέλφων του, ἐν πλήρει γαλήνῃ, ἐν πλήρει ἡσυχίᾳ, ἐν πλήρει ἀδελφότητι παρουσιάσθη ἐνταῦθα καὶ μᾶς ἔφερεν ὅ,τι σπουδαιότερον ἔργον μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις αὐτοῦ ἠδυνήθη νὰ πράξῃ· σᾶς ἔφερε, Κύριοι, ἔργα μεγάλα, μεγάλων κόπων καὶ σπουδαίων συνεπειῶν. Ἐνῷ, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις αὕτη τοσοῦτον γαληνιαία παρίστατο, χθὲς ἔξαφνα τὴν ἰδίαν ἡμέραν τρικυμία ἐπῆλθε, κεραυνὸς ἐξεῤῥάγη, μέλη τινὰ ἐσκορπίσθησαν καὶ ἄλλα ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας ἔδωκαν τὸν ὅρκον τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπιθυμῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ παρακαλῶ νὰ πιστευθῇ ἀπὸ ὅλην τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου αὕτη δὲν ἔχει, δὲν ἀποτείνεται ἢ δὲν ἀποβλέπει τὸ δικαίωμα, ὅπερ ἔχει κατὰ τὸ Σύνταγμα ὁ Βασιλεὺς νὰ διορίζῃ καὶ νὰ παύῃ τοὺς ὑπουργούς του, οἱανδήποτε ὥραν θέλει καὶ οἱανδήποτε ἡμέραν τοῦ χρόνου· δὲν ἔχει δὲ, Κύριοι, ἐπίσης καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Α. Μ. νὰ λαμβάνῃ εἴτε ἐντὸς, εἴτε ἐκτὸς τῆς Βουλῆς τοὺς ὑπουργούς του· οὔτε περὶ τῆς μιᾶς περιστάσεως ἀπευθύνω τὸν λόγον οὔτε περὶ τῆς δευτέρας, διατὶ π. χ. ἐκλήθη εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ ἄνακτος εἷς ἀνὴρ ἀναντιῤῥήτως λίαν περισπούδαστος, πλὴν εἰς τὰς τελευταίας βουλευτικὰς ἐκλογὰς αὐτῆς τῆς πρωτευούσης μειονοψηφήσας. Περὶ τούτου δὲν ἐρωτῶ, διότι ἡ Α. Μ. Κύριοι, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ὅθεν δήποτε, ὡς ἔφθην εἰπὼν, θέλει τοὺς ὑπουργοὺς καὶ εἰς οἱανδήποτε ὥραν ἐπίσης νὰ τοὺς ἀπολύῃ. Ὅ,τι ἀπαιτῶ, ὅτι ἐπιθυμῶ, ὅ,τι παρακαλῶ τὸν Κύριον Πρόεδρον, εἶναι νὰ μάθω ἂν ἐπῆλθε τροποποίησίς τις εἰς τὸ πρόγραμμά του διὰ τῆς μεταῤῥυθμίσεως, ἐὰν οἱ παραιτηθέντες διεφώνησαν πρὸς αὐτὸ (διότι ὀφείλει νὰ εἴπῃ, καθὼς καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τὰς ἰδέας μας), καὶ ἂν οἱ εἰσελθόντες ἐτροποποίησαν ἢ ἔχουσι τὰς αὐτὰς ἰδέας. Εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν, Κύριοι, ἐπειδὴ δὲν ἐμελέτησα ἐπισταμένως, θέλω λαλήσει περὶ τῆς ἐντιμοτάτης, Κύριοι, ναὶ ἐντιμοτάτης στολῆς τοῦ ἀποστράτου σχετικῶς πρὸς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ στρατόν.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, λίαν φυσικὸν εἶναι ἐν τῷ μέσῳ τῆς πορείας της μία Κυβέρνησις ν’ ἀπολέσῃ μερικὰ μέλη της, τὰ ὁποῖα θέλουν ν’ ἀποσυρθῶσιν ἵν’ ἀναπαυθῶσιν. Ἐπομένως μετὰ τοῦ Κ. Λυκούργου, ὁ ὁποῖος ἀπεσύρθη, εὑρέθημεν καὶ εὑρισκόμεθα μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς εἰς πλήρη ὁμοφωνίαν καὶ θέλομεν εὑρεθῆ μέχρι τέλους. Λόγος διαφωνίας δὲν ὑπῆρξε κανεὶς οὔτε μετὰ τοῦ Κυρίου Βουδούρη. Μετ’ αὐτοῦ διεφωνήσαμεν ὀλίγον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἑνώσεως τῶν δύω ὑπουργείων, τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν μετὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· λόγος ἄλλος διαφωνίας δὲν ὑπῆρξεν, οἱ Κύριοι ἤθελον ν’ ἀναπαυθοῦν καὶ ἐζήτησαν ν’ ἀποσυρθῶσι. Τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἦτο μέχρι τοῦδε καὶ κατ’ αὐτὸ θὰ βαδίσωμεν, διότι ἔχομεν πεποίθησιν ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον. Ἐννοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ὅταν οἱ δύω συνάδελφοι παρῃτήθησαν, ἔπρεπε ν’ ἀναπληρωθῶσι καὶ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ὑπουργεῖον καὶ συνεπληρώθη συμφώνως μὲ τὸν Νόμον καὶ τὸ Σύνταγμα ἀπὸ ἐντίμους συναδέλφους καὶ πολίτας, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ἀξίαν νὰ καθήσουν εἰς τὰς ἕδρας, εἰς τὰς ὁποίας ἐκάθησαν, τὸ δικαίωμα καὶ τὴν καταλληλότητα καὶ τὴν ἱκανότητα καὶ τὰ προσόντα καὶ ὅ,τι τέλος πάντων ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ καθέξῃ ἕνας ἄνθρωπος ἐντίμως, ἀξιοπρεπῶς καὶ ἀνεξαρτήτως τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ.

§21Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰς πολιτικὰς ἰδέας ἀκόμη.

§22ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὰ ἔντιμα μέλη, τὰ ὁποῖα προσῆλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὰς ἔχουν. Ὁ λόγος τῆς ἀποτυχίας κατὰ τὰς ἐκλογὰς αὐτὲς, μοὶ φαίνεται, δὲν εἶναι λόγος.

§23Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν ζητῶ.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω εἰς τὸν Κύριον ἐπερωτήσαντα, ὅτι τὰ ἔντιμα μέλη, τὰ ὁποῖα ἔσχον τὴν καλωσύνην νὰ μεθέξουν τῶν κόπων καὶ τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα ἤδη ἔχει ἡ Κυβέρνησις, συνεφώνησαν καὶ παρεδέχθησαν τὴν πορείαν αὐτῆς καὶ τὴν πολιτικήν της, ἄλλως βεβαίως διαφωνοῦντα δὲν ἤθελον λάβει μέρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε χθὲς ποῦ ἐμείναμεν, ἐπρόκειτο νὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν......

§26ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὰς ὥρας, διότι βλέπω ὅτι παρέρχονται, ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν, καὶ ὅταν ἑτοιμασθῶσι τὰ νομοσχέδια καὶ ἔλθωσιν ἐδῶ, τότε λύομεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν εὕρῃ αὔριον καλὸν νὰ συζητήσῃ αὐτὰ τὰ Νομοσχέδια.

§27Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς εἶχον εἰπεῖ εἰς τὸν Κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐζήτουν τὴν κατάστασιν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ 63, 64 καὶ καθεξῆς καὶ πράγματι εἶπον τὸν ἀπολογισμόν· καὶ οἱ ἀπολογισμοὶ δὲν ὑπάρχουν, ἀλλ’ ἐδῶ ηὗρα ἕνα ἀπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ ἔξοδα μιᾶς προσωρινῆς καταστάσεως τοῦ 1863 μέχρι πρώτης Ἰανουαρίου 1864. Νομίζω δὲ, ὅτι αὐτὴν τὴν προσωρινὴν κατάστασιν δύναται εὐκόλως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκομικῶν νὰ τὴν λάβῃ ἐξ ὅλων τῶν ὑπουργείων, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχωμεν ἂν ὄχι ἕνα ἀπολογισμὸν ἐκ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀλλὰ τοὐλάχιστον μίαν ὡς ἔγγιστα ἀληθῆ ἔκθεσιν τῶν εἰσοδημάτων ἑκάστου ἔτους 63, 64 καὶ 62, καθὼς καὶ τῶν ἐξόδων, καὶ ἑπομένως νὰ ἴδωμεν τὸ κεφάλαιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐλήφθη τὸ δάνειον, μὲ τὸ ὁποῖον ἐσκεπάσθη τὸ ἔλλειμμα ἑνὸς ἑκάστου ἔτους. Λοιπὸν νομίζω ὅτι εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἀπολογισμὸς ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἔχωμεν λογαριασμοὺς ἀκριβεῖς μέχρι πέντε λεπτῶν, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δικαιοῦμαι δι’ αὐτοῦ τοὐλάχιστον τοῦ μέσου νὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑποβάλῃ μίαν τοιαύτην κατάστασιν, καὶ, ἂν θέλῃ ἀκόμη, δύναται νὰ τὸ κάμῃ καὶ διὰ τὸ παρὸν ἔτος, καθὼς τὸ ἔκαμεν ὁ Κ. Σωτηρόπουλος, ὅταν ἦτο ὑπουργὸς, καὶ τοιουτοτρόπως δυνάμεθα νὰ παρατηρήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἐὰν ὄχι κατὰ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν τοὐλάχιστον ὡς ἔγγιστα καὶ νὰ ῥυθμίσωμεν τὴν γνώμην μας ὡς πρὸς τὴν παραδοχὴν τῶν Νομοσχεδίων αὐτῶν.

§28ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς κατὰ τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἄδικον, καθόσον δὲν ἠδυνήθη νὰ ἴδῃ τὰ ὑποβληθέντα χθὲς καὶ ἴσως δὲν ἐμελέτησε τὰ ὑποβληθέντα ἄλλοτε. Εἰς τὰς σημειώσεις, αἵτινες χθὲς ὑπεβλήθησαν, περιέχεται ὅ,τι ἀκριβέστερον διὰ τὸ ἔτος 64.

§29ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ εἴπατε χθές.

§30ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, ὅταν ὁμιλῶ. Λοιπὸν ὅ,τι ἐζήτησεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς διὰ τὸ 64, ὑπάρχει· διὰ τὸ 63, ἐπίσης ὑπάρχει. Ἂς μελετήσουν λοιπὸν τὰ ὑπάρχοντα καὶ ὅπου εὑρίσκουν ἐλλείψεις, ἂς ζητήσουν τὴν ἀναπλήρωσιν.

§31ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι κατὰ τὸν λογισικὸν Νόμον, κατ’ ἔτος συντάττονται οἱ ἀπολογισμοὶ ἑνὸς ἑκάστου ὑπουργείου, ὅτι δύω μέλη τοῦ Νομοθ. Σώματος —καὶ δὲν γνωρίζω ποῖοι ἄλλοι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων — ἀποτελοῦν μίαν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἡ ὁποία ἐξελέγχει τοὺς ἀπολογισμοὺς αὐτοὺς, καὶ ὑποβάλλονται εἰς τὸν Βασιλέα καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὸ εἶναι ἄρθρον ῥητὸν τοῦ Νόμου. Λοιπὸν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ Νόμου ὤφειλεν ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 64 νὰ ᾖναι ἐξελεγμένος διοικητικῶς ἀπὸ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ᾖναι ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Τώρα λέγω διατὶ δὲν ἐνηργήθη τὸ αὐτὸ, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφώτισις, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν.

§32ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς λόγον ζητεῖ ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς, τοὺς μὴ ὑπάρχοντας ἢ ἀπὸ ἐμέ; Ἐὰν ζητῇ ἀπὸ ἐμὲ λέγω, ὅτι παρακαίρως ζητεῖ, διότι ἀκόμη δὲν ἐτελείωσεν ἡ χρῆσις τοῦ 64. Ἐὰν ζητῇ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπουργοὺς, τότε ἂς ὑπάγῃ νὰ τοὺς εὕρῃ. (ἱλαρότης)

§33ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κ. Πρόεδρε, δὲν καταλαμβάνω τὴν γλῶσσαν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ ἀπὸ κανένα, ζητῶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ὁ λογιστικὸς νόμος δὲν τὸ ἐπιβάλλει εἰς τὸ πρόσωπον κανενὸς, ἀλλ’ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Τὸ ὑπουργεῖον λοιπὸν ὤφειλε νὰ συγκαλέσῃ τοιαύτην ἐπιτροπὴν ἐντὸς τοῦ ἔτους, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι ἡ Βουλή. Ὁ νόμος δὲν παρέρχεται, ὁ νόμος ὑπάρχει πάντοτε.

§34ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς καὶ πρὸ πάντων, διότι διατελέσας ὑπουργὸς κατὰ τὰ 63, βεβαίως θὰ ἐξεπλήρωσεν αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου.

§35ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν Κύριον Κυπριάδην, ὅτι ὅταν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς ἐπαναστάσεως ἐπαρουσιάσθη εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ πρῶτόν της ἔργον ἦτο νὰ δώσῃ λόγον τῆς οἰκονομικῆς της διαχειρίσεως· ἡ δὲ κακία, τὴν ὁποίαν τὴν ὁποίαν ἀποδεικνύει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κατηγορῶν τὰ πλέον ὅσια δὲν εἶναι ἀξιέπαινος· διότι ἂν κάθηται σήμερον ὡς βουλευτὴς, ἂν ὑπάρχῃ νέον ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ καθεστὼς, ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Ὀκτωβρίου, ἧς τόσον χαιρεκάκως τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις διεξήγαγεν αὐτὴν, εἰρωνεύθη. Ἀπαντῶ λοιπὸν εἰς τὸν Κ. Βουλευτὴν Κέας, ὅτι αὐτὴ ἡ διαγωγὴ δὲν τὸν συνιστᾷ· ἔπρεπε δὲ μᾶλλον νὰ σπουδάσῃ τὴν ἱστορίαν καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὸ γραφεῖον νὰ τοῦ δώσῃ ἓν ἀντίγραφον αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία εἶναι πολλὰ λεπτομερὴς καὶ ἔχει μέχρις αὐτῶν τῶν ἐνταλμάτων τῶν 25 δραχμῶν τὴν πρέπουσαν λογοδοσίαν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἠρώτησε τὸ ὑπουργεῖον, διατί δὲν ἐσύστησε μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ πρὸς διοικητικὴν ἐξέλεγξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ὁ Κ. πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 64 δὲν δύναται νὰ ὑποβληθῇ παρὰ τὸν 8βριον τοῦ 65. Ἑπομένως, ὅταν παρέλθῃ τὸ χρονικὸν αὐτοῦ διάστημα, τότε θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς Κ. Καλλιφρονᾶς.

§37ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ὡμίλησε πολὺ συνετῶς καὶ συμφώνως μὲ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχε· ὁ δὲ Κ. πρωθυπουργὸς ἀπήντησε πολλὰ εὐφυῶς. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς, μὴ ἀποτεινόμενος εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ σημερινοῦ ὑπουργοῦ, ἐζήτησεν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ Κράτους, νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνας τὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ φωτίσουν τὴν Βουλὴν περὶ τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τοῦ τόπου καὶ, ὅπως γνωρίζετε ἡ οἰκονομικὴ θέσις τοῦ τόπου φαίνεται ἀπὸ τοὺς μέλλοντας προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς παρελθόντας ἀπολογισμούς. Λοιπὸν εἶχε πολὺ δίκαιον ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς κυβερνήσεως, ὄχι τῆς σημερινῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν προτέρων τὴν διαχείρισιν, διότι μόνον οἱ ὑπουργοὶ ἀλλάζουν, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία μένει ἀναλλοίωτος, εἴτε εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς εἴτε εἰς χεῖρας ἄλλου εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις· ὥστε ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἔχει πολὺ δίκαιον· ἀλλὰ καὶ ὁ Κ. πρωθυπουργὸς πολὺ εὐφυῶς ἀπήντησεν ὡς πάντοτε.

§38ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Μεσολογγίου ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ, ἐνῷ ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ὑποθέτω καὶ πιστεύω, ὅτι εὐχαριστήθη ἀπὸ τὴν παρατήρησιν τὴν ἰδικήν μου, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τίποτε προσβλητικὸν, οὔτε κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως, οὔτε κατὰ τῶν προσώπων, οὔτε κατὰ τῆς ἱστορίας. Ὅλως παράκαιρος λοιπὸν καὶ ἀνεπιτυχὴς ἦτο ἡ ὑπεράσπισις τοῦ Κ. Δεληγεώργη, διότι οὔτε ἐμὲ, οὔτε τὸν Κ. Καλλιφρονᾶν ἠνόησεν. Ὁ κ. Καλλιφρονᾶς λέγει, ὅτι δυνάμει τοῦ λογιστικοῦ νόμου, κατ’ ἔτος ἕκαστον ὑπουργεῖον συνιστᾷ μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐξελέγχει τὴν διαχείρισιν τοῦ ἔτους ἐκείνου καὶ συντάσσει μίαν ἔκθεσιν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἀξιοῖ τοῦτο ἀξιεπαίνως πῶς, μοί δίδει τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύω, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸν νόμον, καὶ διὰ τοῦτο τὸν ἐπαινῶ· προσέθεσα δὲ, ὅτι ἂν ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρεβίασε τὸ καθῆκόν του καὶ δὲν ἐξεπλήρωσε τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, βεβαίως ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς τὸ ἐξεπλήρωσε καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συστηθείσης παρ’ αὐτοῦ. Ὁ Κ. Δεληγιώργης εἶπεν, ὅτι ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἔδωκε μίαν ἔκθεσιν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως· «ῥάβδος ἐν γωνίᾳ ἄρα βρέχει». Ἐκθέσεις τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως ὑπέβαλε τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον καὶ προφορικὰς καὶ γραπτάς. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς δὲν θέλει τοιαύτην ἔκθεσιν, θέλει ἐξέλεγξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ, γενομένην ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν· ἔχετε ἐνταῦθα, ἔντιμε Κ. Βουλευτὰ, νὰ κάμητε κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν; Τί ἔχει νὰ κάμῃ ἡ ἐπανάστασις; περὶ ἐπαναστάσεως δὲν πρόκειται· ἡ ἐπανάστασις εἶναι σεβαστὴ ἀπὸ ὅλον τὸ ἔθνος καὶ ἀπὸ ἐμέ.

§39ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐγὼ εἶχον ὁμιλήσει περὶ διατάξεώς τινος τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἡ ὁποία οὐδέποτε δύναται νὰ παραβιασθῇ· ὁ Κ. Κυπριάδης ἐλάλησε μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ λαλήσῃ, οὐχὶ δι’ ἄλλο τίποτε. Εἶπε, διατί δὲν τὸ ἔκαμα ἐγὼ εἰς τὰ 63, δὲν ἐνθυμήθη ὅμως πόσον καιρὸν ἤμην ἐγὼ ὑπουργὸς διὰ νὰ τὸ ἐκπληρώσω. Κατὰ τὰ 62 καὶ 63 ὑπῆρχον ἔκτακτοι περιστάσεις. Τότε ὑπῆρχε μία Συνέλευσις, ἡ ὁποία εἶχεν ἄλλον προορισμόν· ἦλθε νὰ ἐκλέξῃ τὸν Βασιλέα καὶ ν’ ἀναθεωρήσῃ τὸ Σύνταγμα. Αἱ περιστάσεις λοιπὸν ἐκεῖναι ἦσαν ὅλως ἔκτακτοι καὶ δὲν πρέπει νὰ τὰς λαμβάνωμεν ὡς προηγούμενα· ἑπομένως ἡ ὁμιλία τοῦ Κ. Κυπριάδου δὲν ἐστηρίζετο ποσῶς εἰς τὴν λογικὴν καὶ εἰς τὰ πράγματα.

§40ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔπρεπεν ὁ Κ. Κυπριάδης νὰ ῥίψῃ ἐν τῷ μέσῳ τὸ σκάνδαλον τῶν ἀντεκκλήσεων. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἐχρημάτισε καὶ πρὸ τοῦ 62 καὶ 63 ὑπουργός· καὶ νομίζω, ὅτι τὸ καθῆκόν του τὸ ἐξεπλήρωσεν ἐντιμώτατα· καὶ ὅπως διϊσχυρίζεται, ὅτι μὲ τὸν προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ ὑποβάληται συνάμα καὶ ὁ ἀπολογισμὸς, οὕτω πως ἔπραξε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διότι εἶμαι μάρτυς καὶ συνεργάτης τῆς ὑποθέσεως· ὥστε ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ στηρίζεται ἐπὶ νόμου, νόμου ἀμεταβλήτου· καὶ, ἂν τὸ ὑπουργεῖον μέχρι τοῦδε δὲν ὑπέβαλε τὸν ἀπολογισμὸν, διότι δῆθεν καθυστερεῖ τὸν κατὰ προγενέστερα ἔτη, τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ τὴν διαγωγήν του· διότι τὰς πράξεις τῶν προγενεστέρων ὑπουργῶν διαδέχονται οἱ κατόπιν, καὶ τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ φωτισθῇ ἀπὸ τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν παρελθόντων ἐτῶν, καὶ οὕτω πῶς νὰ διαῤῥυθμίσῃ τὰ οἰκονομικά. Ἀλλὰ τὸ νὰ μᾶς λέγῃ σήμερον, ὅτι τὸ δεῖνα καὶ δεῖνα ὑπουργεῖον δὲν ὑπέβαλε τὸν ἀπολογισμὸν, δὲν δικαιολογεῖται, ἐκτὸς ἂν ζητήσῃ τὴν κατάργησιν τοῦ περὶ λογιστικοῦ νόμου. Τοιουτοτρόπως εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ συνάμα καὶ ὁ ἀπολογισμός· ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξελέγξωμεν ἀκριβῶς καὶ ὀρθῶς.

§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ζητεῖ αὐτὸ ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς· δὲν ἐνόησες.

§42Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, Κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς μάτην γίνεται ἡ συζήτησις· τὸ 113 ἄρθρον τοῦ λογιστικοῦ νόμου λέγει ῥητῶς, ὅτι ὁ Βασιλεὺς, τῇ προτάσει ἑνὸς ὑπουργοῦ, ὁρίζει μίαν ἐπιτροπὴν, συγκειμένην ἀπὸ δύο μέλη τῆς Βουλῆς δύο τῆς Γερουσίας, τὰ ὁποῖα ἐξελέγχουσι τὸν ἀπολογισμόν. Σήμερον ἴσως καὶ ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἔχει δίκαιον νὰ ζητῇ τὸν ἀπολογισμὸν καὶ τὸ ὑπουργεῖον ὡσαύτως ἔχει δίκαιον· διότι ποῖα δύω μέλη θ’ ἀναπληρώσωσι τὰ δύω τῆς Γερουσίας;

§43ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Τὸ 113 ἄρθρον τοῦ λογιστικοῦ νόμου παρεξηγήθη· διότι αὐτὴ ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει, ἔπρεπε νὰ γίνῃ μετὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1864, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι ὑπουργὸς τότε ἦτο ὁ νῦν πρωθυπουργός.

§44ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ποίους ἤθελα διορίσει τότε ὡς Βουλευτάς; (θόρυβος).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· πρῶτον νομοσχέδιον εἶναι περὶ κυρώσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ κράτους διὰ τὸ 1865.

§46ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅταν τὸ ὑπουργεῖον εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ τρέχοντος μηνὸς, δύναται νὰ κάμῃ αἴτησιν πιστώσεως, καὶ πιστεύω, ὅτι παρ’ οὐδενὸς δὲν θὰ ἐπέλθῃ ἀντίῤῥησις, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὰ μέσα· μέχρι τέλους τοῦ ἔτους ὁ προϋπολογισμὸς δὲν δύναται οὔτε νὰ συζητηθῇ, οὔτε νὰ ἐξελεγχθῇ, καθόσον μάλιστα τὰ ¾ τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου ἐξηντλήθησαν, ὥστε, ἂν τὸ ὑπουργεῖον ζητήσῃ νὰ τῷ χορηγηθῶσι τὰ μέσα διὰ μιᾶς πιστώσεως μέχρι τέλους τοῦ ἔτους, πιστεύω, ὅτι οὐδεμία θὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις.

§47ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἂν εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους, ὅτε ἐμέλλομεν νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865, ἕκαστος τῶν βουλευτῶν ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὰς παρατηρήσεις του, πολὺ δὲ μᾶλλον ἡμεῖς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑπτανήσου νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· βεβαίως εἶναι πρᾶγμα ἐκτελεσμένον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1865, διότι παρῆλθον ἤδη οἱ 8 ἢ 9 μῆνες· οὐχ ἧττον μένουσιν ἕτεροι 2 μῆνες, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὀφείλει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Βεβαίως ἡ Βουλὴ δύναται νὰ φέρῃ οἰκονομίας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865, ὅστις ἀκόμη δὲν εἶναι τετελεσμένος. Δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, ἂν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865 δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀφομοιώσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑπτανήσου πρὸς τοὺς μισθοὺς τῆς πρώην Ἑλλάδος. Τὴν ἀφομοίωσιν εὐηρεστήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ, ἄνευ τῆς συμμετοχῆς τῆς Βουλῆς· τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἦτο μέγα ἄτοπον καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἀφομοίωσις τῶν μισθῶν δὲν ἐγένετο, οὔτε νομίμως, οὔτε δεόντως, οὔτε οἰκονομικῶς. Διὰ τοῦτο ζητῶ, ὥστε ἡ Βουλὴ πρῶτον νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1865, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς 3 τελευταίους μῆνας, διότι δὲν ἐγένετο ἀφομοίωσις τῶν μισθῶν, τοὐτέστι δὲν ἐξωμοιώθησαν οἱ μισθοὶ τῆς Ἑπτανήσου πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν ἐν Ἑλλάδι ὑπαλλήλων· καὶ διὰ τοῦτο εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κάμωμεν οἰκονομίαν, ἥτις ν’ ἀναβαίνῃ κατὰ τοὺς 3 αὐτοὺς μῆνας εἰς 100,000 δραχμῶν· καὶ ἔχομεν οὕτω τὸ καλὸν καὶ τὸ γνώρισμα ὄχι μόνον νὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν, ἀλλὰ καὶ ἀφομοίωσιν.

§48ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ δεχθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ Κ. Ἰακωβάτος. Σᾶς λέγω μόνον, ὅτι ἡ θεραπεία, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1865 γίνεται καὶ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον σᾶς ὑποβάλλεται, διότι κυροῦντες τὸ διάταγμα, νομίζω, ὅτι δύνασθε νὰ τὸ τροπολογίσητε καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ δεῖνα ὑπάλληλος παρ. χάριν, ὁ ὁποῖος λαμβάνει εἰς τὴν Ἑπτάνησον 200 δραχμὰς, πρέπει νὰ ἐξομοιωθῇ πρὸς τὸν ὑπάλληλον τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει 100.

§49ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν· ἀλλ’ ἐγὼ λέγω καί τι περιπλέον, εἶναί τινες θέσεις εἰς τὴν Ἑπτάνησον, αἱ ὁποῖαι μισθοδοτοῦνται καὶ ὅμως ἐδῶ εἶναι ἄμισθοι, π. χ. οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι εἰς τὴν Ἑπτάνησον λαμβάνουν μισθόν.

§50ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οἱ σύμβουλοι ὅμως εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον παρὰ ἀπὸ τὸ δημοτικὸν, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἕνας ἰδιαίτερος προϋπολογισμὸς καὶ οὔτε κἂν ἀναφέρεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον.

§51ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ τὰ ἐξετάζῃ ὅλα.

§52ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ παρακαλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ φέρῃ ταχέως τὴν ἔκθεσίν της.

§53ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, πρόκειται νὰ λάβῃ χώραν συζήτησις, λέγω, ὅτι ἀποδέχομαι τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Ἰακωβάτου, καθόσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας τῆς Ἑπτανήσου τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον διατελῶ ἐμμένων εἰς τὸ σύστημα τῆς πλήρους ἀφομοιώσεως· κατὰ συνέπειαν, ἐπειδὴ οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑπτανήσου δὲν ἐξωμοιώθησαν πρὸς τοὺς τῶν τῆς Ἑλλάδος, φρονῶ, ὅτι ὁ χρόνος εἶναι κατάλληλος, ὥστε νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ζητήματος τῶν δαπανῶν τῆς Ἑπτανήσου, αἵτινες διαφέρουν ὁλοσχερῶς τῶν δαπανῶν τῆς Ἑλλάδος· τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζω, ὅτι πολλαὶ ποικίλαι δαπάναι εἰς περιττὰς θέσεις καὶ πολυτελεῖς ὑπάρχουσιν, ὥστε ἐκτὸς τῆς οἰκονομίας, θὰ ἔχωμεν καὶ τὸ ἠθικὸν συμφέρον νὰ προσεγγίσωμεν εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα τῆς ἐντελοῦς ἀφομοιώσεως. Ἑπομένως κρίνω καλὸν, ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ σπουδαιότερα ἔργα νὰ καταγίνῃ, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Ἑπτανήσου.

§54ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος πρέπει νὰ μείνωσιν ἀμετάβλητοι· μία διάταξις τοῦ Συντάγματος λέγει, κατ’ ἔτος ἡ Βουλὴ συνέρχεται συζητοῦσα τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὑποβάλλουσα τὸν ἀπολογισμόν. Ἡ Βουλὴ ἦλθεν ἀργά· ὅπωσδήποτε ὅμως τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους πρέπει νὰ τὸν συζητήσωμεν τοὐλάχιστον διὰ τὸ μένον μέρος.

§55Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὃν ὑπέβαλεν ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ῥίψετε ἓν βλέμμα, θέλετε ἰδεῖ ἓν τεῖχος, τὸ ὁποῖον χωρίζει καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν διοίκησιν τοῦ πρώην ἑλληνικοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς Ἑπτανήσου. Τὸ περιεργότερον δὲ, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ποῦ μὲν ἐπικαλοῦνται νόμους τῆς Ἑπτανήσου, ποῦ δὲ συνηθείας καὶ διάφορα ἕτερα πράγματα δυνάμει τῶν ὁποίων γίνονται πληρωμαί· προσέτι θέλετε ἰδεῖ δαπάνας ὅλως διόλου διαφόρους κατὰ τὰς ὁποίας ἐνηργεῖτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους. Δὲν πιστεύω, κύριοι, νὰ ἐλησμονήσατε, ὅτι χθὲς λαλῶν ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι κατὰ δυστυχίαν ἡ Ἑπτάνησος δὲν δύναται διόλου οἰκονομικῶς νὰ μᾶς βοηθήσῃ, καὶ ὅτι τὰ ἔσοδα αὐτῆς μόλις ἐπαρκοῦν εἰς τὴν διοίκησιν αὐτῆς. Ἐπειδὴ λοιπὸν νομίζω, ὅτι τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ εἶναι ἄξια τῆς προσοχῆς καὶ τῆς μελέτης τῆς Βουλῆς, διότι δὲν εἶναι μόνον οἰκονομικὴ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ πολιτικὴ, διὰ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη, ἀλλὰ νὰ διατάξῃ, ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 65 καί τοι ἀργὰ ὑποβληθεὶς νὰ συζητηθῇ κατ’ ἀκρίβειαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς· διότι, κύριοι, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν νομίζω, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου δὲν ἦτο οὔτε τὸ ἓν Κράτος νὰ ἐπιβαρυνθῇ, οὔτε τὸ ἄλλο· ἀλλ’ ὅτι τὰ δύω ταῦτα κράτη, ἑνούμενα, νὰ βοηθήσωσι τὴν κοινὴν προαγωγὴν ὅλου τοῦ ἔθνους. Ἑπομένως, ὅ,τι καλὸν δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς διοικήσεως τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου Κράτους ὡς πρὸς τὸν γενικὸν σκοπὸν, δὲν εἶναι ἀντικείμενον, ὃ πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ἀσυζητητεί. Φρονῶ δὲ ὅτι θέλομεν φωτισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου οὐ μόνον διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 66, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν τῶν ὀργανικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις. Θέλομεν δὲ πρὸς τούτοις ὠφεληθῇ καὶ ὡς πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀφομοιώσεως, τοὐτέστι θέλομεν μελετήσει ἓν ἕκαστον τῶν ἀντικειμένων, ἵνα ἴδωμεν ποῦ δύναται νὰ ὑπάρξῃ δυσκολία, ὡς πρὸς τὴν γενικὴν ἀφομοίωσιν τῶν δύω Κρατῶν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ὥστε νὰ παραδεχθῇ νὰ συζητηθῇ ἀμέσως, ἐν ὅσῳ δὲν ἔχομεν ἑτέραν μᾶλλον κατεπείγουσαν ὑπηρεσίαν, καὶ νὰ ἐξελεγχθῇ μεθ’ ὅλης τῆς εἰλικρινείας, ἀλλὰ καὶ μεθ’ ὅλης τῆς ἀκριβείας, διότι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ φωτισθῶμεν καὶ διὰ νὰ ἴδωμεν τί εἶναι αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα μᾶς ὑποβάλλουν· διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἂν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ προσδιορισθεῖσα διὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀργῇ, παρακαλῶ τὸν Κ. Πρόεδρον νὰ τὴν προσκαλέσῃ νὰ ἐργάζηται ταχύτερον, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι ὁ καιρὸς ἐπείγει.

§56ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (ὑπουρ. ἐσωτερικῶν) Παραδέχομαι πληρέστατα τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅτι δηλαδὴ οὔτε σκοπὸς τῆς ἑνώσεως ἦτο, οὔτε ἀποτέλεσμα τῆς ἑνώσεως δύναται νὰ ἦναι εἴτε ἡ παλαιὰ Ἑλλὰς νὰ βαρύνῃ τὴν Ἑπτάνησον, εἴτε ἡ Ἑπτάνησος τὴν Ἑλλάδα· ἐλπίζω, μάλιστα πιστεύω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἀξίωμα θέλει λάβει πολλάκις εἰς τὸ ἐρχόμενον αἰτίαν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὴν ἐξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς πρώην Ἑπτανήσου ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, ἐὰν ἤθελεν ἐξετάσει τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα, ἤθελεν ἰδῇ δύω, τὰ ὁποῖα περιστρέφονται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ τὰ ὁποῖα φέρουν μίαν οἰκονομίαν 700,000 δραχ. καθὼς εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς Ἀστυνομίας ἐν Ἑπτανήσῳ, καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔκαμε κάποιαν κακὴν ἐντύπωσιν, περὶ διοργανώσεως τῆς παιδείας ἐν Ἑπτανήσῳ διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖται ἡ Ἰόνιος Ἀκαδημία, συγχωνεύεται δηλαδὴ ἡ ἐκπαίδευσις τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου νομοσχεδίου προκύπτει μία οἰκονομία 200,000 δρ. Λοιπὸν ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἤθελον ἔχει καμμίαν δυσκολίαν νὰ προτάξωμεν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια.

§57ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Αὐτὸ ἀναφέρεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866, ἀλλ’ ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν 3 μηνῶν.

§58ΤΙΝΕΣ. Ὅταν παραδεχθοῦν γίνεται ἀπὸ τοῦδε ἡ ἐλάττωσις.

§59ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θέλετε μὲ συγχωρήσει νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν· τὴν Ἀκαδημίαν, τὸ Ἀρχοντεῖον καὶ τὰ τοιαῦτα δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ τὰ καταργήσωμεν, διότι ὑπάρχουν δυνάμει νόμων ὑπαρχόντων ἐκεῖ, ἀλλ’ ἐκάμαμεν ἕνα ἄλλον τρόπον, ὅνπερ ἐσυγχωροῦσε τὸ δικαίωμά μας, ἐπαύσαμεν τὸ προσωπικόν.

§60Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἓν μέρος τῶν ὅσα ἐγὼ ζητῶ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν, οὓς ἔφερε, προτίθεται βεβαίως νὰ κάμῃ οἰκονομίαν διὰ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν περὶ τούτου, καθ’ ὅσον αὐτὰ τὰ πράγματα κατετέθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· ὁ λόγος εἶναι, ὅτι ὁ προϋπολογισμός τοῦ 1865 διαιρεῖται εἰς δύω διακεκριμένα μέρη, τῆς πρώην ἐλευθέρας Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑπτανήσου.

§61ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἀντιλέγομεν νὰ συζητηθῇ.

§62ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρὸ πόσου καιροῦ ἐπαύθη τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἀρχοντείου;

§63ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ διατάγματα δὲν ἐστάλησαν ἀκόμη.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐργασθῇ.

§65ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐντὸς τριῶν τεσσάρων ἡμερῶν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἴδω ποῖοι θὰ ἦναι παρόντες. Σωτηρόπουλος, Λεονταράκης, Τσιτσάρας, παρόντες, Μυσηρλῆς 4, Καλλιφρονᾶς 5, Μακρῆς 6, Στράτος 7, Οἰκονομίδης 8, Μπούμπουλης ἀπὼν, Λαζαρέτος δὲν λαμβάνει μέρος, Σινανιώτης, Γιαννουλίδης ἀπόντες, Κυριακὸς 9, Κωνσταντᾶς 10, Γρηγοριάδης 11, Βότσαρης 12, καὶ Ἰακωβάτος, ἐντὸς λοιπὸν τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος παρακαλοῦνται νὰ τελειώσουν.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Μέχρι τῆς ἐρχομένης πέμπτης.

§68ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν μοῦ συγχωρήσῃ ἡ ἐπιτροπὴ, ἤθελον τοὺς ἀποδείξει ἕνα τρόπον, ὅστις ἤθελεν εὐκολύνει καὶ ἐπιταχύνει τὰς ἐργασίας μας· ἀντὶ νὰ κάμουν μίαν ἔκθεσιν γενικὴν νὰ κάμουν ἐκθέσεις καθ’ ὑπουργεῖον, καὶ νὰ ἀρχίσωμεν καθ’ ὑπουργεῖον.

§69Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Διὰ ποῖον δικαίωμα τὸ ἀρχηγεῖον Κερκύρας ἀπαιτεῖ 2,000 λίρας κατὰ μῆνα διὰ τὴν στρατιωτικὴν συνεισφορὰν καὶ πηγαίνει μὲ τὸ στανιὸ ἀπὸ τὸ ταμεῖον καὶ λαμβάνει αὐτάς;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§71ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει πληροφορίας ὁ Κύριος Ζερβὸς, οἱ μισθοὶ τῶν στρατιωτῶν τῶν ἐν Κερκύρᾳ πληρώνονται δι’ ἐνταλμάτων, ἅτινα στέλλομεν ἀπ’ ἐδῶ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον εἰς τὰς 10 παρακαλοῦνται τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἔλθουν εἰς τὸ κατάστημα νὰ ἐργασθοῦν, ἤ, ὁπότε θέλετε, συνεννοηθῆτε μεταξύ σας.

§73ΒΡΑΪΛΑΣ. (ὑπουργ. ἐξωτερικῶν) Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου ἐγένετο ἐν Κερκύρᾳ ἓν πρωτόκολλον μεταξὺ τοῦ τότε Ἁρμοστεύοντος καὶ τοῦ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου τῆς Κυβερνήσεως Κυρίου Ζαΐμη διὰ τὴν παράδοσιν τῶν Φρουρίων καὶ τῶν Στρατώνων· συνεπεία αὐτοῦ τοῦ πρωτοκόλλου καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἔγεινεν ἓν ἰδιαίτερον πρωτόκολλον ἐν ἑκάστῃ τῶν ἑπτὰ νήσων μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους διώριζεν αὐτὸ τὸ γενικὸν πρωτόκολλον. Ὡς ἐκ τούτου ἔγεινε καὶ ἐν Κεφαλληνίᾳ ἡ παράδοσις τῶν φρουρίων καὶ τῶν στρατώνων κατὰ τὰς συνομολογήσεις τοῦ γενικοῦ προτοκόλλου. Ἀκολούθως ὅμως, ὅτε ἦτο ὁ κύριος ἔκτακτος ἀπεσταλμένος, ἐστάλη ἐν Κερκύρᾳ φαίνεται, ὅτι αἱ ἐγχώριοι τῆς Κεφαλληνίας ἀρχαὶ ἐζήτησαν τὴν παράδοσιν καὶ κτιρίου, τὸ ὁποῖον ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἐχρησίμευσεν ὡς στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον. Τὸ κτίριον αὐτὸ δὲν συμπεριελήφθη οὔτε εἰς τὸ γενικὸν πρωτόκολλον, οὔτε εἰς τὸ ἰδιαίτερον, τὸ ὁποῖον ἔγεινεν ἐν Κεφαλληνίᾳ, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ Κ. Ζαΐμης ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτανθῇ εἰς οἱανδήποτε Ἀγγλικὴν ἀρχὴν διὰ νὰ μάθῃ, ἐὰν καὶ αὐτὸ τὸ κτίριον ἔπρεπε νὰ συμπεριληφθῇ μεταξὺ τῶν φρουρίων καὶ στρατώνων, τὰ ὁποῖα ἔμελλον νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Τότε εὑρίσκετο ἐν Κερκύρᾳ ὁ κύριος Δεκοπλᾶν, φροντιστὴς τοῦ Ἀγγλικοῦ στρατοῦ, καὶ οὗτος, ἄνευ προηγουμένης ἐξουσιοδοτήσεως ἢ εἰδήσεως τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν εἰς τὸν Κ. Ζαΐμην, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε καὶ αὐτὸ τὸ κτίριον· συνεπεία αὐτῆς τῆς συναινέσεως τοῦ Κ. Δεκοπλὰν, ὁ Κ. Ζαΐμης ἐπεφόρτισε τὸν ἔπαρχον Κεφαλληνίας νὰ παραλάβῃ αὐτὸ τὸ φρούριον. Ἅμα ἦλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἔσπευσε διὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις πρέσβεως νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπόδοσιν αὐτοῦ τοῦ φρουρίου, διότι δὲν πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ μεταξὺ τῶν στρατώνων καὶ τῶν φρουρίων, τὰ ὁποῖα ἔμελλον νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὴν Ἑλλην. Κυβέρνησιν, καὶ τοῦτο δυνάμει τῶν συνομολογήσεων τοῦ γενικοῦ πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον ἔγεινεν ἐν Κεφαλληνίᾳ· καὶ διότι αὐτὸ τὸ κτίριον ἔγεινε δαπάνῃ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ οἰκοπέδου, ὅπερ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἠγόρασε παρὰ τῆς ἐγχωρίου Κυβερνήσεως Κεφαλληνίας, καὶ ὡς ἐκ τούτου οὖσα ἰδιοκτησία τῆς Ἀγγλίας δὲν ἔπρεπε νὰ παραδοθῇ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν αὐθαιρέτως πως δυνάμει αὐτῆς τῆς συναινέσεως τοῦ κυρίου Δεκοπλᾶν, καὶ ἐζήτησε τὴν ἀπόδοσιν τοῦ κτιρίου. Εἷς ἐκ τῶν προκατόχων μου κατὰ πρῶτον ἐδίστασεν ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως ταύτης καὶ πολὺ περισσότερον, ἀφοῦ εἶδεν, ὅτι ἡ παράδοσις ἔγεινε τρόπον τινὰ τακτικῶς δυνάμει ἰδιαιτέρου πρωτοκόλλου ὅπερ ἔλαβε χώραν μεταξὺ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ φρουράρχου, καὶ δυνάμει ἰδιαιτέρας ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Κυρίου Ζαΐμη· ἀντέτεινε λοιπὸν τοὺς λόγους τούτους εἰς τὰς αἰτήσεις τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας καὶ ὁ Πρέσβυς φυσικῷ τῷ λόγῳ ἐζήτησεν ὁδηγίας καὶ περαιτέρω πληροφορίας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησίν του. Ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις τότε ἔστειλεν εἰς τὸν ἐδῶ πρέσβυν ἀπόγραφον τοῦ ἐδῶ πρωτοκόλλου, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν συμπεριελαμβάνετο τὸ φρούριον περὶ οὗ πρόκειται καὶ δυνάμει τούτου ἐζήτησε τὴν ἀπόδοσιν τοῦ φρουρίου. Ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τότε τὸ τρίτον πρωτόκολλον, εἶπε, πολὺ καλὰ ὑπάρχει αὐτὸ τὸ πρῶτον πρωτόκολλον, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ δεύτερον, καὶ ἑπομένως ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις περιῆλθεν εἰς τὴν κατοχὴν αὐτοῦ τοῦ κτιρίου δυνάμει πράξεως ἐπισήμου καὶ ἐγκύρου. Τότε ἀνεφέρθη πάλιν ἐκ νέου ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας εἰς τὴν Κυβέρνησίν του, καὶ αὕτη εἶπεν, ὅτι δὲν ἔδωκε καμμίαν διαταγὴν εἰς τὸν Κ. Δεκοπλᾶν νὰ παραδώσῃ τὸ οἰκοδόμημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ πάντοτε θεωροῦσα ὡς ἰδιοκτησίαν τῆς Ἀγγλίας. Ὅταν ἔλαβα ἐγὼ τὴν τιμὴν νὰ ἀναλάβω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, εὗρον αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἐκκρεμῆ, διότι εἰς τὴν τελευταίαν διακοίνωσιν τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας δὲν εἶχε δοθῆ καμμία ἀπάντησις ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου. Ἠθέλησα λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ ἐξετάσω αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, βοηθούμενος καὶ ἀπὸ τὰς ἰδιαιτέρας γνώσεις, ἃς εἶχον, καθ’ ὃ ἀποτελέσας μέλος τῆς Ἰονίου Κυβερνήσεως, καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔλαβα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον παρουσιάζω εἰς ὑμᾶς ἐπείσθην, ὅτι πραγματικῶς αὕτη ἡ πρᾶξις τοῦ Κυρίου Δεκοπλᾶν ἦν αὐθαίρετος, ὅτι ὁ φροντιστὴς οὗτος δὲν εἶχε κανὲν δικαίωμα νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν παράδοσιν ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν συμπεριελαμβάνετο οὔτε εἰς τὸ γενικὸν, οὔτε εἰς τὸ ἰδιαίτερον πρωτόκολλον, καὶ ὅτι ἄνευ δικαιώματος ἀπερισκέπτως πως καὶ αὐθαιρέτως εἶπεν εἰς τὸν Κύριον Ζαΐμην λάβετε αὐτὸ καθὼς καὶ τὰ ἄλλα. Ἐπείσθην ἑπομένως, ὅτι αὐτὸ τὸ κτίριον ἔπρεπε νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Ἔφερα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ τὴν αὐτὴν πεποίθησιν συνεμερίσθησαν καὶ οἱ συνάδελφοί μου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ κτιρίου, περὶ οἰκοδομήματος, τὸ ὁποῖον κατέχει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅπερ περιῆλθεν εἰς τὴν κατοχήν της δυνάμει πράξεώς τινος ἐχούσης τὴν ἐπιφάνειαν τῆς νομιμότητος καὶ ἐπισημότητος, διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε πρῶτον νὰ λάβω τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς, καὶ ὡς ἐκ τούτου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, παρακαλῶν νὰ τὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ν’ ἀποφανθῇ, εἰ δυνατὸν, τὸ ταχύτερον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε πρότασιν.

§75ΒΡΑΪΛΑΣ. Νὰ ἀποδοθῇ αὐτὸ τὸ κτίριον.

§76ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ Ἁρμοστὴς, ὅταν ἐγίνετο ἡ προπαρασκευὴ τῆς ἑνώσεως, ἐζήτησε παρὰ τῆς Ἰονίου Βουλῆς νὰ θεωρηθῇ κατηργημένη πᾶσα ληψοδοσία μεταξὺ τοῦ Ἰονικοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἀγγλίας.

§77ΒΡΑΪΛΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§78ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπή.

§79ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν νομίζει τις λοιπὸν, ὅτι ἀνάγεται εἰς τοιαύτην τινὰ ληψοδοσίαν αὐτὴ ἡ ἀπαίτησις;

§80ΒΡΑΪΛΑΣ. Ἐγὼ ἐξήγησα τὴν ὑπόθεσιν, ἡ δὲ Βουλὴ ἐπιλαμβάνεται καὶ κάμνει τὰς παρατηρήσεις της.

§81ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἔχητε νομοσχέδιον, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν, διότι θέλω ὁμιλήσει κατὰ τὴν συζήτησιν.

§82ΒΡΑΪΛΑΣ. Ἂν θέλετε διὰ νομοσχεδίου, θὰ τὸ διατυπώσω καὶ θὰ τὸ ὑποβάλω.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι πρότασις νόμου περὶ συνοικισμοῦ εἰς τὴν παραλίαν τῆς Κυπαρισσίας ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Κυρίου Σωτηροπούλου. Θὰ ἀναγνωσθῇ, ἵνα συζητηθῇ καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§84ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Συζητοῦμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καθ’ ἣν τάξιν ἔχει· ἀλλὰ σᾶς εἶπα νὰ προηγηθοῦν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων ἡ ἀρχὴ συνεζητήθη καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ συμβούλιον.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε πρότασιν ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως.

§86ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἠμπορεῖ τὸ προεδρεῖον νὰ τὴν κάμῃ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι ἐγώ.

§88ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις, ἣν συνέταξε τὸ προεδρεῖον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν συνέταξε κατὰ χρονολογικὴν τάξιν.

§90ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι ἐγένετο ἄλλοτε ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, συνεζητήθησαν νόμοι καθ’ ὅλα τὰ ἄρθρα των, καὶ δὲν ἀπαιτεῖται παρ’ ἢ δευτέρα καὶ τρίτη αὐτῶν ἀνάγνωσις.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεζητήθη ἡ ἀρχὴ καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλ’ ἐν τούτοις τ’ ἄλλα ἀντικείμενα δὲν θὰ σταματήσουν. «Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις ὡς ἑξῆς· Ἄρθρον 1. Εἰς ἕκαστον οἰκογενειάρχην κάτοικον Κυπαρισσίας, μετοικιζόμενον εἰς τὴν ἐπὶ τῆς αὐτόθι παραλίας ἐγερθησομένην πόλιν, παραχωρεῖται δωρεὰν καὶ διὰ κληρώσεως οἰκόπεδον ἐμβαδὸν 500 τετραγωνικῶν Βασ. πήχεων κατὰ τὸν ἐγκριθησόμενον τοπογραφικὸν πίνακα. Ἄρθρον 2. Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 4–10 τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1858 ΥΖΘʹ. Νόμου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Κορινθίων ἰσχύουσιν ἐξ ἀναλογίας καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνοικισμοῦ. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐντὸς τοῦ διαγραφησομένου σχεδίου τῆς πόλεως περιληφθησόμεναι ἰδιόκτητοι γαῖαι λαμβάνονται παρὰ τοῦ δημοσίου καὶ διατίθενται ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ, ἐξαιρουμένου ἐξ ἑκάστου γνωστοῦ ἤδη τεμαχίου καὶ μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν πάσης μεταγενεστέρας μεταβιβάσεως δύω οἰκοπέδων ἐμβαδοῦ 1000 τετραγωνικῶν Βασ. πήχεων ἑκάστου, ἅτινα ἀφίενται εἰς ἕκαστον τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀποζημιουμένων διὰ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ἔκτασιν μὲ ἄλλας ἐθνικὰς διαθεσίμους γαίας ἢ κτήματα ἀξίας ἴσης τῇ τιμῇ τῆς ἀφαιρεθείσης ἐκτάσεως τῶν γαιῶν ἢ κτημάτων ὡς τοιούτων θεωρουμένων. Ἡ ἐκτίμησις τῶν ἀφαιρεθησομένων γαιῶν ἢ κτημάτων καὶ τοῦ περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν παραχωρηθησομένου θέλει ἐνεργηθῆ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ἀπὸ 10 Ἀπριλίου 1858 ΥΝΖʹ. Νόμου περὶ ἀποζημιώσεως καὶ ἀνταλλαγῆς τῶν οἰκοπέδων Πατρῶν. Ἄρθρον 4. Ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς τῶν οἰκοπέδων τῆς ἐν γένει διεξαγωγῆς τῆς παραχωρήσεως αὐτῶν θέλει κανονισθῆ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουλίου 1865.

Ὁ Βουλευτὴς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§93Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν γίνῃ ἡ διακοπὴ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι διαφόρων νομοσχεδίων συνεζητεῖτο ἡ ἀρχὴ καὶ ἐστάλησαν εἰς τὸ Συμβούλιον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐχὶ διαφόρων, ἀλλὰ μόνον ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ τῆς Κωπαΐδος καὶ ἀκόμη δὲν ἦλθεν ἡ ἔκθεσις.

§95Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ ὅτι, πρὶν παραδεχθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως πρέπει νὰ στέλλεται εἰς τὰς ἐπιτροπάς. Προτείνω λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Κυρίου Σωτηροπούλου περὶ συνοικισμοῦ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε κάμετε τοιαύτην πρότασιν.

§97Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον φρονῶ, πολὺ ὀρθὸν νὰ ἔρχηται μία ἔκθεσις τῶν τμημάτων.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον, Κ. Χριστόπουλε, ὅπερ ἐπικαλεῖσθε τὸ 36 ἰδοὺ τὶ λέγει· «Η Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς»· ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ δὲν ἐγένετο ἀκόμη δεκτή.

§99ΤΙΝΕΣ. «Ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς» λέγει τὸ ἄρθρον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, ἀλλὰ ἕν ἀπὸ τὰ δύω θὰ παραδεχθῶμεν πρὶν παραδεχθῇ ἡ ἀρχὴ διὰ νὰ καθιερώσωμεν διὰ τὸ μέλλον.

§101ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι, ὄχι.

§102Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπρότεινα νὰ παραδεχθῇ ὡς κανὼν γενικός, ἀλλὰ νὰ μὴ παραλείπεται τὸ μέτρον τοῦτο ἀπολύτως.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μὲ ἐνοήσατε· δὲν εἶπον νὰ καθιερώσωμεν ὡς κανόνα τὴν παραπομπὴν, ἀλλ’ ἐὰν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἢ ὄχι, πότε θὰ γίνεται τοῦτο; μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς ἢ πρίν;

§104Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεγνώσθη ἡ πρότασις· προτείνω λοιπὸν πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως νὰ προτιμηθῇ ἡ ἀποστολὴ τῆς προτάσεως ταύτης εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, διότι φρονῶ ὅτι αἱ σπουδαῖαι αὗται προτάσεις αἱ ἀφορῶσαι τόσον μεγάλα δικαιώματα συνοικισμοῦ κτλ. ἀνάγκη πᾶσα νὰ στέλλωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς διὰ νὰ μᾶς διαφωτίζουν καὶ μετὰ ταῦτα ἐν γνώσει νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς καὶ τὴν περαιτέρω παραπομπήν. Ἡ ἀρχὴ αὕτη δὲν εἰμπορεῖ νὰ ᾖναι γενικὴ, καθὼς οὔτε ὁ κανονισμὸς δὲν τὴν καθιερεῖ τοιαύτην, καὶ ἑκάστοτε ἡ πρότασις πρέπει νὰ γίνεται. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου λοιπὸν τούτου προτείνω νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ὅταν ἔλθῃ ἄλλο νομοσχέδιον δύναμαι νὰ κάμω τοιαύτην ἢ ἄλλην πρότασιν.

§105ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ μάλιστα ἐθεωρήθη ὡς μέλλουσα νὰ καθιερώσῃ μεγάλα δικαιώματα, ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν καὶ κατόπιν νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, συνάμα δὲ καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος λέγει μετά.

§107ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον πρόκειται περὶ ἑνὸς συνοικισμοῦ, τὸν ὁποῖον ζητεῖ μία ὁλόκληρος κοινωνία. Ἡ Κυπαρισσία εἶναι ἐκτισμένη μακρὰν τῆς θαλάσσης καὶ εἰς μέρος κατωφερές. Οἱ κάτοικοι, ἀφοῦ πρὸ χρόνων ἐπέβαλον ἕνα φόρον βαρύτατον εἰς τὸν ἑαυτόν των διὰ νὰ κάμουν λιμένα, θέλουν νὰ κατοικήσουν τώρα εἰς τὸ παράλιον.

§108ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος μὲ τὸν κ. Σωτηρόπουλον, διότι τῷ ὄντι τὰ τοιαῦτα ἔργα πρέπει νὰ ὑποστηρίζωνται, ἀλλὰ παρετήρησα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅτι εἶναι τρία τοιαῦτα νομοσχέδια. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἐπιφυλαχθῆ νὰ λάβῃ τὸ μέτρον νὰ παραπέμψῃ ὅλας τὰς ὁμοειδεῖς προτάσεις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς καλλιτέραν θέσιν νὰ φέρῃ μίαν γνωμοδότησιν εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ὑπάρχουν πολλαὶ τοιαῦται ἐκκρεμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ διαφόρων μερῶν· ἐγὼ ἠξεύρω, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου εἶναι τρεῖς, ὥστε προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ παραπεμφθῶσιν ὅλαι αἱ τοιαῦται αἰτήσεις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ φέρῃ μίαν ἔκθεσιν περὶ αὐτῶν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς καμμίαν ἀντίῤῥησιν.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ κ. Σωτηροπούλου, ἐπίσης καὶ ἐκεῖναι τῶν κυρίων Καναβοῦ, Γρίβα, Γεροθανάση καὶ Πετιμεζᾶ, θὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τρίτον ἀντικείμενον εἶναι περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Νόμου ΝΗ. περὶ τοῦ συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν εἰς 10 ἔτι ἔτη ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Βαλαβάνου.

§112ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοία πρότασις περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος λίμνης. Δὲν ἦλθεν ἀκόμη ἡ γνωμοδότησις τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Πέμπτον ἀντικείμενον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως 40,000 δραχμῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς ἀγορὰν 40 ὀκάδων κουκουλοσπόρου ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Σπηλιωτάκη καὶ Χ. Α. Χρηστοπούλου.

§114ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρῶτον, κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶμαι βέβαιος ὑπὲρ τοιούτων ἀγορῶν, ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν οἱ Ἑλληνικοὶ κουκουλόσποροι κατεστράφησαν καὶ μεγίστην ὑπέστη ὁ τόπος ζημίαν. Κατὰ τὰς τελευταίας ἀποπείρας ὁ κουκουλόσπορος τῆς Ἰαπωνίας ἐπιτυγχάνει πληρέστατα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔδωκε τρεῖς σπορὰς καὶ ὅμως ἀμφιβάλλω ἀκόμη, ἐὰν ὁ σπόρος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἀπὸ τὰ ἐντόπια κουκούλια, ἐὰν θὰ ᾖναι ἐπιτυχής. Ἐπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν χορήγησιν μιᾶς μικρᾶς πιστώσεως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ προμηθευθῶμεν αὐτοὺς τοὺς σπόρους, διότι χρειάζεται πολὺς καιρὸς, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν μετὰ τῆς Ἰαπωνίας.

§115ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι ἔδωσε μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τῆς προτάσεώς μας· προσθέτω μόνον, ὅτι ὁ σπόρος, ὁ ὁποῖος ἐκρατήθη, εἶναι τρίτης γενεᾶς, καὶ αὐτὸς δὲν ἐπιτυγχάνει, καὶ ὅλοι οἱ κάτοικοι ἐπιμένουν νὰ ζητοῦν νέον σπόρον ἐκ τῆς Ἰαπωνίας· ὥστε προτείνω νὰ γίνῃ ἡ προμήθεια τελεία ἐκ 40 ὀκάδων.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις. Ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. — Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ θέλει παραπεμφθῆ εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας. Ἕκτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ πρότασις περὶ τῶν ἐπὶ ἐθνικῆς γῆς οἰκοδομησάντων ἢ ἐπισκευασάντων ἐρείπια κλπ. ὑπὸ τῶν βουλευτῶν Παππαμιχαλοπούλου καὶ Σωτηροπούλου.

§117ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτῆς τῆς προτάσεως ὁ ἀπὼν συνάδελφός μου Κ. Παπαμιχαλόπουλος καὶ ἐγὼ ἠθελήσαμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ δύω ἢ ἀπὸ τρεῖς ὑπουργοὺς τῶν οἰκονομικῶν. Δι’ αὐτῆς δὲν σκοποῦμεν νὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ δώσωμεν παράτασιν εἰς τὸν νόμον τοῦ 55 διὰ τοῦ ὁποίου ἐλήφθη μέτρον ἐπιεικείας πρὸς πολλοὺς κατοίκους διαφόρων πόλεων καὶ χωρίων, οἱ ὁποῖοι ᾠκοδόμησαν ἐπὶ ἐθνικῆς γῆς.

§118ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§119ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω πῶς ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι ἀναγκαία. Πρῶτον ὅσον ταχύτερον γείνῃ, τόσον ἀσφαλέστεροι εἶναι οἱ κάτοικοι καὶ εἰσπράττομεν λεπτά· ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ καὶ αὐτοῦ τὴν ἀρχήν· εἶναι κοινὸν καλόν.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. Περὶ τῶν ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς γῆς οἰκοδομησάντων ἢ ἐπισκευασάντων ἐρείπια ἐθνικῶν οἰκιῶν κλπ. Ἄρθρον 1. Ἀπολαμβάνουσι τῶν ὠφελημάτων τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1855 Νόμου καὶ ὑπόκεινται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ. ά) Οἱ μέχρι τέλους Ἰουνίου ε. ε. οἰκοδομήσαντες ἐπὶ ἐθνικῆς, ἐπισκοπικῆς ἢ εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκούσης γῆς οἰκίας, ἐργαστήρια, ἀποθήκας, ξενοδοχεῖα ἢ ἀνεμοκινήτους μύλους. β) Οἱ ἐντὸς τῆς εἰς τὴν προηγουμένην παράγραφον διαλαμβανομένης προθεσμίας ἀνεγείραντες ἐπὶ ἐθνικῶν, ἐπισκοπικῶν ἢ εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκόντων ἐρειπίων οἰκίας, ἐργαστήρια, ἀποθήκας, ξενοδοχεῖα ἢ ἀνεμοκινήτους μύλους, πρὸς δὲ καὶ οἱ ἐπισκευάσαντες ὁμοίου εἴδους οἰκοδομὰς, ἐὰν ἡ τῆς ἐπισκευῆς δαπάνη ὑπερβαίνῃ κατὰ τὸ ἥμισυ τὴν ἀξίαν αὐτῶν. Ἄρθρον 2. Οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ παρόντος νόμου ὀφείλουσι νὰ ὑποβάλωσιν ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος τὰς αἰτήσεις των ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου συντεταγμένας πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον τῆς ἐπαρχίας, ἐν ᾗ κεῖται τὸ κτῆμα. Ἄρθρον 3. Δὲν ὑπάγονται εἰς τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ παρόντος νόμου τὰ οἰκόπεδα καὶ ἐρείπια τὰ κείμενα ἐν ταῖς πόλεσιν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Πατρῶν, Ναυπλίας καὶ Τριπόλεως. Ἄρθρον 4. Ἀποβάλλονται διοικητικῶς καὶ ἄνευ δικαστικῆς μεσολαβήσεως. ά) Οἱ μὴ ἐμπροθέσμως συμμορφωθησόμενοι μὲ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ παρόντος νόμου. βʹ) Οἱ καταλαβόντες οἰκόπεδα ἢ ἐρείπια κείμενα εἰς τὰς ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀναφερομένας πόλεις. γʹ) Οἱ ἐπισκευάσαντες ἐρείπεια, ἐὰν ἡ δαπάνη ᾖναι κατωτέρα τοῦ ἡμίσεως τῆς ἀξίας τῆς οἰκοδομῆς. δʹ) Οἱ ἐπιχειρήσαντες ἢ ἀνεγείραντες οἰκοδομὰς ὑδρομύλων. Ἄρθρον 5. Πάντα τὰ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ διαλαμβανόμενα γήπεδα μετὰ τῶν γενομένων ἐπ’ αὐτῶν οἰκοδομῶν ἐκποιοῦνται διὰ δημοπρασίας ἢ διατίθενται κατὰ τοὺς εἰδικοὺς περὶ τινων πόλεων νόμους. Οἱ ἀγοράζοντες ἢ ὁπωσδήποτε λαμβάνοντες αὐτὰ ὀφείλουσι νὰ ἀποζημιώσωσι τοὺς κατόχους δι’ ὅσας κατέβαλον πρὸς οἰκοδομὴν ἢ ἐπισκευὴν δαπάνας, ἐκπιπτομένου τοῦ ἐνοικίου τοῦ ἐθνικοῦ γηπέδου ἢ ἐρειπίου ἀφ’ ἧς κατελήφθη μέχρι τῆς ἐγκαταλείψεως αὐτοῦ, ἐὰν δὲν ἐπληρώθη τοιοῦτον. Ἡ ἀξία τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπισκευῶν ὡς καὶ τὰ ἐκπεστέα ἐνοίκια προσδιορίζονται κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ ἀπὸ 10 Ἀπριλίου 1858 περὶ τῶν ἐν Πάτραις οἰκοπέδων νόμου. Ἄρθρον 6. Πᾶσαι αἱ μεταξὺ δημοσίου καὶ ἰδιωτῶν ἐκκρεμεῖς δίκαι περὶ καταλήψεως ἐθνικῶν, ἐκκλησιαστικῶν, ἢ εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκόντων γηπέδων, καταργοῦνται, ἐὰν οἱ καταλαβόντες αὐτὰ συμμορφωθῶσι μὲ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἀθῆναι, 26 Ἰουλίου 1865.

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§122ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ συμπεριλάβητε καὶ τὴν Ἑπτάνησον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰ καθέκαστα, τώρα εἶναι ἡ ἀρχή.

§124ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Ποία ἡ ἀρχή;

§125ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ οἰκοδομήσαντες ἐπὶ ἐθνικῶν γηπέδων ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ γείνουν κύριοι τῶν οἰκοπέδων. Λοιπὸν ἐπῆλθε μία προθεσμία ἡ ὁποία τώρα ἔληξε καὶ ζητεῖται νὰ παραταθῇ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται πάντες) ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ παραπέμπεται εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας.

§127ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μέχρι τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου ὅσοι ἂν οἰκοδομήσουν;

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προθεσμία μέχρι τέλους Ἰουνίου. «Πρότασις περὶ χορηγήσεως γενικῆς ἀμνηστείας τῶν ἐγκλημάτων ἀπὸ τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1862 μέχρις ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως ὑπὸ Ἡλία Μαυρομιχάλη.» Θέλει παραπεμφθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὄγδοον ἀντικείμενον. «Πρότασις περὶ καταμετρήσεως τῆς χωρητικότητος τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Κ. Πλατῆ.»

§129ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι σπουδαιοτάτη καὶ εἶχεν ὑποβληθῆ, νομίζω, καὶ ἐπὶ Συνελεύσεως. Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἡ ἀρχή της.

§130ΠΛΑΤΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι συνωδευμένη μὲ ἔκθεσιν δικαιολογητικὴν ἀρκετὰ ἐκτεταμένην.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώσατε μίαν ἐξήγησιν.

§132ΠΛΑΤΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη ἀφορᾷ τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς ναυτιλίας καὶ τοῦ ἐμπορίου. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι καὶ τὰ πλοῖα ὑπάγονται εἰς φορολογίαν ἀναλόγως τῆς ὠφελείας ἥτις ἐξ αὐτῶν προκύπτει· τοὐτέστιν ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῶν ἐμπορευμάτων, ὅσα ἕκαστον πλοῖον δύναται νὰ παραλάβῃ ἀποζημιούμενον διὰ τοῦ ναύλου. Ἡ ποσότης αὕτη τῶν ἐμπορευμάτων ἀποτελεῖ τὴν λεγομένην χωρητικότητα τοῦ πλοίου, ἡ ὁποία διαιρεῖται εἰς τόσους τόνους, καὶ δι’ ἕκαστον τόνον τὸ πλοῖον πληρώνει τόσα ναυτιλιακὰ τέλη εἰς ἕκαστον λιμένα, κατὰ τὴν νομοθεσίαν ἑκάστου τόπου· τοῦτο δὲ τὸ ποσὸν ἀνευρίσκεται ὡς ἐκ τῆς καταμετρήσεως τοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον δύσκολον ὡς ἐκ τοῦ ἀνωμάλου σχήματος τῶν πλοίων, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ἀναγκαιότατον διὰ τὴν δικαίαν φορολογίαν αὐτῶν. Παρ’ ἡμῖν δυστυχῶς τὸ σύστημα τῆς καταμετρήσεως εἶναι καὶ ἄδικον καὶ ὀλέθριον εἰς τὰ πλοῖα. Παρ’ ἡμῖν ὑπάρχει τὸ σύστημα τὸ γαλλικὸν τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὰ 1794· ἀλλὰ ὕστερον ἀπὸ 35 ἔτη, ὅτε ἡμεῖς παρεδέχθημεν αὐτὸ, μετεβλήθη καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ σχῆμα τῶν πλοίων, ὥστε δὲν ἠδύνατο πλέον νὰ ἐφαρμόζεται εὐτυχῶς ὁ τρόπος αὐτῆς τῆς καταμετρήσεως. Τοῦτο τὸ συνησθάνθησαν καὶ οἱ ἴδιοι Γάλλοι ἔκτοτε, διότι κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ, πλοῖον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ ἀγγλικὸν σύστημα π. χ. ἔχει 80 τόνους, κατὰ τὸ γαλλικὸν εὑρίσκεται ἔχον 100, ὥστε βλέπετε, ὅτι τὰ πλοῖα ἐπιβαρύνονται περισσότερον κατὰ τὸ ἓν πέμπτον περίπου, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῶσι συναγωνισμόν. Ἀφοῦ λοιπὸν συνησθάνθησαν αὐτὸ οἱ Γάλλοι καὶ ἠγέρθησαν παράπονα σπουδαῖα, ἡ κυβέρνησις λαβοῦσα τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ 1836, διώρισεν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἀνεγνώρισε τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ καὶ ἀπεφάνθη ὑπὲρ ἄλλου συστήματος, τὸ ὁποῖον ἔγεινε δεκτὸν ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ καθιερώθη νομοθετικῶς κατὰ τὸ ἔτος 1837. Ἐνῷ λοιπὸν ἡ Γαλλία τὸ μετέβαλεν, ἡμεῖς ἀπεναντίας ἔκτοτε ἔχομεν πάντοτε αὐτὸ τὸ ἴδιον παμπάλαιον σύστημα· καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ναυτιλία μας καὶ πρὸς τὰς ἄλλας αἰτίας, διὰ τὰς ὁποίας δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὰ ξένα πλοῖα, ἔχει καὶ αὐτὴν τὴν αἰτίαν. Πολλάκις οἱ ναυτικοί μας ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ πάντοτε τοῖς ἔλεγον· «πῶς παραπονεῖσθε; ἔχετε τὸ Γαλλικὸν σύστημα.» Δὲν ἐγνώριζον, φαίνεται, ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα εἶχε μεταβληθῆ, ὡς εἶπον, παρὰ τῶν ἰδίων Γάλλων. Εἰσήγαγον λοιπὸν αὐτὸ τὸ σχέδιον καὶ παρουσιάζω καὶ ἀναφορὰν ἀφ’ ὅλους τοὺς πλοιάρχους καὶ ἐμπόρους τῆς Σύρου καὶ διευθυντὰς τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου· ἀνεφέρθη ἐπίσης ὑπὲρ αὐτῆς εἰς τὴν κυβέρνησιν καὶ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον τῆς Σύρου, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ παραδεχθῇ, διότι ἀφορᾷ σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§133ΣΠΗΛΙΩΤΑΚΗΣ. Ποίαν χρονολογίαν φέρει ὁ νέος Γαλλικὸς νόμος;

§134ΠΛΑΤΗΣ. 18 Νοεμβρίου 1837. Προτείνω δὲ συγχρόνως τὴν παραδοχὴν τοῦ Ἀγγλικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ δικαιότερον καὶ τὸ πρακτικώτερον, καὶ προσέτι εἶναι εἰς χρῆσιν ἄχρι τοῦδε καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον· στηρίζεται δὲ ἐπὶ τῶν Ἀγγλικῶν ποδῶν, καὶ ἡμεῖς ἐδῶ ἔχομεν σχεδὸν παντοῦ αὐτοὺς εἰς χρῆσιν.

§135ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Τὸ Ἀγγλικὸν σύστημα ποίαν χρονολογίαν φέρει;

§136ΠΛΑΤΗΣ. 9 Σεπτεμβρίου 1835. Εἰς τὴν ἔκθεσίν μου τ’ ἀναφέρω ὅλα αὐτά. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι κατεπεῖγον, δικαιολογεῖται δὲ ἀρκετὰ δι’ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, ὥστε νομίζω, ὅτι, χωρὶς νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχήν του.

§137ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ συμπληρῶ τινὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Κύριος Πλατῆς καὶ τὸν διορθώνω εἰς μερικὰ, τὰ ὁποῖα ἕνεκα ἐλλείψεως πείρας ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Σύρου εἶπε, κακῶς πληροφορηθεὶς αὐτά. Ἰδίως πρόκειται νὰ ὠφελήσωμεν τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικὸν κατὰ τοῦτο, τὰ πλοῖά μας μεταβαίνουσιν εἰς ὅλους τοὺς ξένους λιμένας καὶ φορολογοῦνται ἐκεῖ κατὰ τοὺς ἐγχωρίους νόμους, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μονάδος τοῦ ἐγχωρίου τόνου· ἀλλ’ ἰδοὺ πότε φορολογοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μονάδος τοῦ Ἑλληνικοῦ τόνου, φορολογοῦνται τότε, ὅταν τὰ πλοῖά μας διαβαίνουν ἐκεῖθεν φορτωμένα· ὅταν ὅμως ἓν πλοῖον μεταβαίνῃ εἰς Μασσαλίαν καὶ ξεφορτώσῃ ἐκεῖ τότε μετρεῖται καὶ φορολογεῖται κατὰ τὴν Γαλλικὴν μονάδα τοῦ τόνου· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ μονὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ τόνου εἶναι μικροτέρα πασῶν τῶν μονάδων τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἐννοεῖται ἑπομένως, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ναυτιλία ζημιοῦται οὐσιωδῶς.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ μὴ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν· εἶσθε σύμφωνοι;

§139ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. Πρότασις Νόμου μετ’ ἐκθέσεως αἰτιολογικῆς. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ὡς νὰ μὴν ἦσαν ἀρκετὰ ὅσα δεινὰ ὑποφέρει ἡ ἐμπορικὴ ἡμῶν ναυτιλία καὶ καθιστοῦν αὐτὴν ὑποδεεστέραν τῆς τῶν ἄλλων ἐθνῶν ὡς πρὸς τὰς ναυλώσεις, προστίθεται εἰς ταῦτα καὶ μία ἄδικος καὶ παράλογος καταμέτρησις τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων πρὸς ὁρισμὸν τῆς χωρητικότητος καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τόνων αὐτῶν, ὡς ἐκ τῆς ὁποίας ὑποβάλλονται εἰς πληρωμὴν τελῶν κατὰ τὸ ἓν πέμπτον περίπου βαρυτέρων παρὰ τὰ πλοῖα τῶν ἄλλων ἐθνῶν. Ἕκαστος ἐννοεῖ καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως πόσον ὄχι μόνον ἄδικος, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὴς ἀποβαίνει ἡ ἐπιβάρυνσις αὕτη καὶ πρὸς τὰ πλοῖα ἡμῶν, καὶ πρὸς τὸ ἐμπόριον, καὶ πρὸς αὐτὰ τοῦ δημοσίου τὰ συμφέροντα. Τὸ κακὸν τοῦτο ἡνωμένον μὲ τὰ πολλὰ καὶ δίκαια παράπονα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, ἥτις πολλάκις ἀνεφέρθη περὶ τούτου καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀλλ’ οὐδὲν ἐπέτυχεν ἄχρι τοῦδε, μοὶ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον νὰ ὑποβάλω πρὸς θεραπείαν τὸ ἑπόμενον Νομοσχέδιον ὁμοῦ μὲ ἔκθεσιν αἰτιολογικὴν, ἅτινα εἶναι ἔργον ὡρίμου μελέτης, καὶ συμβουλῆς ὄχι μόνον εἰδικῶν ἀνδρῶν ἀλλὰ καὶ ξένων νομοθεσιῶν καὶ συγγραμμάτων περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα ὑπόκεινται καὶ αὐτὰ εἰς φορολογίαν ἀναλόγως τῆς ὠφελείας ἥτις ἐξ αὐτῶν προκύπτει, τοὐτέστιν ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῶν ἐμπορευμάτων ὅσα δύναται ἕκαστον νὰ περιλάβῃ ἀποζημιούμενον διὰ τοῦ ναύλου. Ἡ ποσότης αὕτη ἀποτελεῖ τὴν λεγομένην χωρητικότητα τοῦ πλοίου (tonnage), τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον διὰ νὰ ὁρίσωσιν ἀναλόγως τοὺς πληρωτέους ἐπὶ τῶν πλοίων δασμούς. Ὅθεν καθίσταται οὐσιωδέστατον, καὶ χάριν τῆς ἰσότητος τῆς φορολογίας καὶ χάριν τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν πλοίων τοῦ ἑνὸς ἔθνους πρὸς τὰ τοῦ ἄλλου, νὰ ἀνευρίσκεται ἡ ἀληθὴς χωρητικότης αὐτῶν, ὅπερ εἶναι ἔργον δυσχερὲς καὶ ἐπίπονον. Παρ’ ἡμῖν ὁμολογητέον ὅτι μία ἐκ τῶν πρώτων φροντίδων τῆς Ἀντιβασιλείας ἀνεδείχθη τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ὅπερ ἐκανόνισε διὰ τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1833 διατάγματος. Ἀλλὰ δυστυχῶς παρεδέχθη δι’ αὐτοῦ κατεσπευσμένως καὶ ἀβασανίστως τὸ τότε ἰσχῦον καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν σύστημα καταμετρήσεως, συνιστάμενον εἰς τὸν πολλαπλασιασμὸν ὅλου σχεδὸν τοῦ μήκους τοῦ πλοίου μὲ τὸ πλάτος αὐτοῦ, εἰς ἕτερον πολλαπλασιασμὸν τοῦ γινομένου μὲ τὸ ὕψος τοῦ πλοίου, καὶ εἰς διαίρεσιν τοῦ τελικοῦ τούτου γινομένου μὲ τὸν ἀριθμὸν 94· τὸ δὲ οὕτως ἐξαγόμενον πηλίκον ἀπαρτίζει τὴν χωρητικότητα τοῦ πλοίου, διαιρουμένην εἰς τόνους, ὧν ἕκαστος λογίζεται ἀνὰ 42 κυβικοὺς πόδας γαλλικούς. Τὸ Σύστημα τοῦτο εἰσήχθη εἰς τὴν Γαλλίαν διὰ τοῦ νόμου τῆς α. Ἰανουαρίου 1794 (Nivôse an 12), καὶ ἐδικαιολογεῖτο ὁπωσοῦν ὡς ἐκ τοῦ εἴδους τῆς κατασκευῆς καὶ τοῦ σχήματος τῶν πλοίων κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἡ πρόοδος τῆς ναυτικῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον τροποποιήσεως τῆς κατασκευῆς καὶ τοῦ σχήματος τῶν πλοίων κατέδειξαν αὐτὸ πλημμελὲς, ὥστε ἀπὸ τῆς ἰδίας ἐκείνης ἐποχῆς καθ’ ἣν ἡμεῖς τὸ παρεδέχθημεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶχον ἀρχίσει νὰ κατακρίνωσιν αὐτὸ οἱ Γάλλοι ναυτικοὶ, βλέποντες ἐξ ἑνὸς μὲν τὸ ἄδικον τῆς εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν φορολογίας τῶν πλοίων, καθὸ στηριζομένης οὐχὶ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς αὐτῶν χωρητικότητος ἀλλ’ ἐπὶ ἄλλης ἀνωτέρας ἰδανικῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἑτέραν ἀδικίαν ἔτι δεινοτέραν, ἤγουν τὴν φορολογίαν αὐτῶν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ὑπολογιζομένην παρὰ τῶν ξένων Ἀρχῶν, οὐχὶ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς αὐτῶν χωρητικότητος, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν σημειωμένων εἰς τὰ ναυτιλιακὰ αὐτῶν ἔγγραφα τόνων κατὰ τὸ πλημμελὲς ἐκεῖνο σύστημα καταμετρήσεως, καὶ οὕτως ἀπέβαινεν εἰς αὐτὰ ἀδύνατον σχεδὸν νὰ ὑποστῶσι συναγωνισμὸν μὲ τὰ ξένα πλοῖα, καθὸ ταῦτα ὑποβαλλόμενα ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εἰς τέλη πολὺ μικρότερα τῶν Γαλλικῶν. Οὕτω, λόγου χάριν, τὰ Ἀγγλικὰ πλοῖα ἕνεκα τοῦ εἴδους τῆς καταμετρήσεως αὐτῶν ἐπιβαρύνονται μὲ ἓν πέμπτον σχεδὸν ὀλιγωτέρους δασμοὺς, τὰ Ἀμερικανικὰ μὲ ἔτι μικροτέρους, τὰ Ὁλλανδικὰ μὲ εὐτελεστέρους ἀκόμη, καὶ οὕτω καθεξῆς. Τὰ παράπονα αὐτὰ τῶν Γάλλων κατήντησαν τοσοῦτον γενικὰ καὶ σφοδρὰ, ὥστε ἐφείλκυσαν ἐπὶ τέλους σπουδαίαν τὴν προσοχὴν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ ἔτος 1836· ἥτις ἀφοῦ πρῶτον ἔσπευσε νὰ λάβῃ παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1836 νόμου (ἐπειδὴ τότε ἔληγεν ἡ Σύνοδος αὐτῆς) ἄδειαν νὰ τροποποιήσῃ διὰ Β. Διατάγματος τὸ ἕως τότε καθιερωμένον διὰ τοῦ ῥηθέντος νόμου τῆς 1 Ἰανουαρίου 1794 σύστημα καταμετρήσεως, διώρισε μετὰ ταῦτα Ἐπιτροπὴν ἐξ ἀνδρῶν σοφῶν καὶ εἰδικῶν περὶ τὰ ναυτικὰ, καὶ συμφώνως πρὸς τὴν γνωμοδότησιν αὐτῆς ἐξέδωκε τὸ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου 1837 Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον διατηρῆσαν τὸν αὐτὸν ὡς ἔγγιστα πολλαπλασιασμὸν, ὅπως καὶ ὁ πρώην νόμος, τοῦ μήκους μὲ τὸ πλάτος καὶ τοῦ γινομένου μὲ τὸ ὕψος τοῦ πλοίου, ἐτροποποίησε κυρίως αὐτὸν ὡς πρὸς τὸν διαιρέτην παραδεχθὲν ὡς τοιοῦτον οὐχὶ πλέον τὸν ἀριθμὸν 94, ἀλλὰ τὸν 110, ὅταν ἡ καταμέτρησις τοῦ πλοίου γίνεται εἰς πόδας Γαλλικοὺς, ὅπως ἦτο τὸ παλαιὸν σύστημα, εἴτε τὰ μέτρα 3: 80, ὅταν ἡ καταμέτρησις τοῦ πλάτους, μήκους, καὶ ὕψους γίνεται κατὰ τὸ νέον σύστημα εἰς μέτρα, ὅπερ φέρει τὸ αὐτὸ ἐξαγόμενον, ὡσανεὶ ἐγίνετο ἡ καταμέτρησις εἰς πόδας καὶ εἶχε διαιρέτην τὸν ἀριθμὸν 110. Δι’ αὐτοῦ δὲ τοῦ διαιρέτου προσήγγισεν ὁ Γάλλος νομοθέτης, ὅσον ἔνεστιν εἰς τὴν πραγματικότητα· διότι ἐξ ἑνὸς μὲν ἂν τὸ πλοῖον ἀπετέλει ἓν ἀκριβὲς παραλληλεπίπεδον (καὶ ἀληθῶς πλησιάζει εἰς τοιοῦτον σχῆμα), ἤθελε διαιρεῖσθαι, καθὼς γίνεται εἰς ὅλα τὰ παραλληλεπίπεδα πρὸς εὕρεσιν τῆς χωρητικότητος αὐτῶν, τὸ τελικὸν γινόμενον τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τοῦ μήκους, πλάτους, καὶ ὕψους μὲ τὸν ἀριθμὸν 29 κυβικῶν ποδῶν, οἵτινες ἰσοδυναμοῦν μὲ ἓν κυβικὸν μέτρον, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ πλοῖον δὲν εἶναι ἀκριβῶς τοιοῦτον καὶ ἰσοδυναμεῖ μόνον μὲ τὰ ἑπτὰ περίπου δέκατα τοῦ παραλληλεπιπέδου, διὰ τοῦτο ἐξ ἀνάγκης πρέπει νὰ γείνῃ ἐλάττωσις ἐκείνου τοῦ γινομένου, ἤγουν νὰ διαιρεθῇ μὲ ἀριθμὸν μεγαλήτερον τοῦ 29· προσέτι δὲ ἐπειδὴ τὸ ὕψος τοῦ πλοίου καταμετρεῖται ὁλόκληρον, ἐνῷ πραγματικῶς πρέπει νὰ λογισθῇ τοσοῦτον μόνον μέρος, ὅσον δέχεται ἐμπορεύματα, καθόσον τὸ πλοῖον, ὅταν ῥιφθῇ εἰς τὴν θάλασσαν δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὸν τοσούτων ἐμπορευμάτων, ὅσα δύναται νὰ περιλάβῃ, ὅταν δὲν ᾖναι βυθισμένον εἰς αὐτὴν, ὥστε τότε δὲν ἔχει πλέον ὁμοίαν χωρητικότητα, διὰ τοῦτο ἑπομένως πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ ἔτι περισσότερον τὸ γινόμενον ἐκείνου τοῦ πολλαπλασιασμοῦ, ἤγουν νὰ αὐξηθῇ ἔτι μᾶλλον ὁ διαιρέτης, ὁ ὁποῖος προσδιωρίσθη ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων αὐτῶν τῶν ὑπολογισμῶν κατὰ μὲν τὸ παλαιὸν σύστημα ὁ ἀριθμὸς 94, κατὰ δὲ τὸ νεώτερον καὶ ἀκριβέστερον ὁ ῥηθεὶς ἀριθμὸς 110, τὸν ὁποῖον παρεδέχθη ἐπίσης καὶ τὸ Ἰταλικὸν Βασίλειον. Ἐπὶ τέλους δὲ, κατὰ τὸ Ἀγγλικὸν σύστημα καθιερωθὲν διὰ νόμου τῆς 9 Σεπτεμβρίου 1835 (ἐννοῶ δὲ ὄχι τὸ πολύπλοκον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτοὶ οἱ Ἄγγλοι σπανίως μεταχειρίζονται ἕνεκα τῶν πολλῶν καὶ δυσκόλων ἐργασιῶν, ἃς ἀπαιτεῖ, ἀλλὰ τὸ ἄλλο τὸ ἁπλούστερον καὶ σύνηθες παρ’ αὐτοῖς, τὸ συνιστάμενον δηλαδὴ εἰς τὴν καταμέτρησιν τοῦ μήκους τοῦ καταστρώματος ἀπὸ τὴν ὄπισθεν πλευρὰν τοῦ ποδοστήματος τῆς πρώρας μέχρι τῆς ἔμπροσθεν πλευρᾶς τοῦ ποδοστήματος τῆς πρύμνης, ἔπειτα εἰς τὴν καταμέτρησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ πλάτους κατὰ τὸ μέσον κάτωθεν τοῦ καταστρώματος ὁσάκις εἶναι δυνατόν, ἢ ἄλλως ἐπὶ τοῦ καταστρώματος ἀπὸ τὴν ἐξωτερικὴν πλευρὰν τῆς ὑδροῤῥόης τοῦ ἑνὸς μέρους μέχρι τῆς ἐσωτερικῆς πλευρᾶς τῆς ὑδροῤῥόης τοῦ ἀντικειμένου μέρους, ἀκολούθως εἰς τὴν καταμέτρησιν τοῦ βάθους ἀπὸ τοῦ κάτω ἐπιπέδου τοῦ καταστρώματος ἐντὸς τοῦ σίφωνος μέχρι τῶν ἐσωτερικῶν ἐπηγγενίδων, μετὰ ταῦτα δὲ εἰς τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν τριῶν αὐτῶν διαστάσεων πρὸς ἀλλήλας καὶ διαίρεσιν τοῦ τελικοῦ γινομένου διὰ τοῦ 130 καὶ τὸ οὕτως ἐξαχθὲν πηλίκον παριστᾷ τὴν εἰς τόνους χωρητικότητα τοῦ πλοίου)· κατ’ αὐτὸ, λέγω, τὸ σύστημα ὁ διαιρέτης εἶναι ἔτι μεγαλήτερος, εἶναι δηλαδὴ ὁ ἀριθμὸς 130, διότι ὁ Ἀγγλικὸς ποῦς εἶναι μικρότερος τοῦ Γαλλικοῦ, καθὸ συγκείμενος ἐκ 30½ ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου, ἐνῷ ὁ Γαλλικὸς σύγκειται ἐκ 32½ ἑκατοστῶν, ὥστε ὁ Ἀγγλικὸς κυβικὸς ποῦς εἶναι κατὰ τὸ ἓν πέμπτον μικρότερος τοῦ Γαλλικοῦ, καὶ ἑπομένως τὸ μετρούμενον μῆκος, βάθος καὶ πλάτος τοῦ πλοίου ἔχει περισσοτέρους πόδας, ἄρα καὶ ὁ διαιρέτης ἀναλόγως πρέπει νὰ ᾖναι μεγαλήτερος. Πρὸς πλειοτέραν κατάληψιν τῆς διαφορᾶς αὐτῶν τῶν τριῶν συστημάτων φέρω καὶ παράδειγμα· ἔστω λόγου χάριν·

Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὸν ἀγγλικὸν τύπον, εὑρίσκομεν 100Χ27Χ17 553 τόνους.

130Λ

Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὸν ἀγγλικὸν τύπον, εὑρίσκομεν

Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὸν γαλλικὸν τύπον εὑρίσκομεν.

ἐὰν δὲ ἐφαρμόσωμεν τὸν παλαιὸν Γαλλικὸν τύπον, ὅπως καταμετροῦνται ἄχρι τοῦδε τὰ πλοῖα ἡμῶν εἰς τοὺς ἑλληνικούς λιμένας ἐξάγομεν.

Ἤγουν τὸ ἑλληνικὸν πλοῖον ἐπιβαρύνεται ἀδίκως μὲ 47 τόνους πλειοτέρους παρὰ τὸ Γαλλικὸν, καὶ μὲ 54 πλειοτέρους παρὰ τὸ Ἀγγλικὸν καὶ μὲ τὰ ἀντιστοιχοῦντα εἰς αὐτοὺς περισσότερα βάρη! Οὕτω κατὰ τὰς ἐπισήμους ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν, τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ὁσάκις προσορμίζωνται εἰς λιμένας τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας, τῆς Τουρκίας, τῆς Βαρβαρίας κλπ. ὑποβάλλονται εἰς τὴν ἐπιτόπιον φορολογίαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἑλληνικῶν τόνων, ὅσους φέρουν τὰ ναυτιλιακὰ αὐτῶν ἔγγραφα καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλης ἐπιτοπίου καταμετρήσεως (ὁποία συνήθως δὲν γίνεται) τῆς χωρητικότητος αὐτῶν· τὰ πλοῖα τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἐπίσης ὑποβάλλονται εἰς τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδίων τόνων ἑκάστου πλοίου, ὄντων, ὡς κατέδειξα, ὀλιγωτέρων κατὰ τὸ ἓν πέμπτον σχεδόν· ὥστε οὕτω τὰ πλοῖα ἡμῶν φορολογοῦνται πολὺ πλέον τῶν ἄλλων, παρεκτὸς τῆς μεγαλητέρας ἄλλης φορολογίας, μεθ’ ἧς ἐπιβαρύνονται, ὡς ἐκ τούτου εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ παρὰ τοῖς Προξένοις ἡμῶν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Τοῦτο δὲ συντείνει ἔτι μᾶλλον νὰ καθιστᾷ ἀδύνατον τὸν συναγωνισμὸν αὐτῶν πρὸς τὰ ξένα πλοῖα. Εἶναι λοιπὸν ἐπάναγκες νὰ σπεύσωμεν εἰς θεραπείαν τοῦ δεινοῦ τούτου. Καὶ ἂν ἡ Ἀντιβασιλεία ὑπέπεσεν εἰς τὸ λάθος τῆς ἀνεξετάστου παραδοχῆς τοῦ Γαλλικοῦ ἐκείνου συστήματος, ἐνῷ καὶ οἱ ἴδιοι Γάλλοι εἶχον ἀρχίσει ἔκτοτε ν’ ἀποκρούωσιν αὐτὸ ὡς ἄδικον καὶ ἐπιβλαβὲς (Ἂς μᾶς χρησιμεύσῃ δὲ καὶ τοῦτο ὡς παράδειγμα ψηλαφητὸν τῆς μεγίστης προσοχῆς, ἥτις πρέπει νὰ καταβάλληται, ὁσάκις θέλωμεν νὰ ἐρανισθῶμεν ξένην νομοθεσίαν ἢ ξένον τι σύστημα) ἂν αἱ κατόπιν Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος ὑπέπεσαν εἰς τὸ ἔτι μεγαλύτερον λάθος τῆς ἐπιμόνου διατηρήσεως αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τρόπου, καὶ ὕστερον ἀκόμη ἀφοῦ καὶ αὐτῆς τῆς Γαλλίας ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ συνῃσθάνθησαν τὸ ἄτοπον αὐτοῦ καὶ τὸν μετέβαλον, ὡς εἶπον, Νομοθετικῶς κατὰ τὸ 1837 οὐχ ἧττον σήμερον μετὰ τοσαῦτα παραδείγματα τῶν ἄλλων ἐθνῶν καὶ μετὰ τοσαύτας κατακραυγὰς τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν καταντᾷ πλέον ἀσύγγνωστον νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὸ καταγγελθὲν ἐκεῖνο ὀλέθριον σύστημα. Εὐχῆς ἄξιον ἦτο βεβαίως, ἂν ὅλων τῶν Ἐπικρατειῶν αἱ Κυβερνήσεις συνενοῦντο πρὸς ὁμόφωνον παραδοχὴν ἑνὸς καὶ μόνου γενικοῦ δι’ ὅλα τὰ ἔθνη συστήματος καταμετρήσεως τῶν πλοίων αὐτῶν, τοῦ μᾶλλον πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐγγίζοντος, ὥστε νὰ ἐκλείψωσιν αἱ ἐκ τῶν διαφόρων συστημάτων προκύπτουσαι σήμερον ἀνωμαλίαι καὶ ζημίαι εἰς τὰ πλοῖα καὶ φορτία, καὶ νὰ παύσωσι συγχρόνως αἱ ἀντιζηλίαι καὶ τάσεις τινῶν Κυβερνήσεων πρὸς ἐξόγκωσιν τῶν τόνων καὶ ἐπέκεινα ἀκόμη τοῦ πραγματικοῦ, ἵνα τὰ πλοῖα αὐτῶν ὑποβάλλωνται ἀναλόγως εἰς μικρότερα τέλη. Ἀλλ’ ἑωσοῦ φθάσῃ ἡ εὐτυχὴς ἐκείνη ὥρα, τὴν ὁποίαν δικαιούμεθα νὰ προσδοκῶμεν ἐκ τῆς προόδου τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς συναφείας τῶν ἐθνῶν, δὲν πρέπει νὰ ἀνεχθῶμεν ἐπὶ πλέον τὴν παράτασιν τῆς ἀδίκου ταύτης φορολογίας τῶν πλοίων ἡμῶν. Δύω συστήματα παρουσιάζονται πρὸς ἐκλογὴν ὡς τὰ ἁπλούστερα καὶ δικαιότερα, ἤγουν τὸ νεώτερον Γαλλικὸν καὶ τὸ Ἀγγλικόν, ἅτινα ἐξέθεσα ἀνωτέρω. Ἐξ αὐτῶν προτιμώτερον θεωρῶ τὸ Ἀγγλικὸν ὄχι μόνον καθὸ μᾶλλον πρακτικόν, ἀλλὰ καὶ διότι αὐτὸ εἶναι ἐν χρήσει καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, πρὸς ἀφομοίωσιν τῆς ὁποίας σπεύδομεν ἤδη. Ἐπειδὴ δὲ ἀπαιτεῖται νὰ καθιερωθῇ διὰ νόμου τὸ σύστημα τῆς καταμετρήσεως τῶν πλοίων ὁποιονδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, καθὸ ἀφορῶν ἀντικείμενον φορολογίας, ὅπως ἔγεινε καὶ εἰς τὰ λοιπὰ ἔθνη, προτείνω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἑξῆς Νομοσχεδίου. Αʹ. Ἡ καταμέτρησις τῆς χωρητικότητος τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῶν τόνων αὐτῶν θέλει ἐνεργεῖσθαι κατὰ τὸ σύνηθες Ἀγγλικὸν σύστημα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μεγέθους τῶν τόνων τῶν Ἀγγλικῶν πλοίων. Βʹ. Διὰ Β. Διατάγματος θέλει κανονισθῆ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος Νόμου ὁ τρόπος τῆς κατὰ τὸ Ἀγγλικὸν σύστημα καταμετρήσεως καὶ προσδιορισμοῦ τῶν τόνων τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων. Γʹ. Τὰ περὶ καταμετρήσεως κτλ. Β. Διάταγμα τῆς 17 Νοεμβρίου 1833 καταργεῖται. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Ἰουλίου 1865.

Ὁ Βουλευτὴς Σύρου

Κ. Π. ΠΛΑΤΗΣ.

Ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει κατὰ τῆς ἀρχῆς καὶ θέλει σταλῆ εἰς τὸ Συμβούλιον.

§141ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ σταλῇ. Τὸ λέγω κατὰ γενικὴν ἀρχὴν, ὅτι πάντοτε τὰ νομοσχέδια, ἐκτὸς τοῦ σφόδρα κατεπείγοντος, ν’ ἀποστέλλωνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει, ἂν θέλῃ ἡ Βουλή· ἑπομένως ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου ἀντικειμένου θὰ ζητῶ τὴν συναίνεσιν τῆς Βουλῆς.

§143ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ εἰσαχθῇ ὡς ἔθιμον.

§144ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀντιτάσσομαι.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἠκούσατε, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§146ΠΛΑΤΗΣ. Καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον συγχρόνως.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ πρὶν γνωμοδοτήσῃ ἡ Βουλὴ, δὲν εἰμποροῦμεν νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὸ συμβούλιον.

§148ΚΟΡΙΖΗΣ. Κ. Πρόεδρε, αὐτὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὁλονὲν ἐμπόδια μᾶς φέρει· δὲν τὸ καταργοῦμεν;

§149ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κ. Πρόεδρε, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἰμπορεῖ νὰ σταλῇ καὶ εἰς τὸ συμβούλιον καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συγχρόνως.

§150ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μαρκορᾶς ζητεῖ τὸν λόγον.

§152ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Κύριοι, ὑπάρχει ἐπὶ τῆς Τραπέζης τῆς Βουλῆς μεταξὺ τῶν διαφόρων νομοσχεδίων καὶ νομοσχέδιον πρὸς κατάργησιν τοῦ ἐν Κερκύρᾳ Ἀρχοντείου καὶ τῶν καθηγητῶν τῆς Ἀκαδημίας, ὁ δὲ πρώην ὑπουργὸς τῆς ἐκπαιδεύσεως ὡμολόγησε σήμερον, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ παρουσιασθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ Ἀκαδημία ἡ ἐν Κερκύρᾳ ὑπάρχει, δυνάμει ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ καταργηθῇ, διὰ νὰ εἰμπορέσῃ νὰ παύσῃ ἡ Ἀκαδημία. Πολὺ καλά· ἐδήλωσεν ὅμως εἰσέτι ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτι εἶναι ἕτοιμα διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων παύονται καὶ ὁ ἄρχων καὶ οἱ καθηγηταὶ καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ ὅλοι. Τώρα ἐγὼ ἐπερωτῶ, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον νομίζῃ, ὅτι εἰμπορεῖ νὰ δώσῃ ἐκτέλεσιν εἰς αὐτὰ τὰ διατάγματα, πρὶν ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ παρουσιασθέντος νομοσχεδίου. Ὁ ὑπουργὸς ὁ κατάλληλος δύναται νὰ παύσῃ ἕνα ὑπάλληλον ὁποιονδήποτε, ἀλλὰ νὰ παύσῃ en bloc ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους ἑνὸς καταστήματος, αὐτὸ εἶναι αὐθαιρεσία, καὶ ἐγὼ ἐπερωτῶ, ἐὰν ᾖναι αὐτὴ ἡ γνώμη τοῦ ὑπουργείου, ἄλλως διαμαρτύρομαι, καὶ ἂς κάμῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι νομίσει ἀναγκαῖον.

§153ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κ. Μαρκορᾶ, ἡ Κυβέρνησις εἰμπορεῖ.

§154ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Ἐγὼ ἐπηρώτησα τὸν ὑπουργὸν, κύριε βουλευτά. Εἰς τοιαύτην περίστασιν ἡ σύγχρονος παῦσις ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, ἀρχίζουσα ἀπὸ τὸν ἄρχοντα, εἶναι τῳόντι παῦσις, ἡ ὁποία τείνει ν’ ἀφαιρέσῃ τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν ἐνέργειαν τοῦ ὑπάρχοντος νόμου.

§155ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Εἶναι ἐντὸς τοῦ δικαιώματός της ἡ Κυβέρνησις νὰ παύσῃ ὁποιονδήποτε ὑπάλληλον καὶ ἕνα καὶ δύο καὶ πολλούς.

§156ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὅλους τοὺς δικαστὰς δύνασθε νὰ τοὺς παύσητε;

§157ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πιθανὸν νὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς περίστασιν νὰ κάμῃ καὶ τοῦτο διὰ τὸ ὁποῖον θέλει δώσει λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὁ Κ. Μαρκορᾶς ἂς μείνῃ ἥσυχος, δὲν πρόκειται περὶ παύσεως τοῦ Ἄρχοντος, διότι οὗτος πρὸ πολλοῦ εἶναι παυμένος. Εἰς τὴν Ἀκαδημίαν ὅμως αὐτὴν ἡ Νομικὴ σχολὴ ἔχει τρεῖς μόνον μαθητὰς καὶ ἡ ἰατρικὴ τέσσαρας· δὲν ἐνομίσαμεν λοιπὸν καλὸν νὰ πληρώνωμεν 190,000 δραχμ. δι’ αὐτὴν τὴν ἰατρικὴν καὶ Νομικὴν σχολὴν τῆς λεγομένης Ἀκαδημίας τῆς Κερκύρας. Ἄλλοτε θέλω ἀπαντήσει περισσότερα.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει Νομοσχέδιον περὶ προσδιορισμοῦ τῶν ὑποτρόφων.

§159ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ θεωρήσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς κατεπεῖγον, διότι περὶ τοὺς 450 ἐπαύθησαν ἀπὸ τὴν 31 Μαΐου. Δὲν ἐνόμισα δὲ, ὅτι μοὶ ἐπετρέπετο νὰ ἀνανεώσω τὴν ὑποτροφίαν, διότι εὗρον ὑπέρβασιν ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τῶν ὑποτρόφων. Τὸ σχολιακὸν ἔτος ἤρχισε καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§161ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ κατάλογον τῶν ὑπαρχόντων ὑποτρόφων καὶ εἰς ποίαν σχολὴν εὑρίσκονται, τὶ διδάσκονται, καὶ πότε ἤρχισεν ἡ ὑποτροφία καὶ ἀπὸ ποῖα κεφάλαια πληρόνωνται.

§162ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Καὶ μίαν ἔκθεσιν περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν κληροδοτημάτων.

§163ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὰ κληροδοτήματα τῆς Ἑπτανήσου, παρακαλῶ νὰ μᾶς πληροφορήσετε, εἶναι συγκεχωνευμένα μετὰ τῶν κληροδοτημάτων τῆς Ἑλλάδος;

§164ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ κληροδοτήματα, ὅσα ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑπτάνησον περὶ ὑποτροφιῶν καὶ παιδείας, ἀναβαίνουν εἰς ἓν ποσὸν ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου· ἡ χρῆσις αὐτῶν κανονίζεται ἀπὸ τὰς διαθήκας ἐκείνων, οἵτινες ἄφησαν τὰ κληροδοτήματα.

§165ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπάρχουν δύω εἰδῶν κληροδοτήματα, τὰ μὲν ἔχουσιν ὡρισμένον προσδιορισμὸν, τὰ δὲ γενικόν.

§166ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Γενικὰ κληροδοτήματα δὲν ἔχομεν εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἀλλὰ μόνον εἰδικά.

§167ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἡ εἰδικότης αὐτῶν ἔχει σχεδὸν γενικὸν χαρακτῆρα, ὥστε μετὰ τῆς ἐκθέσεως τῶν ἄλλων κληροδοτημάτων, παρακαλῶ νὰ σημειωθῶσι καὶ τὰ κληροδοτήματα τῆς Ἑπτανήσου.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ ὑποτροφιῶν. Αʹ. Ἐκ τῶν τόκων τῶν ἐν Ἑλλάδι κληροδοτημάτων τῶν εἰς τὴν δημοσίαν ἐκπαίδευσιν προσδιωρισμένων ὅσων τὸ ἐπὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως ὑπουργεῖον ἔχει ἐλευθέραν τὴν διαχείρισιν θέλουσι δαπανᾶσθαι ἐτησίως εἰς ὑποτροφίας ἐν τοῖς δημοσίοις Γυμνασίοις, τῷ Ἀρσακείῳ σχολείῳ, ἢ καὶ ἄλλοις δημοσίοις Παρθεναγωγείοις, τῇ Ῥιζαρείῳ ἐκκλησιαστικῇ σχολῇ, τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ καὶ τοῖς ἐν τῇ λοιπῇ Εὐρώπῃ διδακτηρίοις πεντήκοντα χιλιάδες δραχμῶν. Τὸ ὑπόλοιπον τῶν εἰρημένων τόκων θέλει χρησιμεύσει εἰς ἀποκατάστασιν τοῦ δαπανηθέντος ποσοῦ ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν κληροδοτημάτων. Μόνον δὲ μετὰ τὴν ὁλοσχερῆ ἀποκατάστασιν τῶν καθ’ ὑπέρβασιν τῶν τόκων δαπανηθέντων δύναται τὸ εἰρημένον ὑπουργεῖον νὰ κάμῃ χρῆσιν εἰς ὑποτροφίας ἐκ τῶν τόκων τῶν διαληφθέντων κληροδοτημάτων ποσοῦ, ἀνωτέρου τοῦ διὰ τοῦ παρόντος νόμου προσδιωρισμένου, ἤτοι τῶν 50000 δραχ. ἐτησίως, τηροῦν τὰς κατωτέρω ἀναλογίας. Βʹ. Ἐκ τῶν 50000 τούτων δραχμῶν δύνανται νὰ δαπανῶνται ἕως 10000 δραχ. εἰς ὑποτροφίας μόνον φοιτητῶν τῆς φιλοσοφικῆς καὶ Θεολογικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἕως 15000 εἰς ὑποτροφίας ἐν ἄλλοις εὐρωπαϊκοῖς Πανεπιστημίοις φοιτητῶν αὐτῶν τούτων τῶν σχολῶν. Ἕως 10000 δραχ. εἰς ὑποτροφίας νέων ἀποστελλομένων εἰς Εὐρώπην μετὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι ἐκπαίδευσίν των πρὸς τελειοποίησίν των εἰς βιομηχανικὰς καὶ καλλιτεχνικὰς παιδεύσεις, ἀλλ’ οἱ τοιοῦτοι πρέπει νὰ φέρωσιν ἀπολυτήριον τοὐλάχιστον Ἑλλην. σχολείου. Ἕως 7000 δραχμὰς εἰς ὑποτροφίας μαθητῶν δημοσίων γυμνασίων. Ἕως 4000 δραχ. εἰς ὑποτροφίας μαθητῶν ἐσωτερικῶν τῆς Ῥιζαρείου Ἐκκλ. σχολῆς. Ἕως 4000 δραχ. εἰς ὑποτροφίας ἐσωτερικῶν μαθητριῶν τοῦ Ἀρσακείου σχολείου καὶ ἄλλων δημοσίων παρθεναγωγείων. Εἰς τοὺς δύο ἀμέσως ἀνωτέρω προσδιορισμοὺς δὲν συμπεριλαμβάνονται αἱ ἐκ τῶν τόκων τοῦ ἐν τῇ Τραπέζῃ τῆς Πετρουπόλεως κληροδοτήματος τῆς Σ. Κβοστόβας ὡρισμέναι ὑποτροφίαι. Γ. Ὁρίζεται δὲ ἡ μηνιαία χορήγησις τῶν μὲν ὑποτρόφων φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου εἰς δραχ. 60, τῶν δὲ ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις τῆς Εὐρώπης εἰς δραχ. 180· καταβαλλομένων ἐκτὸς αὐτῶν καὶ τῶν ἐξόδων τῆς μεταβάσεως καὶ ἐπανόδου, μὴ δυναμένων νὰ ὑπερβῶσι δι’ ἀμφότερα τὰς 800 δραχ. τῶν δὲ ἐν τοῖς δημοσίοις γυμνασίοις εἰς δραχ. 40· τῶν δὲ ἐν τῇ Ῥηζαρείῳ σχολῇ εἰς δραχ. 60, τῶν δὲ ἐν τῷ Ἀρσακείῳ εἰς δρ. 80, τῶν δὲ ἐν ἄλλοις δημοσίοις Παρθεναγωγείοις εἰς δραχ. 30. Ἂν μὴ παρουσιασθῶσιν ὑπότροφοι οἱασδήποτε τῶν ἀνωτέρω κατηγοριῶν τὸ εἰς αὐτὴν ὡρισμένον ποσὸν ἢ ὅσον αὐτοῦ ὑπολείπεται δύναται νὰ μεταβιβασθῇ εἰς χρῆσιν ἄλλης ἐκ τῶν εἰρημένων κατηγοριῶν κατὰ τὰς παρουσιαζομένας ἐν ἑκάστῃ χρείας. Δʹ. Προσόντα ἀπαραίτητα εἰς διορισμὸν ὑποτρόφων θέλουσιν εἶναι ἐκτὸς τῆς ἀπορίας τῆς μαρτυρουμένης ὑπὸ τῆς δημοτικῆς καὶ διοικητικῆς ἀρχῆς ἡ εὐφυΐα, ἡ ἐπιμέλεια καὶ χρηστοήθεια. Ἐν ἰσότητι δὲ πάντων τούτων τῶν προσόντων προτιμῶνται οἱ ἔχοντες πατρικὰς πρὸς τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεις. Εʹ. Κατὰ ταῦτα ἑπομένως διορίζονται ὑπότροφοι διὰ Β. Διατάγματος, κατὰ πρότασιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησ. κλπ. ὑπουργείου. 1.) Ἐν δημοσίοις γυμνασίοις, ἐν τῇ Ῥιζαρείῳ σχολῇ, ἐν τῷ Ἀρσακείῳ Παρθεναγωγείῳ, καὶ ἐν ἄλλοις δημοσίοις παρθεναγωγείοις μόνον ἐκ τῶν προτεινομένων ὁμοφώνως ὑπὸ τῶν συλλόγων τῶν διδασκάλων ἢ καθηγητῶν τῶν εἰρημένων παιδευτηρίων δι’ ὑπογεγραμμένης ὑπὸ πάντων ἐκθέσεως πεμπομένης εἰς τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὸ τέλος ἑκάστου σχολικοῦ ἔτους, ὅτι ἔλαβον ἔκ τε τῶν καθ’ ἡμέραν καὶ δημοσίων ἐξετάσεων τὸν βαθμὸν ἄριστα εἴς τε τὰ μαθήματα καὶ τὴν διαγωγήν. 2.) Ἐν τῇ ά. τάξει τοῦ Γυμνασίου ἐκ τῶν κατὰ τὸν ἀνωτέρω τρόπον προτεινομένων ὑπὸ τοῦ συλλόγου τῶν διδασκάλων καὶ μετὰ τὰς ἐν τῷ Γυμνασίῳ δοκιμαστικὰς ἐξετάσεις ὑπὸ τοῦ συλλόγου τῶν καθηγητῶν. 3.) Πρωτοετεῖς φοιτηταὶ τῆς φιλοσοφικῆς καὶ θεολογικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ἐκ τῶν ἐπίσης κατὰ τὸν ἐν τῷ ά. ἐδαφ. τοῦ 5. ἄρθρου ὁριζόμενον τρόπον προτεινομένων ὑπὸ τοῦ γυμνασιακοῦ Συλλόγου τῶν καθηγητῶν μετὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις καὶ ὑπὸ τῶν καθηγητῶν τῆς φιλοσοφικῆς σχολῆς μετὰ ἐξέτασιν γενομένην κατὰ τὸ 4 ἐδάφ. τοῦ εʹ. ἄρθρου ἀλλ’ ἐπὶ μαθημάτων γυμνασιακῶν. 4.) Δευτεροετεῖς, τριτοετεῖς καὶ τεταρτοετεῖς φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἐκ τῶν ὁμοφώνως προτεινομένων ὑπὸ τῆς οἰκείας σχολῆς ἢ τοῦ οἰκείου τμήματος ὡς ἀριστεύσαντες μετὰ προηγουμένην ἐξέτασιν ἐπὶ διδαχθέντων μαθημάτων τοῦ ἑκάστοτε λήγοντος Ἀκαδημιακοῦ ἔτους γενομένην ἐνώπιον τοῦ Πρυτάνεως καὶ τοῦ οἰκείου Κοσμήτορος ἐχόντων καὶ αὐτῶν ψῆφον. 5.) Οἱ ἀπὸ τῆς ά. τοῦ Γυμνασίου μέχρι τέλους τῶν Ἀκαδημαϊκῶν σπουδῶν ἢ τοὐλάχιστον καθ’ ἅπαντα τὰ Ἀκαδημαϊκὰ ἔτη οὕτω διατελέσαντες ὑπότροφοι καὶ λαβόντες διδακτορικὸν πτυχίον δύνανται νὰ ἀποσταλῶσι καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἐπὶ τρία ἔτη πρὸς αὔξησιν τῶν γνώσεών των κατὰ πρότασιν τῆς οἰκείας σχολῆς. Σ.) Καὶ ἐκ τῶν σπουδαστῶν τῶν βιομηχανικῶν καὶ καλλιτεχνικῶν κλάδων δύνανται ν’ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἱ προτεινόμενοι ὁμοφώνως ὑπὸ τῶν οἰκείων συλλόγων τῶν καθηγητῶν ἢ διδασκάλων ὡς οἱ ἄριστοι. Ζʹ. Πᾶς ὑπότροφος παύεται τῆς ὑποτροφίας ἐν παντὶ χρόνῳ κατὰ πρότασιν τοῦ προτείναντος αὐτὸν συλλόγου ἀποβαλών τι τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 προσόντων, ἢ ἂν ἐπὶ δύο ἔτη δὲν προβιβασθῇ εἰς ἀνωτέραν τάξιν ἢ ἂν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον φοιτῶν μὴ εὐδοκιμήσῃ ὑποβαλλόμενος εἰς ἐτησίας ἐξετάσεις ὑπὸ τῆς οἰκείας σχολῆς, ἢ ἂν μεταγραφῇ εἰς ἑτέραν σχολήν. Ὁ τοιοῦτος μάλιστα θέλει ἀποδίδει ἅπασαν τὴν μέχρι τῆς μεταγραφῆς χρηματικὴν χορήγησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁμοίως καὶ οἱ εἰς ξένα πανεπιστήμια ἀποστελλόμενοι παύουσι καὶ ἀποζημιοῦσι τὸ δημόσιον, ἂν σπουδάσωσιν ἄλλην ἐπιστήμην ἢ τὴν αὐτοῖς ὡρισμένην. Η. Κατὰ τὸ τέλος πάσης σχολιακῆς ἑξαμηνίας ἕκαστος τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὑποτρόφων ὀφείλει ἐπὶ ποινῇ ἀνακλήσεως νὰ ἀποστέλλῃ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τὰς ἀποδείξεις τῶν ἐγγραφῶν καὶ σπουδῶν ἐπικυρωμένας ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς, ἥτις θέλει συνοδεύει αὐτὰς καὶ μὲ τὰς δεούσας παρατηρήσεις περὶ τῆς διαγωγῆς αὐτῶν. Θʹ. Οἱ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐπανερχόμενοι ὑπότροφοι ὑποχρεοῦνται νὰ ἀναδέχωνται τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προτεινομένην καθηγεσίαν ἢ ἄλλην κατὰ τὸν κλάδον τῆς μαθήσεώς των ὑπηρεσίαν καὶ ὑπηρετῶσιν ἐν αὐτῇ μὲ τὸν μισθὸν τῆς θέσεως ταύτης ἐπὶ τρία ἔτη· ἄλλως θέλουσιν ἀποδίδει ἅπασαν τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως χορηγηθεῖσαν αὐτοῖς χρηματικὴν βοήθειαν, δίδοντες πρὸ τῆς ἀπελεύσεώς των ἀξιόχρεων ἐγγύησιν. Ἐν Ἀθήναις τὴν 20 Ἰουλίου 1865. Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς δημ. ἐκπαιδ. ὑπουργός

Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν;

§170ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀρχὴ λοιπὸν ἐγένετο παραδεκτή.

§172ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Παιδείας.

§173ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον κατὰ τὸ Σύνταγμα, διὰ νὰ τρέχῃ ἡ προθεσμία, ἀδιάφορον δὲ ἂν τὸ ἔστελε τὸ ὑπουργεῖον ἢ ὄχι.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἂν θέλῃ νὰ τὸ παραπέμψωμεν εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§175ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς τύχης τῶν μελλόντων νὰ ἐγγραφῶσιν ὡς ὑπότροφοι, ἀλλὰ νὰ ἀποφανθῶμεν καὶ περὶ τῆς τύχης ἑτέρων ὑποτρόφων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐγγραφῶσιν ἐκ νέου. Εἴδετε ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποτρόφων περιορίζεται ὥστε ἀντὶ διακοσίων νὰ ἔχωμεν ἑκατόν· ἑκατὸν λοιπὸν πρόκειται νὰ ἀποκλεισθῶσιν. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅπου δύνανται οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ παρουσιάσωσι τοὺς λόγους των καὶ νὰ εἴπωσι τὰ παράπονά των.

§176ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τοῦτο εἶναι νέον εἶδος συντάξεως νομοσχεδίων, τὸ νὰ προσκαλοῦμεν ἀπέξω τοὺς ἀνθρώπους νὰ δικάσουν. Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα νὰ δικάσωμεν δικαιώματα ἀτομικά. Δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας τῆς ὑποθέσεως· ἕως τώρα ὑπῆρχον 500 ὑπότροφοι καὶ ἀντὶ νὰ ἐξοδεύωμεν ἀπὸ τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων ἐξωδεύσαμεν καὶ τὰ κεφάλαια αὐτὰ παρανόμως. Λοιπὸν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν ἐντὸς τοῦ ὅρου τὸν ὁποῖον ἔθεντο οἱ κληροδόται. Ἡ Βουλὴ ἤδη πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἂν οἱ ὑπότροφοι θὰ διορίζωνται κατ’ αὐθαίρετον θέλησιν τοῦ ὑπουργοῦ ἢ θὰ ἔχουν προσόντα τινά· ἕνεκα δὲ τῆς πρώτης καταχρήσεως συνέβη, ὥστε νὰ ὑπάρχουν ὑπότροφοι καὶ 10 καὶ 20 καὶ 30 δραχμῶν καὶ ὑπότροφοι καὶ εἰς τὰ ἀλληλοδιδακτικὰ σχολεῖα. Ἤδη πρόκειται νὰ κανονισθῶσι τὰ προσόντα, ἑπομένως δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκούσωμεν κανένα, καὶ νὰ κρίνωμεν παράπονα καὶ δικαιώματα κανενός. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ὑπαγάγωμεν τὰς ἐργασίας μας εἰς τὰς ἰδιοτροπίας μιᾶς ἐπιτροπῆς. Καὶ διατί, Κύριοι; σᾶς ὁμιλῶ ὡς ἐκ τῆς μικρᾶς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω. Ἠξεύρετε ἄλλοτε τὶ ἐγίνετο διὰ τῶν ἐπιτροπῶν; ἐναυάγουν τὰ σπουδαιότερα νομοσχέδια εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς διὰ χιλίους λόγους, καὶ ἐσχάτως ἀκόμη εἰς τὴν Συνέλευσιν συνέβη τὸ αὐτό· καὶ διὰ τοῦτο ἡ Συνέλευσις ἀνεγνώρισε τὸ σύστημα τῆς τριπλῆς ἀναγνώσεως, διότι ἄλλως αἱ ἐργασίαι δὲν δύνανται νὰ προοδεύσωσιν. Ὡς ἐξαίρεσιν δὲ παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις τὸ σύστημα τῶν ἐπιτροπῶν. Νομίζω, ὅτι καὶ ἂν σταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὡρισμένη προθεσμία καθ’ ἣν ὀφείλει νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κανονισμὸς προέβλεψε περὶ τούτου.

§178ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἔσφαλεν ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς εἰπὼν ὅτι περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως δὲν εἶμαι πληροφορημένος. Λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραπέμπωνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὰ νομοσχέδια καὶ αἱ προτάσεις, διότι συνήθως ναυαγοῦσιν ἐκεῖ· καὶ ὅτι ἅμα παραδεχθῶμεν τὴν τριπλῆν συζήτησιν καθίσταται περιττὴ ἡ ἐργασία τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ θεωρία αὕτη καὶ συνταγματικῶς ἐσφαλμένη εἶναι καὶ πραγματικῶς ὀλεθρία. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον νὰ συζητηθῇ. Πρώτην φορὰν λαμβάνετε γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου, νομίζετε ὅτι δὲν πληροφοροῦνται οἱ Βουλευταὶ ἰδιαιτέρως, ἢ ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἤ ἀπὸ ἄλλους; ἀναντιῤῥήτως. Ἡ παραπομπὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὸ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα, ἡ Βουλὴ νὰ τίθεται εἰς θέσιν νὰ φωτίζηται καὶ νὰ φέρῃ ψῆφον κατὰ συνείδησιν. Αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν συνεστήθησαν ματαίως, εἶναι μέρος τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου, καὶ εἰς τὰ Συντάγματα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει ἡ τριπλῆ ἀνάγνωσις καὶ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων, ἐκεῖ συνήθως καὶ κατὰ κανόνα πέμπονται τὰ νομοσχέδια εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, μάλιστα ὁσάκις πρόκειται λόγος περὶ προτάσεως προερχομένης ἀπὸ ἰδιώτας. Ἐκεῖ εἶναι κανὼν πρῶτον νὰ ἐπιλαμβάνεται τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τότε ἐν γνώσει ἐπιλαμβάνεται αὐτῆς ἡ Βουλὴ, καὶ ὄχι μετὰ τρεῖς ἀναγνώσεις νὰ γίνεται δεκτὸν ἢ ν’ ἀποῤῥίπτεται ἓν νομοσχέδιον· τοῦτο δὲν εἶναι συνταγματικόν. Ἡ ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται εἰς καλλιτέραν θέσιν νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀφ’ ὅ,τι εἶναι ἡ Βουλὴ, ἥτις πρώτην φορὰν λαμβάνει γνῶσιν τοῦ τοιούτου ἀντικειμένου. Λέγετε, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὑπότροφοι ἐνδιαφερόμενοι· ὑπάρχουν· δὲν λέγω, ὅτι ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἔχωσιν ὑποτροφίαν, ἀλλ’ ὅτι ἔχουσι δικαίωμα ὡς πολῖται νὰ κάμωσι τὰς παρατηρήσεις των ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ παρουσιάζωνται καὶ νὰ ἐκθέτωσιν ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ νόμιμον, ὅπως καταρτίζωνται οἱ νόμοι δεόντως καὶ ὠφελίμως. Ἰδοὺ τί ἀκολουθεῖ μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς παιδείας διώρισε τοὺς ὑποτρόφους μόνον ἐκ τῶν δύω σχολῶν, καὶ διέγραψε τοὺς ὑποτρόφους ἀπὸ τὰς ἄλλας δύο σχολάς. Τίς ἐξ ἡμῶν τὸ ἤξευρεν, ἂν δὲν ἤρχοντο οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ κάμωσι τὰς παρατηρήσεις των; Τετρακόσιοι ὑπότροφοι εἶναι εἰς τὰς 4 σχολὰς τοῦ Πανεπιστημίου, 100 δι’ ἑκάστην σχολήν. Παρατηρῶ, ὅτι θέλουν νὰ περιορίσωσι τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποτρόφων, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ διατηρήσωσι 200 διὰ δύω μόνον σχολὰς, ἂς διατηρήσωσι 50 ἐξ ἑκάστης σχολῆς ἵνα μὴ ἐπέλθωσι παράπονα, διότι δὲν πρέπει νὰ διαγραφῶσιν ὅλοι οἱ ὑπότροφοι τῆς ἰατρικῆς καὶ νομικῆς σχολῆς, καὶ νὰ μείνωσι μόνον τῆς Θεολογικῆς καὶ φιλοσοφικῆς. Δὲν ὁμιλῶ περὶ οὐσίας. Νομίζω μόνον ὅτι ἂν τὰ πράγματα τὰ ἐξετάσῃ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ φέρῃ ἐν συνειδήσει καὶ πρὸς ὄφελος πάντων τὴν ψῆφόν της.

§179ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γενομένης δεκτῆς τῆς ἀρχῆς, θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὸ συμβούλιον· μέχρις οὗ αὐτὸ σκεφθῇ δύναται καὶ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§180ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ ἐπιτροπαὶ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξέλεξαν ἀκόμη τοὺς προέδρους των· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ συγκαλέσητε τὰς ἐπιτροπὰς εἰς ὡρισμένην ἡμέραν καὶ ὥραν διὰ νὰ ἐκλέξουν τοὺς προέδρους των.

§181ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον εἶναι Κυριακὴ καὶ δὲν θὰ ἔλθῃ κανείς. Ἀλλὰ τὴν δευτέραν εἰς τὰς 10 παρακαλεῖσθε νὰ ἔλθητε ὅλοι. — Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχήν.

§183ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ, ὑποθέτω ὅτι ἡ ἀρχὴ περιορίζεται εἰς τὸ νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῶν ὑποτρόφων.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· ἐντὸς πόσων ἡμερῶν ἡ ἐπιτροπὴ θὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της;

§186ΠΟΛΛΟΙ. Ἐντὸς πέντε ἡμερῶν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ διὰ τ’ ἄλλα ἐπίσης νομοσχέδια νὰ φέρουν αἱ ἐπιτροπαὶ τὰς ἐκθέσεις των.

§188ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ παραπεμφθῇ καὶ εἰς τὸ συμβούλιον.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον 10ον, νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου Β. Διατάγματος ἐπιτρέποντος τὴν πληρωμὴν ἐξόδων, ἐπὶ τῇ βάσει......

§190ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι τὸ πρῶτον Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τότε ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐδικαιοῦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξοδεύσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Συνέλευσιν προϋπολογισμοῦ.

§191Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐκυρώθη διὰ τῆς πιστώσεως ἣν ἐδώκαμεν πρὸ τῆς διακοπῆς.

§192ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἐκυρώθη, τότε εἶναι περιττὸν, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται πῶς δὲν ἐκυρώθη.

§193Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τὸ ἐξετάσῃ τὸ προεδρεῖον καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐκυρώθη.

§195ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία, κύριε πρόεδρε (ἐγείρονται καὶ ἀναχωροῦν).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις· ὥραν 3¼ μ. μ.