1865.07.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19.

Τῆς 7 Ἰουλίου 1865.

(Τετάρτη.)

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ Συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Ὁρκίζεται ὁ Βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Φλωριᾶς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη μία ἀναφορὰ ἐκ μέρους μιᾶς χήρας. Ὑπεβλήθη μία τροπολογία ἐπὶ τοῦ 75 ἄρθρου ἀπὸ τὸν κ. Καραλίβανον, ἣν θέλει ἀναπτύξει κατωτέρω. Ἑτέρα πρότασις τοῦ κυρίου Μαυρομιχάλη, ἣν θέλει ἀναπτύξει ἐπίσης. Ὁ κ. Λαμπρυνίδης ὑποβάλλει αἴτησιν ἀδείας ἑνὸς μηνός.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§6ΤΙΝΕΣ. Προηγεῖται ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. ὑπουργοὶ συνεδριάζουν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἕως ὅτου ἔλθουν.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 34.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Περὶ προτάσεων. Ἄρθρον 34. Πᾶσα πρότασις Βουλευτοῦ ἢ Ὑπουργοῦ παραδίδεται εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔγγραφος καὶ ἰδιοχείρως παρὰ τοῦ εἰσάγοντος αὐτὴν ὑπογεγραμμένη, καταχωρίζεται εἰς ἰδιαίτερον βιβλίον, ἀριθμουμένη καθ’ ἣν εἰσάγεται χρονολογικὴν τάξιν, ἀνακοινοῦται εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου, κατὰ τὸ 21 ἄρθρον, τυποῦται καὶ διανέμεται πρὸς τοὺς Βουλευτάς. Συζητεῖται δὲ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς της, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ κηρύξασα αὐτὴν κατεπείγουσαν, ὁρίσῃ ἄλλην προηγουμένην ἡμέραν πρὸς συζήτησιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 35 ἄρθρον. Ἄρθρον 35. Ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ παραδεκτὸν ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν· ἡ δὲ κατ’ ἄρθρον συζήτησις καὶ ἐπιψήφισις γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος.

§12ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ὑποβάλλω ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου· νομίζω, ἀντὶ τῶν λέξεων «ἡ δὲ κατ’ ἄρθρον συζήτησις καὶ ἐπιψήφισις γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος» νὰ εἴπωμεν· «Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος».

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ αὐτό;

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται παραδεκτὰ δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας τὰ ἑξῆς ἄρθρα. Ἄρθρον 36. Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς, δύναται, ἂν τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον, νὰ παραπέμψῃ τὴν πρότασιν νόμου εἰς τὰς κατὰ τὸ 48 ἄρθρον ἁρμοδίας ἐπιτροπάς, ὁρίζουσα καὶ τὸν χρόνον ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὀφείλουσι νὰ ὑποβάλλωσι τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἔκθεσίν των. Παρελθούσης εἰς μάτην τῆς τεταγμένης προθεσμίας, ἡ Βουλὴ δύναται ἢ νὰ χορηγήσῃ νέαν ἢ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως καὶ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 37. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλήν, τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν Βουλευτῶν πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως. Ἄρθρον 38. Πᾶσα τροπολογία προτεινομένη παρὰ τῶν Βουλευτῶν παραδίδεται γραπτὴ εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἄρθρον 39. Ἂν ὑπάρχωσι πολλαὶ περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου τροπολογίαι ἐπιδεκτικαὶ συγχωνεύσεως, ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾷ τοὺς προτείναντας ἂν θέλωσι νὰ τὰς συγχωνεύσωσιν εἰς ὀλιγωτέρας ἢ εἰς μίαν· γενομένης δὲ τῆς συγχωνεύσεως ἢ μή, αἱ τροπολογίαι τυποῦνται ἐπ’ ὀνόματι τοῦ προτείναντος ἢ τῶν προτεινάντων καὶ διανέμονται εἰς τοὺς Βουλευτὰς πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως αὐτῶν. Ἄρθρον 40. Ἂν τροπολογία τις προταθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν, ὁ Πρόεδρος λαμβάνει τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἂν ἡ τροπολογία πρέπῃ νὰ συζητηθῇ εὐθύς, ἢ τυπουμένη νὰ διανεμηθῇ πρὸ τῆς συζητήσεως εἰς τοὺς Βουλευτάς. Ἄρθρον 41. Αἱ ὑποτροπολογίαι συζητοῦνται καὶ ψηφοφοροῦνται πρὸ τῶν τροπολογιῶν, αἱ δὲ τροπολογίαι πρὸ τοῦ κυρίου ζητήματος, εἰς ὃ ὑπάγονται. Ἐν γένει δὲ προηγεῖται ἡ τροπολογία ἡ περιέχουσα τὴν μᾶλλον μεμακρυσμένην ἔννοιαν ἀπὸ τοῦ κυρίου ζητήματος. Ὁ Πρόεδρος προτείνει τὴν τάξιν, καθ’ ἣν αἱ τροπολογίαι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῶσιν· ἀντιῤῥήσεως δὲ γενομένης, ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει ἀμέσως ποία τροπολογία πρέπει νὰ προηγηθῇ. Τὰ περὶ τροπολογιῶν ἐφαρμόζονται ἐν γένει καὶ εἰς τὰς ὑποτροπολογίας. Ἄρθρον 42. Μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ἑκάστης κατ’ ἄρθρον συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως τῆς προτάσεως, ὁ Πρόεδρος συναρμόζει τὰς παραδεχθείσας τροπολογίας καὶ ὑποτροπολογίας πρὸς τὸ σχέδιον. Τὸ οὕτω συναρμολογηθὲν σχέδιον τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς νέας συζητήσεως, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινέσῃ εἰς τὴν ἄνευ προηγουμένης τυπώσεως συζήτησιν. Τὸ δὲ μετὰ τὴν τρίτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν συναρμολογηθὲν σχέδιον, τυπούμενον κατὰ τ’ ἀνωτέρω, ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας. Ἐπὶ τῆς ἀναγνώσεως ταύτης οὐδεμία νέα πρότασις ἢ ἐξ ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ γείνῃ ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ οὐδεμία τροποποίησις δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν, ἂν δὲν ἔχῃ ἀντικείμενον ἀποκλειστικὸν τὴν συζήτησιν τοῦ κειμένου. Ἄρθρον 43. Ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾷ τὴν Βουλὴν, ἂν θέλει νὰ γείνῃ καὶ ἄλλη συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ἢ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἄρθρον 44. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀπαγγέλλεται παρὰ τοῦ Προέδρου ὡς ἐφεξῆς· «Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.» «Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.» Ἄρθρον 45. Ὁ εἰσαγαγὼν τὴν πρότασιν Βουλευτὴς δύναται νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ· ἀλλ’ ἐὰν ἄλλος Βουλευτὴς ἀναδεχθῇ αὐτὴν, ἡ συζήτησις ἐξακολουθεῖ. Ἄρθρον 46. Αἱ ἐπιψηφισθεῖσαι παρὰ τῆς Βουλῆς προτάσεις νόμων διαβιβάζονται παρὰ τοῦ Προέδρου εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα. Ἄρθρον 47. Τὰ νομοθετικὰ ἔργα τὰ ἀρξάμενα καὶ διακοπέντα ἐκ τῆς λήξεως τῆς Συνόδου δύνανται νὰ ἐπαναληφθῶσιν εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον τῆς αὐτῆς Περιόδου καθ’ ἣν εὑρίσκονται στάσιν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ.

Περὶ Ἐπιτροπῶν. Ἄρθρον 48. Μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ὁριστικοῦ Προεδρείου ἡ Βουλὴ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἑξῆς ἐπιτροπῶν. αʹ) Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. βʹ) Ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν. γʹ) Ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν. δʹ) Ἐπὶ τῆς γεωργίας, τοῦ ἐμπορίου, τῆς βιομηχανίας καὶ τῶν δημοσίων ἔργων. εʹ) Ἐπὶ τῶν ναυτικῶν. ϛʹ) Ἐπὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, ζʹ) Ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν. ή) Ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης. θʹ) Ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν. ιʹ) Ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν. ιά) Ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καί, ιβʹ) Ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 49. Αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται διαρκοῦσαι καθ’ ὅλην τὴν Σύνοδον σύγκεινται, ἡ μὲν πρώτη ἐξ εἴκοσι καὶ ἑνὸς μελῶν, ἅπασαι δὲ αἱ λοιπαὶ ἐξ ἐννέα. Ἄρθρον 50. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ἐπεξεργάζεται καὶ τὸν ἀπολογισμόν. Ἄρθρον 51. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλέγονται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, σχετικῆς πλειονοψηφίας καὶ διὰ ψηφοδελτίων, ἕκαστον τῶν ὁποίων περιλαμβάνει τὰ δύω τρίτα τῶν ἐκλεκτέων. Ἄρθρον 52. Ἑκάστη ἐπιτροπὴ ἐκλέγει Πρόεδρον καὶ Γραμματέα ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν. Ἄρθρον 53. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλέγουσιν ἐκ τῶν μελῶν αὐτῶν δι’ ἑκάστην πρότασιν τὸν εἰσηγητὴν τῆς πρὸς τὴν Βουλὴν ἐκθέσεως. Ἡ ἔκθεσις αὕτη, διαλαμβάνουσα τὴν γνώμην καὶ τοὺς λόγους τῶν τε πλειόνων καὶ τῆς μειονοψηφίας καὶ τελειόνουσα μὲ ᾐτιολογημένην πρότασιν, τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐν γενικῇ συνεδριάσει συζητήσεως. Ἄρθρον 54. Οὐδεὶς Βουλευτὴς δύναται νὰ ᾖναι συγχρόνως μέλος τριῶν ἐπιτροπῶν. Ἄρθρον 55. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ἀφοῦ ὑποβληθῇ, τυποῦται, διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς καὶ ἀποστέλλεται διὰ τὴν κατ’ ἄρθρον ἐπεξεργασίαν εἰς τὴν ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπὴν χωρὶς νὰ προηγῆται συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ. Ἄρθρον 57. Ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ ὑπομνήματα, τὰ ὁποῖα θέλουν χρησιμεύσει πρὸς ἐξέτασιν τῶν οἰκονομικῶν Νόμων, θέλουν παρακατατίθεσθαι πάντοτε εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ἵνα δύνανται οἱ Βουλευταί, χρείας τυχούσης, νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν αὐτῶν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ϛʹ.

Περὶ ἀναφορῶν. Ἄρθρον 57. Αἱ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοραὶ παραπεμπόμεναι ὑπὸ τοῦ Προέδρου εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, καταχωρίζονται εἰς ἰδιαίτερον πρωτόκολλον, ἀριθμούμεναι καθ’ ἣν εἰσέρχονται χρονολογικὴν τάξιν. Σημειοῦται δὲ ἐν αὐτῷ ἡ περίληψις τῆς ἀναφορᾶς, καὶ τὸ ὄνομα καὶ ἡ κατοικία τοῦ ἀναφερομένου. Ἀνώνυμοι καὶ λοίδοροι ἀναφοραὶ δὲν εἶναι δεκταί, οὐδὲ καταχωρίζονται εἰς τὸ πρωτόκολλον. Τὸ πρωτόκολλον τοῦτο, τυπούμενον, διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς, ἐπιμελείᾳ τοῦ προέδρου. Ὅσαι δὲ τούτων ἔχουσι σχέσιν πρὸς ἀντικείμενα ὑποβληθέντα ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παραπεμφθέντα εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν ἐπιτροπῆς τινος διαβιβάζονται κατ’ εὐθεῖαν εἰς αὐτὴν παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ πᾶν δεκαπενθήμερον ἔκθεσιν τῶν εἰς αὐτὴν διαβιβασθεισῶν ἀναφορῶν κατὰ τὴν τάξιν τῆς καταχωρίσεως αὐτῶν εἰς τὸ πρωτόκολλον. Ἡ Βουλὴ ὁρίζει ἑκάστοτε τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζʹ.

Περὶ τῆς ψηφοφορίας καὶ τῶν εἰδῶν αὐτῆς. Ἄρθρον 58. Ἡ ψηφοφορία γίνεται συνήθως δι’ ἀναστάσεως· ὁσάκις δὲ 15 Βουλευταὶ τὸ ἀπαιτήσωσι, γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἄρθρον 59. Ὁπόταν ἡ Βουλὴ ψηφίζῃ δι’ ἀναστάσεως, ὁ πρόεδρος, συμβουλευόμενος τὸ γραφεῖον, ἀπαγγέλλει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δοκιμασίας, ἥτις ἐπαναλαμβάνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐὰν ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπαγγελίαν δεκαπέντε βουλευταὶ τὸ ἀπαιτήσωσιν. Ἄρθρον 60. Ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις συνίσταται εἰς τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνόματος ἑνὸς ἑκάστου τῶν Βουλευτῶν παρ’ ἑνὸς τῶν γραμματέων, σημειοῦντος τὰ ὀνόματα καὶ τὴν ψῆφον ἑκάστου, ἐπιτηρούντων τῶν ψηφολεκτῶν, τοὺς ὁποίους προσκαλεῖ ὁ Πρόεδρος ἐκ τῶν Βουλευτῶν τῶν ἀντιθέτων μερῶν. Ἕκαστος Βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἀντίγραφον ἐπικυρωμένον τῆς περὶ ψηφοφορίας σημειώσεως τοῦ γραμματέως, τῆς διαλαμβανούσης τὸ ὄνομα καὶ τὴν ψῆφον ἑκάστου Βουλευτοῦ, μετὰ τοῦ γενικοῦ τῆς ψηφοφορίας ἀποτελέσματος. Ἄρθρον 61. Ἡ περὶ ἀρχαιρεσιῶν καὶ πάσης ἐκλογῆς προσώπων ψηφοφορία γίνεται μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων. Διὰ σφαιριδίων δὲ μυστικὴ ψηφοφορία γίνεται ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων πρόσωπα ὀνομαστὶ ἀναφερόμενα ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς· ἐξαιροῦνται μόνον τούτου τὰ ἀπὸ τῶν ἄρθρων 46, 52 καὶ 53 τοῦ Συντάγματος ἀποῤῥέοντα ζητήματα. Διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία γίνεται ἐπίσης καὶ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ 67 ἄρθρου προβλεπομένην περίπτωσιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§16ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤθελα παρακαλέσει, κύριε Πρόεδρε, ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μοῦ λύσῃ τὴν ἀπορίαν ἐπὶ τίνων περιπτώσεων ἀναφέρονται αὐτὰ τὰ ἄρθρα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τὰ περὶ Βασιλέως κτλ.

§18ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤθελα παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, εἰς τὴν διάταξιν ταύτην νὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ περὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ψηφοφορία· ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ ἐνεργηθῇ διὰ μυστικῆς καὶ σφαιριδίων ψηφοφορίας.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, διατυπώσατε τὴν πρότασίν σας.

§20Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «Καθὼς καὶ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 108 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένην περίπτωσιν.»

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι προσωπικόν, νομίζω, εἶναι θεσμός.

§22ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν φέρει ὁ κ. Μαυρομιχάλης.....

§23ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸν κ. Μαυρομιχάλην δὲν τὸν ἤκουσαν ὅλοι οἱ Βουλευταί· τὸν παρακαλῶ λοιπὸν ἐκ τοῦ βήματος νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους του.

§24Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, φέρω τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ μυστικὴ ψηφοφορία, τὴν ὁποίαν παρεδέχθημεν καὶ διὰ τῶν προγενεστέρων κανονισμῶν, εἶναι ἡ ἐξασφαλίζουσα τὴν ἀληθῆ καὶ πραγματικὴν συνείδησιν τῶν ψηφοφόρων, ὅτι ἡ πεῖρα τοῦ συστήματος τούτου ἀπέληξεν εἰς ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν τῆς συνειδήσεως καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν τοῦ ἔθνους. Ἔχων λοιπὸν τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ μυστικὴ ψηφοφορία ἀποκρούει τὰς πιέσεις, θέλω, ὥστε εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, θεσμὸν κατ’ ἐμὲ ἄκαιρον καὶ ἀκατάλληλον, ὅστις πρόκειται νὰ ὑποστῇ τὸν ἔλεγχον κατὰ τὴν ά. Βουλευτικὴν περίοδον, νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατυπώσεις ἐκεῖναι, ἐκ τῶν ὁποίων πάντοτε προῆλθεν ἡ ἀληθῶς ἐκπεφρασμένη συνείδησις τοῦ ἔθνους. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ ἐπειδὴ εἶχον μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος ὡς πληρεξούσιος καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις καὶ τὸν τρόπον, δι’ οὗ ἐγκατεστάθη ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἰς τὸν τόπον μας, ζητῶ νὰ ὑπαχθῇ ὁ ἔλεγχος τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν διὰ σφαιριδίων μυστικὴν ψηφοφορίαν.

§25ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος, θὰ ὑποστῇ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ μὲ τὰ ὅπλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ τὸ Σύνταγμα· προκειμένου ὅμως οὐχὶ περὶ προσώπων, ἀλλὰ περὶ ἀρχῆς, δὲν δυνάμεθα ποσῶς ἀντὶ τῆς φανερᾶς νὰ θέσωμεν τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παρεκτραπῶμεν παντάπασι τῆς ἀρχῆς.......

§26ΖΑΝΟΣ. Ποίας ἀρχῆς; ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ δείξητε ἓν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος περὶ τούτου;

§27ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Λέγω, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας ἐπίκειται ἤδη, καὶ μάλιστα ἐγὼ πρῶτος θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἅμα καταρτισθῇ, διὰ νὰ ἔλθῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα· ἐνταῦθα πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ καὶ οὐχὶ ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ προσώπων, τὸ δὲ Σύνταγμα ὁρίζει σαφῶς, ὅτι τὰ τοιαῦτα ζητήματα λύονται διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας.

§28ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἰς τὸν κανονισμόν, ὁ ὁποῖος θέτει γενικὰς ἀρχὰς, καὶ γενικὴν διαδικασίαν τρόπον τινά, δὲν πρέπει νὰ γείνῃ οὐδεὶς λόγος περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ· σήμερον ὁ κανονισμὸς περιέχει τὴν διαδικασίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσάγονται αἱ προτάσεις, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦνται, ἀποφασίζονται καὶ ψηφοφοροῦνται, ἑπομένως τώρα τὸ ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμε λόγον ὁ ἔντιμος Κ. Μαυρομιχάλης, εἶναι ὅλως διόλου ἓν εἰδικὸν ἀντικείμενον, περὶ τοῦ εἰδικοῦ λοιπὸν αὐτοῦ ἀντικειμένου θὰ γείνῃ λόγος εἰς τὸν κανονισμόν; νομίζω, ὅτι δὲν θὰ γείνῃ. Ὅταν ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ εἰδικὸν αὐτὸ ἀντικείμενον, τότε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ σκεφθῇ περὶ αὐτοῦ.

§29ΖΑΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ, εἶναι δεδικασμένον.

§30ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Εἰμποροῦμεν, δὲν εἶναι δεδικασμένον· τότε θὰ γείνῃ σκέψις ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἐὰν πρόκειται αὐτὴ διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας ἢ διὰ μυστικῆς νὰ ἀποφασίσῃ, ἄλλως ἠμπορεῖ ἕνας ἄλλος σήμερον νὰ ὑποβάλῃ ἄλλην πρότασιν, ὅταν πρόκειται περὶ φορολογικῶν νόμων πῶς θὰ συζητηθοῦν, καὶ ἄλλος νὰ ὑποβάλῃ ἄλλην πρότασιν, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς, πῶς θὰ συζητηθῇ. Δὲν πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑποβληθῇ εἰδικὴ διαδικασία δι’ ἕκαστον ἀντικείμενον, σήμερον θέτομεν γενικὰς ἀρχὰς, γενικὴν διαδικασίαν, αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον εἶναι ὅλως διόλου εἰδικόν, ὅταν λοιπὸν ὑποβληθῇ αὐτὸ, τότε ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφανθῇ πῶς πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία· τὸ πολὺ φρονῶ νὰ θέσωμεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου δὲν κανονίζομεν.

§31ΖΑΝΟΣ. Τότε διατὶ δὲν τὸ κανονίζετε;

§32ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Διότι δὲν εἶναι τοῦ κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος θέτει γενικὰς ἀρχάς.

§33ΖΑΝΟΣ. Ἔχει καὶ ἐξαιρέσεις ὁ κανονισμός.

§34ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Εἰς ποῖον ἀντικείμενον παραδείγματος χάριν;

§35ΖΑΝΟΣ. «Ἡ ψηφοφορία γίνεται συνήθως δι’ ἀναστάσεως· ὁσάκις 15 Βουλευταὶ τὸ ζητήσωσι, γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.»

§36ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Εἶναι γενικὴ ἀρχὴ, δὲν εἶναι ἐξαίρεσις· γίνεται πάντοτε, ὁσάκις τὸ ζητήσωσι 15 Βουλευταί.

§37ΖΑΝΟΣ. Ἡ διὰ σφαιριδίων τί εἶναι;

§38ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Γενικὴ ἀρχή.

§39ΖΑΝΟΣ. Νομίζετε;

§40ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ὤ, βεβαιότατα.

§41ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Τί διαλόγους θὰ κάμωμεν;

§42ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Αἱ ἐπιφυλάξεις τὰς ὁποίας κάμνει ὁ κανονισμὸς, εἶναι σύμφωνοι μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, διότι τὸ Σύνταγμα λέγει, εἰς τὰς δεῖνα καὶ δεῖνα περιστάσεις γίνεται ἡ ψηφοφορία φανερά. Λοιπὸν, ἐπειδὴ γενικὴ ἀρχὴ εἶναι, ὅτι δὲν γίνεται φανερὰ ψηφοφορία, ἕπονται αἱ ἐξαιρέσεις, αἱ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπόμεναι. Λοιπὸν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι σήμερον ἡ ἁρμοδία ὥρα νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὁ κανονισμὸς προβλέπει γενικὰς διατάξεις καὶ ὄχι εἰδικάς.

§43Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κανονισμὸς, κύριε Πρόεδρε, προβλέπει ὅλας τὰς περιστάσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ γίνῃ τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ εἴδους ψηφοφορία· λοιπὸν κανονίζει τὸ εἶδος τῶν ψηφοφοριῶν καὶ ἐξαιρεῖ τὰς μυστικὰς, ἀφοῦ ῥηταὶ διατάξεις τοῦ Συντάγματος ὥρισαν τοῦτο· διὰ τὸν ἴδιον λοιπὸν λόγον ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ὥστε νὰ ὑπαχθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 108 τοῦ Συντάγματος εἰς τὸ εἶδος τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ἀφοῦ καμμία περὶ τούτου ἀπαγόρευσις δὲν προβλέπεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος· εἶναι ὅθεν ἁπλούστατον πρᾶγμα, διατί, κύριοι, ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ὥραν ἐκείνην τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ νὰ μὴ κανονίσωμεν αὐτὸ τώρα περιβάλλοντες τὸ σπουδαῖον τοῦτο ζήτημα, ὅπερ ἐμμέσως συνδέεται μὲ πρόσωπα, μὲ τὴν προφύλαξιν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας; φρονῶ, ὅτι εἴμεθα ἐντὸς τοῦ πρέποντος, καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ ἐπάναγκες νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν προκειμένην ἐξαίρεσιν καὶ τὸ ἄρθρον 108 τοῦ Συντάγματος, εἰς τὴν κατηγορίαν δηλονότι τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ὅπου κανεὶς δὲν πιέζεται.

§44ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν.) Ἀντιτείνω Κύριοι εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν, καὶ ἀντιτείνω ὡς Βουλευτὴς ἁπλῶς καὶ μόνον, καὶ ἀντιτείνω, διότι τὸ θεωρῶ, ἐὰν ὄχι ἀναξιοπρεπὲς, ὄχι συμφέρον μὲ τὴν ἀνεξαρτησίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δεικνύῃ ὁ βουλευτὴς, ὁσάκις πρόκειται κυρίως περὶ ζητημάτων ἀρχῶν. Δὲν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας, ἐὰν θὰ ᾖναι σύμφωνος, ὁ α ἢ ὁ β ὅπως ἐπικαλεσθῶμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν, πρόκειται τότε ν’ ἀποφασίσωμεν, ἐὰν ὁ θεσμὸς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ᾖναι καλὸς ἢ κακὸς ἢ ἀνωφελὴς· καὶ λέγω τοῦτο, διότι τρεῖς κυρίως ἰδέαι κυκλοφοροῦσι περὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Οἱ μὲν τὸ θεωροῦσι καταστρεπτικὸν, οἱ δὲ τὸ θεωροῦσιν ὠφέλιμον, οἱ δὲ τὸ θεωροῦσιν ὡς περιττόν· περὶ αὐτῶν λοιπὸν τῶν ἀρχῶν πρέπει νὰ ἐκφρασθῶμεν καὶ νομίζω, ὅτι ἂν εἴς τινα ζητήματα ᾖναι ἀναγκαία, ἀναγκαιοτάτη ἡ μυστικὴ ψηφοφορία, εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, προκειμένου μάλιστα λόγου ν’ ἀποφασισθῶσιν ἐντὸς Βουλῆς καὶ ὄχι ἀπὸ ὁμάδας, αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ ᾖναι σκεπασμέναι, καθόσον ἀποβλέπει τὴν ψῆφόν των, αὐτὰ τὰ ζητήματα δὲν εἰμποροῦν νὰ λυθῶσί ποτε καλῶς, ἐὰν δὲν λυθῶσι διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Ἐννοῶ τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία σπρώχνει τὴν πρότασιν περὶ μυστικῆς ψηφοφορίας· νομίζω ὅμως, ὅτι ἐν τῷ συμφέροντι τῆς ἰδέας αὐτῆς ἵσταται ἡ φανερὰ ψηφοφορία. Ἡ ἐπενέργεια τῆς οἱασδήποτε αἰτίας ἢ τῆς οἱασδήποτε πιέσεως, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ προλάβωσι διὰ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, θέλει διατηρηθῆ ἡ αὐτὴ καὶ διὰ τῆς μυστικῆς, ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας· ἐνῷ ἡ ἐπενέργεια, τὴν ὁποίαν θὰ ἐξασκήσῃ ἡ ἄλλη δύναμις, ἡ ἀντίθετος ἐκείνῃ ἐπαυξάνει διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας· ἑπομένως καὶ ἐν τῷ συμφέροντι τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία προκαλεῖ τὴν πρότασιν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ στοχάζομαι, ὅτι εἶναι προτιμητέα ἡ φανερὰ, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, νομίζω, δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν ἀνεξαρτησίαν, μὲ τὸ θάῤῥος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Βουλευτὴς, ν’ ἀποφανθῇ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ζητήματα συνταγματικὰ, ὅτι ζητήματα ἀποβλέποντα δεσμοὺς, πρέπει νὰ τὰ λύσωμεν διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας· τότε διατὶ νὰ μὴ λύσωμεν καὶ ἄλλα ζητήματα; στοχάζομαι, εἰμπορῶ νὰ ἔχω λάθος, στοχάζομαι, ὅτι ἐὰν ἀκουσθῇ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ἢ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ζητοῦμεν νὰ λύσωμεν τοιοῦτον ζήτημα, δὲν θὰ μᾶς ἐπαινέσουν, καὶ ὅτι πολλοὶ θὰ θεωρήσουν ὡς δεῖγμα τῆς ἀξιότητος ἑνὸς τόπου τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν.

§45ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία γίνεται ἐπίσης εἰς τὰς ὑπὸ τῶν ἄρθρων 67 καὶ 108 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένας περιστάσεις.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί.)

§47ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη.

§48ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως.

§50ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πρὶν ἀπαγγελθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, ἅμα δεκαπέντε ζητήσουν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, θὰ γείνῃ· λοιπὸν θέλομεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ τὸ ἄρθρον 108 εἰς τὸ ἄρθρον 61 λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Λοιπὸν, Κύριοι, διὰ νὰ ἐννοήσω τί θέλετε, ζητεῖτε διὰ τῆς ψηφοφορίας νὰ καθιερωθῇ ἐὰν εἷς θεσμὸς τοῦ Συντάγματος πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, ἐναντίον τοῦ κανόνος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἕως τώρα;

§54ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐγὼ διατείνομαι, ὅτι εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα.

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι, ὅτι εἶναι Σύνταγμα, ὅτι εἶναι θεσμὸς, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφοφορηθῇ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας.

§56ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ προκειμένου περὶ ἀντιβασιλείας εἶναι θεσμὸς τοῦ κράτους, ἀλλ’ εἶναι προσωπικόν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη διὰ ψήφων 75 κατὰ 69.

§59ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶναι παρὼν διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένει ὁ Κ. βουλευτής.

§61ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἀπηύθυνε διάγγελμα, ὑπόμνημα πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει τὴν κακὴν διοίκησιν ἢ μᾶλλον εἰπεῖν τὴν φαυλοκρατίαν τῆς νήσου Ζακύνθου καὶ Κερκύρας, καὶ προσθέτει αὐτὴ ἡ ἐφημερίς, ὅτι πρόκριτοί τινες τῆς νήσου Ζακύνθου καὶ Κερκύρας ἀπηύθυναν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις δράμῃ πρὸς προστασίαν αὐτῶν, καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν δύναμαι ν’ ἀνεχθῶ νὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς πρώην Ἰόνιος, ὅστις ἐνῷ ἔχει Κυβέρνησιν ν’ ἀπευθύνεται εἰς ξένην Κυβέρνησιν, καὶ ἐπειδὴ εἶδον μετὰ λύπης, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐφημερὶς ἀναφέρει καὶ τοὺς Κερκυραίους, δι’ αὐτὸ χθὲς ἐζήτησα, ὥστε τὸ ἀξιότιμον ὑπουργεῖον πρῶτον νὰ πληροφορήσῃ ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως τοιαῦται νόται, ὑπομνήματα, διαγγέλματα, ὅπως θέλετε, διακοινώσεις, δεύτερον, ἐὰν αὗται ἀποβλέπουσι τὰς νήσους Ζακύνθου καὶ Κερκύρας· ἐν οἱᾳδήποτε δὲ περιπτώσει ἐζήτησα καὶ ζητῶ τρίτον, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ διακοινώσεις, νὰ τεθῶσιν ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Βουλῆς. Αὐτό, Κύριοι, ἐζήτησα, κ’ ἐλπίζω, ὅτι θέλω ἱκανοποιηθῆ.

§62ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Διὰ μόνον αὐτὰς τὰς νήσους, ἢ δι’ ὅλην τὴν Ἑπτάνησον;

§63ΠΑΔΟΒΑΣ. Δὲν ἠξεύρω, εἶδον εἰς τὴν ἐφημερίδα διὰ δύω.

§64ΒΡΑΪΛΑΣ. (ὑπουρ. Ἐξωτερικῶν). Ἐκτιμῶ τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν ἔτιμον βουλευτὴν Κερκύρας τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν χθὲς κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου, καὶ τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβε σήμερον, καὶ ἀδιστάκτως πιστεύω, ὅτι τὸ αἴσθημα τοῦτο συμμερίζονται ὄχι μόνον πάντες οἱ Κερκυραῖοι καὶ οἱ Ἰόνιοι, ἀλλὰ πάντες ἐν γένει οἱ Ἕλληνες. Σέβομαι ἐπίσης τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, τὸ ὁποῖον ἐξασκεῖ ἡ Βουλὴ εἰς σοβαρὰς περιστάσεις, ὅταν ἡ ἐξάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου δικαιολογῆται ἕνεκεν μεγάλων ἐθνικῶν συμφερόντων. Δὲν θέλω ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ὁ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἐπερώτησις αὕτη, ᾖναι ὁ ἁρμοδιώτερος. Κατὰ τὴν γνώμην μου, κατὰ τὴν ἀτομικήν μου γνώμην, πιστεύω, ὅτι οἱαδήποτε ἐπερώτησις δύναται ν’ ἀποταθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἡ Βουλὴ ᾖναι κατηρτισμένη· ἀλλὰ τὴν γνώμην μου ταύτην δὲν θέλω οὔτε νὰ ἀναπτύξω, οὔτε νὰ δικαιολογήσω, καθόσον σέβομαι, ἐπαναλαμβάνω, παραπολὺ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐξασκεῖ ἡ Βουλὴ διὰ τῶν ἐπερωτήσεων, διότι τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀποτελεῖ ἓν τῶν σπουδαιοτέρων στοιχείων τῆς βουλευτικῆς ἐνεργείας, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει δικαίωμα ἀπόλυτον, διότι τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα ἔχει μόνον τὸ ἀπόλυτον ὄν, ἐπειδὴ πάντα τὰ δικαιώματα, ὅσα καὶ ὑμεῖς ἐξασκεῖτε ὡς Βουλὴ, καὶ ἡμεῖς ἐξασκοῦμεν ὡς Κυβέρνησις, ὑπάγονται εἰς ὅρους τινάς, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ τηρῶμεν πρὸς αὐτὸ τὸ συμφέρον τῶν δικαιωμάτων τούτων, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν αὐτῆς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Κερκύρας, οἵα διετυπώθη, δὲν δύναμαι νὰ πληροφορήσω, ἂν ὑπάρχωσι διακοινώσεις περὶ Ζακύνθου καὶ Κερκύρας, καὶ, ἂν ὑπάρχωσι, δὲν δύναμαι νὰ θέσω αὐτὰς ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Βουλῆς. Ἔχετε ὑμεῖς, κύριοι, τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀπονέμει τὸ Σύνταγμα, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα περιβάλλεται ὡς ἐξ αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἰδιαίτερον καθῆκον ἐμοῦ, καθὸ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν, εἶναι νὰ τηρῶ κατὰ τὰς σχέσεις μου εἴτε πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τῶν ξένων Δυνάμεων, εἴτε πρὸς τὴν Βουλὴν, ἐκείνους τοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους βεβαίως δὲν ἐπενόησα ἐγὼ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους τηροῦσι πᾶσαι αἱ τακτικαὶ καὶ νόμιμοι καὶ συνταγματικαὶ Κυβερνήσεις. Θέλω ὅμως ἀπαντήσει ἐν μέρει εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Παδοβᾶ, θέλω εἰπῆ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ καθῆκόν μου μοὶ ἐπιτρέπει νὰ εἴπω· δὲν θέλω εἰπῆ, καὶ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ μὲ ὑποχρεώσῃ νὰ εἴπω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ καθῆκόν μου μοὶ ἐπιβάλλει νὰ ἀποσιωπήσω πρὸς τὸ παρόν. Θέλει νὰ μάθῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κερκύρας ἐὰν ἐγένετο διακοίνωσις ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν περὶ φαυλοκρατίας, εἴτε ἐν Ζακύνθῳ, εἴτε ἐν Κερκύρᾳ. Θέλει νὰ μάθῃ, ἐὰν τὰς διακοινώσεις ταύτας, ἢ τὴν διακοίνωσιν ταύτην, παρεκίνησαν ἀναφοραὶ δῆθεν Κερκυραίων ἢ Ζακυνθίων, καὶ θέλει ἐπὶ τέλους νὰ τεθῶσιν ἐπὶ τῆς τραπέζης αἱ διακοινώσεις αὗται, ἐὰν τυχὸν ὑπάρχωσι, πρὸς τὸν σκοπὸν, ἐννοεῖται, νὰ γείνωσιν ἀντικείμενον βουλευτικῆς συζητήσεως καὶ βουλευτικῆς ἀποφάσεως. Δύναμαι, Κύριοι, λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι διακοίνωσίς τις ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως· ἡ διακοίνωσις αὕτη εἶναι ἤδη ὑπὸ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, θέλει δοθῆ μία ἀπάντησις, οἵαν ὑπαγορεύει καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ ἔθνους καὶ τὸ ὀρθῶς ἐννοούμενον ἑλληνικὸν συμφέρον. Ἀλλ’ ἐνόσῳ ἡ διακοίνωσις αὕτη διατελεῖ ὑπὸ τὴν ἐξέτασιν καὶ ὑπὸ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναμαι, ἔντιμε κύριε Παδοβᾶ, νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ περιεχόμενον τῆς διακοινώσεως ταύτης, πολὺ ὀλιγώτερον δύναμαι νὰ καταθέσω αὐτὴν ἐπὶ τῆς τραπέζης, ἵνα γείνῃ, ἐπαναλαμβάνω, ἀντικείμενον βουλευτικῶν συζητήσεων καὶ βουλευτικῶν ἀποφάσεων. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, διότι λαλῶ πρὸς ἄνδρας κάλλιον ἐμοῦ γινώσκοντας τὰ βουλευτικὰ ἔθιμα καὶ τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκθέσω ὅλους τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ διακοίνωσις δὲν δύναται νὰ τεθῇ ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Βουλῆς, ἐνῷ εἶναι εἰσέτι ἐκκρεμὴς καὶ ὑπὸ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ προφανέστατος, ὁ κυριώτατος, ὁ πλέον ἀναντίῤῥητος λόγος, τὸν ὁποῖον καὶ αὐτὸς ὁ ἐπερωτήσας δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, εἶναι, ὅτι ἐκ τούτου δύναται νὰ γίνῃ μία παράδοξος μετάθεσις, δηλ. ἡ Κυβέρνησις ἤθελε μετατεθῆ ἀπὸ τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ αὐτὴν, εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως, ἀλλὰ δὲν ἔχει, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως· ὑποθέσατε πρὸς στιγμὴν, ὅτι ἐγὼ, πειθόμενος ἢ μᾶλλον εἰπεῖν ἀποδεχόμενος τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Κερκύρας, ἔθετον ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Βουλῆς τὴν διακοίνωσιν τοῦ πρέσβεως τῆς Α. Βρετανικῆς Μεγαλειότητος· ὑποθέσατε, ὅτι ἡ διακοίνωσις αὕτη, ἐνῷ εἰσέτι εἶναι ἐκκρεμὴς, ἐνῷ εἰσέτι εἶναι ὑπὸ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἔδιδεν ἀφορμὴν εἰς μίαν ἐξ ἐκείνων τῶν πολυκρότων συζητήσεων, τὰς ὁποίας συνήθως προκαλοῦσι τὰ τοιούτου εἴδους ἀντικείμενα. Νομίζετε, ὅτι διὰ τῆς συζητήσεως ταύτης ἠθέλατε εὐκολύνει τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἠθέλατε εὐκολύνει τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀνεφύη ἐκ τῆς διακοινώσεως ταύτης; ἡ ταπεινή μου γνώμη, ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω ἀπ’ ἀρχῆς, εἶναι, ὅτι τοιούτου εἴδους συζητήσεις καὶ ἀποφάσεις ὄχι μόνον δὲν διευκολύνουν τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, καθόσον μάλιστα ἀφορᾷ τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις, ὄχι μόνον δὲν διευκολύνουν τὴν λύσιν τῶν διπλωματικῶν ζητημάτων, ὅσα ἀναφύονται ἐκ διπλωματικῶν διακοινώσεων, ἀλλά, σᾶς τὸ λέγω μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν καὶ παῤῥησίαν, ἡ τοιαύτη συζήτησις καθιστᾷ ἀδυνάτους τὰς σχέσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχωμεν πρὸς τὰ Εὐρωπαϊκὰ κράτη, καὶ οὐδεμία κυβέρνησις ἤθελε στείλει διακοίνωσιν, ἂν ἤθελε γνωρίζει, ὅτι ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ, ὅτι ὑπάρχει διακοίνωσις ἕνεκα ἄρθρου τινὸς ἐφημερίδος, ἕνεκα εἰδήσεως ἀδεσπότου, ἥτις ἐκυκλοφόρησεν ἐντὸς τῆς κοινωνίας, καθεὶς τῶν βουλευτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτῇ τὴν παρουσίασιν καὶ κατάθεσιν τῶν διακοινώσεων τούτων, καὶ ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ ἐπιλαμβάνηται τῆς ἐξετάσεως τῶν ἀντικειμένων, δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὴν τὴν διακοίνωσιν, καὶ οὕτως ἀντὶ νὰ διαπραγματεύεται μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἤθελε διαπραγματευθῆ μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους ὄχι τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοῦ ἔθνους. Πᾶσα ἀρχή, καθὼς σᾶς εἶπον, καὶ γινώσκετε κάλλιον ἐμοῦ, ἔχει ὅρους, ὅρια καὶ τύπους, καὶ νομίζω, ὅτι τὸ κοινὸν συμφέρον ὄχι μόνον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πασῶν τῶν ἀρχῶν καὶ ἐξουσιῶν τοῦ Κράτους εἶναι ἡ τήρησις καὶ ὁ σεβασμὸς τῶν ὅρων καὶ τῶν τύπων τούτων· ἑπομένως ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Κ. Παδοβᾶ δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ, οὔτε νὰ παρουσιάσω, καὶ πολὺ ὀλιγώτερον νὰ καταθέσω ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Βουλῆς τὴν διακοίνωσιν ταύτην· δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω τὸ περιεχόμενον τῆς διακοινώσεως ταύτης, διότι τὸ περιεχόμενον ἐξετάζεται ὑφ’ ἡμῶν. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑπεύθυνοι τῶν πράξεών μας ἐνώπιον ὑμῶν, καὶ διὰ τοῦτο εἴμεθα ἀνεξάρτητοι, διότι εἴμεθα ὑπεύθυνοι, ἢ ἐὰν θέλητε, εἴμεθα ὑπεύθυνοι, διότι εἴμεθα ἀνεξάρτητοι. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ἐκθέσωμεν ἐνώπιον ὑμῶν τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως εἴτε τὰς τελευταίας, εἴτε τὰς προηγουμένας, τότε θέλομεν προθυμοποιηθῆ πρῶτοι ἡμεῖς νὰ σᾶς διαφωτίσωμεν Ὑμεῖς δὲ θέλετε ἐξελέγξει τὰ ἔργα μας, ἀλλὰ μέχρις οὗ δὲν προσκληθῶμεν εἴτε παρὰ τῆς Βουλῆς, εἴτε παρὰ τοῦ ἰδιαιτέρου ἡμῶν καθήκοντος, νὰ παρουσιασθῶμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ καθυποβάλωμεν τὰς πράξεις μας, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ οὔτε τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Κ. Παδοβᾶ. Μένει τὸ πρῶτον. Περὶ τοῦ πρώτου μόνον δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω τί περιέχει ἡ διακοίνωσις, ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω τί δὲν περιέχει. Δὲν περιέχει παντάπασιν, δὲν περιέχει οὐδὲν ἀναφερόμενον εἰς τὴν Κέρκυραν, καὶ τοῦτο καθησυχάζει τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Κερκύρας Κ. Παδοβᾶ, τὰ ὁποῖα συμμερίζονται πάντες οἱ Κερκυραῖοι, καὶ πάντες οἱ Ἕλληνες. Οὐδεὶς λόγος περὶ Κερκύρας, οὐδεὶς λόγος ἐπίσης γίνεται περὶ ἀναφορῶν παρουσιασθεισῶν εἰς τὴν Ἀγγλίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν γίνεται καμμία μομφὴ πρὸς τὸ δημόσιον πνεῦμα τῆς Ἑπτανήσου, οὐδεὶς λόγος γίνεται περὶ φαυλοκρατίας· ἐκεῖνο δέ, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς περιέχει, θέλετε τὸ μάθει ἐν καιρῷ, ἀλλὰ ταυτοχρόνως θέλετε μάθει καὶ τὴν ἀπάντησιν. Περιορίζομαι εἰς τὰ ὀλίγα ταῦτα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θέλουσιν ἱκανοποιήσει καὶ τὸν ἐπερωτήσαντα καὶ τὴν Βουλήν.

§65ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι κατὰ λάθος παρελείφθη κἄτι τι, τὸ ποῖον ὅλοι οἱ κανονισμοὶ καὶ ὅλαι αἱ διατάξεις ἔχουσιν, ὅτι τὰ διακριτικὰ ψηφοδέλτια θεωροῦνται ἄκυρα ἢ ἀπαγορεύονται.

§66ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ νομίζονται ἄκυρα.

§67ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν παρέλειψέ τι, παρελείφθη μόνον νὰ τεθῇ ἡ ῥήτρα ὅτι θεωροῦνται ἄκυρα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος βουλευτὴς Σπετσῶν ἐπρότεινε πᾶν ψηφοδέλτιον φέρον διακριτικὸν σημεῖον πρέπει νὰ θεωρῆται ἄκυρον· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Παρεδέχθη.

§70ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ.

§71ΤΙΝΕΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὸ ζήτημα.

§72ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι ἡ ἀκόλουθος, τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα ἔχουν διακριτικὸν σημεῖον εἶναι ἄκυρα, καὶ ὄχι μόνον τὰ ἔχοντα ἐξωτερικὸν σημεῖον, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔχοντα ἐσωτερικόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὸ ζήτημα τοῦτο.

§74ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα θὰ ᾖναι τὰ διακριτικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ καθιστοῦν ἄκυρα τὰ ψηφοδέλτια; (θόρυβος).

§75ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθη τὸ σχέδιον «ψηφοδέλτιον ἐξ ὁμοιομόρφου καὶ ἄνευ διακριτικοῦ σημείου χάρτου,» ἐννοεῖται ὅτι πᾶν μὴ τοιοῦτον θεωρεῖται ἄκυρον.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ηʹ.

Περὶ τῶν πρὸς τὸν Βασιλέα πρεσβεύσεων καὶ ἀπαντήσεων. Ἄρθρον 63. Ὁ πρόεδρος καὶ δέκα μέλη, κατὰ κλῆρον ἐκλεγόμενα, ὁμοῦ μὲ τοὺς ἀντιπροέδρους καὶ γραμματεῖς συνιστῶσι τὴν μεγάλην λεγομένην Πρέσβευσιν, ἡ δὲ μικρὰ συνίσταται ἐκ τοῦ προέδρου, τῶν ἀντιπροέδρων καὶ γραμματέων. Ὁ πρόεδρος ἢ ἀντ’ αὐτοῦ εἷς τῶν ἀντιπροέδρων ἀγορεύει τῷ Βασιλεῖ.

§78ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐνταῦθα τὸ ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ μιᾶς μεγάλης λεγομένης πρεσβεύσεως, μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ «λεγομένης» πρέπει νὰ λείψῃ.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀνεγνώσθησαν μετὰ ταῦτα τὰ ἄρθρα 64 ἕως 71 καὶ ἐπεκυρώθησαν δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως ἕκαστον οὕτω. Ἄρθρον 64. Μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Προεδρείου ἡ Βουλὴ ἐκλέγει κατὰ τὸ 51 ἄρθρον ἐννεαμελῆ ἐπιτροπὴν πρὸς σύνταξιν σχεδίου ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον. Ἰδιαίτεραι διατάξεις. Ἄρθρον 65. Οὐδεὶς βουλευτής, ὢν ὑπουργός, δύναται νὰ ᾖναι συγχρόνως Πρόεδρος, Ἀντιπρόεδρος ἢ Γραμματεὺς τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 66. Εἰς ἕκαστον βουλευτὴν πέμπεται δωρεὰν ἓν ἀντίτυπον τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ τῆς ἐφημερίδος τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅλα τὰ ἔτη τῆς Περιόδου. Ἄρθρον 67. Ὁσάκις ζητηθῇ ἄδεια τῆς Βουλῆς, κατὰ τὸ 63 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος πρὸς καταδίωξιν βουλευτοῦ τινος, παραπέμπεται ἡ αἴτησις αὕτη εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν καὶ γνωμοδότησιν. Ἡ δὲ Βουλὴ ἀποφασίζει διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας κατὰ τὸ 2 ἐδάφιον τοῦ 61 ἄρθρου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θʹ.

Περὶ τῶν πρακτικῶν. Ἄρθρον 68. Τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ τῶν καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν ἐργασιῶν αὐτῆς ἔγγραφος καὶ ἀκριβὴς ἔκθεσις· εἰς ταῦτα γίνεται συνοπτικὴ μόνον μνεία τῶν ἀγορεύσεων, οἱ δὲ ἀγορεύσαντες δὲν κατονομάζονται. Καταχωρίζονται δὲ ἐν αὐτοῖς αὐτολεξεὶ αἱ προτάσεις, αἱ αἰτιολογικαὶ ἐκθέσεις τῶν νομοσχεδίων καὶ αἱ τῶν ἐπιτροπῶν. Ἐκτὸς τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τηρεῖται διὰ στενογράφων καὶ λεπτομερὴς ἀφήγησις τῶν λεχθέντων ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τῶν συνεδριάσεων, αὐτολεξεὶ γινομένη καὶ δημοσιευομένη δι’ ἐφημερίδος, ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «Ἐφημερὶς τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς.» Ἄρθρον 69. Τὰ ἀναγνωσθέντα εἰς τὴν συνεδρίασιν ἔγγραφα δὲν καταχωρίζονται εἰς τὰ πρακτικά, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ τὸ διατάξῃ· σημειοῦται δὲ μόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν πράξεων καὶ ἐγγράφων τῶν καταχωρισθέντων εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 70. Ὁ Πρόεδρος καὶ οἱ γραμματεῖς ἐφορῶσι τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα, ἀφοῦ ἐγκριθῶσι παρ’ αὐτῶν, ἀναγινώσκονται εἰς τὴν συνεδρίασιν· ἐγκριθέντα δὲ παρὰ τῆς Βουλῆς μεταγράφονται καθαρῶς, ὑπογράφονται παρὰ τοῦ Προέδρου ἢ τοῦ διευθύνοντος τὴν συνεδρίασιν ἀντιπροέδρου καὶ τῶν παρευρεθέντων εἰς αὐτὴν γραμματέων. Ἄρθρον 71. Ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου φροντίζει περὶ τῆς ἀντιγραφῆς τῶν πρακτικῶν, πέμπει αὐτὰ ἀδείᾳ τοῦ Προέδρου εἰς τὸν τύπον ἐντὸς 24 ὡρῶν, τὰ ὁποῖα ἐκτυπωθέντα διανέμονται εἰς τὰ μέλη τῆς Βουλῆς.

§80ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμα μερικὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔδωκα εἰς τὸ προεδρεῖον ἐπὶ τοῦ 75 καὶ 76 ἄρθρου. Ἐκεῖ ὁρίζω τὰ καθήκοντα ἑνὸς ἑκάστου ὑπαλλήλου. Ἐκεῖ λέγω, ὅτι τὸ καταλληλότερον πρόσωπον διὰ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν πρακτικῶν εἶναι αὐτὸς ὁ ἴδιος συντάκτης (θόρυβος).

§81ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 71· λέγω, ὅτι τοῦτο εἶναι πάντη περιττὸν καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος.

§82ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἂς προταχθῇ ἡ τροπολογία.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἂς μείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ ἄρθρον 71. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται παραδεκτὰ δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως τὰ ἄρθρα 72, 73 καὶ 74. Ἄρθρον 72. Οἱ βουλευταὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀναγινώσκωσι τὰ πρωτότυπα τῶν πρακτικῶν καὶ τὰ καταχωρισθέντα εἰς τὰ ἀρχεῖα ἔγγραφα καὶ νὰ λαμβάνωσιν ἀντίγραφα ἐπικυρωμένα αὐτῶν. Ἄρθρον 73. Οὐδὲν ἀντίγραφον πράξεων καὶ λοιπῶν ἐγγράφων τῶν ἐν τῷ ἀρχείῳ τῆς Βουλῆς δίδοται τοῖς αἰτοῦσιν ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου. Τὸ ἀντίγραφον τοῦτο ὑπογράφεται παρὰ τοῦ Προέδρου καὶ ἑνὸς τοὐλάχιστον τῶν γραμματέων. Ἄρθρον 74. Ὅταν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ προσθήκην τινὰ ἢ τροπολογίαν τοῦ κανονισμοῦ, οἱ γραμματεῖς συναρμόζουσι τὰς μεταβολὰς ταύτας μὲ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ· τυποῦται ἐκ νέου ὁ κανονισμὸς καὶ διανέμεται εἰς τοὺς βουλευτάς.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεται ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Καραλιβάνου.

§85ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Εἰς τὸ 75 ἄρθρον τοῦ σχεδίου τοῦ κανονισμοῦ φέρω τροπολογίαν· (Ἀναγινώσκει).

§86ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διαρκεῖς ἐκάματε τοὺς ὑπαλλήλους;

§87ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Μάλιστα, καὶ στηρίζομαι ἐπὶ τοῦ νόμου, ὅστις τοὺς βαθμολογεῖ, τοὺς προβιβάζει καὶ προβλέπει περὶ τῆς συντάξεως αὐτῶν, καὶ πιστεύω, ὅτι οἱ παλαιοὶ αὐτοὶ ὑπάλληλοι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους θὰ ἔχουν ὑπηρεσίαν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὴν τροπολογίαν μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 76, διότι σχετίζεται.

§88ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τί διαφορὰ ὑπάρχει;

§89ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς εἰπῶ. Κύριοι, ὁ λαὸς περιμένει ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλὴν κατὰ πρῶτον νὰ ἴδῃ τὴν οἰκονομίαν· ὁ τόπος ὅλος καταβοᾷ κατὰ τοῦ παρελθόντος διὰ τὰς καταχρήσεις, διὰ τὴν σπατάλην τοῦ δημοσίου πλούτου. Ἦλθε λοιπὸν ἡ ὥρα, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῆς οἰκονομίας· ἡ οἰκονομία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ μᾶς σώσῃ, ἄλλως, ἐὰν βαδίζωσι τὰ πράγματα, ὅπως σήμερον, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖον σημεῖον θὰ φθάσωμεν. Διὰ τὴν οἰκονομίαν λοιπὸν ἔκαμα αὐτὴν τὴν τροπολογίαν.

§90ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τί οἰκονομία προέρχεται;

§91ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. 1300 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Τὸν διευθυντὴν τὸν παραδέχομαι, τὸν συντάκτην, τὸν ἔφορον καὶ τρεῖς βοηθούς, λογιστὴν δὲν παραδέχομαι.

§92ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνα συντάκτην μόνον;

§93ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Μάλιστα, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν ἕνα εἴχομεν.

§94ΤΙΝΕΣ. Δύω, τρεῖς.

§95ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Κατόπιν εἰς τὰ τελευταῖα, ὅταν, φαίνεται, ἔγεινε Πρόεδρος ὁ Κ. Δεληγιώργης τότε προσελήφθη εἷς βοηθός· εἰς τὴν Συνέλευσιν εἴχομεν τέσσαρας στενογράφους, τώρα βλέπω εἰς τὸ σχέδιον πέντε πρὸς τί; Ἐθεώρησα λοιπὸν ἀναγκαῖον νὰ φέρω αὐτὰς τὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι, μοὶ φαίνεται, δὲν φέρουν κανὲν κώλυμα, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ θέλουν φέρει κάποιαν οἰκονομίαν· εἰμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἀπὸ τὸ αὐτὶ δὲν κουτσαίνει ἡ γίδα, ἀλλὰ φασοῦλι τὸ φασοῦλι γεμίζει τὸ σακκοῦλι. Γνωρίζω, ὅτι πολλοὶ ἔχουν ὑπηρεσίας προηγουμένας, ἀλλὰ καὶ τῇ συστάσει τῆς Βουλῆς ἠμποροῦν νὰ προαχθῶσιν εἰς ἄλλας καταλληλοτέρας θέσεις καὶ νὰ ἔλθουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴν ἔχουν τὰς ἀξιώσεις τῶν μεγάλων μισθῶν· καὶ μήπως δὲν ὑπάρχουν ἄλλαι θέσεις, μὲ τὰς ὁποίας αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δύνανται νὰ οἰκονομηθῶσι καὶ νὰ μὴ ῥιφθῶσιν εἰς τὰς ἀγυιάς, ὅταν ὑπηρετῶσιν εἴκοσι μάλιστα ἔτη; Ἀλλ’ ἐντοσούτῳ ἡμεῖς πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὸν προσδιορισμὸν τῶν θέσεων καὶ τῶν περιττῶν ἐξόδων, καὶ λέγω χωρὶς νὰ πολυλογῶ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον εἷς διευθυντὴς, εἷς ἔφορος, εἷς συντάκτης· λογιστὴν δὲν θέλω, καθόσον δὲν ἠξεύρω ποίαν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν ἔχομεν, ἀφοῦ μάλιστα διορίζεται καὶ μία λογιστικὴ ἐπιτροπή, ἥτις δύναται ὅλα αὐτὰ νὰ τὰ προλάβῃ. Δὲν ἠξεύρω ποῖαι μηνιαῖαι καταστάσεις θὰ γίνωνται διὰ νὰ ὑπάρξῃ λογιστής· δύναται τὸ λογιστικὸν μέρος ὁ Κ. Πρόεδρος μὲ ἕνα γραφέα νὰ τὸ κάμῃ· πρὸς τί λοιπὸν νὰ γίνωνται ὅλα αὐτὰ τὰ περιττὰ ἔξοδα, ὅπως θεωρῶ καὶ πάντῃ περιττὸν τὸ ταμεῖον;

§96Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλον ἐπὶ τοῦ 75 ἄρθρου διαφέρει κατὰ δύο οὐσιώδεις ἰδέας· πρῶτον ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Προεδρείου τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, καὶ δεύτερον μειώνει κατὰ 16 ἄτομα τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται διὰ τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς. Λέγω εἰς τὸν πρῶτον παράγραφον «ἡ Βουλὴ ἐκλέγει τὸν βιβλιοφύλακα αὐτῆς, ὡς καὶ τὸν διευθυντὴν τοῦ γραφείου»· κατὰ συνέπειαν παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ σπουδαία καινοτομία τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ τὸν διορισμὸν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον. Λέγω, ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐξήσκει ἡ Βουλὴ καὶ ἄλλοτε, ἀλλὰ ἄλλως πως, δηλ. τὸ Προεδρεῖον ὑπέβαλλεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τρία ὀνόματα, ἓν τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ παραδέχεται· ἐγὼ ὅμως ἀφαιρῶ ὅλως διόλου τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως ἀπὸ τὸν Κ. Πρόεδρον καὶ τὸ ἀναθέτω ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι, εἰς τὰς σκέψεις μου περὶ τροπολογίας τῶν ἄρθρ. 75 καὶ καὶ 76 ἔλαβα πολλὰ πράγματα ὑπ’ ὄψιν, τὴν ἀρχὴν περὶ ὑπαλλήλων ἐν γένει καὶ τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν σχετικῶς μὲ τὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας διατελεῖ ὁ τόπος· ἐθεώρησα πάντοτε, ὅτι αἱ πολλαὶ θέσεις δὲν εἶναι ἡ αἰτία τῆς πολλῆς ἐργασίας, ἐξ ἐναντίας εἶναι ἀφορμὴ τῆς βραδύτητος τῆς ἐργασίας, καὶ δεύτερον διὰ νὰ δύναμαι ἀκολούθως νὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιφέρω οἰκονομίαν ἐπὶ τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς ὑπηρεσίας τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἀπ’ αὐτὰς τὰς ἰδέας ἡ Συνέλευσις τότε προσδιώρισε καὶ τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ Βουλευτοῦ, τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ τὴν κάμω ὑποδεεστέραν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Διὰ ταῦτα ἡ τροπολογία μου ἔχει ὡς ἑξῆς. Προσδιορίζω τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων, τοῦ διευθυντοῦ εἰς 300 δραχ., τοῦ συντάκτου τῶν πρακτικῶν 250, ἑνὸς βοηθοῦ 150 ἑνὸς βοηθοῦ τοῦ γραφείου 200 καὶ ἑνὸς γραφέως 100. Θέλω 3 καὶ ὄχι 5 στενογράφους, διότι αἱ ὧραι κατὰ τὰς ὁποίας συνεδριάζει τὸ Σῶμα δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι κατὰ μέσον ὅρον τὰς 5, καὶ φρονῶ ὅτι εἰς διάστημα 5 ὡρῶν δύνανται 3 στενογράφοι νὰ ἀνταλλάσσωνται ἀμοιβαίως, τοσοῦτον μᾶλλον, διότι μεταξὺ 5 ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ὁ μὲν εἷς ὡς ἐκ τῆς ὑπερηλικιότητος εἶναι περιττὸς καὶ εἰμπορεῖ νὰ λάβῃ μέτρον τι ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ αὐτοῦ, καθὼς ἴσως καὶ ἔχει λάβει, ὁ δὲ 5ος εἶναι ἕνας βοηθός, ὅστις καθ’ ἃ ἐπληροφορήθην, δὲν εἶναι στενογράφος, ἀλλὰ φέρεται ὡς τοιοῦτος. Ἐθεώρησα, ὅτι οἱ ἀντιγραφεῖς τῶν στενογραφημάτων πρέπει νὰ ᾖναι ἴσοι μὲ τοὺς στενογράφους. Ἐθεώρησα ἀναγκαίαν τὴν θέσιν τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων εἰς δραχ. 240, διότι εἶναι θέσις ἐπίπονος, διότι διορθώνει ὅλα τὰ στενογραφήματα τῆς ἡμέρας, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετά. Ἐθεώρησα τὴν θέσιν ἑνὸς ἀρχικλητῆρος ἀναγκαία ἀντὶ δύω· τοὺς κλητῆρας τοὺς περιώρισα εἰς 15 τὸ πολύ, καὶ ὄχι 20, διότι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιτροπάς, καὶ εἶδον, ὅτι εἶναι 12, περιπλέον δὲ διὰ τὴν καθαριότητα τῆς αἰθούσης ἔθεσα ἀκόμη 3. Προσδιώρισα δὲ τὸν μισθὸν εἰς 50 δραχ. διότι τὸν εὗρον ἀρκετὸν. Ἔθεσα κατόπιν μίαν διάταξιν «ὁ μισθὸς τῶν ὡς εἴρηται ὑπαλλήλων παύει αὐτοδικαίως ἅμα τῇ λήξει ἑκάστης βουλευτικῆς Συνόδου. Ἐθεώρησα αὐτὴν τὴν προσθήκην πολὺ ἀναγκαίαν, διότι μέχρι τοῦδε ἐγένοντο πολλαὶ καταχρήσεις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· λέγω ὅτι δὲν εἶναι λογικόν, οὔτε ἀνάλογον εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ διατηρηθῇ ὁλόκληρον προσωπικὸν ὅταν τὸ Σῶμα ἀργῇ. Ἐθεώρησα ὅμως τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ μόνιμον καὶ διαρκῆ, διότι πραγματικῶς μετὰ τὴν παῦσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου πολλὰ ἔγγραφα καὶ ἀναφοραὶ δύνανται νὰ ζητηθῶσιν εἴτε ἀπὸ τοὺς δικαιούχους, εἴτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν· ὥστε εἶναι ἀναγκαία πάντοτε ἡ ὕπαρξις τοῦ μονίμου διευθυντοῦ, καθὼς καὶ ἑνὸς γραφέως, ὅστις νὰ ᾖναι εἰς τὰς ἀμέσους διαταγὰς τοῦ Διευθυντοῦ καὶ ἑνὸς ἀρχικλητῆρος ὅστις νὰ διαβιβάζῃ τὰ ἔγγραφα ἐδῶ καὶ ἐκεῖ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἄρθρα 75 καὶ 76.

§97ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τί οἰκονομία προκύπτει;

§98ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, εἶναι μία διαφορὰ πλέον τῶν 2000 δραχμῶν. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 77, δὲν ἔχομεν τὴν ἐλαχίστην τροπολογίαν.

§99Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἔχω νὰ καθυποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἰδέαν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ ἄρθρον 75 ἐβλήθη εἰς τὸν κανονισμὸν πρὸς ὁδηγίαν πρὸς τὴν Βουλὴν, ὥστε νὰ συνέλθῃ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ προσδιορίσῃ τὸ γραφεῖον, διότι τὸ γραφεῖον δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ τῆς μισθοδοσίας· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ ἀνώτεροι καὶ οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ γραφείου διὰ νὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προσδιορίσῃ καὶ τὸν μισθόν. Τὸ ἄρθρον 76 παρεισέφρυσεν ὡς ἐκ τῆς ἀντιγραφῆς τῶν διαφόρων κανονισμῶν, τοὺς ὁποίους εἶχεν ἡ ἐπιτροπή. Ἔχουσα καὶ τὸν ὁριστικὸν κανονισμὸν τῆς Συνελεύσεως ἄλλο δὲν ἔκαμεν εἰμὴ νὰ μεταφέρῃ τὸ ἄρθρον 64 ἐκ τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πλὴν σκεφθεῖσα ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς εἶδεν, ὅτι διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Βουλῆς νὰ θέσῃ τὸ ἄρθρον ἐντός τοῦ κανονισμοῦ, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον οὐδεμία πρότασις, ἀφορῶσα αὔξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ μισθοδοσίαν ἢ σύνταξιν κτλ. Τόσον ἡ πρότασις τοῦ ἄρθρου 76 ὅσον καὶ αἱ τροπολογίαι καὶ αἱ προσθῆκαι καὶ ἀφαιρέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο τὴν σήμερον, προσβάλλουν τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος. Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει μόνον κατὰ τὴν ἰδέαν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς νὰ τεθῇ τὸ ἄρθρον 75, κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θέλει λάβει ἡ Βουλή, τὸ δὲ ἄρθρον 76 νὰ διαγραφῇ· ἡ δὲ Βουλή, εἴτε τὸ προεδρεῖον νὰ συνέλθῃ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ τὸν προϋπολογισμόν, καὶ ἐκεῖ νὰ τεθῇ ἡ μισθοδοσία, διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ κάμῃ προϋπολογισμούς. Ἂν ἤθελε συγχωρηθῆ ἐξ ἀρχῆς νὰ καθυποβάλω αὐτὸ, ἴσως δὲν ἐγίνετο τόση συζήτησις.

§100ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἐμοῦ τὴν μέριμναν ἀπασχολεῖ τὸ ἄρθρον 75 καὶ 76 τοῦ κανονισμοῦ· ἡ ὀλεθρία δηλ. αὕτη πραγματικότης, ἡ ὁποία διέπει ὅλον τὸ κράτος, τῆς σπατάλης τῆς χρηματικῆς. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τοὺς προλαλήσαντας, καὶ μὲ ἀπαλλάττουσι μάλιστα τοῦ κόπου νὰ κάμω λόγον πολὺν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ πρώτη τὸ παράδειγμα τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς σωφροσύνης. Κύριοι, τί εἶναι ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου; τί εἶναι ὁ ἔφορος; τί ὁ λογιστὴς τοῦ ταμείου; τί εἶναι ὁ βιβλιοφύλαξ; εἶναι, Κύριοι, οἱ λεγόμενοι ἐν Ἀγγλίᾳ, Κύριοι τῆς κοινῆς αἰθούσης. Ἐγὼ τὸ ἤκουσα τοῦτο, διότι δὲν εἶμαι μιμητὴς τῶν ξένων ἐθίμων· ἔχομεν ἀνάγκην ἑνός συντάκτου τῶν πρακτικῶν, τοῦ ὁποίου τὴν μισθοδοσίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον φρονῶ ἱκανὴν εἰς διακοσίας δραχμάς· ἔχομεν ἀνάγκην δύω βοηθῶν, εἴτε γραμματέων, διότι αἱ λέξεις δὲν μεταβάλλουν τὰ πράγματα ἀπὸ 150 δραχμάς· ἔχομεν ἀνάγκην δύω γραφέων ἢ ἀντιγραφέων, ὅπως θέλετε, ἀπὸ 80 δραχμάς· ἔχομεν ἀνάγκην τριῶν τὸ πολὺ στενογράφων ἀπὸ 150 δραχ. τὸ πολὺ, καὶ ἰσαρίθμων ἀντιγραφέων ἀπὸ 70 δραχ. ἔχομεν ἀνάγκην κλητήρων 8 τὸ πολύ· εἰς 30 ἐξ ἡμῶν ἀρκεῖ ἕνας κλητὴρ νὰ φέρῃ νερὸν (ἱλαρότης). Οἱ βουλευταὶ δύνανται καὶ τὰ γράμματά των νὰ τὰ πάρουν οἱ ἴδιοι, καὶ μάλιστα εἶναι καὶ τοῦτο σπατάλη φανερὰ νὰ ὑπάρχῃ ταχυδρομεῖον ἐντὸς τῆς Βουλῆς χωριστὸν διὰ τοὺς βουλευτάς· ἐκ τούτων τῶν 8 κλητήρων ἠμπορεῖτε νὰ ὀνομάσετε ἕνα διὰ τὴν τάξιν, ἀρχηγὸν ἐπὶ τῶν ἄλλων· εἶναι λοιπὸν αἱ πλεῖσται καὶ αἱ δαπανηρότεραι τῶν θέσεων τούτων, οἱ Κύριοι τῆς κοινῆς αἰθούσης. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ, Κύριοι, ἕνα βιβλιοφύλακα τῆς Βουλῆς, ἕνα βοηθὸν καὶ ἕνα κλητῆρα, διὰ νὰ φυλάττῃ μίαν σωρείαν χαρτιῶν, τὰ ὁποῖα οὔτε μίαν σελίδα εἰς τὴν ἱστορίαν ἐστὲ βέβαιοι, δὲν θὰ πιάσουν, εἰς τὴν ἀληθῆ καὶ δικαίαν ἱστορίαν, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει καὶ προτρέψει τὴν Βουλὴν μάλιστα, νὰ τὰ κάψῃ αὐτὰ τὰ χαρτιὰ, παρὰ νὰ ἔχῃ τρεῖς πολὺ κοστίζοντας εἰς τὸ ἔθνος ὑπαλλήλους. Πρὸς αὐτὸ ἠμπορεῖτε τὸ πολὺ νὰ διορίσετε ἕνα κλητῆρα νὰ ξεσκονίζῃ αὐτὰ τὰ χαρτιά· ἐξ αὐτῶν θὰ προκύψῃ μία οἰκονομία, τοὐλάχιστον 6,000 δραχμῶν. Τοῦτο τὸ φέρω ὡς πρότασιν καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ, ὅτι θέλω ἕνα συντάκτην, δύω βοηθοὺς ἢ γραμματεῖς, δύω γραφεῖς ἢ ἀντιγραφεῖς, τρεῖς στενογράφους τὸ πολὺ, ἰσαρίθμους ἀντιγραφεῖς, καὶ 8 κλητῆρας· διὰ δὲ τὴν βιβλιοθήκην ἕνα κλητῆρα νὰ φυλάττῃ τὸ κατάστημα καὶ νὰ ξεσκονίζῃ τὰ χαρτιά.

§101ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς προαγορεύσαντας, ὡς πρὸς τὴν ἐλάττωσιν καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς μισθοδοσίας ἐν γένει, διότι πραγματικῶς δὲν βλέπει τις εἰμὴ μίαν σπατάλην· καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν βιβλιοθήκην δὲν συμφωνῶ παντάπασι μὲ τὸν προλαλήσαντα, ὅστις εἶπεν, ὅτι δὲν θέλει καθέξει θέσιν εἰς τὴν ἱστορίαν, ἀπεναντίας κατέχει θέσιν τὴν πλέον μεγαλειτέραν, διότι μέχρι τοῦδε ἐδαπανήθησαν δι’ αὐτὴν 300 χιλιάδες δραχμῶν, καὶ ὅστις θέλει, ἂς διέλθῃ τὰ βιβλία ἵνα πεισθῇ περὶ τούτου. Καὶ ὅμως ἐξακολουθοῦμεν πάντοτε τὴν δαπάνην ταύτην, διατηροῦμεν ἰδίαν βιβλιοθήκην καὶ ἀρκετὴν ἐν αὐτῇ ὑπαλληλίαν, ἐνῷ σήμερον ἔχομεν ἀναγνωστήριον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ προσέλθουν ὅλοι οἱ λόγιοι, ὅλοι οἱ πεπαιδευμένοι, διὰ νὰ ἀναγνώσουν καὶ σημειώσουν ὅ,τι σπουδαῖον, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι τοιοῦτον ἀναγνωστήριον δὲν ὑπάρχει οὐδ’ ἐν τῇ Εὐρώπῃ. Διὰ τοῦτο θεωρῶ πάντῃ περιττὴν αὐτὴν τὴν βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, διότι δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ τρέφωμεν τὴν ἀργίαν, καὶ τοιουτοτρόπως ν’ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ τὰ ἔξοδα, καθότι αἱ ἐπαρχίαι διψοῦν, πάσχουν, οἱ ἄνθρωποι πνίγονται εἰς τοὺς ποταμούς, κρημνίζονται εἰς τοὺς βράχους, πτωχοὶ δὲν ἔχουν ἄρτον, ἀσθενεῖς ἠκρωτηριασμένοι λιμοκτονοῦν, καὶ περὶ αὐτῶν δὲν λαμβάνει πρόνοιαν οὐδεμία κυβέρνησις! Τί χρειάζεται αὐτὴ ἡ βιβλιοθήκη; διὰ νὰ ἔχωμεν 5,000 δραχμῶν βιβλία καὶ νὰ ἐξοδεύωμεν 10,000 κατ’ ἔτος; Ὅστις θέλει νὰ ἐκτιμήσῃ αὐτὰ τὰ βιβλία πλέον τῶν 5,000 δραχμῶν δὲν ἔχει δίκαιον, καὶ μέχρι τοῦδε ἔχομεν ἐξοδεύσει 300 χιλιάδας. Μὲ αὐτὰ ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν 2, 3, 4, 5 γεφύρας νὰ μὴ πνίγεται ὁ λαός, νὰ μὴ πνίγωνται τὰ ποίμνιά των, νὰ μὴ πνίγωνται οἱ ἄνθρωποι. Ἠδυνάμεθα τοὐλάχιστον νὰ κάμωμεν ἓν δημόσιον κατάστημα διὰ 2, 3 ὑπουργεῖα. Πρὸς τί αὐτὴ ἡ σπατάλη; Διὰ ταῦτα γνωμοδοτῶ, ὥστε αὐτὴ ἡ βιβλιοθήκη νὰ μετατεθῇ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἢ εἰς τὴν Βουλὴν, καθόσον ἡ τήρησις αὐτῆς, ὡς γίνεται κατέστη ἀληθὴς ἀγυρτία.

§102ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶμαι, Κύριοι, ἐναντίος τῆς οἰκονομίας, ἀπεναντίας εἶμαι θιασώτης αὐτῆς· οὐχ ἧττον ὅμως πρεσβεύω, ὅτι ἡ οἰκονομία πάντοτε πρέπει νὰ ᾖναι δικαία καὶ σωφρονοῦσα· ἡ οἰκονομία, ἥτις θὰ προέλθῃ ἐκ τῶν προτάσεων τῶν προαγορευσάντων δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀντιστοιχῇ μὲ τὴν ὀπισθοδρόμησιν τῆς ἐργασίας, καὶ τῶν ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐζήτησε διὰ τῶν προηγουμένων ἄρθρων τῶν κανονισμῶν; Ἐζητήσαμεν τόσα καὶ τόσα πράγματα· ἐζητήσαμεν ὅλα αὐτὰ νὰ ᾖναι ἐνήμερα καὶ νὰ μᾶς παραδίδωνται ὅσον εἶναι δυνατὸν τὸ ταχύτερον. Ἐν ἑνὶ λόγῳ ζητοῦμεν τοσαύτην ἐργασίαν μεγάλην καὶ σπουδαίαν—μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν φράσιν τὴν κοινὴν, τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω τώρα,—τζάπα χάρισμα καὶ νὰ ἔχωμεν ὑπηρέτας νὰ μᾶς δουλεύωσι δωρεάν· ζητοῦμεν τοὺς ὑπαλλήλους μας μὲ μίαν γλισχρότητα, μὲ μίαν οἰκονομίαν, ἥτις δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδώσωσι πρὸς τὴν Βουλήν.

§103ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Ἡ οἰκονομία εἶναι ἀνωτέρα παντὸς καὶ δὲν εἶναι αἰσχρότης.

§104ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶπον αἰσχρότητα.—Διὰ τοὺς λόγους λοιπὸν τούτους, εἶμαι σύμφωνος ν’ ἀφαιρεθῶσιν, ἐὰν εὑρίσκωμε πραγματικῶς περισσευούσας θέσεις, οὐχ ἧττον ὅμως, ἐκεῖνοι οἵτινες εἶναι ἀναγκαῖοι καὶ θὰ μείνωσι διὰ τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἔχουν νὰ τρώγωσι, πρέπει νὰ ἔχουν νὰ ἐνδυθῶσι.

§105ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί φρονεῖτε λοιπὸν περὶ τοῦ προσωπικοῦ;

§106ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ φωτισθῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν· δὲν προτείνω πόσον νὰ ᾖναι τὸ προσωπικόν· ἐννοῶ, ὅτι τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ ὡς ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, αὐτὸ τὸ προσωπικὸν πρέπει νὰ ᾖναι καλὰ πληρωμένον· τίποτε ἄλλο.

§107ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὁ Κ. Μαυρομιχάλης ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 76 ἄρθρου, δι’ ἧς ἐνόμισε κατάλληλον νὰ προτείνῃ ὅπως δύω τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, ὁ διευθυντὴς καὶ ὁ ἔφορος, ἐκλέγωνται ἀμέσως ὑπ’ αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη, οὐδὲ δικαία εἶναι, οὐδὲ συμφωνεῖ μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, ἥτις δὲν πρέπει νὰ κατέρχεται εἰς ἀγῶνα ψηφίζουσα τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς· ἐκτὸς τούτου ὑπεύθυνος ἐν γένει διὰ τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς εἶναι καὶ θεωρεῖται ὁ πρόεδρος, ὅστις, ἀφοῦ ἔχει εὐθύνην, πρέπει βεβαίως νὰ ἔχῃ καὶ δικαιώματα. Ἐὰν λοιπὸν ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὸν πρόεδρον, θ’ ἀφαιρέσητε τότε καὶ τὴν εὐθύνην. Ἐκτὸς τοῦ ἀτόπου τούτου θέλει ἐπέλθει καὶ ἕτερον ἄτοπον. Ὑποθέσατε, ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου, δὲν θέλει αἴφνης νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ προέδρου, ὁ δὲ πρόεδρος, ὅστις ἐπιτηρεῖ τὴν τάξιν, ὑποβάλλει πρότασιν ἀλλαγῆς τοῦ προσωπικοῦ· εἰς τοιαύτην περίστασιν ἡ Βουλὴ θέλει καταγίνεται εἰς ἀτόπους καὶ ἀναξιοπρεπεῖς ἐκλογάς. Νομίζω ὅθεν, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ὄχι μόνον δὲν εἶναι δικαία, ἀλλ’ ὅτι ἀντιβαίνει ἄντικρυς εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ προέδρου, τὸν ὁποῖον ἀφοῦ ἀφ’ ἑνὸς περιβάλλομεν μὲ ὅλην τὴν ἐμπιστοσύνην ἀφ’ ἑτέρου δὲν χορηγοῦμεν εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος θὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖόν του. Καθόσον ἀφορᾷ, Κύριοι, τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὸν ἀριθμὸν, νομίζω ὡς ματαίαν ἐπίδειξιν νὰ ὁμιλῶμεν πάντοτε περὶ οἰκονομίας, καὶ ἐν τούτοις εἰς τὰ πράγματα νὰ τὴν καταστρέφωμεν· ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, πολὺ καλὰ, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς Συνελεύσεως, μέγας καὶ πολὺς κρότος ἐγένετο περὶ οἰκονομιῶν, καὶ ἰδίως τοῦ στρατοῦ· τῷ ὄντι ἐπῆλθεν ἓν πλῆθος μεταβολῶν εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ τὸ πᾶν ἦλθεν ἄνω κάτω· νομίζετε, ὅτι ἔγεινεν οἰκονομία; Εἰμπορῶ νὰ ἀποδείξω, ὅτι καὶ αὔξησις ἐγένετο, καὶ ἡ ὑπηρεσία κατεστράφη, ἐνῷ δὲ τὰ ἔξοδα ἔγειναν περισσότερα, ἐπειθαναγκάσαμεν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐξέλθῃ τῶν νομίμων ὁρίων, ὥστε λέγοντες οἰκονομίαν πρέπει νὰ ἐννοῶμεν ἐκείνην τὴν οἰκονομίαν, ἥτις εἶναι ἐπωφελὴς εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας χωρὶς νὰ καταστρέφῃ αὐτήν.

§108ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ἐκ τῶν οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν εἰς τὴν Συνέλευσιν, νομίζω, ὅτι ἀκόμη στερεῖσθε τοῦ μισθοῦ σας.

§109Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κάμωμεν τινὰς προτάσεις διὰ τῶν ὁποίων νὰ φαίνεται, ὅτι κάμνομεν δῆθεν οἰκονομίαν, ἐνῷ ἀπεναντίας δι’ αὐτῶν καταστρέφομεν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν οἰκονομίαν. Πιθανὸν νὰ μὴν ὑπάρχῃ πρὸς τοῦτο πρόθεσις, καὶ ὅμως νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ ν’ ἀκολουθήσῃ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ εἶμαι τῷ ὄντι ἀκατάλληλος νὰ ἐννοήσω, ἐὰν ἐπαρκῶσι δύω ἢ τρεῖς στενογράφοι, ἐὰν ἐπαρκῶσι 15 κλητῆρες ἢ 17, ἐὰν ἐπαρκῇ ἕνας βοηθὸς ἢ δύω, διότι τότε μόνον δύναμαι νὰ ἐκφέρω γνώμην περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος, ὅταν διευθύνω αὐτὸ τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἀνάγκην τοῦ ὁποίου ὁδηγούμενος νὰ σχηματίσω τὴν ἀναγκαίαν πεποίθησιν. Ἡ ἐμπιστοσύνη τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὸν πρόεδρον, ἤθελεν εἶσθαι ἀρκετὴ, νομίζω, καὶ ἐὰν προσθέσωμεν μίαν δύναμιν, ἥτις νὰ καταστήσῃ τὸν πρόεδρον ἱκανὸν νὰ διευθύνῃ καταλλήλως τὰ περὶ διευθύνσεως τοῦ γραφείου. Ἐκτὸς ὅμως τούτων νομίζω, ὅτι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Αὐτὸς ὁ νόμος ὑπάρχει, ἢ δὲν ὑπάρχει; Ἐὰν ᾖναι ἐν ἰσχύϊ, τὰς διατάξεις αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ παραβῶμεν. Νομίζω δὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος φίλος μου, Κ. Καραλίβανος, πῶς ἀνέγνωσε τὸν νόμον αὐτὸν, ὁ δὲ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κ. Ἰακωβάτος ἀνέγνωσεν ἐνώπιόν σας ἐπίσης μίαν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραβιασθῇ, διότι τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος λέγει ῥητῶς, ὅτι οὐδεμία πρότασις ἀφορῶσα αὔξησιν τῶν ἐξόδων, ἢ ἐν γένει ὄφελος προσώπων, δύναται νὰ πηγάσῃ ἐκ τῆς Βουλῆς· ἑπομένως νομίζω, ὅτι ὁ μὲν πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὀφείλει νὰ προσδιορίσῃ ὅ,τι ἀναγκαιοῖ διὰ τὴν διεύθυνσιν τοῦ γραφείου, ἡ δὲ Κυβέρνησις εἴτε βασιζομένη ἐπὶ τῶν κειμένων νόμων, εἴτε ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομίας, τροποποιοῦσα καὶ τοὺς νόμους ἐκείνους, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη δι’ ἄλλων διατάξεων, νὰ προσδιορίσῃ τὰ ἔξοδα, ἅτινα θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, συμπεραίνω λέγων, ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ νὰ ἐκλέγῃ ἡ Βουλὴ τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ τὴν ἀποῤῥίψῃ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προσδιορισμὸν τῶν προσώπων, νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο εἴτε εἰς τὸν προσωρινὸν, εἴτε εἰς τὸν ὁριστικὸν πρόεδρον. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν, νομίζω καὶ συμφωνῶ μετὰ τοῦ Κ. Ἰακωβάτου καὶ μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαιτήσωμεν νὰ διαταχθῶσι τὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς κατὰ τοὺς κειμένους Νόμους, ἢ, ἂν ἦναι ἀνάγκη, μὲ οἰκονομίας τὰς ὁποίας νὰ εἰσάξῃ ἡ Κυβέρνησις.

§110ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΑΚΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ νομίζω, ὅτι διαιρεῖται εἰς δύω, εἰς διοικητικὸν, καὶ εἰς Νομικὸν, τὸ μὲν πρῶτον ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ δὲ δεύτερον εἰς τὴν Βουλήν. Σήμερον συζητεῖται τὸ προσωπικόν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν τῷ δικαιώματί της δύναται νὰ λάβῃ τὰ οἰκονομικώτερα μέτρα, ὁ καιρὸς νομίζω τοῦ κανονισθησομένου προσωπικοῦ, τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ καὶ τοῦ ποσοῦ εἶναι, ὅταν διορισθῇ ὁ ὁριστικὸς πρόεδρος. Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀναβολήν.

§111ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (ὁ ἐκ Κυνουρίας). Καθόσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς δὲν ἔχω νὰ φέρω ἄλλην παρατήρησιν, παρὰ ἀναφέρομαι εἰς ὅσα ὁ Κ. Μαυρομιχάλης σᾶς ἐξέθεσε. Νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ διευθυντοῦ εἶναι σπουδαιοτάτη, καὶ καλὸν ἤθελον εἶσθαι αὐτὸς νὰ ἐκλέγηται παρὰ τῆς Βουλῆς. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν, ἠκούσατε καὶ τὸν ἔντιμον Κ. Ἰακωβάτον, καὶ τὸν Κ. Πετιμεζᾶν, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἀνέφερον, ὅτι κατὰ τὸ 24 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, οὐδεμία πρότασις ἀφορῶσα τὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων, δύναται νὰ πηγάζῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν· νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ μισθοδοσίαν ὑπαλλήλων, ἐὰν δὲν προηγηθῇ ὁ Νόμος, ὁ κανονίζων τὸν μισθὸν αὐτὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν· διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ εἰς τὸν κανονισμὸν ἡ ἑξῆς διάταξις. Ὁ μηνιαῖος μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν κλητήρων μένει νὰ κανονισθῇ διὰ νόμου, καὶ ἡ Κυβέρνησις συνεννοουμένη μετὰ τοῦ προέδρου δύναται νὰ ὑποβάλῃ ἓν σχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή. Ἐπιμένω λοιπὸν ὑποστηρίζων τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἰακωβάτου.

§112ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τί λέγετε;

§113ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ τὸν προσδιορίσῃ ἡ Βουλή.

§114ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν βιβλιοθήκην τί λέγετε;

§115ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν βιβλιοθήκην λέγω, ὅτι τὰ δαπανώμενα εἰς αὐτὴν θὰ ᾖναι περιττὰ, καὶ δύναται νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, δὲν συμφωνῶ ὅμως μαζῆ σας ὡς πρὸς μίαν ἰδέαν περὶ προσώπων, διότι τὸ πρόσωπον τοῦ Κ. Τερτζέτη εἶναι πολλὰ σεβαστὸν, καὶ ὀφείλει τὸ ἔθνος καὶ ἀνωτέραν περίθαλψιν εἰς αὐτόν.

§116Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι καὶ ὁ κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι συνεπὴς πρὸς τὸν ἑαυτόν του, καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη εἶναι ἐπίσης συνεπὴς, διότι, κατὰ τὸν κανονισμὸν τοὐλάχιστον, ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ἡ ζωὴ τοῦ προσωπικοῦ διαρκεῖ ἐνόσῳ διαρκεῖ καὶ ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς, καὶ ἐννοεῖται τότε, ὅτι ὁ πρόεδρος εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἐκλέξῃ τὸ προσωπικόν· ἀλλ’ ἐπειδὴ κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη ὁ διευθυντὴς τοῦ Γραφείου θέλει εἶσθαι διαρκὴς, πῶς συμβιβάζεται νὰ διορίζῃ ὁ Πρόεδρος, τοῦ ὁποίου ἡ ζωὴ εἶναι ἑξάμηνος, προσωπικὸν τὸ ὁποῖον θὰ ζήσῃ ἕνα ὁλόκληρον χρόνον; Δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ ὑπηρέτης Κυρίου μὴ ὑπάρχοντος· δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ ὑπάλληλος ἀρχῆς μὴ ὑπαρχούσης. Καὶ ἄλλοτε διετηρεῖτο ὁλόκληρον τὸν χρόνον ὁ βιβλιοφύλαξ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δι’ αὐτὸ τοῦτο καὶ διωρίζετο ἀπὸ τὴν Βουλήν. Εἶναι βέβαιον, Κύριοι, ὅτι ὁ Πρόεδρος ἔχει τὴν ἐξουσίαν του, καὶ ἐξασκεῖ τὸ καθῆκόν του αὐτὸ ἐπὶ 6 μῆνας; Ναί, ἄρα ἀφ’ οὗ ὁ πρόεδρος αὐτὸς ἔχει μόνον ἑξάμηνον ὕπαρξιν, πῶς θέλετε τὸ παρ’ αὐτοῦ διωρισμένον προσωπικὸν νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ ὁλόκληρον χρόνον; Φρονῶ ἑπομένως ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ὥστε ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου, τὸν ὁποῖον καθιεροῖ διαρκῶς, νὰ ἐκλέγηται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, εἶναι πρότασις λογικωτάτη· ἄλλως τε πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καθαρῶς, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ὕπαρξίν του μόνον ἐπὶ 6 μῆνας, καὶ ὅμως ὅσοι ἠγόρευσαν σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, ὁ διευθυντὴς, ὁ ἔφορος καὶ ὁ βιβλιοφύλαξ πρέπει νὰ διατελῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐνιαυσίως. Ἓν τῶν δύω θὰ παραδεχθῶμεν ἢ προσωρινὴν ὑπηρεσίαν ἢ διαρκῆ. Ἐν τῇ δευτέρᾳ περιπτώσει ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ διορίζῃ τὸ προσωπικόν· ἐπειδὴ λοιπὸν καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, καθὼς καὶ ὁ ἔφορος, ἂν τὸ παραδεχθῆτε ὅπως προτείνω, πρέπει νὰ ᾖναι διαρκεῖς, στέκει καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν φύσιν του τὸ νὰ ἐκλέξῃ ἡ ἰδία Βουλὴ τὸ διαρκὲς προσωπικὸν, καὶ μὲ τοῦτο δὲν προσβάλλομεν οὔτε τὴν ἐμπιστοσύνην, οὔτε τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Προέδρου· ἐξ ἐναντίας φρονῶ, ὅτι ἂν τῷ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ διαρκεῖς ὑπαλλήλους, ἀπεκδυόμεθα δικαιώματα ἡμέτερα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομίαν, καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν, μοὶ φαίνεται ὅμως ὅτι δὲν συμβιβάζεται ποσῶς μὲ τὴν δικαιοσύνην ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν δικαιώματα ἐκ πολυχρονίου ὑπηρεσίας, κατέτριψαν τὸν πολυτιμότερον χρόνον τῆς ζωῆς των ἐνταῦθα, ἄφησαν ἕτερα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ μετέλθωσι, νὰ ῥιφθῶσι σήμερον εἰς τοὺς δρόμους ὡς πειναλέα πρόβατα μὴ ἔχοντα πόθεν νὰ πορισθῶσι τὸ ζῆν· φρονῶ ἑπομένως ὅτι τοὺς ἀρχαίους τούτους ὑπαλλήλους, οἵτινες διετέλεσαν ἐν ὑπηρεσίᾳ 20 ἔτη, πρέπει νὰ τοὺς προστατεύσωμεν καὶ νὰ τοὺς διατηρήσωμεν. Εἰς κανὲν εὐνομούμενον ἔθνος, Κύριοι, αἱ Κυβερνήσεις δὲν ἐγκαταλιμπάνουσι τὰ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐγγηράσαντα ὄργανά της ἄνευ πόρου ζωῆς, καὶ γυμνητεύοντα· τοὐναντίον καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας τὰ διατηροῦν καὶ μόνον ἕνεκα τῆς προβεβηκυίας ἡλικίας των τὰ παραπέμπουν εἰς τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων μὲ τὰ ἀνάλογα μέσα τῆς ζωῆς των. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὅλα τὰ πρόσωπα, περὶ ὧν ἐννοεῖ ὁ Κανονισμὸς, εἶναι ἀρχαῖα, πρέπει νὰ τὰ διατηρήσωμεν· ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν ἡ πρότασις τοῦ ἐντίμου Ἰακωβάτου εἶναι μὲν λογικὴ, διότι κατὰ τὸ Σύνταγμα καμμία πρότασις περὶ μισθοδοσίας δὲν προέρχεται ἀπὸ βουλευτάς, ἀλλ’ ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλα ἔξοδα ὑπάρχουν προηγούμενα πολυχρόνια καθιερώσαντα τὴν ἐναντίαν ἀρχήν. Καὶ τὸ πρὶν Σύνταγμα τὰ αὐτὰ ἔλεγε καὶ μὅλα ταῦτα αἱ Βουλαὶ ἐκεῖναι εἶχον καθιερώσει τὸ σύστημα τοῦ νὰ προσδιορίζῃ ἡ Βουλὴ τὴν μισθοδοσίαν· μόνον κατὰ τὴν τελευταίαν βουλευτικὴν περίοδον ἦλθεν ὁ εἰδικὸς νόμος ὁ ὁποῖος ἀφωμοίωσε τὸν βαθμὸν τῶν ὑπαλλήλων μὲ τμηματάρχας καὶ ὑπουργικοὺς γραμματεῖς, ἐκανόνισε τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν καὶ τοὺς ἐξησφάλισε μάλιστα μὲ ἓν δικαίωμα συντάξεως. Ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο ἦτο κακόν, δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα φέρῃ κατόπιν νόμον εἰδικὸν περὶ μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι συνταγματικὸν ἡ Βουλή, ἀφοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐργασιῶν της, αἱ δὲ ἐργασίαι της δὲν δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσι καὶ διεκπεραιωθῶσιν ἄνευ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ, ἤτοι ὑπαλλήλων, κλητήρων κτλ. ἐξ αὐτοῦ τοῦ πνεύματος τῆς ὀργανικῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος γεννᾶται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς τοῦ νὰ προσδιορίζῃ καὶ τὴν μισθοδοσίαν. Περαίνων τὸν λόγον, λέγω, ὅτι ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τοῦ γραφείου ἑξάμηνον, πρέπει νὰ διορίζηται ἀπὸ τὸ προεδρεῖον, ἄλλως εἶναι ἐκλεκτέον ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐὰν δηλαδὴ εἶναι διαρκές.

§117ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὶ λέγετε περὶ ταμίου; Ἡ Βουλὴ, ἂν θέλῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν της, καὶ τὸ λέγω ἂς ἦμαι καὶ ὑπουργός, πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνα ταμίαν καὶ ὄχι νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ ὁ ὑπουργὸς εἰς ὅντινα θέλει νὰ δίδῃ χρήματα, καὶ εἰς ὅντινα θέλει νὰ μὴ δίδῃ.

§118ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἤθελε προκληθῶ εἰς μίαν τοιαύτην ἐξήγησιν, ἀλλὰ προκληθεὶς λέγω, ὅτι ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Βουλῆς συνίσταται εἰς τὰ πράγματα καὶ ὄχι εἰς τὰ ὀνόματα.

§119ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ συζητήσω, ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν ὅμως ἤκουσα καὶ θέλω δώσει τὴν ψῆφόν μου· δύσκολος ἡ συζήτησις τῆς οὐσίας, δύσκολος ὅμως καὶ ἡ θέσις τῶν ζητημάτων, καὶ ὡς πρὸς τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων ὀλίγας λέξεις θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε. Πρῶτον ζήτημα, ποῖος διορίζει τοὺς ὑπαλλήλους ἡ Βουλὴ ἢ ὁ Πρόεδρος; δεύτερον ζήτημα, ποία ἡ διάρκεια τῆς ἐνεργείας καὶ τῆς μισθοδοσίας, ἐπὶ 6 μῆνας, ἐπὶ ἓν ἔτος; τρίτον ἡ Κυβέρνησις κανονίζει τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων ἢ ἄλλως πως; ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης τοῦ κ. Ἰακωβάτου, πρέπει ὅμως νὰ ἀποφασίζῃ ἡ Βουλή, τέταρτον ὅμως ζήτημα εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ βιβλιοφύλακος, τοῦ ταμίου, τοῦ ἐφόρου, τοῦ διευθυντοῦ, προτείνω λοιπὸν νὰ τεθῶσι τὰ ζητήματα ταῦτα ὡς γενικά.

§120ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μακρὰ συζήτησις ἐσύγχυσεν ἀπ’ ἀρχῆς τὸ ζήτημα. Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος ἡ Κυβέρνησις οὔτε εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων, οὔτε εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν θέσεων· ἡ κυβέρνησις εἰς τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους σημειώνει μίαν δαπάνην δι’ ἔξοδα τῶν βουλευτικῶν Σωμάτων· ἐκ τῶν ἐξόδων τούτων δαπανᾷ ἡ Βουλὴ ὅσα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν αὐτῆς, καὶ ἑπομένως οἱ προτείναντες, ὅτι παραβιάζεται οὕτω τὸ Σύνταγμα, δὲν ἔχουν δίκαιον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται καὶ ὀφείλει νὰ τὸ πράξῃ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς νὰ προσδιορίσῃ εἰς τὸν κανονισμὸν καὶ τὴν θέσιν καὶ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων· δὲν εἶμαι δὲ σύμφωνος νὰ ἐκλέγωνται οἱ ὑπάλληλοι ἀπὸ τὴν Βουλὴν διότι θὰ εὑρίσκεται καθημερινῶς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνεργῇ ἐκλογὰς ὑπαλλήλων, διότι σήμερον θὰ παραιτῆται ὁ εἷς, αὔριον θὰ διαφωνῇ ὁ ἕτερος μὲ τὸν πρόεδρον τῆς Βουλῆς κλπ. διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἀνατεθῇ ὁ διορισμὸς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ προεδρεῖον. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ σκεφθῇ ποίαν θέσιν δύναται νὰ καταργήσῃ ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ κανονισμοῦ, κατὰ πόσον νὰ ἐλαττώσῃ τὴν μισθοδοσίαν· ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εὑρίσκω καμμίαν θέσιν περιττὴν ἐξ ἐκείνων, τὰς ὁποίας ὥρισεν ὁ κανονισμός, διότι τῳόντι ἡ Βουλὴ ἔχει πολλὰς ἐργασίας, καὶ διὰ νὰ ᾖναι ἐνήμερον τὸ γραφεῖον αὐτῆς, πρέπει νὰ ὑπάρχουν οἱ ἀπαιτούμενοι ὑπάλληλοι, μίαν μόνην οἰκονομίαν εὑρίσκω ἀναγκαίαν καὶ αὐτὴν ἀναξίαν λόγου, ἐπειδὴ ὁ λογιστὴς τοῦ ταμείου τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἔχῃ μεγάλας ἐργασίας, νὰ ἔχῃ διὰ τοῦτο μικρὰν μισθοδοσίαν· οἱ ἕτεροι μισθοὶ δὲν εἶναι ὑπερβολικοὶ καθ’ ὅσον εἶναι ὑπάλληλοι καὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ ζήσουν· δὲν νομίζω δὲ ἄτοπον τὸ ἑξάμηνον προεδρεῖον νὰ διορίζῃ ὑπαλλήλους διαρκεῖς, διότι τοιαύτην ἐντολὴν θὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν· ἑπομένως ὑποστηρίζω τὸ σχέδιον κανονισμοῦ, ὡς ἔχει, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ λογιστὴς τοῦ ταμείου νὰ ἔχῃ 250 δραχ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ διαρκὲς παρατηρῶ, ὅτι καὶ ἄλλοτε, ὅταν ἐτελείωνεν ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της, ὁ πρόεδρος λαμβάνων τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς ἀπεφάσιζε ποίους ὑπαλλήλους νὰ διατηρήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἐκκρεμῶν ἐργασιῶν· τοῦτο προτείνω νὰ γείνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ εἶμαι γνώμης ὥστε εἰς τὸ ἄρθρον 75 τοῦ σχεδίου τοῦ κανονισμοῦ νὰ προστεθῇ ὅτι εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου ἡ Βουλὴ δίδει τὴν ἄδειαν εἰς τὸ προεδρεῖον, ποίους ὑπαλλήλους νὰ διατηρήσῃ διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἐκκρεμῶν ἐργασιῶν.

§121ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐῤῥέθησαν τόσα πολλὰ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, ὥστε βεβαίως εἶναι ματαιοπονία νὰ τὰ ἐπαναλαμβάνῃ κανείς, ἐγὼ δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια πράγματα, εἰμὴ καθόσον νομίζω, ὅτι εἶναι συντελεστικὰ πρὸς καλλιτέραν διασάφησιν. Περὶ τῆς οἰκονομίας δὲν ἤκουσα κανένα νὰ εἴπῃ τὸ ἐναντίον, καὶ ἐπειδὴ εἴμεθα ὅλοι ὑπὲρ τούτου, ἔχομεν ὅμως διαφορετικὴν γνώμην, πρέπει ἕκαστος νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἰδικήν του γνώμην· κατόπιν θέλω ἔλθει εἰς τὸ ζήτημα ἂν ἡ κυβέρνησις πρέπῃ νὰ προσδιορίσῃ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς ἢ ὄχι. Δὲν σᾶς φαίνεται πολυτέλεια νὰ ἔχωμεν θέσεις χωρὶς νὰ ἔχωμεν πράγματα; βλέπετε ἕνα ἔφορον τῆς Βουλῆς· τί ἐφορεύει; τί παρατηρεῖ; τί κάμνει; ποῖα καθήκοντα ἔχει; καὶ ἂν εἶχε 200 τόμους πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ἕνας ἔφορος μὲ 350 δραχμὰς εἶναι μεγάλη πολυτέλεια! διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν 100 δραχμῶν ἄνθρωπος εἶναι ἱκανός· ἑπομένως, ἂν θέλετε τὴν οἰκονομίαν, πρέπει νὰ καταργήσητε τὴν θέσιν αὐτήν. Βλέπω ἕνα λογιστὴν τοῦ ταμείου· παραδέχομαι τὸν ταμίαν, ἀλλ’ οὗτος ὁ λογιστὴς εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς θὰ συντάττῃ τὴν μισθοδοτικὴν κατάστασιν· ἐγὼ ἔκαμα λογιστὴς τοῦ ταμείου εἰς μίαν τῶν παρελθουσῶν Βουλῶν καὶ ἐλάμβανον μόνον 60 δραχμὰς καὶ πρὸ ἐμοῦ ὑπῆρχεν ἕνας Σ. Πηλείδης. Εἷς ἀνώτερος διευθυντὴς τὸ ἐννοῶ, διότι ὑπὸ τοιοῦτον διευθυντὴν πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὰ ὑποδεέστερα πρόσωπα, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος βεβαίως θὰ ἔχῃ τὴν ἀλληλογραφίαν τοῦ προεδρείου, θὰ ἔχῃ τὰ σπουδαιότερα ἔργα, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἀντιμισθίαν καλήν· ἀλλὰ 350 δραχ. εἶναι πολύ, προτείνω 300, καὶ νὰ μένῃ δηλ. νὰ μισθοδοτῆται, ἐνόσῳ εἶναι ἀνάγκη καὶ ὑπάρχει ὑπηρεσία. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἢ ἀπὸ τὸν πρόεδρον; ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸν πρόεδρον διὰ τοὺς λόγους, οὓς ἀνέφερεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, καὶ τοὺς ὁποίους δὲν ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν πρόεδρον, ὅστις θ’ ἀποῤῥέῃ ἀπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν, ἂν δὲν κάμῃ καλὴν ἐκλογὴν, θὰ τοῦ εἴπωμεν ἔφερες, κύριε πρόεδρε, μὴ ἁρμόδιον πρόσωπον. Τώρα μᾶς χρειάζεται εἷς συντάκτης πρακτικῶν· ὁ φίλος μου Κ. Μπαλάνος εἶπε νὰ συντάσσουν αὐτὰ οἱ γραμματεῖς βουλευταὶ, ἅπερ εἶναι ἔργα των, καὶ, μὰ τὴν ἀλήθειαν, τὸ εὑρίσκω πολὺ ὀρθὸν, ἂν θέλετε νὰ τὸ παραδεχθῆτε, διότι δὲν εἶναι παρὰ συνοπτικὰ πρακτικά· εἶναι καθῆκόν μας, ἀφοῦ ἤλθομεν ἐνταῦθα νὰ ὑπηρετήσωμεν τὴν πατρίδα, καὶ ἀμισθὶ ἐν ἀνάγκῃ.

§122ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχεται κανεὶς νὰ συντάττῃ πρακτικά.

§123ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν δέχεται κανεὶς, ἐπειδὴ εἴμεθα ὅλοι ὀκνηροὶ καὶ φυγόπονοι· διὰ τοῦτο παραδέχομαι ἕνα συντάκτην, οὗτος ὅμως ἀναλόγως τῆς ἐργασίας νὰ ἀνταμείβεται, ἀρκεῖ νὰ τοῦ δώσωμεν 250 δραχ. κατὰ μῆνα, καὶ νὰ μὴν ᾖναι τόσον σύντομα τὰ πρακτικὰ, αὐτὰ δὲν εἶναι τίποτε, πρέπει βεβαίως νὰ λέγουν καὶ κάτι τι ἐκ τῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν λαμβανόντων χώραν. Τί ἐστὶ πρακτικόν; Συνοπτικὴ ἔκθεσις τῶν γεγονότων.

§124ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχομεν τὴν ἐφημερίδα.

§125ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὴν ἀποκτᾷ ὅλος ὁ κόσμος τὴν ἐφημερίδα, τὰ πρακτικὰ εἶναι μᾶλλον εὔωνα, καὶ διὰ τοῦτο εὔκολος ἡ ἀπόκτησίς των. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου δὲν δύναμαι νὰ ἔχω τὴν ἐφημερίδα, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ ἐκτίθενται ἐν συνόψει αἱ γνῶμαι ἑκάστου βουλευτοῦ. Ἐρχόμεθα εἰς τοὺς στενογράφους, δὲν γνωρίζω τὸ εἶδος τοῦτο τῆς ὑπηρεσίας καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀποφανθῶ, φρονῶ ὅμως ὅτι τρεῖς στενογράφοι εἶναι ἱκανοί.

§126ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν φθάνουν.

§127ΛΑΠΑΣ. Εἶναι ἡ πλέον ἐπίπονος ἐργασία, ἔπειτα ἠμπορεῖ νὰ ἀῤῥωστήσῃ καὶ κανείς.

§128ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὡς πρὸς τοὺς στενογράφους θὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν. Ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδας, ὅτι οἱ στενογράφοι εἰς τὴν Ἀγγλίαν τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἔχουν δημοσιευμένας τὰς συζητήσεις τοῦ κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν συμβαίνει ἐνταῦθα. Ὑποθέσατε, ὅτι ἔγεινε μία σπουδαῖα ἐπερώτησις καὶ ἠγέρθη μεγάλη συζήτησις, πρέπει ἀμέσως νὰ δημοσιευθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ διανεμηθῇ εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§129ΛΑΠΑΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν γίνεται τοῦτο, διότι εἶναι εἰς τὸ κοινοβούλιον 20 στενογράφοι, ἐδῶ τοὺς θέλομεν 4 διὰ νὰ ἐκπληροῦν τόσην μεγάλην ἐργασίαν.

§130ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μεταβαίνω εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν κλητήρων. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαρχόντων κλητήρων μὲ κατετρόμαξεν, ἐγὼ προτείνω κατώτατον ὅρον 15 καὶ ἀνώτατον 20. Ὁ βιβλιοφύλαξ τῆς Βουλῆς πάντοτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ, διότι ἡ βιβλιοθήκη εἶναι δι’ ἐκείνους, ὅπου δὲν ἔχουν βιβλία, ὥστε οἱ βουλευταὶ νὰ ἔρχωνται ἐνταῦθα μελετημένοι. Ἡ βιβλιοθήκη εἶναι ὠφέλιμος δι’ ὅλην τὴν κοινωνίαν διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ ἔθνους, καὶ δὲν θέλει κάψιμον, ὡς διϊσχυρίσθη εἷς τῶν προλαλησάντων. Ὁ βιβλιοφύλαξ τῆς Βουλῆς καὶ ὡς πρόσωπον σεβαστὸν πρέπει νὰ διατηρηθῇ· αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ἂν ὅλα πέσουν πρέπει νὰ διατηρηθῇ. Ἔρχομαι τώρα ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἰακωβάτου τοῦ ὁποίου δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ διαφιλονεικήσω τὰς γνώσεις. Ὁ προϋπολογισμὸς ὁρίζει ποσὸν διὰ τὴν Βουλὴν, ἡμεῖς δὲ πρέπει νὰ κανονίσωμεν τὸ ποσὸν, καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν, βάλλετε αὐτὸ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἡ δὲ τοιαύτη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισις δὲν μοῦ φαίνεται ἀντισυνταγματικὴ, διότι ὁρίζον τὸ Σύνταγμα Βουλὴν, ἀναγκαίως ἐννοεῖ καὶ προσωπικὸν καὶ δαπάνην.

§131ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐννοεῖ ὅλα τὰ παρακολουθήματα αὐτῆς.

§132ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ναί, ὅπως ἐννοοῦμεν λέγοντες, εἶδα ἕνα ἄνθρωπον, ἄνθρωπον τέλειον φοροῦντα ἐνδύματα καλὰ καὶ μάλιστα διὰ τὴν κοινωνίαν τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἄνθρωπον μὲ γάντια· καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὸν ταμίαν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι εἰς τὴν ἀνέχειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον σεῖς οἱ ἴδιοι θὰ μεταμεληθῆτε, διότι θὰ πηγαίνετε καὶ θὰ εὕρετε τὴν θύραν κλειστήν.

§133ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐν τούτοις θέλετε βιβλιοφύλακα.

§134ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸν θέλω διὰ τὸν φωτισμόν σας. Ὁ διορισμὸς τοῦ ταμίου εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος ὅπως φυλάττεται ἡ ἀξιοπρέπειά μας.

§135ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, διότι δὲν γνωρίζετε τί γίνονται.

§136ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὰ γνωρίζω, διότι ὡς σᾶς εἶπα ἔκαμα λογιστὴς, ἀλλ’ ἐδῶ τὸ ποσὸν εἶναι κανονισμένον, ἀκριβῶς 2000 Εἶμαι λοιπὸν, κύριοι, ὑπὲρ τοῦ ταμίου, λόγῳ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα νὰ πηγαίνωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν καὶ νὰ τὸν παρακαλῶμεν νὰ διατάξῃ τὸν ταμίαν νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀντιμισθίαν μας. Συμπεραίνων λέγω, ὅτι αἱ τρεῖς μεγάλαι θέσεις νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς μίαν, ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων εἰς 15–20, τῶν στενογράφων νὰ μείνῃ ὁ ἀριθμὸς ὡς εἶναι 4. Συμμερίζομαι δὲ τὰ ὑπὸ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ λεχθέντα ὡς πρὸς τὴν οἰκονομίαν, ἀλλ’ ἀπόκειται εἰς ἡμᾶς νὰ κάμωμεν καλὴν χρῆσιν αὐτῆς, πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ ἡμᾶς αὐτοὺς διὰ νὰ ἔχωμεν αὔριον τὸ θάῤῥος καὶ τὴν γενναιότητα νὰ εἴπωμεν τοῦ ὑπουργοῦ ἐλάττωσον τοὺς περιττοὺς ὑπαλλήλους, φέρε οἰκονομίαν εἰς τὰ δημόσια χρήματα, νὰ κατακρίνωμεν τὴν πορείαν του ἐὰν ᾖναι ἀξία μομφῆς. Εἰξεύρω, κύριοι, τελωνεῖον διὰ τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον πληρώνει 8,000 δραχμὰς, ἐνῷ μόνον 2000 ἀρκοῦσι πρὸς συντήρησιν αὐτοῦ· ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ ἐν ἁρμοδίῳ χρόνῳ θὰ φέρω τὸν λόγον. Ἂς δείξωμεν τέλος, κύριοι, τὸ καλὸν παράδειγμα, καὶ ἂς εὐχηθῶμεν ἵνα καὶ εἰς τὸ μέλλον διὰ τοιούτων βαδίσωμεν.

§137ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ὃ ἐπικαλοῦνται οἱ ἀντιδοξοῦντες, πᾶν ἄλλο προβλέπει παρὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· καὶ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο τοῦ Συντάγματος τροποποιεῖται ἀπὸ ἓν ἄλλο ἄρθρον τοῦ ἰδίου Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἡ Βουλὴ κανονίζει τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θέλει ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά της. Καὶ ἡ διάταξις αὕτη, Κύριοι, δὲν εἶναι πρωτοφανὴς, δὲν εἰσήχθη μόνον εἰς τὸ τελευταῖον Σύνταγμα, ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ εἰς τὸ τοῦ 1843· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, ἐνῷ ὑπῆρξαν βουλευταὶ καὶ πληρεξούσιοι διάφοροι νομομαθεῖς καὶ ἐντριβεῖς τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου, δὲν παρουσιάσθη κἀνεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Βουλὴ κανονίζουσα τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου καὶ τὸν μισθὸν τῶν ὑπαλλήλων της παρεβίασε τὸ Σύνταγμα. Γνωρίζω μάλιστα, ὅτι καὶ τὰ δικαστήρια αὐτὰ εἰς συγκεκριμένην περίστασιν ἀνεγνώρισαν δι’ ἀποφάσεώς των, καὶ μάλιστα ὁ Ἄρειος Πάγος, τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλὴ, καὶ τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα δὲν ἀποκρούει, τοῦ νὰ διορίσῃ καὶ ἀπ’ εὐθείας καὶ διὰ τοῦ προέδρου ὑπάλληλόν τινα τοῦ γραφείου της· διότι ὑπῆρξε μίαν φορὰν δίκη μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου· ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε νὰ πληρώσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ, λέγουσα, μάλιστα ὁ ὑπουργὸς Κ. Προβελέγγιος, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει τὴν πρᾶξιν τῆς Βουλῆς, δι’ ἧς διωρίσθη ὁ ὑπάλληλος καὶ προσδιωρίσθη ὁ μισθὸς αὐτοῦ. Ἠναγκάσθη λοιπὸν ὁ ὑπάλληλος νὰ καταφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια. Ὁ Ἄρειος Πάγος κατεδίκασε τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ τὸν μισθὸν, καὶ ἡ αἰτιολογία εἶναι ἀρκετὰ νομική. Ἀφίνω λοιπὸν αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἡ πεῖρα ἔλυσε καὶ ἡ λογικὴ λύει, καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ συγκεκριμένον, πόσων ὑπαλλήλων ἔχει ἀνάγκην ἡ Βουλὴ, καὶ ποῖος εἶναι ὁ μισθὸς, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ λάβουν. Ἐδῶ, Κύριοι, πολεμούμεθα μὲ τὴν ἰδέαν, τοὐλάχιστον παρεμβάλλεται ἡ ἰδέα τῆς οἰκονομίας· ἡ ἰδέα τῆς οἰκονομίας εἶναι πολὺ ὠφέλιμος καὶ ἐπιθυμητή· ἀλλὰ π. χ. πρόκειται ἐγὼ νὰ ἀποφασίσω νὰ ζήσω εἰς τὴν οἰκίαν μου οἰκονομικώτερα παρ’ ὅ,τι ζῶ. Ἂν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν οἰκονομιῶν τὸν κάμνω χωρὶς νὰ τὸν ἐφαρμόσω εἰς τὴν συγκεκριμένην περίστασιν, τότε θέλω κάμει τὸν λογαριασμὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον κάμνει τις ἄνευ τοῦ ξενοδόχου, καθὼς λέγει ἡ παροιμία. Δύναμαι π.χ. νὰ εἴπω, ὅτι θέλω νὰ ἐλαττώσω τοὺς ὑπηρέτας μου, ἀντὶ 3 νὰ τοὺς κάμω ἕνα· ὅταν ἔλθω ὅμως εἰς τὴν ἐφαρμογὴν, καὶ ἴδω ὅτι ὁ ἕνας ὑπηρέτης δὲν ἀρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας μου, τότε ἡ οἰκονομία, περὶ ἧς ἀπεφάσισα, δὲν πραγματοποιεῖται.

§138ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ εἶναι δυσκολίαι· ἐμβᾶτε εἰς τὴν οὐσίαν.

§139ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι, ἂν ὁμιλῇ τις περιττὰ πράγματα, εἶσθε σεῖς.

§140ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ εἶναι διὰ παιδάρια, καὶ ὄχι διὰ Βουλευτάς.

§141ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, διὰ νὰ εὐχαριστήσω καὶ τὸν Κ. Σακελλαριάδην, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὰ παρελθόντα, τὰ ὁποῖα ἐκανονίσθησαν δι’ ἑνὸς νόμου, ἀναγνωσθέντος ἀπὸ τὸν Κ. Καραλίβανον, ὅστις μᾶς παρουσιάζει, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1843 μέχρι σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν τρεῖς ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἐνησχολοῦντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς ὠνομάζετο διευθυντὴς, οἱ δὲ 2 συντάκται τῶν πρακτικῶν. Ἔχομεν διδόμενα νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου εἶναι περιττός; ἂν ᾖναι, ἂς λείψῃ· ἂν ὅμως αὐτὸς δίδῃ ὅλην τὴν ὤθησιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἶναι ἀναγκαῖος. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰ πρακτικά· τὰ πρακτικὰ εἶναι τοῦ τυχόντος ἔργον; δυνάμεθα νὰ τὰ βγάλωμεν εἰς τὴν μειοδοσίαν καὶ νὰ εἴπωμεν ἔχομεν τὸν δεῖνα καὶ τὸν δίδομεν 300 δραχ. ποῖος δέχεται μὲ 200; Λοιπὸν ὁ Συντάκτης τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ ᾖναι πρόσωπον τυχαῖον· καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ τῶν παρελθουσῶν Βουλῶν, τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς παρούσης Βουλῆς, καὶ θέλετε ἰδεῖ μεγίστην διαφοράν· τὰ πρακτικὰ τῶν παρελθουσῶν Βουλῶν εἶναι πληρέστερα, μεθοδικώτερα, ἔχουν ἔννοιαν, σύνταξιν, ἰδέας, διότι ἡ σύνταξίς των ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς ὑπαλλήλους ἔχοντας ἱκανότητα καὶ γνώσεις καὶ προσοχήν· τὰ δὲ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς σημερινῆς Βουλῆς, τὰ μὴ στενογραφημένα εἶναι σχεδὸν τίποτε.

§142ΤΙΝΕΣ. Καί τοι λεγόμενα ἐπίσημα.

§143ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἂν θέλωμεν λοιπὸν πρακτικὰ, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀναγκαίως αὐτοὺς τοὺς δύω συντάκτας, καὶ ἂν δὲν ᾖναι κατάλληλοι οἱ ὑπάρχοντες, ἢ ἂν δὲν εὐχαριστοῦνται, νὰ εὕρωμεν ἀξίους καὶ ἱκανούς. Τώρα, Κύριοι, τί συμβαίνει; Αὐτοὺς τοὺς 3 ὑπαλλήλους τοὺς ἔχω ἐγὼ ἰσοβαθμίους καὶ ἴσης μισθοδοσίας· δὲν θέλω ὁ εἷς νὰ ἔχῃ περισσοτέραν ἱκανότητα τοῦ ἄλλου. Ἀλλ’ ἤκουσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι ἐγεννήθη μία παρατήρησις ὡς πρὸς τὸν τίτλον αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κυρίως εἶναι οἱ συντάκται τῶν πρακτικῶν, καὶ ὅτι ὁ εἷς ἐπεθύμησε νὰ ὀνομασθῇ Ἔφορος, ὁ ἄλλος Λογιστής· τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον (θόρυβος). Ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ κατὰ τὸ σύνταγμα καὶ τὸν κανονισμὸν, θὰ ᾖναι μία ἐργασία τρομερά· διότι θὰ συζητήσωμεν νομοσχέδια πολλὰ, καὶ θὰ συζητοῦνται τρὶς, ἔπειτα θὰ καταχωρίζωνται εἰς αὐτὰ αἱ αἰτιολογικαὶ ἐκθέσεις τῶν ὑπουργῶν, τὰ νομοσχέδια κτλ. αὐτὰ λοιπὸν θέλουν ἐργασίαν, κόπον, ἐνασχόλησιν. Ἐκτὸς λοιπὸν τῆς ἱκανότητος πρέπει νὰ ᾖναι καὶ φίλεργοι, καὶ νὰ ἔχουν ἀνὰ ἕνα, δύω βοηθοὺς, οἱ ὁποῖοι νὰ ᾖναι βοηθοὶ καὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου. Κατόπιν παραδέχομαι καὶ δύω ἢ τρεῖς γραφεῖς δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν. Τώρα μεταβαίνω εἰς τοὺς στενογράφους. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς στενογράφους, Κύριοι, ἢ πρέπει νὰ καταργήσητε τὴν στενογραφίαν, ἢ ἄλλως πρέπει νὰ χορηγήσητε ὅλα τὰ μέσα νὰ συντάττωνται τὰ πρακτικὰ διὰ τῆς στενογραφίας. Ὁ Κ. Σακελλαριάδης εἶπεν, ὅτι τρεῖς ἀρκοῦν, ἀλλὰ δὲν ἐφρόντισε νὰ μάθῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφρόντισα ἐγὼ, ὅτι ἕνας στενογράφος καθήμενος ἐκεῖ, καὶ κρατῶν σημειώσεις ἡμίσειαν ὥραν, ἔχει ἀνάγκην τοὐλάχιστον τριῶν ὡρῶν διὰ νὰ ἀντιγράψῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συμβολικῶς ἐκράτησεν ἐκεῖ. Δὲν εἶναι λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἐργασία μόνον ἡ ἐπὶ τῆς συνεδριάσεως· ἡ ἐργασία τοῦ στενογράφου ἔρχεται μετὰ ταῦτα, ἡ μεγάλη καὶ ἐκτεταμένη. Ὅταν λοιπὸν δι’ ἡμίσειαν ὥραν συμβολικῶν στενογραφικῶν σημειωμάτων ἔχῃ ἀνάγκην ὁ στενογράφος τριῶν ὡρῶν δι’ ἀντιγραφὴν, ἐὰν καθήσῃ δύω ὥρας, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην 12 τὸ ὀλιγώτερον ὡρῶν· εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ᾖναι ἐδῶ εἰς τὴν συνεδρίασιν, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἐργάζηται τὴν νύκτα μέχρις ἢ καὶ πέραν τοῦ μεσονυκτίου, καὶ τὴν ἐπαύριον λίαν πρωΐ μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, καὶ μόλις δύναται νὰ τελειώσῃ τὴν ἐργασίαν του. Εἰς τὰ ἄλλα κράτη ὅπου εἰς τὰς Βουλὰς ὑπάρχει ἡ στενογραφία ὑπάρχουν 10, 20 ἢ καὶ 30 στενογράφοι, καὶ ἕκαστος δὲν ἐργάζεται παρὰ τὸ πολὺ, πολὺ ¼ τῆς ὥρας, καὶ κατόπιν ἔρχεται ὁ ἄλλος καὶ ἑτοιμάζει τὴν ἐργασίαν του. Ἀφοῦ λοιπὸν καθιερώσαμεν, ὅτι θέλομεν νὰ ἔχωμεν ἐφημερίδα τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ παρεδέχθημεν νὰ ὑπάρχῃ στενογραφία, πρέπει καὶ ὁ ἀριθμὸς νὰ ᾖναι ἀρκετὸς, καὶ πρέπει νὰ ᾖναι τοὐλάχιστον 5 καὶ μόλις νὰ ἐπαρκέσουν. Ἐκτὸς δὲ τούτου γίνεται πρότασις νὰ ἐλαττωθῇ ὁ μισθός των. Ἐὰν εἴχομεν 20 στενογράφους εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἐπρόκειτο νὰ λάβουν 5 ἐμπείρους στενογράφους, ἐγίνετο ἕνας συναγωνισμὸς, καὶ ἐὰν δὲν ἐδέχοντο αὐτοὶ, ἤρχοντο οἱ ἄλλοι· ὅταν ὅμως δὲν ἔχωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα παρὰ μόνον αὐτοὺς, ἐὰν τοῖς ἐλαττώσωμεν αὐτὸν τὸν μισθὸν καὶ δὲν ᾖναι εὐχαριστημένοι, τότε τί ποιητέον;

§144ΛΑΠΑΣ. 500 δραχμὰς ἔπρεπε νὰ πάρουν κατὰ μῆνα· εἶναι κουτοὶ ὅπου δὲν τὸ ζητοῦν.

§145ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ αὐτοὶ κοπιάζουν, καὶ θὰ κοπιάσωσιν ἀκόμη παραπολὺ, δὲν πρέπει νὰ ἐγγίξωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς 5 διὰ 250 δραχμῶν κατὰ μῆνα. — Χρειάζονται δὲ καὶ ἄλλοι τόσοι ἀντιγραφεῖς τῶν στενογραφημάτων, διότι ὁ στενογράφος θὰ συντάττῃ, ἄλλος δὲ θ’ ἀντιγράφῃ. Ὁ διορθωτὴς τῶν ἐντύπων εἶναι ἀναγκαιότατος, διότι τὰ ἔντυπα τῆς Βουλῆς θὰ ᾖναι τόσον πολλὰ, πολυποίκιλα καὶ ἐκτεταμένα, ὥστε πιστεύω, ὅτι ἕνας διορθωτὴς τῶν ἐντύπων δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ. Τὸν εὐταξίαν τὸν παραδέχομαι, δύω ἀρχικλητῆρας τοὺς θεωρῶ περιττοὺς, ἀναγκαίους δὲ 20 κλητῆρας. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸν βιβλιοφύλακα· συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὸν Κύριον Σακελλαριάδην, ὄχι ὅμως καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν· δὲν θέλω νὰ κλείσῃ ἡ βιβλιοθήκη, ἀλλὰ θεωρῶ καὶ παραπολὺ δαπανηρὰν τὴν διατήρησιν βιβλιοφύλακος, βοηθοῦ καὶ ἑνὸς κλητῆρος· καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γείνῃ μία οἰκονομία 300 δραχμῶν, νομίζω, ὅτι ὁ βοηθὸς μόνος διατηρούμενος εἰμπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ συντηρήσῃ τὸ κατάστημα αὐτό. Τώρα, Κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὸν ταμίαν, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διορίσωμεν ταμίαν μὲ μισθὸν, ἤμην ἐναντίος, ἀλλὰ ὅταν πρόκειται εἷς ἐξ ἡμῶν, ὅποιον ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ, νὰ ἐπιφορτισθῇ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν ἄμισθι, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ παραδεχθῶμεν νὰ ὑπάρχῃ ταμεῖον τῆς Βουλῆς; Ἂς ὑπάρχῃ τὸ ταμεῖον καὶ μία λογιστικὴ ἐπιτροπὴ, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν ἂς ἐνασχολῆται καὶ ὁ ἔχων τὸν τίτλον λογιστοῦ ὁσάκις ὑπάρχει ἀνάγκη. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα, ἐὰν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι πρέπει νὰ ᾖναι διαρκεῖς ἢ ὄχι. Ὡς πρὸς αὐτὸ ἔχω τὴν ἐφεξῆς γνώμην· διὰ νὰ ἔχωμεν καλοὺς ὑπαλλήλους καὶ διὰ νὰ τοὺς διατηρήσωμεν, πρέπει νὰ ἀναλογισθῶμεν, ὅτι αὐτοὶ δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ ζήσουν 6 μῆνας, ἀλλ’ ὅλον τὸ ἔτος, καὶ ἕνας ὑπάλληλος μὲ ἱκανότητα δὲν εἰμπορεῖ νὰ εὐχαριστηθῇ, ἐὰν μόνον τοὺς 6 μῆνας μισθοδοτῆται, τοὺς δὲ ἄλλους 6 δὲν ἔχῃ καμμίαν ἀπολαβήν.

§146ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂς λαμβάνουν μόνον τὸ ἥμισυ.

§147ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὥστε οἱ τρεῖς πρῶτοι νὰ καθιερωθῶσιν ὡς διαρκεῖς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ἐφεξῆς ὅρον· ὁ εἷς νὰ ᾖναι εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τὰς μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, ὁ δεύτερος κατὰ τὸ διάστημα τῶν 6 μηνῶν νὰ διευθύνῃ τὴν βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ καταργήσωμεν τὴν θέσιν τοῦ βιβλιοφύλακος, ὁ δὲ ἄλλος νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐργάζηται τοὺς ἄλλους ἓξ μῆνας εἰς ἓν τῶν ὑπουργείων, ὅπου ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας τὸ καλέσῃ.

§148Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Κυνουρίας). Κύριοι, νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἐσυγχύσθη, καὶ δυνάμεθα νὰ τὸ λύσωμεν καλλίτερον, ἂν ἀκούσετε 2 λέξεις. Δὲν ἀντιτείνει κανεὶς εἰς τὸ νὰ προσδιορίσῃ ἡ Βουλὴ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἀναγκαιούντων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς. Ἐρχόμεθα ὅμως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθὸν, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς ἕνα λαβύρυνθον. Καμμία Βουλὴ δὲν ἐκανόνισε τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων· δὲν δυνάμεθα λοιπὸν καὶ ἡμεῖς σήμερον νὰ κανονίσωμεν αὐτοὺς, διότι σήμερον κανονίζομεν τὸν τρόπον τῶν ἐργασιῶν μας, δὲν συντάττομεν μισθολόγια. Τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς τὸν συνέττατε τὸ Προεδρεῖον καὶ τὸν ἔστελλεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τον συμπεριελάμβανεν εἰς τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, εἰς τὸ Κεφάλαιον «Νομοθετικὰ Σώματα», καὶ ἐκεῖ ἐκανονίζοντο οἱ μισθοί· διότι σήμερον δὲν ἠμποροῦμεν ἄνευ νόμου νὰ προσδιορίσωμεν τὸν μισθὸν ἑκάστου ὑπαλλήλου· ὑπάρχει νόμος, ὅστις ἐκανόνισε τὰς θέσεις τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, π. χ. ὑπάρχει νόμος, ὅστις κανονίζει τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου, τῶν 2 συντακτῶν μὲ τὸν βαθμὸν τμηματάρχου Βʹ. τάξεως· ὥστε ὁ διευθυντὴς καὶ οἱ συντάκται θὰ λαμβάνωσι τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ των, τὸ αὐτὸ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους. Διὰ ταῦτα φρονῶ, ὅτι σήμερον νὰ προσδιορίσωμεν τὸ ἀναγκαῖον προσωπικόν· καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸν μισθὸν, ὅταν ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸν Πρόεδρον, ἐκεῖ θὰ τὰ κανονίσωμεν. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη συζήτησις.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, Κύριε Πρόεδρε.

§150ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πολλοὶ ἐλάλησαν.

§151ΛΑΠΑΣ. Ὅποιος ὁμιλεῖ περισσότερα, νὰ δίδῃ 20 δραχμὰς εἰς τοὺς στενογράφους.

§152ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος κατέστη δυσχερεστάτη· γνωμοδοτῶ λοιπὸν ἵνα συνέλθωσιν ὅλοι ὅσοι ἔχουν τροπολογίας καὶ νὰ συγχωνεύσουν αὐτὰς καὶ νὰ ὑποβάλωσιν ἓν ἀποτέλεσμα, διότι ἐγὼ προτείνω αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ὁ ἄλλος ἐκείνην, ὁ ἄλλος ἄλλην κτλ., ἂν θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν αὐτὰ τὰ ζητήματα, θὰ ἔλθωμεν εἰς ἕνα κυκεῶνα. Ἄλλως θὰ λαλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος.

§153ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Κύριος Μαρκορᾶς, Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλε μερικὰ θέματα· νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ λάβωμεν αὐτὰ καὶ νὰ προβῶμεν.

§154ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐκ τῶν διαφόρων προτάσεων, Κύριοι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, θὰ εὑρεθῶμεν κατὰ τὴν ἰδέαν μου εἰς ἕνα κυκεῶνα. Διὰ νὰ εὐκολύνωμεν τὴν θέσιν, νομίζω, ὅτι θὰ κάμωμεν καλὰ νὰ ἀρχίσωμεν οὕτω πως κατὰ τὸ σχέδιον· ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου εἶναι ἀναγκαῖος, ναὶ ἢ ὄχι; καὶ τοιουτοτρόπως καθεξῆς, καὶ οὕτω πως γλυτόνομεν.

§155ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη.

§156ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μὰ δὲν σημαίνει νὰ ἔλθωμεν ὀνομαστὶ εἰς ψηφοφορίαν. Ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι δὲν ἐπιμένει, διότι διὰ τῆς παραδοχῆς μας θὰ φανῶμεν ἐὰν ἤμεθα σύμφωνοι μετὰ τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη.

§157ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑπεβλήθησαν διάφοροι τροπολογίαι, ὥστε νομίζω καλὸν νὰ συνέλθωμεν εἰς ἓν δωμάτιον, οἱ ὑποβαλόντες τὰς τροπολογίας, νὰ κάμωμεν μίαν συγχώνευσιν.

§158ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη.

§159ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι, εἶναι ἰδέα ἰδική μου.

§160ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ᾖναι καὶ τοῦ Κ. Σακελλαριάδη, διότι θὰ εὑρεθῶμεν εἰς θέσιν εὐχερεστέραν ἐὰν συγχωνευθῶσιν ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅσοι ἐπρότειναν τροπολογίας ἐνδέχεται νὰ μὴν ἔχουν ἀκριβῆ γνῶσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας, φρονῶ διὰ τοῦτο, ὅτι εἴτε ὁ Κ. Πρόεδρος, εἴτε καὶ μερικὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα συνέταξαν τὸν κανονισμὸν αὐτὸν, νὰ λάβουν μέρος διὰ νὰ ἔλθῃ μία πλήρης ἐργασία, ἡ ὁποία νὰ μᾶς πείσῃ· συγχρόνως δὲ κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐργάζωνται οἱ κύριοι, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ κατόπιν ἄρθρον διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§161ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν δέχομαι καμμίαν συγχώνευσιν. Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα 78, 79, καὶ 80, καὶ ψηφίζονται ἓν ἕκαστον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἄρθρον 78. Ἡ Βουλὴ λαμβάνει στρατιωτικὴν φρουρὰν, ἥτις κεῖται ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Προέδρου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑʹ.

Περὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 79. Ἡ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπὴ καταστρόνει τὸν πρϋπολογισμὸν ὅλων ἐν γένει τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον ὑποβάλλει εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ ἐπικύρωσιν αὐτῆς κατὰ τὴν ἀρχὴν ἑκάστης Συνόδου. Ἄρθρον 80. Καθυποβάλλει ὁμοίως παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς βελτιώσεως διαφόρων κεφαλαίων τῆς πιστώσεως καὶ δαπάνης. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 81. Ἄρθρον 81. Ἡ Βουλὴ διορίζει ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν δι’ ἑκάστην Σύνοδον ἕνα Ταμίαν, χρέη τοῦ ὁποίου εἰσί. ά.) Νὰ καταστρόνῃ τὴν μηνιαίαν κατάστασιν συμφώνως πρὸς τὸν προϋπολογισμόν. βʹ.) Νὰ καθυποβάλλῃ τὴν κατάστασιν ταύτην εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ ἔγκρισιν τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς.

§162ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον θὰ ἐπιφυλαχθῶμεν νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἀφ’ οὗ ἡ ἐπιτροπὴ μᾶς φέρει τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν της.

§163ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§164Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ ἄλλο ζήτημα, ἀφήσαμεν ἄλλα ἄρθρα ἐκκρεμῆ, ἂς ἀφήσωμεν καὶ αὐτό.

§165ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, εἶναι ἄμισθος θέσις.

§166ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λείπουν 10 Βουλευταὶ ἐργαζόμενοι ἀλλοῦ.

§167ΠΟΛΛΟΙ. Ὑπάρχει ἀπαρτία, θέσατέ το εἰς ψηφοφορίαν.

§168ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Προτείνω τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου. Τὰ καθήκοντα αὐτὰ δύναται νὰ τὰ ἐκπληροῖ τὸ Προεδρεῖον, καὶ μὲ πολὺ περισσοτέραν ἀσφάλειαν.

§169Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ περὶ ταμίου εἶναι σπουδαιότατον διὰ πολλοὺς λόγους, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀναβάλωμεν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), ἀπεῤῥίφθη· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη, καὶ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα 82, 83, 84, 85, 86, 87, καὶ γίνονται παραδεκτὰ ἓν ἕκαστον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἄρθρον 82. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἀφοῦ εὕρῃ τὴν μηνιαίαν κατάστασιν σύμφωνον πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, θέτει τὸ «ἐθεωρήθη καὶ ἐνεκρίθη.» Ἄρθρον 83. Μετὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ Πρόεδρος ἐκδίδει τὸ ἔνταλμα τῆς πληρωμῆς, ὁ δὲ Ταμίας ἐνεργεῖ τὰς πληρωμὰς, λαμβάνων τὰς ἀναγκαίας ἀποδείξεις. Ἄρθρον 84. Ἂν τυχὸν συμπέσωσιν ἔκτακτα ἔξοδα ὑπερβαίνοντα τὸν προϋπολογισμὸν ζητεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς δι’ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς νέα πίστωσις. Ἄρθρον 85. Εἰς τὸ τέλος ἑκάστης Συνόδου ὁ ταμίας καταστρόνει τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, τὸν ὁποῖον καθυποβάλλει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συνωδευμένον μὲ ὅλα τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ δὲ αὕτη τὸν ἐπεξεργασθῇ τὸν καθυποβάλλει εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς Βουλῆς, δημοσιευόμενον διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Βουλῆς.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΒʹ.

Περὶ ἀδειῶν ἀπουσίας τῶν Βουλευτῶν. Ἄρθρον 86. Οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν δύναται νὰ ἀναχωρήσῃ τῆς πρωτευούσης ἄνευ ἀδείας τοῦ προέδρου, ἣν ἐκδίδωσι καὶ ὑπογράφει οὗτος, λαμβάνων προηγουμένως τὴν συναίνεσιν τῆς Βουλῆς. Εἰς κατεπειγούσας περιπτώσεις ἡ ἄδεια αὕτη χορηγεῖται καὶ παρὰ μόνου τοῦ Προέδρου, ὀφείλοντος νὰ κάμῃ γνωστὸν τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓʹ.

Περὶ εὐταξίας τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 87. Τὰ τῆς εὐταξίας τῆς Βουλῆς ἀνήκουσιν εἰς αὐτὴν καὶ ἐνεργοῦνται ἐν ὀνόματι τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ εἴς τε τοὺς ὑπαλλήλους καὶ εἰς τὴν φρουρὰν αὐτῆς διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τὰς ἀναγκαίας διαταγάς. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 88. Ἄρθρον 88. Οὐδεὶς μὴ Βουλευτὴς δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν περίβολον, ὅπου ἑδρεύουσιν οἱ Βουλευταὶ, οὔτε εἰς τὰ δωμάτια τοῦ Βουλευτηρίου, ἐκτὸς τῶν τῆς Βουλῆς ὑπαλλήλων.

§171ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑπάρχει ἐδῶ μία παραδρομὴ· πρέπει νὰ τεθῇ οὐδεὶς μὴ Βουλευτὴς ἢ Ὑπουργὸς, διότι κατὰ τὸ Σύνταγμα ἔχουν καὶ οἱ Ὑπουργοὶ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθουν.

§172ΤΙΝΕΣ. Ἀρκεῖ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα 89, 90, 91, καὶ 92, καὶ γίνονται δεκτὰ ἓν ἕκαστον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἄρθρον 89. Διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, οἱ ἀκροαταὶ ὀφείλουσι νὰ τηρῶσιν ἄκραν σιγήν. Ἀκροατὴς, ὅστις ἤθελε δείξει σημεῖα ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας, εἴτε δι’ ἐπευφημήσεων καὶ χειροκροτήσεων, εἴτε διὰ κραυγῶν, ἀγορεύοντός τινος Βουλευτοῦ, ἀποβάλλεται τῆς θέσεώς του παρὰ τοῦ ἁρμοδίου κλητῆρος. Ὁ ταράττων τὰς διασκέψεις ἀπάγεται ἄνευ ἀναβολῆς, ἂν ἡ χρεία τὸ καλέσῃ καὶ ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς. Ἄρθρον 90. Ἀπαγορεύεται εἰς πάντα Βουλευτὴν καὶ ἀκροατὴν νὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ Βουλευτήριον φέρων ὅπλον ἢ ῥάβδον. Ἄρθρον 91. Θορύβου γινομένου εἰς τὸ ἀκροατήριον, ὁ Πρόεδρος ἐπαναφέρει τὴν ἡσυχίαν καὶ εὐταξίαν διὰ τῶν ἀναλόγων μέτρων, ὡς τοιοῦτον δὲ δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν τοῦ ἀκροατηρίου τῇ συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 92. Εἰς τὸ γενικὸν θεωρεῖον οἱ ἀκροαταὶ εἰσέρχονται ἄνευ εἰσιτηρίων, εἰς δὲ τὰ λοιπὰ θεωρεῖα δι’ εἰσιτηρίων διανεμομένων εἰς τοὺς Κυρίους Βουλευτὰς κατ’ ἀναλογίαν καὶ συμφώνως μὲ τὴν ὑπὸ τοῦ Προεδρείου γενομένην διαίρεσιν αὐτῶν, ἐκτὸς τοῦ τῶν ΚΚ. Πρέσβεων, τῶν ΚΚ. ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαλλήλων, ὡς καὶ τοῦ τῶν δημοσιογράφων, ἅπερ τὸ Προεδρεῖον ἀπ’ εὐθείας διαθέτει.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βουλευτὴς Νάξου ζητεῖ 30 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν. Ἐνταῦθα ἡ Βουλὴ διακόπτει τὴν συζήτησιν μέχρις οὗ φέρωσιν οἱ ὑποβαλόντες τὰς διαφόρους τροπολογίας μίαν συγκεχωνευμένην.

§174ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, οἱ ὑποβαλόντες τὰς διαφόρους τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰς συγχωνεύσωσιν εἰς μίαν τροπολογίαν, ἀλλ’ ὑπάρχει πλειονοψηφία καὶ μειονοψηφία, καὶ ἰδοὺ κατὰ ποῖον τρόπον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διευθυντὴν τοῦ γραφείου κατὰ παμψηφίαν παρεδέχθη ἡ ὕπαρξις τῆς θέσεως, ἀλλὰ καὶ κατὰ παμψηφίαν παρεδέχθη τὸ ποσὸν τῆς μηνιαίας μισθοδοσίας εἰς 300 δραχμὰς ἀντὶ 350 τὰς ὁποίας ἔχει τὸ σχέδιον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔφορον ἡ πλειονοψηφία θεωρεῖ περιττὴν τὴν θέσιν αὐτὴν, ἡ δὲ μειονοψηφία τὴν θεωρεῖ ἀναγκαίαν, ἀλλὰ μὲ μισθοδοσίαν 300 δραχμῶν ἀντὶ 350. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν λογιστὴν ἡ πλειονοψηφία θεωρεῖ τὸν θέσιν ὡς περιττὴν, ἡ δὲ μειονοψηφία ἀναγκαίαν, ἀλλ’ ἀντὶ 350 δραχμῶν ὥρισε 250. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν διορθωτὴν κατὰ παμψηφίαν παρεδέχθη ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας του εἰς 240 δραχμὰς ὡς ἔχει τὸ σχέδιον. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς δύω βοηθοὺς, ἡ μὲν πλειονοψηφία μειόνει τὴν μισθοδοσίαν εἰς 200 δραχμὰς, ἡ δὲ μειονοψηφία τὴν ἀφίνει, ὅπως ἔχει, εἰς 240. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς δύο γραφεῖς τοὺς ἀποδέχεται παμψηφεὶ, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς πέντε στενογράφους τοὺς ἠλαττώσαμεν εἰς 4, καθόσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς ἀντιγραφεῖς ἀντὶ τῶν 6 ἐθεωρήσαμεν 4 ἀναγκαίους.

§175ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐπαρκοῦν.

§176Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ μελετηθῇ ἡ πρότασις αὕτη.

§177ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑπάρχει παμψηφία ἐπὶ τῶν ῥητῶν προσώπων, ὅπως ὑπάρχει εἰς τὸ σχέδιον, ἐπὶ τῶν βοηθῶν τοῦ γραφείου, ἐπὶ τῶν γραφέων, ἐπὶ τῶν 4 στενογράφων, τῶν 4 ἀντιγραφέων, ἐπὶ τοῦ ἑνὸς διορθωτοῦ τῶν ἀντιτύπων, ἐπὶ τοῦ ἑνὸς εὐταξίου, ἐπὶ ἑνὸς ἀρχικλητῆρος, καὶ ἐπὶ 15 κλητήρων (θόρυβος). Κατὰ πλειονοψηφίαν, ἢ μᾶλλον κατὰ παμψηφίαν ἀπεδέχθημεν, ὅτι, ἅμα τῇ λήξει ἑκάστης Συνόδου, παύει αὐτοδικαίως καὶ ἡ μισθοδοσία τῶν ὑπαλλήλων, ἐξαιρέσει πρῶτον τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου, ἑνὸς γραφέως, ἑνὸς ἀρχικλητῆρος, καὶ ἑνὸς κοινοῦ κλητῆρος· ἐξαιρέσει λοιπὸν αὐτῶν τῶν 4 τῶν ὁποίων ἡ μισθοδοσία εἶναι διαρκὴς, αἱ λοιπαὶ μισθοδοσίαι παύουν αὐτοδικαίως μετὰ τὴν λῆξιν ἑκάστης Συνόδου· συγχρόνως κατὰ πλειονοψηφίαν ἢ μᾶλλον κατὰ παμψηφίαν ἀπεδέχθημεν, ὅτι ἡ βιβλιοθήκη ὀφείλει νὰ μεταφερθῇ ἐντὸς τοῦ καταστήματος· καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τῆς βιβλιοθήκης, μένει ὅπως καὶ εἰς τὸ σχέδιον, καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν παρεδέχθημεν, ὥστε νὰ διορίζωνται παρὰ τοῦ προεδρείου.

§178Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σήμερον ἐπεψηφίσαμεν καὶ παρεδέχθημεν, ὅτι πᾶσα τροπολογία πρέπει νὰ τυποῦται καὶ νὰ διανέμηται. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπετε ἐν συνειδήσει εἶναι κανεὶς ὅστις ἐκατάλαβεν αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἴσως ἄλλοι ἔχουσι περισσότερον ἀντιληπτικὸν ἀπὸ ἐμὲ, ἐγὼ ὅμως προτείνω ἡ πρότασις αὕτη νὰ τυπωθῇ προηγουμένως.

§179ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἂν ἡ τύπωσις θὰ φέρῃ τὴν ἀναβολὴν πάσης ἐργασίας τῆς Βουλῆς (θόρυβος).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.

§181ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ εἶχον ὑποστηρίξει, ὥστε εἰς τὸ τέλος τῆς συνόδου ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίζῃ ποῖα πρόσωπα θὰ ἦναι διαρκῆ, ἢ ὄχι, ἑπομένως εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ προστεθῇ «ἡ Βουλὴ εἰς τὸ τέλος τῆς συνόδου θέλει ἀποφασίσει ποίους ἐκ τῶν ὑπαλλήλων θέλει διατηρήσει, καὶ πέραν τοῦ χρόνου τῆς Συνόδου.

§182ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν νομίζω ὅτι εἶναι, ἡ κατάλληλος θέσις νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῶν συνεδριάσεων ποῖος θὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν πρέπει νὰ γίνηται, ὡς ἐγίνετο ἄλλοτε, νὰ μένῃ ἕνας Βουλευτὴς ὅστις νὰ ἐφορεύῃ.

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἄλλο ζήτημα αὐτό.

§184ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τεθῇ διαιρετῶς κατὰ παραγράφους. Εἰς τὸν πρῶτον παράγραφον ὑπάρχει παμψηφία περὶ διατηρήσεως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 75. Εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς διορίζονται ὑπὸ τοῦ Προεδρείου. Εἷς Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου, εἷς συντάκτης, εἷς βοηθὸς αὐτοῦ, δύω βοηθοὶ καὶ δύω γραφεῖς.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 75 νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τοῦ λογιστοῦ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τῆς θέσεως τοῦ ἐφόρου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί)· ὑπάρχει ἀμφιβολία καὶ θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τῆς θέσεως τοῦ ἐφόρου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη ἡ μὴ διατήρησις, δηλ. καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ ἐφόρου.

§186ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι λάθος.

§187Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, δὲν εἶναι λάθος.

§188Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§189ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐγείρεται σπουδαία ἀμφιβολία, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη καθαρώτατα καὶ ἀπεῤῥίφθη ἡ θέσις.

§191Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κατὰ τὸ σχέδιον εἶναι 5 στενογράφοι, ἡ πλειονοψηφία τῶν ἐχόντων τὰς προτάσεις παρεδέχθη τέσσαρας.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι....

§193Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.

§194ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΑΛΛΟΙ. Τέσσαρας, ἀλλὰ ἐργαζομένους στενογράφους.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν 4 στενογράφων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι 4 ἀντὶ 6 γραφέων διὰ τὰ στενογραφήματα νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§196Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ διορθωτὴς τῶν ἐντύπων μένει ὅπως ἔχει.

§197ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι· εἷς ἄνθρωπος δὲν ἀρκεῖ νὰ διορθώνῃ, ὁ μισθὸς τῶν 240 δραχμῶν εἶναι παρὰ πολὺ μεγάλος· εἰμπορεῖ λοιπὸν νὰ περιορισθῇ εἰς 150 δραχμὰς καὶ νὰ διορισθῶσι δύω.

§198Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἀπεμακρύνθημεν διόλου ἀπὸ τὸ κείμενον.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν ἑνὸς διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τοῦ εὐταξίου νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν ἕνα ἀρχικλητῆρα νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§200Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς 20 κλητῆρας ἡ παμψηφία τοὺς περιώρισεν εἰς 15.

§201ΠΟΛΛΟΙ. 20 νὰ μείνουν.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν ἀριθμὸν 15 κλητήρων νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί)· ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§203ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν γείνῃ δεκτὸν τὸ 15, νὰ γείνῃ παραδεκτὸν τὸ 20. Ἐρωτήτατε πάλιν, Κύριε Πρόεδρε.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν ἀριθμὸν 15 κλητήρων νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί)· ἀμφίβολον πάλιν τὸ ἀποτέλεσμα, θέτομεν τὸ ζήτημα ἀντιστρόφως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸν ἀριθμὸν τῶν κλητήρων εἰς 15, ἀλλὰ εἰς 20, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται πολλοί)· τὸ προεδρεῖον δὲν διακρίνει τὸ ἀποτέλεσμα καὶ θὰ θέσῃ ἐκ νέου τὸ ζήτημα.

§205ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι ἐντροπή, Κύριε Πρόεδρε, 15 κλητῆρες εἶναι ἀρκετοί.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τοὺς 15.

§207ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Τὸ προεδρεῖον ὑποβάλλει εἰς ὅρκον πάντας τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ γραφείου».

§209ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 76. Ὁ μηνιαῖος μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ κλητήρων προσδιορίζεται ὡς ἑξῆς....

§211ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως θὰ ψηφοφορήσωμεν τὸ περὶ τῶν κλητήρων.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπηγγέλθη πλέον τὸ ἀποτέλεσμα· ἐτελείωσε.

§213Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. «Εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου....

§214Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θὰ ἔλθωμεν κατόπιν εἰς αὐτό.

§215ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μοῦ φαίνεται, ὅτι ἡ ὥρα εἶναι τώρα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν μισθοδοσίαν τοῦ διευθυντοῦ εἰς 300 δραχμὰς νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑνὸς συντάκτου εἰς 250.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑνὸς βοηθοῦ εἰς 150»· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη· «ἑκάστου τῶν βοηθῶν τοῦ γραφείου εἰς 200 δραχμάς.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑκάστου τῶν γραφέων εἰς 100 δραχμάς.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑκάστου τῶν στενογράφων εἰς 250 δραχμάς». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑκάστου τῶν ἀντιγραφέων εἰς 80». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη· «τοῦ διορθωτοῦ εἰς 240». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Τοῦ εὐταξίου εἰς 100.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Τοῦ ἀρχικλητῆρος εἰς 75». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἑκάστου τῶν κλητήρων εἰς 60»· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Τὸ προεδρεῖον διορίζει ἕνα βιβλιοφύλακα τῆς Βουλῆς, ἕνα βοηθόν, καὶ ἕνα κλητῆρα».

§217ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐφόρου δὲν ἐλύθη, Κύριε Πρόεδρε.

§218ΣΩΤΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ, παρακαλῶ νὰ ἐπανέλθῃ.

§219ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι δίκαιον νὰ ἐπανέλθωμεν.

§220ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θορύβου, Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐνοήσαμεν τί ἐψηφοφορήσαμεν.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δεδικασμένον εἶναι σεβαστόν.

§222Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ πρόσωπον τὸ διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἐφόρου εἶναι ἄτομον, τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῶν ἄλλων συμπαθειῶν ἔχει καὶ τὰς ἰδικάς μου κατ’ ἐξαίρεσιν, ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω ἀπὸ ποίας ἰδέας ὡρμήθην καὶ ἐγὼ ὁ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν, δι’ ἧς ἐζήτουν νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκλέξῃ τὸν διευθυντὴν, καὶ εἶχα πάντοτε κατὰ νοῦν νὰ ἐκλέξῃ αὐτὸν, δηλαδὴ τὸν Κύριον Παράσχον. Ἐπειδὴ μερικοὶ τῶν συναδέλφων προτείνουν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐφόρου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ, ὅτι νομοθετεῖ θέσιν καὶ ὄχι πρόσωπον· τὸ κατ’ δὲν θεωρῶ τὸν σήμερον διευθύνοντα ὡς τὸν κατάλληλον· ἀλλὰ καταργοῦσα τὴν θέσιν τοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ λογιστοῦ ἡ Βουλὴ δὲν ἐννόησε ποτε νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὑπηρεσίας ἀτόμων διακεκριμένων, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὰ συστήσῃ εἰς τὴν προστασίαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Σώματος τοῦ νομοθετικοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ ἔχωσι δικαιώματα. Διὰ τοῦτο ἐμμένω εἰς τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ Ἐφόρου, χωρὶς ποτε νὰ θεωρήσω, ὅτι αἱ θέσεις αἱ μέχρι τοῦδε κατεχόμεναι εἶναι θέσεις ὁριστικαὶ, καὶ ὅτι πρέπει νὰ διορισθῶσι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι κεκτημένα δικαιώματα.

§223Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως, Κύριοι, ἀφοῦ ἀπεφάσισε μίαν φορὰν ἡ Βουλὴ, δὲν πρέπει πλέον νὰ ἐπανέλθῃ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἐννοήσει, ὅτι ἤθελε βλάψει τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἤθελεν ἀδικήσει ἄνθρωπον ὅστις 20 ἔτη κατέστη εἰδικὸς εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, νομίζω, ὅτι κανεὶς δὲν ἤθελε τὸ ἀποκρούσει· ἐν τῷ μέσῳ ὅμως τῶν θορύβων διέφυγε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο εἶπα, ὅτι παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐὰν εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους αὐτοὺς καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν θέσιν καὶ ἕναν ἄνθρωπον πολλὰ χρήσιμον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§224ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἐψηφοφόρησεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ καταλάβῃ ὁ δεῖνα τὴν θέσιν. (θόρυβος)

§225ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς ἐπιμελητοῦ.

§226ΤΙΝΕΣ. Εἶναι πολὺ ἀργὰ πλέον.

§227Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θορύβου δὲν ἐνόησε κανεὶς τίποτε, ὅτι ἦτο τὸ πρόσωπον τοῦ ἐφόρου. Ὁ Κύριος Παράσχος, καὶ τὸν ὀνομάζω, ἐπειδὴ ἐλέχθη παρ’ ἄλλου τὸ ὄνομά του, εἶναι, Κύριοι, ὁ ἀρχαιότερος ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς, καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας του εἰργάσθη ἐντίμως καὶ πιστῶς. Ἐπομένως θεωρῶ ἀδίκημα καὶ ἀχαριστίαν μάλιστα ἕνα ὑπάλληλον τοιοῦτον ὑπηρετήσαντα 20 ἔτη νὰ τὸν ῥίψωμεν εἰς τοὺς πέντε δρόμους.

§228ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἡ μεγαλειτέρα βλασφημία εἶναι, ὅταν πρόκειται νὰ κανονίσητε θέσεις, νὰ ἀναφέρητε πρόσωπα. (θόρυβος).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα. Τὸν Κύριον Παράσχον τὸν ἐγνώρισα ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἔλαβον προσωρινῶς τὴν προεδρείαν, καὶ εὐχαριστήθην πολὺ ἀπὸ τὸν ζῆλόν του, τὴν ἐνεργητικότητά του περὶ τὴν ὑπηρεσίαν κτλ. Ἐπειδὴ τώρα τὸ ζήτημα κατήντησε προσωπικὸν, τὸ προεδρεῖον, ἐὰν ἤθελεν ἐπαναφέρει τὸ ζήτημα, ἤθελε δείξει μίαν συμπάθειαν (θόρυβος).

§230ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογήσατε ἐν συνειδήσει, ὅτι καὶ εἰς τὰς δύω ψηφοφορίας ὑπῆρξε τόσον ἀσήμαντος ἡ διαφορά, ὥστε μόλις διεκρίθη.

§231ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νομοθετοῦντες περὶ θέσεων ἐρχόμεθα νὰ ἐπέμβωμεν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ προεδρείου. Ἡμεῖς πολὺ καλὰ ἔχομεν κατὰ νοῦν τὸν κ. Παράσχον, ἀλλὰ ποῦ ἠξεύρομεν ἐὰν θὰ τὸν διορίσῃ τὸ προεδρεῖον.

§232Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἤμεθα εἰλικρινεῖς, ἐγὼ λέγω, ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα νὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἦτο νὰ ἐκλέξῃ ἄνθρωπον τῆς ἐμπιστοσύνης της. Τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τὸ φέρητε εἰλικρινῶς· εἶναι ὅτι θέλετε μίαν θέσιν, ἡ ὁποία ἤδη κατηρτίσθη, νὰ τὴν ἐπαναγάγητε πρὸς χάριν τοῦ κ. Παράσχου· σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι καὶ ἐγὼ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ δέχομαι, ἀλλὰ τὸ δέχομαι νὰ ψηφοφορηθῇ καθαρῶς, εἴτε διὰ μυστικῆς, εἴτε διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας· ὅτι ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε παρεδέχθη ἡ Βουλὴ μίαν θέσιν ἀνωτέρου ὑπαλλήλου, ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν τὴν δίδῃ εἰς τὸν Αʹ. ἢ εἰς τὸν Βʹ. (θόρυβος).

§233ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα συνεζητήθη καὶ ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ· ἐπὶ τοῦ δεδικασμένου δὲν δυνάμεθα ποτὲ διὰ νὰ ἔλθωμεν, ἐὰν δὲν ζητήσωμεν νὰ ἀνατρέψωμεν ὅ,τι ἀπεφασίσαμεν καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν. Ἤδη ἐπαρουσιάσθησαν καὶ προσωπικά· ἐγώ, πιστεύσατε, ὅτι ἐκτιμῶ τὸν κ. Παράσχον (ποδοκροτήματά τινα). Ὑπάρχει καὶ ἀχρειότης τινῶν διὰ νὰ σύρουν τοὺς πόδας των· ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ δεδικασμένον καὶ ἀποκαλῶ κακοήθη τὸν ποδοκροτοῦντα· ἐὰν ὅμως πρόκειται ἡ Βουλὴ διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν θέσιν περὶ τοῦ κ. Παράσχου, μίαν θέσιν ἑνὸς ἐπιμελητοῦ ἢ ἑνὸς ἐπιτηρητοῦ, εἶμαι σύμφωνος, καὶ ὑποβάλλω πρότασιν, καὶ φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ δυσκολευθῇ κανεὶς εἰς τὸ νὰ παραδεχθῇ μίαν θέσιν ἀκόμη.

§234ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ δύω νέαι διατάξεις, τὰς ὁποίας ἡ πλειονοψηφία τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τῶν τροπολογιῶν ἔφερεν εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς.

§235ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἐκκρεμὴς διὰ νὰ συζητηθῇ μίαν ἄλλην ἡμέραν.

§236ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι.

§237Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ κάμνω προσθήκην εἰς τὸ 87 ἄρθρον, ἐκεῖ ὅπου λέγει, «τὸ προεδρεῖον διορίζει ὡσαύτως ἕνα βιβλιοφύλακα» νὰ προστεθῇ, λέγω, «καὶ ἕνα ἐπιμελητήν».

§238ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχω λοιπὸν αὐτὰς τὰς δύω νέας διατάξεις· ά) ἡ μισθοδοσία τῶν ὡς εἴρηται ὑπαλλήλων παύει αὐτοδικαίως ἅμα τῇ λήξει ἑκάστης Βουλευτικῆς συνόδου, ἐξαιρέσει τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου, ἑνὸς γραφέως, τοῦ ἀρχικλητῆρος, καὶ ἑνὸς κλητῆρος.

§239Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ποῖοι ἐκ τῶν ἀνωτέρω ὑπαλλήλων νὰ διατηρηθῶσιν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ Κ. Βουλευτοῦ Καρυστίας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), ἀπεῤῥίφθη.

§241ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑπάρχει καὶ νέα διάταξις, ὅτι ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς νὰ τοποθετηθῇ ἐντὸς τοῦ καταστήματος.

§242ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί λοιπὸν παρεδέχθη ὡς πρὸς τὴν διάρκειαν;

§243ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρεδέχθη ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ κατάστημα, ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον διὰ λόγους, ὄχι μόνον διὰ λόγον οἰκονομίας, ἂν καὶ αὐτὸς, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖος, καθόσον μάλιστα πάντοτε διὰ χρεωκοπίαν φωνάζετε, καὶ δεύτερον εἶναι ὁ λόγος, ὅτι τοῦ καταστήματος αὐτοῦ μεταφερομένου εἰς τὰ παρακείμενα δωμάτια τῆς Βουλῆς, οἱ κύριοι Βουλευταὶ δύνανται εὐκόλως κατὰ τὰς συζητήσεις διαφόρων ἀντικειμένων ν’ ἀρύωνται εἴτε γνώμας, εἴτε σκέψεις ἀπὸ τὴν βιβλιοθήκην, ἥτις θὰ ᾖναι ἐγγύς. Διὰ τούτους τοὺς λόγους ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον νὰ μεταφερθῇ ἐντὸς τοῦ καταστήματος. Ἀφ’ ἑτέρου, Κύριοι, ἡ συντήρησις τοῦ καταστήματος ἐκείνου συνεπάγεται ἐκτὸς τοῦ ἐνοικίου καὶ δαπάνας ἄλλας, καὶ συντηρήσεως, καὶ θερμάνσεως, καὶ φιλοκαλίας· πρὸς τούτοις τὸ κατάστημα τοῦτο ὅπως εἶναι, ἔχει ἀρκετὴν εὐρυχωρίαν, ὥστε μὲ μίαν νέαν διευθέτησιν νὰ ἐπαρκέσῃ.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν μεταφορὰν τῆς βιβλιοθήκης ἐντὸς τοῦ καταστήματος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ σύνολον τοῦ κανονισμοῦ. Ἀντικείμενον τῆς αὐριανῆς συνεδριάσεως θὰ ᾖναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 4 καὶ ½ μ. μ.