1865.06.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12.

Τῆς 24 Ἰουνίου 1865.

(Πέμπτη).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ Συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, καὶ ἔρχεται εἰς συζήτησιν ἡ ἐπαρχία Γυθείου.

§4ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μένει ὁ πληθυσμὸς τῆς Γορτυνίας, διότι ὁ πληθυσμὸς στηρίζεται εἰς τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας τοῦ 62. Ὁ κατάλογος τῶν ψηφοφόρων περιεῖχε τοσοῦτον ἀριθμὸν, ὥστε κατ’ ἀναλογίαν ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας εἶναι πολὺ ἀνώτερος τῶν 50 χιλιάδων.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἐθεώρησεν ἀποπερατωθεῖσαν ἅπασαν τὴν ὑπόθεσιν τῆς Γορτυνίας, διότι περὶ τούτου οὐδεὶς διϊσχυρισμὸς ἔγεινεν ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, ἐν περιπτώσει ὅμως καθ’ ἣν οἱ κύριοι Βουλευταὶ θελήσωσι νὰ κάμωσι λόγον τότε θέλομεν ἐπαναφέρει τὴν συζήτησιν.

§6ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§7ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουργός). Φέρετε ἀποδείξεις.

§8ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ ἴδιος ἔπαρχος ἔλεγεν ὅτι ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀπογραφικὸς πίναξ καὶ ὄχι ὁ πληθυσμός.

§9ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουργός). Τὸ ἴδιον τῶν Ἀθηνῶν εἶναι. Ὡς κατὰ τὸ δημοτολόγιον διὰ τὰς Ἀθήνας 48 χιλιάδες εὑρίσκονται οὕτω καὶ διὰ Γορτυνίαν. Ἀλλ’ εἴδομεν ὅτι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγεινεν αὐτὴ ἡ καταμέτρησις φθάνει μέχρι τοῦ 61. Διὰ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον εἴπαμεν ὅτι καὶ οἱ κύριοι Ἀθηναῖοι δὲν εἰμποροῦν νὰ ἔχουν δικαίωμα διακρίσεως ἐνώπιον τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, τὸ αὐτὸ εἰμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν καὶ διὰ τοὺς κυρίους αὐτούς.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη, ὅπως λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς τὴν ἀρχὴν, ὅτι θὰ ἀποδεχθῇ τὸν πληθυσμὸν τοῦ 61, εἶπεν ὅτι θεωρεῖ, ὅτι δὲν ἔχει ἀριθμὸν ἀνώτερον τῶν 50 χιλιάδων. Εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο ἔφθασεν ἐκ διαφόρων λόγων οἵτινες ἀνεπτύχθησαν, ἀλλ’ ἐξεναντίας καὶ ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι, πιστεύω, ἔχουν τὴν γνώμην ὅτι ὅταν ἀποδειχθῇ ὅτι ἀπὸ τὸ 1861 ηὔξησεν ὁ ἀριθμὸς, ὅτι οἱ ἀπογραφικοὶ ἐκεῖνοι πίνακες εἶναι ἐλλειπεῖς καὶ προστιθεμένων τῶν ἐλλειπόντων δημοτῶν ἀποδειχθῇ ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ λάβῃ καὶ ἕτερον Βουλευτὴν ἡ ἐπαρχία, δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ τὸ παραδεχθῶμεν.

§11Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μίαν στατιστικὴν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἔπαρχος προτοῦ ἐκδοθῇ τὸ διάταγμα περὶ ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν, διότι ἐὰν ὑπεβάλετο βραδύτερον, ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπῆρξαν τοπικοὶ ἢ ἄλλοι πειρασμοὶ, οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν τὴν τοπικὴν ἀρχὴν ἢ τὴν δημοτικὴν, νὰ τὴν ὑποβάλλῃ. Αὐτὴ εἶναι συνωδευμένη μὲ μίαν ἔκθεσιν τοῦ ἐπάρχου Γορτυνίας καὶ ἀναφέρει ὅτι κατὰ τὰ 52 ὁ πληθυσμὸς δύο δήμων κυρίως τοῦ Μυλάωντος καὶ τῆς Ἀμφίσσης σύγκειται τοῦ μὲν ἑνὸς ἀπὸ 3,150 δημοτῶν, τῆς δὲ Ἀμφίσσης ἀπὸ 4,310. Κατὰ τὰ 60 ὁ πληθυσμὸς αὐτῶν τῶν δύο δήμων ηὔξησε, κατὰ δὲ τὴν τελευταίαν ἀπογραφὴν τοῦ 61 τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον λέγει ὅτι ἔλαβεν ὡς βάσιν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν Βουλευτῶν, τί συμβαίνει; Συμβαίνει ὁ μὲν εἷς τῶν δήμων αὐτῶν νὰ ἔχῃ πληθυσμὸν 1036, ὁ δὲ ἕτερος 1620. Τί παράξενον, κύριοι, προκύπτει ἐκ τούτου; Προκύπτει ὅτι ὁ πρῶτος τῶν δήμων νὰ ἔχῃ ψηφοφόρους 1250, ὁ δὲ ἕτερος νὰ ἔχῃ ἀριθμὸν ἐκλογέων περισσότερον τῶν 1000. Αὐτοὶ δὲ οἱ δῆμοι ἐψηφοφόρησαν προχθὲς καὶ ἔδωκαν εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας Βουλευτὰς ἄλλος 700 καὶ ἄλλος 800 ψήφους. Ὁ πληθυσμὸς αὐτῶν τῶν δήμων κατὰ τὰ 61 λαμβανόμενος ὑπ’ ὄψιν, συμπληροῖ τὸ ποσὸν τοῦ πληθυσμοῦ 40,000. Λοιπὸν δύω δῆμοι, ἕκαστος τῶν ὁποίων ἔχει ἐκλογεῖς 1200, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ δημότας 1600; Πῶς συμβαίνει τοῦτο; Διότι κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 61 δὲν εὗρον εἰς αὐτοὺς τοὺς δήμους, παρὰ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ βρέφη, διότι οἱ δημόται ἀποδημοῦν ἐν καιρῷ χειμῶνος εἰς ἄλλους δήμους. Δυοῖν θάτερον λοιπὸν θὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ, ἢ θὰ εἴπῃ ὅτι 1800 ψηφοφόροι τῶν δύο δήμων, οἱ ὁποῖοι ἀνέδειξαν πέντε Βουλευτὰς τοὺς ὁποίους ἀνεκήρυξε χθὲς, δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα οἱ δύο δῆμοι αὐτοὶ νὰ ἔχουν τόσον ἀριθμὸν ψηφοφόρων, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τοὺς κυρύξῃ Βουλευτὰς, ἢ ἔπρεπε νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ἕτερον ζήτημα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένος ὁ ἀριθμὸς, διότι εἶναι λογιστικὸν τὸ λάθος, διότι οὔτε πανώλη ἐπῆλθεν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, οὔτε χολέρα, οὔτε μετοικεσία καμμία. Ἄλλως τε λέγει τὸ τμῆμα, ὅτι δὲν ἐπείσθη, ἠδύνατο ὅμως νὰ πεισθῇ ἐκ τῆς ἀριθμητικῆς, ἐὰν ἐπεχείρει μίαν μικρὰν λογιστικὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε. Τὰ δημοτολόγια εἶναι τὸ πρώτιστον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἔχομεν ἐκτὸς τῶν δημοτολογίων τὴν μεταγενεστέραν ἀπογραφὴν, καὶ ἔχομεν τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Ἡ Βουλὴ τοῦ 62 ἡ διαλυθεῖσα παρεδέχθη τότε εἰς πέντε τὴν ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ μετὰ τῶν ψηφοφόρων, ἐγὼ λαμβάνω μόνον τέσσαρας καὶ εἶναι 52,000 ὁ πληθυσμός. Ἐὰν, Κύριοι, ἄλλοτε συνέβησαν λάθη, δὲν πταίει οὔτε ἡ Γόρτυς, οὔτε ἄλλη ἐπαρχία, φέρουσι τινὲς πολὺ βαρέως τὴν ἔλλειψιν ἀνωτέρου ἀριθμοῦ ἀντιπροσώπων, ἀλλὰ δὲν πταίει ἡ Γόρτυς, ἐὰν συνέβη ἀδικία τις εἰς τὴν Ἀττικήν. Ὁ νόμος προὐκάλεσεν ἕκαστος νὰ συμμορφωθῇ μὲ αὑτὸν, ὥρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ, καὶ οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἐκδηλοῦντες τὸν νόμον ἠναγκάσθησαν νὰ στείλωσιν ἓξ ἀντιπροσώπους, καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον ἔχομεν καθῆκον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἑπομένως νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν νὰ ἔχῃ ἓξ βουλευτάς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε βουλευτὰ, ἡ ἐπαρχία ἐψηφοφόρησε τὸν 6ον βουλευτήν;

§13Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. Προτοῦ ἀρχίσουν αἱ ἐκλογαὶ παρεπονέθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζήτησαν νὰ ψηφοφορήσουν ἕξ. Φαίνεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκεν αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐκκρεμές. Ἡ ἐπαρχία εἶχε τὴν συνείδησιν, ὅτι ἓξ θὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ, καὶ ἐψηφοφόρει ἕξ. Ἀποπερατωθείσης τῆς ψηφοφορίας παρουσιάζεται ἔνστασις λέγουσα, ὅτι ὁ 6ος δὲν ἔχει τὰ προσόντα. Αὐτὴ ἡ τελευταία ἔνστασις ὑποστηρίζει τὴν ἰδέαν, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τῶν κατοίκων ἦτον αὐτὴ ἡ ἰδέα τοῦ 6ου. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι δευτερεῦον ζήτημα, πρῶτον ζήτημα, εἶναι ἂν ἔχῃ πληθυσμὸν τῶν 50,000.

§14ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ δεδικασμένον, Κύριοι, εἶναι σεβαστὸν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, εἰς ὅλας τὰς ὁμάδας, εἰς ὅλα τὰ σώματα, δεδικασμένον δὲ κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶναι τοῦτο. Ὑπόθεσίς τις ὑποβαλλομένη εἰς τὴν κρίσιν πολλῶν ἀναπτύσσεται, συζητεῖται, δικάζεται, καὶ ἐκδικάζεται, ἐκδίκασις δὲ εἶναι ψῆφος τὴν ὁποίαν φέρει δικαστήριόν τι ἢ πολυμελὲς σῶμα· μετὰ τὴν ἀπόφασιν, μετὰ τὴν ψῆφον εἶναι δεδικασμένον. Εἰς τὸ δεδικασμένον λοιπὸν οὐδεὶς ἐπανέρχεται, τοὐλάχιστον εἰς ὅλους τοὺς συγγραφεῖς, εἰς ὅλα τὰ δικαστήρια, εἰς ὅλας τὰς νομολογίας, εἰς ὅλα τὰ ἔθνη ἐπικρατεῖ κανὼν, ὅτι ἐπὶ τοῦ δεδικασμένου οὐδεὶς ἐπανέρχεται. Εἶναι λοιπὸν δεδικασμένη ἡ ὑπόθεσις τῆς Γόρτυνος, διότι χθὲς ἐφ’ ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν ἐσυζητήθη καθ’ ὅλας τὰς διαστάσεις, κατὰ μῆκος, κατὰ βάθος, κατ’ ἀριθμόν· ἐσυζητήσαμεν λοιπὸν καὶ εἴπαμεν, ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ, θὰ δώσῃ τόσους βουλευτὰς, καὶ τοὺς βουλευτὰς αὐτοὺς τοὺς ἀνεγνωρίσαμεν διὰ τῆς ψήφου μας. Ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν τῶν βουλευτῶν δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ ὡς ἰδιαίτερον ζήτημα, ἀφ’ οὗ τὸ ὅλον ἐδικάσθη.

§15ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀπεπειράθημεν χθές.

§16ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οὐδεμία ἐπιφύλαξις ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικά· λοιπὸν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι τότε θὰ ἐπανέλθωμεν, ἐὰν προσβάλλωμεν τὰς πράξεις μας, καὶ ἐὰν ἀρχίσωμεν ἐξ ἀρχῆς, τότε ἴσως δὲν εἶναι καὶ οἱ Κύριοι βουλευταὶ αὐτοὶ οἱ νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας. Λοιπὸν, νομίζω, ὅτι ἡμεῖς αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὰς πράξεις μας, καὶ ὅτι ἡ πρότασις ἐκείνη εἶναι ἀπαράδεκτος λόγῳ τοῦ δεδικασμένου. Τόρα ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ διότι βεβαίως πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐὰν ᾖναι ἢ δὲν ᾖναι δεδικασμένον τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἂν τυχὸν λυθῇ καταφατικῶς, τότε δὲν ἔρχεται εἰς συζήτησιν ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Γόντικα, ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι δεδικασμένον, εἰς τοιαύτην περίστασιν λέγω τὰ ἑξῆς.

§17ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουργός). Ἂς ἀποφασισθῇ πρῶτον.

§18ΝΟΤΑΡΑΣ. Καὶ ὡς Λυκοῦργος, καὶ ὡς ὑπουργὸς εἶπες προχθὲς, ὅτι ἡ Γόρτυνα ἔχει 52,000 ψυχῶν.

§19ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριοι, χθὲς ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας μας, πρῶτον ἐὰν ᾖναι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸ ὅλον, δεύτερον διὰ 4 δήμους, καὶ ἔπειτα διὰ τὸν ἕνα. Ὁ Κ. Τσιριμῶκος πρέπει νὰ πιστεύσῃ, ὅτι πολὺ σέβομαι τὸ δεδικασμένον, καὶ αὐτὸς ἤθελε τὸ σεβασθῆ περισσότερον, ἐὰν ἐπείθετο, ὅτι δὲν ἐδικάσθη· τόρα ἐὰν δὲν θέλετε νὰ μᾶς ἀκούσητε εἶναι ἄλλο ζήτημα, ἐὰν θέλητε νὰ μᾶς ἀκούσητε πολὺ ἐμεγάλωσε τὰς ἀποδείξεις ὁ Κ. Δημητριάδης, ἐνῷ εἶναι ζήτημα μικρὸν, δύο καὶ δύο κάμνουν 4. Κατὰ τοὺς ἐκλογικοὺς πίνακας φαίνεται, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας εἶναι ἀνώτερος τῶν 50000 ψυχῶν, ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ τὰ ἀποφασίσῃ διὰ μιᾶς ψηφοφορίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸν ἰσχυρισμὸν τῶν Κυρίων βουλευτῶν Γόρτυνος, καὶ ἑτέρων ἄλλων, Κύριοι, τὸ προεδρεῖον θέτει τὸ ἑξῆς ζήτημα πρὸς λύσιν τῆς διαφορᾶς. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν Γόρτυνος ζητήματα εἶναι δεδικασμένα νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, (θόρυβος). Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Γυθείου.

§21ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Σᾶς παρακαλεῖ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ, ὅταν θέτητε τὰ ζητήματα, νὰ μὴ προκαλῆτε ἀμέσως τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλ’ ἐπιστήσατε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, κ. Πρόεδρε, διότι πολλάκις δὲν σᾶς καταλαμβάνει.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφίνω καὶ ἀπερνᾷ ἀρκετὸς καιρὸς ὥστε νὰ ἐννοηθῇ. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἐκλογῆς Γυθείου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Γυθείου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), παρεδέχθη, καὶ νόμιμοι βουλευταὶ ἀνεγνωρίσθησαν οἱ κύριοι Μαυρομιχάλης καὶ Πετροπουλάκης. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὸ Ηʹ. τμῆμα τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνεργηθείσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος καὶ διεξελθὸν μετ’ ἐπιστασίας αὐτά, παρατηρεῖ ὅτι· Τῆς ἐπαρχίας ταύτης συγκειμένης ἐκ τεσσάρων δήμων, ἐψηφοφόρησαν εἰς μὲν τὸν δῆμον Αἰγιτίου 1013, εἰς τὸν Κροκυλίου 1270, εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 769 καὶ εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 888. Ὅτι ἀνεκηρύχθησαν ἕνδεκα ὑποψήφιοι ἐξ ὧν, 1) Ὁ Χρῆστος Μαστραπᾶς ἔλαβεν εἰς τὸν δῆμον Αἰγιτίου εἰς τὸ Ναὶ 610, εἰς τὸ Ὄχι 411, εἰς τὸν Κροκυλίου 806 εἰς τὸ Ναὶ, καὶ 464 εἰς τὸ Ὄχι, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 786 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 102 εἰς τὸ Ὄχι, εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 195 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 593 εἰς τὸ Ὄχι. Ἐν συνόλῳ ἔλαβεν εἰς τὴν μερίδα τοῦ Ναὶ 2,397 καὶ εἰς τὴν τοῦ Ὄχι 1550. 2) Ὁ Ἰωάννης Σαφάκας εἰς τὸν τοῦ Αἰγιτίου 564 εἰς τὸ Ναὶ, καὶ 457 εἰς τὸ Ὄχι, εἰς τὸν Κροκυλίου 944 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 326 εἰς τὸ Ὄχι, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 578 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 310 εἰς τὸ Ὄχι, καὶ εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 221 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 547 εἰς τὸ Ὄχι. Ἐν συνόλῳ ἔλαβεν εἰς τὴν μερίδα τοῦ Ναὶ 2,307, καὶ εἰς τὴν τοῦ Ὄχι 1640. 3) Ὁ Ἰωάννης Γ. Ἀνδρίτζου ἔλαβεν εἰς τὸν δῆμον Αἰγιτίου εἰς τὸ Ναὶ 780, εἰς τὸ Ὄχι 241, εἰς τὸν Κροκυλίου εἰς τὸ Ναὶ 811, εἰς τὸ Ὄχι 458, εἰς τὸν Τολοφῶνος εἰς τὸ Ναὶ 227 εἰς τὸ Ὄχι 541, καὶ εἰς τῆς Ποτιδανείας εἰς τὸ Ναὶ 323 καὶ εἰς τὸ Ὄχι 565. Τὸ ὅλον εἰς μὲν τὸ Ναὶ 2,142 εἰς δὲ τὸ Ὄχι 1805. 4) Ὁ Νικόλαος Κατζικαπῆς εἰς τὸν Αἰγιτίου ἔλαβε 459, εἰς τὸν Κροκυλίου 601, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 362 καὶ εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 676. Τὸ ὅλον 2018 εἰς τὸ Ναί. 5) Ὁ Νικόλαος Κόκλας, εἰς τὸν Αἰγιτίου ἔλαβεν εἰς τὸ Ναὶ 478, εἰς τὸν Κροκυλίου 189, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 89, εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 139. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 895. 6) Ὁ Γεώργιος Κονδύλης, εἰς τὸν τοῦ Αἰγιτίου 275, εἰς τὸν Κροκυλίου 451, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 706, εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 220. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 1652. 7) Ὁ Γεώργιος Α. Κόταρης ἔλαβεν εἰς τὸν τοῦ Αἰγιτίου 451, εἰς τὸν Κροκυλίου 882, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 103, εἰς τὸν τοῦ Τολοφῶνος 552. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 1968. 8) Ὁ Ἰωάννης Γ. Κόταρης, εἰς τὸν Αἰγιτίου 445, εἰς τὸν Κροκυλίου 907, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 176, εἰς τὸν Τολοφῶνος 140. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 1668. 7) Ὁ Λεωνίδας Α. Λιδωρίκης, εἰς τὸν Αἰγιτίου 693, εἰς τὸν Κροκυλίου 485, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 131, εἰς τὸν Τολοφῶνος 533. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 1842. 10) Ὁ Γεώργιος Παππαθανασίου, εἰς τὸν Αἰγιτίου 609, εἰς τὸν Κροκυλίου 365, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 143, εἰς τὸν Τολοφῶνος 100. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 1117. 11) Ὁ Χαράλαμπος Παππαπολίτης, εἰς τὸν Αἰγιτίου 519, εἰς τὸν Κροκυλίου 766, εἰς τὸν τῆς Ποτιδανείας 664, εἰς τὸν Τολοφῶνος 312. Τὸ ὅλον τῶν Ναὶ 2261. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐγένοντο διάφοροι ἐνστάσεις, καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς. Κυρίως δὲ αἱ ἐνστάσεις αὗται περιστρέφονται εἰς τὰ ἑξῆς· Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κροκυλίου ὁ δήμαρχος δὲν συμπεριέλαβεν εἰς τὸν κατάλογον τῶν κληρωσίμων ὀνομάτων, τῶν ἀποτελούντων τὰς ἐπιτροπὰς, διάφορα πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐπιτροπὴ ἐσχηματίσθη ἐκ μονομερίας. Ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου τούτου ἐκήρυξε περαιωμένην τὴν ψηφοφορίαν κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν πρὸ τῆς προσδιωρισμένης ὥρας, καὶ οὕτως ἀπεκλείσθησαν 500 ἐκλογεῖς νὰ ψηφοφορήσωσιν. Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ποτιδανείας ἐψηφοφόρησαν 3 χωρὶς νὰ ᾖναι ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ. Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Αἰγιτίου αἱ κάλπαι τῶν Ἰω. Γ. Ἀνδρίτζου καὶ Ν. Κατζικαπῆ ἐνοθεύθησαν, τοῦ μὲν πρώτου κλεισθείσης τῆς ὀπῆς τοῦ Ὄχι, τοῦ δευτέρου τοῦ Ναὶ διὰ τῆς ἀνυψώσεως τοῦ ἐριούχου. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Τολοφῶνος, ὁ Ν. Κατζικαπῆς μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων του εἰσήρχετο εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἠπείλει τοὺς ψηφοφόρους, ἂν δὲν ψηφίσουν ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ τοὺς ὡδήγει νὰ ψηφίζουν εἰς τὴν κάλπην του διὰ τῆς ἀριστερᾶς χειρὸς, εἰς τὰς ἄλλας διὰ τῆς δεξιᾶς. Γενικῶς δὲ ἐνίσταται ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ὑπὸ τὴν ἐπίῤῥοιαν τῆς βίας τῶν ἐπιτυχόντων. Πρὸς δὲ ὁ Γ. Χρηστόπουλος ἐνίσταται, ὅτι ὁ ἀνακηρυχθεὶς Βουλευτὴς Κ. Μαστραπᾶς δὲν ἔχει τὰ νόμιμα προσόντα, διότι οὔτε τὴν ἀπαιτουμένην ἡλικίαν ἔχει, οὔτε περιουσίαν τινὰ ἐν τῆ ἐπαρχίᾳ· ἄλλως τε ὡς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικὸς δὲν ἔλαβεν ἐγκαίρως τὴν περὶ τούτου ἄδειαν. Ἐκτὸς τῶν ἐνστάσεων τούτων ὑπάρχει καὶ αἴτησις κατοίκων τινῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης, δι’ ἧς αἰτοῦσιν ὅτι, ἡ ἐπαρχία των, ἔχουσα πληθυσμὸν πλέον τῶν 20 χιλιάδ., δικαιοῦται νὰ πέμψῃ τρεῖς Βουλευτὰς, ἡ δὲ ἑτέρα τοῦ Χ. Παππαπολίτου αἰτοῦντος νὰ εἰσέλθῃ αὐτὸς ὡς Βουλευτὴς καθ’ ὃ πλειοψηφῶν τῶν ἄλλων. Ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων τούτων παρατηρεῖ· Ἐπειδὴ ἡ ἔνστασις, ὅτι ὁ δήμαρχος Κροκυλίου δὲν ἐνέγραψεν εἰς τὸν κατάλογον τῶν ὑπὸ κλήρωσιν ὀνομάτων, ἐξ ὧν σχηματίζονται αἱ διάφοροι ἐπιτροπαὶ, τὰ ὀνόματα τῶν ἀντιθέτων του, μὴ γενομένη ἐγκαίρως καὶ συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ἤδη ὑπ’ ὄψιν· ἄλλως τε οὐδεμίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν, ἀφοῦ δὲν προσβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων τούτων. Ἐπειδὴ ἐπίσης μὴ ἀληθὴς ἐξελέγχεται καὶ ἡ ἔνστασις, ὅτι ἡ ψηφοφορία κατὰ τὸν δῆμον αὐτὸν ἐκηρύχθη περαιωμένη πρὸ τῆς ὡρισμένης ὥρας, διότι ἐκ τῶν πρακτικῶν προκύπει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐπεραιώθη τὴν 7 Μ. Μ. ὥραν, εἰς δὲ τὰ πρακτικὰ εἰσὶν ὑπογεγραμμένοι ἅπαντες οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἐνιστάμενοι Γ. Α. Κόταρης, Σπύρος Γρίβας καὶ Δημήτριος Κίσσιρας. Ἐπειδὴ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι οἱ 3 ψηφοφορήσαντες εἰς τὸν Δῆμον Ποτιδανείας, καὶ μὴ ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ, ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, τὸ ἀποτέλεσμα οὐδόλως μεταβάλλεται, καθ’ ὅσον οἱ ἐπιτυχόντες ὑπερτεροῦσι κατὰ πολλὰς ψήφους τοὺς ἐπιλαχόντας. Ἐπειδὴ ἡ κατὰ μικρὸν ἀνύψωσις τοῦ ἐριούχου ἐπὶ τῆς κάλπης τοῦ Ν. Κατζικαπῆ πρὸς τὸ μέρος τοῦ Ναὶ, οὐδεμίαν ἠδύνατο νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην πρὸς αὐτὸν, καθόσον καὶ ἅμα ἐθεάθη διωρθώθη, καὶ συνεχῶς παρετηροῦντο αἱ κάλπαι παρ’ ὅλων ἐν γένει τῶν ἀντιπροσώπων καὶ αὐτῶν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς τοῦτο βεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν. Οἱ δὲ ψηφοφόροι θέτοντες ἐντὸς τοῦ σωλῆνος τὴν χεῖρά των ἠδύναντο εὐκόλως νὰ εὕρωσι τὰς ὀπὰς καὶ ῥίψωσι τὸ σφαιρίδιον ὅπου ἕκαστος ἤθελε· ἡ δὲ παρὰ τοῦ ἐνισταμένου ὑποβληθεῖσα, ὡς ἐξωδίκως γενομένη παρὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς πρᾶξις, ὅτι δῆθεν βιασθεῖσα ὑπὸ 200 ἐνόπλων τῶν ἀντιθέτων τοῦ Κατζικαπῆ ὑπέγραψε τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς πρᾶξιν ἐναντίον τῶν πεποιθήσεών της, διαγράψασα τὴν προηγουμένην, παρεκτὸς τοῦ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὑπόστασιν καὶ πιθανότητά τινα, καθ’ ὅσον ὁ δῆμος Αἰγιτίου εἶναι ὁ τῆς πρωτευούσης, εἰς ὅν καὶ ὁ ἔπαρχος ἑδρεύει, καὶ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἥτις εὐκόλως ἠδύνατο νὰ ἀποκρούσῃ, ἐὰν ἐλάμβανε χώραν τοιαύτη ἐπίθεσις, καὶ ὁπωσδήποτε ἤθελε γίνει μνεία τοῦ σπουδαίου τούτου γεγονότος ἐν τοῖς πρακτικοῖς· ἀλλὰ καὶ ἡ διαγραφεῖσα αὕτη πρᾶξις οὐδὲν σπουδαῖον γεγονὸς ἀναφέρει, δυνάμενον νὰ φέρῃ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἐπειδὴ αἱ λοιπαὶ ἐνστάσεις ὅτι δῆθεν ἐγένετο παραβίασις κατὰ τὴν ἐκλογὴν, εἰσὶν ὅλως ἀόριστοι καὶ ἀναπόδεικτοι, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς προσεπιβεβαιοῖ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη ἐλευθέρως, καθόσον οἱ ἐπιτυχόντες εἰσὶν ἐξ ἀντιθέτων συνδυασμῶν. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν παρουσιασθέντων ἐγγράφων, ἤτοι τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 744 πιστοποιητικοῦ τοῦ δημάρχου Ποτιδανείας ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ Χ. Μαστραπᾶς κέκτηται ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ἀκίνητον περιουσίαν ἀξίας 1000 δραχμῶν, ἐκ δὲ τοῦ ἀποσπάσματος τοῦ βιβλίου τῶν συντάξεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἑνὸς πιστοποιητικοῦ τοῦ ἐφημερίου, ὅστις ἐβάπτισεν αὐτὸν, ὑπογεγραμμένου καὶ παρὰ διαφόρων ἄλλων συνδημοτῶν του, ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ Χ. Μαστραπᾶς συνεπλήρωσε τὸ 30 ἔτος τῆς ἡλικίας του· ἐκ δὲ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 649 τῆς 4 Μαΐου ἐ. ἔ. ἐγγράφου τῆς διοικήσεως τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς βεβαιοῦται, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐχορήγησεν αὐτῷ πέντε καὶ ἥμισυ μηνῶν ἄδειαν κανονικὴν λογιζομένην ἀπὸ τὰς 14 Ἀπριλίου, ὥστε ἅπασαι αἱ περὶ ἀνικανότητος αὐτοῦ ἐνστάσεις εἰσὶν ἀνυπόστατοι. Ἐπειδὴ καθόσον ἀφορᾷ τὴν αἴτησιν διαφόρων κατοίκων τῆς ἐπαρχίας ταύτης περὶ τοῦ ὅτι δικαιοῦται αὕτη ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ νὰ δώσῃ τρεῖς βουλευτὰς, εἶναι μὲν ἄσχετος ὡς πρὸς τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς, οὐχ ἧττον ὅμως τὸ τμῆμα συνιστᾶ ὅτι, ἂν πραγματικῶς βεβαιοῦται ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας ταύτης ἀναβαίνει πλέον τῶν 20 χιλιάδων ψυχῶν, ἡ Βουλὴ προκειμένου ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοιούτου ζητήματος καὶ δι’ ἄλλας ἐπαρχίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν αἴτησιν ταύτην, ὅπως ἀποδοθῇ πρὸς τὴν ἐπαρχίαν τὸ δικαίωμα της, καθ’ ὅσον εἰς τὸ τμῆμα δὲν προσήχθησαν ἔγγραφα βεβαιοῦντα τὸν πληθυσμόν. Διὰ ταῦτα Θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐνεργηθεῖσαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος, καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς Χρῆστον Μαστραπᾶν καὶ Ἰωάννην Σφάκαν, λαχόντας τὴν πλειοψηφίαν, καὶ ἔχοντας τὰ νόμιμα προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 12 Ἰουνίου 1865.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΝΟΤΑΡΑΣ.

Τὰ μέλη τοῦ τμήματος Γ. Τυπάλδος, Α. Ζατουνίτης, Γ. Πλαπούτας, Ι. Ἀλεξίου, Χ. Χριστόπουλος, Ε. Κανελλόπουλος, Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Α. Ῥαυτόπουλος, Κ. Οἰκονομόπουλος, Δ. Γρίβας, Θ. Κανακάρης, Ν. Φωκᾶς Γεωργακάτος, Σ. Κουρῆς, Δ. Πατέλλης, Σ. Κρεμέζης. Ὁ Εἰσηγητὴς Ν. Καΐρης.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Δωρίδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· νόμιμοι βουλευταὶ ἀνεγνωρίσθησαν οἱ κύριοι Μαστραπᾶς καὶ Σαφάκας.

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχω, κύριοι, νὰ σᾶς ὑποβάλω τινὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ Δωρίδος· ἀρχόμενος, λέγω ὅτι, ἡ Κυβέρνησις φερομένη λίαν ἀμερολήπτως ὡς πρὸς τὸν πληθυσμὸν τῶν ἐπαρχιῶν δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ τὴν λαβοῦσαν χώραν ἀπὸ τοῦ 1861, ταύτην ὅμως ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν· ὡς πρὸς τὸν πληθυσμὸν τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος λέγω ὅτι ἀποδεικνύεται ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων ὅτι εἶναι ἀνώτερος τῶν 20,000 ψυχῶν. Ὑπάρχει ἐπίσημον ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου Δωρίδος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἔχον ἡμερομηνίαν 26 Ἀπριλίου 1865· ὁ ἔπαρχος Δωρίδος λέγει ὅτι δὲν ἔκαμε τὴν ἀπογραφὴν αὐτεπαγγέλτως, ἀλλὰ συνεπείᾳ ἐγκυκλίου τοῦ Νομάρχου Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος· ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ (τὴν ἀναγινώσκει) ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου ἐξάγεται ὅτι ὁ Δήμαρχος Αἰγιτίου ἐδυστρόπει καὶ δὲν ἤθελε νὰ ἀναθεωρήσῃ τὸ δημοτολόγιον καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἀπέστειλε τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον· διὰ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον ἐβασίσθη ἐπὶ παλαιοτέρου ἀποτελέσματος, καὶ πάλιν δὲ ὁ δήμαρχος δυστροπεῖ. Ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους δήμους, ὁ πληθυσμὸς εἶναι 15819 προσθετομένων καὶ 4850.—, ἤτοι τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ δήμου Αἰγιτίου κατὰ τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας ἔχομεν πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 20,000 ψυχῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἐπίσημον καὶ εἶναι κατὰ πάντα σύμφωνον μὲ τὴν στατιστικὴν, διότι ἡ στατιστικὴ δίδει ἀποτέλεσμα κατὰ τὸ ἔτος 1861,18747· ἀλλὰ δὲν λογίζονται ἐνταῦθα οἱ ἀπόντες δημόται, τοὺς ὁποίους δὲν δυνάμεθα ἀκριβῶς νὰ προσδιορίσωμεν, ἄλλοι εὑρίσκονται εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἄλλοι ἀλλαχοῦ. Ἔχομεν ὅμως τὰς ἐτησίας καταγραφὰς τῆς ὑπερβάσεως τῶν γεννήσεων ἐπὶ τῶν θανάτων· ἡ ὑπέρβασις παρουσιάζει κατ’ ἔτος 220, ὥστε ἔχομεν διὰ τέσσαρα ἔτη ὑπέρβασιν 900 περίπου εἰς τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁποῖον τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα παρουσιάζουσιν· ἐπίσης ὅταν θέλωμεν νὰ ὑπολογίσωμεν ἐξ ἀναλογίας εὑρίσκομεν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων εἶναι 5115 ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀριθμὸς οὗτος παρουσιάζει κατὰ τὴν συνήθη ἀναλογίαν τὸ τέταρτον τῶν ὑπαρχουσῶν ψυχῶν πολλαπλασιαζόμενος ἐπὶ 4 ὑπερβαίνει τὰς 20000. Ἡ ἀξίωσις λοιπὸν εἶναι νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Δωρίδος τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἀποστείλῃ ἀνώτερον ἀριθμὸν βουλευτῶν.

§28Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ Κ. Τρικούπη, ἀπορῶ δὲ μόνον πῶς τὰς πεποιθήσεις του αὐτὰς δὲν ἐξέφρασε καὶ περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς ἐνῷ ὑπῆρχον τὰ αὐτὰ γεγονότα. Τότε προσέβαλε τὰ δημοτολόγια, σήμερον δὲ ἐπὶ τῶν δημοτολογίων στηρίζει τὰς πεποιθήσεις του.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ὅταν ἐπολέμησα τὸ ζήτημα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς δὲν ἐπολέμησα τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογέων οὔτε τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας, ἀλλ’ εἶπα ὅτι καὶ ἡ στατιστικὴ καὶ οἱ κατάλογοι καὶ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθησαν ἄλλοι, δὲν ἀπετέλουν ἀποδείξεις τοῦ ἰσχυρισμοῦ των, ἀλλὰ τὸ ἐναντίον.

§30ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα ὅτι τὰ λάθη τοῦ ὑπουργείου ἢ ἄλλων δὲν δύνανται νὰ ἀφαιρέσωσι τὸν νόμιμον ἀριθμὸν εἰς τὴν ἐπαρχίαν· ὅμως παρατηρῶ ὅτι δὲν δυνάμεθα, ἐγὼ τοὐλάχιστον, νὰ ἀποφανθῶμεν μὲ αὐτὰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μᾶς δίδουν. Μᾶς ὁμιλοῦν περὶ ἀπογραφῶν, μᾶς ὁμιλοῦν περὶ δημοτολογίων, μᾶς κάμνουν ὑπολογισμούς, δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου· ἐγὼ γνωμοδοτῶ καὶ προτείνω ὅτι ὅταν τύχῃ μία τοιαύτη περίστασις νὰ στέλλωνται ὑπομνήματα εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐντὸς 5 ἢ 6 ἢ 10 ἡμερῶν νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν.

§31ΠΑΔΟΒΑΣ. Κύριοι, πρέπει νὰ σᾶς ὑποβάλω τὴν γνώμην μου. Τὸ Σύνταγμα ἐδημοσιεύθη κατὰ τὴν 24 Νοεμβρίου 1864 ἂν δὲν σφάλλω· ἄκουε, Κύριε ὑπουργέ, βάσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑποψηφίων καὶ ἐκλογίμων εἶναι ὁ πληθυσμός. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις παρουσιάσθη ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ὡμολόγησεν ἐπισήμως, ὅτι δὲν ὑπάρχουν θετικὰ διδόμενα ἵνα προσδιορισθῇ ὁ πληθυσμὸς ἑκάστης ἐπαρχίας, ἡ Κυβέρνησις ὑπνώττει καὶ ὑπνώττει μέχρι τοῦδε καὶ ὑπνώττουσα παρημέλησε νὰ προβῇ εἰς ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, τὰ ὁποῖα αἱ περιστάσεις ὑπηγόρευον, ἵνα θετικῶς καὶ ὁριστικῶς προσδιορισθῇ ὁ πληθυσμὸς ἑκάστης ἐπαρχίας, καὶ ὡς ἐκ τούτου αὐτὰ τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα σήμερον βλέπετε ἐντὸς Βουλῆς· ἐγὼ — καὶ μὲ συγχωρεῖτε— χαριζόμενος εἰς τὸν φίλον μου λέγω ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας εἶναι 20,000, ὁ ἕτερος χαριζόμενος εἰς τοὺς φίλους του λέγει ὅτι εἶναι 100· οὕτω πως δὲν θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς κανένα ἀποτέλεσμα.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κανεὶς δὲν χαρίζεται.

§33ΠΑΔΟΒΑΣ. Πραγματικὸν γεγονὸς εἰς ἓν κράτος εἶναι ὁ πληθυσμός.

§34ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις ὡς ὑπνώττουσα, ἂν ἀπόδειξις τοῦ μὴ ὕπνου ἤθελον εἶσθαι αἱ μεγάλαι φωναί, καὶ ἐγὼ ἤθελον ὑψώσει μεγάλην φωνὴν ἵνα ἀποδείξω ὅτι, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπνώττω· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπόδειξις τοῦ μὴ ὕπνου δὲν εἶναι αἱ μεγάλαι φωναί, διότι καὶ ὁ κοιμώμενος πολλάκις ἠμπορεῖ νὰ σηκώσῃ φωνὴν παρὰ πολὺ δυνατήν, διὰ τοῦτο θέλω ὁμιλήσει ἐν ἡσυχίᾳ. Ἂς ἴδωμεν τὰ πράγματα, ἵνα ἴδωμεν ἂν ἡ Κυβέρνησις ὑπνώττει, καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ ζήτημα τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐβιάζετο ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶχε καθῆκον νὰ ἐπισπεύσῃ τὰς ἐκλογάς, διὰ νὰ προσδιορίσῃ δὲ τὸν πληθυσμὸν καθὼς εἶναι βέβαιον ὅτι ἐννοεῖ αὐτὸν ὁ Κ. Παδοβᾶς, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν γενικὴν ἀπογραφὴν καὶ οὐχὶ ἀπογραφὴν ὡς ἐγένετο μέχρι τοῦδε, ἀλλ’ ὅπως γίνεται εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς πολιτείας. Καὶ διὰ νὰ γείνῃ τοῦτο, ἐρωτῶ τὸν ἔντιμον βουλευτήν, πόσος καιρὸς ἤθελε παρέλθει;

§35ΠΑΔΟΒΑΣ. Δύω μῆνες.

§36ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Οὔτε δύω χρόνια δὲν ἀρκοῦν, καὶ ἂς μοὶ ἀπαντήσῃ ὡς πρὸς τοῦτο ὅστις γνωρίζει τὴν Ἑλλάδα. Ἂν τὸ ὑπουργεῖον ἔπραττε τοῦτο, ἠθέλατε τὸ ἐπαινέσει, ἂν ἤθελεν ἀναβάλει τὰς ἐκλογὰς ἐπὶ ἓν ἢ δύω ἔτη ἵνα κάμῃ ἀπογραφήν; Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἐστοχάσθη νὰ κάμῃ κάτι ἄλλο, καθόσον τῆς ἐπέτρεπον αἱ περιστάσεις νὰ λάβῃ τὰς ἀπογραφὰς τὰς ὁποίας εἶχε καὶ κατὰ ταύτας προσδιωρίσαμεν τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁποῖον βλέπετε σήμερον· ἐνταῦθα ἔρχεται ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε δίκαιον νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ Κ. Παδοβᾶς καὶ νὰ κάμῃ τὰς ἐπικρίσεις, ἂν ὁ ἀληθὴς πληθυσμὸς ᾖναι ἀνώτερος ἢ κατώτερος τοῦ προσδιορισθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ὁ πληθυσμὸς θὰ ψηφοφορηθῇ παρ’ ὑμῶν ἐξ ἐφόδου διὰ μιᾶς ψήφου; ἐγὼ δὲν συμφωνῶ εἰς τοῦτο· ἰδοὺ ὁποία εἶναι ἡ ἀτομική μου γνώμη· διὰ τὰς ἐπαρχίας τῶν ὁποίων νομίζουσι τὸν πληθυσμὸν ἀνώτερον ἐκείνου, ὃν μαρτυροῦν αἱ καταγραφαὶ τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπή, ἥτις νὰ ἔλθῃ νὰ ἐξετάσῃ καὶ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ, ἵνα μὴ τυχὸν μᾶς εἴπουν, ὅτι προχθὲς ἠδικήσαμεν τὴν Ἀττικήν, σήμερον ἠδικήσαμεν τὴν Γόρτυνα καὶ οὕτω καθεξῆς.

§37ΝΟΤΑΡΑΣ. Τότε μετὰ δύο ἔτη θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα.

§38Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κερκύρας εἶπεν, ὅτι προξενοῦσιν ἐν τῇ Βουλῇ σκάνδαλα οἱ προτείνοντες τὴν παραδοχὴν πλειόνων Βουλευτῶν τῶν ὅσων προσδιώρισε τὸ πρόγραμμα τῶν Νομαρχῶν εἴς τινας ἐπαρχίας. Ὁ Κ. Παδοβᾶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπηύθυνε διδασκαλίας πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος.

§39ΠΑΔΟΒΑΣ. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ διδάξω κανένα.

§40Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ναί, ὅταν διδασκαλίαι ἀπευθύνθησαν πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτου πολὺ περισσότερον ἔχομεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀναπτύξωμεν καὶ ὑποστηρίξωμεν τὰ δικαιώματα τῆς ἐπαρχίας. Ὁ Κύριος Παδοβᾶς ἐλθὼν ἄλλοτε ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κερκύρας ἐνταῦθα ὑπεστήριξε μετὰ παῤῥησίας καὶ ἐπιθέσεως μάλιστα τὰ δικαιώματα τῶν Ἑπτανησίων καὶ εἴδομεν ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως νὰ καθίσῃ δυσανάλογος ἀριθμὸς πληρεξουσίων τῶν κατοίκων τῆς Ἑπτανήσου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναμιγνύετε πράγματα ἀλλότρια εἰς τὸ θέμα τὸ συζητούμενον.

§42Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον Παδοβᾶν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ὁ τόπος οὗτος, ὅστις μᾶς ἐγέννησε, μᾶς ἀνέθρεψε καὶ μᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίζωμεν τὰ δικαιώματά του εἶναι ὁ τόπος τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῆς ἰσότητος.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος εἶναι περισσότερος τῶν 6000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§46ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη· νόμιμοι δὲ βουλευταὶ ἀνεγνωρίσθησαν οἱ Κύριοι Παπαμιχαλόπουλος καὶ Ζουμπουλάκης. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἑρμιονίδος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐπαρχίας Ἑρμιονίδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη· νόμιμοι βουλευταὶ ἀνεγνωρίσθησαν οἱ Κύριοι Ἀντ. Μήτσας καὶ Γουζούασης. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνεργηθείσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς εἰς τὰ ἑπτὰ ἐκλογικὰ τμήματα τῆς Ἐπαρχίας Εὐρυτανίας καὶ διεξελθὸν αὐτὰ ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν ἑπτὰ Δήμων συνάγει τὰ ἑπόμενα. Αʹ.) Ὅτι ἡ ψηφοφορία ἀρξαμένη τακτικῶς τὴν 14 Μαΐου ἐπεραιώθη ἀκριβῶς τὴν 17 τοῦ ἰδίου μηνὸς κατὰ τὰ ἐκδοθέντα ἐπὶ τούτῳ προγράμματα. Βʹ.) Ὅτι ἐν τῷ διαστήματι τῆς ψηφοφορίας ταύτης προσῆλθον καὶ ἐψηφοφόρησαν ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τοῖς ὁριστικοῖς καταλόγοις ἐκλογέων οἱ ἑξῆς·

καὶ ἑπομένως ἐκ τῶν ἀποδυθέντων εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ὑποψηφίων βουλευτῶν ἔλαβον τὴν πλειονοψηφίαν ἐπὶ 5568 οἱ Κύριοι Δημήτριος Σ. Τσιτσάρας εἰς μὲν τὸ Ναὶ 3883 καὶ εἰς τὸ Ὄχι 1775.

καὶ μετ’ αὐτοὺς οἱ λοιποὶ ὀκτὼ ὀλιγωτέρας. Καθ’ ὅλον δὲ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς εἰδικῆς διαλογῆς οὐδεμία ἔνστασις οὐδαμόθεν ἐγένετο. Μετὰ τὸ πέρας ὅμως τῆς γενικῆς διαλογῆς τῶν ψήφων, καὶ ἀφοῦ ἐγνώσθη τὸ ἀποτέλεσμα ἐδόθησαν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν αἱ ἀκόλουθοι πέντε ἐνστάσεις. ά.) Ἐκ μὲν διαφόρων κατοίκων Καρπενησίου, ἵνα ἡ ἐκλογὴ τοῦ Γ. Ἀποστολίδου καὶ Π. Μανωλίδου ἀκυρωθῇ, ὡς ὄντων ἀκτημόνων, καθὼς ἐπίσης ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν τεσσάρων Δήμων Καρπενησίων, Καλλιδρομητῶν, Κτημενίων καὶ Ἀγραίων ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν διεξήχθησαν νομίμως ἕνεκεν παρανομιῶν, δωροδοκιῶν, ἐπεμβάσεων καὶ ἀπειλῶν ἀπὸ μέρους δημοσίων καὶ δημοτικῶν ὑπαλλήλων, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων ὅλων τούτων ἔλαβον περισσοτέρας ψήφους ὅσας δὲν ἠδύναντο νὰ λάβωσιν, ἐὰν νομίμως διεξήγετο ἡ ἐκλογὴ οἱ Κ.Κ. Δημήτριος Γ. Τσιτσάρας, Π. Μανωλίδης, Γ. Ἀποστολίδης καὶ Κ. Γαλῆς·

ἢ ἄλλως ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ ἀνωτέρω ψῆφοι ἀπὸ τὰ ὀνόματα τῶν εἰρημένων, προστιθέμενοι εἰς τὰς ψήφους τῶν Κ.Κ. Ζώτου, Κ. Γιολδάση, Εὐθ. Γουβέλη καὶ Γ. Βελῆ, οἵτινες καὶ νὰ θεωρηθῶσιν ὡς νόμιμοι Βουλευταί. βʹ.) Ἐξ ἄλλων δὲ κατοίκων Καρπενησίου δι’ ἐνστάσεώς των ζητεῖται ἡ ἀφαίρεσις διακοσίων τοὐλάχιστον ψήφων ἀπὸ τὰ ὀνόματα τῶν Δημ. Ζώτου, Γιολδάση, Βελῆ καὶ Γουβέλη, οἵτινες νὰ προστεθῶσιν εἰς τὰς ψήφους τοῦ Δ. Τσιτσάρα, Ἀποστολίδου, Μανωλίδου καὶ Γαλῆ, ὅπως ἐντεῦθεν θεωρηθῇ ὡς τέταρτος Βουλευτὴς ὁ Κ. Γαλῆς, ἀντὶ τοῦ Δ. Ζώτου ἀναδειχθέντος τοιούτου ὡς ἐκ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν διαφόρων ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, δωροδοκιῶν καὶ τὰ παρόμοια, καὶ κυρίως ἕνεκα τῶν διαπραχθεισῶν βιαιοπραγιῶν ἐν τῷ χωρίῳ Μολάχῃ ὑπό τινος ληστρικῆς συμμορίας, συγκειμένης ἐκ 32 προσώπων ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσιν οἱ κάτοικοι αὐτοῦ ὑπὲρ τοῦ Ζώτου καὶ τῶν συντρόφων του. γʹ.) Ἐπίσης ἐξ ἑνὸς ἄλλου κατοίκου Καρπενησίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ Γ. Ἀποστολίδου καὶ Π. Μανωλίδου ἕνεκα ἀκτημοσύνης αὐτῶν, ἀντὶ τῶν ὁποίων νὰ θεωρηθῶσιν ὡς νομίμως ἐκλεχθέντες οἱ Κ. Γιολδάσης καὶ Εὐθ. Γουβέλης. δʹ.) Δι’ ἐνστάσεώς του ἐπίσης ὁ Γ. Ἀποστολίδης ζητεῖ νὰ ἀφαιρεθῶσι τοῦ Δ. Ζώτου 150 ψῆφοι, ἃς ἔλαβεν οὗτος ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς τῆς πόλεως Καρπενησίου διὰ δωροδοκίας, προσενεγκὼν δραχ. 1000 εἰς ἀνέγερσιν ἑνὸς Κωδωνοστασίου καὶ μιᾶς Γεφύρας, καὶ τελευταῖον διάφοροι δημόται Κτημενίων ζητοῦσι τὴν τροποποίησιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δήμου των ἕνεκεν τῶν συμβάντων κατὰ τὴν 17 Ἀπριλίου ἀπό τινα ληστρικὴν συμμορίαν εἰς τὸ χωρίον Μολόχας, τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι ἔκτοτε ὑπὸ τὸν φόβον διατελοῦντες ἔδωκαν ἄκοντες 150 ψήφους λευκὰς εἰς τὸν Δημήτριον Ζῶτον, οἱ ὁποῖοι εἶναι δίκαιον νὰ θεωρηθῶσιν ἄκυροι. Ἐπειδὴ, καθόσον ἀφορᾷ τὴν προβαλλομένην ἀκτημοσύνην τῶν δύω ἐκλεχθέντων Βουλευτῶν Γ. Ἀποστολίδου καὶ Π. Μανωλίδου, ἡ ἔνστασις αὕτη ἐξελέγχεται ἀβάσιμος, διότι ἐκ τῶν προσαχθέντων ἐπισήμων ἀποδείξεων βεβαιοῦται ὅτι οἱ εἰρημένοι κέκτηνται ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Εὐρυτανίας. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἄλλων ἐνστάσεων οὐδὲν ὑπάρχει τὸ βάσιμον ἢ τὸ πιθανὸν τοῦ ὅτι ἐγένοντο ἐπεμβάσεις ἐκ μέρους τῶν δημοσίων ἢ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ἐξ ὧν προῆλθε δῆθεν καταναγκασμὸς τῶν ψηφοφόρων τοῦ νὰ δώσωσι τὰς ψήφους των ὑπὲρ τούτων καὶ κατὰ τῶν ἄλλων. Ἐπίσης δὲ οὐδόλως τεκμαίρεται ὅτι ὑπὸ φόβου ἢ ὑπὸ δωροδοκίας οἱ ἐκλογεῖς ἔδωκαν λευκὰς ψήφους ὑπὲρ τούτων καὶ ἀποφατικὰς κατ’ ἐκείνων. Ἐπειδὴ ἑπομένως ὅλαι ἐν γένει αἱ δοθεῖσαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι καὶ ἀνυπόστατοι. Ἐπειδὴ ἐξ ὅλων τῶν ἀποδυθέντων ὑποψηφίων εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἔλαχον πλειονοψηφίας οἱ τέσσαρες ΚΚ.

Ἐπειδὴ οἱ εἰρημένοι οὗτοι ἔχουσι τὰ παρὰ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν Νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ· ά.) Τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Εὐρυτανίας καὶ βʹ.) Νὰ θεωρηθῶσι παρὰ τῆς Βουλῆς ὡς νόμιμοι ἐκλεχθέντες Βουλευταὶ τῆς Ἐπαρχίας Εὐρυτανίας οἱ ΚΚ. Δημ. Σ. Τσιτσάρας, Γ. Ἀποστολίδης, Π. Ι. Μανωλίδης καὶ Δημ. Δ. Ζῶτος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 11 Ἰουνίου 1865.

Ὁ Πρόεδρος

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ,

Α. Βαλαωρίτης, Κ. Δημητριάδης, Ἰω. Κατσάκος, Ἐμ. Κονταλέων, Ἰω. Ἰωάννου, Α. Οἰκονομόπουλος, Γ. Μπουκίδης, Ἰω. Βαλασόπουλος, Π. Κυριακὸς, Τ. Μαυροειδὴς, Α. Γόντικας. Ὁ Εἰσηγητὴς Σ. Μαλασπίνας.

§49Δ. ΖΩΤΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Εὐρυτανίας ἔχει ἀντιῤῥήσεις τινὰς, κατὰ τοὺς ἐνισταμένους, σπουδαίας ἑκατέρωθεν· καὶ οἱ μὲν ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν 4 δήμων, οἱ δὲ..... Ὕστερον, Κύριοι, ἀπὸ τόσον κρότον, ἀπὸ τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν παρατηρῶ πρὸς ἐπικύρωσιν, ἐγὼ δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους· ὁ Κ. εἰσηγητὴς εἶναι ὁ Κ. Μαλασπίνας, ὅστις πολὺ συντόμως ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν πολὺ κολοβὴν, ἐλλειπῆ, ἴσως διότι ἐλυπήθη τὴν στοιχειοθέτησιν καὶ τὸ χαρτί· ἀλλ’ ἐγὼ τὸν εὐχαριστῶ, διότι ἴσως προεῖδε τὴν τάσιν ἡμῶν, ὅτι εἴμεθα ἐπικυρωτικοὶ καὶ νὰ μὴ ἐρχώμεθα εἰς αὐταῖς ταῖς σκουτούραις.

§50ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ ἀναφέρετε τοὺς λόγους.

§51ΖΩΤΟΣ. Ζητῶ τὴν ἐπικύρωσιν 4 δήμων· τώρα δὲ περιορίζομαι ἕως ἐδῶ, ἂς ἔλθῃ ὁ Κ. εἰσηγητὴς νὰ ἀναπτύξῃ.

§52ΠΟΛΛΟΙ. Διατυπώσατε τὴν πρότασίν σας.

§53ΖΩΤΟΣ. Ἔρχομαι μόνον νὰ ὑποστηρίξω ἐνστάσεις τινὰς περὶ προσόντων. Ὑπάρχει ἔνστασις ὅτι ὁ Κ. Ἀποστολίδης καὶ Μανωλίδης δὲν ἔχουν τὰ προσόντα· καὶ παρουσιάσθησαν ἀποδεικτικὰ ἀκτημοσύνης. Καὶ ὁ μὲν Κ. Ἀποστολίδης παρουσίασε τίτλους, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν ὅτι κέκτηται κτήματα καὶ διὰ τοῦτο οὐδένα λόγον ἔχω νὰ φέρω ἐπ’ αὐτοῦ· ὡς πρὸς τὸν Κ. Μανωλίδην δὲ, ὅστις παρουσίασεν ἓν συμβόλαιον προικοσύμφωνον ἐν τῷ τμήματι (θόρυβος), θὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, δὲν θὰ ἔκαμνον λόγον ὅλως διόλου περὶ προσόντων, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου εἰς τὴν συζήτησιν, τοῦ ὁποίου ἐγένοντο παρατηρήσεις ἀπὸ διαφόρους, νομίζω δὲ, ὅτι καὶ ὁ Κ. Λομβάρδος ἔκαμε μερικὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν στενογραφίαν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχουν κτήματα οἱ ἐκλέξιμοι· διὰ τοῦτο χθὲς ἐρώτησα ἕνα νομομαθῆ τὸν Κ. Μπαλάνον καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ἄρθρον ῥητὸν τοῦ νόμου. Ἔχει λοιπὸν ὁ Κ. Μανωλίδης ἓν συμβόλαιον. Ἡ σύζυγός του μεταβιβάζει τὴν κληρονομίαν, διότι δὲν ἦτο ἀνήλιξ, οὔτε ἐκηδεμονεύετο κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1861, ὡς προῖκα διατετιμημένην· καὶ ὑμεῖς οἱ νομομαθεῖς γνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ τί ἐστὶ προὶξ διατετιμημένη· δύναται νὰ τὴν διαθέσῃ, νὰ τὴν ἐκποιήσῃ, νὰ τὴν κάμῃ ὅ,τι θέλει. Καὶ ἐγὼ, ὅταν παρουσίασεν εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ τὸ συμβόλαιον, ἐσιώπησα ὡς καλὸς χριστιανός. Μετὰ ταῦτα ἐζήτησα νὰ τὸ ἴδω καὶ δὲν μοῦ τὸ ἔδωσε· τὸ ἔλαβα διὰ τοῦ Προέδρου, καὶ μόλις χθὲς ἠμπόρεσα νὰ ῥίψω μίαν ματιάν· ἐν ᾧ λέγει ἐν τῷ συμβολαίῳ ὅτι ἡ προὶξ παρεχωρήθη εἰς τὸν σύζυγόν της, παρετήρησα μετὰ ταῦτα ὅτι λέγει ὑπὸ ὅρους. Ἰδοὺ τὸ συμβόλαιον· Ἀριθ. 1593 συμβολαίου, συνταχθέντος εἰς Αἰτωλικόν. Ἡ Ἀθηνᾶ Τσάτσου — Ἰωάννης Τσάτσος καὶ Ἰωάννης Ῥάγκος ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὁ Π. Μανωλίδης συνεφώνησαν ὡς ἀκολούθως· ά.) Τῇ συγκαταθέσει τῶν ἄνω δίδεται εἰς τὸν εἰρημένον μελλόνυμφον Π. Μανωλίδην ἀπὸ τοῦδε λόγῳ προικὸς τὸ τέταρτον ἁπάσης τῆς ἀνηκούσης εἰς τὴν Ἀθηνᾶν Τσάτσου περιουσίας κινητῆς καὶ ἀκινήτου. βʹ.) Τὸ ἀναλογοῦν εἰς αὐτὴν τέταρτον μερίδιον ἐκ τῶν ἐντὸς καὶ κατὰ τὴν περιφέρειαν Χρύσου τοῦ δήμου Ἀγραίων ἀκινήτου περιουσίας, καὶ γʹ.) Ὅτι ἐξετιμήθησαν ταῦτα δραχ. 17,000· δύναται δὲ ὁ Π. Μανωλίδης νὰ διαθέσῃ αὐτὰ κατὰ τὸ δοκοῦν καὶ ν’ ἀποδώσῃ αὐτὰ, ἢ τὴν ἀνωτέρω ἀξίαν, ἐὰν εἰς τοῦτο τὸ τελευταῖον συμφωνήσωσιν ὁ πάππος Ι. Ῥάγκος, ἡ ἰδία Ἀθηνᾶ καὶ ὁ ἀδελφός της Ἰωάννης Τσάτσος. Ὀφείλει ἑπομένως ὁ Π. Μανωλίδης πρὶν ἢ ἐπιχειρήσει ἐκποίησιν κτήματός τινος νὰ λάβῃ προηγουμένως τὴν συγκατάθεσιν καὶ ἔγκρισιν τοῦ ἀδελφοῦ Ἰωάννου Τσάτσου. Πᾶσα οἱαδήποτε ἐπιβάρυνσις τῶν ῥηθέντων κτημάτων μὴ γενομένη ὑπὸ τὸν προεκτεθέντα ὅρον θεωρεῖται ἄκυρος. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἶναι ὑπὸ ὅρους· μὲ ἄλλους λόγους διὰ τῶν μεταγενεστέρων ὅρων τὰ θέτει ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ παπποῦ, τῆς συζύγου, καὶ τοῦ ἀδελφοῦ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἕνεκα αὐτῶν τῶν ὅρων τῶν περιοριστικῶν τὰ κτήματα αὐτὰ δὲν φέρουν καὶ τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον φέρει τὸ διατετιμημένον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἰδιοκτησία τοῦ Κ. Μανωλίδη. Αὐτὸς ὁ λόγος μὲ κάμνει νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὁ Κ. Μανωλίδης ἐν Εὐρυτανίᾳ εἶναι ἀκτήμων διὰ τὸν ἑαυτόν του· διότι ὁ πατήρ του ἔχει μὲν κτήματα, ἀλλ’ ὁ Κ. Μανωλίδης πρὸ 20 χρόνων εὑρίσκεται ἐν Ἀθήναις, δὲν εἶναι ἐντὸς τῆς πατρικῆς του οἰκίας, δὲν συζῇ μετὰ τοῦ πατρός του, δὲν εἶναι τρόπον τινὰ ὑπεξούσιος, εἶναι δικηγόρος, αὐτεξούσιος, ὑπανδρεύθη, μένει ἐδῶ, καὶ πρὸ 20 ἐτῶν δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν πατρικήν του οἰκίαν, ὅπως ὁ νόμος καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως ὁρίζουσιν. Ἐπιμένω λοιπὸν ὅτι ὁ Κ. Μανωλίδης δὲν ἔχει τὰ προσόντα.

§54ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅταν ἀνέβητε τὸ βῆμα, Κ. Ζῶτε, εἴπετε, ὅτι προτείνετε τὸ ἄκυρον 4 δήμων, καὶ συγχρόνως εἴπετε, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι σύντομος καὶ κολοβή. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἐπερίμενε νὰ ἐννοήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους προτείνετε τὸ ἄκυρον τῶν 4 δήμων, καὶ νὰ μορφώσῃ μίαν πεποίθησιν· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ πράξητε τοῦτο, μετέβητε εἰς ἄλλο ζήτημα· ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω.

§55ΖΩΤΟΣ. Ἀρκούντως σᾶς καταλαμβάνω, ἀλλ’ ἤκουσες τὸ ἓν, ἥξεις, ἀφήξεις, οὐ θνήξεις ἐν πολέμῳ· δὲν ἤκουσες τὸ ἄλλο· ὕστερον ἀπὸ τὰ παραδείγματα καὶ τὴν τάσιν, ἣν βλέπω πρὸς ἐπικύρωσιν.......

§56ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι λόγοι αὐτοί.

§57ΖΩΤΟΣ. Σᾶς εἶπα, ὅτι εἶναι μία ἀβεβαιότης.

§58ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἷς φιλόσοφος Γάλλος λέγει, ὅτι ὁ χειρότερος τρόπος εἶναι τῆς συκοφαντίας, ὅταν τις λέγῃ ἠξεύρω πολλὰ, ἀλλὰ δὲν τὰ λέγω· εἰπέτε τα, Κ. Ζῶτε, διότι ἄλλως ἀφίνεται μία μομφὴ εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι μολονότι ὑπάρχουν παρανομίαι, σιωπᾶς· πρέπει ὅ,τι ἠξεύρεις νὰ τὸ εἴπῃς.

§59ΖΩΤΟΣ. Δὲν τὸ λέγω, τὸ ἠξεύρομεν ἡμεῖς, καὶ δὲν τὸ ἠξεύρουν ἄλλοι.

§60ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγένετο ἔνστασις, ὅτι ὁ Κ. Ζῶτος ἐδωροδόκησε δι’ ἑνὸς καμπαναρίου· τὰ ἠξεύρομεν ἡμεῖς (θόρυβος). Λοιπὸν ἡμεῖς εἰς τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον προέδρευεν ὁ Κ. Βούλγαρης, εἴπαμεν, ὅτι αὐταὶ ὅλαι εἶναι ἀντεκδικήσεις, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεκυρώσαμεν τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, διότι δὲν μᾶς ἔφεραν κᾀμμίαν ἀπόδειξιν· διότι ἐν ὅσῳ δὲν ἔχομεν ἓν βούλευμα, μίαν ἀπόδειξιν, δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀποδεχθῶμεν μήτε δωροδοκίας, μήτε τίποτε (θόρυβος).

§61ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Βάρτε με νὰ κλαίω, καὶ ἂν κλαίω, «τὶ σᾶς κάνω». Ἔντιμοί τινες κηρύττουν τὰς ἐκλογάς των καὶ τὰς θεωροῦν ὡς παρανόμους· μόλα ταῦτα ἔχουν τὴν ἀσυνειδησίαν νὰ παρακάθηνται ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου τούτου καὶ νὰ ψηφίζουν καὶ καταψηφίζουν. Θεωρεῖτε, Κ. Ζῶτε, τὴν ἐκλογήν σας παράνομον; ἢ ἕνα ἢ δύο ἢ τρεῖς δήμους; δὲν ὀφείλετε νὰ παρακαθάσετε ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῆτε καὶ νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν καὶ νὰ ζητήσετε νὰ ἐπαναληφθῇ.

§62ΡΟΥΚΗΣ. Ἐπερίμενε σεῖς πρότερον νὰ τὸ κάμετε.

§63ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Θέλω σᾶς ἀπαντήσει, καὶ θέλω σᾶς πληρώσει μὲ τὸ αὐτὸ νόμισμα. Τὸ νὰ λέγετε λοιπὸν, ὅτι βλέπετε τὴν τάσιν τῆς Βουλῆς νὰ παραδεχθῇ τὰς παρανόμους ἐκλογὰς, καὶ νὰ σιωπᾶτε, τοῦτο δὲν σᾶς περιποιεῖ τόσην μεγάλην τιμὴν, διότι ὅταν βλέπετε τοιαύτην Βουλὴν, ὀφείλετε καὶ αὖθις νὰ ἀποσυρθῆτε τοῦ βουλευτηρίου καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν καταδέχομαι νὰ συνεργασθῶ μὲ τοιούτους συναδέλφους. Τὶ ἐθέσαμεν εἰς τὸν κανονισμόν; ὅτι οὔτε διαμαρτύρησιν δὲν ἀποδεχόμεθα παρ’ οὐδενός, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντιπροσωπεύει πᾶν τὸ ἔθνος, καὶ ἀπέναντι τοῦ ἔθνους δὲν δύναταί τις νὰ θεωρηθῇ μεγαλείτερος, ὥστε καὶ νὰ διαμαρτυρηθῇ.

§64ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὁ στρατιώτης πρέπει νὰ μένῃ εἰς τὴν θέσιν του μέχρι τελευταίας στιγμῆς.

§65ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μήπως σᾶς ζαλίζει αὐτὴ ἡ ἰδέα; δὲν πιστεύω. — Μεταβαίνω εἰς τὸν ἀξιότιμον φίλον μου Κ. Ῥούκην, ὅστις μὲ λέγει ὅτι ἔπρεπε πρῶτος ἐγώ....

§66ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα τοῦτο· εἰς τὸ προκείμενον παρακαλοῦμεν.

§67ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου ἐσυγχωρήθη.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ προκείμενον Κ. Σακελλαριάδη.

§69ΡΟΥΚΗΣ. Εἶναι πρόσφατοι οἱ λόγοι σας (θόρυβος).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ, Κύριοι.

§71ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχω τὴν γενναιότητα.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, Κ. Πρόεδρε, ἐπαναφέρετε τὸν ἀγορεύοντα....

§73ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, θὰ ὁμιλήσω, καὶ θὰ ἀπολογηθῶ· ἐγὼ ἀγωνίζομαι πρὶν γεννηθῆτέ τινες.

§74ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσετε περὶ τῆς ἐκλογῆς σας (θόρυβος).

§75ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐχθὲς ἐζήτητα τὸν λόγον, καὶ ἐνεγράφην, ἀλλὰ δὲν μοι ἐπετράπη νὰ ὁμιλήσω, διότι συνέβησαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ προκείμενον (θόρυβος).

§77ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ πρὸς ἱκανοποίησίν μου, Κ. Ῥούκη, ὄχι διὰ νὰ σὲ προσβάλω.

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§79ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, συγχωρήσατέ μοι, παρακαλῶ, νὰ εἴπω ὀλίγας τινὰς λέξεις. Γνωρίζει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινωνία, ὅτι ἀπέναντί μου ἦσαν δύο ἰσχυροὶ συνδυασμοί.

§80ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, Κ. Σακελλαριάδη. Πρόκειται περὶ Εὐρυτανίας ὁ λόγος.

§81ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀλλὰ νὰ μὴν ἀπαντήσω εἰς τὸ προσωπικὸν ἐκεῖνο;

§82ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§83ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ τὸ δέχεται, καὶ ἐγὼ τὸ ἀσπάζομαι· τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι ὅσοι νομίζουν, ὅτι παρανόμως εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν ....

§84ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν τὸ εἶπε κἀνείς.

§85ΜΑΝΩΛΙΔΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ Κ. Ζῶτος, ἦσαν λόγοι τοῦ ἀέρος.

§86ΖΩΤΟΣ. Διατάξατε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἔλθουν αἱ ἐνστάσεις.

§87ΜΑΝΩΛΙΔΗΣ. Ὑπάρχει τὸ τεκμήριον τῶν ἐκλογέων, διότι οὗτοι ἐγνώριζαν, ὅτι ἔχω τὰ προσόντα καὶ μὲ ἐξέλεξαν. Διὰ τὸ προικοσύμφωνον λέγω, ὅτι καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ὅρος, ὡς γνωρίζετε ὅλοι οἱ νομικοὶ, ὁ ἀνὴρ εἶναι κύριος τῆς προικός. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουν πιστοποιητικὰ τοῦ δημάρχου, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἐξάγεται, ὅτι ὁ πατήρ μου ἔχει κτήματα μεγάλα. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν κατοικίαν μου, δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι οἱ ἀδελφοί μου οἱ μεγαλείτεροι μένουσιν ἐκεῖ καὶ εἴμεθα ἀδιαίρετοι.

§88ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Νόμιμοι Βουλευταὶ εἶναι οἱ Κύριοι Ἀποστολίδης, Μανωλίδης, καὶ Ζῶτος. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Νόμιμοι Βουλευταὶ αὐτῆς εἶναι οἱ Κύριοι Λομβάρδος, Πατέλλης, Λεονταράκης, Πλαίσας καὶ Φωσκάρδης. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Τὸ Ζʹ. Τμῆμα συνελθὸν ἐν τῷ δωματίῳ τῶν διασκέψεων καὶ λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας παρατηρεῖ· Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Λετρίνων ἐψηφοφόρησαν 1415 ἐκλογεῖς καὶ οὐδεμία ἔνστασις φαίνεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ψηφοφορίας. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Λαμπείας ἐψηφοφόρησαν 1477 ἐκλογεῖς καὶ οὐδεμία ἔνστασις ἐπαρουσιάσθη. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Ὀλυμπίων ἐψηφοφόρησαν 1258 καὶ ἐπίσης οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο. Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Βουπρασίων ἐψηφοφόρησαν 570 ἐκλογεῖς χωρὶς νὰ λάβῃ χώραν ἔνστασις καμμία. Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Πηνειΐων ἐψηφοφόρησαν 1080, ὑπάρχει δὲ μία ἔνστασις, ὅτι ἐπὶ τῆς κάλπης τοῦ Χ. Στεριοπούλου εἰς τὸ Ὄχι εὑρέθη κλεισμένη ἡ ὀπὴ, καὶ ὁ Πρόεδρος μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐξετάσαντες εὗρον τὴν ὀπὴν τοῦ ὄχι κλεισμένην διὰ πανίου, ὅπερ κατεσχέθη, καὶ ὅτι εἰς τὴν αὐτὴν κάλπην κατὰ τὴν διαλογὴν εὑρέθησαν ἐντὸς τοῦ σάκκου τοῦ ὄχι πέντε τεμάχια χάρτου περιτειλιγμένα εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἠδύναντο, λέγει ἡ ἐπιτροπὴ, νὰ κλείσωσι τὴν ὀπὴν, καὶ ταῦτα ἐσφραγίσθησαν καὶ ἐστάλησαν εἰς τὴν Βουλὴν. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Ἤλιδος ἐψηφοφόρησαν 1008· ἐγένετο δὲ ἔνστασις, ὅτι κακοῦργός τις Παρασκευᾶς παραφυλάττει τὰς ὁδοὺς καὶ ἀπειλεῖ τοὺς πρὸς ψηφοφορίαν ἐρχομένους ἐκλογεῖς ἐὰν δὲν ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τοῦ Κρεστενίτου, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ διὰ πράξεώς της προσεκάλεσε τὸν δήμαρχον νὰ ἐξέλθῃ πρὸς καταδίωξίν του. Ὅτι ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα Βουνάργου ἐψηφοφόρησαν ....... ἔνστασις δὲ οὐδεμία ἐπαρουσιάσθη. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Μυρτουντίων ἐψηφοφόρησαν 1329, οὐδεμιᾶς ἐνστάσεως παρουσιασθείσης. Ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Ὠλένης ἐψηφοφόρησαν 753, ὅτι ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Πετραλιᾶ ἐπροτάθη ἔνστασις, ὅτι οἱ χωροφύλακες ἐμποδίζουσι τοὺς ἐκλογεῖς νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δι’ ἀποφάσεώς της ἀπέῤῥιψε τὴν ἔνστασιν, διότι καὶ αὐτὸς ἦτο σύμφωνος νὰ προσκληθῶσι χωροφύλακες νὰ βάλωσι τάξιν εἰς τοὺς ψηφοφόρους, ἐξ ὧν ἐγεμίσθη ὁ ναός. Ὅτι εἰς τὴν διαλογὴν τοῦ Δήμου τούτου, εὑρέθησαν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἀνδρέου Αὐγερινοῦ πλείονα τῶν ψηφοφορησάντων 210 σφαιρίδια, ὡσαύτως καὶ εἰς τὴν τοῦ Δαραλέξη 320, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ ἀφῄρεσεν ἐκ τοῦ ναὶ δυνάμει τοῦ νόμου. Ὅτι ἐντὸς τοῦ σάκκου τοῦ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ Α. Αὐγερινοῦ εὑρέθη εἷς ὀβολὸς, ὃν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἐσυμπέρανεν, ὅτι ἐτέθη ἐπίτηδες ὅπως σφαλίσῃ τὴν ὀπήν. Ἐκτὸς τούτων οὐδεμία ἄλλη ἔνστασις ἠγέρθη. Ὅτι μετὰ τὴν διαλογὴν καὶ ἀνακήρυξιν τῶν πλειονοψηφησάντων ὁ Α. Αὐγερινὸς ἐπέδωκεν ἔνστασιν ἔχουσαν ὡς ἑξῆς. ά) Ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα Βουνάργου. Ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μετεχειρίσθη ὡς σφαιροδότην ἀποκλειστικῶς μόνον τὸν Γραφέα τοῦ Ἐπαρχείου, ὅτι εἰς τὴν κάλπην τοῦ Στεφανοπούλου εὑρέθη πῶμα ἐξ ἡμισείας κόλλας χάρτου, εἰς τὴν τοῦ Κρεστενίτου τεμάχιον ἄρτου ὡς ἀντίδωρον, ὅπερ δὲν κατεσχέθη, ἀλλ’ ὅτι μαρτυρεῖται. βʹ) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ὠλένης. Ὅτι ὁ Δόγκας ἀπειλοῦσε τοὺς ψηφοφόρους, ὅτι ἀρκετοὶ ἐκ τῆς οἰκογενείας Δόγκα ἦσαν ἔνοπλοι, ὅτι διὰ τῆς βίας ἀπέβαλον τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐναντίας μερίδος καὶ τὰ τρία μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐν γνώσει ἔῤῥιψαν εἰς τὰς κάλπας σφαιρίδια, ἵνα εἰς τὴν διαλογὴν ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναὶ, ὡς καὶ ἐγένετο. γʹ) Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Πηνειίων. Ὅτι εἰς τὴν κάλπην τοῦ Στεριοπούλου εὑρέθησαν πώματα, σφαλίζοντα τὴν ὀπὴν τοῦ ὄχι. δʹ) Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Βουπρασίων. Ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ τριῶν μελῶν συγκειμένη ἀπέκλεισε τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς μερίδος των· ὅτι ὁ πρωτοκολλιστὴς τοῦ ἐπαρχείου Λικιαρδόπουλος, ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν σφαιριδίων ὢν, ἐμπόδιζε τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφοφορήσωσιν ὅπως ἤθελον, καὶ πολλάκις ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἐψηφοφόρει ἀντὶ τῶν ἐκλογέων· ὅτι ἡ ὀπὴ τοῦ ναὶ τῆς κάλπης τοῦ Α. Αὐγερινοῦ εὑρέθη σφραγισμένη, ὡς καὶ τῆς τοῦ Κρεστενίτου τὸ ὄχι· ὅτι ἡ ὀπὴ τοῦ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ Α. Βιλαέτου ἦτο σφαλισμένη μὲ τεμάχιον τυροῦ. έ) Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Λαμπίων. Ὅτι ἡ ὀπὴ τοῦ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ Κρεστενίτου ἦτο βουλωμένη μὲ ξύλον ἐλάτης. στʹ) Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Ὀλυμπίων. Ὅτι ὁ Ἄχολος συνεχῶς ἐπεσκέπτετο τὴν κάλπην του καὶ ἔθετε τὴν χεῖρα του εἰς τὸν σωλῆνα διὰ νὰ μεταφέρῃ τὰ σφαιρίδια ἀπὸ τὸ ὄχι εἰς τὸ ναὶ, διότι τὴν ὀπὴν τοῦ ὄχι εἶχε βουλωμένην δι’ ὀβολοῦ. Τέλος ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ὅλης ἐπαρχίας διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους των. Πρὸ τῆς ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν πέντε πρόεδροι τῶν ἐπιτροπῶν παρέδωκαν γραπτὴν ἔνστασιν εἰς τὸν ἔπαρχον δι’ ἧς κατηγοροῦν τὰς ἐκλογὰς τῶν Δήμων· ά) Ὠλένης, διότι ὁ Δήμαρχος ἦτον ὡπλισμένος, διότι εἰς τὰς κάλπας τοῦ Αὐγερινοῦ καὶ Δαραλέξη εὑρέθησαν πολλὰ σφαιρίδια πλεονάζοντα. βʹ) Βουπρασίων, διότι τὰ σφαιρίδια ἐῤῥίπτοντο εἰς τὰς κάλπας ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ὄχι τοὺς ἐκλογεῖς. γʹ) Πηνειΐων, διότι περιεφέροντο οἱ φυγόδικοι καὶ ἠπείλουν τοὺς ἐκλογεῖς, διότι ἡ κάλπη τοῦ Στεριοπούλου ἐνοθεύθη βουλωθείσης τῆς ὀπῆς τοῦ ὄχι, διότι ἡ παράστασις τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας εἰς τοὺς Δήμους Ὠλένης, Βουπρασίων, Πηνειΐων καὶ ἀλλαχοῦ συνέτεινεν εἰς τὴν νόθευσιν τῶν ἐκλογῶν. δʹ) Ὠλένης, διότι ἡ παράστασις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐπάρχου Μοσχούλα εἰς τὸν Δῆμον τοῦτον ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ψηφοφορίας μέχρι τέλους ἔχει μεγίστην ἐπιῤῥοήν. έ) Καὶ διότι τὸ ἀποτέλεσμα μεταβάλλεται ὡς πρὸς τὸν πέμπτον βουλευτὴν διὰ τῆς πλαστότητος τοῦ δήμου Ὠλένης. Τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν σκέπτεται ὡς ἑξῆς. Ἐπειδὴ αἱ ἐνστάσεις δὲν ἐγένοντο προσηκόντως ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς ἑκάστου Δήμου, ὅτε ἦτον εὔκολον νὰ ἐξαχθῇ ἡ ἀλήθεια, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡ βία δὲν ἄφησε τοῦτο νὰ γίνῃ, ἠδύναντο οἱ ἔχοντες συμφέρον ἀποσυρόμενοι τὸ ἑσπέρας νὰ πράξωσιν ὅ,τι ἡ βία, ὡς λέγουν, δὲν τοὺς ἄφησεν. Ἐπειδὴ τὸ κλείσιμον τῆς ὀπῆς τοῦ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ Στεριοπούλου εἰς τὸν Δῆμον Πηνειΐων, καθὼς καὶ τὰ εὑρεθέντα τεμάχια ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ σάκκου δὲν φέρουν ἀπόδειξιν, ὅτι ὡς ἐκ τούτου ὠφελήθη ὁ Στεριόπουλος, καθότι οἱ προσερχόμενοι ἀνὰ πέντε ἑκάστης μερίδος ἐκλογεῖς ἠδύναντο νὰ παρατηρῶσι τὰς ὀπάς. Ἐπειδὴ τὰ τεμάχια τοῦ χάρτου μᾶλλον ἀπὸ ἐχθροὺς τοῦ Στεριοπούλου ἠδύναντο νὰ ῥιφθῶσιν ἐντὸς τοῦ σάκκου τοῦ ὄχι ὅπως σχηματίσωσι κατηγορίαν νοθεύσεως. Ἐπειδὴ ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Ἤλιδος ὁ περιφερόμενος μετὰ ὁπλοφόρων Παρασκευᾶς ἅμα ἐγένετο γνωστὸν τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, αὕτη πέραν τῶν καθηκόντων της προσεκάλεσε τὸν Δήμαρχον νὰ ἐξέλθῃ πρὸς καταδίωξίν του, καὶ ἔκτοτε οὐδεὶς παρεπονέθη· ἄλλως τε τοῦτο οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἔχει ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐπειδὴ ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Ὠλένης εἰς τὰς κάλπας Αὐγερινοῦ καὶ Δαραλέξη εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, καὶ εἰς τὰς τῶν ἄλλων εὑρέθησαν ἐπίσης πλεονάζοντα μὲν, ἀλλ’ ὀλιγώτερα κατὰ τὸ ποσὸν σφαιρίδια, ἡ ἐπιτροπὴ συμφώνως μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἄρθρον 57 § γʹ. ἀφήρεσε ταῦτα ἀπὸ τὸ ναὶ, καθίσταται δὲ μέχρι τῆς στιγμῆς ἄδηλον πῶς συνέβη ὁ πλεονασμὸς τῶν σφαιριδίων τούτων. Ἐπειδὴ εἰς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα Βουνάργου ἦτον ἁρμόδιος ὁ γραφεὺς τοῦ ἐπαρχείου εἰς τὴν διανομὴν τῶν σφαιριδίων, ἡ δὲ κατ’ αὐτοῦ ἔνστασις δὲν ἔχει ὑπόστασιν. Τὸ δὲ εὑρεθὲν πῶμα εἰς τὴν ὀπὴν τοῦ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ Στεφανοπούλου δὲν ἀποδεικνύεται παρὰ τίνος ἐτέθη, καθότι οὔτε ἀντιπρόσωπον ὁ Στεφανόπουλος εἶχεν εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, καὶ πιθανὸν ἄλλος τις ὅπως προσάψῃ μῶμον εἰς τὴν κάλπην διεπράξατο τοῦτο. Ἐπειδὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης ὁ ὁπλισμὸς τῶν ἀτόμων τῆς οἰκογενείας Δόγκα, ὡς ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν συνέτεινεν εἰς τὸ νὰ ἐκβιάσῃ τὴν ἐκλογὴν, οὔτε νὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς ψηφοφόρους. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν πρακτικῶν δὲν ὑποστηρίζεται ἡ ἔνστασις, ὅτι ἀπεκλείσθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι οὔτε εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης οὔτε εἰς τὸν τῶν Βουπρασίων, οὔτε τὰ μέλη ἢ μέλος τι τῶν ἐπιτροπῶν, καθότι, ἂν τοῦτο ἐλάμβανε χώραν, ἠδύναντο μετὰ τὸ τέλος τῆς ἡμέρας ἐκείνης νὰ διαμαρτυρηθῶσιν, ὅτε ἦσαν πλέον ἀσφαλεῖς, ὅπερ δὲν ἔπραξαν οὔτε τότε, οὔτε μετὰ ταῦτα, καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει τὰς ἐνστάσεις ἀνυποστάτους. Ἐπειδὴ ἡ πρὸ τῆς ἀπαριθμήσεως τῶν ψήφων καὶ ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν αἴτησις τῶν πέντε προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν πρὸς τὸν Ἔπαρχον περιέχει τὰς αὐτὰς ἐνστάσεις, περὶ ὧν ἀνωτέρω ἐγένετο λόγος, καὶ οὕτω καθίσταται περιττὴ ἰδία ἀνασκευὴ αὐτῶν. Ἐπειδὴ μετὰ τὴν γενικὴν διαλογὴν τῶν ψήφων καὶ ἀνακήρυξιν τοῦ ἐπάρχου ἀπεδείχθη, ὅτι ἐπλειονοψήφησαν οἱ ἑξῆς, ἤτοι οἱ ΚΚ. Λυκοῦργος Κρεστενίτης διὰ ψήφων 6157, Στέφ. Στεφανόπουλος διὰ ψήφων 6063, Χριστόδ. Στεριόπουλος διὰ ψήφων 6073, Ἀλέξ. Βιλαέτης διὰ ψήφων 5848 καὶ Ἀλέκος Ἄχολος διὰ ψήφων 5503 ἀπέναντι τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας. Διὰ ταῦτα ἀποφαίνεται· Προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν αὐτῆς καὶ ἐχόντων τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα τῶν ΚΚ. Λυκούργου Κρεστενίτου, Στεφάνου Στεφανοπούλου, Χριστοδούλου Στεριοπούλου, Ἀλεξάνδρου Βιλαέτου καὶ Ἀλέκου Ἀχόλου, καθὸ λαβόντων τὴν πλειονοψηφίαν. Ἐν Ἀθήναις, 14 Ἰουνίου 1865. Τὰ μέλη Εὐ. Μ. Παρίσης, Ἰω. Κατσάκος, Σ. Μαλασπίνας, Γ. Μπουκίδης, Ζ. Μαυροειδής, Ἐμ. Κοντολέων, Α. Μιχαλόπουλος, Α. Κορφιωτάκης

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§94ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§95Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριοι· δὲν προτίθεμαι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου νὰ ἀναπτύξω τὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι συνοδεύουν αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν· διὰ τοῦτο ἐνόμισα εὔλογον ἀπ’ ἀρχῆς νὰ τεθῶσι γενικαί τινες ἀρχαὶ, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος ἕκαστος νὰ καθοδηγήσῃ τὴν ψῆφόν του. Ἀφ’ ἑτέρου συμφωνῶ πληρέστατα μὲ ὅ,τι ὁ Κ. Ζῶτος εἶπεν, ὅτι τυγχάνει ἤδη ἀναντίῤῥητον ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις ἔλαβε χθὲς χώραν καὶ τὴν ψηφοφορίαν ἡ ὁποία ἀπέδειξεν ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τῆς Γορτυνίας, ἀπέτυχεν ὅλως διόλου τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τὴν αὐστηρὰν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν.

§96ΤΙΝΕΣ. Ἔχετε λάθος.

§97ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ προκείμενον.

§99ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Τότε εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις, ἀποφαίνομαι ὅτι ὑποστηρίζω τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς (καταβαίνει τοῦ βήματος μετ’ ἀγανακτήσεως.)

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ὁμιλήσατε Κύριε Βαλαωρίτη.

§101ΖΩΤΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς· σᾶς λέγω ὅμως ὅτι ἕκαστος Βουλευτὴς ἔχει ἰδίαν συνείδησιν καὶ πεποίθησιν· δὲν εἶναι δυνατὸν κανὲν σῶμα νὰ κλείσῃ μέσα εἰς μίαν ποτήλιαν τὴν συνείδησιν τοῦ ἀνθρώπου. Ἔχομεν νόμους οἱ ὁποῖοι εἶναι κυρωμένοι καὶ ἀπὸ τὰ νομοθετικὰ σώματα καὶ ἀπὸ τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα καὶ μολαταῦτα ἔχομεν τὸ δίκαιόν μας νὰ τοὺς κατακρίνωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι πρέπει νὰ διορθωθοῦν· πολὺ περισσότερον δι’ ἓν δεδικασμένον χθὲς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐναντίον τῆς πεποιθήσεώς μου· ἐγύρισα εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα, πολλάκις ἐπαναφέραμεν τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶχον προαποφασισθῆ· καὶ τοῦτο τὸ θεωρεῖτε ἔγκλημα καθοσιώσεως;

§102ΑΝΤΩΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ κατὰ τὰς διαφόρους μέχρι τοῦδε συζητήσεις παρενείρονται ζητήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ κωλύουν τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως τοῦ σώματος τούτου, ἐζήτησα τὸν λόγον. Ἀναγνωρίζω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, ὡς φυσικὸν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐξασκεῖται διὰ τῶν καθεστώτων νόμων, ἀναγνωρίζω ὅρια, πέραν τῶν ὁποίων δὲν δύναται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου νὰ θίξῃ οὔτε καθεστῶτα, οὔτε δεδικασμένα. Ἔχομεν Σύνταγμα, καὶ δυνάμει τοῦ Συντάγματος συναθροιζόμεθα ἐνταῦθα. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἀντιπρόσωπον ἐκλελεγμένον, δυνάμει τοῦ πολιτεύματος, νὰ ἔλθῃ νὰ ἐκφέρῃ ἰδέας ἀντικειμένας πρὸς τὸ πολίτευμα, δὲν ἐπιτρέπεται κατὰ δεύτερον λόγον νὰ ἔλθῃ νὰ δικάσῃ ἀποφάσεις τοῦ ἔθνους· λέγων ἀποφάσεις τοῦ ἔθνους, ἐννοῶ τὰς πλειοψηφίας τῶν νομοθετικῶν σωμάτων (εὖγε· εὖγε). Κατὰ τὴν συζήτησιν τὸ δικαίωμα τῶν ἐνστάσεων, τὸ δικαίωμα τῶν ἐπιχειρημάτων εἶναι εὐρὺ, εἶναι μέγα, ἓν ἔχει ὅριον τὴν ὕπαρξιν τῶν καθεστώτων καὶ τὴν ὕπαρξιν τῆς θελήσεως τοῦ ἔθνους, πέραν τῶν ὁρίων τούτων οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ ἐξέλθῃ, ἐκτὸς ὅταν ἀρνηθῇ τὴν καταγωγήν του. Διὰ ταῦτα ἐπειδή τινα ζητήματα ὁσημέραι κατὰ τὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων παρενείρονται, δι’ αὐτὸ, Κύριοι ἐζήτησα καὶ θεωρῶ φρόνιμον εἰς τὴν συζήτησιν τὴν ἐλευθέραν ἑνὸς Συνταγματικοῦ κοινοβουλίου, τὰ δικασμένα νὰ θεωρῶνται ἱερά. Ἔχει τὸ δικαίωμα ἕκαστος νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ψῆφόν του, ἤμην καὶ ἐγὼ ἐξ ἐκείνων, οἵτινες κατεψήφισαν τὴν ἐκλογὴν τῆς Γορτυνίας, ἀλλὰ τὴν ἀπόφασιν περὶ αὐτῆς τὴν θεωρῶ ὡς ἡμετέραν ἀπόφασιν, καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἀγορευσάντων δὲν δύνανται νὰ θίξουν ἀποφάσεις, καὶ ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι εἶναι ἀπόφασις τοῦ ἔθνους (εὖγε, εὖγε.)

§103ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύνης). Καταλαμβάνω τὶ τρέχει, Κύριε Πρόεδρε. Τινὲς συνάδελφοί μας, οἱ ὁποῖοι κατὰ δυστυχίαν εἶναι οἱ πλεῖστοι ἀπὸ τοὺς νέους ἐλθόντας εἰς τὸ Κράτος μας, τοὺς ὁποίους εὐχαρίστως, ὡς ἀδελφοὺς, παρεδέχθημεν, δὲν γνωρίζουν τὰ καθ’ ἡμᾶς πρότερα, καὶ διὰ τοῦτο δίδουν τόσιν προσοχὴν εἰς φυλλάδιά τινα διὰ τῶν ὁποίων θέλουν νὰ προλαμβάνουν τὰς διανοίας τῶν πολλῶν.

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Κρεστενίτη, παρακαλῶ, εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, ἢ κατά;

§105ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θέλω μόνον νὰ πληροφορήσω μερικοὺς, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ συκοφαντίας εἰμποροῦν νὰ πεισθοῦν ὅτι εἶναι παράνομος ἡ ἐκλογὴ, δι’ αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν δὲν ἔγεινε καμμία ἔνστασις ἐντὸς τῶν 4 ἡμερῶν, διὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, πατέρας μὲ παιδιὰ ἐκινδύνευσαν νὰ σκοτωθοῦν, ἕνας δήμαρχος ὡρκίσθη ἐκ προοιμίων νὰ ᾖναι σύμφωνος ὑπὲρ μιᾶς μερίδος, καὶ τίνες βλέπετε νὰ φωνάζουν; βλέπετε τὸν Κρεστενίτην μὲ 749 εἰς τὸν Πύργον, καὶ ὁ Αὐγερινὸς μὲ 937 καὶ παραπονεῖται. Ἔρχομαι εἰς ἕνα ἄλλον δήμου ὅπου ὁ Κρεστενίτης εἶναι μὲ 499 καὶ ὁ Αὐγερινὸς εἶναι μὲ 510, καὶ παραπονοῦνται· παρατηρήσατε ὅμως ὅτι ὁ εἷς ἀπὸ τὸν ἄλλον τοῦ ἰδίου συνδυασμοῦ δὲν ὑπερέχει, καὶ ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης βλέπετε ὅτι ὁ Αὐγερινὸς καὶ ὁ Δαραλέξης εἶχαν 200 καὶ 300 σφαιρίδια περισσότερα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νόμος λέγει, ὅποιος ἔχει περισσοτέρας ψήφους τοῦ ἀφαιροῦνται, διὰ τοῦτο δὲν τοὺς ὠφέλησεν, εἰς τὸ τέλος τῆς τετάρτης ἡμέρας καμμία ἔνστασις δὲν εἶχε γίνει, ἕνας μόνον πονηρὸς ἐσημείωσεν ὅτι ἐπιφυλάττεται. Τὴν τρίτην τὴν αὐγὴν ἀφ’ οὗ ἔγεινεν ἡ διαλογὴ τοῦ Πύργου καὶ ἔλαβον 200 ψήφους περισσοτέρους οἱ ἐναντίοι ἀπὸ ἡμᾶς, ἐτηλεγραφήθη ἐδῶ, ὅτι ἐκέρδισαν νίκην λαμπρὰν, μετὰ ταῦτα ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου ἤλπιζαν δὲν ἐπῆραν· τότε λοιπὸν παρουσιάσθησαν αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸν νόμον μετὰ τοῦ ἐπάρχου ἀνακηρύττουν τοὺς βουλευτὰς, καὶ εἶπον ἔχομεν ἐνστάσεις νὰ κάμωμεν, καὶ ἤξευραν αἱ ἐπιτροπαὶ, δήμων ἀπεχόντων 10 ὥρας μακρὰν ἀπὸ τὸν ἄλλον, τί συνέβαινεν ἐκεῖ; Σεῖς, ὅπου γνωρίζετε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα, ἠξεύρετε ὅτι πάντοτε ἐξελέχθην καίτοι ὑποψήφιος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὰ 59 ἤμην ἐναντίος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰ 44 ὡσαύτως, καὶ εἰς τὰ 50 μ’ ὅλας τὰς δυνάμεις οἱ ἐναντίοι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ κάμουν τίποτε· λοιπὸν εἶναι περιττὸν νὰ ἐκταθῶ περισσότερον, καὶ αὐτὰ τὰ λέγω μόνον δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζετε ἐδῶ, καὶ αὐτοὶ δὲν θὰ ἔλεγον τίποτε ἂν ἐκέρδιζαν.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§107ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν ἀπέβλεψα παντελῶς εἰς κανὲν πρόσωπον, διότι μόνον καὶ μόνον ἦλθον νὰ εἴπω τὴν πεποίθησίν μου, ἀπέβλεψα μόνον εἰς τὸ ἐξαγόμενον τῆς ψηφοφορίας, καθ’ ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, νομίζω πάντοτε ὡς ἀρχὴν, ὅτι ἡ ἀκύρωσις μιᾶς ἐκλογῆς δὲν εἶναι τιμωρία αὐτοῦ τοῦ δήμου, ἀλλ’ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον καταναγκαστικῶς πρέπει νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ, ἀφοῦ παραβάλλῃ τὸ ἐξαγόμενον μὲ τὸν νόμον· ἐγὼ ἐξήγαγον τὴν πεποίθησίν μου, οὐχὶ ἐκ τῶν παραστάσεων τῆς ἐναντίας μερίδος, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐνδομύχου πεποιθήσεώς μου. Τὸ ἄκυρον ἢ ἔγκυρον τῶν ἐκλογῶν προκύπτει ἐκ τῆς αὐστηρᾶς τηρήσεως τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου. Εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης εἴτε ἕνεκα τῆς συμπλοκῆς, εἴτε ἕνεκα ἄλλων αἰτίων προκύπτει, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν εἰς τὰς χεῖράς της τὰ σήματα τοῦ ἐγκλήματος καὶ χαρτιὰ καὶ στουπιά.

§108ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ;

§109ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Εἶναι ἀδιάφορον ποῦ, εἶναι γνωμοδότησις διὰ τὴν ἐν γένει ἀκύρωσιν. Εἰς τὴν κάλπην εὑρέθη ἓν ποσὸν σφαιριδίων τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἵνα ῥιφθῶσιν ἐντὸς τῶν καλπῶν, ὑποτίθεται ὅτι κατὰ τὸ διάστημα 3 ἢ 4 ὡρῶν, πρέπει νὰ ᾖναι διαρκὴς αὐτὴ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σφαιριδίων, δὲν λέγω ποῖος εἶναι ἔνοχος, αὐτὸ εἶναι τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς· παρατηρῶ μόνον εἰς τὸν δῆμον τῆς Ὠλένης εὑρέθησαν παντοῦ σχεδὸν παρείσακτα σφαιρίδια, ἐγὼ δὲν ἐνοχοποιῶ κανένα, λέγω μόνον, ὅτι αὕτη ἡ κατάστασις, δι’ ἐμὲ, ἀρκεῖ ὅπως μὲ πείσῃ ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή.

§110ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον, διότι ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ ναὶ τὰ παρείσακτα σφαιρίδια.

§111ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Μὰ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου, αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐγὼ ἀπεφάνθην κατὰ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς· χωρὶς νὰ ἀποβλέψω ποία μερὶς ἔπταισε· χωρὶς νὰ ἀποβλέψω εἰς πρόσωπα, καὶ νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα ὡς βουλευτὴς νὰ ἐκφράσω καὶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἰδέαν μου.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§113ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν παρατηρεῖταί τι ἰδιαίτερον καθ’ ὅτι μόνον ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας παρουσιάζεται, εἶναι δὲ καὶ 4 ἄλλαι γνῶμαι ὅλαι ἀκυρωτικαὶ, ἀλλ’ εἰς τὴν ἔκθεσιν δὲν συμπεριλαμβάνονται οἱ λόγοι· διότι ὑπόσχονται οἱ Κύριοι συνάδελφοι οἱ ἔχοντες τὰς διαφόρους γνώμας νὰ ἀναπτύξουν τοὺς λόγους κατὰ τὴν συζήτησιν. Λοιπὸν ὄχι μόνον διότι τὸ ὑπεσχέθησαν, ἀλλὰ διότι εἶναι καὶ καθῆκόν των, ἀνεξαρτήτως πάσης ὑποσχέσεως, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔλθουν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ἐκφέρουν τοὺς λόγους των. Μία γνώμη εἶναι, «ἀποφαίνονται περὶ τῆς ἀκυρώσεως ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκτεθησομένους λόγους.» Δευτέρα γνώμη, «ἀποφαίνεται τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων ἤτοι Ὠλένης, Πηνειίων καὶ τοῦ τμήματος Βουνάργων.» Τρίτη γνώμη, «ἀπεφάνθημεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὠλένης δι’ οὓς θέλομεν ἐκθέσει κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γνώμην.» Τετάρτη γνώμη, «ἀποφαίνομαι κατὰ τῶν συμπερασμάτων τῶν εἰσηγητῶν καὶ γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἐν γένει.» Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν γνώμην παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Κύριον Βαλαωρίτην ὅτι ἦλθε καὶ ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου, ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσῃ νὰ τῷ παραστήσω ὅτι εἶπε μόνην τὴν γνώμην του, χωρὶς ὅμως νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ. Πιστεύω ὅτι ἐστενοχωρήθη, διότι δὲν ἐδείχθη τόσον μεγάλη ἀνοχὴ πρὸς αὐτὸν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι χρέος τῆς Βουλῆς νὰ ἀκούσῃ αὐτοὺς ἀφοῦ ὑπεσχέθησαν νὰ φέρουν τοὺς λόγους των· ἐὰν δὲν θέλουν εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§114ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Μέλος ὢν τοῦ τμήματος ἐγνωμοδότησα τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὠλένης, διότι εἰς τὰς κάλπας τοῦ Κυρίου Δαραλέξη καὶ Αὐγερινοῦ εὑρέθησαν πλέον τῶν 700 σφαιριδίων περιπλέον. Ἡ γενομένη κατὰ τὴν ἐκλογὴν συμπλοκὴ δὲν μᾶς ἔπεισεν ὅτι ἡ προσθήκη αὕτη ἐγένετο ὑπὸ τῆς πλειονοψηφούσης μερίδος, διότι κατὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν εἴς τινα μέλη τῆς πλειονοψηφούσης μερίδος ἀπεδείχθη ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες ἦσαν ἀρκετὰ ἰσχυροὶ ἐκεῖ, ὥστε οἱ ἀποτυχόντες δὲν εἶχον τὰ μέσα οὔτε τὸν καιρὸν νὰ ῥίψουν τὰ σφαιρίδια ἐν ταῖς κάλπαις των. Ἄλλως τε δὲν εἶχον οὔτε οὐδὲν συμφέρον νὰ ῥίψουν σφαιρίδια, διότι ἐγνώριζον ὡς ἐκ τοῦ νόμου ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ὤφειλε ν’ ἀφαιρέσῃ αὐτὰ ἀπὸ τοῦ ναί. Ἐγνωμοδοτήσαμεν δὲ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς διότι πραγματικῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς φέρει ἀλλοίωσιν τοῦ ὅλου ἀποτελέσματος, διότι ἐὰν δὲν ἀφηροῦντο ἀπὸ τὸν Κύριον Αὐγερινὸν τὰ σφαιρίδια αὐτὰ τότε ὁ Κύριος Αὐγερινὸς ἤθελεν ὑπερτερήσει τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος. Μᾶς ἀντέταξεν ἡ πλειοψηφία ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐσυμμορφώθη μὲ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ νόμου. Ἡμεῖς εἴπομεν ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου εἶναι ὑποχρεωτικὴ μόνον διὰ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, διότι καθωδήγει αὐτὴν εἰς τὸ καθῆκόν της ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, οὐδέποτε ὅμως εἰς τὴν Βουλὴν ἥτις, ἐὰν πεισθῇ ὅτι ἡ ῥίψις περισσοτέρων σφαιριδίων εἰς μίαν κάλπην φέρει ἀλλοίωσιν ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, εἶναι κυρία νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ὁλόκληρον ἢ τὸ τμῆμα αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον ἐῤῥίφθησαν τὰ σφαιρίδια, ἀλλὰ ὑπὲρ τῆς ὅλης ἀκυρώσεως δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν γνώμην διότι δὲν πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία διὰ τὴν παρανομίαν ἑνὸς τμήματος.

§115ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ποτὲ δὲν ἐδίστασα νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου μετὰ παῤῥησίας καὶ θάῤῥους, δὲν εἶναι παράδειγμα εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς εἰς τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἀντιπρόσωπος, ὅτι ἐνέδωκά ποτε εἴτε εἰς εἰσηγήσεις, εἴτε ἀνεκάλεσα τὴν γνώμην μου. Ἕως χθὲς εἶχον τὴν ἰδέαν νὰ ἔλθω νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν κατεχώρησα συνοπτικῶς εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας ὡς μειοψηφοῦν μέλος· τὰ χθεσινὰ ὅμως συμβάντα μ’ ἔκαμον νὰ μεταβάλλω γνώμην καὶ δὲν ἤθελον ὁμιλήσει, ἐὰν ὁ φίλος μου Κ. Δεληγεώργης δὲν μ’ ἐπροκαλοῦσε. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐλύθησαν χθὲς, ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπεστήριξα ὅλως τὰ ἐναντία, εἶπον ὅτι ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τῆς Εὔας συνεπιφέρει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ἡ Βουλὴ ὅμως ἀπεφάνθη ἄλλως· ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦ Δήμου Κλείτορος ὅτι, ἐπειδὴ εὑρέθησαν ψῆφοι ὑπεράριθμοι νὰ ἀφαιρεθῶσιν αὗται· αὐτὸ λέγει ὁ νόμος, ἡ Βουλὴ ὅμως ἐξήγησε πολὺ στενῶς τὸν νόμον καὶ ἐγὼ ἀκόμη ἐπιμένω νὰ νομίζω....

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι προσωπικόν.

§117ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι προσωπικὸν, δὲν προσβάλλω κανένα, κάμνω τὴν ἱστορίαν τῆς νομολογίας τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Βουλή. Λοιπὸν ἐξήγησε πολὺ στενῶς τὸν νόμον καὶ εἶπε· ὁ νόμος θέλει, ὅταν ὑπάρχουν ψῆφοι περισσότεραι ἀπὸ τοὺς ψηφοφορήσαντας νὰ ἀποῤῥίπτωνται· ἐγὼ δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας αὐτῆς, διότι αὐτὸ ἐννοεῖ ὅταν ὑπάρχουν δύω, τρεῖς ἢ πέντε ψῆφοι π. χ. αἱ ὁποῖαι παρεισέφρυσαν κατὰ λάθος, ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχουν πολλαὶ ψῆφοι αὐτὸ ὑποθέτει μίαν νόθευσιν, καὶ τότε πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀκύρωσις ἕνεκα τοῦ δόλου. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἄλλως πως, ἐγὼ ὑποτάσσομαι εἰς τὴν πλειοψηφίαν αὐτῆς καὶ σέβομαι τὰ δεδικασμένα.

§118ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι 210 σφαιρίδια ἀφαιρούμενα ἐκ τῆς κάλπης τοῦ Κ. Αὐγερινοῦ ἀλλοιώνουν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ καθιστοῦν μειοψηφοῦντα τὸν τελευταῖον ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων· ἐνῷ χθὲς ἐπρόκειτο περὶ 30 ἢ 50 σφαιριδίων τὰ ὁποῖα, καίτοι ἀφαιρεθέντα, δὲν ἀλλοίωνον τὸ ἀποτέλεσμα. Μὴ θελήσετε λοιπὸν νὰ ἐξομοιώσετε τὸ χθεσινὸν μὲ τὸ σημερινόν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην σας.

§119ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι δὲν θέλω νὰ ἐξηγήσω τὸν νόμον κατὰ γράμμα, θέλω νὰ τὸν ἐξηγήσω κατὰ τὴν ἔννοιάν του, θέλω νὰ τιμωρήσω τὸν δόλον καὶ ἀδιαφορῶ διὰ τὸ ἀποτέλεσμα.

§120Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ἔντιμος Κ. Βαλαωρίτης κατὰ τὴν προεξέλεγξιν τῆς προκειμένης ἐκλογῆς ἐν τῷ τμήματι δὲν παρεδέχθη κατ’ οὐσίαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ πάντων τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας εἶναι ἄκυρος, τοὐναντίον μάλιστα ἀνεγνώρισεν, ὅτι εἰς τοὺς πλείστους τῶν δήμων ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως· ἐπρότεινεν ὅμως καὶ ὑπεστήριξε τὴν ἀκύρωσιν ὅλης τῆς Ἐπαρχίας διὰ τὴν δοξασίαν ἣν ἔχει, ὅτι, ὅταν εἴς τινα δῆμον συμβαίνῃ παρανομία, μολύνεται, οὕτως εἰπεῖν, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἁπάσης τῆς Ἐπαρχίας, καὶ πρέπει κατὰ συνέπειαν νὰ ἀκυρωθῇ. Ἡμεῖς, Κύριοι, διεφωνήσαμεν ὡς πρὸς τοῦτο τέσσαρες τὸν ἀριθμὸν ὡς παρατηρεῖτε, οἱ Κύριοι Κυριακὸς, Ἰωάννου, Γόντικας καὶ ἐγώ, καὶ διϊσχυριζόμεθα μὲ τὸν ἐντονώτερον τρόπον, ὅτι ἡ παρανομία ἡ λαβοῦσα χώραν εἰς μίαν ἐκλογὴν καὶ ἂν θέλετε προβαίνω πάρα πέρα, καὶ εἰς μίαν κάλπην χωριστὰ, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀλληλεγγύην, οὐδεμίαν συνάφειαν μὲ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἄλλων δήμων. Τὶ θέλετε, Κύριοι; νὰ παραδεχθῆτε σήμερον, ὅτι ἡ ἀκύρωσις μιᾶς ἐκλογῆς εἶναι copilimento, εἶναι βραβεῖον κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπραξαν τὴν παρανομίαν; ἢ εἶναι μία ποινή; Ὅταν λέγωμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη παρανόμως, ἐξηγοῦμεν ὅτι ἔλαβον χώραν ἐγκλήματα, ἅτινα φέρουν τὴν ἀκυρότητα. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἐξομοιώσωμεν τὴν ἀρετήν, νὰ ἐξομοιώσωμεν τὴν νομιμότητα μὲ τὴν ἀνομίαν; Ποία τότε ἡ διαφορά; τοιουτοτρόπως θὰ ἠθικοποιήσωμεν τὴν κοινωνίαν; τοιουτοτρόπως θὰ καταστήσωμεν τὸ ἔννομον τῶν ἐκλογέων; Νομίζω ὄχι· διότι ὅταν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι οἱ νομίμως ἐργαζόμενοι τιμωροῦνται ἀπαραλλάκτως μὲ τοὺς παρανομοῦντας, δὲν ὑπάρχει κἀμμία διαφορά· ἕκαστος τότε λέγει, τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐπέλθῃ· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι, ὅπου λαμβάνει χώραν νομιμότης, ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐπέρχεται κύρωσις. Ἀλλ’ ὁ Κ. Βαλαωρίτης μᾶς ἔφερε ἐπιχειρήματα ἄλλα, πρῶτον μᾶς εἶπεν, ὅταν ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς δήμου καὶ ἐπικυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν ἓξ ἢ ἑπτὰ δήμων, εἶναι γνωστὸν πλέον τὸ ἀποτέλεσμα ἢ αἱ δυνάμεις, καὶ θὰ συγκεντρωθῶσιν εἰς ἕνα δῆμον ὅλαι αὐταὶ αἱ δυνάμεις, τὸ δ’ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἦναι γνήσιον, διότι παραβιάζεται ἡ μυστικότης τῆς ψήφου. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ ἡ μυστικότης· μυστικότητα ἐννοεῖ ὁ νόμος τὴν ψῆφον, ἣν πρέπει νὰ δίδῃ ὁ ἐκλογεὺς ἐν ἀγνοίᾳ παντὸς ἄλλου καὶ ἀνεξαρτήτως πάσης ἐπιῤῥοῆς καὶ τότε οὔτε ἐκεῖνον, πρὸς ὃν ἔχει ὑποχρεώσεις, συλλογίζεται, οὔτε τὴν ἐξουσίαν φοβεῖται, οὔτε τὴν συνείδησίν του παραβιάζει. Αὐτὴν τὴν μυστικότητα ἐνόει ὁ νομοθέτης, καὶ οὐδέποτε τὰς δυνάμεις· μὴ δὲν εἶναι γνωστὸν ὡς ἐκ τῶν συνδυασμῶν, ποῦ εἶναι ἡ μεγαλειτέρα δύναμις; καὶ μολοντοῦτο οὐδεὶς ἐγνώρισεν, ὅτι αὐτὴ ἡ γνῶσις τῶν δυνάμεων ἠμπορεῖ νὰ ἦναι λόγος, ὁ ὁποῖος νὰ μεταβάλλῃ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. Ἔρχεται, Κύριοι, ἄλλο ἐπιχείρημα ὅτι, ἐὰν καὶ εἰς ἕνα δῆμον ἤ εἰς μίαν κάλπην ἤθελον συμβῆ παρανομίαι, μὴ ὅλοι οἱ ἐκλογεῖς αὐτοῦ τοῦ δήμου ἐνέχονται καὶ τότε νὰ τιμωρήσωμεν ὅλους διὰ πέντε, ἓξ ἀνθρώπους; Ὄχι· εἰς ἕκαστον δῆμον ὑπάρχει ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, καὶ αὐτὴ ἀντιπροσωπεύει ὁλόκληρον τὴν ὁλομέλειαν τοῦ δήμου· ἐὰν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἐὰν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων μερίδων δὲν ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐπιτηρῶσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δολιεύουν τὴν ἐκλογὴν, θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἄξιοι τῆς τύχης των. Ποίαν γνῶσιν ἔχει ὁ δῆμος, ὅστις εἶναι τέσσαρας πέντε ὥρας μακρὰν, τῶν παρανομιῶν, αἱ ὁποῖαι συμβαίνουσιν εἰς ἐκεῖνον τὸν δῆμον; Λοιπὸν ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις ἐξετάζοντες τὸ ζήτημα πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ παρανομία ἑνὸς δήμου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ οὐδεμίαν σχέσιν, οὐδεμίαν συνάφειαν μὲ τὰς νομιμότητας, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν εἰς τοὺς ἄλλους δήμους· δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τιμωρήσωμεν πεντήκοντα, διότι παρηνόμησαν δέκα.

§121ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ποίαν ἀντίῤῥησιν φέρετε εἰς τὸ ἄλλο ἐπιχείρημά μου, ὅτι, ἂν τυχὸν εἷς ὑποψήφιος.........

§122ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ δὲν εἶναι καιρὸς σήμερον διὰ τέτοια πράγματα.

§123ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Μὰ τί τρόπος συζητήσεως εἶναι αὐτός; εἶναι ἀκατανόητον!

§124ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Βαλαωρίτη, πρόκειται νὰ λύσωμεν θεωρητικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο σήμερον;

§125ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἐγὼ, ἐπειδὴ μὲ ἀναιρεῖ ὁ Κ. Δημητριάδης εἰς ἄλλα ζητήματα, τὸν παρακαλῶ νὰ μὲ φωτίσῃ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο· εἶναι ἁμάρτημα τοῦτο;

§126ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐδική μου ἰδέα, ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο· ἡμεῖς ὄντες κατὰ τῆς ἐκλογῆς δὲν ἔχομεν ἕτερον λόγον ἢ τὸν ἑξῆς· ὅτι εἰς τὴν κάλπην τῶν κυρίων Δαραλέξη καὶ Αὐγερινοῦ εὑρέθησαν πλεονάζοντα 200 τόσα σφαιρίδια τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν νόμον ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὸ Ναὶ, καὶ κατὰ συνέπειαν ἐμείωσε τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων. Οἱ ἀντιδοξοῦντες εἰς τὸ τμῆμα ἰσχυρίζονται ὅτι ὁ νόμος λέγει ῥητῶς τὶ γίνεται· ἂν εὑρεθῶσι περισσότερα σφαιρίδια πλεονάζοντα ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸ Ναί, ἀντέταξαν δὲ ὅτι εἶναι ἔργον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, διότι αὕτη ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητά τινα εἰς τὸ τί δύναται νὰ πράξῃ εἰς τοιαύτην περίστασιν καθὼς καὶ ἂν ὅταν εὑρίσκωνται περισσότερα ὀνόματα καὶ τὰ ψηφοδέλτια γεγραμμένα παρὰ τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν, ἀφῄρουν τὰ τελευταῖα ὀνόματα καὶ ἐδῶ εἶπεν ὁ νόμος ὅτι, ἅμα εὑρεθῶσιν πλεονάζοντα σφαιρίδια νὰ τὰ ἀφαιρῶσιν ἀπὸ τὸ Ναὶ, καὶ οὕτω θὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα ἀριθμοῦντες πόσας ψήφους ἔλαβεν ὁ μὲν, καὶ πόσας ὁ δὲ, ὁ λαὸς ὅμως δὲν δεσμεύεται ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, ἡ κυριαρχία τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ σταθῇ ἕως ἐδῶ, καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ἐπειδὴ ὁ νόμος αὐτὸς εἶπεν αὐτὸ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, αὐτὸ πρέπει νὰ κάμω καὶ ἐγώ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ τὶ εἶναι τυχαῖον ἢ τὶ εἶναι δόλιον. Ἡμεῖς παραδεχόμεθα, ὅτι ἐπειδὴ τὰ ψηφοδέλτια αὐτὰ μετέβαλον τὸ ἀποτέλεσμα θεωρεῖται ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου ἐκείνου ἄκυρος· χθὲς τὸ αὐτὸ ἀπαντήσαμεν καὶ εἰς μίαν ἄλλην ἐκλογὴν ἀλλὰ δὲν τὸ ἐλάβαμεν ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν εἶχε ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, μένει τώρα εἰς ἡμᾶς νὰ ἀποφασίσωμεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ὁ νόμος καθιέρωσιν, ὅτι δηλ. τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια πρέπει νὰ ἀφαιρῶνται· αὕτη εἶναι ἡ θέλησις τοῦ νομοθέτου, ἡ δὲ Βουλὴ δύναται νὰ προβῇ καὶ περαιτέρω.

§127ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦλθεν καὶ ἡ σειρὰ ἡ ἐδική μου, διότι εἶμαι τῆς πλειονοψηφούσης μερίδος εἰς τὸ τμῆμα, καὶ ὡς ἡ μειονοψηφία ἔχει τὸ καθῆκον νὰ αἰτιολογῇ τὴν γνώμην της πολὺ περισσότερον ἡ πλειονοψηφία ἡ ὁποία ὅ,τι ἐκφράζει τὸ ἐκφράζει ὡς δόγμα· ἡ πλειονοψηφία ἀπεφάνθη, ἀποφανθεῖσα εἶχε στηριχθῆ εἰς τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀκούσατε καὶ ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης· ἐγὼ οὔτε τοὺς ἀποτυχόντας, οὔτε τοὺς ἐπιτυχόντας γνωρίζω, ὥστε νὰ παρακινοῦμαι ἀπὸ συμφέρον τι. Εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον εἰς τὸν ὁποῖον ἔγεινε τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον οἱ ἄλλοι παρεδέχθησαν ὡς τετελεσμένον καὶ ἦλθαν νὰ σᾶς πείσωσιν νὰ τὸ καταλογίσετε εἰς τὸν δῆμον εἰς ὃν ἐπράχθη τὸ πραξικόπημα αὐτὸ, διὰ νὰ τὸ ὀνομάσω οὕτω, ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς εἶχε καὶ τὸν Ἔπαρχον καὶ τὸν Δήμαρχον ἐδικόν της καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος). Κατὰ τὴν διαλογὴν, ἐπειδὴ ἦτον γνωστὸν τὸ ἀποτέλεσμα ὅλων τῶν ἄλλων δήμων, ἔγεινε τὸ πραξηκόπημα αὐτό· αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐκτίθενται σαφῶς εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος, ἐγὼ δὲν κρύπτω τὴν γνώμην ἂν καὶ σήμερον εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος (θόρυβος).

§128ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ κ. Δεληγεώργης εἶχε πλῆρες δίκαιον νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμη ἑνὸς ἑκάστου, ὡς πρὸς τὸ πραγματικὸν μέρος, δηλαδὴ ποῖοι λόγοι ἔπεισαν ἕκαστον ὥστε οἱ μὲν νὰ ζητήσουν τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων, οἱ δὲ ὅλης τῆς ἐπαρχίας, οἱ δὲ ἑνὸς μόνον δήμου. Κύριοι, εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀκυρωθῇ ὁ δῆμος Ὠλένης, διότι ἐπὶ τούτου εὗρον λόγου πειστικούς. Ὡς πρὸς τὴν ἀκύρωσιν τῶν λοιπῶν δήμων προέτειναν ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι, ἐν τιμῇ, σᾶς λέγω, δὲν ἔπεισαν τὴν συνείδησίν μου, ὅπως ἐπιφέρω γνώμην ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Ἔλεγον δηλαδὴ ὅτι ἕνας Παρασκευᾶς ληστὴς εἰς τὸν δῆμον Γαστούνης καθ’ ὁδὸν ἐπίεζε τοὺς ψηφοφόρους, τοὺς ἠπείλει, ὅτι θὰ τοὺς φονεύσῃ, ὅτι θὰ τοὺς κλέψῃ καὶ ὅτι ἑπομένως αἱ πράξεις αὗται μετέβαλον τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα· εἰς τὰ τοιαῦτα ὅμως δὲν ὑπάρχουσι πλήρεις ἀποδείξεις, ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς Βουλευτὴς δὲν δύναμαι νὰ τὰς πιστεύσω. Ἕτερος λόγος παρουσιάσθη, ὅτι εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Στεφανοπούλου εὑρέθη ἕνα στουπὶ χαρτί, ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος οὗτος δὲν μὲ ἔπεισε, διότι δὲν ἐπείσθην κατὰ τί μετεβλήθη τὸ ἀποτέλεσμα. Ἑτέρα ἔνστασις παρουσιάσθη, ὅτι ἕνα ξύλον ἐλάτης εὑρέθη εἰς τὸ ὄχι μιᾶς κάλπης, καὶ ὅτι εἶχε κατασχεθῆ, ἀλλὰ καὶ αὕτη δὲν ἦτο πειστική. Διὰ τοῦτο δὲ ὁ κ. Βαλαωρίτης προέτεινε τὴν ὅλην ἀκύρωσιν εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης. Ἐκεῖ παρετηρήθη, ὅτι ὑπῆρχε δήμαρχος τις πρῶτος θεῖος τοῦ Κυρίου Στεφανοπούλου, ὅστις ἦτο ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος.

§129ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὄχι.

§130ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ δήμαρχος ἐκεῖνος εἶχε κατὰ τὴν παρατήρησιν, ἥτις μᾶς ἐγένετο, μερικὰς ὑποχρεώσεις εἰς τὸν κ. Αὐγερινὸν, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἐξήσκει ἐπ’ αὐτοῦ μεγάλην ἐπιῤῥοὴν τὸ παιδί του, καὶ ἑπομένως δὲν ἠδύνατο νὰ ὑποσχεθῇ εἰς τὸν Αὐγερινὸν τὰς ψήφους, ὅσαι ἠδύναντο νὰ ἐπηρεάσωσι τὸ ἀποτέλεσμα· φαίνεται ὅτι ἐσυμφώνησεν ὁ δήμαρχος οὗτος Τόγκας μὲ τὸν υἱόν του νὰ δώσωσι καὶ ὀλίγας ψήφους (θόρυβος).... Ἀφοῦ δὲ βλέπει ὁ υἱὸς ὅτι πέρνει ὁ Αὐγερινὸς ψήφους ἀπὸ τὸν πατέρα του προκαλεῖ ἔριδα ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας....

§131ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἀπὸ ποῦ τὰς ἐλάβατε;

§132ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὸ τμῆμα...... Ὁ Τόγκας ὁ παντοδύναμος κτυπᾷ τὸ παιδί του, τὸ παιδὶ πυροβολεῖ κατὰ τοῦ πατρὸς, ἕως ὅτου ὅλοι ἐξῆλθον ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας. Διὰ νὰ ῥιφθοῦν δὲ, κύριοι, 1500 σφαιρίδια θὰ εἰπῇ ὅτι ὑπῆρξε διακοπὴ τοὐλάχιστον δύο ὡρῶν, καὶ κατ’ αὐτὰς τὰς δύο ὥρας, ὡς βλέπετε, ἐγένετο ἡ καλπονόθευσις καὶ ὡς ἐκ τούτου θεωρῶ ἄκυρον τὴν κάλπην· ὡς πρὸς δὲ τὰς ἄλλας κάλπας δὲν παρουσιάζονται λόγοι σπουδαῖοι (θόρυβος).

§133ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀφείλω καὶ ἐγὼ, Κύριοι, ὡς ἀνήκων εἰς τὴν μειονοψηφίαν τὴν ὑποστηρίξασαν τὴν ἀκύρωσιν ὅλης τῆς ἐκλογῆς νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, ἐξ ὧν στηριζόμενος ὑπεστήριξα τὴν γνώμην μου ἐνώπιον τοῦ τμήματος· καὶ ἐν πρώτοις λέγω, ὅτι θεωρῶ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἰδίως τοὺς δήμους Ὠλένης, Βουνάργου καὶ Ὀλυμπίων ἀκύρους, διότι εἰς μὲν τὸν πρῶτον δῆμον τῆς Ὠλένης εὑρίσκομεν 530 σφαιρίδια πλεονάζοντα ἐντὸς δύο καλπῶν· ἐκτὸς δὲ τούτου εἰς τὸν δῆμον Πηνείων εὑρέθησαν πώματα ἐπὶ τῆς κάλπης τοῦ Κυρίου Στεργιοπούλου. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ὑπὸ τίνος ἐπράχθη τὸ ἔγκλημα· ἀποβλέπω μόνον εἰς τὸν σκοπόν· ὁ σκοπὸς ἦτον, Κύριοι, ὁ δόλος καὶ ἡ νόθευσις τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας. Ὀφείλω λοιπὸν ἐν τοιαύτῃ περιστάσει, κατ’ ἀρχὴν, νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ὅλου, διότι παραδέχομαι τὴν ἀρχὴν ὅτι, ἐὰν εἴς τινας δήμους ἐγένετο ψηφοφορία ἀνόμως καὶ δυναμένη οὕτω νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ἡ ἐκλογὴ αὕτη πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ. Ἐνταῦθα δὲ εὑρέθησαν παρανομίαι ἕνεκα τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ ἀκυρώσωμεν τὸ ὅλον τῆς ἐκλογῆς· καὶ δι’ ἕνα ἄλλον σπουδαῖον, κατ’ ἐμὲ, λόγον, διότι πολλοὶ παραδέχονται ὡς ποινὴν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς, περὶ τοῦ ὁποίου ὅμως ἐγὼ ἄλλως σκέπτομαι, διότι καὶ ἂν ὡς ποινὴν παραδεχθῶμεν αὐτὸ, δὲν πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ἡ ἀκύρωσις ὡς βραβεῖον εἰς τοὺς παρανομήσαντας, διότι θὰ ἔλθῃ τότε ὁ δῆμος ὁ παρανομήσας εἰς τὴν ἐκλογὴν νὰ δώσῃ καὶ ἐπιβάλλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἐφ’ ὅλης τῆς λοιπῆς ἐπαρχίας, καθόσον, γνωστῶν ὄντων τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν λοιπῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας, ὅλη ἡ ἐνέργεια τῶν κομματαρχῶν τῆς ἐπαρχίας θέλει περιορισθῆ εἰς τὸν δῆμον ὅστις ἠκυρώθη, καὶ τότε θέλει μεταβληθῆ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, διότι οἱ ἄνθρωποι πάντοτε ἐπηρεάζονται· ὁ ἄνθρωπος εἶναι σχηματισμένος οὕτω πὼς, ὥστε εἶναι δεκτικὸς συμπαθειῶν, αἵτινες ἐπιδρῶσιν ἐπ’ αὐτοῦ· ἑπομένως ὑποστηρίζω χάριν τοῦ μεγάλου καὶ σπουδαίου τούτου λόγου τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς, διότι δὲν θέλω νὰ δώσω δικαίωμα, τὸ ὁποῖον μόνον μία ἐπαρχία ἔχει, νὰ τὸ δώσω λέγω, εἰς ἕνα καὶ μόνον δῆμον, ἄλλως τε μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἐξελέγχοντες δι’ ἑαυτοὺς νομοθετοῦμεν διὰ τὸ ἄδηλον μέλλον. Φρονῶ δὲ προσέτι ὅτι, ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐνδιαφέρεται ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς, ἔπρεπεν οὗτος νὰ ζητήσῃ νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς του μετὰ περισσοτέρας ἀκριβολογίας· τοῦτο τοὐλάχιστον, κατ’ ἐμὲ, ἀπαιτεῖ οὐχὶ μόνον ἡ τιμὴ τοῦ ἐνδιαφερομένου ὑπουργοῦ, προσβαλλομένου τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς του ὡς βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ἧς οὗτος ἀποτελεῖ μέρος σπουδαῖον. Καὶ τοῦτο ἐπίστευσα ὅτι ἐσκόπει νὰ ζητήσῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτε εἶδον αὐτὸν ἀναβάντα ἐπὶ τὸ βῆμα, πρὶν ἢ παρ’ οὐδενὸς τῶν ΚΚ. βουλευτῶν κατηγορηθῆ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἡ ἐκλογή του.

§134ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἐγὼ, Κύριοι, μετριοφρονῶν δὲν ἠθέλησα νὰ ἐξηγηθῶ, ἀλλὰ βλέπετε ὅτι τὸ πρᾶγμα καταντᾷ οὐσιῶδες· θέλω, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου αὐτοῦ μετὰ τὴν μεταβολήν· πρέπει νὰ πεισθῆτε ποῖα τὰ μέσα, ποῖα τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν κατάστασιν ὥστε νὰ παρουσιασθῶσιν ἀντίπαλοι πρὸς ἡμᾶς· ἐνῷ εἰς τὰ 59 εἶχον ὅλης τῆς ἐξουσίας τὴν δύναμιν 8 δῆμοι ὑπῆρχον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, μετὰ τὴν μεταβολὴν ὠφεληθέντες ἀπὸ τὰ τότε περιστατικὰ, ὠφεληθέντες ἀπὸ τὰ πράγματα τότε τὸν μὲν δήμαρχον τὸν ἐδικόν των τὸν ἄφησαν, τὸν δὲ ἀνήκοντα εἰς ἡμᾶς τῶν Βουπρασίων ἔπαυσαν· μολονότι ἐπαναστάτησαν, ἀφῆκαν δὲ τὸν πρῶτον ὡς εἶπον, ὅστις ἦτον εἰσηγμένος εἰς δίκην ἐπὶ κακουργήματι καὶ διῆγεν ὡς φυγόδικος, τὸν Τόγκαν αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἀκούετε, ὅστις ἀνῆκεν εἰς ἡμᾶς τὸν ἔπαυσαν καὶ διὰ νὰ τὸν μεταφέρουν ὀπίσω ἔλεγαν αἱ κακαὶ γλῶσσαι, ὅτι ἔδωκε χρήματα, τὸν ἐπανέφερον δὲ καὶ ὡρκίσθη εἰς τὸν Αὐγερινὸν νὰ ᾖναι ἐδικός του, ἔκτοτε ποία ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης; μόνον ζωοκλοπαὶ πλεῖσται ἐγένοντο καὶ ἐκλάπησαν περίπου 2,500 ἄλογα· ἔβαλαν οἱ Δήμαρχοι καὶ ἔκλεπτον τὰ ἄλογα, ἔπειτα ἔλεγον ὅτι τὰ συνέλαβον ὡς περιπλανώμενα καὶ τὰ ἀγόραζον μεταξὺ των· ἀθλιεστέρα ἄλλη κατάστασις δὲν ὑπάρχει.

§135ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διατελεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις;

§136ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κατὰ δυστυχίαν· διότι μετέφεραν πρωτευούσας δήμων αὐθαιρέτως ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον καὶ ἰδὸν τὸ ὑπουργεῖον τὸ τωρινὸν τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἠθέλησε νὰ τὴν μεταβάλῃ· καὶ ἐγὼ εἶπον νὰ μὴ γείνῃ τίποτε ἕως οὗ νὰ τελειώσουν αἱ ἐκλογαί. Λέγουν, ὅτι πολλοὶ ψηφοφόροι ἦσαν νόθοι· ἠξεύρετε, ὅτι τὰ δικαστήρια ζητοῦν ἀποδείξεις· εἰς αὐτὰ τὰ μέρη δὲν ὑπάρχουν ληξιαρχικὰ βιβλία· εἶναί τις 25 ἐτῶν; ἔχουν ἀπόδειξιν τὸν Κώσταν ὅστις τὸν ἐβάπτισε. Διὰ τὸν Τόγγαν, ἐπαναλέγω, διότι ἐκεῖ γυρίζει ἡ ἔνστασις, καὶ εἶναι ἀρβανίτης· εἴδομεν τούρκους νὰ ὑπηρετήσουν ὑπὸ τὸν Κολιόπουλον, καὶ ἐπολέμουν τούρκους· εἶναι πολὺ πιστοί. Ὁ Τόγγας λοιπὸν αὐτὸς ἤθελεν ὑπερασπισθῆ τὸ μέρος αὐτό· ἀλλὰ τί νὰ γείνῃ; Ἀπατῶνται ὅσοι νομίζουν, ὅτι ὁ Τόγγας ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν· καὶ ἔχει διὰ τῆς συνδρομῆς τῆς ἰδικῆς μας· διότι εἰς τὰ 1844 ὁ Σισίνης μὲ τὸν Τόγκαν ἐπῆραν μόνον 220 ψηφοφόρους καὶ 400 ἡμεῖς. Εἰς τὰ 1859, τὸ ἐπαναλέγω πάλιν, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐπηρέαζε, ἐπήραμεν 500 καὶ 72 ἐκεῖνοι. Ὁ Τόγγας λοιπὸν ἦλθε μὲ 10 ἄλλους καὶ ἐβάδισεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐκτύπησε τὸ παιδί του καὶ ἐπῆρε τὸν ἀντιπρόσωπον τὸν ἰδικόν μου, τοῦ ἔσχισε τὸ κεφάλι· ἐκεῖ ὅπου ἐκτυπήθη καὶ ἐπῆγαν ἔξω οἱ ἄνθρωποι, ἕνας Καλογερόπουλος εἰρηνοδίκης, ὅστις ἐὰν τὰ πρόβατά σου ἐμβῆκαν εἰς τὸ ἀμπέλι μου καταδικάζει ἐμὲ, εἰς τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐπῆραν ἀπὸ τὸν Τόγγαν σφαιρίδια μία χούφτα καὶ τὰ ἔῤῥιψαν μέσα εἰς τὰς δύω κάλπας, μετὰ τὸ τέλος λοιπὸν τῆς ἐκλογῆς τῶν τεσσάρων ἡμερῶν, ὁ πονηρὸς δὲν εἶπεν, ὅτι ἐῤῥίφθησαν σφαιρίδια, ἀλλ’ ἐπιφυλάττεται νὰ κάμῃ ἔνστασιν, καὶ ὁ σκοπός των ἦτον, ἐὰν ἴδῃ ὅτι δὲν ἔχουν τὴν πλειονοψηφίαν νὰ κάμνῃ τὴν ἔνστασιν καθὼς καὶ τὴν ἔκαμεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς ἐξήγησις τῶν διατρεξάντων. Ἐλπίζω νὰ μὴν ἀπατηθῆτε, ἡ ἐκλογὴ ἔγεινε ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ἰσχυρῶν δυνάμεων ὅλων τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ὅ,τι ἀγαπᾶτε κάμετε εἰς αὐτοὺς τοὺς δήμους, ὁ Αὐγερινὸς ἐπῆρε περισσοτέρους ἀπὸ ἐμέ· εἰς ἡμᾶς ἤθελεν ὠφελήσει νὰ χαλασθοῦν αἱ κάλπαι ἀλλὰ μία δευτέρα ἐκλογὴ εἶναι μία δευτέρα στάσις.

§137ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ Κύριε πρόεδρε.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λευκάδος Κ. Βαλαωρίτης ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ἰσχυρίσθη ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως. Λυποῦμαι διότι σέβομαι τὴν Βουλὴν, καὶ παρακαλῶ αὐτὴν, νὰ μὴ παραδεχθῇ τί τὸ ὁποῖον ἀποδίδει εἰς ἐμέ. Φρονῶ, ὅτι ὁ Κ. Βαλαωρίτης ὤφειλε νὰ περιορισθῇ εἰς ὅ,τι τὸ καθῆκον ἀπαιτεῖ· ἤθελησε νὰ προσβάλλῃ μίαν ἀπόφασιν τοῦ σώματος τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Βουλή. Κατὰ καθῆκον τὸ προεδρεῖον ἀνεκάλεσε τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν εἰς τὸ προκείμενον. Ἡμεῖς ἐτηρήσαμεν τὸν κανονισμὸν, ἀφήσαμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, συγχρόνως τὰ ἀποφάσεις τοῦ σώματος τὰς ἐθεωρήσαμεν ἀπαραβιάστους καὶ ἱερὰς, διότι ἡ πλειοψηφία εἶναι σεβαστή. Κατὰ συνέπειαν καὶ κατὰ καθῆκον, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ζητήσω νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ ὅτι ὁ Κ. βουλευτὴς Λευκάδος ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν βουλήν. Καὶ τοῦτο θεωρῶ πολὺ δίκαιον διότι ἄλλως ὅταν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δὲν σεβώμεθα πᾶν, ὅ,τι κάμνομεν, ὅταν δὲν σεβώμεθα τὴν πλειονοψηφίαν καθὼς ὅλα τὰ ἔθνη παραδέχονται......

§139ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Δὲν ἔχετε, Κύριε πρόεδρε, τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε ἀπὸ τῆς ἕδρας, καταβῆτε εἰς τὸ βῆμα.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἔχει.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητῶ λοιπὸν ν’ ἀνακαλέσῃ.

§142ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἀνεκάλεσε.

§143ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ θέμα, κύριε πρόεδρε, εἶναι καθὼς τὸ χθεσινόν· τὸ ἄκυρον ὅλης τῆς ἐκλογῆς, τὸ ἄκυρον τῶν δύω δήμων καὶ μετὰ ταῦτα τοῦ ἑνὸς δήμου τῆς Ὠλένης.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπατᾶται, πρότασις εἶναι τὸ περὶ ἀκύρου ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄκυρον ὅλης τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη. Τόρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν δύω δήμων Βουνάργου καὶ Πηνείων.

§145ΣΑΦΑΚΑΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε πρόεδρε, τῆς ἀπαιτήσεως αὐτῆς, διότι τὰ βουλεύματα ἡ Βουλὴ τὰ θεωρεῖ περιττά.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε λοιπὸν μένει ὁ δῆμος μόνον τῆς Ὠλένης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Ὠλαίνης τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος καὶ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Α. Κρεστενίτης, Σ. Στεφανόπουλος, Χ. Στεργιόπουλος, Α. Βιλαέτης καὶ Δ. Ἄχολος. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Θηβῶν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· νόμιμοι βουλευταὶ ἐπίσης εἶναι οἱ κύριοι Κατσίνας καὶ Κ. Δημητρίου. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Θήρας.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§151ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· νόμιμοι βουλευταὶ ἑπομένως εἶναι οἱ κύριοι, Π. Τζάνος, Σ. Μαλασπίνας, καὶ Βλαβιανός. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης.)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§154ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· νόμιμοι βουλευταὶ ἀνακηρύσσονται οἱ κύριοι Πεταλᾶς καὶ Α. Μιχαλόπουλος. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων.) Πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ Δʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς· Συγκείμενον ἀπὸ τὰ ὑπογραφόμενα μέλη, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, συγκροτουμένης ἐκ τῶν δήμων· 1) Καλαβρύτων, 2) Λαπαθῶν, 3) Ἀροανείας, 4) Ψωφίδος, 5) Νωνάκριδος, 6) Φελόης, 7) Κραθίδος, 8) Κερπινῆς καὶ 9) Κλειτωρίας καὶ Δικαιουμένης ἵνα ἐκλέξῃ πέντε βουλευτὰς, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ὁποίας παρεστάθησαν δύω ἀντίθετοι συνδυασμοί· α) Ὁ τῶν Κυρίων Ι. Α. Ζαΐμη, Ι. Α. Παπαδοπούλου, Α. Ν. Πετιμεζᾶ, Σ. Ν. Πετιμεζᾶ καὶ Α. Γ. Οἰκονομοπούλου. β) Ὁ τῶν Κυρίων Α. Γ. Πετιμεζᾶ, Γ. Α. Πετιμεζᾶ, Χ. Θεχαροπούλου, Α. Γ. Κουτρουμπῆ, Ι. Α. Σοφιανοπούλου καὶ Ἀθ. Β. Πετιμεζᾶ, ἰσχυρισθέντος τοῦ τελευταίου, ὅτι κατῆλθεν εἰς τὸν ἀγῶνα ἄνευ συνδυασμοῦ. Ἡ ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ βουλευτῶν ψηφοφορία ἤρξατο κατά τε τὰ νενομισμένα καὶ διατεταγμένα, καὶ σύμφωνα πρὸς τὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς πρόγραμμα, τὴν 14 Μαΐου 1865, καὶ ἔληξε τὴν 17 τοῦ αὐτοῦ μηνός. Τὴν 20 Μαΐου, ὥρᾳ ἐννάτῃ π. μ. ἐν τῷ ἐπαρχιακῷ καταστήματι τῆς πρωτευούσης Καλαβρύτων, ἡ ἐπὶ τῆς ἀθροίσεως τῶν ψήφων τῆς τμηματικῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ ἀποτελέσματος ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου, τοῦ εἰρηνοδίκου, τοῦ δημάρχου τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἐνεργήσασα ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει τὰ κατὰ νόμον, ἀνεκήρυξε τὰ ὀνόματα τῶν ἀναδειχθέντων βουλευτῶν. Ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας ἑκατέρωθεν ἐγένοντο καὶ ἐπεδόθησαν τῷ ἐπάρχῳ ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἑπτὰ δήμων, ἔχουσαι ὡς ἑξῆς· 1) Κατὰ τῆς τοῦ δήμου Καλαβρύτων. Ὅτι οἱ εἰσπράκτορες, δημόσιοι καὶ δημοτικοί, καὶ δασοφύλακες μὲ ἑξήκοντα περίπου ἐνόπλους ἠπείλησαν πολλῶν χωρίων ψηφοφόρους, ὅτι ἔχουν ἐντάλματα συλλήψεως κατ’ αὐτῶν καὶ ἀγεληδὸν τοὺς μετέφερον εἰς τὸν παρὰ τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι «περίβολον τῆς Πανηγυρίστρας» ἔνθα ὁ δήμαρχος καὶ ἀστυνόμος εἶπον αὐτοῖς, ὅτι, ἂν θέλωσι νὰ σωθῶσι, πρέπει νὰ δώσωσι τοὺς ψήφους των ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἀποτυχόντων, οἵτινες εἰσὶ φίλοι τῆς Βασιλείας κλπ., καὶ οὕτω φοβηθέντες ἔδωκαν εἰς αὐτοὺς πλέον τῶν τριακοσίων πεντήκοντα ψήφων ἐκλογεῖς ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα. 2) Τοῦ δήμου Κερπινῆς. Ὅτι ὁ δημαρχεύων μὲ ἑβδομήκοντα ὁπλοφόρους περιερχόμενος τὰ χωρία τοῦ δήμου καὶ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας παρασταθεὶς, ὑπεχρέωσε δι’ ἀπειλῶν περὶ τοὺς τετρακοσίους ἐκλογεῖς νὰ δώσωσι τοὺς ψήφους των ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἀποτυχόντων, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἀντιπάλου μερίδος, ἄναυδοι ἐκ τοῦ φόβου ἐγένοντο, διότι καὶ αἱ πέριξ τοῦ ἐκλογικοῦ καταστήματος οἰκίαι καὶ ὁ παρ’ αὐτῷ ναὸς εἶχον καταληφθῇ ὑπὸ τῶν ἐνόπλων, ἀπειλούντων θάνατον εἰς τοὺς ἀντιθέτους των. 3) Τοῦ δήμου Λαπαθῶν. Ὅτι ὁ μὲν Σωτηρόπουλος, γαμβρὸς τοῦ Γ. Α. Πετιμεζᾶ, διὰ πεντήκοντα ἐνόπλων ἠπείλει τοὺς ἐκλογεῖς, ὁ δὲ Ἰω. Π. Νικολόπουλος, γαμβρὸς τοῦ αὐτοῦ Πετιμεζᾶ καὶ συμβολαιογράφος Καλαβρύτων, ἐδελέαζε διὰ ψευδοφλωρίων (τὰ ὁποῖα ἰσχυρίζονται ὅτι μετέφερεν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ὁ Ἀθανάσιος Γ. Πετιμεζᾶς) τοὺς ἐκλογεῖς, καὶ ὁ ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν σφαιριδίων εἰρηνοδ. γραμματεὺς Παπαδόπουλος καθωδήγει φανερὰ τοὺς ψηφοφόρους ὑπὲρ τοῦ ἀποτυχόντος συνδυασμοῦ. Τὰ δὲ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι, ἀπειλούμενοι παρὰ τῶν ὁπλοφόρων, οὐδὲν παρετήρησαν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, καὶ διὰ τοιούτων ἐνεργειῶν ἔλαβεν ὁ συνδυασμὸς τῶν ἀποτυχόντων τὰς ψήφους τριακοσίων ἐκλογέων ἀνηκόντων εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας. 4) Τοῦ δήμου Ψωφίδος. Ὅτι ὁ Ἀθανάσιος Μαρκόπουλος ἐπὶ κεφαλῆς ὀγδοήκοντα ἐνόπλων, περιερχόμενος τὰ χωρία, ἠπείλει τοὺς ἐκλογεῖς λέγων, ὅτι διετάχθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀντιδοξοῦντας τῷ Α. Γ. Πετιμεζᾶ, φίλῳ τοῦ πρωθυπουργοῦ κλπ. καὶ τοιουτοτρόπως ἔλαβε τετρακοσίας ψήφους ὑπὸ ἐκλογέων ἀνηκόντων εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν ἐπιτυχόντων. 5) Τοῦ δήμου Νωνάκριδος. Ἡ μὲν μερὶς τῶν ἐπιτυχόντων ἐνίσταται, ὅτι ὁ ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ μηχανικοῦ Χ. Σολιώτης διὰ τεσσαράκοντα ὁπλοφόρων ἐπιτεθεὶς κατὰ ἐκλογέων καὶ φονεύσας τὸν Ἀθανάσιον Περλέγκαν, κατεπτόησε περὶ τοὺς ἑκατὸν ὀγδοήκοντα ἐκλογεῖς, οἵτινες ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ ἀποτυχόντος συνδυασμοῦ. Ἡ δὲ μερὶς τῶν ἀποτυχόντων· Ὅτι ὁ δήμαρχος κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου τῶν διὰ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν κληρωσίμων παρέλειψε τινὰς ἔχοντας τὰ προσόντα, οἷον τὸν Κ. Γεωργαντόπουλον, Π. Δασκαλόπουλον καὶ Δ. Μαχαίραν. Ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο εἰς τὸ χωρίον Σόλον, πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, ἀλλ’ εἰς τὸ χωρίον Μεσοροῦγι, διαχωριζόμενον τοῦ Σόλου διὰ φαράγκων κλπ. Ὅτι ὁ δήμαρχος δι’ ἐνόπλων καὶ διὰ τῆς παρουσίας του εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ δι’ ἀπειλῶν καὶ βίας εἰργάζετο ὑπὲρ τῆς μερίδος του κλπ. ἀποτυχὼν δὲ διὰ τῶν μέσων τούτων, προεκάλεσε τὴν 17 Μαΐου ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ῥῆξιν προληφθεῖσαν διὰ τῆς χωροφυλακῆς κλπ. Εἶτα δὲ δι’ ἐνόπλων καταλαβὼν τὰς ἐπικαίρους θέσεις, παρεμπόδισε διὰ πυροβολισμῶν τὴν προσέλευσιν τῶν ἐκλογέων ἐκ διαφόρων χωρίων, μετὰ φόνον τινὰ μάλιστα ἐπελθόντα· τούτων ἕνεκα ἐψηφοφόρησαν μόνον 514 ἀντὶ 1816 τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου. 6) Τοῦ δήμου Φελόης. Ἡ μὲν μερὶς τῶν ἐπιτυχόντων ἐνίσταται· Ὅτι οὐδεὶς ἐκλογεὺς ὑπῆρχεν ὑπὲρ τῆς ἀντιπάλου μερίδος, ὁ γραμματεὺς ὅμως τῆς ἐφορίας Αἰγιαλείας Π. Α. Μαραγκόπουλος, ἐνεργήσας ὅσα καὶ ὁ δασονόμος ἐν τῷ δήμῳ Ψωφίδος, ἐπηρέασε 100 περίπου ἐκλογεῖς. Ἡ δὲ τῶν ἀποτυχόντων· Ὅτι καὶ κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον ὁ δήμαρχος δι’ ἐνόπλων καὶ κατὰ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐν τῷ ναῷ διεπράξατο ὅσα καὶ ἐν Νωνάκριδι, καὶ περιπλέον τὸν ἐπὶ τῆς διαλογῆς ὑπάλληλον διὰ τῶν ἐνόπλων ἠπείλησε καὶ ὑπεχρέωσε νὰ φύγῃ εἰς τὸ χωρίον Περθῶρι. Ὅτι γενόμενος κύριος τοῦ πεδίου, δι’ ἐπανειλημμένης τῶν αὐτῶν ἐκλογέων ψηφοφορίας, ἐπέφερε καλπονόθευσιν, καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ἐκ τῶν τοῦ καταλόγου 700 ἐκλογέων ἐψηφοφόρησαν 500, ἐνῷ ἔλλειπον πολλοὶ εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων των. Ὅτι τοῦτο, δηλαδὴ ἡ καλπονόθευσις, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ἐπίσημον τοῦ ἐπαρχείου ἔγγραφον. 7) Τοῦ δήμου Κλειτωρίας. Ἡ μὲν μερὶς τῶν ἐπιτυχόντων ἐνίσταται· Ὅτι ὁ ἀποτυχὼν συνδυασμὸς ἀσθενὴς ὢν καὶ μὴ δυνάμενος νὰ πράξῃ ὅ,τι εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους, ἐμηχανεύθη τὴν πρὸς τὸ ψηφοφορεῖν παρεμπόδισιν τῶν ἐκλογέων, διὸ ὁ δημαρχεύων μετὰ τοῦ ὑποψηφίου Α. Κουτρουμπῆ, ἔχοντες ἀρκετοὺς ὁπλοφόρους καὶ ἀρχηγὸν τὸν Κ. Καραμέρον Πετιμεζᾶν, κατέλαβον τὰς ὁδοὺς καὶ οὕτως οἱ ψηφοφόροι δι’ ἀτραπῶν μετέβαινον εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἐξ οὗ καὶ ἐκ τοῦ ἐπελθόντος παρ’ αὐτῶν φόνου καθυστέρησαν 500 εἰσέτι τῆς μερίδος των ἐκλογεῖς, ἐκτὸς τῶν ὑπὲρ αὐτῆς ψηφοφορησάντων 1000 περίπου. Ἡ δὲ μερὶς τῶν ἀποτυχόντων ἐνίσταται διὰ τῶν πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορῶν της ἀπὸ 23 Μαΐου, ἰσχυριζομένη ὅτι ἐγένετο βία καὶ νόθευσις. Βία μὲν, διότι ὁ Σ. Ν. Πετιμεζᾶς τὴν 12 Μαΐου κατέλαβε τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου (Φίλια), ἀπέβαλε τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸν δήμαρχον καὶ τὸν ὑποψήφιον Α. Κουτρουμπῆν, καθὼς καὶ τοὺς ἐμπίστους τοῦ Α. Β. Πετιμεζᾶ, Γιαννικόπουλον, υἱὸν τοῦ δημάρχου, ὅπερ ὁ εἰρημένος ὑποψήφιος ἀναφέρει πρὸς τὸν ἔπαρχον τὴν 17 Μαΐου, ὁ δὲ Γιαννικόπουλος δι’ ἀναφορᾶς του ἐπίσης τῆς 19 Μαΐου, ἣν διὰ κλητῆρος ἐπέδωκεν. Ἀπέκρουσε δὲ διὰ τῶν ὅπλων τοὺς κατὰ τὴν πρωΐαν τῆς 14 Μαΐου προσερχομένους ἐκλογεῖς, ἐξ ὧν εἷς ἐφονεύθη καί τινες ἐπληγώθησαν, καὶ οὕτως ἠναγκάσθησαν ν’ ἀναχωρήσωσι. Νόθευσις δὲ, διότι ὡς ἐκ τούτων ἡ μερὶς τῶν ἀποτυχόντων ἀποφασίσασα τὴν παρεμπόδισιν τῶν ἐκλογέων, ἐπολιόρκησεν ὁλοσχερῶς τὴν πρωτεύουσαν καὶ κατέστησεν ἀδύνατον τὴν προσέλευσιν ἐκλογέων. Πρὸς ἀπόδειξιν τῆς μὲν βίας προτείνουσι τὴν ἐπίσημον ἀλληλογραφίαν τοῦ δημάρχου καὶ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν παραστάντος ἐνωμοτάρχου Κ. Ἀλμπέρτου καὶ τοῦ ἐκεῖ μεταβάντος ἀνθυπομοιράρχου Κ. Μπαϊρακτάρη. Τῆς δὲ νοθεύσεως, Αʹ. Ὅτι στενῶς πολιορκουμένης τῆς πρωτευούσης, ἀδύνατον ἦτο νὰ εἰσέλθωσι καὶ ψηφοφορήσωσι 1000 περίπου ἐκλογεῖς, καὶ ὅτι τοῦτο ὁμολογεῖται εἰς τὰς ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ 3 πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 9 πρὸς τὸν ἀνθυπομοίραρχον (ἐνστάσεις 2 καὶ 3). Βʹ.) Ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἀνέδειξε 4 ἰσοψηφοῦντας ὑποψηφίους κλπ. ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων, οἱ δ’ ἀποτυχόντες ἔλαβον οἱ μὲν ὀλιγίστας ψήφους, ὁ δὲ Α. Κουτρουμπῆς οὐδεμίαν. Γʹ.) Ὅτι, ἐνῷ φαίνονται ψηφοφορήσαντες 1011 ἐκλογεῖς, ἐν ταῖς κάλπαις εὑρέθησαν σφαιρίδια 1021. Δʹ.) Ὅτι μεταξὺ τῶν ψηφοφορησάντων φαίνονται καὶ 2 ἀποβιώσαντες, ὁ Π. Λυκουριώτης καὶ Ἀνασ. Κ. Μακρῆς (ἔνστασις 9). Εʹ.) Ὅτι ἐπίσης φαίνονται ψηφοφορήσαντες 4 ἀπόντες, ἤτοι ὁ Γ. Κοζάκος, Ν. Γ. Μυλωνᾶς, Α. Γ. Μακρῆς καὶ Π. Πανόπουλος (ἔνστασις 10). Ϛʹ.) Ὅτι 5 ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν δίς. Ζʹ.) Ὅτι τὴν νόθευσιν δι’ ἀναφορῶν των ὁμολογοῦσι δύω ὑπάλληλοι, ὁ Δημητρόπουλος, ὑπογραμματεὺς εἰρηνοδικείου, καὶ Σακκελόπουλος, γραμματεὺς τῆς ἐφορείας. Ἐκτὸς τῆς βίας καὶ τῆς νοθεύσεως ἐκτίθενται καὶ ἄλλαι τυπικαὶ παραβάσεις. 1) Ὅτι αἱ κάλπαι δὲν ἐτοποθετήθησαν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν, οὔτε προσεδέθησαν διὰ σύρματος, μὴ γενομένης περὶ τούτου μνείας ἐν τοῖς πρακτικοῖς, οὔτε ἀναφέρονται τὰ ὀνόματα καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν παρόντων ἀντιπροσώπων (ἔνστασις 14). 2) Ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὥπλισε παρανόμως ἄνδρας, ἔθεσε δὲ τούτους ὑπὸ τὴν χωροφυλακὴν, ἐνῷ ἡ ἔνοπλος δύναμις προσκαλεῖται ὡρισμένως πρὸς διάλυσιν σπουδαίας συγκρούσεως κλπ. (ἔνστασις 15). 3. Ὅτι τὰ πρακτικὰ καὶ αἱ κάλπαι δὲν ἐφυλάσσοντο παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ παρεδίδοντο τῇ χωροφυλακῇ (ἔνστασις 17). 4) Ὅτι ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 16 πράξει της ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ μνημονεύει ὡς παρόντας τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων, δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένοι πάντες, οὔτε μνείαν ποιεῖται περὶ τῆς ἀπουσίας τοῦ προέδρου, οὔτε διακρίνεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς τίς ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς κλπ. (ἔνστασις 20 καὶ 21). 5) Ὅτι ἡ ἐν τῷ ἐπαρχείῳ γενομένη ἀπαρίθμησις εἶναι παράτυπος, διότι ἀπεκλείσθη νὰ λάβῃ μέρος ὁ πρόεδρος Κλειτωρίας κλπ. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν δήμων, ἤτοι τῆς Κραθίδος, καὶ Ἀρωανείας, οὐδεμία ἐδόθη ἔνστασις. Διελθὸν τά τε πρακτικὰ καὶ λοιπὰ τῆς ἀλληλογραφίας ἔγγραφα, ἐξήγαγε τὰ ἑξῆς. 1.) Ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας οὐδεμία ἔνστασις ἢ παρατήρησις κατεχωρήθη εἰς τὰ πρωτόκολλα, πλὴν τῶν τῆς Νωνάκριδος, ἔνθα ἡ πλειονοψηφία ἔφερε παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς. 2.) Ὅτι ἐν μὲν τῷ δήμῳ Φελόης ἠγέρθη ἔρις τις μεταξὺ τοῦ ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς διορισθέντος ἐπὶ τῇ διανομῇ τῶν σφαιριδίων ὑπαλλήλου Π. Α. Πετιμεζᾶ, καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης μὲν ἰσχυριζομένης, ὅτι δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ διορίσῃ καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους, αὐτοῦ δὲ, ὅτι μόνος αὐτὸς πρέπει νὰ διανείμῃ τὰς σφαιρίδια· ἀνήνεγκε δ’ οὗτος, ὅτι ἀπειληθεὶς δῆθεν, μεταβαίνει εἰς ἄλλο χωρίον, ἀλλ’ ἐπανῆλθε κατὰ τὴν ἡμέραν καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας (ἀναφορὰ δημάρχου, ἀριθ. 1370 κλπ.) 3.) Ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Κερπινῆς συνέῤῥευσεν ἔξωθεν ἀριθμός τις ἐνόπλων, προσκληθέντων ὑπὸ τοῦ δημάρχου, καὶ ἐτοποθετήθη πλησίον τοῦ ἐκλογικοῦ καταστήματος, ἀλλ’ ἐκ τῆς παρουσίας αὐτῶν δὲν ἐπῆλθε βία τις ὑλικὴ (ὅρα ἀλληλογραφίαν δημάρχου καὶ ἐπάρχου.) 4.) Ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας ὁ Σωτ. Ν. Πετιμεζᾶς διέμεινεν ἀπὸ τῆς 12 Μαΐου ἐν χωρίῳ Φίλια, ὅτι τὴν 13 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς προσῆλθον εἰς τὸν δήμαρχον καὶ δημοτικὸν ἀστυνόμον (ὅστις ἦν καὶ ὑποψήφιος) πολλοὶ χωρικοὶ, ἐξ ὧν ἄλλοι μὲν εἰσῆλθον εἰς τὸ δημαρχεῖον, ἄλλοι δὲ κατέλαβον διὰ τῆς βίας τὴν οἰκίαν τῆς Γ. Οἰκονομόνυμφης. — Ὅτι οἱ κάτοικοι προέτρεψαν αὐτοὺς μὲ καλὸν τρόπον νὰ ἐκκενώσωσι τὴν οἰκίαν, ἀλλὰ μὴ εἰσακουσθέντες ἀλλ’ ἀπειληθέντες, ἤρχισαν νὰ ῥίπτωσι πέτρας εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ κατὰ μὲν τὸ ἀπὸ 15 Μαΐου ἔγγραφον τοῦ ἐνωμοτάρχου πρὸς τὴν ὑπομοιραρχίαν τοὺς ἐξέβαλον τῆς οἰκίας, κατὰ δὲ τὸ ἀπὸ 19 Μαΐου ἔγγραφον τοῦ σφαιριδιοδότου Σακκελοπούλου, γραμματέως τῆς ἐφορίας κλπ, ὁ Σωτήριος Πετιμεζᾶς παρεμβὰς τοὺς προέτρεψε, καὶ οὕτω παρῃτήθησαν τῆς ἐπιθέσεως. Ὅτι τὴν νύκτα τῆς 13–14 ὅ,τε δήμαρχος καὶ ὁ ὑποψήφιος Α. Κουτρουμπῆς ἀπῆλθον τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου μετὰ τῶν χωρικῶν καὶ τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐθεάθησαν τὴν πρωΐαν ὀχυρούμενοι ἔξωθεν αὐτῆς πρὸς τὸ δυτικὸν μέρος· ὅτι τὴν πρωΐαν τῆς 14 Μαΐου περὶ ὥραν 9 π. μ. ἐπυροβόλησαν χωρικούς τινας ἐκλογεῖς, ἐρχομένους εἰς Φίλια, οἱ δὲ κάτοικοι τοῦ χωρίου ἐξῆλθον ν’ ἀπομακρύνωσι τοὺς πυροβολήσαντας, ὅτε, συναφθείσης μάχης, ἐπληγώθησαν τινὲς καὶ ἐφονεύθη ὁ Κ. Παπαδημητρόπουλος, μεθ’ ὃ οἱ περὶ τὸν Κουτρουμπῆν ἀπομακρυθέντες, κατέλαβον τὴν παρὰ τῷ χωρίῳ Τσοροτᾷ ἄγουσαν ὁδὸν, δι’ ἧς ἔμελλε νὰ διέλθῃ ὁ Παππαδαῖος, ἐρχόμενος μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ εἰς Φίλια· ὅτι μετὰ τοῦτο, κατὰ τὸ ἀπὸ 19 Μαΐου ἔγγραφον τοῦ εἰρημένου γραμματέως τῆς ἐφορίας Γ. Σακκελοπούλου, ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ καὶ ἐψηφοφόρησαν οἱ παρευρεθέντες· ὅτι τὴν 2 μ. μ. ὥραν μάχη συνήφθη ἐπὶ μίαν ὥραν τῶν μετὰ τοῦ Παππαδαίου ἐρχομένων ψηφοφόρων καὶ τῶν περὶ τὸν Κουτρουμπῆν, ἀλλ’ ὁ Παππαδαῖος βοηθηθεὶς καὶ ἀπὸ τοὺς ἐν τῷ χωρίῳ Φίλια, εἰσῆλθε μὲ τοὺς περὶ αὐτὸν περὶ ὥραν 3 μ. μ. ὅτι ὁ Κουτρουμπῆς μετὰ τὰ διαπραχθέντα προέτεινε ν’ ἀνταλλαχθῶσιν ὅμηροι (ῥεχέμια) πρὸς εἰρηνοποίησιν, ὅπερ οἱ ἐν Φίλιᾳ δὲν ἐδέχθησαν· ὅτι κατὰ τὰς ἐκθέσεις τοῦ τε Σακκελοπούλου καὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου Ἀλιμπέρτου ἡ ἐκλογὴ ἐπανειλήφθη καὶ ἡσύχως ἐνεργεῖτο. Ὅτι ὁ ἀνθυπομοίραρχος ἀνεχώρησεν ἐκ Καλαβρύτων φέρων μεθ’ ἑαυτοῦ ἔγγραφα τοῦ ἐπαρχείου πρὸς τὰς διαμαχομένας μερίδας, καὶ γράμμα τοῦ Κ. Ζαΐμη πρὸς τὸν Κ. Παππαδαῖον, τοῦ Ἀθ. Γ. Πετιμεζᾶ πρὸς τὸν Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶν Καραμέρον, καὶ τοῦ Ἀ. Ν. Πετιμεζᾶ πρὸς τὸν Σωτ. Ν. Πετιμεζᾶν, πάντα ταῦτα προτρεπτικὰ πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως, καὶ συγχρόνως ἀνεκοίνωσε ταῦτα τῷ δημάρχῳ ἐν ἀντιγράφῳ μετὰ τοῦ πρὸς αὐτὸν προτρεπτικοῦ ἐγγράφου τοῦ ἐπάρχου τῆς 15 Μαΐου· ἀφιχθεὶς δὲ εἰς Φίλια, ἔγραψε τὴν 15 Μαΐου πρὸς τοὺς Α. Πετιμεζᾶν ἢ Καραμέρον καὶ Κουτρουμπῆν ὡς καὶ εἰς τὸν δήμαρχον, παρακαλῶν καὶ ἐξορκίζων αὐτοὺς «ἐν ὀνόματι τοῦ νόμου καὶ τοῦ Βασιλέως» νὰ παραιτήσωσι τὰ ὅπλα καὶ νὰ προσέλθωσι πρὸς ψηφοφορίαν ἐν εἰρήνῃ, διότι, ὡς ὑπεσχέθησαν αὐτῷ ὁ Σ. Πετιμεζᾶς καὶ Παππαδαῖος, εἰσὶ πρόθυμοι νὰ μὴ δώσωσι τὴν «ἐλαχίστην ἀφορμὴν» (ὅρα ἀ. ἔγγραφον αὐτοῦ ἀπὸ 15 Μαΐου). Ὅτι ὁ Α. Κουτρουμπῆς καὶ Καραμέρος Πετιμεζᾶς δὲν συγκατετέθησαν, προτείναντες (τὴν 15 Μαΐου) τὴν κατάθεσιν τῶν ἐν Φίλιᾳ ὅπλων εἰς τὴν χωροφυλακὴν, τὴν κατάληψιν τῶν πέριξ τοῦ Ναοῦ οἰκιῶν ὑπ’ αὐτῆς, τὴν ἐξέτασιν τῶν καλπῶν μήπως ἐν αὐταῖς ὑπάρχωσι σφαιρίδια καὶ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκλογῆς ἀπὸ τῆς 16 Μαΐου· ὅτι ὁ Δήμαρχος ἠρνήθη ὡσαύτως εἰς ἀμφοτέρας τὰς ἀπαντήσεις του ἀπὸ 15 Μαΐου λέγων, ὅτι ἐπειδὴ ὑπάρχουσιν ἐν Φίλιᾳ 300 ἔνοπλοι ὑπὸ τὸν Σ. Ν. Πετιμεζᾶν, οἱ ἀντίθετοι αὐτοῦ, καθὰ γνωρίζει, δὲν τολμοῦν νὰ μεταβοῦν εἰς Φίλια, ἔνθα οὐδένα ἔχουσι φίλον, καὶ ὅτι ἀδύνατον νὰ γενῇ ἐκεῖ ἐκλογὴ, ἀπόφασιν ἔχοντες νὰ μὴ ὑπάγωσι πρὸς ψηφοφορίαν, οὔτε ἔνοπλοι οὔτε ἄοπλοι, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ δὲν γίνῃ εἰς τὴν χειμερινὴν ἕδραν τοῦ δήμου Μαζέϊκα καὶ ὅτι ἂν ἐνεργηθῇ ἐκλογὴ εἰς Φίλια, θέλουσιν ἐπιτεθῆ (ὅρα δύο ἔγγραφά του ἀπὸ 15 Μαΐου πρὸς τὸν ἀνθυπομοίραρχον καὶ πρὸς τὸν ἔπαρχον Καλαβρύτων). Ὅτι ὁ ἀνθυπομοίραρχος ἀνταπαντήσας πρὸς τὸν Κ. Καραμέρον Πετιμεζᾶν καὶ Α. Κουτρουμπῆν, διεβεβαίου αὐτοὺς ἐκ δευτέρου, ὅτι ἡσυχία καὶ τάξις ἀποκατέστη ἐν Φίλιᾳ, οἱ δὲ ψηφοφόροι τῆς μερίδος των δύνανται ἀκωλύτως νὰ προσέλθωσι πρὸς ψηφοφορίαν, διότι ἔλαβεν ὑποσχέσεις ἐκ τῶν ἀντιθέτων των, ὅτι δὲν θέλουν δώσει τὴν ἐλαχίστην ἀφορμήν· τοὺς παρεκάλεσε δὲ ν’ ἀφήσωσιν ἐλεύθερον τὸν ἀπὸ Μαζέϊκα καὶ Καλάβρυτα κατεχόμενον ὑπὸ τῶν περὶ αὐτοὺς ἐνόπλων δρόμον, καὶ ἀπήντησεν εἰς τὰς ἄνω ἐκτεθείσας ἐγγράφους προτάσεις αὐτῶν, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ τὰς ἐκτελέσῃ, τὸ μὲν, διότι ἀντίκειται εἰς τὸν Νόμον, τὸ δὲ, διότι ἡ ἐξέτασις τῆς ἐκλογικῆς ἐνεργείας εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς· ὅτι αὐτοὶ ἀνταπήντησαν διὰ τοῦ ἀπὸ 15 Μαΐου ἐκ Κόκκοβας δευτέρου ἐγγράφου των, ὅτι ἐξετάσαντες περὶ τῆς καταλήψεως τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ οὐχὶ δημοσίου δρόμου, τοῦ ἐκ Μαζέϊκων εἰς Φίλια ἄγοντος, θέλομεν ὁδηγήσει τὰ δέοντα πρὸς τοὺς καταλαβόντας αὐτὴν, ἂν ὦσιν ἐκ τῆς μερίδος μας (ὅρα δευτέραν ἀπάντησιν). Ὅτι, καθ’ ἃ ἔκ τε τῶν εἰρημένων ἐγγράφων τοῦ δημάρχου καὶ ἐξ ἀναφορῶν πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου, καὶ φίλων μάλιστα τῶν ἀποτυχόντων προκύπτει, συμφιλιωθέντος κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ψηφοφορίας τοῦ ἰσχυροῦ κομματάρχου Π. Σακκελαροπούλου μετὰ τοῦ Παππαδαίου, πάντες οἱ κάτοικοι τῆς πρωτευούσης Φίλια, μηδενὸς ἐξαιρουμένου, ἐγένοντο φίλοι τοῦ Σωτ. Ν. Πετιμεζᾶ καὶ συντροφίας (3 ἀναφοραὶ χωρικῶν 18.) Ὅτι τὴν 14 Μαΐου ἐγένοντο ἐπιθέσεις ὑπὸ τῶν περὶ τὸν Κουτρουμπῆν κλπ. ἐνόπλων, ἀποκρουσθεῖσαι ἐκ τῶν ἐναντίων, καὶ ὅτι μέχρι τῆς 15 Μαΐου οἱ θέλοντες νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ διέβαινον ἀμυνόμενοι (ὅρα ἀνωτέρω ἔγγραφον στρατιωτ. ἀρχῶν καὶ πράξεων), μετὰ δὲ τὴν 15–17 Μαΐου οὐδὲν γεγονὸς συγκρούσεως ἐπισήμως ἢ ἐξωδίκως γνωστόν. Ὅτι ὁ Σ. Ν. Πετιμεζᾶς διὰ τῆς ἀπὸ 17 Μαΐου πρὸς τὸν ἔπαρχον ἐπιστολῆς του λέγει, ὅτι οἱ ἐναντίοι ὑπὸ τὸν Καραμέρον κλπ. σκοπεύουν, ἅμα ἡ ἔνοπλος δύναμις ἀναχωρήσῃ μετὰ τῶν πρακτικῶν κλπ., νὰ ἐπιπέσωσιν εἰς Φίλια καὶ κακοποιήσωσιν ἄνδρας καὶ γυναῖκας, διὸ βιάζεται ν’ ἀσφαλίσῃ τὸ χωρίον, καὶ προεκάλει τὴν ἀποστολὴν ἐνόπλου δυνάμεως κλπ. Ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἀπευθυνομένη τῇ ἐνόπλῳ δυνάμει, λέγει μὲν ὅτι οἱ ἄνω ἔνοπλοι εὑρίσκονται καὶ ἐπικαλεῖται τὴν δημοσίαν δύναμιν, εἰς τὰς διαταγὰς τῆς ὁποίας ἔθετεν ἱκανὸν ἀριθμὸν ἐνόπλων, εἰς ὅλας ὅμως τὰς πράξεις ἐπιφέρει, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐξακολουθεῖ ἐν τάξει. Ὅτι 800 περίπου ἐκλογεῖς δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸν ἔπαρχον, ἐν οἷς καὶ τινες δῆθεν ψηφοφορήσαντες, παρέστησαν, ὅτι αὐτοὶ οὐδόλως προσῆλθον εἰς ψηφοφορίαν, ἀλλὰ μάλιστα, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔλαβον μέρος εἰς τὴν πολιορκίαν κλπ. (ὅρα 3 ἀναφορὰς κλπ.), δι’ ἑτέρας δὲ ἀναφορᾶς ἀπὸ 22 Μαΐου, ἐπιδοθείσης τῷ ἐπάρχῳ διὰ κλητῆρος, 848 κάτοικοι βεβαιοῦντες ὅτι ἐψηφοφόρησαν 1021 ἐκλογεῖς, αἰτιῶνται ἐπὶ τοῖς γινομένοις τὸν δήμαρχον, τὸν ἀστυνόμον καὶ λοιποὺς, καὶ καταχωρίζουσιν ἀντίγραφα ἐπιστολῶν ἀπὸ 15 Μαΐου τοῦ Β. Γ. Γιαννικοπούλου, υἱοῦ τοῦ Δημάρχου καὶ ἐμπίστου τοῦ Α. Β. Πετιμεζᾶ, πρός τε τὸν Α. Γ. Πετιμεζᾶν καὶ λοιποὺς εἰς Καλάβρυτα, καὶ πρὸς τὸν Λεωνίδαν Γιαννικόπουλον (ἕτερον υἱὸν τοῦ Δημάρχου) εἰς Μαζέϊκα, δι’ ὧν ἐξαιτοῦνται τὴν ταχεῖαν ἀποστολὴν ἑνὸς φορτίου πυριτοβολῶν, ἐξαντληθέντων τῶν φυσεκίων των, καὶ ἀναγγέλλοντες μετὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτῶν ληφθησόμενα μέτρα ἐπιθετικὰ καὶ τραγικὰ κατά τε τῶν κατοίκων Φίλια καὶ τῆς ἐνεργουμένης ἐκεῖ ἐκλογῆς. Ὅτι ὁ ἔπαρχος Καλαβρύτων ὡς καὶ ὁ ἔφορος (ἀριθ. 3536 ἀπὸ 20 καὶ 24 Μαΐου) διαψεύδουν τὰς ἀναφορὰς τοῦ ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν σφαιριδίων, καὶ τοῦ ἐπὶ τῆς διαλογῆς γραμματέως τῆς ἐφορίας Γ. Σακελλοπούλου, ὡς προελθόντος εἰς τοῦτο ἕνεκα ὑποσχέσεων, ἀπειλῶν καὶ βίας, καθ’ ἃ ὁ Σακελλόπουλος ἐνόρκως αὐτοῖς προηγουμένως ὡμολόγησεν. Ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Κωνσταντόπουλος, προσκληθεὶς ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου νὰ μεταβῇ εἰς Φίλια πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, ἀπαντᾶ τὴν 16 Μαΐου, ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, διότι κινδυνεύει ἡ ζωή του. Ὅτι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τὸν ἐνωμοτάρχην Ἀλμπέρτον, καθὼς καὶ πᾶσα ἡ μετ’ αὐτοῦ κλπ. ἀλληλογραφία, δὲν εἶναι καταχωρημένη ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ καθ’ ἣν μάλιστα σειρὰν οἱ ἐνιστάμενοι ἐδημοσίευσαν αὐτό. Τὸ τμῆμα ἀκροασθὲν τούς τε ἐνισταμένους, ἀναπτύξαντας τοὺς λόγους τῶν ἐνστάσεων, καὶ τοὺς ἀνακηρυχθέντας βουλευτάς, ἀντικρούσαντας αὐτούς, καὶ διελθὸν τὰ προσαχθέντα ἑκατέρωθεν πιστοποιητικὰ κλπ. ἔγγραφα, διεφώνησε, προκειμένου νὰ ἐπιφέρῃ τὴν γνωμοδότησίν του, διαιρεθὲν εἰς τρεῖς γνώμας, καὶ οἱ μὲν Ἀθ. Μιαούλης, Δ. Ζῶτος, Ἀθ. Γρηγοριάδης, Χ. Κανελλόπουλος, Δ. Λαμπρυνίδης, Εὐθ. Δεληγιάννης, Α. Μήτσας καὶ Οἰκονομίδης Παρατηροῦσι. Αʹ. Γνώμη. Αʹ.) Ὅτι ὡς πρὸς τὰς ἐνστάσεις κατὰ τῶν ἐκλογῶν τῶν δήμων Καλαβρύτων, Λαπαθῶν, Ψωφίδος, Κερπινῆς, Φελόης καὶ Νωνάκριδος, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν ἐκτιθεμένων ἰσχυρισμῶν ἐπιβεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας οὔτε κατεχωρήθη ἐν αὐτοῖς παράπονόν τι, οὔτε ἀνήνεγκέ τις τοιοῦτόν τι οὐσιῶδες, καὶ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Νωνάκριδος ἔλαβε χώραν ἀλληλογραφία μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ δημάρχου, ἐξ ἧς καὶ ἐκ τῶν καταχωρηθέντων ἐν τοῖς πρακτικοῖς λόγων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ θέσις ἐν ᾗ ἐνηργήθη ἡ ψηφοφορία ἐθεωρήθη ὡς κειμένη ἐν τῇ περιφερείᾳ Σόλου, καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι εἰς αὐτὴν ἐνηργήθησαν πᾶσαι αἱ προηγηθεῖσαι δημοτικαὶ καὶ βουλευτικαὶ ἐκλογαί, ὁ δὲ βουλευτικὸς κατάλογος τοῦ δήμου τούτου δὲν περιέχει, ὡς ἰσχυρίζονται οἱ ἐνιστάμενοι, 1816 ἐκλογεῖς, ἀλλὰ 1216· πρὸς δὲ ἡ ἐξέτασις τοῦ καταλόγου τῶν κληρωσίμων ἔδει νὰ γένηται ἐν ἁρμοδίῳ χρόνῳ κατὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ. Βʹ.) Ὡς πρὸς τὰ κατὰ τὸν δῆμον Κλειτωρίας γεγονότα, οἱ αὐτοὶ παρατηροῦσιν ἐπίσης, ὅτι· Βεβαιοῦται μὲν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας, καὶ κυρίως κατὰ τὴν 14 καὶ 15, ἡ κατάστασις τοῦ τόπου ὡς πρὸς τὴν εὐταξίαν ὑπῆρξεν ἀνώμαλος, ἀλλὰ τῆς ἀνωμαλίας ταύτης παραίτιοι εἰσὶ προφανῶς οἱ ἀποτυχόντες, οἵτινες ἐκ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας μὴ δυνάμενοι νὰ προΐδωσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τῶν ἄλλων δήμων, καὶ γινώσκοντες, ὅτι οἱ ἀντίπαλοί των ἦσαν ἰσχυρώτατοι ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας, ἀπεφάσισαν διὰ τῆς βίας τῶν ὅπλων, τὸν μὲν ἀριθμὸν τῶν συμπαθούντων ὑπὲρ τῶν ἐναντίων των νὰ ἐλαττώσωσι, τὸν δὲ ἀριθμὸν τῶν ὑπὲρ ἑαυτῶν ψήφων ν’ αὐξήσωσιν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς προσδοκῶσα τὴν ἐπιτυχίαν ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ περὶ οὗ πρόκειται δήμου, ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ δραστήρια ἀμυντικὰ μέτρα, καὶ νὰ ματαιώσῃ τὸ σχέδιον τῆς ἀντιθέτου. Ἀπέκρουσε δὲ ἀποτελεσματικῶς τὰς ἐπανειλημμένας ἀποπείρας ἐπιθέσεως κατὰ τῶν προσερχομένων ἐκλογέων, συντρέχουσα αὐτοὺς καὶ ἀνοίγουσα τὴν πρὸς ψηφοφορίαν διάβασιν, καὶ ἐπὶ τέλους ἠνάγκασε τοὺς ἐπιτιθεμένους ν’ ἀποσυρθῶσιν εἰς Κόκκοβαν. Τούτων οὕτως ἐχόντων, τὰ διαληφθέντα μέλη σκέπτονται ὡς ἑξῆς· Ὅτι, ἂν ἡ Βουλὴ παρεδέχετο τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἕνεκα τῶν ἐνόπλων συγκρούσεων, ἤθελε καθιερώσει ὀλεθρίαν καὶ κακὰς ἔχουσαν συνεπείας ἀρχήν, καὶ ἐνθαῤῥύνει τὴν πρὸς τὰς βιαιοπραγίας τάσιν, θέτουσα τὴν σφραγῖδα αὑτῆς ὑπὲρ τῆς βίας, διότι τί εὐκολώτερον θέλει εἶσθαι ἐν τῷ μέλλοντι χρόνῳ εἰς τοὺς ἔχοντας φόβον ἀποτυχίας, παρὰ τὸ ν’ ἀποσύρωσι τὰ εἰς αὐτοὺς ἀνήκοντα μέλη καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους των, τὸ νὰ ὁπλίσωσιν ἄνδρας τινὰς ἑτεροδημότας, ἢ καὶ ἑτέρων ἐπαρχιῶν, νὰ διασπείρωσιν αὐτοὺς εἰς τοὺς δήμους, ἐν οἷς κατὰ πιθανότητα πλειονοψηφοῦσιν οἱ ἀντίπαλοί των, νὰ ῥίψωσι βολάς τινάς τουφεκίων, καὶ νὰ διαπράξωσι βιαιοπραγίας τινὰς, ἔπειτα δὲ νὰ διϊσχυρισθῶσι δι’ ἐνστάσεων, ὅτι ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο γνησία καὶ ἀνεπηρέαστος ἐν τοῖς δήμοις ἐκείνοις, διότι διεκώλυσαν δῆθεν τὴν ψηφοφορίαν; Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ ὅλην αὑτῆς τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῶν συνεπειῶν ἀποφάσεως τοιαύτης. Τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τοῦ πολυτιμοτέρου τῶν δικαιωμάτων θέλει ἀντικαταστήσει ἡ βία, καὶ ἀντὶ ἐκλογέων προσερχομένων εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, θέλομεν ἰδῆ εἰς πλείστας ἐπαρχίας ὁρδὰς ὁπλοφόρων διατρεχόντων τοὺς δήμους καὶ διακωλυόντων τὴν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς προσέλευσιν τῶν ψηφοφόρων. Διὰ τοὺς λόγους τούτους τὰ εἰρημένα μέλη φρονοῦσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει σπουδαιότατον καθῆκον νὰ ἐπιζητήσῃ καὶ δικαστικὴν καταδίωξιν οὐ μόνον τῶν καταφυγόντων εἰς τὴν βίαν, ὅπως διακωλύσωσι τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλὰ καὶ πάσης οἱασδήποτε μερίδος εἰς τὴν ἐλαχίστην παρανομίαν καὶ ἐπέμβασιν παρεκτραπείσης, πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ Νόμου καὶ παραδειγματισμόν· καὶ ἀναχωροῦντα ἐκ τῆς ἀναμφισβητήτου ἀρχῆς, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπισύρῃ εἰς ἑαυτὸν νόμιμον ὠφέλειαν ἐξ ἀξιοποίνου πράξεώς του, προτείνουσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται δήμου, καὶ δι’ οὓς ἐξέθηκαν ἤδη σπουδαίους λόγους, καὶ διότι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ δώσῃ διδακτικὸν εἰς τὸ μέλλον μάθημα κατ’ ἐκείνων, οἵτινες καταφεύγουσιν εἰς ἀξιοκατακρίτους βιαιοπραγίας, ἵνα ἐπιτύχωσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἀδίκημα ὅπερ καταστρέφει καὶ τῆς πολιτείας καὶ τῶν διαγωνιζομένων μερῶν τιμαλφῆ συμφέροντα. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὰς βιαιοπραγίας καὶ τὰς συγκρούσεις. Ὡς πρὸς δὲ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῶν ἐνισταμένων περὶ τῆς νοθεύσεως παρατηροῦσιν, ὅτι· Τὸ χωρίον Φίλια, εἰς ὀρεινὴν καὶ ἀνοικτὴν θέσιν κείμενον καὶ πανταχόθεν προσιτὸν διὰ δρόμων καὶ ἀτραπῶν, δὲν ἠδύνατο νὰ πολιορκηθῇ στενῶς οὐ μόνον διὰ 50–60 ἐνόπλων, οὓς διέθετον οἱ φίλοι τῶν ἀποτυχόντων, ὡς ἰσχυρίζονται οἱ ἀντιλέγοντες, ἀλλὰ καὶ διὰ 200 τοιούτων, ὡς οἱ ἐνιστάμενοι θέλουσι, διότι εὔκολον ἦτον εἰς τοὺς ἐνόπλους τῶν ἐναντίων, 300 περίπου ὄντας, κατὰ τὴν ἔγγραφον ὁμολογίαν τοῦ δημάρχου, ν’ ἀπομακρύνωσιν αὐτοὺς καὶ νὰ ἐξασφαλίσωσι τοῖς ψηφοφόροις φίλοις αὑτῶν τὴν πρὸς τὸ χωρίον Φίλια διάβασιν, ὅπερ ἐπανειλημμένως συνέβη τὴν 14 Μαΐου· αὐτοὶ δὲ οἱ δῆθεν πολιορκηταὶ ὁμολογοῦσι διὰ τῆς πρὸς τὸν ἀνθυπομοίραρχον δευτέρας ἐπιστολῆς των ἀπὸ 15 Μαΐου, ὅτι «ἐξετάσαντες περὶ τῆς καταλήψεως τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ οὐχὶ δημοσίου δρόμου τοῦ ἐκ Μαζεΐκων εἰς Φίλια ἄγοντος, θέλουν ὁδηγήσει τὰ δέοντα πρὸς τοὺς καταλαβόντας αὐτὸν, ἂν ὦσιν ἐκ τῆς μερίδος των.» Διὰ ταῦτα ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτῶν, ὅτι διὰ στενῆς πολιορκίας δὲν ἐπέτρεψαν εἰς κανένα νὰ προσέλθῃ ἵνα ψηφοφορήσῃ, ἀποδεικνύεται ἀνυπόστατος, τοῦθ’ ὅπερ ἐνισχύεται καὶ ἐκ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων τῶν ὡς εἴρηται στρατιωτικῶν ἀρχῶν. Ὅτι ἐκ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ 3 ἐγγράφων τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τε τὸν ἐνωμοτάρχην καὶ πρὸς τὸν ἔπαρχον, προκύπτει, ὅτι τὴν πρωΐαν τῆς 14 προσήρχοντο ἔνοπλοι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ ν’ ἀπομακρύνωσι τοὺς ἐκλογεῖς καὶ ἐμποδίσωσι τὴν ψηφοφορίαν, καὶ ὅτι διετάχθησαν τ’ ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς ἀπόκρουσιν αὐτῶν, οὐχὶ δὲ καὶ ὅτι ἐματαιώθη ἡ ψηφοφορία, διότι ῥητῶς ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐγγράφῳ ἀναφέρεται, ὅτι διαλυθείσης τῆς πολιορκίας, ἡ ψηφοφορία ἤρξατο ἐνεργουμένη κατὰ τὰ πρακτικὰ, τὸ δὲ ἔγγραφον τοῦτο συμβιβάζεται καὶ πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐνωμοτάρχου. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἐκτεθέντων, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ ὑποψηφίου Κουτρουμπῆ γίνεται δῆλον, ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα τῶν ἐκλογεῖς οὔτε ἔνοπλοι οὔτε ἄοπλοι θέλουν προσέλθει εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἕπεται, ὅτι αὕτη ἐνεργήθη μονομερῶς· ἀφοῦ δὲ ἀποτελέσματα ἰσοψηφίας μᾶλλον περίεργα παρατηροῦνται καὶ εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, ἐν οἷς ἀνεπτύχθη οὐ μικρὸς συναγωνισμὸς, δὲν εἶναι οὐδόλως παράδοξον ὅτι ἐνταῦθα, ὅπου οἱ προσερχόμενοι πρὸς ψηφοφορίαν ἠγανάκτουν ἐπὶ τῇ διαγωγῇ τῶν ἀντιπάλων, καὶ ἰδίως τοῦ ὑποψηφίου Α. Κουτρουμπῆ, οἱ πλεῖστοι μὲν τῶν ἐπιτυχόντων ἰσοψήφησαν, οἱ δὲ ἀποτυχόντες δὲν ἔλαβον πολλὰς ἢ καμμίαν ψῆφον. Ὅτι ὑπερεπηδήθησαν μὲν κατὰ τὴν 1 τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν 10 ἀριθ. ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας, σημειωθέντος μετὰ τὸν 333 τοῦ ἀριθμοῦ 344· ἐξηκολούθησε δὲ τὴν ἐπιοῦσαν ὁ αὔξων ἀριθμὸς λανθασμένος κατὰ μίαν δεκάδα, ἀλλ’ ἡ δεκὰς αὕτη ἀναπληροῦται ὑπὸ ἑτέρας δεκάδος ἀπὸ 481–490, δὶς ἐπαναληφθείσης· ἄλλως τε ἡ ἀκριβὴς ἀρίθμησις κατ’ ὄνομα τῶν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας γεγραμμένων ἀποδεικνύει, ὅτι 1021 ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν· ὁ ἰσχυρισμὸς ἄρα τῶν ἐνισταμένων, ὅτι ἐπλεόνασαν 10 σφαιρίδια, ὅστις προετάθη ὡς ὁ μᾶλλον ἰσχυρὸς πρὸς ἀπόδειξιν τῆς νοθεύσεως, ἐξελέγχεται ἀνυπόστατος, καὶ καταδηλοῦται εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἡ εἰλικρίνεια τῶν ἐπιτυχόντων, διότι ἐκ τῶν προφορικῶν παραστάσεων ἀπεδείχθη ὅτι οὗτοι ἠγνόουν τὸ ἡμαρτημένον τῆς ἀριθμήσεως, καὶ παρεδέχοντο ὡς ἀληθῆ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ πλεονασμοῦ, ἄλλως δικαιολογοῦντες αὐτόν. Ἐπειδὴ ἐκ μὲν τῶν προσαγομένων ἑκατέρωθεν πιστοποιητικῶν τοῦ τε δημάρχου καὶ διαφόρων ἰδιωτῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ Α. Κ. Μακρῆς, ἐμπαθὴς ὢν, ἀπεβίωσε τὴν 17 Μαΐου, ἐκ δὲ τῶν πρακτικῶν ὅτι ἐψηφοφόρησε τὴν 14· ὡς πρὸς δὲ τὸν Π. Λυκουριώτην, ὅτι δὲν εἶναι βέβαιον, ἂν δὲν ὑπάρχῃ καὶ ἕτερος, περὶ οὗ φέρεται ἡ πιστοποίησις, ὡς ἀποθανόντος, διότι τὸ ἐπώνυμον τοῦτο ἀποδίδεται εἰς πολλοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Λυκούρια· ἄλλως τε τὰ δύο εἰρημένα πιστοποιητικὰ προέρχονται ἐκ τοῦ δημάρχου Κλειτωρίας Γιαννικοπούλου, ὅστις τοσοῦτον ἐνεργὸν μέρος ἔλαβεν ὑπὲρ τῆς ἐνισταμένης μερίδος. Ἐπειδὴ τὴν ἀπουσίαν 4 ἐκλογέων πιστοποιεῖ ὅ τε εἰρημένος δήμαρχος Κλειτωρίας καὶ διάφοροι ἰδιῶται κάτοικοι Πατρῶν, ἀλλ’ οἱ ἀντιλέγοντες ἠμφισβήτησαν τὸ ἀξιόπιστον τῶν πιστοποιητικῶν τούτων, διότι τὸ μὲν ὑπὸ ἰδιωτῶν ὑπογεγραμμένον ἐξεδόθη ὑπὸ φίλων τῶν ἀποτυχόντων, τὸ δὲ ὑπὸ τοῦ ἀπροκαλύπτως φατριάσαντος καὶ εἰς ἀξιοποίνους παρεκτραπέντος πράξεις χάριν αὐτῶν δημάρχου Κλειτωρίας, περὶ οὗ μάλιστα ἰσχυρίζονται οἱ ἐπιτυχόντες ὅτι ἦτον ἀπὼν εἰς Καλάβρυτα, ἔνθα μετέβη τὴν 22 καὶ ἐπανῆλθε τὴν 25, προσάγοντες καὶ πιστοποιητικὸν περὶ τούτου, ὅπερ ὅμως φέρον ἀνεπικυρώτους ὑπογραφὰς, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ τμῆμα· φρονοῦμεν δὲ, ὅτι ἠδύνατο νὰ διαλάθῃ τὴν προσοχὴν τῶν πιστοποιούντων μονοήμερος ἀπουσία ἐκλογέων πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ψηφοφορίας ἀπουσιασάντων. Ὡς πρὸς τὰ ἐν τῷ καταλόγῳ τῆς ψηφοφορίας δὶς ἐγγεγραμμένα 5 ὀνόματα ἐκλογέων, οἱ ἐπιτυχόντες ἀπέδωκαν τὸ περιστατικὸν τοῦτο εἰς ἁπλοῦν γραφικὸν λάθος, ὅπερ διὰ προφορικῶν ἐξηγήσεων ἀνέπτυξαν· ἐσκέφθησαν ὅμως τὰ ἀνωτέρω μέλη ὅτι οὔτε ἡ ἐκλογὴ ἐπηρεάζεται ἐκ τῶν 5 ὀνομάτων τούτων, οὔτε ἀπίθανον εἶναι τὸ προτεινόμενον γραφικὸν λάθος, ὡς π. χ. πιθανολογεῖται ὡς πρὸς τὸν ὑπὸ τοὺς κατὰ σειρὰν ἀριθμοὺς 1642 καὶ 1643 σημειούμενον Σπῦρον Δαρειώτην. Ἄλλως καὶ ἡ περίστασις, ἣν ἐπρότειναν, ὅτι οἱ ἀντίπαλοί των εἶχον ἀποφασίσει μεταξὺ ἄλλων συγχύσεων νὰ μεταχειρισθῶσι καὶ τὴν ἐκ τῆς ἐπαναληπτικῆς ἀποστολῆς ψηφοφορησάντων ἐκλογέων, δὲν εἶναι ὅλως ἀπίθανος, ἀφοῦ ὁμολογουμένως οἱ ἀποτυχόντες εἶχον παραιτήσει τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου καὶ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου γενομένων ἀπέβλεπον. Ἐπειδὴ αἱ ἐκθέσεις τῶν παρασταθέντων κατὰ τὴν ψηφοφορίαν δύω ὑπαλλήλων (φίλων τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, ἐντοπίων καὶ ὑπ’ αὐτῆς προστατευομένων κατὰ τὰς παραστάσεις τῶν ἐπιτυχόντων) ἀναρμοδίως καὶ ἀπροκλήτως γενόμεναι, δὲν δύνανται κατ’ ἀρχὴν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἄλλως τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν ἤθελον ἀποβαίνει κατὰ τὸ συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ᾧ καὶ ὁ νόμος οὐδὲν ἔδωκεν αὐτοῖς δικαίωμα ἐπιτηρήσεως· ἄλλως τε αἱ ἐκθέσεις αὗται στεροῦνται ἀποδεικτικῆς δυνάμεως διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· 1) ὡς πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Δημητροπούλου τὰ ἀνωτέρω μέλη δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσωσι διατί εἰς οὐδεμίαν ἀρχὴν καὶ οὔτε τὸν ἐνωμοτάρχην, οὔτε τὸν ὑπομοίραρχον ἀνήγγειλεν ὅσα ἤδη ἐκθέτει (διότι περὶ τοιαύτης ἀναγγελίας οὐδαμοῦ τῆς ἐκθέσεώς του ποιεῖται λόγον)· ἠδύνατο μάλιστα καὶ ν’ ἀναχωρήσῃ μετὰ τοῦ ὑπομοιράρχου, ἂν ἐφοβεῖτο νὰ διαμείνῃ ἐκεῖ· προσέτι δὲ καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν του μεταχειρίζεται ὑπερβολὰς, ὡς ἀναφέρων γεγονότα, ἠπιώτερον παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐκτιθέμενα. 2) Ὡς πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Σακκελοπούλου· τὴν ἔκθεσιν ταύτην πολεμοῦσι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3536 ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου, ἡ ἀπὸ 20 Μαΐου ἀναφορὰ τοῦ ἐφόρου, καθ’ ἃ ὁ εἰρημένος Σακκελόπουλος τὰ ἐναντία ἐβεβαίωσε πρός τε τὸν ἔφορον καὶ τὸν ἔπαρχον περὶ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὅτι τὴν εἰρημένην ἔκθεσιν συνέταξε βιασθεὶς παρὰ τῶν ἀποτυχόντων· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὰ εἰρημένα ἔγγραφα τῶν ἀρχῶν ἀναιρεῖ ὁ Σακκελόπουλος διὰ τῆς πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀναφορᾶς του τῆς 2 Ἰουνίου (ὅρα ἀριθ. 32), ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦτο ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος ἐπέμενε καὶ ἐπιμένει διὰ τῆς ἀπὸ 7 Ἰουνίου διατριβῆς του, δημοσιευθείσης διὰ τοῦ τύπου (ὅρα Αὐγὴν, ἀριθ. 1455, 15 Ἰουνίου). 3) Ὡς πρὸς ἀμφοτέρας τὰς εἰρημένας ἐκθέσεις· Οἱ ἕτεροι δύω σφαιριδιοδόται δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναιροῦσι τὰ ὑπὸ τῶν συναδέλφων των ἐκτεθέντα, καὶ βεβαιοῦσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο συμφώνως μὲ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας, πολλὰς ἀναφέροντες λεπτομερείας. Ἐπειδὴ πασίγνωστον εἶναι, ὅτι ἡ εἰκονικότης τῶν ἐκλογῶν καλύπτεται πάντοτε διὰ πράξεων ἐπιτετηδευμένων καὶ ἀλανθάστων, ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου ὑπαρχούσης πρὸς τοῦτο πάσης εὐκολίας διὰ τὴν ἀποχὴν τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ἠδύναντο εὐχερῶς νὰ προληφθῶσιν αἱ παρατηρηθεῖσαι ἐλλείψεις, νὰ μὴ περιορισθῇ δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων εἰς 1021 μόνον ἐκλογεῖ, ἀφοῦ περὶ τοὺς 850 ἄλλους καθυστέρησαν, (καθόσον ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος περιέχει ἐκλογεῖς 1864). Τούτου δοθέντος, αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐλλείψεις πηγάζουσαι ἐξ ἀπροσεξίας καὶ ἀπειρίας τοῦ πρωτοκολλιστοῦ, ἀποδεικνυομένης ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ἐργασίας, δηλοῦσιν ἀπ’ ἐναντίας τὸ ἄδολον τῆς ἐκλογῆς. Ἐπειδὴ ἡ πρὸς ψηφοφορίαν προσέλευσις ἐκλογέων τινῶν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν λαμβάνει χώραν, ὡς παρετηρήθη καὶ ἀλλαχοῦ, ὁσάκις πολλοὶ συνάμα ἐκλογεῖς ἐπισπεύδουσι νὰ ψηφοφορήσωσι, ἵνα μὴ βραδύτης καὶ σύγχυσις προέρχηται, διὰ ταῦτα δὲν εἶναι ἄξιον παρατηρήσεως τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅπερ ἐνταῦθα ἀπαντᾶται μόνον εἰς 30 περίπου πρόσωπα, καὶ ἐκ πλείστων ὀνομάτων τοῦ αὐτοῦ ἀλφαβητικοῦ στοιχείου ὀλίγιστα φαίνονται ψηφοφορήσαντα, καὶ ταῦτα οὐχὶ κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ καταλόγου, ἀλλ’ ἀναμίξ· ὅθεν ἡ περίστασις αὕτη δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, ὡς παρέστησαν οἱ ἐνιστάμενοι, πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἰσχυρισμῶν των· Ἐκ τούτων ἕπεται, ὅτι νόθευσις τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἐκλογῆς δὲν ἀποδεικνύεται οὐδὲ δύναται νὰ ὑποτεθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατυπίας· Ἀληθῶς δὲν μνημονεύεται ἐν ταῖς πράξεσιν οὔτε ὁ τρόπος τῆς τῶν καλπῶν τοποθετήσεως, οὔτε ὁ διὰ σύρματος σύνδεσμος αὐτῶν, ἀλλ’ ἡ ἀποσιώπησις δὲν ἀποδεικνύει τὴν παράλειψιν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἐν τῇ πρώτῃ πράξει βεβαιοῦται ἡ σφράγισις αὐτῶν, ὅπερ ὑποτίθησι καὶ τὸν διὰ τοῦ σύρματος σύνδεσμον· ἄλλως δὲν βλέπομεν εὔλογον αἰτίαν νὰ παραλείψωσι τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς σημείωσιν τῆς διατυπώσεως ταύτης, καὶ ἐάν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν ἐφυλάχθη· ἔτι δὲ καὶ ἂν συνέβη παράλειψίς τις, ἀποδεικνύει ἄγνοιαν τῶν περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου ὁδηγιῶν τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ὁ δήμαρχος δὲν παρέδωκε τῇ ἐπιτροπῇ, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὑπ’ ἀριθ. 2419 ἐγγράφου τοῦ ἐπάρχου. Ἡ δημοσία δύναμις προσεκλήθη νὰ παρασταθῇ ἐντὸς τοῦ καταστήματος τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο ἐλήφθη, καθ’ ἃ παρέστησαν ἡμῖν οἱ ἐπιτυχόντες, πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς γνησιότητος τῆς ἐκλογῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἀντιθέτου μερίδος, οἵτινες εἶχον δικαίωμα νὰ μεθέξωσιν εἰς τὴν φρούρησιν καὶ φύλαξιν τῶν καλπῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ καταστήματος, ἐσκέφθη ν’ ἀναπληρώσῃ τὸ κενὸν διὰ τῆς τῆς παρουσίας τῆς ἀμετόχου συμφερόντων δημοσίου δυνάμεως, μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου μέσου πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοθέτου· ταῦτα δὲ εἶναι τόσῳ μᾶλλον πιστευτότερα, καθόσον, μὴ παρισταμένων κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τῶν ἀντιθέτων, ἐσύμφερεν εἰς αὐτοὺς νὰ μὴ διατελῶσιν ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ξένων, ἤτοι τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 16 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς ἀναφέρει ὡς παρόντας πάντας τοὺς ἀντιπροσώπους, ἀλλὰ τοὺς παρόντας καὶ κατὰ τὰς ἄλλας ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς· ἂν δὲ τὸ γράμμα τῆς ἐκθέσεως δὲν εἶναι σαφὲς, δὲν ἔπρεπεν οἱ ἐνιστάμενοι νὰ συμπεράνωσιν ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποί των ἦσαν παρόντες, ἐνῷ κάλλιστα γνωρίζουσιν ὅτι ἦσαν ἀπόντες. Δὲν ἀναφέρεται μὲν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τίνες τῶν ἀντιπροσώπων ἦσαν παρόντες κατὰ τὴν τελευταίαν τῆς ψηφοφορίας πρᾶξιν, τίνες δὲ ὄχι καὶ διὰ τὶ, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις αὕτη δὲν ἔχει οὐσιώδη τινὰ σημασίαν, διότι γνωστὸν ἦτον ἐκ τῶν προτέρων ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς μιᾶς μερίδος ἀπέσχον τῆς ἐκλογῆς. Ὀρθῶς ὁ σύλλογος τῶν προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τὰ λοιπὰ μέλη δὲν ἐδέχθησαν, κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν, τὴν σύμπραξιν τοῦ προέδρου τοῦ δήμου Κλειτωρίας, διότι οὗτος μὴ μετασχὼν τῆς διευθύνσεως τῆς ψηφοφορίας ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους αὐτῆς, δὲν ἦτον ἁρμόδιος νὰ παρακαθήσῃ μετὰ τῶν ἄλλων εἰς τὴν γενικὴν ἐργασίαν τῆς ἀθροίσεως τῶν κατὰ δήμους ἀποτελεσμάτων καὶ τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ἀναδειχθέντων, διότι νομίμως εἶχε παρὰ τοῦ ἑπομένου ἀντικατασταθῆ. Διὰ ταῦτα τὰ προειρημένα μέλη τοῦ τμήματος γνωμοδοτοῦσι ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς ἔγκυρος ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ Καλαβρύτων καὶ νὰ γενῶσι δεκτοὶ ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ Κύριοι Ἰωάννης Ζαΐμης, Σωτ. Πετιμεζᾶς, Α. Πετιμεζᾶς, Ἀνδρέας Οἰκονομόπουλος καὶ Ἰω. Παπαδόπουλος ἢ Βαλιμίτης. Βʹ. Γνώμη. Οἱ Κ. Γεώργιος Μαρκορᾶς, Γεράσιμος Ἀντύπας, Δ. Βροντίσης καὶ Σ. Κοριζῆς γνωμοδοτοῦσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ψηφοφορίας τοῦ δήμου Κλειτωρίας; διὰ τοὺς ἑπομένους λόγους. Οἱ ὑποφαινόμενοι, μέλη τοῦ τετάρτου Τμήματος ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, διαφωνοῦσι πρὸς τὰ λοιπὰ, διότι κατὰ τὸν δῆμον τῆς Κλειτωρίας, ἐξ ὅσων φαίνεται ἐκ τῶν διαφόρων ἐγγράφων καὶ τῶν ἀναφορῶν τῶν κατοίκων τοῦ αὐτοῦ δήμου, ψηφοφορία ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ δὲν ἐγένετο, καθ’ ὅσον ἀπὸ τὴν παραμονὴν τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας ἤρξαντο μεταξὺ των συγκρούσεις καὶ ἐξεδιώχθησαν βιαίως τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου ὅ,τε δήμαρχος, ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς μιᾶς μερίδος, ἐδιώχθησαν δ’ ἐκεῖθεν τὴν ἑσπέραν τῆς Πέμπτης πρὸς τὴν Παρασκευὴν καὶ διενυκτέρευσαν παρὰ τὸ τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου παρακείμενον χωρίον Τσορωτᾶ. Τὴν πρωίαν δ’ ἐπανερχόμενοι εἰς τὸν τόπον της ψηφοφορίας, ἀπεκρούσθησαν διὰ τῶν ὅπλων ἀπὸ τοὺς κατέχοντας τὴν πρωτεύουσαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου πολιώρκησαν αὐτὴν καὶ ἤρξατο μάχη μεταξὺ τῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς, διαρκέσασα σχεδὸν ἐφ’ ὅλης τῆς ἡμέρας· ὅτι δὲ ἡ ὑπόθεσις τῶν συμβάντων, κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐνάρξεως καὶ τὴν πρωΐαν τῆς 14 Μαΐου, ἔχει ὅπως ἐν περιλήψει τὴν ἐξεθέσαμεν, ἐξάγεται ἐκ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 2 καὶ 3 πράξεων τῶν τεσσάρων μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀνηκόντων εἰς τὴν κατέχουσαν τὸ χωρίον μερίδα, διὰ τῆς ὁποίας αὐτὰ ὁμολογοῦσι ῥητῶς ὅτι πολλοὶ προσήρχοντο τὴν Παρασκευὴν τὴν πρωΐαν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς καὶ ὅτι ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ ἐξοπλίσασα ἑξήκοντα καὶ ἐπὶ κεφαλῆς θέσασα τὸν Ἀνδρέαν Παπαῤῥηγόπουλον, καταδεδικασμένον ἐπὶ κακουργήμασι, διέταξε τὴν ἀπόκρουσιν τῶν προσερχομένων· καὶ ἐκ τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἐνωμοτάρχου Ἀλμπέρτη, τὸ ὁποῖον συνετάχθη ἐν τῷ χωρίῳ Φίλια τὴν 15 Μαΐου, ὅτε δηλ. καὶ ὁ ὑπομοίραρχος εἶχε φθάσει εἰς Φίλια, καὶ ὁ ἐνωμοτάρχης ἠδύνατο ν’ ἀναφέρῃ ταῦτα προφορικῶς, ἀφοῦ προηγουμένως κατὰ τὸ καθῆκόν του παρέλειψε ν’ ἀναφέρῃ ταῦτα ἐγγράφως. Ἐν τῷ αὐτῷ δ’ ἐγγράφῳ δὲν ἠδυνήθη μ’ ὅλην τὴν μεροληπτικὴν διαγωγὴν, τὴν ὁποίαν ἔδειξε τεθεὶς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν τε χωροφυλάκων καὶ ἐθνοφυλάκων καὶ διαρκῶς παρὰ τὸν Νόμον μένων ἐν τῷ ναῷ μετὰ τῆς ἐνόπλου αὑτῆς ὁμάδος, ν’ ἀποκρύψῃ ὅτι ἠναγκάσθησαν καὶ ὁ δήμαρχος καὶ ὁ πρόεδρος καὶ ὁ Κουτρουμπῆς ν’ ἀναχωρήσωσι· καθόσον, ἐνῷ λέγει ὅτι «ἠναγκάσθησαν ν’ ἀναχωρήσωσιν ἀπὸ τὴν οἰκίαν» δὲν λέγει καὶ ποῦ ἔμενον ὅπου ἐπαναλαμβάνει, ὅτι «τὴν νύκτα κρυφίως ἔφυγαν». Ὅτι δὲ ψηφοφορία δὲν ἐγένετο κατὰ τὴν 14 Μαΐου ἐξάγεται ἐπίσης καὶ ἐκ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 2 καὶ 3 πράξεων τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκ τῆς ἰδίας ἐκθέσεως τοῦ ἐνωμοτάρχου, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἦτον ἐμπόλεμος κατάστασις μέχρι τοὐλάχιστον τῆς 4 ὥρας μ. μ., διότι ἐν μὲν τῇ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 πράξει της ἡ ἐπιτροπὴ νομιμοποιεῖ ὡς ἐθνοφύλακας 60 ἄνδρας ἐκ τῆς μερίδος της, τοὺς δίδει ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἐστερημένου τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων του Ἀνδρέου Παπαῤῥηγοπούλου διὰ νὰ φυλάξῃ λόγῳ μὲν τὸ τιμαλφὲς τοῦ πολίτου δικαίωμα, ἔργῳ δὲ νὰ ἐμποδίσῃ διὰ τῆς βίας τὴν προσέλευσιν τῶν προσερχομένων ἀντιπάλων των, ὅπερ καὶ ἐξετέλεσε. Πρὸς ἐντελῆ δὲ ἀπόδειξιν ὅλων τούτων, τουτέστιν, ὅτι ἕνεκα τῆς ἐμπολέμου αὐτῆς καταστάσεως ψηφοφορία κατὰ τὴν 14 Μαΐου δὲν ἔλαβε χώραν, ἔρχεται ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ, τεταραγμένη κατὰ τὸν νοῦν καὶ τὴν συνείδησιν, καὶ τὸ ὁμολογεῖ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 4 πράξεώς της (τὴν ὁποίαν ἐπιτραπήτω ἡμῖν ἐν παρόδῳ νὰ εἴπωμεν, ὅτι μετὰ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 6, 8, 11, 14 καὶ 17 πράξεών της δὲν ἐτόλμησε νὰ καταχωρίσῃ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας, οὔτε ἰδιαίτερον πρὸς τοῦτο πρακτικὸν νὰ κρατήσῃ, ἀλλὰ, τηρήσασα μόνον τὴν σειρὰν τῶν ἀριθμῶν τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ φανερώσῃ τα ἴχνη τοῦ ἐγκλήματός της, παρέδωκε ταῦτα ἐν πρωτοτύπῳ εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ οὕτω διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς πράξεων βεβαιοῦται ἡ καλπονόθευσις, ἥτις ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ διεπράχθη)· διότι ἐνῷ ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 λέγει ὅτι ἤρξατο ἡ ψηφοφορία καὶ φαίνεται μάλιστα ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ὅτι μετὰ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 3 πρᾶξιν ἐψηφοφόρησαν 391, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 4 πράξεώς της, λέγουσα ὅτι δὲν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία καὶ ὅτι ἄρξει, ἀναιρεῖ ἡ ἰδία τὴν ψηφοφορίαν τῶν 391· ὁ δὲ λόγος τὸν ὁποῖον μέλη τινὰ τοῦ Τμήματος διϊσχυρίζονται, ὅτι δηλ. ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ψηφοφορία ἄρχεται, εἶναι διαρκὴς, εἶναι ἀκατάληπτος εἰς ἡμᾶς, καθόσον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν πῶς ἡ ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 πράξει τῆς ἐπιτροπῆς ὁμολογία θεωρεῖται βεβαία καὶ πιστευτὴ, καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 4 ἑπομένη πρᾶξις, ἡ λέγουσα ὅτι ἄρξει ἡ ψηφοφορία, δὲν εἶναι πιστευτή. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ἔρχεται κατόπιν ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 5 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς, δι’ ἧς ὁμολογεῖ καὶ διαβεβαιοῖ αὕτη ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὴν 14 ἀρχίσασα κατὰ τὴν 6 πρωϊνὴν ὥραν, ἔληξε τὴν 7 μ. μ. χωρὶς νὰ συμβῇ τὸ παραμικρὸν πρόσκομμα. Ἀγνοοῦντες τώρα εἰς ποίαν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ δώσωμεν πίστιν, διότι ἡ μία ἀναιρεῖ τὴν ἄλλην καὶ ἑκάστη τούτων τὰς λοιπὰς, πιστεύομεν ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θέλει κατανοήσει τοὺς λόγους, δι’ οὓς διεφωνήσαμεν πρὸς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους μας, καί τοι μὴ δόσαντες προσοχὴν εἰς τὴν πρώτην πρᾶξιν, διὰ τῆς ὁποίας οὔτε λόγος κἂν γίνεται περὶ τοῦ συνδέσμου διὰ τῆς σιδηρᾶς ῥάβδου τῶν καλπῶν, τῆς σπουδαιοτέρας ταύτης ἐγγυήσεως πρὸς ἀποφυγὴν πάσης καλπονοθεύσεως. Μετὰ τὴν πρᾶξιν ταύτην ἄρχεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς, ἐντὸς τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας ταύτης εὑρισκομένη, καὶ παραγκωνίζουσα τὸν ἐκλογικὸν Νόμον, δίδει εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην καὶ τοὺς ἐξοπλισθέντας ἰδίους αὐτῆς ἄνδρας τὴν ἐπιτήρησιν καὶ ἐξασφάλισιν τῶν καλπῶν, καὶ οὕτως ἀπέρχεται ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ τοῦ καμάτου τῆς ἐργασίας της ν’ ἀναπαυθῇ, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν αὔριον τὰ τοιαῦτα καὶ τηλικαῦτα καθήκοντά της. Τῇ ἐπαύριον 15 Μαΐου ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 πράξεώς της λέγει, ὅτι εὑρέθησαν αἱ κάλπαι ἀλύμαντοι, ὡς νὰ ἦτο πλέον φόβος νὰ λυμανθῶσι καὶ τὴν νύκτα, καὶ ὅτι ἤρξατο ἡ ψηφοφορία τὴν 6ην πρωϊνὴν ὥραν, παρόντων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων μεθ’ ὅλης τῆς ἐνόπλου ὁμάδος, ἥτις προσεκλήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 πράξεώς της νὰ παρευρίσκηται, καὶ παρευρίσκετο κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην εἰς τὸν Ναόν. Ἀφοῦ δ’ ἐψηφοφόρησαν ἀρκετοὶ, φθάνει ὁ ὑπομοίραρχος ἐκ Καλαβρύτων εἰς Φίλια, καὶ τότε ἡ ἐπιτροπὴ διακόπτει διὰ πράξεώς της τὴν ψηφοφορίαν, ὡς μὴ ὑπαρχόντων ψηφοφόρων, ἕνεκα τῆς πολιορκίας καὶ τοῦ πολέμου· ἀπευθύνει δὲ ἀμέσως καὶ ἔγγραφον φέρον τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τῆς πράξεως τῆς διακοψάσης τὴν ψηφοφορίαν, πρὸς τὸν ὑπομοίραρχον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγγράφῳ ὁμολογεῖ, ὅτι οὐδεὶς ψηφοφόρος ὑπάρχει ἕνεκα τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως καὶ τῆς πολιορκίας, παρακαλοῦσα δῆθεν τὸν ὑπομοίραρχον νὰ παραμείνῃ μέχρι τέλους τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ μόλις τελειόνει τὴν πρᾶξίν της καὶ ἀμέσως ἀρχίζει ἡ ψηφοφορία ἀνέτως, καταπεσόντων, φαίνεται, τότε τῶν ἐκλογέων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ διαρκεῖ αὕτη μέχρι τῆς 7ης Μ. Μ, ὡς ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς βεβαιοῖ, διὰ τῆς ὁποίας ὁμολογεῖται ὅτι ἤρξατο ἡ ψηφοφορία ἀπὸ τῆς 6ης Π. Μ, μέχρι τῆς 7ης Μ. Μ. χωρὶς διακοπὴν τινα. Μετὰ δὲ τὴν 10 πρᾶξιν ἄρχεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 καὶ ἀναθέτει τὴν φύλαξιν τῶν καλπῶν εἰς τὰ αὐτὰ πρόσωπα. Τῇ ἐπαύριον μετὰ τὸ Σάββατον, ἤτοι τὴν Κυριακὴν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία, ὡς ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν 6ην ἐπίσης πρωϊνὴν ὥραν καὶ κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ὅπου καθ’ ὅλον τὸ Κράτος προσῆλθον οἱ περισσότεροι, ὡς ἐκ τοῦ σχολασίμου τῆς ἡμέρας, καὶ ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον κατὰ τὸ πρωτόκολλον μόλις ὀλίγιστοι, καὶ ἕνεκα τούτου φαίνεται ὅτι ἠδυνήθησαν νὰ ψηφοφορήσωσιν οὐχὶ πλέον ἀνέτως καὶ ἡσύχως, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν, ὡς φαίνεται ἐκ τοῦ τῆς ψηφοφορίας πρωτοκόλλου, διότι μετὰ τοὺς Ἀθανασίους ἔρχονται οἱ Βασίλειοι, μετὰ τούτους οἱ Γεώργιοι, Δημήτριοι, κατόπιν δὲ οἱ Ἠλίαι καὶ καθεξῆς· εἰς τοῦτο δὲ φαίνεται βεβαίως ὅτι κατέγεινον ἀκόπως, διὰ ν’ ἀποδείξωσιν ἔτι πλέον τὸ ἔννομον, τὸ εὐθὺ καὶ ἄδολον τῆς ψηφοφορίας, αἱ δὲ κάλπαι, ὡς νὰ εἶχον ἀνάγκην πλέον ἐξασφαλίσεως, παραδίδονται εἰς τὰ αὐτὰ πρόσωπα νὰ φυλαχθῶσι. Τῇ ἐπαύριον, ἤτοι τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, ἄρχεται καὶ τελειώνει ἡ ψηφοφορία χωρὶς νὰ φαίνηται καμμία διακοπὴ, ἀλλὰ, κατὰ τὴν ὁμολογίαν ἀμφοτέρων τῶν παρευρεθέντων κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ὑπαλλήλων, οὐδεὶς προσῆλθε πρὸς ψηφοφορίαν· τῶν δὲ φαινομένων ὡς ψηφοφορησάντων διακοσίων ἑξήκοντα ὀκτὼ τὸν ἀριθμὸν, τὰ σφαιρίδια ἐῤῥίφθησαν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὰς κάλπας ἐνώπιον τοῦ ἑνὸς καὶ καθ’ ἣν ἐγένετο ὁ ἕτερος. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν τεσσάρων ἡμερῶν τῆς ψηφοφορίας φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ οἱ ἀποβιώσαντες Ἀναστ. Κ. Μακρῆς, ἀποθανὼν κατὰ τὴν 17 Μαΐου, ὡς βαρέως πρὸ ἡμερῶν ἀσθενῶν, καὶ ὁ Παναγ. Λυκουργιώτης, ἀποθανὼν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον, καθὼς καὶ ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 110, 191, 246 καὶ 741 τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας οἱ ἀποδημοῦντες Γεώρ. Κοζάκος, Νικόλ. Γ. Μυλωνᾶς, Ἀθανάσιος Γ. Μακρῆς καὶ Πάνος Δ. Πανόπουλος· περί τε τοῦ θανάτου τοῦ πρώτου καὶ τῆς ἀποδημίας τῶν δευτέρων βεβαιούμεθα ἐξ ἐπισήμων καὶ τακτικῶν πιστοποιητικῶν· παρατηρητέον μάλιστα, ὅτι τὸ ὄνομα τοῦ Γεωρ. Κοζάκου, ὡς καὶ ὁ ἔμπροσθεν τοῦ ὀνόματος ἀριθμὸς τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου, φαίνονται ἠλλοιωμένα δι’ ἄλλης χειρὸς καὶ μελάνης, διότι, γνωστοποιηθέντος, ὅτι ὁ Κ. Γεώρ. Κοζάκος ἀπεδήμει, ἠθέλησαν νὰ μεταβάλωσιν αὐτὸν εἰς Γεώρ. Καζάνην, κάτοικον ἄλλου χωρίου καὶ ὑπὸ ἄλλον ἀριθμὸν τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου· ἀλλ’ εὐτυχῶς πρὶν ἢ συμβῇ ἡ ἀλλοίωσις, ὁ ἔπαρχος Καλαβρύτων εἶχεν ἐκδώσει, τῇ αἰτήσει τοῦ ὑποψηφίου Α. Γ. Πετιμεζᾶ, δύο τοῦ αὐτοῦ καταλόγου ἀντίγραφα, ἐξ ὧν τὸ ἓν κατέθεσεν εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ τὸ ἕτερον ἐπαρουσίασεν εἰς τὸ τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον φαίνεται τὸ ὄνομα τοῦτο καθαρῶς γεγραμμένον «Γεώργιος Κοζάκος» ἀριθμὸς βουλευτικοῦ καταλόγου 94· ἐζητήσατο δὲ μάλιστα ὁ ἴδιος Α. Γ. Πετιμεζᾶς νὰ παρατηρήσωμεν, καὶ παρατηρήσαντες ἐβεβαιώθημεν τὴν ὕπαρξιν τῆς παραποιήσεως αὐτῆς, παραβαλόντες τὸ ἐπίσημον πρωτόκολλον πρὸς τὸ ἀντίγραφον. Ἐκτὸς ὅλων τῶν ἀνωτέρω σπουδαίων λόγων καὶ τῆς διαρκοῦς ἐπὶ τετραήμερον ἐμπολέμου καταστάσεως, ἥτις οὐδόλως συμβιβάζεται μὲ τὴν ὕπαρξιν ἐκλογῆς, ἄρχεται κατόπιν ἡ μαρτυρία μὴ ἐνδιαφερομένων καὶ νομίμως ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας διαμενόντων προσώπων, ἤτοι τοῦ γραμματέως τῆς ἐφορείας Καλαβρύτων Γ. Σακκελοπούλου, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ ἐπάρχου, καὶ τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου Καλαβρύτων Χ. Α. Δημητροπούλου, ὡς ὑπαλλήλου ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν σφαιριδίων, οἵτινες δι’ ἐκθέσεώς των ὁμολογοῦν ὅτι τὸ ὅλον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κλειτωρίας δὲν εἶναι εἰμὴ μία εἰδεχθὴς βία καὶ καλπονόθευσις. Διὰ ταῦτα τὰ ὑποφαινόμενα μέλη τοῦ τετάρτου τμήματος προτείνομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοὺ δήμου Κλειτωρίας τῶν Καλαβρύτων, καθόσον ἐκλογὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πρώτη ἐγγύησις τοῦ συνδέσμου τῶν καλπῶν διὰ τῆς σιδηρᾶς ῥάβδου ἐλλείπει, διότι οὐδόλως γίνεται λόγος ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ, κατὰ τὴν ὁποίαν παρίσταντο διαρκῶς ἐν τῷ ναῷ 80 ὡπλισμένοι, ἀρχηγὸν ἔχοντες ἄνθρωπον στερούμενον τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἐναντίον τοῦ Νόμου, εἰς τὴν ὁποίαν φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες ἀποβιώσαντες πρὸ μικροῦ καὶ ἕτεροι ἀποδημοῦντες πρὸ δεκαπενταετίας, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ἔρχεται εἰς μαρτυρίαν τῆς καλπονοθεύσεως διὰ τῆς ἰσοψηφίας τεσσάρων ὑποψηφίων τῆς αὐτῆς μερίδος, λαβόντων ἑκάστου ἀνὰ 1017 ψήφους, ἐνῷ εἷς τῶν τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ὁ Ἀνδρέας Κουτρουμπῆς, οὐδεμιᾶς, ἔστω καὶ κατὰ λάθος, ψήφου ἔτυχε, δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς ἀξίαν συστάσεως, ὅπως περιβληθῇ μὲ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς. Καθ’ ὅλους τοὺς λοιποὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη νομίμως, διότι καθ’ ὅλους ἔλαβον μέρος ἀμφότεραι αἱ μερίδες καὶ παρεστάθησαν οἱ ὑποψήφιοι εἴτε ἀμέσως, εἴτε διὰ τῶν ἀντιπροσώπων των· οὐδεμία δὲ ἔνστασις ἐγένετο, πλὴν τῶν δήμων Νωνάκριδος καὶ Φελόης, κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις ἐκτὸς τῶν πρωτοκόλλων καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν, μὴ φέρουσαι μηδένα σπουδαῖον λόγον πρὸς ἀκύρωσιν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 15 Ἰουνίου 1865. Γεώργιος Μαρκορᾶς συμφωνῶ διὰ τοὺς ἐν συνόψει λόγους τῆς ἐπισυναπτομένης ἐκθέσεώς μου. Γ. Μαρκορᾶς. Γ. Ἀντύπας συμφωνῶ διὰ τοὺς ἐν συνόψει λόγους τῆς ἐπισυναπτομένης ἐκθέσεως τοῦ Κ. Γεωργίου Μαρκορᾶ. Γ. Ἀτύπας. Δ. Βροντίσης, Σταμάτιος Γ. Κοριζῆς. Γʹ. Γνώμη. Οἱ Κύριοι Ἐπ. Δεληγεώργης καὶ Τηλ. Ῥούκης γνωμοδοτοῦσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς διὰ τοὺς ἑπομένους λόγους. Ὅτι ἡ ἔνστασις περὶ νοθεύσεως τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ Κ. Εἰσηγητὴς προεξέθηκε. Μία δὲ μόνη ἀμυδρὰ ἀμφιβολία μένει εἰς τοὺς ὑποφαινομένους, ἕνεκα τῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας μὴ παραστάσεως τῶν ἀντιπροσώπων ἁπάντων τῶν ἀποτυχόντων, ἂν αἱ γενόμεναι περὶ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ἔνοπλοι ἔνεδραι καὶ συγκρούσεις ἐπέτρεψαν εἰς πάντας τοὺς ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἀναφερομένους ἐκλογεῖς νὰ προσέλθωσι καὶ νὰ ψηφοφορήσωσιν· ἀλλ’ ἡ περίστασις αὕτη, ἁπλῆν μόνον ἀμφιβολίαν διεγείρουσα, δὲν εἶναι οὔτε δίκαιον, οὔτε εὔλογον νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν τῶν γενομένων ὡς εἰκονικῶν. Ὅτι ὅμως ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων δὲν ὑπῆρξεν ἐλευθέρα, ἀλλὰ βεβιασμένη, διότι ἐγένετο ἐνόπλως εἰς τοὺς πλείστους τῶν δήμων μετ’ ἀπειλῶν καὶ συγκρούσεων καὶ φόνων, ἤτοι εἰς τοὺς δήμους Κλειτωρίας, Κερπινῆς, Λαπαθῶν, Ψωφίδος, Νωνάκριδος καὶ Φελλόης. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸν δῆμον Κλειτωρίας πάντες οἱ ἀντιφερόμενοι ὁμολογοῦσι τὴν κατάστασιν ταύτην· ὡς πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους δήμους οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀντέταξεν ἀντίῤῥησίν τινα, οὔτε ἐγγράφως, οὔτε προφορικῶς κατὰ τῶν γεγονότων, ἅτινα σαφῶς διαλαμβάνουσιν αἱ ἐνστάσεις τῶν ἐνισταμένων. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν συνέβαινον αἱ περὶ τῶν ἄλλων δήμων ἀναφερόμεναι ἔνοπλοι ἐργασίαι καὶ βιαιοπραγίαι, ἤρκουν τὰ συμβάντα ἐν Κλειτωρίᾳ, ὅπως ἐπηρεάσωσι σπουδαίως τὴν ὅλην ἐκλογήν· διότι αἱ εἰδήσεις τὰς ὁποίας ἐγέννησεν ὁ ἐν Κλειτωρίᾳ πόλεμος καὶ αἵτινες ἀπὸ τῆς παραμονῆς τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς διέτρεξαν τὴν ἐπαρχίαν, τὸ μὲν, ὅτι αἱ μεγάλαι τῆς μιᾶς μερίδος ἐλπίδες ἀνετράπησαν ἐν Κλειτωρίᾳ, ὡς πολιορκηθείσης τῆς πρωτευούσης, τὸ δὲ, ὅτι ἡ ἀντίπαλος μερὶς οὐδεμίαν λαμβάνει ψῆφον, ὡς ἀποδιωχθεῖσα, καὶ τῆς ἐκλογῆς περιελθούσης εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἄλλων, ἀνέτρεψαν τὴν κατάστασιν, ἣν ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ὅπως ἡ ἐκλογὴ λογισθῇ ἐλευθέρα καὶ ἀληθής. Ἡ πεῖρα τῶν ἐκλογῶν καθίστησιν ἀναμφισβήτητον τὴν ἀλήθειαν ταύτην καὶ μάλιστα διὰ τὴν συγκεκριμένην ταύτην περίστασιν, καθ’ ἣν ὁμολογούμενον εἶναι, ἔνθεν μὲν ὅτι τὰ γενόμενα δὲν ἦσαν ἀσήμαντα, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖα καὶ διαρκῆ, ἔνθεν δὲ ὅτι ὁ δῆμος Κλειτωρίας ἦτο ὁ σπουδαιότερος τῆς ἐπαρχίας διά τε τὸν ἀριθμὸν τῶν συνήθως ψηφοφορούντων καὶ διὰ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῆς μιᾶς μερίδος, ἥτις ἦτο πολλῷ ἐπικρατεστέρα τῆς τῆς ἑτέρας. Διὰ ταῦτα γνωμοδοτοῦμεν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς. Οἱ Κύριοι Δ. Χαντζίσκος, Α. Στράτος, Χ. Τυπάλδος Ἰακωβάτος, Σ. Σωτηρόπουλος, καὶ Γ. Ἀρώνης, γνωμοδοτοῦσιν ἐπίσης τὴν ἀκύρωσιν ὅλης ἐκλογῆς διὰ τοὺς ἐφεξῆς λόγους. Ὅτι ἡ ἔνστασις περὶ νοθεύσεως τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας δὲν εἶναι καθαρῶς ἀποδεδειγμένη διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐκθέτουσιν ἀνωτέρω τὰ μέλη τοῦ τμήματος, τὰ γνωμοδοτοῦντα τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς· καὶ ὅμως ἀμφιβολία μένει εἰς τοὺς ὑποφαινομένους, ἕνεκα τῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας μὴ παραστάσεως τῶν ἀντιπροσώπων ἁπάντων τῶν ἀποτυχόντων, ἂν αἱ γενόμεναι περὶ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ἔνοπλοι ἔνεδραι καὶ συγκρούσεις ἐπέτρεψαν καὶ πάντας τοὺς ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἀναφερομένους ἐκλογεῖς νὰ προσέλθωσιν ἐλευθέρως καὶ νὰ ψηφοφορήσωσιν· οὐδὲν ἧττον ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων δὲν ὑπῆρξεν ἐλευθέρα, ἀλλὰ βεβιασμένη, διότι ἐγένετο ἐνόπλως εἰς τοὺς πλείστους τῶν δήμων μετ’ ἀπειλῶν καὶ συγκρούσεων καὶ φόνων, ἤτοι εἰς τοὺς δήμους Κλειτωρίας, Κερπινῆς, Λαπαθῶν, Ψωφίδος, Νωνάκριδος καὶ Φελόης. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸν δῆμον Κλειτωρίας πάντες οἱ ἀντιφερόμενοι ὁμολογοῦσι τὴν κατάστασιν ταύτην, ὡς πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους δήμους οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀντέταξεν ἀντίῤῥησίν τινα, οὔτε ἐγγράφως οὔτε προφορικῶς κατὰ τῶν γεγονότων, ἅτινα σαφῶς διαλαμβάνουσιν αἱ ἐνστάσεις τῶν ἐνισταμένων. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν συνέβαινον αἱ περὶ τῶν ἄλλων δήμων ἀναφερόμεναι ἔνοπλοι ἐργασίαι καὶ βιαιοπραγίαι, ἤρκουν τὰ συμβάντα ἐν Κλειτωρίᾳ ὅπως ἐπηρεάσωσι σπουδαίως τὴν ὅλην ἐκλογὴν, διότι αἱ εἰδήσεις τὰς ὁποίας ἐγέννησεν ὁ ἐν Κλειτωρίᾳ πόλεμος καὶ αἵτινες ἀπὸ τῆς παραμονῆς τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς διέτρεξαν τὴν ἐπαρχίαν, τὸ μὲν, ὅτι αἱ μεγάλαι τῆς μιᾶς μερίδος ἐλπίδες ἀνετράπησαν ἐν Κλειτωρίᾳ, ὡς πολιορκηθείσης τῆς πρωτευούσης, τὸ δὲ, ὅτι ἡ ἀντίπαλος μερὶς οὐδεμίαν λαμβάνει ψῆφον ὡς ἀποδιωχθεῖσα, καὶ τῆς ἐκλογῆς περιελθούσης εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἄλλων, ἀνέτρεψαν τὴν κατάστασιν ἣν ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ὅπως ἡ ἐκλογὴ λογισθῇ ἐλευθέρα καὶ ἀληθής. Ἡ πεῖρα τῶν ἐκλογῶν καθίστησιν ἀναμφισβήτητον τὴν ἀλήθειαν ταύτην καὶ μάλιστα διὰ τὴν συγκεκριμένην ταύτην περίστασιν, καθ’ ἣν ὁμολογούμενον εἶναι ἔνθεν μὲν ὅτι τὰ γενόμενα δὲν ἦσαν ἀσήμαντα, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖα καὶ διαρκῆ, ἔνθεν δὲ, ὅτι ὁ δῆμος Κλειτωρίας ἦτο ὁ σπουδαιότερος τῆς ἐπαρχίας διά τε τὸν ἀριθμὸν τῶν συνήθως ψηφοφορούντων καὶ διὰ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῆς μιᾶς μερίδος, ἥτις ἦτο πολλῷ ἐπικρατεστέρα τῆς τῆς ἑτέρας. Διὰ τοῦτο γνωμοδοτοῦμεν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ τμήματος

Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ.

Αʹ. Τὰ ὑπὲρ τῆς ὁλικῆς ἐπικυρώσεως μέλη· Α. Γρηγοριάδης, Ἀθ. Α. Μιαούλης, Χ. Δ. Κανελλόπουλος, Δ. Ζῶτος (εἰσηγητὴς), Λ. Γ. Λαμπρυνίδης, Α. Μάτζας, Σ. Οἰκονομίδης. Βʹ. Τὰ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως μόνου τοῦ δήμου Κλειτορίας· Γ. Μαρκορᾶς, Γ. Ἀντύπας, Στ. Γ. Κοριζῆς, Δ. Βροντίσης. Γʹ. Τὰ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ὅλης ἐπαρχίας· Δ. Χατζίσκος, Χαραλάμπης Τ. Ἰακωβάτος, Ἀνδρ. Στράτος, Γεώρ. Ἀρώνης, Σ. Σωτηρόπουλος, Ἐπ. Δεληγεώργης, Τηλ. Ῥούκης.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἔχοντες ἀντιῤῥήσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἂς προσέλθωσι.

§157Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν, κύριοι, κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν συνήλθομεν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ὠμόσαμεν καὶ ὑπεσχέθημεν σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους καὶ ἀκριβῆ καὶ πιστὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀνατεθέντων ἡμῖν καθηκόντων. Ὁ ὅρκος τὸν ὁποῖον ἐδώσαμεν, ἡ ὑπόσχεσις τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν, δὲν ἦτο νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς διὰ νὰ τὰς ἐπικυρώσωμεν, ἀλλὰ νὰ τὰς βασανίσωμεν ἐπιμελῶς μὲ θέλησιν ἰσχυρὰν καὶ σπουδαίαν, καὶ νὰ θεωρήσωμεν τὰ ὑποβαλλόμενα παράπονα καὶ τὰς ἐνστάσεις αἱ ὁποῖαι προτείνονται καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ὡς πρέπει δικαιοσύνη. Ἐκ τῆς διαγωγῆς αὐτῆς τὴν ὁποίαν εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ ἐξακολουθήσωμεν, θέλομεν ἐμπνεύσει τὸν σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους. Δὲν ἔχω, κύριοι, σκοπὸν εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην νὰ ἐξετάσω πρόσωπα, ἀλλ’ ἐξετάζω τὰ γεγονότα τὰ πρὸ τῆς ἐκλογῆς, διότι καὶ τοὺς ἐπιτυχόντας ὑπολήπτομαι, καὶ μὲ τοὺς ἀποτυχόντας δὲν ἔχω τόσην στενὴν φιλίαν, ὥστε νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι κινοῦμαι ἀπὸ συμπάθειαν ἢ ἀντιπάθειαν. Ἀνέγνωσα, κύριοι, μετ’ ἐπιστασίας τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος ἐβασάνισα ἐπιμελῶς τὰς ὑπὲρ καὶ κατὰ γνώμας, καὶ ἐσχημάτισα ἀλάνθαστον τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἔχει τὰς ἐλλείψεις της. Μεταξὺ τῶν οὐσιωδῶν ἐλλείψεων εἶναι αἱ ἀναγόμεναι εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας. Δὲν ἤλπιζα, κύριοι, ὅτι θὰ συζητηθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη, καὶ μὲ τὴν πεποίθησιν ταύτην δὲν ἔχω πρόχειρα ὅλα τὰ ἔγγραφα. Οὐχ ἧττον ὅμως θέλω μνημονεύσει μερικὰ καὶ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θέλετε πεισθῆ. Εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρείας τὴν 13 Μαΐου ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς μετὰ τῶν ἀνθρώπων της, ἔχουσα πρόθεσιν νὰ ματαιώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα, εἶχεν ὀχυρωθῆ ἐκεῖ. Ἡ δ’ ἄλλη μερὶς κατέλαβε τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου καὶ δὲν τοὺς ἀφῆκε νὰ καταλάβωσι τίποτε ἐκτὸς μιᾶς οἰκίας τὴν ὁποίαν προσέφερε εἰς τοὺς ἀποτυχόντας μία γυνὴ Οἰκονόμου, Νύμφη λεγομένη. Τοὺς ἠπείλησαν καὶ ἦλθον εἰς κατάστασιν νὰ συνάψουν καὶ μάχην. Τὴν νύκτα ἐκείνην φαίνεται ὅτι ἀπεμακρύνθησαν οἱ ἀποτυχόντες Ἀλλὰ, κύριοι, τὴν 14 τοῦ μηνὸς οὔτε ψηφοφόροι παρουσιάσθησαν, οὔτε ψηφοφορία ἔγεινε, διότι ἀπομακρυνθέντες ἀπὸ τὸ χωρίον ἔλαβαν τὰς ὁδούς. Τοιουτοτρόπως λοιπὸν συνήφθησαν μάχαι καὶ ἐπληγώθησαν· ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ ἐνωμοτάρχου τῆς 16 Μαΐου τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸν ἔπαρχον καὶ ἀναφέρει τὰ γεγονότα τῆς 13 καὶ 14 Μαΐου, ὅτι μέχρι τῆς 3 ὥρας Μ. Μ. ψηφοφορία δὲν ἐγένετο, ὅτι τὴν δεκάτην τετάρτην ὁλόκληρον νέα συμπλοκὴ συνήφθη καὶ ὡς ἐκ τούτου ψηφοφορία δὲν ἐγένετο διόλου. Καὶ ὅμως, κύριοι, ἡ πρώτη πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς ἀναφέρει ὅτι ἤρξατο ἡ ψηφοφορία· τοῦτο ἀποκρούεται ῥητῶς ἀπὸ τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐνωμοτάρχου τὸ ὁποῖον δὲν συνετάχθη εἰς τὰς 20 τοῦ μηνὸς διὰ νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἡ ῥαδιουργία καὶ πειρασμοὶ ἄλλοι ἔσπρωξαν ἐκεῖνον τὸν στρατιωτικὸν νὰ γράψῃ ὅσα ἔγραψε. Ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ γραμματέως τοῦ εἰρηνοδίκου, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ἐπίσης καὶ ἀναφέρει ὅτι ἡ ψηφοφορία δὲν ἔγεινε τὴν πρώτην ἡμέραν· καὶ ὅμως τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας τῆς ἐκλογῆς ἀναφέρει ὅτι ἐψηφοφόρησαν 400, καὶ ὅτι ἡ ψηφοφορία ἤρχισε ἀπὸ τῆς 7 ὥρας Π. Μ. μέχρι τὴν δευτέρας· ψεῦδος καθαρώτατον! Ἔπειτα συνετάχθησαν ἐνστάσεις ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας τέσσαρες. Ὑπάρχουν πρὸς τούτοις, κύριοι, δύο ἔγγραφα ἑνὸς ὑπαλλήλου γραμματέως τῆς ἐφορείας, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν διάφορα γεγονότα καὶ ὑποστηρίζουν τὴν πρώτην ἡμέραν ὅτι δὲν ἐψηφοφόρησαν καὶ οὔτε τὴν δευτέραν, διότι ἡ πάλη ἐξηκολούθει. Ἀναφέρει πρὸς τούτοις καὶ ἄλλο, ὅτι τὸν ἠπάτησαν νὰ τοῦ κάμουν γεῦμα εἰς μίαν οἰκίαν καὶ ἔῤῥιψαν 200 σφαιρίδια καὶ ἐπανελθὼν εὗρε 263 ὀνόματα σημειωμένα καὶ τοῦ εἶπαν ὅτι ἦλθαν ἀπὸ τὸ Παγκράτι καὶ ἐψηφοφόρησαν. Ὑπάρχει ἀναφορὰ, Κύριοι, σύμφωνος τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ δημάρχου μὲ τὸν ἔπαρχον, καὶ εἶναι σύμφωνος, παριστάνουσα ὅτι δὲν παρουσιάσθη νὰ ψηφοφορήσῃ κἀνεὶς, ὅτι κακοῦργοι ἐφύλαττον τὴν κάλπην μετὰ τῶν ἐθνοφυλάκων καὶ ὅτι ἀπεφάσισαν μόνοι των νὰ ῥίπτουν τὰ σφαιρίδια ἐντὸς τῆς κάλπης· τέλος πάντων ὑπάρχουσι, Κύριοι, τεκμήρια ἀποδεικνύοντα τὴν καλπονόθευσιν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Δὲν ἔχει ἀνάγκην νοῦς πεπειραμένος νὰ ἐξετάσῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ τὸ ψηφοφορικὸν πρωτόκολλον, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ὡς ἐκ θαύματος εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας παρουσιάζονται πρῶτον, οἱ Ἀθανάσιοι, δεύτερον οἱ Βασίλειοι, τρίτον οἱ Γεώργιοι, τέταρτον οἱ Κωνσταντῖνοι. Δεύτερον ψηφοφοροῦν ἀπὸ τοῦ ἀριθ. 292, ἔπειτα γυρίζουν 270 ἔπειτα 260· τελειόνουν τὰ 200, ἀρχίζουν τὰ 300, προβαίνουν ἀπὸ ἕνα ἀριθμὸν κατερχόμενοι, καὶ ἔπειτα γυρίζουν πάλιν. Τρίτη ἔνδειξις, ἐψηφοφόρησαν πολλάκις ἄνθρωποι ἀπόντες, ἄνθρωποι τεθνεῶτες· ἄνθρωπος ἀποθανὼν τὸν Ἀπρίλιον σημειοῦται ὡς ψηφοφορήσας. Τί ἄλλο, Κύριοι; ἕνας Κοζάκης, ὅστις δὲν ὑπάρχει ὅλως διόλου εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἐσημειώθη ὡς ψηφοφορήσας ὑπ’ ἀριθ. 84. Ὅταν διεδόθη αὐτὸ, ἐταράχθη ὁ κόσμος ὁλόκληρος εἰς τὰ Καλάβρυτα, καὶ ὅλοι ἔλεγον μὰ καὶ τὸν Κοζάκην νὰ γράφουν μέσα; Τότε λοιπὸν νοθεύουν τὸ ἐκλογικὸν πρωτόκολλον, καὶ μεταφράζουν τὸν Κοζάκην αὐτὸν Γεώργιον Καζάνην, καὶ τὸν ἀριθμὸν 84 κάμνουν 240. Τί ἄλλο; ἄνθρωποι ἀποδημοῦντες πρὸ δεκαετίας εἰς Πάτρας καὶ Ἠλείαν παρίστανται ὡς ψηφοφορήσαντες· ὑπάρχουν πιστοποιητικὰ τῶν τιμιωτέρων πολιτῶν τῶν Πατρῶν ἀναφερόντων ὅτι αὐτοὶ ἦσαν εἰς τὰς Πάτρας καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν ἐκλογῶν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἐκ τούτων προκύπτει, ὅτι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἐκλογὴ δὲν ὑπῆρχε· ἐῤῥίφθησαν ἐντὸς τῆς κάλπης σφαιρίδια καὶ ἐξήχθησαν ἀκολούθως. Τί ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι τῳόντι ἀξιοθαύμαστον! Ὑπῆρξεν ἐκεῖ ὑποψήφιος ἕνας Κουτρουμπῆς, αὐτὸς εἶναι κάτοικος ἐκεῖ, ἔχει σχέσεις, καὶ ἐν τούτοις δὲν κατορθόνει οὐδεμίαν ψῆφον νὰ λάβῃ. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! οὔτε κατὰ λάθος δὲν ἠμπόρεσεν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νὰ λάβῃ μίαν ψῆφον!

§158ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι πλήρης. Φαίνεται δὲν ἔχει διάθεσιν ν’ ἀκούσῃ.

§159ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ πέντε ἂν ἦναι ἀρκεῖ.

§160ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ χωρὶς ν’ ἀποβλέψω οὔτε εἰς πρόσωπα, οὔτε εἰς τίποτε ἄλλο, ἐσχημάτισα πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Κλειτωρίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων δὲν ὑπῆρξεν· καὶ δὲν δύναμαι νὰ δώσω ψῆφον περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀποκρούω τὴν πρότασιν ἄλλων προσώπων, ὅτι πρέπει διὰ τὸ λάθος αὐτοῦ τοῦ δήμου ν’ ἀκυρωθοῦν ὅλοι. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι ἀναχωροῦν ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ κρότος τῶν πυροβόλων ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ἐπηρέασε τὰς συνειδήσεις καὶ τὴν ἐλευθερίαν παντοῦ. Αὐτὸ εἶναι ὅλως ἀναπόδεικτον καὶ ἀφῃρημένον· τὴν δὲ ἰδέαν τοῦ ἀδιαιρέτου ἐπίσης τὴν ἀποκρούω, διότι δὲν φρονῶ ταύτην ὀρθὴν, καὶ ὑποστηρίζω τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Κλειτωρίας. Ἤδη χρεωστῶ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν ἔκθεσιν· λέγει, πῶς εἶναι δυνατὸν ἑξήκοντα ἄνθρωποι ν’ ἀποκρούσουν τοὺς ἐνόπλους διακοσίους; ἀλλ’ αὐτοὶ δὲν ἔχουν ἀκριβὲς τοπογραφικὸν σχέδιον· αὐτὸς ὁ τόπος, ὅστις κεῖται εἰς τὰ ἐνδότερα μέρη τοῦ δήμου ἐκείνου, δὲν ἔχει οὔτε τὰς πλατείας τῶν Ἀθηνῶν, οὔτε τοὺς δρόμους, τοὺς ὁποίους αὗται ἔχουν, καὶ ἀπὸ δύω μόνον μέρη ἔχει συγκοινωνίαν· καὶ αὐτοὶ εἶχον καταλάβει ὄχι ἑξήκοντα, ἀλλὰ διακόσιοι, ὡς ἐξάγεται ἀπὸ ἓν ἔγγραφον τοῦ Μοιράρχου. Καὶ ἔπειτα τὴν κάλπην δὲν τὴν διεύθυνεν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἀλλ’ ἕνας κακοῦργος, ὅστις εἶχε καταδικασθῆ εἰς ἰσόβια δεσμὰ καὶ ἐξῆλθε τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1862 ἀπὸ τὰς φυλακὰς τοῦ Ναυπλίου. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους προτείνω μόνον τὴν ἀκύρωσιν αὐτοῦ τοῦ δήμου Κλειτωρίας.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σωτήριος Πετιμεζᾶς.

§162ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐγὼ θέλω παρατηρήσει εἰς ὑμᾶς δύω μόνον ἁπλᾶ πράγματα, διότι βλέπω πολὺ καλὰ ὁ προαγορεύσας δὲν ἦλθε τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ ἐδῶ παρὰ νὰ ἐκπληρώσῃ ἓν φιλικὸν καθῆκον καὶ νὰ εἴπῃ μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε ἐννόησα, ἀλλ’ ὡς ἤκουσα εὑρίσκονται εἰς διάφορα φυλλάδια. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι καὶ ἡ ἰδική μου πεποίθησις δὲν εἶχε κάτι τι πραγματικόν· ἀπόδειξις δὲ, Κύριοι, εἶναι ὅτι ὁ κατηγορήσας τὴν ἐκλογὴν περιωρίσθη μόνον καὶ μόνον εἰς τὰ ἱστορικὰ ὅσα ἠκούσθησαν ἔξω, εἶναι ὁ συμπερασμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὅτι οὐδεὶς ἐψηφοφόρησεν εἰς ἐκεῖνον τὸν δῆμον· πῶς δὲ δὲν ἐψηφοφόρησε, διατὶ δὲν ἐψηφοφόρησε δὲν σᾶς εἶπε τίποτε· μολαταῦτα ἐγὼ θέλω σᾶς παραπέμψει εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐβασάνιζε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἐπὶ 10 ἡμέρας μὲ ὅλα τὰ μέσα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ φθάσῃ ὡς ἔφθασεν εἰς τὴν ἀλήθειαν. Τὸ τμῆμα αὐτὸ ἐσύγκειτο ἀπὸ τοὺς πλέον σοβαροὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἔχει ἡ βουλὴ, καὶ ἡ ἀνάγνωσις μόνον τῶν ὀνομάτων αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς πείσῃ περὶ τῆς ἀληθείας αὐτοῦ τοῦ πράγματος. Εἴκοσι δύω λοιπὸν ἄνθρωποι ἦσαν εἰς αὐτὸ τὸ τμῆμα, ἐκ τῶν ὁποίων διεφώνησαν μόνον τέσσαρες πράγματι, οἱ Κύριοι Κοριζῆς, Βροντίσης, Μαρκορᾶς καὶ Ἀντύπας· οἱ ἄλλοι ὅλοι ἐν μιᾷ φωνῇ ἐκήρυξαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἶναι νόμιμος, καὶ ὄχι μόνον εἶναι νόμιμος, ἀλλὰ καὶ οὐδεμία ἔλαβε χώραν παρανομία εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν, ἦτο δὲ διῃρημένον καθὼς ἦτο τὸ τμῆμα εἰς δύω μέρη, τὸ μὲν ἦτο ἀπολύτως ἐπικυρωτικὸν, τὸ δὲ ἦτο ὑπὲρ τῆς νομιμότητος. Τὸ δεύτερον τμῆμα ἠκολούθησε τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη, καὶ ἀφοῦ σᾶς ἀναγνώσω μόνον αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν καὶ οἱ ἄλλοι, θέλετε ἰδῆ ὅτι ὁλόκληρον τὸ τμῆμα, ἐκτὸς τῶν τεσσάρων, τοὺς ὁποίους προανέφερα, εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κ. Δεληγεώργης, ὁ ὁποῖος ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς ὅλης ἐκλογῆς δι’ ἑνὸς μόνου φιλοσοφικοῦ διϊσχυρισμοῦ. Ἰδοὺ τί λέγει· «ὅτι ἡ ἔνστασις περὶ νοθεύσεως τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ Κύριος εἰσηγητὴς προεξέθηκε»· τουτέστιν, ὁ Κ. Δεληγεώργης, ὁ ὁποῖος κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν νὰ εὕρῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐνοχὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν, παραδέχεται ἐδῶ ἐντελῶς τὴν γνώμην τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ ἐπικυρωτικοῦ μέρους τοῦ τμήματος τὴν συγκειμένην ἀπὸ ὀκτὼ μέλη. «Μία δὲ μόνη ἀμυδρὰ ἀμφιβολία, λέγει, μένει εἰς τοὺς ὑποφαινομένους, ἕνεκα τῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας μὴ παραστάσεως τῶν ἀντιπροσώπων ἁπάντων τῶν ἀποτυχόντων, ἂν αἱ γενόμεναι περὶ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ἔνοπλοι ἐνέδραι καὶ συγκρούσεις ἐπέτρεψαν εἰς πάντας τοὺς ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἀναφερομένους ἐκλογεῖς νὰ προσέλθουν καὶ νὰ ψηφοφορήσουν· ἀλλ’ ἡ περίστασις αὕτη, ἁπλῆν μόνον ἀμφιβολίαν διεγείρουσα, δὲν εἶναι οὔτε δίκαιον, οὔτε εὔλογον νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν τῶν γενομένων ὡς εἰκονικῶν.» Βλέπετε λοιπὸν ἐδῶ ὅτι ὁ Κύριος Δεληγεώργης βασίζεται εἰς μίαν φιλοσοφικὴν ἰδέαν καὶ λέγει· νόμιμος εἶναι ἡ ἐκλογὴ παρὰ μόνον μικρά τις ὑπόνοια ὑπάρχει, ὅτι δῆθεν ἠμπορεῖ νὰ μὴ προσῆλθον οἱ ἐκλογεῖς. Τί λέγει ὅμως; ὅτι ἐνδεχόμενον αἱ κατὰ τὸν δῆμον ἐκεῖνον συγκρούσεις νὰ ἐπηρέασαν τὰ πνεύματα τῆς ὅλης ἐπαρχίας τῶν Καλαβρύτων. Τὴν αὐτὴν γνώμην ἐκφέρει καὶ ὁ Κ. Χατζίσκος, Στράτος, Τυπάλδος Ἰακωβάτος, Σωτηρόπουλος καὶ Ῥούκης· μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ἀμφίβολον, αὐτοὶ τὸ λέγουν, ὅτι εἶναι καθαρῶς ἀποδεδειγμένον, ὥστε ὁλόκληρον τὸ τμῆμα ἀποφαίνεται ὑπὲρ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς ἐκτὸς τεσσάρων.

§163ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι ὑπὲρ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§164ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπὲρ τῆς νομίμου ἐκλογῆς καὶ ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ συμπερασμοῦ αὐτοῦ, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπηρεάσθησαν τὰ πνεύματα ἀπὸ τὰ συμβάντα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Αὐτὸ τὸ ζήτημα, Κύριοι, ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ὅλως διόλου ἓν ζήτημα φιλοσοφικὸν, διότι τὸ τμῆμα τί λέγει; ἐνδεχόμενον αὐτὰ τὰ περιστατικὰ νὰ ἐπηρέασαν τὰ πνεύματα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, πλὴν ἡ βουλὴ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ἔλυσε μέχρι τοῦδε εἰς τέσσαρας, πέντε ἐκλογάς· τουτέστιν, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Γόρτυνος ἐφονεύθησαν τρεῖς ἄνθρωποι, ἔγεινε πόλεμος μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, διεκόπη ἡ ψηφοφορία ἐπὶ ὁλόκληρον ἡμέραν καὶ ἐξηκολούθησε καὶ τὴν Τρίτην ἀκόμη τῆς ἑβδομάδος ἡ ψηφοφορία. Ἐὰν λοιπὸν παραδεχθῆτε τὸν φιλοσοφικὸν αὐτὸν λόγον διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαβρύτων, νομίζω ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ νὰ παραδεχθῆτε τὸν ἴδιον λόγον δυνάμενον νὰ ἔχῃ τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γόρτυνος, Ἠλείας καὶ καθεξῆς. Ἀλλὰ ταῦτα τὰ ἐδικάσατε καὶ τὰ ἀπεφασίσατε, ὥστε βλέπετε ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ὁ φιλοσοφικὸς αὐτὸς διϊσχυρισμὸς εἶναι ἀνίσχυρος νὰ φέρῃ μίαν πραγματικὴν αἰτίαν περὶ ἀκυρώσεως τῆς ὅλης ἐκλογῆς τῶν Καλαβρύτων. Πλὴν ἐπειδὴ βλέπω, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀφήσω καμμίαν ἀμφιβολίαν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἔλθω εἰς ἕνα ἄλλο ἀντικείμενον τῆς ἑτέρας μειονοψηφίας τῆς τῶν τεσσάρων. Ἐδῶ λοιπὸν, Κύριοι, βλέπετε ὅτι ἂν ἀφαιρέσητε τὴν ἰδέαν τῆς μιᾶς μερίδος, ἥτις ἔχει τὴν φιλοσοφικὴν αὐτὴν ἰδέαν, καθ’ ὅλα τ’ ἄλλα εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν εἰσηγητὴν τοῦ μέρους, τὸ ὁποῖον ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως.

§165ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Αὐτὸ εἶναι φιλοσοφικὸν ἐπιχείρημα.

§166ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Τί λέγει, Κ. Μαρκορᾶ, ὁ Κ. Δεληγεώργης, ὁ ὁποῖος ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς; «ὅτι ἡ ἔνστασις περὶ νοθεύσεως τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη διὰ τοὺς λόγους, οὓς ὁ Κ. εἰσηγητὴς προεξέθηκε». Λοιπὸν τώρα σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἰπῆτε, εἶναι σύμφωνος ὁ Κ. Δεληγεώργης μὲ τὸν εἰσηγητὴν ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῆς ὑποθέσεως; ναί ἢ ὄχι; Μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι, διότι τὸ λέγει· Τί εἶναι ὅμως ἡ διαφορὰ τοῦ Κ. Δεληγεώργη; ὁ φιλοσοφικὸς ἐκεῖνος λόγος, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρέασε τὰ πράγματα. Ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς διῃρέθη εἰς δύω κόμματα· καὶ τὰ μὲν δύω μέλη, ὁ Κοριζῆς καὶ ὁ Βροντίσης, ἀντέγραψαν τὰς ἐνστάσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ τὰς παρουσιάζουν ὁ Κ. Μαρκορᾶς μετὰ τοῦ Κ. Ἀντύπα· συμφωνοῦν κατὰ ἕνα μόνον λόγον μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς.

§167ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Ἀναγνώσατέ το.

§168Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ παρὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου αὐστηρῶς ἀπαγορεύεται ἡ κατὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς ἐπέμβασις τῆς τακτικῆς δυνάμεως, ἐκτὸς εἰδικῶν τινων περιστάσεων καὶ ὑπὸ εὐθύνην τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπειδὴ ἀπέναντι τοιαύτης τοῦ νόμου διατάξεως, σκοπὸν ἐναργῶς ἐχούσης τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογέων, παρετηρήθη ἡ ἐν τῷ δήμῳ Κλειτορίας τῶν Καλαβρύτων ἔνοπλος ἐπέμβασις, κατὰ τὰς ἐκλογικὰς ἡμέρας, τῶν ἀνταγωνιζομένων μετὰ τῶν ὀπαδῶν των, εἰς τρόπον ὥστε, καὶ πρὶν ἀμέσως τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, καὶ καθ’ ὅλας τὰς τέσσαρας ἀκολούθους ἡμέρας, οὐ μόνον ἡ ἐπίδειξις, ἀλλὰ καὶ ἡ πραγματικὴ ἐνέργεια τῆς βίας ἔλαβε χώραν, ἡ δὲ γενομένη ψηφοφορία ὕποπτος παρίσταται καὶ ἀμφίβολος. «Ἐπειδὴ ὅθεν οὐ γνησία παντάπασιν...» τώρα ἕως ποῦ ἐκτείνεται αὐτὸ; ποῖον εἶναι τὰ οὐ γνησία παντάπασιν, 1,2,3,5,100,200 βαθμούς; Αὐτὸ εἶναι ἀόριστον ὅλως διόλου· λοιπὸν αὐτὸ ἐγὼ δὲν τὸ ἐννοῶ. Ἐπειδὴ ὅθεν οὐ γνησία παντάπασιν, ἀλλ’ ἐναντία εἰς τὰς τοῦ νόμου οὐσιώδεις διατάξεις παρίσταται ἡ τῆς Κλειτωρίας κηρυχθεῖσα ἐκλογή· ἑπομένως οἱ ὑποφαινόμενοι συμφωνοῦν εἰς τὸ μέρος τοῦτο μετὰ τῶν ἑτέρων κατ’ αὐτῆς γνωμοδοτησάντων, ὅσον δὲ ἐν ἀρχῇ καὶ εἰς τὴν δοθεῖσαν ἀκυρωτικὴν ψῆφον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν νομίζουν οὔτε δικαίαν, οὔτε εὔλογον τὴν ἐφαρμογὴν τοιούτου ἀποτελέσματος ὡς πρὸς τὰς ἐννόμως παρὰ τοῖς ἑτέροις τῶν Καλαβρύτων δήμοις, τελεσθείσας ψηφοφορίας, καὶ ἐπειδὴ ἡ παρὰ τοῦ νόμου σύγχρονος ἀπαιτουμένη διαλογὴ ἀναφέρεται εἰς τὰς ἐξ ὑπαρχῆς συγχρόνως τελεσθησομένας ψηφοφορίας, οὐχὶ δὲ εἰς τὴν μεταγενεστέραν διόρθωσιν τῶν κατ’ αὐτὰς γενομένων παραβιάσεων, οἱ ὑποφαινόμενοι προτείνουν τὴν μόνην ἀκύρωσιν τῆς ἐν τῷ δήμῳ Κλειτωρίας ψηφοφορίας, ὅπως ἑτέρα λάβῃ χώραν κατὰ τὸν νόμον. Λοιπὸν βλέπω ὅτι ἐδῶ συμφωνεῖτε μὲ τοὺς προηγουμένους· μόνον τὴν ἐπέμβασιν διὰ τῆς ἐνόπλου δυνάμεως θεωρεῖτε ὡς παράβασιν κυρίως τοῦ νόμου· ὥστε βλέπετε ὅτι ἐδῶ ἔχουν μίαν ἄλλην φιλοσοφικὴν ἰδέαν.

§169ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶναι Πλατωνική.

§170Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ναί, Πλατωνική. — Ἐν ἀρχῇ παραδέχονται ὅτι ἡ ἐπέμβασις τῆς ἐνόπλου δυνάμεως προσβάλλει οὐσιώδεις διατυπώσεις τῆς ἐκλογῆς καὶ κατὰ συνέπειαν θέλουν νὰ πέσῃ. Σέβομαι τὴν γνώμην αὐτὴν, διότι εἶναι ἀγαθὴ, εἶναι φιλοσοφικὴ, ἀλλὰ πρέπει εἰς τὸ ἄλλον, πρέπει εἰς τὸν ἄλλον κόσμον νὰ τὴν φέρετε, ὄχι ἐδῶ, καθότι, ἐὰν ζητῆτε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τοιαύτην ὑπεράνθρωπον ἀνοχὴν, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ ζητῆτε τὴν τελείαν δικαιοσύνην, πλὴν, κατὰ τὸ λόγιον τοῦ μεγάλου Ναπολέοντος, τελεία δικαιοσύνη εἰς τὸν κόσμον τοῦτον τότε θὰ ὑπάρξῃ, ὅταν οἱ μὲν ἄρχοντες ᾖναι θεοὶ, οἱ δὲ ἀρχόμενοι σοφοί. Καὶ πιστεύω πῶς ὁ Θεὸς ἐφύλαξεν αὐτὴν τὴν πολιτείαν διὰ τὸν ἄλλον κόσμον, ἐκεῖ ὅπου θὰ ᾖναι αὐτὸς ἄρχων καὶ ἡμεῖς, ὅταν ἀποθάνωμεν καὶ μᾶς φωτίσῃ τὸ ἅγιον πνεῦμα, θὰ ἤμεθα σοφοί. Λοιπὸν Σᾶς λέγω, ὅτι ἡ δευτέρα αὕτη φιλοσοφικὴ ἀρχὴ εἶναι μὲν σεβαστὴ κατὰ τὴν ἔννοιαν, ἀλλ’ εἶναι παρὰ πολὺ φιλοσοφική. Ἐὰν δὲ νομίζητε ὅτι δυνάμει αὐτοῦ τοῦ λόγου ἡ ἐκλογὴ τῶν Καλαβρύτων πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ καὶ ἐγὼ συμφωνῶ. Πότε ὅμως, Κ. Μαρκορᾶ; ὅταν ἡ δίκη ᾖναι μία καὶ ἡ αὐτὴ, ὅταν δηλ. ὅπου ἔπεσεν εἷς τουφεκισμὸς ἐκεῖ πέσουν καὶ αἱ ἄλλαι ἐκλογαί. Ἀλλ’ εἰξεύρετε τότε τί θὰ γίνῃ, Κ. Μαρκορᾶ; ποῦ μὲν ὀλίγον, ποῦ δὲ πολὺ θὰ διαλύσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τότε εἶμαι καὶ ἐγὼ πρόθυμος νὰ φύγω· ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι κατ’ οὐσίαν ἀποφαίνεται τὸ τμῆμα ὅτι ἐδῶ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἶναι πράγματι νόμιμος καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀνακαλύψῃ πουθενὰ τίποτε ἄνομον. Ἐστηρίχθη μόνον εἰς μίαν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν σέβομαι καὶ τιμῶ ὡς ἰδέαν φιλοσοφικὴν, τὴν ἐκτίμησιν τῆς ὁποίας ἀφίνω εἰς ὑμᾶς τοὺς βουλευτάς. Τόσον δὲ εἶναι βέβαιον ὅτι ἐβασανίσθη αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ μέχρι τοῦ μυελοῦ τῶν κοκκάλων, ὥστε τὸ τμῆμα κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς εὑρίσκει ὅτι δέκα σφαιρίδια εἶναι παραπάνω εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας· ζήτημα μέγα ὅπως εὑρεθῇ αὐτό! ἰδοὺ τὸ ἔγκλημα· λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ πρέπει νὰ καρατομηθῇ. Καὶ τῷ ὄντι, Κύριοι, τὴν περίστασιν ταύτην ἣν καὶ ἡμεῖς ἴδιοι δὲν ἐγνωρίζαμεν, εὐτυχῶς τὴν ἀνεκάλυψεν ὁ Κ. Κανελλόπουλος, νομίζω, καὶ εἶπεν ὅτι μία δεκὰς ἀριθμῶν εἶχε ἀφεθῆ παραπάνω καὶ μία εἶχε προστεθῆ παρακάτω, ὥστε τὸ σύνολον εὑρέθη χίλια εἴκοσι μένα ὀνόματα. Ὅταν μοι ἀνήγγειλαν, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔγκλημα ἐξηλείφθη, ἐγὼ ἀνέπνευσα καὶ εἶπα δόξα σοι ὁ Θεὸς ὅτι αὐτὸ τὸ μέγα ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἐσκέπασεν ὅλας τὰς κάλπας τοῦ κράτους, ποῦ 500, ποῦ 600, ἐξηλείφθη ἀπὸ τὴν κάλπην μου· καὶ ὅμως πάλιν ἡ φιλοσοφία κυνηγᾷ αὐτὴν τὴν κάλπην, καὶ πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ, διότι, λέγει, ἔπεσε τουφέκι, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι συνήθεια κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἄνευ σκοποῦ. Τὸ λέγω τοῦτο πρὸς ὑμᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ γνωρίζετε, διότι ἐδῶ οὔτε ὑπανδρεύεταί τις χωρὶς τουφεκισμοῦ, οὔτε βαπτίζεται, οὔτε κηδεύεται, οὔτε ὁ Χριστὸς ἀναστήνεται χωρὶς τουφέκι, οὔτε σαρακοστὴ ἄρχεται χωρὶς τουφέκι· τὸ καταλαμβάνετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; (Ἱλαρότης). Λοιπὸν βλέπετε, Κύριοι, ὅτι τὸ φιλοσοφικὸν ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον σέβομαι, δὲν ἔχει καμμίαν πρακτικὴν ἀξίαν, διότι ἐδῶ, ἐπειδὴ πίπτουν τόσον συχνὰ τουφέκια, κανεὶς δὲν τὰ φοβᾶται.

§171ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Ἐκεῖνοι ποῦ ἀπεβίωσαν;

§172Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἷς μόνον ἐφονεύθη εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κλειτωρίας καὶ 7 εἰς μίαν πανήγυριν. Σᾶς λέγω ὅμως καὶ ἓν ἄλλο, Κ. Μαρκορᾶ· θέλετε ἐπειδὴ ἐφονεύθη εἷς εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Καλαβρύτων νὰ ἀκυρώσετε αὐτήν; πῶς εἰς τὸν δῆμον Αἰγιαλείας, ὅπου ἐφονεύθησαν τρεῖς ἄνθρωποι, δὲν τὴν ἀκυρώσατε; Εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας μᾶς λέγουν ὅτι ἐπιάσαμεν τὰ σπίτια, ἐπιάσαμεν τοὺς δρόμους· ἐὰν ἀνεβλήθη ἡ ψηφοφορία τώρα νὰ σᾶς εἴπω. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι οὕτω τὸ περιστατικὸν τῆς ἐνόπλου ῥήξεως ἀνεφάνη καὶ εἰς ἑτέρας ἐκλογὰς καὶ χθὲς ἀκόμη τὸ ἐδικάσαμεν, ὅτι ἔπεσαν τουφέκια καὶ τὰ λοιπά· καὶ δὲν τὸ ἐθεωρήσαμεν σπουδαῖον, ἐνῷ ἕνα πρᾶγμα εἶναι φιλοσοφικῶς ἐγκληματικόν, πάντοτε εἶναι ἐγκληματικόν. Καὶ εἰς τὸν δῆμον, Κύριοι, τῶν Φαρῶν, εἰς τὰς Πάτρας συνέβη συμπλοκὴ καὶ ἐφονεύθησαν κάμποσοι ἄνθρωποι, καὶ δὲν ὁμιλῶ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν Πατρῶν. Καὶ νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἐπειδὴ ἔπεσεν ἕνα τουφέκι, τοῦτο ἔχει καὶ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή; Φαίνεται ὅμως ὅτι ἐκλογὴ τῆς Κλειτωρίας ὑποφέρει ταῦτα πάντα, ἐπειδὴ εἶχε τὴν δόξαν ἢ τὴν ἀτυχίαν νὰ καλυφθῇ μὲ τόσα φυλλάδια, μὲ τόσα πράγματα, διότι μάθετε, ὅτι πολλάκις οἱ ἀντίθετοι εἶναι καὶ ἐπιτήδειοι, εἰξεύρουν νὰ ὑπερασπίζωνται, καὶ ἐφάνησαν πολὺ ἐπιτήδειοι νὰ προκαταλάβουν τὴν κοινὴν γνώμην. Ἐγὼ ὅμως, Κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅσα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι σᾶς ἀνέφερον εἶναι ψεύδη. Ἠξεύρετε, Κύριοι, κατὰ τοὺς προγόνους μας, ὁ ἐν ἑνὶ ψευδόμενος..... καταλαμβάνετε (γέλως) ὅταν ἕνας ἄνθρωπος ἀρχίσῃ νὰ λέγῃ ψεύματα. Ἅμα ἐτελείωσεν ἡ ἐκλογή, ἀμέσως ἐνταῦθα διέτρεξε μία φωνὴ ὅτι ὁ Ἰωάν. Παπαδόπουλος ὁ Βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸν συνδυασμὸν παρῃτήθη· διότι ἡ ἐκλογὴ ἦτο ἄνομος, φρικαλέα, καὶ εἶπεν ὅτι δὲν θέλει ἀπὸ τοιαύτην ἐκλογὴν νὰ ἔβγῃ Βουλευτής, ἐνῷ ὁ Κ. Παπαδόπουλος, καὶ δύναται νὰ τὸ ὁμολογήσῃ, διότι εἶναι ἄνθρωπος τίμιος, οὐδέποτε εἶπε τοιοῦτόν τι· διατὶ δὲ ἔβγαλαν τοιοῦτον ψεῦδος; διότι ἤξευρον ποίαν ἐντύπωσιν ἤθελε κάμει εἰς τὸν κόσμον, νὰ εἴπῃ ἕνας ἄνθρωπος· ἔκαμα μίαν ἐκλογήν, ἐβγῆκα Βουλευτὴς καὶ ἐπειδὴ τὴν εἶδον παράνομον, ὡς ἄνθρωπος εὐσυνείδητος, δίδω τὴν παραίτησίν μου· τοῦτο εἶναι τὸ μεγαλείτερον ψεῦδος, τὸ ὁποῖον δύναταί τις νὰ διαδώσῃ, καὶ τοῦτο, Κύριοι, εἶχε σκοπόν· διότι ὁ Ναπολέων εἶπεν ὅτι τὸ μεγαλείτερον ψεῦδος ἐὰν πιστευθῇ 24 ὥρας, ἐπέτυχε τοῦ σκοποῦ· ὁ σκοπὸς ἑνὸς ψεύματος εἶναι νὰ ὑφαρπάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τοῦτο ἤθελον νὰ κάμουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὸ διέδοσαν. Γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν Καλαβρύτων, γίνεται ἡ διαλογή, καὶ τὸ πρῶτον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἐνταῦθα, λέγει, ὅτι ἐπέτυχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπέτυχον· καὶ τοῦτο, Κύριοι, ἦτον ἵνα προκαταλάβωσιν ὡσαύτως τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθησαν ἕως ἐδῶ. Μόλις ἀπεβιβάσθημεν εἰς Πειραιᾶ καὶ οἱ φίλοι μου μὲ ἠρώτησαν ἂν ἔχω εἰσιτήριον· πῶς δὲν ἔχω; τοὺς εἶπον! Ἄλλο ψεῦμα ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄνομος, ὅτι ἐφύγαμεν χωρὶς νὰ μᾶς δώσουν εἰσιτήριον, διέδωκαν πρὸς τούτοις καὶ ἄλλο ψεῦμα, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι ἔλαβον εἰσιτήρια. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι μία σειρὰ συστηματικὴ ψεύδους ἔρχεται νὰ ἐκτελέσῃ ἕνα σκοπὸν, καὶ ἐπέτυχον, διότι ἐκράτησαν εἰς πλάνην ὁλόκληρον τὴν πρωτεύουσαν. Βλέπετε λοιπὸν ἐκ τούτων πάντων τὸν σκοπὸν τῆς δολιότητος μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἤλθομεν, ἀπόψε δὲ μάλιστα ἐτύπωσαν καὶ ἕνα μεγάλο Τετραβάγγελον· ἐφαρμόζουν, φαίνεται «Συκοφαντεῖτε, συκοφαντεῖτε καὶ θὰ μένῃ κομματάκι»· παρουσίασαν οὕτω πῶς τὴν ἐκλογὴν τῶν Καλαβρύτων ὡς μέλλουσαν νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὰ πνεύματα τῶν ἀνθρώπων κἀνὲν τέρας. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, μίαν τάξιν ἀνθρώπων ἀποφασίσασαν νὰ προκαταλάβῃ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὸ ἐπέτυχεν· εἰς τοῦτο δὲ μόνον ἔσφαλον, ὅτι ἐξέλεξαν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ δικασθῇ, καὶ τοιουτοτρόπως ὅλα τὰ πράγματα νὰ παύσουν ἐνώπιόν σας, διότι δὲν δύνασθε παρὰ νὰ δικάσητε. Χρεωστῶ, Κύριοι, ἄπειρον εὐγνωμοσύνην πρὸς τὸ τμῆμα διὰ τὴν φιλοσοφικήν του γνώμην, διότι ἔσωσε τὴν ὑπόληψιν ἐμοῦ καὶ τῆς ἐπαρχίας ἐξ ἧς ἐξελέχθην, διότι ἐξετέλεσεν ἀνάκρισιν, ἣν τὸ φοβερώτερον ἔνορκον δικαστήριον δὲν ἤθελε κάμει. Ἀρκοῦμαι, ὅτι ἔσωσε τὴν ὑπόληψίν μου, δὲν μὲ μέλει δὲ ἂν ἦμαι Βουλευτὴς ἢ ὄχι, διότι καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ἂν ἦμαι, ἔχω θέσιν ἔντιμον· ἔσωσε τὴν τιμὴν τῆς ἐπαρχίας μου καὶ τὴν ἐδικήν μου, διότι μὲ ὠνόμασαν καλπονοθευτὴν, ὅτι ἐφόνευσα ἀνθρώπους, ὅτι ἔκαμα........ Κύριοι, ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τοῦ τμήματος παρατηρεῖτε, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν Καλαβρύτων ὑπῆρξε νόμιμος, ἂν καὶ αἱ δύο διαφερόμεναι μερίδες ἦσαν ὡπλισμέναι ἀπὸ τὰ δόντια ὡς τὰ ποδάρια καὶ ὅμως εἰς κἀνὲν μέρος δὲν συνέβη τίποτε· μία μόνον δολοφονία, τὴν ὁποίαν ἔπραξαν ἄνθρωποι τῆς ἐναντίας μερίδος, ἔγεινε δυστυχῶς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης· συνέβη εἰς τὸν δῆμον Νωνάκριδος. Εἰς τοὺς ἑτέρους δήμους, ἡ ἐκλογὴ ἔγεινεν ἐν ἡσυχίᾳ, μόνον εἰς τὸν δῆμον τῆς Κλειτωρείας συνέβησαν ὅσα συνέβησαν, καὶ εἰς τοῦτον ἔστρεψαν τὰ βέλη των. Θέλω δὲ ἤδη σᾶς διηγηθῆ τὶ συνέβη εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρείας· ἡ καλλιτέρα μέθοδος, τὴν ὁποίαν δύναμαι ν’ ἀκολουθήσω, εἶναι ἡ σειρὰ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε τὸ τμῆμα κατὰ τὴν ἐκλογὴν, διότι ἤρχισε κατὰ τάξιν τὰς ἀποδείξεις μετὰ μεγάλης ἐπιτυχίας. Ἐν πρώτοις μὲ κατηγοροῦν, ὅτι κατέλαβον τινὰ σημεῖα, ὅτι ἐμπόδισα τὴν ψηφοφορίαν, ὅτι ἔλαβε χώραν νόθευσις καὶ βία. Ἰδοὺ τὶ λέγει καὶ περὶ τῆς βίας ἡ ἐναντία μερίς· «βία μὲν, διότι ὁ Σ. Ν. Πετιμεζᾶς τὴν 12 Μαΐου κατέλαβε τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου (Φύλια), ἀπέβαλε τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸν δήμαρχον, καὶ τὸν ὑποψήφιον Α. Κουτρουμπῆν, καθὼς καὶ τοὺς ἐμπίστους τοῦ Α. Β. Πετιμεζᾶ, Γιαννακόπουλον, υἱὸν τοῦ δημάρχου, ὅπερ ὁ εἰρημένος ὑποψήφιος ἀναφέρει πρὸς τὸν ἔπαρχον τὴν 17 Μαΐου, ὁ δὲ Γιαννακόπουλος δι’ ἀναφορᾶς του ἐπίσης τῆς 19 Μαΐου ἣν διὰ κλητῆρος ἐπέδωκεν. Ἀπέκρουσε δὲ διὰ τῶν ὅπλων τοὺς κατὰ τὴν πρωΐαν τῆς 14 Μαΐου προσερχομένους ἐκλογεῖς, ἐξ ὧν εἷς ἐφονεύθη καὶ τέσσαρες ἐπληγώθησαν.» Τὰ πρακτικὰ, Κύριοι, θὰ σᾶς ἀποδείξουν ὅτι κανένα ἐκ τούτων δὲν ἔπραξα· θὰ σᾶς εἴπω πρῶτον τὶ συνέβη καὶ ἔπειτα θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Εἰς τὰς 12 Μαΐου κατέβην εἰς τὰ Φύλια μόνος μου· μετ’ ἐμοῦ ἦλθον καὶ οἱ ἀντίπαλοί μου· ἐδῶ θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Ἀντύπαν καὶ Μαρκορᾶν νὰ προσέξουν, διότι εἰς τὴν ἔκθεσίν των μνημονεύουν ὅτι ἐγὼ τοὺς ἐδίωξα ἀπὸ τὰ σπίτια. Ἰδοὺ τὶ συνέβη. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον τῆς Κλειτωρείας, οὗτος ἔχει 1900 ψηφοφόρους, καὶ ἂν ἐγίνετο τακτικῶς ἡ ἀπαρίθμησις, νομίζω, ὅτι ἤθελεν ἔχει 2,500, διότι ὁ δῆμος οὗτος συνεκροτήθη ἀπὸ ἑτέρους τέσσαρας δήμους· αὐτὸς ὁ δῆμος ἔχει μίαν πρωτεύουσαν, τὰ Μαζέϊκα, ὁ δὲ παλαιὸς δῆμος εἶχε τὸ χωρίον Φύλια πρωτεύουσαν· ὁ Παππαδαῖος καὶ οἱ ἐναντίοι εἶχον μηχανευθῆ ν’ ἀλλάξουν τὴν πρωτεύουσαν καὶ νὰ τὴν στείλουν ἀπὸ τὰ Μαζέϊκα εἰς τὰ Φύλια, τὴν πρωτεύουσαν τοῦ διαλυθέντος δήμου, καὶ τὴν ἔστειλαν ἐκεῖ, διότι ἐκεῖ ὑπῆρχεν ὁ ἀρχαῖος κομματάρχης Ζακκόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐκράτει τὴν ἀντίθετον μερίδα τοῦ Παππαδαίου· τὴν πρωτεύουσαν δὲ μετέφερον ἐκεῖ διὰ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, ἐλπίζοντες ὅτι ἀφοῦ ὑπάγουν ἐκεῖ, θὰ ᾖναι ἐξησφαλισμένοι, ἔχοντες τὸν Ζακκόπουλον σύντροφον· ὁ Ζακκόπουλος ὅμως καὶ ὁ Παππαδαῖος διαφέρουν ἐκεῖ ὡς πρὸς τὰ δημοτικά· ἅμα δὲ ὁ Παππαδαῖος δὲν ἠθέλησε νὰ γίνῃ βουλευτής, ἡνώθη· ὅτι δὲ λέγω ἀληθῆ, ἀποδεικνύεται ἐπισήμως ἀπὸ τὰ ἔγγραφα· τὸ ὁμολογοῦν δὲ καὶ οἱ ἀποτυχόντες διὰ μιᾶς ἐπιστολῆς τὴν ὁποίαν ἀπέστειλαν καὶ τὴν ὁποίαν ἔδειξα εἰς τὸν Κ. Δεληγεώργην καὶ εἰς τὸν Κ. Σωτηρόπουλον εἰς τὸ τμῆμα, καὶ θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ μὴ τὴν ἀνοίξω ἐνώπιόν σας. Ἀφοῦ δὲ αὐτοὶ ἡνώθησαν, δὲν εὗρον οὔτε σπίτια, οὔτε τίποτε νὰ καθήσουν, ὡς καὶ ὁμολογεῖ ὁ δήμαρχος Γιαννικόπουλος· ἐπειδὴ δὲ εἶδον αὐτοί, ὅτι ἀπὸ τὸν δῆμον ἐκεῖνον ψήφους δὲν ἠδύναντο νὰ λάβουν, τί ἐσκέφθησαν νὰ κάμουν; Ἐσκέφθησαν νὰ κατορθώσουν ὅπως μὴ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς, καὶ ἂν κατώρθουν τοῦτο, ἤθελον λάβει τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ τοὺς ὀκτὼ ἄλλους δήμους καὶ τότε αὐτοὶ ἐκέρδιζαν, διότι ὁ δῆμος ἐκεῖνος ἐπηῤῥέαζε τὸ ἀποτέλεσμα. Διελογίσθησαν λοιπὸν νὰ μὴ κάμουν ἐκλογήν· ἐδῶ εἶναι ὅλον τὸ ζήτημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἤρχισαν τὰ συμβάντα, τὰ ὁποῖα θέλω σᾶς περιγράψει. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐσχημάτισαν τὴν ἀμετάθετον ταύτην ἀπόφασιν, ἔπρεπε νὰ τὴν θέσουν εἰς ἐνέργειαν. Πρῶτον λοιπὸν τὸ ὁποῖον ἔπραξαν, ἦτο ὅτι ἐπῆραν ὅλα τὰ χαρτιά, ὥστε νὰ μὴν ἔχωμεν μήτε ὁδηγίας μήτε τίποτε· ὁ Κ. Δήμαρχος ἀπεφάσισεν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ἐπῆρε τὰ χαρτιὰ καὶ ἔφυγεν· ὅτι δὲ λέγω ἀληθῆ ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων· ἐξ αἰτίας δὲ τῆς ἐλλείψεως καὶ τῶν ὁδηγιῶν αὐτῶν τὰς ὁποίας τὸ ὑπουργεῖον ἔστειλεν, ἠκολούθησαν καί τινες παρατυπίαι τὰς ὁποίας θέλω σᾶς ἀναφέρει. Ἀφοῦ ἐπῆγα τὴν 12 Μαΐου εἰς τὰ Φύλια, ἦλθον καὶ οἱ ἐναντίοι· ἐπειδὴ δὲ ἦτον πρωτεύουσα καὶ εἶχεν ἕνα σπίτι ὡς δημοτικὸν κατάστημα, ἐντὸς τούτου συνέρχονται 45 ἄνθρωποι· ὅλον τὸ ἄλλον χωρίον ἦτο σύμφωνον μὲ ἡμᾶς καὶ διὰ τοῦτο δὲν τοὺς ἔδιδον τίποτε· ἔστειλαν εἰς τὸ χωρίον καὶ ἐζήτησαν σπίτια, οἱ χωρικοὶ δὲ τοὺς εἶπον, δὲν σᾶς δίδομεν· στέλλουν καὶ ζητοῦν ἀπὸ ἐμέ, ἀλλ’ ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶμαι τόσον ἀποστολικὸς ἄνθρωπος, ὥστε νὰ τοὺς παραχωρήσω καὶ σπίτια. Τί ἔκαμαν λοιπὸν αὐτοί; Τὴν 4 ὥραν μ. μ. κατέλαβον ἓν ἄλλο σπίτι· οἱ χωρικοὶ ἰδόντες τὸ περιστατικόν, ἔστειλαν ἐπιτροπὴν καὶ τοὺς εἶπον νὰ φύγουν· αὐτοὶ ὅλως ἤθελον νὰ τὸ κρατοῦν· οἱ χωρικοὶ τότε τοὺς ἐδίωξαν καὶ ἐπῆγαν εἰς τὸ δημοτικὸν κατάστημα. Αὐτὴ εἶναι λοιπὸν ἡ μεγάλη ἀποδίωξις καὶ ὄχι ὅτι τοὺς ἐδίωξαν ἀπὸ τὸ χωρίον, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ σπίτι. Κανεὶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πάρῃ τοῦ ἄλλου τοὺς ἀνθρώπους· ὥστε κανεὶς δὲν τοὺς ἀπεδίωξεν ἀπὸ τὴν ἐκλογήν. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐνωμοτάρχου.

§173ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἴδαμεν, εἶναι περιττόν.

§174Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά· λοιπόν, Κύριοι, ἀφοῦ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ καταλάβουν τὰ σπίτια, νομίζετε ὅτι ἦλθον καὶ τοὺς ἐδίωξα ἐγώ; Ὄχι, κανεὶς δὲν ἦλθε· τὸ βεβαιοῖ τὸ ἔγγραφον. Λοιπὸν ποῖον ἐδίωξα, ἀφοῦ δὲν ἦλθε κανεὶς εἰς τὴν ἐκλογήν; Ἐὰν ἤρχετο ὁ ἐνωμοτάρχης, ἤθελε κάμει μνείαν.

§175Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἐφόδου κατέλαβον τὴν οἰκίαν παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ ἰδιοκτήτου, ἦσαν ἔνοπλοι;

§176ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βέβαια.

§177ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅταν τὴν ἐξεκένωσαν, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ἀποστολῇ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ἐξεκένωσαν;

§178ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, τοὺς ἐπῆραν μὲ ταῖς πέτραις.

§179ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτοὺς τοὺς λιθοβολισμοὺς δὲν τοὺς ἀντέκρουσαν διὰ τῶν ὅπλων;

§180ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω διατί.

§181ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν λέγω τοῦτο, ἀλλὰ πῶς, ἐνῷ ἦσαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χωρίου, οἱ μὲν νὰ παρουσιασθῶσι τόσον δειλοί, οἱ δὲ τόσον γενναῖοι;

§182ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δειλοὶ εἴμεθα ἡμεῖς, ὅταν ὑπεχωρήσαμεν εἰς τὸ Ναύπλιον διὰ νὰ κάμωμεν ἓν ἄλλο σχέδιον; Εἶσθε στρατιωτικὸς, τὰ γνωρίζετε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§183ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε στρατιωτικῶς, σᾶς λέγω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι κατάλληλον, διότι οἱ ἀποδιωχθέντες ἦσαν εἰς ἰσχυρὰν θέσιν, ἐνῷ οἱ ἐκδιώξαντες εἰς ἀσθενῆ θέσιν.

§184Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠθέλησαν ν’ ἀνοίξουν τουφέκι. Ἀκούσατε, Κύριοι, τί λέγει μία ἐπιστολή....

§185ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Τίς ὁ γράφων;

§186ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἷς τῶν ἀποτυχόντων.

§187ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Πῶς περιῆλθεν εἰς χεῖράς σας ἡ ἐπιστολή;

§188ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ εἴπω· ἂν θέλετε ἐμπιστευτικῶς, Κύριε Μπαλάνε, σᾶς τὴν ἐμπιστεύομαι· ἔμβα εἰς τὸ δωμάτιον μέσα νὰ σοῦ δείξω τὴν ἐπιστολήν. Αὐτὸς ὁ ἴδιος λέγει, ὅτι τὴν πέμπτην πρὸς τὴν παρασκευὴν ἐσηκώθησαν καὶ ἔφυγαν τὴν νύκτα. Βλέπετε ἄρα ὅτι ἀληθῶς λέγω καὶ τὸ ἀποδεικνύω στηριζόμενος ἐπὶ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν τῶν ἐναντίων μου καὶ τῶν δημοσίων ἐγγράφων. Ἀποκρούω λοιπὸν πᾶσαν ἰδέαν βίας· ἡ βία ἦλθεν ἀπὸ αὐτοὺς, διότι ἐβγῆκαν ἀπὸ τὸ χωρίον καὶ ἔπιασαν τοὺς δρόμους διὰ νὰ ἐμποδίζουν τοὺς ψηφοφόρους. Ἐγὼ θὰ ἀφήσω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τὰς ἰδικάς μου ἐνεργείας, ἀφοῦ σᾶς εἶπα τί ἔκαμαν ἐκεῖνοι. Ἐβγαίνει ἕνας, καὶ πιάνει τοὺς δρόμους διὰ νὰ μὴ κάμῃ ἐκλογὴν· ποῖον λοιπὸν εἶναι τὸ ἰδικόν μου συμφέρον; νὰ τὸν ἐβγάλω ἀπ’ ἐκεῖ. Ποῖος ἔπραξε τὸ ἔγκλημα; Ἐκεῖνος ὅστις σοῦ λέγει ὅτι πολιορκεῖ τὸν τόπον, ἐμποδίζων τὴν ἐνέργειαν τοῦ νόμου, ἢ ἐγὼ ὅστις ἔρχομαι εἰς βοήθειαν τοῦ νόμου καὶ τοῦ λέγω φύγε ἀπ’ ἐδῶ, νὰ ἔλθουν οἱ ἄνθρωποι νὰ κάμουν τὴν ἐκλογὴν; Ποῖος εἶχε τὸν δόλιον σκοπόν; Ἓν πρᾶγμα ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπετε, ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνῃς ἁπλοῦς θεατής. Ἀλλὰ τότε ἐκλογὴ δὲν ἐγίνετο καὶ δὲν εἶναι συγχωρημένον εἰς κανένα νὰ προσβάλλῃ τὰ δικαιώματα τοῦ ἄλλου. Ὁ ποινικὸς νόμος λέγει, ὅτι ἡ ὑπεράσπισις δικαιώματος, τιμῆς, περιουσίας καὶ τῶν τοιούτων δὲν τιμωρεῖται· πολὺ περισσότερον ὅταν ἕνας λαὸς ὁλόκληρος βλέπῃ 50 ἀνθρώπους νὰ τὸν ἐμποδίζουν ἐνῷ πηγαίνει νὰ ἐξασκήσῃ τὸ πολυτιμότερόν του δικαίωμα. Καὶ ταῦτα πάντα ὅτι εἶναι ἀληθῆ μαρτυροῦσι τὰ ἔγγραφα τοῦ ἰδίου ἐνωμοτάρχου, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ ἐπικαλοῦνται καθ’ ἡμῶν. Ἀνεγνώσθησαν τὰ ἔγγραφα. Αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ γράφουν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν εὐνοϊκοὶ πρὸς ἐμὲ, καὶ οὔτε παραπονοῦμαι διὰ τοῦτο. Νὰ ἔρχωνται λοιπὸν τώρα καὶ νὰ φωνάζουν, ἐνῷ δὲν παρουσιάσθησαν διόλου εἰς τὸ χωρίον, ὅτι μᾶς ἐδίωξες! Ποῖος σὲ ἐδίωξε, χριστιανέ; ἐξελθόντες λοιπὸν τοῦ χωρίου, κατέλαβον τοὺς δρόμους, καὶ ἤθελον νὰ ἐμποδίσωσι τὴν ψηφοφορίαν. Μολονότι δὲν εἶσθε ὅλοι στρατιωτικοὶ, δύο μόνον λόγους νὰ σᾶς εἴπω, διὰ νὰ ἴδετε τὸ ἀνυπόστατον αὐτῆς τῆς λεγομένης πολιορκίας. Ὅταν δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς κατὰ τὰς δυστυχεῖς ἐκείνας περιστάσεις ἐμαχόμεθα ἐδῶ ἀδελφικῶς, ἐπολιορκοῦσαμεν τὸ Ναύπλιον, καὶ τῇ συγκαταθέσει τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ Χὰν, ἐπειδὴ ὡς ἀξιωματικὸς τεχνικοῦ ὅπλου, καὶ καθ’ ἃ προβλέπει ὁ κανονισμὸς, διεύθυνα τὴν πολιορκίαν, εἴχομεν περικλείσει τὸ φρούριον ἀπὸ τὸν Μῦλον τοῦ Ταμπακοπούλου ἕως εἰς τὴν Πρόνοιαν, ἀπόστασιν 1500 μέτρων, καὶ πρὸς τοῦτο εἴχομεν εἰς ἐνέργειαν 4000 πεζικόν, 400 πυροβολιστάς, 400 ἱππεῖς, 500 χωροφύλακας καὶ χιλίους ἀτάκτους. Καὶ αὐτοὶ ἐπολιόρκησαν μὲ 60 ἀνθρώπους τὸ χωρίον Φίλια ἐπάνω εἰς τὸ βουνό, τοῦ ὁποίου ἡ βάσις εἶναι χιλιάδες μέτρων. Τοῦτο εἶναι μία πολεμικὴ περίεργος!

§189ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶχον ἓν ὀχύρωμα.

§190Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν φτιάνετε τὰ ὀχυρώματα μὲ τοὺς χαλβάδες, ἄλλο πρᾶγμα. Λοιπόν, Κύριοι, βλέπετε ὅτι αὐτὰ εἶναι πράγματα καὶ ἐπιχειρήματα ἐπινοημένα διὰ νὰ ἀπατήσουν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν ἀπ’ αὐτά· διότι βεβαίως εἰς τὸν Κ. Βότσαρην, Μαυρομιχάλην, Στράτον, Μαστραπᾶν δὲν εἰμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ τοιαῦτα πράγματα. Μὲ 60 ἀνθρώπους νὰ ἀποκλείσουν ἕνα δῆμον ὁλόκληρον! Καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ νὰ ἦμαι συγκεκριμένος, σᾶς λέγω, βάλλετε 50 ἀνθρώπους εἰς τὴν ἀκρόπολιν καὶ 500 ἔξω· πῶς θὰ τοὺς πολιορκήσουν; Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ πολιορκία εἶναι ἕνας μῦθος. Ἀλλὰ τί ἀκούετε; ὅτι αἱ συμπλοκαὶ ἦσαν ἀκατάπαυστοι· ἀλλὰ πόσοι ἐσκοτώθησαν εἰς ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο; Εἷς μόλις! Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ λεγομένη πολιορκία· τὴν 14 καθ’ ἣν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία εἷς συνέλαβεν ἕνα τολμηρὸν σκοπὸν, καὶ εἶναι ἄνθρωπος τὸν ὁποῖον σέβομαι, διότι εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ θηρία τὰ λεοντόκαρδα, καὶ εἶναι ὁ ἐξάδελφός μου, ὅστις ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ ἀγῶνος ἐγήρασε κρατῶν τὸ τουφέκι εἰς τὰς χεῖρας. Συνέλαβε λοιπὸν τὴν ἰδέαν νὰ καταλάβῃ τὸ χωρίον καὶ ἔστειλε τοὺς ἀναγκαίους ἀνθρώπους· συνεκρούθησαν οἱ χωρικοὶ καὶ ἔφυγον· αὐτὴ ἦτον ἡ μεγάλη πάλη ἥτις ἔλαβε χώραν. Ἐὰν εἶχεν ὁ ἐξάδελφός μου στρατιώτας, ἠδύνατο νὰ προσβάλῃ ἓν φρούριον, ἀλλ’ εἶχε χωρικοὺς καθὼς καὶ ἐγώ· ἠθέλησαν λοιπὸν νὰ καταλάβουν τὸ χωρίον διὰ τῆς βίας, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθησαν, διότι συνέβη αὐτὴ ἡ συμπλοκὴ καὶ ἐσκοτώθη ἕνας ἄνθρωπος· ὁμολογοῦσι δὲ οἱ ἴδιοι ὅτι ἄφησαν τὴν ἐκλογήν, καὶ ὅλοι οἱ δρόμοι ἦσαν ἀνοικτοὶ, ἀλλ’ ὄχι ἀπολύτως, διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν· ἔστειλεν ἀπὸ τρεῖς ἀνθρώπους εἰς κάθε βουνὸν νὰ τοὺς εἰδοποιοῦν καὶ νὰ ῥίπτουν κανὲν τουφέκι διὰ νὰ φεύγουν οἱ ψηφοφόροι. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ πολιορκία αὕτη δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ ἕνας μῦθος, ὅστις ἐγεννήθη διὰ νὰ ἐξαπατήσῃ ἀνθρώπους μὴ ἔχοντας πεῖραν τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ ἐγὼ πιστεύω ὅτι κανεὶς ἐξ ὑμῶν δὲν θέλει ἀπατηθῆ, ἐκτὸς ἐὰν εἴπῃ, δὲν θέλω ν’ ἀκούσω τίποτε, ἀλλὰ θέλω νὰ σὲ ἐκβάλω ἀπὸ τὴν Βουλήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ λεγομένη βία. Νὰ καθήσω νὰ σᾶς ἀναπτύξω ἓν πρὸς ἓν ὅλα τὰ πράγματα θὰ περάσῃ ἡ ὥρα· διὰ τοῦτο θέλω συγκεφαλαιώσει τὰ πράγματα. Ἰδοὺ ποῖαι εἶναι αἱ κατηγορίαι τὰς ὁποίας ἔχει τὸ τμῆμα. Ἐψηφοφόρησαν, λέγουν, ἀποθαμένοι, ὁ Ἀναστάσιος Μακρὺς, ὁ υἱός. — Πότε ἀπέθανεν; εἰς τὰς 17· πότε ἐψηφοφόρησε; εἰς τὰς 14. Μήπως ὁ ἐκλογικὸς νόμος τὸ ἐμποδίζει νὰ ἀποθάνῃ ἕνας τὴν 17 ὁ ὁποῖος ἐψηφοφόρησε τὴν 14; ἠμποροῦσαν νὰ ἀποθάνουν 40, ἐμένα μὲ ἀρκεῖ νὰ μοὶ ἔδωκαν τὴν ψῆφον καὶ ἔπειτα, ὥρα τους καλὴ, ἂς ἀποθαίνουν ὅσοι θέλουν. Αὐτὰ λοιπὸν δὲν εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀξίαν ἐνώπιον ἀνθρώπων εὖ φρονούντων. Ποῖος ἄλλος ἐψήφισεν ἀπὸ τοὺς νεκρούς; ὁ Παναγιώτης Λυκουριώτης· ἀλλ’ ἀπέθανε τὸν Ἀπρίλιον. — Ἡμεῖς ἔχομεν μίαν συνήθειαν, τὸ ὄνομα τοῦ παπούλη μας νὰ τὸ δίδωμεν εἰς ὅλα τὰ παιδιά μας. Ἀθανάσιος παντοῦ ὑπάρχει, Ἀθανάσιος Β. Πετιμεζᾶς, Ἀθανάσιος Γ. Πετιμεζᾶς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, διότι αὐτὸς ὁ γεννήτωρ ὁ ἐδικός μας ἐλέγετο Ἀθανάσιος· αὐτὸ τοῦτο ἀκολουθεῖ εἰς ὅλα τὰ σπίτια, Ἀθανάσιος Πετιμεζᾶς, ἀλλὰ ποῖος; εἶναι ἑπτὰ ἐδῶ, ηὕραμεν τὸν ἀποθαμένον καὶ λέγομεν, αὐτὸς εἶναι.

§191Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι τοιοῦτοι;

§192ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πεντήκοντα, διότι οἱ χωρικοὶ πέρνουν τὸ ὄνομα τοῦ χωρίου. Τί ἄλλο σᾶς λέγουν· ἐψηφοφόρησαν τέσσαρες ἄνθρωποι δύο φοραῖς. Ἐγὼ τὸ παραδέχομαι, ἀλλ’ οὔτε ἐκ δόλου προῆλθεν, οὔτε ἐκ γραφικοῦ λάθους, διότι συμπίπτουν οἱ ἀριθμοὶ νὰ ᾖναι 1862, 1863, ἀντὶ δὲ νὰ ῥίψουν τὸ ὄνομα τοῦ 63 ἔῤῥιψαν τοῦ 62, εἶναι λάθος· εἶναι καὶ 3 ἄλλοι οἵτινες ἐψηφοφόρησαν δὶς, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ τὴν ἀλήθειαν· ποῦ δὲ τὸ ἔγκλημα; διατί ἐψηφοφόρησαν 3 ἄνθρωποι δίς; ἐγὼ τὸ παραδέχομαι, ἀνοίξατε μάλιστα τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ ῥίψωμεν ὅλας τὰς κάλπας. Πῶς ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τὸ ἠξεύρω, ἐψηφοφόρησαν ὅμως, καὶ τοῦτο πιθανῶς διότι δὲν εἶναι εὔκολον κατὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ γίνῃ ἡ ἀνακάλυψις τῆς ταυτότητος τῶν ὀνομάτων, διότι στέλλουν καὶ ἀνθρώπους ἐκ τῆς μερίδος των νὰ ψηφοφορήσουν μὲ ἄλλα ὀνόματα καὶ νὰ ἐμφαίνωνται δὶς, τρὶς τὰ αὐτὰ ὀνόματα διὰ νὰ ὑπάρχουν λόγοι κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἔγινε τοῦτο ἢ ὄχι; δὲν εἶμαι εἰς τὴν θέσιν νὰ τὸ ἀποδείξω, ἀλλ’ ἐὰν ἔγινε μὲ σκοπὸν ἢ κατὰ λάθος, τὰ δύο αὐτὰ σφαιρίδια δὲν ἔχουν καθόλου ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἐκλογήν. Ἐπικαλοῦμαι τὸν ἀξιότιμον κ. Πλαίσσαν ὅστις ἦτο εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας· καὶ εἰς τὰ τρία μερίσματα τῆς Κερκύρας ὑπάρχει ἔνστασις ὅτι τινὲς ἐψηφοφόρησαν δίς. Λοιπὸν, βλέπετε, αὐτὸ εἶναι τὸ δεύτερον μεγάλο ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἔκαμον κατὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν· λοιπὸν ὡς πρὸς τὴν βίαν ἀπέδειξα, ὅτι δὲν ὑπῆρξε, καὶ ἂν ὑπῆρξε προῆλθεν ἀπ’ ἐκείνους καὶ ἡμεῖς ὑπερασπίσαμεν μόνον τὰ δικαιώματά μας, διότι ἀξιόλογα ἠμπορεῖ ἕνας νὰ ἔλθῃ νὰ μοὶ δώσῃ ἓν ῥάπισμα ἐδῶ καὶ ἐγὼ ἂν τὸν σκοτώσω κάνω τὸ καθῆκόν μου καὶ ὡς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀποκρούω βίαν, δὲν ἔχω ἄδικον. Ἐγὼ ἔκαμα τὴν ἐκλογὴν, διότι εἶχα συμφέρον, ἐκεῖνος δὲν ἤθελε νὰ τὴν κάμῃ. Αὐταὶ αἱ δύο κατηγορίαι ὑπάρχουν. Εἶναι ὅμως καὶ μία ἄλλη κατηγορία φοβερά· ἔφερον ἓν πιστοποιητικὸν ὅτι 4 ἄνθρωποι ἦσαν ἀπόντες καὶ εὑρέθησαν ψηφοφορήσαντες. Σᾶς φέρω τὸ πιστοποιητικόν. Τέσσαρες ἄνθρωποι ἀπὸ τὰς Πάτρας καὶ ὁ Φωτίλας ὁ ἐνιστάμενος, ὑπέγραψαν τὸ πιστοποιητικὸν, λέγοντες ὅτι ἕνας ἄνθρωπος εἰς τὰς Πάτρας δὲν ἔφυγε δι’ ὅλου τὴν Κυριακήν. Πρῶτον σᾶς λέγω ὅτι τὰ Καλάβρυτα ἐξουσιάζουν τὸ ἥμισυ τῶν Πατραίων καὶ τῆς Αἰγιαλείας, λαμβάνουν τὸ ἥμισυ τῶν γαιῶν, διότι εἶναι καλλιεργηταὶ, καὶ εἰς τὴν Βόχαν καὶ εἰς ἄλλα μέρη καταβαίνουν κάτω, λαμβάνουν τὸ ὅλον τῶν γαιῶν, τὸ ἐμφυτεύουν καὶ τὸ κάμνουν σταφιδαμπέλους ἀντὶ τοῦ ἡμίσεως, ὥστε κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν ἦσαν ὅλοι κάτω, καὶ ὅμως αὐτοὶ οἱ λοιποὶ κάτοικοι ἔρχονται καὶ φεύγουν, τί λέγουν δὲ ἐδῶ; ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔφυγεν ἀπὸ τὰς Πάτρας, καὶ ποῦ τὸ ἤξευρες ἐσὺ ὅτι θὰ φύγῃ ἢ δὲν θὰ φύγῃ καὶ τὸν ἐπῆρες ἀπ’ ὀπίσω, ἀπὸ κοντὰ διὰ νὰ κάμῃς τὸ πιστοποιητικόν; (γέλωτες). Εἶναι μία ἔνστασις διὰ τῆς ὁποίας ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι ἄκυρος, διότι ἕνας Κοζάκος δὲν ἦλθε νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἔχω ὅμως καὶ ἐγὼ τὴν ἐναντίαν ἀπόδειξιν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦλθε καὶ ἐψηφοφόρησεν. Αὐτὰ λοιπὸν εἶναι τὰ μεγάλα ἐγκλήματα τῆς ἐκλογῆς, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἓν μεγαλείτερον ἔγκλημα. Τέσσαρες ἄνθρωποι εὑρέθησαν ἔχοντες τὸν αὐτὸν ἀριθμόν. Τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἔπρεπε νὰ ὑπάγω εἰς τὸ τμῆμα νὰ ἀποκριθῶ, εὑρῆκα μίαν ἐφημερίδα, τὸν Ἐθνοφύλακα, καὶ μέσα εἶχε δημοσιεύσει κατὰ δήμους καὶ ἐκλογικὰς περιφερείας τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας. Παρετήρησαν ὅτι 3 ἢ 4 εἰς τὸν αὐτὸν δῆμον ἔλαβον ἰσοψηφίαν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν συνέβη μόνον εἰς τὴν Κλειτωρίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς πέντε ἄλλους δήμους εἰς τρία πρόσωπα, καὶ εἰς ἄλλους εἰς τέσσαρα, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησαν νὰ τὸ ἀναφέρουν, διότι ἤθελεν ἀδυνατήσει ἡ κατηγορία. Λοιπὸν ὅλοι αὐτοὶ οἱ δῆμοι, ὅπου συνέβη αὐτὴ ἡ σύμπτωσις, εἶναι ἄνομοι, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω τὰ πρακτικὰ νὰ σᾶς δείξω τὰς μυρίας αὐτὰς συμπτώσεις, καὶ μάλιστα δὲν εἶμαι καὶ ἕτοιμος σήμερον. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὸ ἔγκλημα αὐτὸ δὲν εἶναι μέγα. Ἓν ἄλλο πρᾶγμα σᾶς λέγω· οἱ ἐναντίοι δὲν ἔλαβον ψήφους, διότι δὲν ἤθελον νὰ λάβουν, διότι ἦσαν ἔνοχοι καὶ σᾶς ἔγραφον ὅτι θέλουν νὰ μεταβάλητε τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλ’ ἠμπορούσατε σεῖς οἱ ὑπουργοὶ νὰ τὸ κάμητε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Αὐτὴ ἦτο πρόφασις, δόσε μου σπίτι νὰ κάμω ἐκλογὴν, δόσε μου μπουγιουρδιὰ· ἐγὼ δὲν εἶμαι Ἀλήπασας νὰ δώσω μπουγιουρδιὰ (ἱλαρότης. Παρατηρεῖτε λοιπὸν ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι παράλογα, εἶναι ὅλως γελοῖα, καὶ μοῦ κακοφαίνεται διότι εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ τὰ παραστήσω ἐδῶ. Τί ὅμως λέγει καὶ ὁ Κ. Δημητριάδης, ὅπου ἦτον εἰς τὸ Ναύπλιον; Εἴχομεν ἕνα κακοῦργον ὁ ὁποῖος ἔφυγεν ἀπὸ τὸ Ναύπλιον· ἐγὼ τὸν ἔβγαλα ἀπὸ ἐκεῖ ἢ σὺ, ὅπου ἤσουν ἐπαναστάτης; ἐγὼ τοῦ ἔδοσα ἀμνηστείαν, ἢ τὸ Βασιλικὸν διάταγμα ὅπερ τὸν ἀποκατέστησεν εἰς τὰ πολιτικά του δικαιώματα, ἢ ἡ Συνέλευσις ἐδῶ; ἦτον εἰς τὰς φυλακὰς, μάλιστα. Λοιπὸν εἶναι, λέγει, ἔγκλημα διότι εἶχες τὸν Γιαννόπουλον· τὸν Κουτρουμπῆ ὅμως τὸν εἶχες ἐσὺ, καὶ τὸν ἔκαμες βουλευτὴν, καὶ τὸν ἔβγαλες ἀπὸ τὸ Παλαμήδι, ὅταν ἐγὼ τὸν πολιορκοῦσα. Τὸν ἐγκατέστησεν ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ πολιτικά του δικαιώματα, καὶ δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ τὸν κατηγορήσῃς πλέον. Ἐγὼ εἶχον τὸν Γιαννόπουλον, ἀλλ’ ὅλοι οἱ ἄλλοι, τί εἶχον; Δὲν θέλω ὅμως νὰ ἐκταθῶ εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, διότι εἶναι ἀπέναντί μου πρόσωπα ἱερὰ, τὰ ὁποῖα ἔχουν μέρος εἰς τὴν καρδίαν μου, καὶ τὰ ὁποῖα ὑπολήπτομαι καὶ σέβομαι, καὶ δὲν ἔπρεπε παντάπασι νὰ φέρῃ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἦτον ἀνάξια νὰ φέρῃ, καὶ τοῦτο τὸ λέγω μετ’ ἀγανακτήσεως, διότι ἡ ὑπόληψίς μου εἶναι ἀνωτέρα πάσης μομφῆς· ἐγὼ μὲ κακούργους δὲν συμπράττω.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ θέμα, Κύριοι.

§194Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν ἔχω, Κύριε Πετιμεζᾶ, νὰ σᾶς ἀπευθύνω. Ἐψηφοφόρησαν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν, πῶς ἔγεινεν αὐτό;

§195Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα θὰ σᾶς τὸ εἴπω, δὲν ἀφίνω τίποτε, ἔχω σκοπὸν νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν, καὶ θέλω νὰ τὴν ἀκούσῃ ὅλον τὸ ἔθνος, διότι κατ’ ἐμοῦ ἐῤῥίφθησαν τὰ μεγαλείτερα βέλη τῆς συκοφαντίας, καὶ θέλω νὰ δικαιολογηθῶ ἐδῶ. Τετάρτη κατηγορία κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἔρχεται, ὅτι δὲν ἔλαβε καμμίαν ψῆφον ὁ Κουτρουμπῆς. Δὲν συνέβη τοῦτο εἰς κανένα ἄλλον δῆμον; Πρῶτον δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ, διότι αὐτὸς διωρίσθη Ἀστυνόμος κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Δεληγιάννη, ὁ ὁποῖος ἦτον ὑπουργός. Ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας τὸν ἐκάλεσε, καὶ τὸν ἠρώτησε τί πρᾶγμα εἶναι αὐτὸς ὁ Κουτρουμπῆς, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν αὐτὰ τὰ τρομερὰ ἐγκλήματα εἰς τὸν δῆμον τῶν Καλαβρύτων· ὅτι δὲ ἀλήθειαν λέγω, καὶ ὁ πρέσβυς ἐδῶ εἶναι, καὶ ὁ Κ. Δεληγιάννης, καὶ τοιοῦτοι ἄνθρωποι πρέπει νὰ ᾖναι εὐχαριστημένοι καὶ ὅτι ζοῦν ἀκόμη. Δὲν εἶδες καμμίαν ἄλλην ἐκλογὴν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβε κανεὶς καμμίαν ψῆφον; Δὲν θὰ ἀνέγνωσες τὰς ἐκθέσεις, ἰδοὺ, Κύριε Δημητριάδη. Μία ψῆφος ἐδόθη εἰς ἕνα εἰς τὴν ἐκλογὴν Μεσσήνης, σελὶς 122, εἰς τὸν δῆμον Ἰθώμης.

§196ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε μία δὲν εἶναι...

§197Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ εἰς 30 δήμους ὑπάρχει αὐτὴ ἡ σύμπτωσις. Τώρα ἔχω νὰ κάμω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν Κύριον Δημητριάδην διὰ τὰ ὀνόματα τῶν ψηφοφόρων κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἰδού, Κύριοι, διατί ἔγεινε, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἦμαι εἰλικρινὴς καὶ θὰ ἦμαι τοιοῦτος. Ὅταν συνελάβομεν τὴν ἰδέαν, τὴν τρίτην ἡμέραν, ὅτι ἔρχονται καὶ ψηφοφοροῦν ὑπὸ διπλᾶ ὀνόματα, εἴπομεν νὰ τοὺς κλείσωμεν εἰς τὰ σπίτια μας τοὺς Γεώργιδες καὶ τοὺς Γιάννιδες ὅλους ξεχωριστὰ, καὶ ὅταν ἔλθουν ἄλλοι ὑπὸ ἄλλα ὀνόματα νὰ ψηφοφορήσουν, νὰ τοὺς καταλάβωμεν. Ἀλλὰ δὲν ἐστάθησαν οὔτε δύω ὥρας.

§198ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ποίους ἐκλείατε;

§199Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοὺς ψηφοφόρους.

§200ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Τοὺς ἐκλείατε;

§201Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, μὴ πάρετε ἀπὸ αὐτὸ ἐπιχείρημα· τοὺς ἐβάζαμεν εἰς ἕνα σπίτι, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν κάποιοι συνήθειαι, τὰς ὁποίας ἐδῶ δὲν γνωρίζετε, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰς ἐννοήσητε. Ἐκεῖ, φίλε μου, ἰδοὺ πῶς γίνονται αἱ ἐκλογαί. Ἕκαστος κομματάρχης πηγαίνει εἰς τὸ χωρίον του καὶ πέρνει 40 ἢ 50 ἀνθρώπους, ὅσους ἔχει, καὶ τοὺς φέρνει νὰ ψηφοφορήσουν· ἔπειτα τοὺς πηγαίνει εἰς ἕνα σπίτι καὶ τρώγουν καὶ πίνουν καὶ ἔπειτα φεύγουν. Λοιπὸν ἐκεῖ ἔχουν μίαν πειθαρχίαν τὴν ὁποίαν ἐδῶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐννοήσητε, καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον τὸ ἔλαβον καὶ εἰς ἄλλους δήμους, καὶ πρώτην φορὰν ὅπου ἐφαρμόζεται ἕνας νόμος, ἐννοεῖται ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐφευρίσκουν διαφόρους τρόπους νὰ προφυλαχθοῦν. Αὐταὶ εἶναι αἱ κατηγορίαι, τὰς ὁποίας ἀπήγγειλεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς μου ὁ Κ. Δημητριάδης. Ἡ ἀπολογία μου ἦτο εἰλικρινὴς καὶ ἀληθὴς, καὶ θὰ ἦτο ἔγκλημα νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἀκόμη περισσότερον, ἀφοῦ μὲ τόσην ὑπομονὴν μὲ ἤκουσεν. Ἂν ἐξετάθην παρὰ πολὺ, ἂς ὄψωνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφεραν κατ’ ἐμοῦ τὸν ἀγῶνα τῆς συκοφαντίας, διότι ἔπρεπε νὰ ὑπερασπίσω καὶ τὴν ὑπόληψίν μου, καὶ τὴν τιμήν μου καὶ τὴν ἐκλογήν μου.

§202ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Πόσοι εἶναι εἰς τὸν κατάλογον τῶν ψηφοφόρων;

§203Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 1900.

§204ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Πόσοι ἐψηφοφόρησαν;

§205Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 1200.

§206ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Διατί οἱ ἄλλοι δὲν ἐψηφοφόρησαν;

§207Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι τοὺς ἀπεδίωξαν, ἀλλ’ ἐννοεῖς ὅτι ὄχι ἐγώ.

§208ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα;

§209Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀλλοιοῦται, διότι ἐὰν δὲν ἦσαν οἱ ἰδικοί μου, δὲν θὰ ἐφρόντιζεν ὁ ἄλλος νὰ τοὺς διώξῃ. Τοὺς ἐδικούς σου τοὺς ψηφοφόρους τοὺς ἐδίωξες ποτέ; (Γέλως).

§210ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, αἴσθημα βαθείας περισκέψεως καὶ εὐλαβείας μὲ καταλαμβάνει ἐπὶ τῆς προκειμένης περιστάσεως, διότι ἑκατέρωθεν τῶν διαμαχομένων πολιτικῶν φατριῶν ὑπάρχουσι ἀτομικοί μου φίλοι, καὶ ἦλθον χωρὶς νὰ ἐννοήσω νὰ ἀποδώσω κανὲν τῶν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν, μήτε εἰς τὸν ἔντιμον κύριον Ἰωάννην Παπαδόπουλον, μήτε εἰς τὸν ἐπίσης ἔντιμον πολίτην κύριον Ἰω. Ζαΐμην. Θέλω ἀποδείξει ἐνώπιόν σας, ὅτι συνέβησαν πράγματα τὰ ὁποῖα οὐ μόνον εἰς μίαν, οὐ μόνον εἰς δύο, ἀλλ’ οὐδὲ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐκλογικὰς περιφερείας τοῦ κράτους ἔλαβον χώραν, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ὅλαι αἱ καθ’ ὅλον τὸ κράτος γενόμεναι ἐκλογικαὶ ἀνομίαι εἶναι μηδέν. Ὅλαι δὲ αἱ ἐκλογαὶ παραβαλλόμεναι πρὸς αὐτὴν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἅγιαι. Ἐξηγοῦμαι, Κύριοι. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἱστορικὴν ἀφήγησιν ἐν ὀλίγοις, διότι πάντοτε θέλω σεβασθῆ τὴν ὑπομονήν σας καὶ θέλω εἰπῆ ὀλίγα. Μόλις, Κύριοι, διεδόθη, καθὼς καὶ εἰς Ἀθήνας, καὶ εἰς τὸ Αἴγιον, τὴν παρακειμένην ἐπαρχίαν, ἡ εὐάγγελος εἴδησις πρὸς τοὺς συγγενεῖς τῶν τότε μὲν θεωρηθέντων ὡς ἐπιτυχόντων, σήμερον δὲ ὡς ἀποτυχόντων, ὅτι ἀπέτυχαν καθ’ ὅλους τοὺς ἄλλους δήμους, καὶ ἀμέσως ἔφθασεν εἴδησις ἄλλη, ὅτι οἱ μειονεκτοῦντες κατὰ τοὺς δήμους ὅλης τῆς ἄλλης ἐπαρχίας τείνουσι νὰ ἰσοῤῥοπήσωσι τὰς ζημίας τῆς ἀποτυχίας των εἰς τὸν δῆμον Κλειτορίας, εἰς τὸν ὁποῖον συγκεντρόνουν τὴν μεγαλειτέραν ὑπὲρ ἑαυτῶν δύναμιν, καὶ ἐκεῖ ἐσκόπουν εἰς συμψηφισμὸν νὰ μεταχειρισθῶσιν καλπονοθεύσεις, ἀλλ’ ἡ ἀντίθετος μερὶς....

§211Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πόθεν ἔφθασεν αὕτη ἡ εὐάγγελος εἴδησις;

§212ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα θὰ ἔλθω.—Ἡ ἀντίθετος μερὶς, ἡ ὁποία εἶχεν, ἐννοεῖτε, τὸ ἐναντίον συμφέρον, ἦλθεν εἰς τὴν μίαν παρανομίαν νὰ ἀντιτάξῃ τὴν ἄλλην. Καὶ νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ ἓν ἔγκλημα δὲν ἀναιρεῖ τὸ ἄλλο. Ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ὅτε πρόκειται περὶ τῆς δολοφονήσεως τῆς ἠθικῆς ὑπολήψεως ἑνὸς ἑκάστου, δικαιοῦται ὁ βουλευτὴς νὰ τὸ πράξῃ. Ἦλθον λοιπὸν μετ’ ἰσχυρᾶς ἐνόπλου δυνάμεως, καὶ λέγω ἰσχυρᾶς, διότι τοὐναντίον συμβαίνει παρ’ ὅ,τι εἶπεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, καθ’ ὅσον τὰ χωρία Σουδίνια, καὶ ἄλλα περιέχουν μαχητὰς πολὺ ἐμπειροπολεμοτέρους ἀπὸ τὸ χωρίον Φίλια, ὅπου ἦσαν κλεισμένοι. Κατέλαβον λοιπὸν τὰ ὀπίσω τοῦ χωρίου καὶ ὅλα τὰ μονοπάτια τὰ φέροντα πρὸς τὸ χωρίον ὅπου ἐγίνετο ἡ ἐκλογὴ, καὶ κατέστη ἀδύνατος ἡ πάροδος ὄχι μόνον ἀνθρώπων ψηφοφόρων, ἀλλ’ οὔτε κτηνῶν. Βλέπετε ἐκ τῆς ἁπλουστάτης προοιμιάσεως πόσον γενναῖος εἶμαι. Ἀποδίδω εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη διαγωγὴν ἔνοχον. Αὐτὸ, Κύριοι, εἶναι ἡ καθαρὰ ἀκρίβεια τῶν γεγονότων, ἡ ἱστορική. Τώρα θὰ ἔλθω εἰς τὰ καθέκαστα. Ἀλλὰ δεινὸν ἐγὼ νὰ ἀντιπαλαίσω κατὰ τοῦ Κ. προλαλήσαντος, πλὴν εἰς δύο λέξεις θὰ καταστρέψω ὅλα τὰ ἐπιχειρήματά του. Κύριοι! Ἡ ὑπεράσπισις τοῦ προλαλήσαντος ἔχει εἰς τὴν συνείδησίν σας τόσην βαρύτητα, ὅσην ἔχουν οἱ λόγοι ἑνὸς ἐνόχου ἐνώπιον ἑνὸς δικαστηρίου. Προκαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης νὰ ἔλθῃ ταύτην τὴν στιγμὴν ἐδῶ νὰ μοῦ εἰπῇ ἂν δὲν ἐξεδόθησαν ἐντάλματα συλλήψεως κατὰ τοῦ ἰδίου κυρίου βουλευτοῦ Πετιμεζᾶ· εἶναι ἤδη ἐκδεδομένα, καὶ βλέπετε, ὅτι ὁ ἔνοχος πράξεως τινὸς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα οὔτε τῆς ὑπερασπίσεως, πολλοῦ γε καὶ δὴ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν πεποίθησιν ἑνὸς δικαστηρίου τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ τὸν δικάσῃ. Ἔρχομαι εἰς τὰ καθέκαστα τῶν διατυπώσεων, καὶ θέλω δι’ αὐτῶν τῶν ἰδίων ἐγγράφων τῆς ἐπιτροπῆς, τῶν πρωτοκόλλων σᾶς ἀποδείξει, ὅτι δὲν ἔγεινε παντάπασιν ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας, καὶ διὰ τοῦτο εὐλόγως καὶ πολὺ δικαίως σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔλαβεν ὁ Κουτρουμπῆς, ὁ μεγαλείτερος κομματάρχης, ὁ ἐπαναστάτης, καμμίαν ψῆφον. Ἔρχομαι εἰς τὰ ἔγγραφα. Ἐνταῦθα ὁ ῥήτωρ ἀναγινώσκει διαφόρους ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς.

§213Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ, τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, διότι αὐτὰ εἶναι παραμορφωμένα.

§214ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα ταῦτα δὲν τὰ λέγω διὰ νὰ λεπτολογήσω· μήτε τὴν ἱκανότητα ἔχω, μήτε τὴν ἕξιν ἔχω περὶ τὸ σοφίζεσθαι. Ἔρχομαι μόνον νὰ σᾶς ἀποδείξω ἂν ἔγεινεν ἐκλογή. Δὲν ἔγεινε, τοῦτο δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω δι’ ὅλων τῶν ἠθικῶν καὶ φυσικῶν μέσων.

§215ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Κύριε Μιχαλόπουλε, εἴδατε τὰ πρωτότυπα πρακτικά;

§216ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα εἶναι πιστότατα· ἀλλὰ τοῦτο ποῦ βλέπετε εἶναι σημειώσεις ἰδικαί μου. Κύριοι, δὲν θέλω σᾶς ἐνασχολήσει εἰς τὸ τετριμμένον κατ’ ἐμὲ ἐπιχείρημα, μολονότι πειστικώτατον, Ἰωάννης καὶ Ἰωάννης, Θεόδωρος καὶ Θεόδωρος, διότι τοῦτο φανερῶς ἀποδεικνύει ὅτι εἶναι ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ καταλόγου καὶ ὄχι ψηφοφορία, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἐγκαταλείπω. Ἔρχομαι εἰς ἄλλο ἔγγραφον τῆς ἰδίας ἐπιτροπῆς ὑπ’ ἀριθ. 9, ὅπερ ἀναιρεῖ ὅλα τὰ προηγούμενα (Ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον). Ἔπειτα ἀρχίζει νέα ψηφοφορία χωρὶς διόλου νὰ ὑπάρξῃ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐξακολουθεῖ.

§217ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, Κύριε Μιχαλόπουλε, δὲν εἶναι καταχωρημένον εἰς τὸ πρακτικὸν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ τοποθετοῦν ὅπου θέλουν οἱ ἐνιστάμενοι· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§218ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ πολεμήσω καὶ τὸν κατ’ ἰδέαν συλλογισμὸν, ὅτι ἔγεινεν ἐκλογὴ, διὰ τῶν ἰδίων πράξεων τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ μολοντοῦτο, καθεὶς ὁμολογεῖ καὶ ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ περιπίπτει εἰς τοιαύτας ἀντιφάσεις, ἐξ ὧν καθαρῶς ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἔγεινε ψηφοφορία. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὴν διαλογήν. Εἰς τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας ἡ ἐπιτροπὴ ἀναφέρει τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς Σακελλόπουλον· ἐγὼ θέλω σᾶς φέρει τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἰδίου Σακελλοπούλου. Εἶναι ὑπογραφὴ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ ἐπιτετραμμένου κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὰ ἐκλογικὰ ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, ὁ ὁποῖος ἀναιρεῖ ἐν συντόμῳ ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν, καὶ ὁμολογεῖ ὅτι ἐκλογὴ δὲν ἔλαβε χώραν. Διὰ ταῦτα ἦλθον ἐνταῦθα καὶ λέγω, ὅτι ἐπειδὴ ἐκλογὴ δὲν ἔλαβε παντάπασι χώραν, εἴτε διὰ τὸν ἕνα λόγον, εἴτε διὰ τὸν ἄλλον, νὰ κηρύξετε τὴν ψηφοφορίαν ἐκείνου τοῦ δήμου ὡς μὴ γενομένην.

§219ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Εἴπατε ἀρχόμενος τοῦ λόγου, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.....

§220ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεκαλέσθην τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ εἴπῃ, ἂν δὲν ἐξεδόθη ἔνταλμα συλλήψεως κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Κ. Πετιμεζᾶ.

§221Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἵνα ἀντικρούσω τὸν Κ. Μιχαλόπουλον δὲν χρειάζεται κόπος πολὺς, διότι ἐκπληροῖ ἔργον μεγάλης εὐγνωμοσύνης λαλῶν περὶ τῆς ἐκλογῆς...... (θόρυβος) Ἔχω, κύριοι, νὰ σᾶς ὁμιλήσω........ διότι ἠκούσατε ὅτι ὁ ἔπαρχος τῶν Καλαβρύτων εἶχε στείλει δύο ἀνθρώπους ὡς ὑπαλλήλους νὰ μοιράσωσι τὰ σφαιρίδια. Καὶ, κύριοι, δὲν μοὶ λέγετε, πῶς ἀφοῦ ἐδίωξα ὅλους τοὺς ἄλλους, νὰ μὴ διώξω καὶ αὐτούς; ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο. Τί λέγουν αὐτοὶ οἱ δύο ὑπάλληλοι; (ἀναγινώσκει). Οὗτοι, ἐξ ὧν ὁ εἷς εἶναι γραμματεὺς τῆς ἐφορίας, ὁ δὲ, γραμματεὺς τοῦ εἰρηνοδικείου, παρεστάθησαν εἰς ὅλην τὴν ἐκλογὴν, δὲν ἔκαμον καμμίαν παρατήρησιν. Ἀλλὰ λέγουν ὅτι ἐφοβήθησαν! Ἔρχονται εἰς τὰ Καλάβρυτα ἐνώπιον τοῦ ἐπάρχου καὶ ἐφόρου, ἐξετάζονται ἀπὸ τὰς ἀρχὰς περὶ τοῦ τί συνέβη εἰς τὰ Καλάβρυτα καὶ ὁμολογοῦν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὰς 19 Μαΐου παρέστησαν ἕναν ἄνθρωπον τοῦ Δημητροπούλου καὶ ἕτερον τοῦ Σακελλοπούλου καὶ εἰς τὸν ἔπαρχον μαρτυροῦσι τὰ ἐναντία. Ἀλλ’ εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην τοὺς ἐβίασαν νὰ ὑπογράψουν τὴν ἔκθεσιν, καὶ ἐγὼ δὲν τὸ ἤξευρα πρὶν ἢ ἔλθω ἐνταῦθα, ἅμα δὲ ἦλθον τὸ ἔμαθον ἀπὸ τὸν Κ. Ζαΐμην. Ὅτι δὲ ἀληθῆ λέγω εἶναι ἡ μαρτυρία τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Ὑπάρχει δὲ ἔγγραφόν τι τοῦ ἐπάρχου Σακελαροπούλου, ὅστις δὲν διωρίσθη διὰ χατήρι μου, ὁ ὁποῖος ὅμως εἶναι ὑπάλληλος τιμιώτατος, καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ περιγράφονται τὰ.......... (θόρυβος)...... Ὥστε, κύριοι, εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν πρέπει νὰ βάλετε βάσιν. Ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἶναι νομιμωτάτη. Τὰ πράγματα ταῦτα δὲν εἶναι παρὰ ψεῦδος, συκοφαντία.

§222ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶχον τὴν τιμὴν, κύριοι, νὰ ἦμαι μέλος τοῦ τετάρτου τμήματος, τὸ ὁποῖον ἐξήλεγξε τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων. Ὡς μέλος τοῦ τμήματος τούτου εἶχον ἐκφέρει ἀκυρωτικὴν γνώμην ἐφ’ ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἐνδιαφερόμενος τὰ μέγιστα ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς του δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ μεταχειρισθῇ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, ὅπως ἑλκύσῃ καὶ τὴν ἐπιδοκιμασίαν τῶν λόγων του καὶ τοὺς γέλωτας τοῦ ἀκροατηρίου. Δυστυχῶς ὁ κανονισμὸς, ὃν οἱ ἴδιοι ἡμεῖς ὡρίσαμεν, ἔκαμεν, ὥστε εἷς, καίτοι ἀδίκως, νὰ δύναται νὰ ὑψώνῃ τὴν φωνήν του μέχρι τρίτου οὐρανοῦ, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ἕτερος ὑποφέρων, νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκφράσῃ ὅ,τι ἡ καρδία του αἰσθάνεται ὅ,τι ἔπαθεν. Ἂν, κύριοι, εἶχον σήμερον ἕνα τῶν ἀποτυχόντων, νὰ τὸν φέρω εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ὅπως ἐκφράσῃ τὴν διαγωγήν του, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἤθελεν ἑλκύσει συμπαθείας ἀρκετάς. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχον τοιοῦτον δικαίωμα, ἤθελον φέρει ἕνα ἐκ τῶν ἀποτυχόντων, ὅστις ἔχει τὰ θερμότερα αἰσθήματα τοῦ πατριωτισμοῦ, ἕνα ὁ ὁποῖος ἀπέδειξε πάντοτε, ὅτι ἡ αὐταπάρνησις εἶναι τὸ πρῶτον προσὸν αὐτοῦ.

§223Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰπέτε τα ὑμεῖς.

§224ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐξηντλήσατε τὴν ὑπομονὴν τοῦ ἀκροατηρίου τόσον, ὥστε δὲν ἔχω παρὰ ὀλίγας λέξεις νὰ προσθέσω, διότι πιστεύω, ὅτι ἠδυνήθη ἡ Βουλὴ νὰ πεισθῇ, καὶ μ’ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματά σας, Κ. Πετιμεζᾶ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης 2 τινὰ παρατηροῦνται, ἡ εἰκονικότης ἢ καλπονόθευσις καὶ ὁ παραβιασμὸς ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν. Ἐγὼ ἀνήκω εἰς τοῦ τμήματος τὸ μέρος, τὸ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως· εἰς τοῦτο κατὰ τὸ πλεῖστον δύο εἶχον συμφωνήσει, ὁ Κ. Δεληγεώργης καὶ Ῥούκης, κατ’ ἐλάχιστον μόνον διαφέροντες. Ἤλπιζον σήμερον μάλιστα, ὅτι ἐν τοιαύτῃ ἐκλογῇ ὁ κύριος Δεληγεώργης ἤθελε λάβει τὸν λόγον.

§225ΤΙΝΕΣ. Ἀσθενεῖ.

§226ΡΟΥΚΗΣ. Εἰς τὴν ἔκθεσιν ἐκφράζομεν τὴν γνώμην μας.

§227ΣΤΡΑΤΟΣ. Διαφέρει οὐσιωδῶς, καθόσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην μου, διότι κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος παρεδέχθην τὴν εἰκονικότητα. Ἂν δὲ ἕκαστος ἡμῶν παρουσιάσῃ ἔκθεσιν, τότε ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ μᾶς περιμένῃ ἐπὶ δέκα ἡμέρας, ἵνα ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν του τὸ τμῆμα.

§228ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίαν ἰδέαν εἶχεν ὁ Κ. Ἰακωβάτος;

§229ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Κ. Ἰακωβάτος εἶπεν ὅτι, ἐν ἐμπολέμῳ καταστάσει δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία ψήφου. Ἡ ἐκλογὴ τῶν Καλαβρύτων, ἀφ’ ἧς διετάχθη, διεκωδωνίσθη εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, πρὸ πάντων δὲ εἰς τὴν πρωτεύουσαν ὡς ἔκτρωμά τι· ἡ κοινὴ γνώμη πολλάκις ἐπέφερεν ἀποφάσεις δικαίας, καὶ ἄν τις παρατηρήσῃ καλλίτερον, καὶ θέλῃ νὰ εἰσέλθῃ ὅσον τὸ δυνατὸν βαθύτερον ἐντὸς αὐτῆς, θέλει παρατηρήσει ὅτι ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια. Εἰς τὴν διαδοθεῖσαν αὐτὴν φήμην βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ ἀληθές. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα ἐν γένει τῆς ἐκλογῆς χωρίζεται εἰς δύο, εἰς τὴν εἰκονικότητα καὶ εἰς τὸν παραβιασμόν· ἀναφέρω μερικοὺς λόγους ἀφορῶντας ὅλως διόλου τὴν εἰκονικότητα, ἀποφεύγων νὰ μακρηγορήσω περισσότερον. Εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, κύριοι, παρατηροῦμεν ὅτι ἦτον ὁ ἀριθμ. τῶν ψηφοφόρων 333, ἀντὶ ν’ ἀκολουθῇ μετὰ ταῦτα ὁ ἀριθμὸς 334, ἔρχεται ὁ ἀριθμὸς 344· διαφορὰ ὡς βλέπετε ὑπάρχει μιᾶς δεκάδος· τὸ τοιοῦτον ὅτε παρουσιάσθη εἰς τὸ τμῆμα, εἶπον οἱ ἕτεροι τοῦ τμήματος, ἰδοὺ μία καλπονόθευσις, διότι πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν αὐτὸ τὸ λάθος· ὅτε δὲ εἰς ἕτερον μέρος παρετήρησα, ὅτι ἐγένετο κατάβασις μιᾶς δεκάδος, ἐπείσθην τότε ἐντελῶς ὅτι ἦτο πραγματικὴ καλπονόθευσις, διότι εἰς τὰς καλπονοθεύσεις ὑπάρχει καὶ ἡ τάξις τῆς νοθεύσεως· παραδέχομαι τὴν εἰκονικότητα τῆς ἐκλογῆς, διότι ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, τὴν 14 Μαΐου μέχρι τῆς 18 τὸ ἑσπέρας, ὅτε ὁ Κύριος Σωτήριος Πετιμεζᾶς ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὰ Φίλια καὶ ἐπῆγεν εἰς τὰ Καλάβρυτα, δὲν ὑπῆρχε παρὰ ἕνας ἀέναος καὶ κατ’ ἐξακολούθησιν φόβος ῥήξεως· παραδέχομαι τὴν εἰκονικότητα, διότι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς τὸ τετραήμερον, οὐδεὶς τῶν ἀντιπροσώπων ὑπῆρχε τῶν ἀποτυχόντων· ἀλλ’ ἀφίνω τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, διότι ὁ Κ. Πετιμεζᾶς σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν μετεχειρίσθη βίαν, οὔτε εἶχε συμφέρον νὰ καλπονοθεύσῃ. Ἐν τούτοις ὁ Ἀθ. Πετιμεζᾶς ἔστειλεν ἀντιπρόσωπον καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος οὗτος ἀπεπέμφθη· πρὸς τίνα λόγον ἀπεπέμφθη ὁ ἀντιπρόσωπος οὗτος; ἔπειτα οἱ Κύριοι ἐπιτυχόντες ἔχουν τὸ θάῤῥος νὰ λέγουν, ὅτι ἔχομεν τὴν πλειονοψηφίαν, καὶ δὲν ἔχομεν φόβον· ἀλλὰ, παρατηρήσατε τὰ πρακτικὰ, καὶ τί θέλετε ἰδεῖ; ὅτι εἰς τοὺς 8 ἄλλους δήμους ἐκ τῶν 9 ἐξ ὧν σύγκειται ἡ ἐπαρχία οἱ ἀποτυχόντες ἐπλειονοψήφουν· οἱ ἀποτυχόντες εἶχον βάσεις σταθερὰς καὶ διὰ τοῦτο ἐξῆλθον εἰς τὸν ἀγῶνα, τοῦτο δὲ πρέπει νὰ σᾶς κάμῃ ἐντύπωσιν ὄχι σμικράν. Ἔπειτα, Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐπάρχου, ὁ ἔπαρχος δὲν ἀνῆκεν εἰς αὐτοὺς ἀλλ’ εἰς ἄλλους. Ἐν τούτοις ἂν παρατηρήσῃ τις ὅλην τὴν ψηφοφορίαν, δὲν θέλει ἰδεῖ παρὰ τὸν ἔπαρχον προσπαθοῦντα νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐκλογὴν ὑπὲρ τῆς ἄλλης μερίδος· καὶ ἂν θέλητε σημεῖον, δὲν σᾶς ἀναφέρω εἰμὴ τὴν περίπτωσιν ὅτι τὴν τελευταίαν ἡμέραν, τὴν 19, ὅτε ὁ Πρόεδρος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν συνῆλθεν εἰς τὸ κατάστημα τὸ ἐπαρχιακὸν διὰ νὰ ἐκφράσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ἀπεπέμφθη παρὰ τοῦ ἐπάρχου· αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι καὶ περισσότεροι ἀκόμη καὶ τοὺς ἐκθέτω ἐν συντομίᾳ, διότι καὶ ἐγὼ δὲν ἐπίστευον ὅτι σήμερον ἤθελεν ἐξελεγχθῆ ἡ ἐκλογὴ αὕτη.

§230Α. ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ λοιπὸν δι’ αὔριον, διότι ὁ Μιχαλόπουλος λέγει ὅτι ὑπάρχει ἔνταλμα συλλήψεως ἐναντίον σας, Κύριε Πετμεζᾶ.

§231Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εἶναι ψεῦδος· δύναται ποτὲ κατὰ βουλευτοῦ νὰ ἐκδοθῇ ἔνταλμα;

§232ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Ὁ ἐμφύλιος πόλεμος ἐμεσολάβησε πρὶν ἀναδειχθῆτε βουλευτής.

§233ΤΙΝΕΣ. Νὰ προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§234ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸ περὶ ἰσοψηφίας. Εἶναι λόγος ἀποχρῶν ἀκυρότητος, διότι ἐκ τῆς ἀντιπάλου μερίδος ὁ μεγαλείτερος ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ἔλαβε ἦσαν 15 ψῆφοι. Εἰς οὐδεμίαν ἐκλογὴν τοσοῦτον σπουδαίαν καθὼς εἶναι ὁ δῆμος τῆς Κλειτωρίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ τὸ τοιοῦτον· ἀφοῦ τὰ πάντα ἦσαν ἰδικά των καὶ ὁ Ἀθανάσιος Πετμεζᾶς ἄλλοτε ἦτον ὑπουργὸς, κατώρθωσεν ἀπὸ τὰ Μαζέϊκα νὰ φέρῃ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου εἰς τὰ Φίλια· ἦτο δυνατὸν ἀπέναντι τοσούτων ἀγαθοεργιῶν νὰ μὴ δώσουν ψήφους εἰς τὸν Α. Πετμεζᾶν; Ἀναφέρουν τοὺς Παππαδαίους, οἵτινες ἔχουν μεγάλην ἐπιῤῥοήν· ἀλλὰ διατί ἔπρεπε νὰ ἰσχύωσιν οὗτοι, ὁ δὲ Ἀθανάσιος Πετμεζᾶς ὅστις ἀνεπτύχθη κατὰ τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας καὶ ὁ Γ. Πετμεζᾶς ὅστις ἀνεδείχθη ἐκ τῶν καλλιτέρων νὰ μὴν ἔχουν συμπαθείας; Ἐξ ὅσων εἶπα, παρατηρεῖτε ἀφ’ ἑνὸς τὴν ὕπαρξιν τῆς βίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς, ὅτι ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν μέχρι τῆς τελευταίας οὐδεὶς πολίτης ἦτον ἐλεύθερος νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του. Ὁ παραβιασμὸς λοιπὸν εἶναι βεβαιότατος, διότι καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως ἀναφέρεται καὶ ἀπὸ τοὺς ἀποτυχόντας καὶ ἀπὸ τοὺς ἐπιτυχόντας. Ὅταν λοιπὸν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ κακὰ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐκλογὴ; ἀπὸ μέρους μου ἐξεφράσθην ὑπὲρ τῆς ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι, ὅ,τι ὑπάρχει εἰς τὸν δῆμον Κλειτορίας δὲν ὑπάρχει εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν· ἀλλ’ εἰς δύω δήμους τῆς Νωνάκριδος καὶ εἰς ἕτερον ὄχι μόνον οἱ ἀποτυχόντες ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπιτυχόντες ἔκαμαν τὰς ἐνστάσεις· τοῦτο μὲ κάμνει νὰ πιστεύσω ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι θεωροῦσι, καὶ τοὺς ἄλλους κάμνουσι νὰ πιστεύσωσιν ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ νομίμως. Αὗται λοιπὸν αἱ περιστάσεις μὲ κάμνουν ν’ ἀποφανθῶ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Κλειτωρίας.

§235ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, Κύριε Πρόεδρε.

§236Δ. ΖΩΤΟΣ. Δύο λέξεις παρακαλῶ. Λυποῦμαι, Κύριοι, καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι πολλοὶ ἴσως, διότι ὁ Κύριος Δεληγεώργης εἶναι ἀσθενὴς καὶ ἀνεχώρησεν ἀπ’ ἐδῶ. Λυποῦμαι ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀσθένειάν του, ἀλλὰ διότι ἐμελέτησε ἐπὶ δύο ἡμέρας ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς, ἐκράτησε περιληπτικὴν σημείωσιν, τὴν ἠρίθμησε μόνος του, ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ ἐκφράζεται καλὰ καὶ ἤθελε σᾶς παραστήσει τὴν ὑπόθεσιν ὅπως ἔπρεπε· ἐγὼ ὀλίγα λόγια θὰ σᾶς εἴπω. Μέχρι τοῦδε τὰ διατρέξαντα ὡς ἔγγιστα τὰ κατενοήσετε· διαφορὰ μόνον ὑπάρχει ὅτι μερικοὶ τὴν ἐξήγησαν τὴν ἐκλογὴν κατὰ τὸν ἕνα καὶ ἄλλοι κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον. Ὅταν, Κύριοι, ἐκληρώθη εἰς τὸ 4ον τμῆμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω μέρος καὶ ἐγὼ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ καὶ ἐξελέχθην εἰσηγητὴς, σεβόμενος καὶ τὰ δικαιώματα ἑκάστου πολίτου καὶ τὰ δικαιώματα τῶν δύο διαφερομένων μερῶν, καὶ ἰδίως τὴν δημοσιότητα καὶ τὸν τύπον ὅστις πολλὰ ἔγραψε περὶ τούτου, κατέγινα πολὺ εἰς τὸ νὰ μελετήσω κατ’ ἀκρίβειαν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ εὕρω ποία εἶναι ἡ ἀλήθεια, διότι οἱ μὲν τὰ παριστάνουν κατὰ τὸν ἕνα, οἱ δὲ κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον. Ἀφοῦ ἐμελέτησα ἐπὶ τέσσαρας καὶ πέντε ἡμέρας αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, παρέστησα εἰς τὸ τμῆμα τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὸ τμῆμα ὡμολόγησεν ὅτι τὴν ὑπόθεσιν τὴν ἔφερα εἰς τὸ διηγηματικόν της μέρος ὅπως ἦτον. Ἤλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως· καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος διὰ νὰ μὴν εὑρεθῶ λανθασμένος, καὶ ὁ ἴδιος Κύριος Δεληγεώργης εἶπεν ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ μελετήσωμεν μὲ τὸν Κύριον Ζῶτον τὰ ἔγγραφα. Συνειργάσθημεν ἐπὶ δύω ὁλοκλήρους ἡμέρας, ἐβασανίσαμεν πολὺ τὴν ὑπόθεσιν νὰ εὕρωμεν πῶς ἐκ τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν ἐνστάσεων τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης μερίδος παρίστανται τὰ πράγματα. Ἀπεφασίσαμεν λοιπὸν νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ λοιπὰ ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ ἐξηγάγομεν τὸ ἑξῆς συμπέρασμα. Ἡ ἐκλογὴ κατὰ τοὺς ὀκτὼ δήμους ἐνηργήθη καὶ μόνον κατὰ δύο δήμους δὲν ἔγεινε. Κατὰ τῶν ἓξ δήμων ἐγένοντο ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐθεωρήθησαν τόσον σπουδαῖαι. Εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας ἔγειναν αἱ πολλαὶ ἐνστάσεις, τὰ πολλὰ λόγια καὶ φιλονεικίαι. Ἐξ ἀρχῆς ἠθελήσαμεν νὰ εὕρωμεν ποία ἡ ἀφορμὴ καὶ αἰτία αὐτῆς τῆς φιλονεικίας. Εὕρομεν ὅτι εἰς τὸ χωρίον Φίλια τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ θερινὴ πρωτεύουσα τοῦ δήμου, διότι χειμερινὴ εἶναι τὰ Μαζέϊκα κατὰ ἓν ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ χωρίον αἱ δύω ἀντίθετοι μερίδες τοῦ Παππαδαίου καὶ ἑνὸς Κολιοπούλου ἡνώθησαν ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας· τὸ ἴδιον ἔγγραφον τοῦ ἐνωμοτάρχου ἀναφέρει....

§237ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ ἐλέχθησαν· ἀρκετὰ εἶναι.

§238ΖΩΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ὄρεξιν νὰ εἴπω πολλά· δὲν θέλετε; ὁρίστε (καταβαίνει τοῦ βήματος).

§239ΤΙΝΕΣ. Ἐξακολουθήσατε, Κύριε.

§240ΖΩΤΟΣ (ἀναβὰς πάλιν ἐπὶ τοῦ βήματος). Μὲ δύω λόγια σᾶς λέγω, ἡνώθη αὐτὴ ἡ μερὶς εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας καὶ ἑπομένως ἦτον ἰσχυροτάτη· ἐκ τῶν ἐγγράφων τοῦ Μοιράρχου καὶ Ἐπάρχου ἐξάγεται ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς δὲν ἐγνώριζεν ὡς ἐκ τοῦ συστήματος τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας τί ἐν ταῖς κάλπαις ἦτο, καὶ ἐπειδὴ ἀφ’ ἑτέρου εἶχεν ὡς βέβαιον ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας ἦτο παντοδύναμος ἡ μερὶς τῶν ἐπιτυχόντων ἕνεκα τῆς ἑνώσεως τῶν Παππαδαίων μὲ τὸν Κολιόπουλον, ἐπάσχισε νὰ καταλάβῃ τὴν πρωτεύουσαν τὰ Φίλια διὰ νὰ ὀχυρωθῇ καὶ ἑπομένως διὰ τῆς βίας ν’ ἀναγκάσῃ πολλοὺς ψηφοφόρους νὰ δώσουν ψῆφον, ἢ ἐὰν εἰς τοῦτο ἀποτύχουν, νὰ ἐμποδίσουν τὴν ψηφοφορίαν. Ὅ,τι ἔκαμεν ὁ ἀρχαῖος Περικλῆς συλλογιζόμενος νὰ μὴ δώσῃ λογαριασμούς.....

§241ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, Κύριε Πρόεδρε, ἀρκετὰ πλέον ἐλέχθησαν.

§242ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Δύω λέξεις μόνον, παρακαλῶ, Κύριοι. Ἐγὼ δὲν δίδω οὐδεμίαν βαρύτητα εἰς κἄποιας μικρὰς περιστάσεις, ὅτι ἀποβιώσαντες ἐψηφοφόρησαν, ὅτι ὑπάρχει ἰσοψηφία καὶ τὰ λοιπά. Ἐπίσης μήτε εἰς φήμας εἰς κἄποιον ὅστις ἐπρότεινε τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ, καὶ κἄποιος ἄλλος ἀστεῖος ἀπήντησε, καὶ δὲν ἦτο φωνὴ λαοῦ, οὐ τοῦτον ἀλλὰ καὶ τὸν Βαραβᾶν; αὐτὰ τὰ ἀφίνω κατὰ μέρος. Ἰδοὺ λοιπὸν ποία εἶναι ἡ γνώμη μου καὶ ποῖος ὁ ἰσχυρισμός μου. Παρετήρησα εἰς τὸ τμῆμα καὶ παρατηρῶ εὐσεβάστως εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος μὲ μεγάλην αὐστηρότητα θεωρεῖ τὴν ἐπέμβασιν τῆς ἐνόπλου δυνάμεως εἰς τὰς ἐκλογάς· καὶ ποίαν ἔνοπλον δύναμιν; ἔνοπλον διὰ τοῦ νόμου καὶ ὑπὲρ τοῦ νόμου· τὸ λέγω τοῦτο διὰ νὰ συμπεράνω καὶ προτείνω τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα, ἐὰν ὁ νόμος ἀπαγορεύῃ τὴν ἐπέμβασιν τῆς ἐνόπλου δυνάμεως τῆς ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ διὰ τοῦ νόμου, πόσον περισσότερον καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἐπέμβασιν τῆς ἰδιαιτέρας δυνάμεως! Ἰδοὺ λοιπὸν ἐν ὀλίγαις λέξεσιν ἡ γνώμη μου. Τοιαύτην ψηφοφορίαν δὲν τὴν παραδέχομαι ἐγὼ ὡς νόμιμον. Ὅταν θέλωμεν εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον Σύνταγμα καὶ ἐλευθερίαν, πρέπει εἰς τὸν κόσμον τοῦτον νὰ παύσῃ καὶ ἡ ἔνοπλος δύναμις.

§243ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, Κύριε Πρόεδρε, ἐφωτίσθημεν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ Κύριος Μιχαλόπουλος, βουλευτὴς Αἰγιαλείας, ἠγόρευσεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἔνταλμα συλλήψεως ἐξεδόθη κατὰ τοῦ Κυρ. Σ. Πετιμεζᾶ καὶ ἐζήτησε νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Κ. Ὑπουργὸς, ἐπίσης καὶ ὁ Κύριος Βιλαέτης.

§245ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀνακριτὴς ὑπῆγεν εἰς τὴν Κλειτορίαν καθὼς εἰς τὰ ἄλλα μέρη. Τὸ πνεῦμα τὸ ἰδικόν μας εἶναι ἂν δὲν προφθάσωμεν ν’ ἀλλάξωμεν βουλευτὰς τουλάχιστον νὰ τιμωρηθοῦν τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν τὰς παραβιάσεις διὰ νὰ μὴ τὰς μετακάμουν εἰς τὸ ἑξῆς. Ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, διότι ἡ ἀνάκρισις δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη, δὲν ἔχω καμμίαν εἴδησιν· ἔγραψα νὰ μὲ πληροφορήσουν καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς μοῦ λέγει, θέλεις νὰ παραβιασθῇ ἡ ἐχεμύθεια τῆς ἀνακρίσεως; τὸν ἀπήντησα ὄχι.

§246ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Ὄχι ὅτι παραβιάζετε τὴν ἐχεμύθειαν τῆς ἀνακρίσεως, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐξεδόθη τὸ βούλευμα.

§247ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Βέβαια δὲν ἐξεδόθη τὸ βούλευμα.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπωτέρω πρότασις, Κύριοι, εἶναι τὸ ἄκυρον τῆς ὅλης ἐκλογῆς.

§249ΜΠΑΛΑΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Κλειτορίας.

§250ΡΟΥΚΗΣ. Μετὰ τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη, Κύριε πρόεδρε, εἴμεθα τῆς αὐτῆς ἰδέας (θόρυβος).

§251ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ τὰ ἠξεύρομεν, ἄλλην συζήτησιν θὰ ἀρχίσωμεν.

§252ΡΟΥΚΗΣ. Κύριοι, ὁμιλῶ καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη· ἐτάχθημεν μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ἀκυρώσεως τῆς ὅλης ἐκλογῆς (θόρυβος)· ὁ μόνος λόγος ὅστις μᾶς πείθει εἰς τοῦτο εἶναι, διότι ἡ ἐπαρχία διετέλει εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ὅλης, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἤμεθα ὑπὲρ τοῦ κύρους τοῦ δήμου Κλειτωρίας.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θέτω τὸ θέμα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ὅλης ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων νὰ ἐγερθῶσι (ἀνίστανται ὀλίγοι τινὲς)· ἀπεῤῥίφθη. Τώρα ἐρχόμεθα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως εἰς τὸν δῆμον Κλειτωρίας.

§254ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§255ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε δέκα πέντε οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς δεκαπέντε).

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κλειτωρίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, λέγουσι τὸ ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσι τὸ ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, μετὰ τὴν ὁποίαν συμβαίνει θόρυβός τις καὶ φιλονεικία.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ἐκλείσθη, καὶ ἤρχισεν ἡ ἀπαρίθμησις. Κατὰ συνέπειαν παρουσιάζεται ὁ Κ. Βαλασσόπουλος....

§259ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι. (θόρυβος μέγας).

§260ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ἤμην ὁ γραμματεὺς καὶ ὡς τοιοῦτος λέγω τὰ ἑξῆς. Εἶχον ἀρχίσει νὰ μετρῶ τὸ ἓν, ὅταν ἦλθεν ὁ κ. Βαλασσόπουλος. Πρὶν ἢ κηρυχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα νομίζω ὅτι εἰμποροῦν νὰ ψηφοφορήσωσι (θόρυβος).

§261ΣΤΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§262ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Ἐγὼ κατεψήφισα, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα θεωρεῖται τετελεσμένον (θόρυβος).

§263ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου νὰ μοῦ δώσῃς τὸν λόγον, δὲν εἰμπορεῖς νὰ ἀπαγγείλῃς ἀποτέλεσμα (θόρυβος διαρκής).

§264ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ γραφεῖον εἶναι σύμφωνον ἐκτὸς τοῦ κ. Προέδρου. Λοιπὸν ὁ κ. Πρόεδρος ὀφείλει ν’ ἀκούσῃ τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Γραφείου (θόρυβος ἐξακολουθεῖ).

§265ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἀποτέλεσμα, κύριε Πρόεδρε.

§266ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀποτέλεσμα· ἠρνήθησαν ψῆφον, καὶ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ (θόρυβος μέγας).

§267ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ διάστημα ὅπου ἐκφωνεῖται ὁ κατάλογος μέχρις οὗ δὲν τελειώσῃ πᾶς Βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσῃ.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι νὰ θέσωμεν ἕνα φραγμόν· ὅταν τελειώσῃ ἡ ψηφοφορία, καὶ ἀρχίσῃ ἡ ἀπαρίθμησις τῶν ψήφων δὲν εἶναι δεκτὸς κανεὶς (θόρυβος διαρκής).

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φρονῶ ὅτι εἶναι τὸ καλλίτερον νὰ ἐξακολουθήσωμεν διὰ νὰ μείνῃ ἡ πεποίθησις ἑκάστου ἐλευθέρα.

§270ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἀποτέλεσμα.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον (θόρυβος) τοῦ δήμου Κλειτωρίας διὰ ψήφων 58 κατὰ 57· (θόρυβος μέγας) ἑπομένως νόμιμοι βουλευταὶ εἶναι οἱ κύριοι Ζαΐμης, Σωτήριος Πετιμεζᾶς, Α. Πετιμεζᾶς, Οἰκονομόπουλος καὶ Παππαδόπουλος. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ἐν μέσῳ παρατεταμένου θορύβου, ὥρα 5½.