| 37 | Κεφ. 1. Ἄρθρον 2. Γραφικὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου δραχμὰς | 2,000 | |
| 38 | Κεφ. 4. Ἀπρόβλεπτα ἔξοδα | 10,000 | |
| 39 | Τὸ ὅλον | 12,000 |
1864.11.06
2,037 rows · 14,817 words · 1 table · 329 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 361.
Τῆς 6 Νοεμβρίου 1864.
(Παρασκευή).
Ὥρα 2 καὶ 25.
Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, ὁ Κ. Πρόεδρος ἐκήρυξεν, ὅτι ἐγένετο ἀπαρτία.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι πληρεξούσιοι, καθήσατε, ἵνα ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά.
§2ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ἐκ νέου ὁ κατάλογος, διότι λέγω, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν θέλω ἀναγνώσει τὸν κατάλογον, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐκήρυξα, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι πλήρης, δὲν δύναται ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.
§4ΖΑΪΜΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ ἀναγνωσθῇ ἐκ νέου, πρὶν ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά.
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε λοιπὸν πάντες. Γίνεται ἐκ νέου ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου. Ὁ Κύριος Χρηστόπουλος δὲ ἐπιτηρεῖ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά.
§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§7ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι.
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Μεσσήνης καὶ τοῦ πληρεξουσίου Γόρτυνος περὶ ἐπικυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συνομολογηθείσης συμβάσεως. Ὑποβάλλεται ἡ ἑξῆς πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Σωτηροπούλου. Ἄρθρον μοναδικόν. «Χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑπουργεῖον καὶ ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτοῦ τῆς χρήσεως 1864 ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχμῶν δώδεκα χιλιάδων ἀριθμὸς 12,000 καταλογιζομένη ὡς ἑξῆς.
| Κεφ. 1. Ἄρθρον 2. Γραφικὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου δραχμὰς | 2,000 |
| Κεφ. 4. Ἀπρόβλεπτα ἔξοδα | 10,000 |
| Τὸ ὅλον | 12,000 |
Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου ὑπουργοῦ, καθ’ ἣν χορηγοῦνται εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ ἀποβιώσαντος ἀντιστρατήγου Ἰω. Μακρυγιάννη δραχμαὶ 36 χιλιάδες, πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ζημιῶν, ἃς ὑπέστη ὁ ἀποβιώσας κατὰ τὸ παρελθὸν, ἕνεκα στερήσεως τῶν ἀποδοχῶν τοῦ ὑποστρατήγου.»
§9ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.
§10ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.
§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα Πεῤῥαιβοῦ, τοῦ ἀνθρώπου δηλ. ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως μετὰ τοῦ Ῥήγα τοῦ Φεῤῥαίου ζητεῖ νὰ γίνῃ σύστασις ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ὅπως δοθῇ ἀνάλογος σύνταξις.
§12ΛΟΥΖΗΣ. Ἀπολαμβάνει σύνταξιν τινὰ ψωραλέαν 80 δραχμῶν, προτείνω νὰ αὐξηνθῇ εἰς 200 δραχμάς.
§13ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα, εἰς 200 δραχμάς.
§14Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ προτείνωμεν δαπάνην ἡμεῖς.
§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ γίνῃ σύστασις;
§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ προεδρεύων ἀντιπρόεδρος τοῦ συλλόγου τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς μοῦ ἀπέστειλεν ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν τοῦ συλλόγου. Τοῦτο ἐδημοσιεύθη διὰ τοῦ Τύπου, ὥστε εἶναι περιττὴ ἡ ἀνάγνωσις.
§18ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά.
§19ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ ταῦτα νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.
§20ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅτε ἡ Συνέλευσις ἐψήφιζε τὸν πρῶτον Νόμον περὶ ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς........ (θόρυβος).
§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συζήτησις περὶ τούτου.
§22ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά.
§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν τὴν ἀναφοράν. Ἀναγινώσκεται ὑπὸ τοῦ Γραμματέως Λογιωτατίδου.
§24ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω πόσοι εἶναι ὑπογεγραμμένοι εἰς τὴν ἀναφοράν.
§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένος ὁ ἀντιπρόεδρος μόνον. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς μόνον;
§26ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ βιάζεσθε, Κύριε Πρόεδρε, ἰδού τί παρατηρῶ· παρακαλῶ ἂν εἶναι δυνατὸν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὄχι σήμερον, ἀλλ’ εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα τὸν ἠνάγκασαν νὰ μὴ κυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ διὰ τοῦτο τὰ παράπονα τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι βάσιμα.
§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις μετὰ τὸν δημοτικὸν νόμον;
§28ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§29ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ νὰ μὴ ἐμποδίσητε τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ κάμῃ.
§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κ. Καλμούχου, ὅστις λέγει, ὅτι πᾶσαι αἱ μοῖραι τῆς χωροφυλακῆς διοικοῦνται ὑπὸ μοίραρχου. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ Συνέλευσις ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ἢ εἰς τὰς οἰκογενείας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν μεγάλας ὑπηρεσίας κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως (θόρυβος).
§31ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ διάγγελμα.
§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε μίαν πρότασιν περὶ χορηγήσεως συντάξεως.
§33ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε, θὰ μᾶς εἰποῦν, ὅτι περιμένομεν νὰ ἀναχωρήσουν, ἵνα κάμωμεν συντάξεις· εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρακαλῶ νὰ ἔλθωμεν ἀμέσως καὶ τίποτε περισσότερον.
§34ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, σᾶς παρακαλῶ δύω λέξεις· σήμερον ἐχάσαμεν δύο ὥρας ζητοῦντες πληρεξουσίους.
§35ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι (θόρυβος μέγας).
§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν, Κύριοι, εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅπερ εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων τῆς Α. Μ. ἐπὶ τοῦ Συντάγματος. Ὑπεβλήθη χθὲς εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ ἐπὶ τοῦ 2 ἄρθρου νὰ γείνωσιν ἢ ὄχι τροπολογίαι, καὶ ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι δέον νὰ γίνωσιν. Ὑπεβλήθη δὲ πρὸς τοῦτο ἡ ἑξῆς πρότασις· ὁ Κ. Κόκκινος ἐπρότεινεν ἀντὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «οἱ λειτουργοὶ ὅλων τῶν ἀνεγνωρισμένων θρησκειῶν ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν ὑπὸ τῆς πολιτείας ἐπιτήρησιν, εἰς ἣν καὶ οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας·» ἑτέρα πρότασις ὑπάρχει τοῦ Κ. Παλαμήδη λέγουσα «ὁ κλῆρος τῶν ἀνεγνωρισμένων θρησκειῶν θέλει ὑπάγεται εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους ὡς πρὸς τὰς σχέσεις αὐτοῦ καὶ ὡς πρὸς τὰς ἐξωτερικὰς πράξεις, ὡς καὶ ἡ ἐπικρατοῦσα».
§37ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Τὴν συγχωνεύω μετὰ τοῦ Κυρίου Κοκκίνου.
§38ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν μὲ ὑποστηρίξουν εἴκοσι, ζητῶ τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν (ἐγείρονται μόνον 3).
§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κοκκίνου, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς. «Οἱ λειτουργοὶ ὅλων τῶν ἀνεγνωρισμένων θρησκειῶν ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν ὑπὸ τῆς πολιτείας ἐπιτήρησιν, εἰς ἣν καὶ οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη.
§40ΖΑΪΜΗΣ. Εἴχαμεν ζητήσει τὴν διαίρεσιν ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ Βασιλικοῦ διαγγέλματος διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἀποδέχονται ὡς ὀρθὰς τὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου περὶ τοῦ δυτικοῦ κλήρου, καὶ δὲν ἀσπάζονται τὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου καταλληλοτέρου εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος· ἐκ τῶν γενομένων χθὲς συζητήσεων ἐξάγεται, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀνεύρῃ τρόπον καλήτερον, διότι μόνον μία πρότασις ἐπροτάθη, ἡ τοῦ Κ. Λομβάρδου, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος εἶχε προταθῆ καὶ δὲν ἐγένετο δεκτή. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἀντὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δυνάμεθα νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ κείμενον καὶ μετὰ τῆς προσηκούσης εὐλαβείας καὶ τοῦ ὀφειλομένου σεβασμοῦ, νὰ παρατηρήσωμεν εἰς τὴν Α. Μ. ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις, καίτοι ἀσχοληθεῖσα ὁλόκληρον σχεδὸν ἡμέραν εἰς τὸ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον καταλληλότερον τείνοντα εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν παρατηρήσεων τῆς Μεγαλειότητός Του, δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ καλήτερον τρόπον.
§41ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§42ΖΑΪΜΗΣ. Διότι ἡ πρότασις, ὡς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, τοῦ Κ. Λομβάρδου δὲν εἶναι παρὰ ἐπανάληψις προτάσεως γενομένης καὶ ἄλλοτε ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, καὶ μὴ παραδεχθείσης. Τὸ κατ’ ἐμὲ, νομίζω, ὅτι, ἐὰν ὁ οὐσιώδης λόγος πρὸς καταλληλότερον τρόπον ἀναθεωρήσεως ἰδίως στηρίζεται ἐπὶ προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὸ νέον σύστημα τῆς ψηφοφορίας, τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθημεν, ὁ λόγος οὗτος δὲν εἶναι ἀποχρῶντως ἰσχυρὸς διὰ νὰ συντομεύσωμεν τὸν χρόνον τῆς ἀναθεωρήσεως. Ἐγὼ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι καὶ ὑπὸ πολίτευμα ἀτελὲς ἓν ἔθνος δύναται νὰ προαχθῇ, ὅταν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ πολιτεύματος γίνηται πιστὴ καὶ εἰλικρινής (εὖγε, εὖγε). Δὲν προδικάζω οὐδόλως τὰ περὶ τοῦ Συντάγματος ἡμῶν, ἔχω ὅμως τὴν πεποίθησιν καθαρὰν καὶ ἀδιάσειστον, ὅτι τὸ πολίτευμα τοῦτο, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἀτελὲς, δύναται νὰ διέπῃ ἐπιτυχῶς ἐπὶ πολὺν καιρὸν τὰς τύχας τοῦ ἔθνους, διότι ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν εἰς τὴν ἁγνότητα καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν αἰσθημάτων τοῦ ἀνωτάτου Ἄρχοντος τῆς πολιτείας. (εὖγε, εὖγε). Ὅθεν νομίζω, Κύριοι, ὅτι δυνάμεθα ὑποβάλλοντες τὰς εὐλαβεῖς ταύτας παρατηρήσεις εἰς τὴν Α. Μ. νὰ παραδεχθῶμεν τὸ κείμενον τοῦ Συντάγματος, ὅπως ἔχει.
§43ΠΑΝΤΕΣ ΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ ΣΧΕΔΟΝ. Ἐφωτίσθημεν, Κύριε Πρόεδρε.
§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν. Κύριοι, μετὰ τὰς παρατηρήσεις τοῦ Κ. Ζαΐμη ἡ Συνέλευσις ὑποβάλλει εἰς τὴν Α. Μ. ὅτι ἐτροποποίησε μὲν τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, δὲν δύναται ὅμως νὰ μεταβάλῃ καὶ τὸ περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος ὡς μὴ ἐξευροῦσα καταλληλότερον τρόπον. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἐνταῦθα ὁ Κύριος Πατέλης, Κουερῖνος, Πλέσσας, Κοκκίνης, Δημ. Μιχαλήτσης, Ταβουλάρης, Ἰωάννης Δομενεγίνης καὶ Λογοθέτης, εἶπον ὅτι δὲν παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ζαΐμη, ἀλλὰ τὴν τοῦ Κ. Λομβάρδου.
§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλει ἡ Συνέλευσις; δημοτικὸν νόμον;
§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§47ΕΤΕΡΟΣ. Νόμον περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων.
§48ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, δύο λέξεις.
§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ κληρωθῇ, Κ. Πρόεδρε, ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν βασιλέα τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.
§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πόσα μέλη;
§51ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δώδεκα (θόρυβος).
§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξάγω, Κύριοι, τὰ ὀνόματα ἐκ τῆς κληρωτίδος, τὰ ἀποτελέσοντα τὴν ἐπιτροπὴν, Σταμάτιος Πυλαρινὸς, Χαράλ. Ἰακωβάτος.
§53ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι παρών.
§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμ. Ναυπλιώτης.
§55ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπών.
§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τιμολέων Βάσσος.
§57ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπών.
§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γιατράκος, Βιτσάρης, Ν. Μαυροκορδάτος, Ἰω. Σουλικάρκας, Ἀλαφοῦζος, Γεράσιμος Μουσοῦρος, Πεσλῆς.
§59ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι παρών.
§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καραλίβανος.
§61ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ.
§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γεώργιος Ἰακωβάτος.
§63ΤΙΝΕΣ. Ἀπών.
§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γεράσιμος Μαυρογιάννης, Ἀσ. Χαραλάμπης, Κωνστ. Λομβάρδος. Α. Ἀντωνόπουλος, Χ. Ποφάντης.
§65ΤΙΝΕΣ. Ἀπών.
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Κυριακός.
§67ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, γνωρίζετε ὅλοι εἰς ποίαν κατάστασιν περιῆλθεν ὁ στρατὸς ἕνεκα τῶν ἐσχάτως διαδραματισθέντων εἰς τὴν πατρίδα μας· τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι πολὺ σπουδαῖον. Ἐπὶ μεσοβασιλείας ἀκόμη ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν τροπολογία τοῦ νόμου περὶ συντάξεων τοῦ στρατοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὀργανώσῃ αὐτόν. Ὑπεβλήθη καὶ τροπολογία ἐσχάτως ὑπὸ τοῦ Κ. Ἡρ. Πετιμεζᾶ, ἡ δὲ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ὅπως μετὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἔλθῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Δὲν ἔχει παρὰ 2 ἢ 3 ἄρθρα· νομίζω, ἂν θελήσῃ σήμερον ἡ Συνέλευσις, δύναται νὰ τελειώσῃ.
§68ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
§69ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ὄχι· δημοτικὸν νόμον.
§70ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ, Κύριοι, τὸ ἔχει ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις· ἦλθε 50 φοραῖς (θόρυβος).
§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε, Κύριοι, νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.
§72ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον πολλὰς πληροφορίας, καὶ ἐξέτασα ἐπανειλημμένως τὸ ζήτημα, διότι ὁμολογῶ ὅτι ἤμην κατὰ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, ὄχι μόνον λόγῳ δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν τακτοποίησιν καὶ διοργάνωσιν αὐτοῦ· εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ ἓν μέτρον καὶ νὰ τροποποιήσῃ ἐπὶ τὸ εὐεργετικώτερον τὸν νόμον τοῦτον. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ τὸν συζητήσῃ τώρα.
§73ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν δημοτικὸν νόμον (θόρυβος).
§74ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἄλλως, Κύριε Πρόεδρε, φεύγομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν (θόρυβος).
§75ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Δύο λέξεις, Κ. Πρόεδρε (θόρυβος).
§76ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι τόσον σπουδαῖον ὥστε δὲν πρέπει νὰ λυθῇ μὲ φωνὰς καὶ ἐρεθισμούς· ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ προηγηθῇ ὁ δημοτικὸς νόμος, ἂς γείνῃ, ἀλλὰ μετ’ αὐτὸν ἀναποφεύκτως νὰ ἔλθῃ ὁ νόμος περὶ συντάξεως.
§77ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, σπουδαιότερον θεωρεῖ αὐτὸν τὸν νόμον, ἢ τὸν φορολογικὸν νόμον, καὶ τὸν προϋπολογισμόν; Ἂν θεωρῇ τὸν περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ νόμον σπουδαιότερον, τότε πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι λαμβάνει μεγάλην εὐθύνην, καθ’ ὅσον δὲν θὰ συζητηθοῦν οἱ ἄλλοι καὶ θὰ διοικηθῇ ὁ τόπος ἄνευ προϋπολογισμοῦ καὶ φορολογικοῦ νόμου (θόρυβος). Ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις, ἥτις εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην δυσάρεστον θέσιν· — ἰδοὺ μάλιστα ὅτι μέγα μέρος τῶν συναδέλφων μας ἀπεχώρησε· θεωρῶ ἀπαραίτητον καθῆκον νὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις τὰ μεγάλα ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, καὶ οὐχὶ ἀτόμων, τάξεων ἢ ἐπαρχιῶν τινῶν.
§78ΜΙΛΗΣΗΣ. Κἀνεὶς, Κύριοι, δὲν ἀμφισβητεῖ τὴν σπουδαιότητα τὴν ἄκραν τοῦ ζητήματος τούτου, οὔτε ἀντιλέγει, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον περὶ τούτου, ἀλλὰ δύο λόγοι συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς μὴ ἀμέσου συζητήσεως τῆς προτάσεως ταύτης. Ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, ἀπεφάσισεν ἤδη παμψηφεὶ ποίαν τάξιν ἐννοεῖ ν’ ἀκολουθήσῃ εἰς τὰς συζητήσεις, ἀποφανθεῖσα, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου θὰ προβῇ εἰς τὴν τοῦ δημοτικοῦ ἀφίνουσα κατὰ μέρος πᾶσαν ἄλλην πρότασιν ἀνεξαρτήτως τῆς σπουδαιότητός της. Ἐὰν λοιπὸν τώρα προβῶμεν εἰς τὴν σύνταξιν αὐτῆς τῆς προτάσεως, θὰ ἀνατρέψωμεν ὅ,τι ἤδη εἶναι ἀποφασισμένον, καὶ το το εἶναι ἄτοπον. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος πολὺ σπουδαῖος. Μία μεγάλη μερὶς, Κύριοι, δὲν παρίσταται εἰς τὰς συζητήσεις σήμερον· ὁ κόσμος λοιπὸν θὰ μᾶς κατακρίνῃ, καὶ εὐλόγως, ὅταν εὕρωμεν τὴν περίστασιν πρόσφορον διὰ νὰ λύσωμεν ὅλα τὰ ζητήματα......
§79ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ὡς καλὸς δικηγόρος ὁμιλεῖς, Κ. Μίληση, θὰ φύγωμεν, δὲν κάμνομεν συζήτησιν, ὄχι νὰ μᾶς ἐμπαίζετε καθ’ ἡμέραν.
§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰς τοιαύτας διακοπὰς δὲν ἀπαντῶ, ἀλλὰ προτείνω νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ δημοτικοῦ Νόμου.
§81ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Δὲν θὰ προχωρήσωμεν; ἕως πότε θὰ μᾶς ἐμπαίζετε; (θόρυβος) ἔχομεν σκοπὸν νὰ μὴ ἀκούσωμεν 5–6 πρόσωπα νὰ ἐμπαίζουν πλέον τὸν στρατόν.
§82ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι κανεὶς κατὰ τοῦ στρατοῦ.
§83ΜΙΛΗΣΗΣ. Ζητῶ λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ προβῇ ἀμέσως ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ δημοτικοῦ νόμου, καὶ μετ’ αὐτὸν τὴν παρακαλῶ νὰ συζητήσῃ καὶ τὴν πρότασιν ταύτην, διὰ νὰ μὴ ἀκούωμεν πλέον τὰς αἰωνίους κραυγὰς τῶν (θόρυβος).
§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὸν θόρυβον αὐτὸν χάνομεν καιρὸν πολύτιμον. Ἡσυχία λοιπὸν παρακαλῶ. Σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, περὶ συντάξεως τῶν στρατιωτικῶν, δὲν εἶναι ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀτομικὰ συμφέροντα, θέλετε πεισθῆ ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅτι τοὐναντίον δύναται νὰ στραφῇ πρὸς ὄφελος τῆς πατρίδος· ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μὲ ὅλην τὴν ἡσυχίαν τοῦ πνεύματος, ἡ ὁποία μὲ χαρακτηρίζει, ὅτι μὲ λύπην μου ἤκουσα φωνὰς ἐναντίον μιᾶς τάξεως κοινωνικῆς, ἥτις......
§85ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί εἶναι αὐτά;
§86ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τὰς συκοφαντίας ταύτας ἀποκρούω ὡς μὴ στηριζομένας εἰς τὰ πράγματα. Ἔχομεν καθῆκον ἐνώπιον ὑμῶν εὑρισκόμενοι καὶ τὰς περιστάσεις τῆς πατρίδος ἐκτιμῶντες νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὴν ἀπόφασίν σας, εἰς ὅ,τι ἂν ἡ Συνέλευσις ταύτην τὴν στιγμὴν παρὰ τοῦ Προέδρου ἐρωτηθεῖσα ἀποφασίσῃ (θόρυβος).
§87ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ, Κ. Πρόεδρε, μᾶς παρεξηγοῦν, νὰ μᾶς δώσητε τὸν λόγον (θόρυβος).
§88ΚΑΡΝΑΛΗΣ (Ὑπουργ. Στρατιωτικῶν). Οὐδεὶς, Κύριοι, ἀμφιβάλλει, ὅτι ἡ τάξις τοῦ στρατοῦ ἀφορᾷ ἓν τῶν κυριωτέρων συμφερόντων τοῦ ἔθνους· οὐδεὶς ἀμφιβάλλει, ὅτι ἡ καλὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς θέλει δυνηθῆ νὰ φθάσῃ μίαν ἡμέραν, θέλει συντελέσει τὰ μέγιστα ὡς πρὸς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως, καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων. Ἄνευ δὲ ἑνὸς Νόμου καλοῦ περὶ συντάξεως, ὁποῖος εἶναι ὁ μέλλων νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν συζήτησίν σας, δὲν δύναταί ποτε ἡ Κυβέρνησις νὰ σχηματίσῃ ἕνα στρατὸν τοιοῦτον, ὅστις νὰ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς Πατρίδος. Ταῦτα θέτω ὑπ’ ὄψιν σας, οὐδὲ ἕτερον. Ἡ παροῦσα τροποποίησις τοῦ Νόμου εἶναι ἔργον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.
§89ΔΑΓΡΕΣ. Κανεὶς δὲν ἀποκρούει τὰς ἰδέας αὐτὰς, ἀλλ’ ὑπάρχει ἀπόφασις νὰ προηγηθῇ ὁ Δημοτικὸς Νόμος (θόρυβος).
§90Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργ. Ἐξωτερ.). Ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη τῆς πολιτείας πρὸς διοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, ἀνάγκη, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουσιν ὄχι τὰ ὑπάρχοντα ἢ μέλλοντα συμφέροντα τῆς πατρίδος, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἡ τάξις αὕτη ἔχει ἐν τῇ πολιτείᾳ. Ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας συζητήσεως τοῦ νόμου περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσωμεν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς πολιτείας νὰ προβῇ ὡς τάχιστα ὁ νόμος περὶ δημοτικῶν ἐκλογῶν. Εἰς τὴν παράλληλον ταύτην εὑρισκόμενος, δὲν δύναμαι νὰ παραγνωρίσω, οὔτε τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἑνὸς, οὔτε τοῦ ἄλλου· εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Συνέλευσις αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ καὶ τὰ δύω ταῦτα.
§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς τῆς σήμερον λοιπὸν καὶ τὰ δύω.
§92ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρχόμεθα, Κύριοι, τοῦ δημοτικοῦ νόμου.
§94ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Θὰ μᾶς ἀφήσουν εἰς τὴν λάσπην.
§95ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδετε τὸν λόγον σας, Κύριοι, νὰ μὴ φύγῃ κανείς;
§97ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§98ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν τελειώνει σήμερον ὁ δημοτικὸς νόμος.
§99ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Σᾶς παρατηρῶ, Κ. Δαγρὲ, ὅτι ὁ δημοτικὸς νόμος δὲν εἶναι κανὲν νέον πρᾶγμα.
§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι.
ΠΕΡΙ ΔΗΜΑΙΡΕΣΙΩΝ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.
Περὶ ἐκλογῆς Δημάρχου, Δημαρχικῶν Παρέδρων καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων. Ἄρθρον 1. Ὁ δήμαρχος, οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ τὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐκλέγονται συγχρόνως δι’ ἀμέσου ἐκλογῆς, συνερχομένων ἐπὶ τούτῳ πάντων τῶν δημοτῶν, τῶν συμπληρωσάντων τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας των, καὶ ἐχόντων κινητὴν ἢ ἀκίνητον περιουσίαν ἢ μετερχομένων οἱονδήποτε ἐπάγγελμα ἢ ἐπιτήδευμα.
§101ΖΕΖΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ προτείνω μίαν προσθήκην, ὅπως ἡ διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀρχῶν ᾖναι τετραετής. (θόρυβος).
§102ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐγὼ προτείνω διετής.
§103ΤΙΝΕΣ. Πενταετὴς (θόρυβος).
§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται καὶ ἡ ἑξῆς τροπολογία· Τοῦ Κ. Καραβᾶ. «Τὸ δημαρχικὸν ἀξίωμα εἶναι τιμῆς ἀξίωμα,....» (θόρυβος). Ὑποστηρίζεται;
§105ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. (θόρυβος).
§106Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Παρατηρῶ τὰ ἑξῆς, Κ. Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται· ὁ περὶ Δήμων νόμος περιέχει τρία μέρη, τὸ Διοικητικόν, τὸ περὶ Δημαιρεσιῶν καὶ τὸ Οἰκονομικόν. Σήμερον ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἐπιληφθῇ μόνον τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν· ἑπομένως δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν δεκταὶ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ μεταβάλλουν τὰ δύω ἄλλα μέρη, ὡς εἶναι ἡ συζητουμένη πρότασις. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν τετραετίαν, ἀκολουθοῦντες τὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν βουλευτῶν.
§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τετραετίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν μὲ τὴν προσθήκην θέλει ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 1. Ὁ δήμαρχος, οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ τὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐκλέγονται συγχρόνως δι’ ἀμέσου ἐκλογῆς, συνερχομένων ἐπὶ τούτῳ πάντων τῶν δημοτῶν, τῶν συμπληρωσάντων τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας των, καὶ ἐχόντων κινητὴν ἢ ἀκίνητον περιουσίαν ἢ μετερχομένων οἱονδήποτε ἐπάγγελμα ἢ ἐπιτήδευμα· ἡ δὲ διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν εἶναι τετραετής.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 2. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι ἔχουσιν ἐκ τῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον συγκροτούντων τὴν δημαιρεσιακὴν συνέλευσιν δημοτῶν οἱ συμπληρώσαντες τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των. Δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἢ νὰ διατελῶσι δήμαρχοι μὲν ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι· μέλη δὲ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου οὐ μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι, οἱ δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι καὶ πάντες οἱ ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ ταμείου μισθοδοτούμενοι.»
§108ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πλὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχω ὡς ἰδιαίτερον ἄρθρον μίαν μικρὰν τροπολογίαν, ὅτι μετὰ παρέλευσιν τῆς τετραετίας, ὁ δήμαρχος θέλει εἶσθαι αὐτοδικαίως πεπαυμένος.
§109ΤΙΝΕΣ. Εἶναι παρακάτω.
§110ΚΑΪΡΗΣ. Ἡ ἡλικία, Κύριε Πρόεδρε, τῶν ἐκλεξίμων νὰ ᾖναι εἰκοσιπενταετής.
§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἡ τροπολογία αὕτη;
§112ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ παρὰ κάτω, Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι πλῆρες. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 6. «Τέσσαρας μῆνας ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς περιόδου ἄρχεται ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἐκλογή.» Αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε, διότι λέγει ἄρχεται, ἀλλὰ δὲν παύονται ποτέ.
§114ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§115ΛΟΥΖΗΣ. Μοῦ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἀνεπαρκὲς νὰ εἴπωμεν μόνον, ὅτι παύει αὐτοδικαίως· τὸ θέμα τοῦτο ἐσυζητήθη εὐρέως εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις ἐσχημάτισε τὸν Νόμον, καὶ πολλαὶ ἀντιῤῥήσεις ἐγένοντο καὶ πολλὰ ἄτοπα ὑπεβλήθησαν ὡς πρὸς τὴν παῦσιν τῆς ἐνεργείας καὶ τῶν λειτουργειῶν αὐτῶν τῶν Κυρίων Δημάρχων, οἱ ὁποῖοι, καί τοι παυούσης τῆς προθεσμίας τῆς ὁριζομένης ὑπὸ τοῦ νόμου, μόλον τοῦτο δὲν ὑπήκουον εἰς κανένα καὶ ἐξηκολούθουν ὡς δήμαρχοι, ἑπομένως ἡ ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἐδιορίσατε, καθιέρωσεν εἰς τὸ σχέδιον ἐπὶ τούτῳ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ τὸ ἀκούσητε, καθότι τοῦτο μοῦ φαίνεται, ὅτι ἀναπληροῖ πολλὰς ἐλλείψεις. «Ἄρθρον 24. Ἅμα τῇ λήξει τῆς πενταετίας ὁ Δήμαρχος θεωρεῖται αὐτοδικαίως πεπαυμένος καὶ πᾶσα πρᾶξις αὐτοῦ λογίζεται ἄκυρος καὶ καταγγέλλεται παρὰ παντὸς λαβόντος γνῶσιν αὐτῆς· τιμωρεῖται δὲ καὶ ποινικῶς διὰ πᾶσαν περαιτέρω ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν καθηκόντων.»
§116ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ περαιτέρω νομίζω περιττὸν, διότι, ὅταν ὁ Δήμαρχος παύεται αὐτοδικαίως, πᾶσα πρᾶξις θεωρεῖται ἄκυρος.
§117ΛΟΥΖΗΣ. Μολοντοῦτο, ἐὰν τὸ ἐγκρίνῃ ἡ Συνέλευσις, πρὸς μεγαλειτέραν ἐγγύησιν ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ.
§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, ὅτι ὅλη ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θεωρεῖται πεπαυμένη, ἑπομένως καὶ οἱ πάρεδροι.
§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καὶ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι.
§120ΤΙΝΕΣ. Ὄχι (θόρυβος).
§121ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος δικαιολογεῖ τὴν προσθήκην τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, εἶναι πασιφανής. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς μόνον τὸν δήμαρχον, ὅστις ἔχει συμφέρον ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἄλλως, ἐὰν καταῤῥίψωμεν ὅλην τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τῶν δήμων, τότε δὲν ἐννοῶ, πῶς θέλουν οὗτοι διοικηθῆ. Ἔπειτα λογικῶς πρέπει νὰ κηρύξωμεν ὡς μὴ ὄντας καὶ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους. Διατί τάχα ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία τῶν δήμων κηρύττεται μὴ οὖσα καὶ ἡ συμβουλευτικὴ ἐξακολουθεῖ λειτουργοῦσα; Δὲν ἐννοῶ τὴν διάκρισιν. Ἢ λοιπὸν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς μόνον τὸν δήμαρχον, ἢ ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἤμεθα συνεπεῖς, πρέπει νὰ καταργήσωμεν καὶ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους καὶ οὕτως ἐμπίπτομεν εἰς τὸ χάος.
§122ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλους.
§123ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. «Ὅλους» φωνάζουν καὶ ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν φαίνεται ὅτι τοὺς ὑποστηρίζει. Κύριοι! ὑποθέσατε, ὅτι, ἐνεργουμένης μιᾶς ἐκλογῆς, ὑπάρχουν λόγοι ἀκυρότητος καὶ ἐπαναλαμβάνεται, τότε τί γίνεται;
§124ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὅλαι αὗται αἱ ἐνστάσεις εἶναι μάταιαι εἰς τοὺς θέλοντας εἰλικρινῶς νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκον των· ὁ νόμος λέγει· πρὸ 4 μηνῶν. Ἡμεῖς συμφωνοῦμεν νὰ λέγῃ πρὸ 6 μηνῶν, πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί· ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ διαστήματος αἱ δημοτικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι θέλουν εἰλικρινῶς νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκον των, θὰ κάμουν τὰς ἐκλογάς.
§125ΜΙΛΗΣΗΣ. Πολὺ καλά· τί θὰ γίνουν οἱ δῆμοι τότε; (θόρυβος) θορυβεῖτε. Δὲν ἐννοεῖτε λοιπὸν ὅτι τιμωρεῖτε τοὺς δήμους, θέλοντες νὰ τιμωρήσητε τὰς ἀρχάς των;
§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο προτάσεις ἔχομεν, Κύριοι, οἱ μὲν προτείνετε μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς τετραετίας νὰ θεωρῆται πεπαυμένος μόνος ὁ δήμαρχος, οἱ ἄλλοι, νὰ θεωροῦνται πεπαυμένοι καὶ οἱ πάρεδροι καὶ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι (θόρυβος).
§127ΔΑΓΡΕΣ. Μία εἶναι οἱ δήμαρχοι καὶ οἱ πάρεδροι καὶ ἡ ἄλλη καὶ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι.
§128Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κ. Πρόεδρε, οἱ σύμβουλοι πρέπει νὰ μένουν, διότι οἱ σύμβουλοι δὲν ἔχουν καμμίαν διαχείρησιν, δὲν ἔχουσι μέσα νὰ παρατείνουν τὴν ὑπηρεσίαν των ὡς μὴ ἀναμιγνυόμενοι εἰς τὰς ἐκλογὰς, ἑπομένως εἶναι περιττὸν νὰ καταστρέψωμεν καὶ αὐτούς. Πρόκειται νὰ ληφθῶσι προληπτικὰ μέτρα διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν κατάχρησιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς τοῦ δήμου. Ὅταν λοιπὸν περιορισθῶμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι παύει αὐτοδικαίως ὁ δήμαρχος καὶ οἱ πάρεδροι, τοῦτο ἀρκεῖ.
§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ λοιπὸν ὡς πρὸς τὸν δήμαρχον καὶ τοὺς Δημοτικοὺς παρέδρους (θόρυβος).
§130ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Κ. Πρόεδρε, εἶναι τινὲς, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐξαιρέσουν τοὺς παρέδρους.
§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ ἀλληλοδιαδόχως, πρῶτον διὰ τὸν δήμαρχον, δεύτερον διὰ τοὺς παρέδρους καὶ τρίτον διὰ τοὺς συμβούλους Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ θεωρῆται πεπαυμένος ὁ δήμαρχος μετὰ τὴν λῆξιν τῆς τετραετίας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§132ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Πρὸ ἓξ μηνῶν παύει ὁ δήμαρχος, παύουν οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι.
§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἅμα τῇ λήξει τῆς τετραετίας.
§134ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε θ’ ἀρχίσουν αἱ ἐκλογαί;
§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ἓξ μηνῶν.
§136ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε! Τί θὰ γείνουν οἱ δῆμοι χωρὶς δημοτικὰς ἀρχάς; Καθιεροῦμεν τὴν παραλυσίαν.
§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ διὰ τοὺς παρέδρους. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ θεωρῶνται αὐτοδικαίως πεπαυμένοι οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐρωτῶ ὡς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ θεωρῶνται ὡς πεπαυμένοι καὶ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον ὅπως καταρτίζεται «Ἅμα τῇ λήξει τῆς τετραετίας ὅ τε δήμαρχος καὶ οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι θεωροῦνται αὐτοδικαίως πεπαυμένοι καὶ πᾶσα πρᾶξις αὐτῶν λογίζεται ὡς ἄκυρος». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες) Παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 τὸ δεύτερον τοῦ σχεδίου. «Τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι ἔχουσιν ἐκ τῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον συγκροτούντων τὴν δημαιρεσιακὴν συνέλευσιν δημοτῶν οἱ συμπληρώσαντες τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των. Δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἢ νὰ διατελῶσι δήμαρχοι μὲν ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι· μέλη δὲ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου οὐ μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι, οἱ δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι καὶ πάντες οἱ ἀπὸ τοῦ δημοτικοῦ ταμείου μισθοδοτούμενοι.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη.
§138ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ποῖος θὰ διοικῇ τὸν δῆμον; (θόρυβος).
§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐκλεχθῇ ὁ νέος. Ἄρθρον 4 τρίτον τοῦ σχεδίου. «Ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀποποιηθῶσι τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου ἢ δημαρχικοῦ παρέδρου καὶ δημοτικοῦ συμβούλου. ά. Ὅσοι δὶς ἐξετέλεσαν τὴν δι’ ἐκλογῆς ἀνατεθεῖσαν αὐτοῖς ὑπηρεσίαν. βʹ. Ὅσοι ἀποδείξουν ὅτι ἔχουν σωματικὴν ἢ νοερὰν ἀνικανότητα, ἢ ὅτι συνεπλήρωσαν τὸ 60 ἔτος τῆς ἡλικίας των. γʹ. Ὅσοι ἤθελον παρουσιάσει ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ Νομάρχης μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἤθελον εὑρεῖ ἀληθεῖς καὶ ἰσχυρούς». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§140ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 τέταρτον τοῦ σχεδίου. «Ἕκαστος ψηφοφορεῖ αὐτοπροσώπως, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ ἢ νὰ ἐκλεχθῇ, καί τοι ἔχων τὰ κατὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 προσόντα, ἐὰν δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 πέμπτον τοῦ σχεδίου. «Οἱ κατὰ τὸν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμον συντασσόμενοι καὶ ὁριστικοὶ καθιστάμενοι κατάλογοι ἰσχύουσιν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Ἐὰν ἡ κατὰ τὸν νόμον ἐτησία ἀναθεώρησις συμπέσῃ νὰ γίνηται καθ’ ὃν χρόνον πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ δημοτική τις ἐκλογή, ἰσχύει ὁ ὁριστικὸς κατάλογος τοῦ ἀμέσως παρελθόντος ἔτους». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 ἕκτον τοῦ σχεδίου. «Τέσσαρας μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς δημοτικῆς περιόδου ἄρχεται ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἐκλογή».
§142ΔΑΓΡΕΣ. Ἀποκρούω αὐτὴν τὴν διάταξιν, διότι ὁ δημότης, ὁ χωρικός, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφοφορήσῃ ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ἑνὸς δημάρχου, ὁ ὁποῖος ἠξεύρει, ὅτι θὰ τὸν διοικήσῃ ἐπὶ ἓξ μῆνας, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴν ἐπηρεάζεται· ἐνῷ πρὸ τριῶν μηνῶν, ἢ ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἐνεργουμένης τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἔχομεν νὰ διατρέχωμεν κανένα κίνδυνον (θόρυβος)
§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τέσσαρας παραδέχεσθε;
§144ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§145ΕΤΕΡΟΙ. Ἕξ.
§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοὺς ἓξ μῆνας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τοὺς τέσσαρας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 ἕβδομον τοῦ σχεδίου. «Ἕκαστος δῆμος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλεκτικὴν περιφέρειαν. Δῆμοι περιέχοντες πλείους τῶν 600 ἐκλογέων δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐκλεκτικὰ τμήματα. Τὴν εἰς ἐκλεκτικὰ τμήματα διαίρεσιν κανονίζει τὸ ἁρμόδιον δημοτικὸν συμβούλιον μετὰ τοῦ δημάρχου, ὅστις κοινοποιεῖ ταύτην ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας».
§147ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, καθόσον ἠμποροῦν νὰ ἐπιβληθῶσι προσκόμματα.
§148ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κ. Πρόεδρε ὑπάρχουν, καὶ δῆμοι, ἐν οἷς δὲν ὑφίστανται τὰ δημοτικὰ συμβούλια, καθὼς π. χ. εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὴν διαίρεσιν εἰς τοὺς δήμους τούτους προτείνω νὰ τὴν κάμῃ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κατὰ τὴν πρώτην ἐκλογήν.
§149ΔΑΓΡΕΣ. Κ. Πρόεδρε, ἀποκρούω τὴν διαίρεσιν αὐτὴν, καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν δήμαρχον, διότι ἐὰν ἕνας δήμαρχος ἔχῃ τὴν πλειοψηφίαν ἐντὸς τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, θὰ διαιρέσῃ τὴ ἐκλογικὴν περιφέρειαν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἔχῃ ἐξησφαλισμένην τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ συμβούλια ὑπηρετοῦν τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἰδέας τοῦ Δημάρχου κατὰ τὰ 9/10 τοὐλάχιστον, καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ φίλου τοῦ δημάρχου θὰ πάρῃ τὴν πλειοψηφίαν (θόρυβος). Παρακαλῶ τοὐλάχιστον νὰ σημειωθῇ τοῦτο, ἐδὼ δὲν συζητοῦμεν ὑπὸ τὸ πνεῦμα κακῆς πίστεως. Εὐτυχῶς τώρα κανεὶς δὲν παρεξηγεῖ τὸν ἄλλον. Λοιπὸν θὰ ἰδῆτε, ἕνας δήμαρχος τοιοῦτος θὰ πάρῃ τοὺς κατοίκους τῆς κοινότητος Κηφησίας νὰ τοὺς προσδιορίσῃ νὰ ψηφοφορήσουν εἰς τὰ Λιόσια. Λοιπὸν μόνον εἰς τοὺς δήμους πρώτης τάξεως εἶναι ἡ διαίρεσις εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας ἀναγκαία (θόρυβος).
§150Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἡ διαίρεσις εἰς πολλὰς ἐκλογικὰς περιφερείας συντελεῖ εἰς τὴν εὐκολίαν τῶν ἐκλογέων καὶ εἰς τὴν ταχυτέραν περαίωσιν τῆς ἐκλογῆς· δὲν εἶναι ἀμφιβολία ὡς πρὸς τοῦτο. Ἡ ἀντίῤῥησις, τὴν ὁποίαν ὁ Κ. Δαγρὲς ἔφερεν ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ δημοτικὰ συμβούλια εἶναι ὄργανα τῶν δημάρχων καὶ δύνανται διὰ τῆς διαιρέσεως νὰ ἐπηρεάσουν τὴν ἐκλογὴν, δὲν ἔχει σημασίαν τινὰ, ἰδίως μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας. Ὅ,τι ὅμως νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸ τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι ἡ ἀποδοχὴ τῆς παρατηρήσεως τοῦ Κ. Κολιάτσου· εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὑπάρχουν δῆμοι στερούμενοι τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη περὶ τῆς ἀναπληρώσεως αὐτῶν. Τὸ καθῆκον λοιπὸν, τὸ ὁποῖον τὸ ἄρθρον 7 ἀναθέτει εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, εἰς τοὺς δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάρχουν τοιαῦτα, πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἄλλην τινα ἐξουσίαν ἐν τοῖς δήμοις τοῖς στερουμένοις συμβουλίων, ὥστε ἐν περιπτώσει παρουσιαζομένης ἀνάγκης νὰ δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου, διότι ἡ πρωτεύουσα τῶν Ἀθηνῶν, τῆς ὁποίας τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τὸ ἐκήρυξε νεκρὸν ἡ Συνέλευσις, ἡ πρωτεύουσα αὕτη δὲν θὰ ἔχῃ συμβούλιον, καὶ ἀμέσως θέλει παρουσιασθῆ ἡ δυσχέρεια πῶς ἡ πρωτεύουσα δύναται νὰ διαιρεθῇ εἰς ἐκλογικὰ τμήματα, ἑπομένως πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κολιάτσου νὰ μεταβληθῇ εἰς νομοθετικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7 Φέρω δὲ μίαν εἰσέτι παρατήρησιν ὡς πρὸς τὸ λεκτικὸν· ὅπου ὑπάρχει ἡ λέξις ἐκλεκτικὴ περιφέρεια, ἐκλεκτικὰ τμήματα, νὰ τεθῇ ἡ λέξις, ἐκλογικὴ περιφέρεια, ἐκλογικὰ τμήματα, διότι αὐτὴν τὴν λέξιν παρεδέχθημεν καὶ εἰς τὸν ἐκλογικὸν Νόμον.
§151ΖΕΖΑΣ. Κ. Πρόεδρε, ἡ ἰδέα τοῦ Κ. Ζαΐμη εἶναι ὀρθὴ, διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ἡ διαίρεσις εἰς ἐκλογικὰ τμήματα παρέχει εὐκολίας εἰς τοὺς ἐκλογεῖς κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλ’ ἂν ἐξετάσωμεν τὴν κατάστασιν τῶν Δήμων τοῦ Βασιλείου ἀφ’ ἑνός, καὶ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀφ’ ἑτέρου τὸ νέον ἐκλογικὸν σύστημα, ὅπερ παρεδέχθημεν, καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καταστῇ πράγματι δυσχερὲς εἰς τὴν πρώτην τοὐλάχιστον ἐφαρμογήν του, ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν καλπῶν καὶ τῶν σφαιριδίων, χωρὶς νὰ προσθέσω καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιβλέψεως καὶ ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς, ἥτις οὕτω θέτει εἰς κίνησιν πλείονα πρόσωπα, θέλομεν ἰδεῖ, ὅτι ἡ εἰς ἐκλογικὰ τμήματα διαίρεσις θέλει γεννήσει μᾶλλον περιπλοκὰς καὶ δυσκολίας πολλάς· ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό, ἢ μόνον νὰ καθιερωθῇ διὰ τοὺς Δήμους πρώτης τάξεως.
§152ΔΑΓΡΕΣ. Ἠξεύρετε, Κύριοι, πόσον θὰ ᾖναι δύσκολον διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς τὸ νέον σύστημα, καὶ ἂν ᾖναι δύσκολον δι’ ἓν μέρος, φαντασθῆτε, ἐὰν διαιρεθῇ εἰς πολλὰ τμήματα, πόσον δύσκολον θὰ ᾖναι.
§153ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε! ἰδοὺ πῶς προτείνω νὰ τροπολογηθῇ τὸ ἄρθρον· «Ἕκαστος δῆμος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν· μόνον πρώτης τάξεως δῆμοι δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐκλογικὰ τμήματα.»
§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται, νομίζω, ἡ Συνέλευσις.
§155ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὥστε μόνον οἱ δῆμοι πρώτης τάξεως νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς διαιρέσεως εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).
§157ΤΙΝΕΣ. Καὶ τῆς δευτέρας τάξεως.
§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔθεσα ζήτημα ὡς πρὸς τοὺς δήμους πρώτης τάξεως καὶ παρεδέχθη· θέλετε νὰ ἐρωτήσω καὶ ὡς πρὸς τοὺς τῆς δευτέρας;
§159ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ διαιρῶνται εἰς τμήματα καὶ οἱ δῆμοι δευτέρας τάξεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Ὁ Κ. Κολιάτσος προτείνει· ὅπου δὲν ὑπάρχουν δημοτικὰ Συμβούλια, τὴν διαίρεσιν νὰ τὴν κάμῃ ὁ νομάρχης. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη.
§161ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ λέξις Νομάρχης νὰ λείψῃ ἀπὸ τὸν νόμον, διότι δὲν ἠξεύρομεν, ἐὰν θὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι.
§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ λοιπόν. «Ἕκαστος δῆμος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλεκτικὴν περιφέρειαν. Δῆμοι πρώτης τάξεως δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐκλογικὰ τμήματα. Τὴν εἰς ἐκλογικὰ τμήματα διαίρεσιν κανονίζει τὸ ἁρμόδιον δημοτικὸν συμβούλιον μετὰ τοῦ δημάρχου, ὅστις κοινοποιεῖ ταύτην ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας. Δημοτικοῦ συμβουλίου μὴ ὑπάρχοντος, κανονίζει τὴν διαίρεσιν ἡ διοικητικὴ ἀρχή.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 9, ὄγδοον τοῦ σχεδίου. Τὴν δημαιρεσιακὴν συνέλευσιν συγκαλεῖ ὁ δήμαρχος διὰ προγράμματός του δημοσιευομένου ἔν τε τῇ πρωτευούσῃ καὶ ἐν τοῖς παρεδρείοις τοῦ δήμου διὰ κήρυκος, διὰ τοιχοκολλήσεως καὶ διὰ τῆς ἐπ’ ἐκκλησίας ἀναγνώσεως. Ἐν τῷ προγράμματι θέλουσιν ὁρίζεσθαι ἡ ἡμέρα, ἡ ὥρα, ὁ τόπος, τὸ ἀντικείμενον καὶ ἡ διάρκεια τῆς ἐκλογῆς, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεκτέων δημαρχικῶν παρέδρων καὶ τῶν τακτικῶν καὶ παραπληρωματικῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἔτι δὲ θέλουσι κατονομάζεσθαι τὰ κληρωθέντα τακτικὰ καὶ παραπληρωματικὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, οἱ ὑποψήφιοι τῆς ἑκάστης κατηγορίας καὶ οἱ παρασταθησόμενοι εἰς τὴν ψηφοφορίαν ὡς ἀντιπρόσωποι αὐτῶν. Ὁσάκις ἡ ἐκλεκτικὴ συνέλευσις διαιρεῖται εἰς τμήματα θέλει σημειοῦσθαι καὶ τοῦτο ἀκριβῶς. Μεταξὺ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θέλει δημοσιευθῆ τὸ δημαρχικὸν πρόγραμμα, καὶ ἐκείνης, καθ’ ἣν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία, πρέπει νὰ μεσολαβῇ διάστημα 15 ἡμερῶν τοὐλάχιστον.»
§163ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας θὰ ἰσχύουν καὶ διὰ τὰς δημαιρεσίας ὅσα ἀπεφασίσαμεν περὶ τῶν Βουλευτικῶν ἐκλογῶν, τοῦτ’ ἔστιν ὅτι κατὰ κανόνα θὰ γίνωνται καὶ αἱ δημαιρεσίαι εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, καὶ τούτου μὴ ὄντος καταλλήλου εἰς τὸν ναόν.
§164ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τοῦτο;
§166ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§167ΑΘΑΝ. Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ ὁρισθῇ καὶ ὁ χρόνος τῆς διαρκείας τῆς ἐκλογῆς.
§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρακάτω· λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).
§169ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντίῤῥησις βεβαίως δὲν ὑπάρχει, μία ἀμφιβολία ὑπάρχει μὲ τὸ σύστημα τῶν σφαιριδίων ἐὰν θὰ ᾖναι εὔκολον νὰ ἔχουν κάλπας καὶ τὰ παραπληρωματικὰ μέλη, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ψηφοφοροῦνται ὅλοι μαζὺ, καὶ οἱ ἔχοντες ὀλιγωτέρας ψήφους νὰ ἦναι παραπληρωματικοί.
§170ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἔχει ὁ νόμος.
§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον παρεδέχθη μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση. Ἄρθρον 10. Αἱ περὶ ὑποψηφίων καὶ ἀντιπροσώπων καὶ ἀναπληρωτῶν αὐτῶν, περὶ ἐφορευουσῶν ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ἐπιτροπῶν, περὶ τοῦ τρόπου ταύτης, περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν καλπῶν, περὶ διαλογῆς τῶν ψήφων καὶ αἱ σχετικαὶ ποινικαὶ διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου ἰσχύουν καὶ ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἐὰν οἱ δῆμοι διαιρῶνται εἰς πλείονα ἐκλογικὰ τμήματα, αἱ ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας αὐτῶν ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαί, εὐθὺς μετὰ πέρας τῆς ἀπαριθμήσεως τῶν κατὰ τμήματα ψήφων, συνέρχονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς δημαρχίας, ἔνθα γινομένης ἀντιπαραβολῆς τῶν δημοτικῶν πρωτοκόλλων, ἐξάγεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ὅπερ ὑπὸ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀμέσως δημοσιεύεται ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου καὶ ἐν τοῖς παρεδρείοις, κοινοποιεῖται δ’ ἰδίᾳ ἕκαστον τῶν ἐκλεχθέντων.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἄρθρον 11. Διὰ μὲν τοὺς δήμους Αʹ. τάξεως ἐκλέγονται εἷς δήμαρχος, ἓξ δημαρχικοὶ πάρεδροι, εἴκοσι δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ δέκα συμπληρωτικοί, διὰ τοὺς Βʹ. τάξεως εἷς δήμαρχος, τέσσαρες δημαρχικοὶ πάρεδροι, δεκατέσσαρες σύμβουλοι καὶ ἑπτὰ συμπληρωτικοί, καὶ διὰ τοὺς τῆς Γʹ. εἷς δήμαρχος, δύο πάρεδροι δημαρχικοί, ὀκτὼ σύμβουλοι καὶ τέσσαρες συμπληρωματικοί.»
§172ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοτικῶν συμβούλων εἶναι πολὺ μέγας· πρότερον ἴσως ἦτο ἀναγκαῖος, ἀλλ’ ἤδη ὅτε τὸν δήμαρχον ἐκλέγει ὁ λαὸς δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, καὶ ἑπομένως προτείνω νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμός· γνωρίζει ἡ Συνέλευσις, ὅτι σύμβουλοι κατοικοῦντες εἰς διάφορα χωρία δυσκόλως συνέρχονται. Προτείνω εἰς τοὺς δήμους πρώτης τάξεως νὰ ᾖναι 12 οἱ Σύμβουλοι, εἰς τοὺς δήμους δευτέρας τάξεως 8 καὶ εἰς τοὺς τῆς τρίτης 4.
§173ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Ἕνα καλὸν ἴσως ἔχει ὁ πολὺς ἀριθμός, τοῦ νὰ ἱκανοποιῶνται πολλὰ συμφέροντα καὶ πολλαὶ φιλοτιμίαι· ἀλλὰ τὰ πολλὰ συμφέροντα ἱκανοποιοῦνται μὲ ζημίαν τῶν συμφερόντων τοῦ δήμου· αὐτὸ κατὰ δυστυχίαν τὸ γνωρίζω ἐκ τῆς μικρᾶς μου πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω. Πρῶτον ἕνα συμβούλιον πολυμελὲς καὶ τόσον ὀχλαγωγικὸν μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν θὰ κάμῃ οὐδεμίαν ἐργασίαν· καὶ ὅσον περισσότεροι, εἶναι τόσον νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι δὲν θὰ κάμῃ τίποτε. Πρῶτον λοιπὸν, Κύριε Πρόεδρε, εἰς τοὺς πολλοὺς θὰ ὑπάρχῃ ἡ δυσκολία τῆς συναθροίσεως καὶ τὸ ἀτόπημα τῆς ἀπραξίας. Δεύτερον, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ τὸ ἀρνηθῇ, ὅτι θὰ προσέλθῃ ἡ μεγαλειτέρα βλάβη εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, διότι πολλοὶ θ’ ἀπαιτοῦν νὰ μὴ πληρώσουν φόρους, νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς ἄλλα βάρη, καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ ἐπιβαρύνωνται οἱ ἄλλοι. Ἑπομένως παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμός.
§174ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχει ἐκτὸς τούτου καὶ ἡ δυσκολία εἰς τὴν συγκρότησιν τῶν συνεδριάσεων, διότι κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον ἀπαιτοῦνται τὰ ⅔.
§175ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, ἀνθίσταμαι εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, διότι διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου νόμου καθιεροῦμεν νέον σύστημα, καθιεροῦμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν τῶν δήμων, τὴν πλήρη αὐτοδιοίκησιν, ἐγὼ.... (θόρυβος). Ἡσυχάσατε, κύριοι, διότι ἄλλως δὲν θὰ γνωρίζωμεν τί θὰ ψηφοφορήσωμεν. Παραδεχόμενος τὸ σύστημα αὐτὸ, δὲν ἠμπορῶ, παρὰ ν’ ἀφήσω εἰς τὴν κοινότητα καὶ τὸν δῆμον νὰ διαχειρίζηται τὰ καθ’ ἑαυτήν· ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἡ συμβουλευτικὴ τοῦ δήμου τῆς μικρᾶς κοινωνίας δὲν εἶναι, παρὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ὅταν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον περιορισθῇ κατὰ τὸν ἀριθμὸν, εἶναι πολὺ βέβαιον νὰ προέλθουν καταχρήσεις περισσότεραι, παρ’ ἐκείνας, τὰς ὁποίας φοβούμεθα. Π. χ. εἰς δήμους τρίτης τάξεως δὲν εἶναι δύσκολον νὰ συμφωνήσῃ ὁ δήμαρχος μετὰ ἓξ μόνον δημοτ. συμβούλων, ὅπως καταχρασθῇ τὴν περιουσίαν τοῦ δήμου. Ὅσον περισσότερα λοιπὸν μέλη ὑπάρχουν εἰς τὸ συμβούλιον τόσον μεγαλειτέρα ἐγγύησις ὑπάρχει.
§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὥστε οἱ δῆμοι Α. τάξεως νὰ ἔχωσι 18 συμβούλους, ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι οἱ δῆμοι τῆς Βʹ. τάξεως νὰ ἔχωσι 12 νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῆς Γʹ. τάξεως οἱ παραδεχόμενοι 6 νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τοὺς 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὡς πρὸς τοὺς δημαρχικοὺς Παρέδρους θέλετε ἐλάττωσιν;
§177ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§178ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπροτάθη νὰ λείψουν οἱ ὑποψήφιοι διὰ τὰ παραπληρωματικὰ μέλη, διότι εἶναι δίκαιον, Κ. Πρόεδρε, ν’ ἀντιπροσωπεύηται εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς καὶ ἡ μειοψηφία τῶν δημοτῶν. Τὴν πρότασιν ταύτην ὑποστηρίζω, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε περὶ αὐτῆς τὴν Συνέλευσιν.
§179Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ὁ Κ. Μίλησης, συνηγορεῖ ὑπὲρ τῶν συμπληρωματικῶν μελῶν, διότι ἐκ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύηται καὶ ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ μειοψηφία τοῦ δήμου. Τὰ συμπληρωματικὰ μέλη ἐκτὸς ὅτι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα εἰς τὴν συγκρότησιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, εἶναι ἀναγκαῖα καὶ διὰ τοῦτο, ὅτι ἐν τῇ δημοτικῇ ἀρχῇ τοῦ δήμου πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύηται καὶ ἡ μειονοψηφία.
§180ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μὲ ἐνόησε, φαίνεται, ὁ Κ. Ζαΐμης· ἐγὼ εἶπα νὰ μὴ ἐκτίθενται αἱ κάλπαι διὰ τὰ παραπληρωματικὰ μέλη, ἀλλὰ νὰ θεωρῶνται τοιαῦτα τὰ λαβόντα τὰς ὀλιγωτέρας ψήφους.
§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμπληρωματικῶν μελῶν κατὰ τὸ ἥμισυ διὰ μόνους τοὺς δήμους Αʹ τάξεως; οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§182ΚΑΛΑΜΙΔΑΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἡ διάρκεια τῶν δημοτικῶν συμβούλων.
§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημάρχου τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ παρέδρων εἶναι τετραετής. «Ἄρθρον 12. Ἐκλεχθέντες δημοτικοὶ σύμβουλοι, δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι θεωροῦνται ἐκ τῶν διὰ τὰς θέσεις ταύτας ὑποψηφίων οἱ λαβόντες τὴν σχετικὴν πλειονοψηφίαν τῶν πραγματικῶς ψηφοφορησάντων δημοτῶν. Οἱ μετὰ τὰ ἀναδεχθέντα τακτικὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου πλειονοψηφήσαντες εἰσὶ παραπληρωματικὰ μέλη. Τὴν τάξιν τῶν δημαρχικῶν παρέδρων καὶ παραπληρωματικῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου κανονίζει ἡ πρὸς ἀλλήλους σχετικὴ πλειονοψηφία. Ἐν πάσει περιπτώσει ἰσοψηφίας ἀποφασίζει ὁ κλῆρος.»
§184ΖΕΖΑΣ. Προτείνω νὰ προστεθῇ, «ὁ λαβὼν τὰς περισσοτέρας ψήφους σύμβουλος εἶναι αὐτοδικαίως Πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου.»
§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος πρέπει νὰ ᾖναι πάντοτε ἄνθρωπος τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ σώματος.
§186ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ τεθῇ ἐνταῦθα παρακαλῶ, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς ἐκλογῆς θέλει γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ βουλευτῶν ἐκλογῆς νόμου.
§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἐδιορθώθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.
Περὶ τῶν μετὰ τὴν ἐκλογὴν πραττομένων. «Ἄρθρον 13. Εὐθὺς μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς πάντα τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκτίθενται ἐν τῷ δημαρχείῳ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καθ’ ἃς δύνανται οἱ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν νὰ λάβωσι γνῶσιν τῶν ἐν αὐτοῖς καὶ κάμωσι τὰς ἐνδεχομένας κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, εἴτε ἐγγράφους εἴτε προφορικάς, ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐκλεκτικοῦ τμήματος, ἐν ᾧ κεῖται τὸ κατάστημα τῆς δημαρχίας, οἱ δ’ ἐκλεχθησόμενοι ἐκθέτωσι τὰς αἰτίας τῆς παραιτήσεώς των, ἐὰν ζητήσωσι ταύτην. Ἡ κοινοποίησις περὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν πρακτικῶν γίνεται διὰ δημοσίου κήρυκος καὶ διὰ προγράμματος τοιχοκολληθέντων εἰς τὸ Δημαρχεῖον καὶ εἰς τὰ δημοσιώτερα τῆς πρωτευούσης μέρη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 14. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ παρευρίσκεται τακτικῶς κατὰ τὰς διὰ τοῦ προγράμματος τεταγμένας ὥρας καὶ ἡμέρας ἐν τῷ δημαρχείῳ ἵνα δέχηται καὶ καταχωρίζῃ συντόμως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς τὰς τυχούσας ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς διαλογῆς, ἢ καθ’ ἃ μέρη ἡ δημαιρεσιακὴ Συνέλευσις διῃρέθη εἰς πλείονα τμήματα, ἐν τῷ περιληπτικῷ τῶν τμηματικῶν διαλογῶν πρακτικῷ, καὶ δίδει ἀμελλητὶ ἀπόδειξιν περὶ τῆς καταχωρήσεως πρὸς τοὺς προτείνοντας τὰς ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν δεχθῇ ἢ ἀρνηθῇ νὰ καταχωρήσῃ τὰς ἐπενεχθείσας ἐνστάσεις καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως, ἢ ἀρνηθῇ νὰ χορηγήσῃ ἀπόδειξιν περὶ τῆς παραιτήσεώς των, οἱ προτείνοντες ταύτας δύνανται νὰ τὰς ἐπιδώσωσι πρὸς τὴν αὐτὴν Ἐπιτροπὴν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ἀλλ’ ἐντὸς τῆς τεταγμένης προθεσμίας. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 15. Ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς πρὸς ἔκθεσιν τῶν πρακτικῶν προθεσμίας, ἡ ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ συγκαλοῦσα καθ’ ὡρισμένην ὥραν καὶ τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν λοιπῶν ἐκλεκτικῶν τμημάτων, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη κατὰ τμήματα, θέλει καταχωρήσει μετὰ τῶν συνελευσομένων ἐξ αὐτῶν ὅσας ἐπὶ τῶν γενομένων ἐνστάσεων καὶ λόγων ἐνδεχομένης παραιτήσεως ἔχει παρατηρήσεις καὶ θέλει διαβιβάσει ἄνευ ἀναβολῆς πάντα τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς διὰ καταλόγου εἰς τὸν Νομάρχην καὶ Ἔπαρχον, ὅστις ὀφείλει νὰ τὰ διαβιβάσῃ ἀμελλητὶ πρὸς τὴν Νομαρχίαν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§188ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βάζομεν «εἰς τὴν διοικητικὴν» ἀρχὴν ἐνταῦθα, διότι δυνατὸν νὰ μεταβάλλωμεν τὸ διοικητικὸν σύστημα· παρακαλῶ ὅμως νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐν ὅσῳ δὲν μεταβληθῇ τὸ διοικητικὸν σύστημα, ἐννοοῦμεν τὸν Νομάρχην.
§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16. Ἐπιτροπὴ τριμελής, προεδρευομένη ὑπὸ τῆς Διοικητ. ἀρχῆς, καὶ συγκειμένη ἐξ αὐτῆς τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ κατὰ τὴν ἐγγυτέραν τῇ δημαιρεσία συνόδου προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου Ἐπαρχίας, μὴ περιλαμβανούσης τὸν δῆμον, περὶ τῆς δημαιρεσίας τοῦ ὁποίου πρόκειται, θέλει δικάσει καὶ ἐκδόσει ἀπόφασιν ᾐτιολογημένην περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς γενομένης ἐκλογῆς ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς τὰ πρακτικὰ φθάσωσιν εἰς τὸν Νομάρχην. Πρὸς τοῦτο ὁ Νομάρχης, εὐθὺς ὡς λάβῃ τὰ πρακτικὰ, θέλει εἰδοποιήσει τὸν Πρόεδρον τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ἵνα ἐντὸς δέκα ἡμερῶν συνέλθωσιν ἐν τῷ νομαρχιακῷ καταστήματι καὶ ἐπεξεργασθῶσι ταῦτα. Βασιλικὸν Διάταγμα θέλει προσδιορίσει ἅπαξ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ὅστις θέλει εἶσθαι μέλος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς ἑκάστης Ἐπαρχίας, ἀλλὰ θέλει κανονίσει τὰ περὶ τούτου οὕτως, ὥστε ἕκαστος Πρόεδρος ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου νὰ ᾖναι μέλος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς μιᾶς καὶ μόνης Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, νὰ μὴν ὁρισθῶσι δ’ οἱ πρόεδροι τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου δύο ἐπαρχιῶν ν’ ἀποτελῶσιν ἐναλλὰξ μέρος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐπαρχιῶν τούτων. Τὰ τῆς μεταβάσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἐπαρχίας, τὰ τῆς ἐπανόδου καὶ διατροφῆς ἔξοδα τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ὁριζόμενα εἰς δραχμὰς ἑπτὰ καθ’ ἑκάστην, ἀφ’ ἧς προσκληθεὶς ἀναχωρήσει ἀπὸ τῆς ἑστίας του, προκαταβάλλει ἐπὶ ἐγγράφῳ τοῦ Νομάρχου ὁ Ἐπαρχιακὸς Ταμίας εἰς βάρος τοῦ δημοτικοῦ ταμείου τοῦ δήμου, περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁποίου πρόκειται.
§190ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τροποποιοῦμεν «ὁ τελευταῖος Πρόεδρος τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου.»
§191ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου, καθόσον ἀφορᾷ τὰς διοικητικὰς ἀρχάς· διότι σήμερον συζητοῦμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπάρχοντος διοικητικοῦ συστήματος, καὶ ἂν μεταβληθῇ τοῦτο, δὲν βλάπτει, οὔτε μεταβάλλεται ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου, διότι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἐκπληροῖ καθήκοντα Νομάρχου (θόρυβος). Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει, διότι δὲν μεταβάλλεται ὁ σκοπὸς καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου.
§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ μετεβάλλομεν εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ἄρθρα.
§193ΔΑΓΡΕΣ. Τὰ ἄλλα ἄρθρα δὲν εἶναι τίποτε· ἐνταῦθα ὅμως ἔχει δικαστικὴν ἐξουσίαν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, καὶ πρέπει νὰ προσέξητε........ Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, οὗτος δὲν ἠμπορεῖ, παρὰ νὰ ἀνήκῃ εἰς μίαν μερίδα, τῆς ὁποίας τὰ συμφέροντα θὰ ὑποστηρίξῃ διὰ τῆς ψήφου του.
§194ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἤθελεν εἶσθαι καλὸν, Κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ «ἐπιτροπὴ τριμελὴς προεδρευομένη ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, συγκειμένη δὲ ἐξ αὐτῆς, καὶ ἑνὸς πρωτοδίκου» διὰ νὰ προλάβωμεν, ὅ,τι θὰ συμβῇ ἐὰν κατὰ περίστασιν τὸ κράτος διαιρεθῇ εἰς διοικήσεις· καὶ ὅλαι αἱ διοικήσεις δὲν ἔχουν πρωτοδικεῖον, (θόρυβος) Εἰς τὸν Βάλτον δὲν εἶναι πρωτοδικεῖον.
§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Μεσολόγγιον· ὅπου εἶναι ὁ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν, ἐκεῖ θὰ τὰ στείλουν.
§196ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἑνὸς πρωτοδίκου διὰ κληρώσεως.
§197ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, τοιαύτας ἑρμηνείας δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν σήμερον, οὔτε νὰ νομοθετήσωμεν, στηριζόμενοι ἐπὶ ὑποθέσεων· σήμερον νομοθετοῦμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομαρχιακοῦ συστήματος· ὅπερ ὑφίσταται ἐν ἰσχύϊ· ἂν δὲ αὔριον παραστῇ ἡ ἀνάγκη τῆς μεταβολῆς αὐτοῦ καὶ νομοθετηθῇ διάφορος διοικητικὴ διαίρεσις τοῦ Κράτους, τότε βεβαίως θέλει ληφθῆ ἡ πρόνοια ὅπως αἱ διατάξεις τοῦ νέου νομοθετήματος αὐτοῦ τεθῶσιν εἰς ἁρμονίαν μετὰ τῶν διατάξεων ἐκείνων τῶν λοιπῶν νόμων τοῦ Κράτους, μετὰ τῶν ὁποίων ἔχουσιν ἄμεσον συνεπαφὴν καὶ σχέσιν· διότι εἶναι ἀναντίῤῥητον καὶ οὐδεὶς μοὶ φαίνεται δύναται νὰ τὸ διαφιλονεικήσῃ ὅτι, ὁπόταν νομοθετοῦμεν, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅπως αἱ νομοθετούμεναι διατάξεις ὦσιν εἰς ἐπαφὴν καὶ ἁρμονίαν καὶ μὴ ἀντίκεινται εἰς διατάξεις, τὰς ὁποίας δι’ αὐτοῦ δὲν καταργοῦμεν, τῶν ὑφεστώτων νόμων τοῦ Κράτους, πρὸς ἃς ἔχωσιν ἀναφορὰν, καὶ οὐχὶ νὰ στηριζώμεθα ἐπὶ πιθανῶν ἢ ἐνδεχομένων μεταῤῥυθμίσεων τῶν νόμων αὐτῶν.
§198ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἕνας νόμος διοικητικῆς διαιρέσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ κανονίσῃ νομοθετικὰ ἀντικείμενα. Λοιπὸν δὲν δεχόμεθα οὔτε αὐτό. Ἐν τούτοις καθιεροῦμεν μίαν διάταξιν, ἥτις ἐφαρμόζεται εἰς κάθε σύστημα (θόρυβος). Εἰς ὅλας τὰς διοικήσεις δὲν ὑπάρχουν πρωτοδικεῖα, καὶ διὰ τοῦτο θέτομεν τὸν εἰρηνοδίκην (θόρυβος). Λέγω λοιπὸν, μόνον ὅπου δὲν ὑπάρχουν πρωτοδικεῖα, καὶ ὃ ἔπω λίαν ἄτοπον νὰ διαλύωμεν διὰ μιᾶς τὰ δικαστήρια, καὶ διὰ πολλὰς ἡμέρας τὰ πρωτοδικεῖα νὰ περιστρέφωνται εἰς αὐτά· εἶναι λίαν ἄτοπον νὰ μεταβάλωμεν τὰ δικαστήρια εἰς διοικητικὰ, καὶ νὰ κάμωμεν ὥστε νὰ εἰσέλθουν εἰς αὐτὰ τὰ πάθη, αἱ φατρίαι, αἱ διαιρέσεις, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ καταστρέψωμεν τὴν δικαιοσύνην. Διὰ ταῦτα νομίζω, ὅτι, ὅπου δὲν ὑπάρχουν πρωτοδικεῖα, ἔρχεται ὁ εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης, ὁ διοικητὴς, ἢ ὁ πρόεδρος τοῦ συμβουλίου ἄλλης ἐπαρχίας.
§199ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ· χωρὶς νὰ ἀναιρέσω τὸν Κ. Ὑπουργὸν εἰς ὅσα εἶπε περὶ δικαστῶν, διότι, μὲ λύπην μου τὸ λέγω, ὑπάρχουν ἀκόμη δικασταὶ ἀνάξιοι νὰ κατέχουν αὐτὴν τὴν θέσιν, προβάντες εἰς ἐγκληματικὰς ἀποφάσεις. Ἀλλὰ θέλω ψηφίσει αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ μείνωσι τὰ δικαστήρια εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Πιστεύω μάλιστα, καὶ συμφωνεῖ μαζύ μου ὁ Ὑπουργὸς, ὅστις ἔχει ὑπ’ ὄψιν του μίαν διάταξιν ἐν τῷ Συντάγματι, καθ’ ἣν μετὰ τόσα ἔτη οἱ δικασταὶ καθίστανται ἰσόβιοι. Πιστεύω καὶ πιστεύω ν’ ἀπαιτῶ ὅτι ἡ πρώτη φροντὶς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς τακτοποίησιν τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουν εἶσθαι ἰσόβιοι, ἐκτὸς ἐὰν οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ διορίσῃ ἀπὸ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ διορίσῃ ἕνα εἰρηνοδίκην.
§200ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§201ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ συζητήσωμεν τὸν νόμον, τρέχοντες δὲν τὸν συζητοῦμεν. Εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα διάταξις, καὶ δὲν θέλω νὰ τὴν παραδώσω, οὔτε εἰς τὸν φατριασμὸν, οὔτε εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀλλ’ εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παρέχουν πλήρεις ἐγγυήσεις, (θόρυβος) διότι, λέγω, εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν βουλευτικῶν καταλόγων ἐδώκαμεν δικαιώματα περισσότερα· σήμερον δίδομεν καθαρῶς δικαστικά. Προτείνω λοιπὸν καὶ ὑποστηρίζω τὸν νεώτερον δικαστὴν.
§202ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅτι ἕνας δικαστὴς φέρει περισσοτέρας ἐγγυήσεις παρὰ τὸν εἰρηνοδίκην.
§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνεται ἡ λέξις νομάρχης νὰ ἀντικατασταθῇ παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.
§204ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν ἐπαρχίαν.
§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σημειοῦται εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι διὰ τῆς ἐκφράσεως διοικητικὴ ἀρχὴ, ἐν ὅσῳ ὑπάρχει τὸ παρὸν σύστημα τῶν νομῶν, ἡ Συνέλευσις ἐννοεῖ τὸν νομάρχην· ἐὰν μεταβληθῇ, ἐννοεῖ τὸν ἔπαρχον· ὅπου δὲν ὑπάρχει πρωτοδικεῖον, προτείνεται ἀντὶ τοῦ προέδρου τῶν πρωτοδικῶν νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἷς δικαστὴς ἢ ὁ εἰρηνοδίκης.
§206ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τοῦτο καθ’ ἣν περίπτωσιν καταργηθῇ τὸ νομαρχιακὸν σύστημα.
§207ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς αὐτὸ, θὰ ᾖναι ὀλέθριον.
§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπου δὲν ὑπάρχει πρωτοδικεῖον νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὁ εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης, νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον θέλει ἔχει· Ἄρθρον 16. Ἐπιτροπὴ τριμελής, προεδρευομένη ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ συγκειμένη ἐξ αὐτῆς, τοῦ προέδρου τοῦ πρωτοδικείου ἢ τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, ἔνθα δὲν ὑπάρχει πρωτοδικεῖον, καὶ τοῦ κατὰ τὴν ἐγγυτέραν τῇ δημαιρεσιακῇ συνόδῳ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ἐπαρχίας, μὴ περιλαμβανούσης τὸν δῆμον, περὶ τῆς δημαιρεσίας τοῦ ὁποίου πρόκειται, θέλει δικάσει καὶ ἐκδόσει ἀπόφασιν ἠτιολογημένην περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς γενομένης ἐκλογῆς ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς τὰ πρακτικὰ φθάσωσιν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Πρὸς τοῦτο ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, εὐθὺς ὡς λάβῃ τὰ πρακτικὰ, θέλει εἰδοποιήσει τὸν πρόεδρον τοῦ πρωτοδικείου, ἢ τὸν εἰρηνοδίκην τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ ἁρμοδίου ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ἵνα ἐντὸς δέκα ἡμερῶν συνέλθωσιν ἐν τῷ διοικητικῷ καταστήματι καὶ ἐπεξεργασθῶσι ταῦτα. Βασιλικὸν Διάταγμα θέλει προσδιορίσει ἅπαξ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ὅστις θέλει εἶσθαι μέλος τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἑκάστης ἐπαρχίας, ἀλλὰ θέλει κανονίσει τὰ περὶ τούτου οὕτως, ὥστε ἕκαστος πρόεδρος ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου νὰ ἦναι μέλος τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς μιᾶς καὶ μόνης ἐπαρχίας τοῦ κράτους, νὰ μὴν ὁρισθῶσι δ’ οἱ πρόεδροι τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου δύο ἐπαρχιῶν ν’ ἀποτελῶσιν ἐναλλὰξ μέρος τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς τῶν ἐπαρχιῶν τούτων. Τὰ τῆς μεταβάσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, τὰ τῆς ἐπανόδου καὶ διατροφῆς ἔξοδα τοῦ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ὁριζόμενα εἰς δραχμὰς ἑπτὰ καθ’ ἑκάστην, ἀφ’ ἧς προσκληθεὶς ἀναχωρήσει ἀπὸ τῆς ἑστίας του, προκαταβάλλει ἐπὶ ἐγγράφῳ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὁ ἐπαρχιακὸς ταμίας εἰς βάρος τοῦ δημοτικοῦ ταμείου τοῦ δήμου, περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁποίου πρόκειται. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§209ΔΑΓΡΕΣ. Προτείνω ἡ ἀπόφασις αὐτὴ νὰ ἐκκαλῆται ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου.
§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ γίνῃ ἡ ἔκκλησις εἰς τὸ ἐφετεῖον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη. Ἄρθρον 17. Ἡ ἀπόφασις τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἐκτίθεται εἰς τὸ δημαρχεῖον πρὸς γνῶσιν τῶν δημοτῶν ἐπὶ πέντε ἡμέρας, κοινοποιεῖται δὲ ἐπὶ ἀποδείξει καὶ εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν ἢ, ἂν δημαιρεσία ἐνεργήθη κατὰ τμήματα, εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις ᾖ ἐπικυρωτικὴ, καθίσταται ὁριστικὴ, ἐὰν δ’ ἀκυρωτικὴ, δύνανται νὰ ἐκκαλέσωσι ταύτην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ πλειονοψηφία, ἢ καὶ ἡ μειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἢ ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὡς καὶ πᾶς δημότης ἐκλογεύς. Ἡ ἔκκλησις πρέπει νὰ γίνηται, ἐπὶ ποινῇ ἀποῤῥίψεως, ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐκθέσεώς της πρὸς τὸν ἔπαρχον, ὅστις ὀφείλει νὰ διαβιβάσῃ ἄνευ ἀναβολῆς ταύτην τε καὶ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο δ’ ὀφείλει ν’ ἀποφασίσῃ ἐντὸς ἡμερῶν δεκαπέντε ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῶν ἐγγράφων. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§211ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον ἐντὸς 15 ἡμερῶν δὲν ἀποφανθῇ;
§212ΤΙΝΕΣ. Ἡ ἐκλογὴ θεωρεῖται ἐπεκυρωμένη.
§213ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ἄκυρος. (θόρυβος).
§214ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ὁ ὑπουργὸς δὲν ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, ἀκούονται φωναὶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ νὰ ᾖναι ἄκυρος (θόρυβος.) Τότε δικαιολογεῖτε τὸν ὑπουργὸν ν’ ἀκυρώσῃ ὅσας ἐκλογὰς θέλει χωρὶς εὐθύνην, διότι, ἐὰν ὁ ὑπουργὸς ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν, τοῦτο δὲν εἶναι παρὰ μιᾶς ἡμέρας ἐργασία· ἐὰν ὅμως δὲν θέλῃ νὰ τὴν ἐπικυρώσῃ, ἀφίνει καὶ παρέρχεται ὁ μὴν, καὶ τοιουτοτρόπως ἀκυροῦται. Τὸ ἐναντίον λοιπὸν πρέπει νὰ κάμητε δηλ. νὰ εἴπητε, ὅτι εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν ἐκδώσει τὴν ἀπόφασίν του ἐντὸς τῆς προθεσμίας, ἡ ἐκλογὴ θεωρεῖται ἔγκυρος.
§215ΖΕΖΟΣ. Ὅταν Κ. Πρόεδρε ἔχωμεν μίαν διάταξιν, ἥτις ὁρίζει τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημάρχου τετραετῆ καὶ παύουσαν αὐτοδικαίως μετὰ τὸν χρόνον αὐτὸν, εἶναι ἀρκοῦσα ἐγγύησις, ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς θέλει σπεύσει εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς του, διότι οὐδεμία Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ ν’ ἀφίσῃ ἕνα Δῆμον ἄνευ Δημοτικῆς ἀρχῆς, ἄνευ Διοικήσεως· ἑπομένως πᾶς ἕτερος περιορισμὸς, μας φαίνεται οὐ μόνον περιττὸς ἀλλὰ καὶ πρὸς καταχρήσεις, τὰς ὁποίας ἐπιθυμοῦμεν ν’ ἀποσοβήσωμεν, δίδει χώραν· διότι ὑποθέσατε ὅτι ἓν Δικαστήριον, οἷον τὸ ἐνομοθετήσαμεν, εὑρίσκον μίαν ἐκλογὴν προφανῶς παράνομον καὶ αἰσχίστην, τὴν ἀκυροῖ· ὁ δὲ ἁρμόδιος ὑπουργὸς μὴ δυνάμενος ἀφ’ ἑνὸς νὰ εὕρῃ λόγους ἀπέναντι φανερῶν παρανομιῶν νὰ δικαιολογήσῃ μίαν ἀπόφασιν ἀκυροῦσαν τὴν ἀπόφασιν ταύτην τοῦ πρωτοβάθμου Δικαστηρίου καὶ ἐπικυροῦσαν τὴν παράνομον ἐκλογὴν· ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπιθυμῶν τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς χάριν ἑνὸς ἐνδιαφερομένου φίλου του θέλει ἀφίνει νὰ παρέρχηται ἡ προθεσμία αὕτη καὶ ἑπομένως, θεωρουμένης αὐτοδικαίως ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς, νὰ ἐπιτυγχάνῃ διὰ πλαγίων μέσων τοῦ σκοποῦ ἐκείνου, ὃν δὲν ἐτόλμα νὰ πραγματοποιήσῃ διὰ τῶν εὐθέων καὶ ἐννόμων· ἑπομένως φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου ὡς ἔχει.
§216ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἴσως δὲν εἶναι μὲ τοὺς κανόνας τοῦ δικαστοῦ· ὅμως εἶναι κατὰ τῆς πολιτικῆς ἐνεργείας. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ πεποίθησίς μου· θέλω ὥστε ἡ ἐνέργεια τοῦ ὑπουργοῦ νὰ ᾖναι ἐναντία τῆς πολιτικῆς ἐνεργείας. Ὑπερισχύων δικαστὴς εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς εἶναι ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ, ἥτις ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐπηρεάσῃ· αὕτη ἀκυρόνει διότι εἶναι διοικητικὴ ἐνέργεια, ἀλλ’ ἠμπορεῖ συνεπεία καὶ πολιτικῶν λόγων. Καταφεύγω εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον νομίζω ἀπαθέστερον καὶ ἠθικώτερον. Πρέπει λοιπόν ν’ ἀποφανθῇ· δὲν ἀποφαίνηται; ἡ συνέπειά του εἶναι κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου (θόρυβος.) Θέλω λοιπὸν κατ’ ἐμὲ νὰ ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ.
§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν δύω προτάσεις· οἱ παραδεχόμενοι ἡ προθεσμία νὰ ᾖναι 30ήμερος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι, ἐὰν ὁ ὑπουργὸς δὲν ἀποφανθῇ ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης, ἡ ἐκλογὴ νὰ θεωρῆται ἔγκυρος, νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ ἄρθρον εἰς τὸ τέλος θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς· «τοῦτο δὲ ὀφείλει ν’ ἀποφασίσῃ ἐντὸς ἡμερῶν 30 ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῶν ἐγγράφων, παρελθούσης δὲ τῆς προθεσμίας ταύτης ἐπὶ ματαίῳ, ἡ ἐκλογὴ θεωρεῖται ἔγκυρος.» Ἄρθρον 18. Ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, ὁ δήμαρχος ἐκδίδει ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀνυπερθέτως πρόγραμμα, κατὰ τὸ ἄρθρον...... συγκαλῶν τοὺς δημότας ἐκλογεῖς πρὸς ἐπανάληψιν αὐτῆς. Ἐπικυρωθείσης τῆς ἐκλογῆς, ὁρκίζονται καὶ ἐγκαθίστανται ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου εἰς τὰ χρέη των οἱ ἐκλεχθέντες, ἅμα λήξῃ ἡ περίοδος τῆς προκατόχου δημοτικῆς ἀρχῆς. Ὁ ὅρκος δίδεται ἐνώπιον τοῦ ἐφημερίου ὑπὸ μὲν τῶν δημάρχων καὶ παρέδρων κατὰ τὸν ἑξῆς τύπον. «Ὁρκίζομαι εἰς τὴν ὑπεραγίαν καὶ ἀδιαίρετον Τριάδα καὶ εἰς τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ποτε τὴν ὑπὸ τῶν συνδημοτῶν μου ἐμπιστευθεῖσάν μοι ἐξουσίαν πρὸς ἴδιον ὄφελος ἢ χαριζόμενος πρὸς ἄλλους, ἀλλὰ νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν μετὰ ζήλου, καὶ κατὰ νόμον μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τοῦ δήμου, νὰ μὴ δεχθῶ ποτὲ δῶρα ἢ ὑποσχέσεις ἀμέσως ἢ ἐμμέσως, καὶ νὰ προσπαθῶ πάντοτε ἐκτελῶν ὡς δήμαρχος (δημαρχικὸς πάρεδρος) τὰς ὑπαρχούσας καὶ ἐκδοθησομένας νομικὰς διατάξεις, ν’ ἀπομακρύνω ἀπὸ τὸν δῆμον πᾶσαν βλάβην καὶ ζημίαν, καὶ νὰ προάξω παντὶ σθένει τὴν εὐτυχίαν αὐτοῦ.» Ὑπὸ δὲ τῶν δημοτικῶν συμβούλων ὡς ἑξῆς. «Ὁρκίζομαι εἰς τὴν ὑπεραγίαν καὶ ἀδιαίρετον Τριάδα καὶ εἰς τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον νὰ δίδω πάντοτε τὴν ψῆφον μου κατὰ συνείδησιν εἰς ὅλας τὰς ὑποθέσεις τοῦ δήμου, νὰ ἐκπληρῶ εὐσυνειδήτως πᾶσαν οἱανδήποτε δημοτικὴν ἐμπιστευθησομένην μοι ὑπηρεσίαν, ἐλεύθερος πάσης πλαγίας σκέψεως, ἔχων πρὸ ὀφθαλμῶν μόνον τοὺς νόμους τῆς πατρίδος καὶ τὸ συμφέρον τοῦ δήμου καὶ τῶν καταστημάτων αὐτοῦ, καὶ μὴ ἀποβλέπων εἰς ἴδιον ὄφελος ἢ χαριζόμενος εἰς ἄλλους, νὰ ἐπαγρυπνῶ δ’ εἰς τὸ ν’ ἀπομακρύνηται ἀπ’ αὐτοῦ πᾶσα βλάβη καὶ ζημία, καὶ νὰ δίδηται εἰς αὐτὸν πᾶσα δυνατὴ ὠφέλεια.»
§218ΔΑΓΡΕΣ. Ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἡ διεύθυνσις τῆς νέας ἐκλογῆς ἀνατίθεται εἰς τὸν ἔχοντα τὰς περισσοτέρας ψήφους.
§219ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ Κ. Δαγρὲς νομίζει ὅτι εἴμεθα ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ Νόμου, καθ’ ὃν ὁ δήμαρχος διευθύνει τὴν ἐκλογήν· σήμερον διευθύνεται ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ὁ δὲ δήμαρχος ἐκδίδει μόνον τὸ πρόγραμμα.
§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Ἄρθρον 19. Ἐὰν δι’ οἱονδήποτε λόγον κενωθῶσιν αἱ θέσεις τοῦ δημάρχου καὶ πάντων τῶν δημοτικῶν παρέδρων δήμου τινὸς, τὰ ἐπὶ τῆς δημαιρεσίας καθήκοντα τοῦ δημάρχου ἀναλαμβάνει ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.
§221ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὡς καὶ τὰ καθήκοντα ἐν γένει.
§222ΔΑΓΡΕΣ. Παῦσιν δημάρχου ἐννοῶ τὴν φυσικήν. Προτείνω νὰ τεθῇ μία διάταξις, ὅτι δήμαρχος δὲν ἠμπορεῖ νὰ παυθῇ παρὰ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως.
§223ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ κάμωμεν οὕτω μίαν ἀνεξάρτητον ὁμοσπονδίαν διὰ τὴν Ἑλλάδα· ὀλίγον καιρὸν εἶμαι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ βλέπω τόσην ἀναρχίαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς δημοτικοὺς, ὥστε ἂν δὲν ὑπάρχῃ μία ἐπιτήρησις, θὰ ᾖναι μία πληρεστάτη ἀναρχία.
§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§225ΔΑΓΡΕΣ. Τὴν πρότασίν μου, Κ. Πρόεδρε.
§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγιστοι.) Ἀπεῤῥίφθη.
§227ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα διάταξις, Κ. Πρόεδρε.
§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 20. Ὅστις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀμελήσῃ, ἐφ’ ὅσον αὐτῷ ἀνάγεται, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν περὶ ἐκλογῆς δημοτικῶν ἀρχῶν πράξεων, καὶ δὲν φυλάξῃ τὰ περὶ τούτου διατασσόμενα καὶ τὰς τεταγμένας προθεσμίας, τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 100–400 δραχμῶν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῆς προϊσταμένης αὐτοῦ ἀρχῆς. Ὅστις δὲ τῶν δημάρχων, ἢ καὶ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὑποπέσῃ εἰς τὰς ἀνωτέρω παραβάσεις τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον δραχμῶν 50–200.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.
Περὶ ἐκλογῆς εἰδικῶν Παρέδρων. Ἄρθρον 21. Μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου, δημαρχικῶν παρέδρων, καὶ δημοτικῶν συμβούλων, γίνεται κατὰ παρεδρίαν ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰδικῶν παρέδρων διὰ ψηφοφορίας ἀμέσου, συνερχομένων ἐπὶ τούτῳ πάντων τῶν κατὰ τὸν ὁριστικὸν κατάλογον ἐχόντων τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν κατοίκων ἑκάστου παρέδρειου. Πρὸς τοῦτο ὁ δήμαρχος ἐκδίδει πρόγραμμα κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ παρόντος νόμου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 22. Ἕκαστος εἰδικὸς πάρεδρος ἐκλέγεται μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ αὐτοῦ παρεδρείου, τῶν ἐχόντων κατὰ τὸν ὁριστικὸν κατάλογον τὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ παρόντος νόμου διαγραφομένας ἰδιότητας τοῦ ἐκλεξίμου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἄρθρον 23. Τὴν ἐκλογὴν ἑκάστου τῶν παρεδρείων ἐνεργουμένην ἐν τῇ πρωτευούσῃ αὐτοῦ διευθύνει τριμελὴς ἐπιτροπή, διοριζομένη ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου μεταξὺ τῶν ἐγκριτωτέρων τῶν γιγνωσκόντων γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, καὶ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ γεροντοτέρου ἐξ αὐτῶν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη.
§229ΔΑΓΡΕΣ. Μά, Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις· ἄλλω νὰ φύγωμεν. Ἔχουν δίκαιον νὰ διαμαρτύρωνται.
§230ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδεὶς ἔλαβε τὸν λόγον περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς, Κ. Δαγρέ. Καὶ ποῖος σᾶς ἐμποδίζει νὰ συζητήσητε;
§231ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δώσατε τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.
§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἐζήτησε καὶ δὲν τὸν ἔλαβε; Ἄρθρον 24. «Αἱ περὶ ἐκλογῆς δημάρχου, δημαρχικῶν παρέδρων καὶ δημοτικῶν συμβούλων διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν εἰδικῶν παρέδρων.»
§233ΖΕΖΟΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν.
§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία. «Ὁ Δήμαρχος δὲν δύναται νὰ παυθῇ ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως· κατηγορούμενος δὲ ἀπομακρύνεται προσωρινῶς τῆς ὑπηρεσίας, ἐν περιπτώσει ἐγκληματικῆς πράξεως, ἅμα ἐκδοθῇ κατ’ αὐτοῦ ἔνταλμα συλλήψεως ἢ φυλακίσεως· ἐν περιπτώσει δὲ πράξεως φερούσης χαρακτῆρα πλημελήματος, καὶ ἀναγομένης εἰς τὰ καθήκοντά του, ἅμα ἐκδοθῇ κατ’ αὐτοῦ Βούλευμα ὁριστικὸν παραπέμπον αὐτὸν εἰς δίκην»
§235ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ καθιερώσωμεν δημοτικὸν σύστημα καλλίτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐδιοίκησε τόσα ἔτη, καὶ τὸ ὁποῖον πάντες κατεδικάσαμεν, ὀφείλομεν νὰ καταστήσωμεν δημοτικὰς ἀρχὰς ἀνεξαρτήτους καὶ ἀνεπηρεάστους ἐκ τῶν πιέσεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας, ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως αὐτῶν ἀπόλυτον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τότε ὁ δήμαρχος δὲν εἶναι παρὰ ἕνας ἁπλοῦς ὑπάλληλος τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ ἀπομακρύνηται τῆς ἀρχῆς μόνον, ὅταν ὑποπέσῃ εἰς ἐγκλήματα προσηκόντως βεβαιωμένα, ὅταν διαχειρισθῇ κακὰ τὴν ἐξουσίαν πρὸς βλάβην τοῦ δήμου. Ἐν τοιαύτῃ μόνον περιπτώσει δύναται νὰ ἀπομακρύνηται· ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῆς, διὰ νὰ μὴν ἐπέλθῃ αὐθαιρεσία καὶ παρανομία, μοὶ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ ἀπαιτήσωμεν ἓν προηγούμενον, δηλαδὴ μίαν ἀπόφασιν καταδικαστικήν. Τοῦτο διόλου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἂν ᾖναι ἠθικὴ τὴν διατήρησιν ἑνὸς δημάρχου εἰς τὴν ἀρχὴν, πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ ἐν τῇ ἀρετῇ του καὶ τῇ μερίμνῃ ὑπὲρ τῶν δημοτικῶν συμφερόντων, καὶ εἰς οὐδένα ἄλλον λόγον διότι ὅταν ἕνας δήμαρχος κατηγορηθῇ ἐπὶ καταχρήσεσιν, ὁ ἁρμόδιος εἰσαγγελεὺς διατάττει ἀνακρίσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἂν προκύψωσιν ὑπόνοιαι, ὅτι πιθανὸν ὁ δήμαρχος νὰ ἐξετέλεσε τὴν πρᾶξιν ταύτην, τότε ὁ ἀνακριτὴς ἐκδίδει κατ’ αὐτοῦ ἔνταλμα συλλήψεως, τὸν φυλακίζει, καὶ ἀπομακρύνεται προσωρινῶς τῆς διοικήσεως τοῦ δήμου. Διὰ νὰ ἀπομακρυνθῇ ὅμως ὁριστικῶς πρέπει νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις καταδικαστική. Καὶ τόσον ᾖναι βέβαιον, ὅτι ἡ παῦσις ἑνὸς δημάρχου δὲν πρέπει νὰ ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν μὲ τὴν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὥστε καὶ ἐπὶ τοῦ παρελθόντος ἀκόμη ἐσεβάσθησαν, ἐὰν θέλετε, τοὺς δημάρχους καὶ πολλὰ ὀλίγοι ἐπαύθησαν αὐθαιρέτως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως νὰ προσέξητε πολὺ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ἐγὼ δὲν ἔχω οὔτε τὴν δύναμιν τοῦ λόγου διὰ νὰ σᾶς πείσω, οὔτε ἰδέας καλλιτέρας ἀπὸ τὰς ἰδικάς σας, οὔτε τὴν ἕξιν καὶ τὴν εὐχέρειαν τοῦ βήματος ἔχω· μόνον ἀπὸ τὴν μικρὰν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησα, ἐθεώρησα καθῆκόν μου ἱερώτατον καὶ ἀναπόφευκτον νὰ σᾶς ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν ὡς πρόσθετον ἄρθρον, καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας. «Ὁ δήμαρχος δὲν δύναται νὰ παυθῇ ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως· κατηγορούμενος δὲ ἀπομακρύνεται προσωρινῶς τῆς ὑπηρεσίας ἐν περιπτώσει ἐγκληματικῆς πράξεως, ἅμα ἐκδοθῇ κατ’ αὐτοῦ ἔνταλμα συλλήψεως ἢ φυλακίσεως· ἐν περιπτώσει δὲ πράξεως φερούσης χαρακτῆρα πλημμελήματος καὶ ἀναγομένης εἰς τὰ καθήκοντά του, ἅμα ἐκδοθῇ κατ’ αὐτοῦ βούλευμα ὁριστικὸν παραπέμπον αὐτὸν εἰς δίκην.»
§236ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁμοσπονδίας δὲν θέλομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα (θόρυβος).
§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα;
§238ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ζέζα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἄρθρον 23. Αἱ περὶ ἐκλογῆς δημάρχου, δημαρχικῶν παρέδρων καὶ δημοτικῶν συμβούλων διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν εἰδικῶν παρέδρων. Παραδέχεται;
§240ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24. «Οἱ εἰδικοὶ πάρεδροι ὁρκίζονται κατὰ τὸν περὶ ὅρκου τῶν δημάρχων καὶ δημαρχικῶν παρέδρων ὁρισθέντα ἐν τῷ ἄρθρῳ 17 τύπον.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες)· παρεδέχθη.
§242ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐντὸς πέντε μηνῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου νὰ διατάξῃ ἡ Κυβέρνησις νέας ἐκλογὰς καθ’ ὅλον τὸ κράτος.
§243Ν. ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ, διότι εἶναι πολλαὶ προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι.
§244ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ διατάξῃ ἀμέσως τὰς ἐκλογὰς νομίζω ἐγώ.
§245ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεσθε νὰ τεθῇ ἡ προσθήκη;
§247ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§248ΕΥΘ. ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δυνάμεθα νὰ θέσωμεν μίαν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ βουλευτικαὶ ἐκλογαὶ, ἐὰν προηγουμένως δὲν ἐνεργηθῶσιν αἱ δημοτικαί.
§249ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§250ΑΘΑΝ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πᾶσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ᾖναι μέχρι τῆς συγκαλέσεως τῶν Βουλῶν, ἐννοεῖται ὅτι θὰ φροντίσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ ὅλους τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἐψήφισεν ἡ Συνέλευσις· δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ὁρίσωμεν ἐπ’ ἀκριβῶς εἰς τίνα ἐποχὴν θὰ ἐνεργηθῶσιν ὅλαι αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, διότι τοῦτο εἶναι πρᾶγμα δύσκολον νὰ τὸ ὁρίσωμεν ἀπ’ αὐτῆς τῆς στιγμῆς, διότι γνωρίζετε, Κ. Πρόεδρε, ὅτι ἰδίως ὁ φανατισμὸς, ὁ κομματισμὸς εὑρίσκεται εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Λοιπὸν δυνάμεθα κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν νὰ εὑρισκώμεθα ὑπὸ τὸν ἐρεθισμὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔξαψιν τῶν κομματικῶν παθῶν, τὰ ὁποῖα θὰ γεννήσουν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, καὶ δὲν εἶναι καλὸν νὰ ἐπαναλάβωμεν εὐθὺς τὰς βουλευτικάς· λοιπὸν θεωρῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, πρέπει νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπισπεύσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιον τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, οὐχ ἧττον ὅμως νὰ μείνῃ εἰς αὐτὴν ἡ ἐκτίμησις τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ἀντικειμένου.
§251ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, κᾀμμία Κυβέρνησις, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, δὲν δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὰ σπουδαῖα ἔργα αὐτῆς. Τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ᾖναι βεβαίως νὰ ἐνεργήσῃ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ δεσμεύωνται εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἠμπορεῖ αἴφνης νὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ συγκαλέσῃ τὴν Βουλὴν... Διάλογοι διαφόρων πληρεξουσίων ἐξ Ἑπτανήσου περὶ τὴν τράπεζαν τῶν στενογράφων, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ στενογράφος δὲν δύναται νὰ ἀκούσῃ τὸν ἀγορεύοντα.
§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ;
§253ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὴν ἀποσύρω.
§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ὅσον τάχιον καὶ πρὸ τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, εἰ δυνατὸν, νὰ ἐνεργήσῃ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς (θόρυβος). «Ἄρθρον ἀκροτελεύτιον. Πᾶσα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον ἀκυροῦται».—Ἀντίῤῥησις βεβαίως δὲν ὑπάρχει.
§255ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ σύνολον.
§256ΔΑΓΡΕΣ. Αὔριον τὸ σύνολον. Νὰ συζητήσωμεν τώρα τὸ Στρατιωτικὸν Νομοσχέδιον (θόρυβος).
§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε τὸ Σύνολον αὔριον;
§258ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
§259ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι (θόρυβος).
§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, θὰ ἀποφανθῆτε διὰ ψηφοφορίας καὶ οὐχὶ διὰ φωνῶν.
§261ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Προτείνω πρὶν ἀναγνωσθῇ τὸ σύνολον νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ περὶ συντάξεων νόμου.
§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω κατὰ πρῶτον ἐὰν θέλετε νὰ ἀναγνώσω τὸ σύνολον καὶ νὰ τὸ ψηφίσετε τώρα (θόρυβος). Μὰ, Κύριοι, χάνομεν τὸν καιρὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.
§263ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κ. Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγου ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις, ὅτι θὰ συζητήσῃ τὸν δημοτικὸν νόμον καὶ τὸν νόμον τὸν ἀφορῶντα τὰς συντάξεις τοῦ στρατοῦ. Λοιπὸν ἐσυζητήσαμεν τὸν δημοτικὸν νόμον καὶ πρόκειται τώρα νὰ ἐπιψηφίσωμεν τὸ σύνολον καὶ συνάμα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου περὶ συντάξεων. Λοιπὸν ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικὴν αὐτὴν σειρὰν καὶ μὴ θέλωμεν νὰ πηδῶμεν ἀπὸ τὸ ἓν ἄκρον εἰς τὸ ἄλλο καὶ νὰ ἐπανερχώμεθα.
§264ΔΑΓΡΕΣ. Κ. Πρόεδρε, ἡ ἀνάγνωσις τοῦ συνόλου βεβαίως ἔχει ἕνα σκοπὸν τοῦ νὰ συναρμολογηθῶσιν ὅλαι αἱ διατάξεις καὶ ὅλαι αἱ τροπολογίαι, καὶ ἄν τις παρέλειψε νὰ κάμῃ μίαν παρατήρησιν ὡς πρὸς μίαν διάταξιν ἢ ἕνα ἄρθρον.
§265ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§266ΔΑΓΡΕΣ. Διὰ νὰ δοθῇ ὁ ὑλικὸς καιρὸς νὰ συναρμολογηθῇ τὸ ἐπιψηφισθὲν νομοσχέδιον, ἀπαιτεῖται νὰ παρέλθῃ ἡ ἡμέρα (Θόρυβος).
§267ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ κατηρτισμένη ἀντιπολίτευσις, διότι ἐν γένει γεννᾶται (γέλωτες).
§268ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν ἡ πραγματικὴ ἀντιπολίτευσις δὲν παρεξηγῇ τὰς ἰδέας τῆς συμπολιτεύσεως, τότε βεβαιωθῆτε, ὅτι πάντοτε ἡ πραγματικὴ ἀνεξαρτησία ὑπάρχει. (Θόρυβος).
§269ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς μοὶ συγχωρήσῃ ὁ φίλος μου Κ. Δαγρὲς νὰ τοῦ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι, ὅταν ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ὅπως ὑπάρχει συγκεκροτημένη, εἶναι καὶ νόμιμος καὶ ἱκανὴ νὰ συζητήσῃ τὸν νόμον αὐτὸν, διὰ τί διστάζει τώρα εἰς τὴν ψηφοφορίαν τοῦ συνόλου; Εἶναι βεβαίως μία ἀντίῤῥησις, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται καθόλου οὔτε εἰς τὴν λογικὴν, οὔτε εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως (θόρυβος).
§270ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ, Κύριε Δαγρὲ, ὑμᾶς καὶ τοὺς ὁμοφρονοῦντας τοὺς θέλοντας νὰ ἀναβάλητε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συνόλου, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον τοῦτον· ἐὰν εἶσθε εἰλικρινεῖς, διότι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ αἱ τροπολογίαι αἱ ἐπενεχθεῖσαι κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἐὰν πράγματι παρεισήχθησαν εἰς τὸν Νόμον, ναὶ ἢ ὄχι. Τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως ἀποκλείεται ὁριστικώτατα, αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν παρὰ διαφόρων πληρεξουσίων, εἶναι ἄθικτοι, εἶναι μία διατύπωσις κοινοβουλευτικὴ, ἡ ὁποία δὲν δίδει χώραν εἰς οὐδεμίαν παρεξήγησιν. Καὶ προχθὲς ἡ Συνέλευσις ὅταν ἐπεψηφίσατο τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἐπειδὴ κατὰ τὴν συζήτησιν παρεισέφρυσαν πολλαὶ καὶ διάφοροι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον ἤδη τυπωθῆ καὶ δὲν εἶχον ἀπαρτίσει τὸ πραγματικὸν κείμενον τοῦ νόμου, ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι ἐκπεραιώσασα τὸν νόμον συζητεῖ ποία εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις διὰ τὸ μέλλον, ἐπιφυλασσομένης τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐπιψηφίσῃ κατὰ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ κειμένου τὸ σύνολον. Μὴ νομίζητε, Κύριε Δαγρὲ, ὅτι ὑμεῖς ἢ οἷοι δήποτε ἄλλοι, τῶν ὁποίων αἱ προτάσεις ἀπεῤῥίφθησαν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι, δύνασθε ἐπὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου νὰ φέρητε συζήτησιν, αὐτὸ τὸ στάδιον εἶναι ὁριστικῶς κεκλεισμένον. Μὴ θελήσητε λοιπὸν, Κύριοι, δι’ ἀναβολῆς, νὰ κερδήσητε ἓν ζήτημα νὰ διακόψητε τὰς ἀρχὰς, καθ’ ὅσον μάλιστα ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι θέλει σήμερον νὰ τελειώσῃ καὶ τὸν δημοτικὸν νόμον καὶ τὸν περὶ συντάξεως.
§271ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναγινώσκω τὸ σύνολον.
§273ΔΑΓΡΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν.
§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι...... Ἐνταῦθα πάντες σχεδὸν ἐγείρονται ζητοῦντες νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ σύνολον. Ἀναγινώσκεται τὸ σύνολον τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν Νόμου.
ΝΟΜΟΣ
Περὶ δημαιρεσιῶν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις.
Ψηφίζει
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.
Περὶ ἐκλογῆς Δημάρχου, Δημαρχικῶν Παρέδρων καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων. Ἄρθρον 1. Ὁ δήμαρχος, οἱ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ τὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐκλέγονται συγχρόνως δι’ ἀμέσου ἐκλογῆς, συνερχομένων ἐπὶ τούτῳ πάντων τῶν δημοτῶν, τῶν συμπληρωσάντων τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας των, καὶ ἐχόντων κινητὴν ἢ ἀκίνητον περιουσίαν ἢ μετερχομένων οἱονδήποτε ἐπάγγελμα ἢ ἐπιτήδευμα. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ τε δημάρχου τῶν δημαρχικῶν παρέδρων καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων εἶναι τετραετής. Ἄρθρον 2. Ἅμα τῇ λήξει τῆς τετραετίας, ὅτε Δήμαρχος καὶ οἱ Πάρεδροι θεωροῦνται αὐτοδικαίως πεπαυμένοι, καὶ πᾶσα πρᾶξις αὐτῶν λογίζεται ἄκυρος. Ἄρθρον 3. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι ἔχουσιν ἐκ τῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον συγκροτούντων τὴν δημαιρεσιακὴν συνέλευσιν δημοτῶν οἱ συμπληρώσαντες τὸ τριακοστὸν τῆς ἡλικίας των. Δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἢ νὰ διατελῶσι δήμαρχοι μὲν ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι· μέλη δὲ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου οὐ μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι, οἱ δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι καὶ οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι καὶ πάντες οἱ ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ ταμείου μισθοδοτούμενοι. Ἄρθρον 4. Ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀποποιηθῶσι τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου ἢ δημαρχικοῦ παρέδρου καὶ δημοτικοῦ συμβούλου. ά. Ὅσοι δὶς ἐξετέλεσαν τὴν δι’ ἐκλογῆς ἀνατεθεῖσαν αὐτοῖς ὑπηρεσίαν. βʹ. Ὅσοι ἀποδείξουν ὅτι ἔχουν σωματικὴν ἢ νοερὰν ἀνικανότητα, ἢ ὅτι συνεπλήρωσαν τὸ 60 ἔτος τῆς ἡλικίας των. γʹ. Ὅσοι ἤθελαν παρουσιάσει ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ νομάρχης μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἤθελον εὑρεῖ ἀληθεῖς καὶ ἰσχυρούς. Ἄρθρον 5. Ἕκαστος ψηφοφορεῖ αὐτοπροσώπως, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ ἢ νὰ ἐκλεχθῇ, καίτοι ἔχων τὰ κατὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 προσόντα, ἐὰν δὲν ᾖναι ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ. Ἄρθρον 6. Οἱ κατὰ τὸν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμον συνταττόμενοι καὶ ὁριστικοὶ καθιστάμενοι κατάλογοι ἰσχύουσιν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Ἐὰν ἡ κατὰ τὸν νόμον ἐτησία ἀναθεώρησις συμπέσῃ νὰ γίνηται καθ’ ὃν χρόνον πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ δημοτική τις ἐκλογή, ἰσχύει ὁ ὁριστικὸς κατάλογος τοῦ ἀμέσως παρελθόντος ἔτους. Ἄρθρον 7. Τέσσαρις μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς δημοτικῆς περιόδου ἄρχεται ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἐκλογή. Ἄρθρον 8. Ἕκαστος δῆμος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν. Δῆμοι ά. τάξεως δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐκλογικὰ τμήματα. Τὴν εἰς ἐκλογικὰ τμήματα διαίρεσιν κανονίζει τὸ ἁρμόδιον δημοτικὸν συμβούλιον μετὰ τοῦ δημάρχου, ὅστις κοινοποιεῖ ταύτην ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας. Μὴ ὑπάρχοντος δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὴν διαίρεσιν κανονίζει ἡ Διοικητικὴ ἀρχή. Ἄρθρον 9. Τὴν δημαιρεσιακὴν συνέλευσιν συγκαλεῖ ὁ δήμαρχος διὰ προγράμματός του δημοσιευομένου ἔν τε τῇ πρωτευούσῃ καὶ ἐν τοῖς παρεδρείοις τοῦ δήμου διὰ κήρυκος, διὰ τοιχοκολλήσεως καὶ διὰ τῆς ἐπ’ ἐκκλησίας ἀναγνώσεως. Ἐν τῷ προγράμματι θέλουσιν ὁρίζεσθαι ἡ ἡμέρα, ἡ ὥρα, ὁ τόπος, τὸ ἀντικείμενον καὶ ἡ διάρκεια τῆς ἐκλογῆς, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεκτέων δημαρχικῶν παρέδρων καὶ τῶν τακτικῶν καὶ παραπληρωματικῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἔτι δὲ θέλουσι κατονομάζεσθαι τὰ κληρωθέντα τακτικὰ καὶ παραπληρωματικὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, οἱ ὑποψήφιοι ἑκάστης κατηγορίας καὶ οἱ παρασταθησόμενοι εἰς τὴν ψηφοφορίαν ὡς ἀντιπρόσωποι ἢ ἀναπληρωταὶ αὐτῶν. Ὁσάκις ἡ ἐκλογικὴ συνέλευσις διαιρεῖται εἰς τμήματα θέλει σημειοῦσθαι καὶ τοῦτο ἀκριβῶς. Μεταξὺ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θέλει δημοσιευθῆ τὸ δημαρχικὸν πρόγραμμα, καὶ ἐκείνης, καθ’ ἣν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία, πρέπει νὰ μεσολαβῇ διάστημα 15 ἡμερῶν τοὐλάχιστον. Ἄρθρ. 10. Αἱ περὶ ὑποψηφίων, ἀντιπροσώπων καὶ ἀναπληρωτῶν αὐτῶν, περὶ ἐφορευουσῶν ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ἐπιτροπῶν, περὶ τοῦ χρόνου, τοῦ τόπου καὶ τοῦ τρόπου ταύτης, περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν καλπῶν, περὶ διαλογῆς τῶν ψήφων καὶ αἱ σχετικαὶ ποινικαί διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ἰσχύουν καὶ ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἐὰν οἱ δῆμοι διαιρῶνται εἰς πλείονα ἐκλογικὰ τμήματα, αἱ ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας αὐτῶν ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαί, εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τῆς ἀπαριθμήσεως τῶν κατὰ τμήματα ψήφων, συνέρχονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς δημαρχίας, ἔνθα, γινομένης ἀντιπαραβολῆς τῶν δημοτικῶν πρωτοκόλλων, ἐξάγεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ὅπερ ὑπὸ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀμέσως δημοσιεύεται ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου καὶ ἐν τοῖς παρέδρειοις, κοινοποιεῖται δ’ ἰδίᾳ εἰς ἕκαστον τῶν ἐκλεχθέντων. Ἄρθρ. 11. Διὰ μὲν τοὺς δήμους Αʹ. τάξεως ἐκλέγονται εἷς δήμαρχος, ἓξ δημαρχικοὶ πάρεδροι, δέκα ὀκτὼ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ ἐννέα συμπληρωτικοί, διὰ τοὺς Βʹ. τάξεως εἷς δήμαρχος, τέσσαρες δημαρχικοὶ πάρεδροι, δώδεκα σύμβουλοι καὶ ἓξ συμπληρωτικοί, καὶ διὰ τοὺς τῆς Γʹ. εἷς δήμαρχος, δύο πάρεδροι δημαρχικοί, ὀκτὼ σύμβουλοι καὶ τέσσαρες συμπληρωματικοί. Ἄρθρ. 12. Ἐκλεχθέντες δημοτικοὶ σύμβουλοι, δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι θεωροῦνται ἐκ τῶν διὰ τὰς θέσεις ταύτας ὑποψηφίων οἱ λαβόντες τὴν σχετικὴν πλειονοψηφίαν τῶν πραγματικῶς ψηφοφορησάντων δημοτῶν. Οἱ μετὰ τὰ ἀναδειχθέντα τακτικὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου πλειονοψηφήσαντες εἰσὶ παραπληρωματικὰ μέλη. Τὴν τάξιν τῶν δημαρχικῶν παρέδρων καὶ παραπληρωματικῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου κανονίζει ἡ πρὸς ἀλλήλους σχετικὴ πλειονοψηφία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἰσοψηφίας ἀποφασίζει ὁ κλῆρος κατὰ τὰ ἐν τῷ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν Νόμῳ κανονισθέντα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.
Περὶ τῶν μετὰ τὴν ἐκλογὴν πραττομένων. Ἄρθρ. 13. Εὐθὺς μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς πάντα τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκτίθενται ἐν τῷ δημαρχείῳ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καθ’ ἃς δύνανται οἱ μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν νὰ λάβωσι γνῶσιν τῶν ἐν αὐτοῖς καὶ κάμωσι τὰς ἐνδεχομένας κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, εἴτε ἐγγράφους εἴτε προφορικὰς, ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐκλεκτικοῦ τμήματος, ἐν ᾧ κεῖται τὸ κατάστημα τῆς δημαρχίας, οἱ δ’ ἐκλεχθησόμενοι ἐκθέτωσι τὰς αἰτίας τῆς παραιτήσεώς των, ἐὰν ζητήσωσι ταύτην. Ἡ κοινοποίησις περὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν πρακτικῶν γίνεται διὰ δημοσίου κήρυκος καὶ διὰ προγράμματος τοιχοκολλωμένου εἰς τὸ δημαρχεῖον καὶ εἰς τὰ δημοσιώτερα τῆς πρωτευούσης μέρη. Ἄρθρον 14. Ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ παρευρίσκεται τακτικῶς κατὰ τὰς διὰ τοῦ προγράμματος τεταγμένας ὥρας καὶ ἡμέρας ἐν τῷ δημαρχείῳ ἵνα δέχηται καὶ καταχωρίζῃ συντόμως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς τὰς τυχούσας ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς διαλογῆς, ἢ, καθ’ ἃ μέρη ἡ δημαιρεσιακὴ Συνέλευσις διῃρέθη εἰς πλείονα τμήματα, ἐν τῷ περιληπτικῷ τῶν τμηματικῶν διαλογῶν πρακτικῷ, καὶ δίδῃ ἀμελητὶ ἀπόδειξιν περὶ τῆς καταχωρήσεως πρὸς τοὺς προτείνοντας τὰς ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἢ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν δεχθῇ ἢ ἀρνηθῇ νὰ καταχωρήσῃ τὰς ἐπενεχθείσας ἐνστάσεις καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως, ἢ ἀρνηθῇ νὰ χορηγήσῃ ἀπόδειξιν περὶ τῆς παραιτήσεώς των, οἱ προτείνοντες ταύτας δύνανται νὰ τις ἐπιδώσωσι πρὸς τὴν αὐτὴν Ἐπιτροπὴν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ἀλλ’ ἐντὸς τῆς τεταγμένης προθεσμίας. Ἄρθρον 15. Ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς πρὸς ἔκθεσιν τῶν πρακτικῶν προθεσμίας, ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ συγκαλοῦσα καθ’ ὡρισμένην ὥραν καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν λοιπῶν ἐκλεκτικῶν τμημάτων, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη κατὰ τμήματα, θέλει καταχωρήσει μετὰ τῶν συνελευσομένων ἐξ αὐτῶν ὅσας ἐπὶ τῶν γενομένων ἐνστάσεων καὶ λόγων ἐνδεχομένης παραιτήσεως ἔχει παρατηρήσεις καὶ θέλει διαβιβάσει ἄνευ ἀναβολῆς πάντα τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς διὰ καταλόγου εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Ἄρθρον 16. Ἐπιτροπὴ τριμελὴς, προεδρευομένη ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ συγκειμένη ἐξ αὐτῆς, τοῦ Προέδρου τοῦ Πρωτοδικείου ἢ τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, ἔνθα δὲν ὑπάρχει Πρωτοδικεῖον, καὶ τοῦ κατὰ τὴν ἐγγυτέραν τῇ δημαιρεσιακῇ συνόδῳ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου ἐπαρχίας, μὴ περιλαμβανούσης τὸν Δῆμον, περὶ τῆς δημαιρεσίας τοῦ ὁποίου πρόκειται, θέλει δικάσει καὶ ἐκδόσει ἀπόφασιν ᾐτιολογημένην περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς γενομένης ἐκλογῆς ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς τὰ πρακτικὰ φθάσωσιν εἰς την διοικητικὴν ἀρχὴν. Πρὸς τοῦτο ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, εὐθὺς ὡς λάβῃ τὰ πρακτικὰ, θέλει εἰδοποιήσει τὸν Πρόεδρον τοῦ Πρωτοδικείου, ἢ τὸν Εἰρηνοδίκην τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ ἁρμοδίου ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ἵνα ἐντὸς δέκα ἡμερῶν συνέλθωσιν ἐν τῷ διοικητικῷ καταστήματι καὶ ἐπεξεργασθῶσι ταῦτα. Βασιλικὸν Διάταγμα θέλει προσδιορίσει ἅπαξ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ὅστις θέλει εἶσθαι μέλος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς ἑκάστης Ἐπαρχίας, ἀλλὰ θέλει κανονίσει τὰ περὶ τούτου οὕτως, ὥστε ἕκαστος Πρόεδρος ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου νὰ ᾖναι μέλος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς μιᾶς καὶ μόνης Ἐπαρχίας τοῦ κράτους, νὰ μὴν ὁρισθῶσι δ’ οἱ πρόεδροι τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου δύο ἐπαρχιῶν ν’ ἀποτελῶσιν ἐναλλὰξ μέρος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐπαρχιῶν τούτων. Τὰ τῆς μεταβάσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἐπαρχίας, τὰ τῆς ἐπανόδου καὶ διατροφῆς ἔξοδα τοῦ Προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου, ὁριζόμενα εἰς δραχμὰς ἑπτὰ καθ’ ἑκάστην, ἀφ’ ἧς προσκληθεὶς ἀναχωρήσει ἀπὸ τῆς ἑστίας του, προκαταβάλλει ἐπὶ ἐγγράφῳ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὁ Ἐπαρχιακὸς Ταμίας εἰς βάρος τοῦ δημοτικοῦ ταμείου τοῦ δήμου, περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁποίου πρόκειται. Ἄρθρον 17. Ἡ ἀπόφασις τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἐκτίθεται εἰς τὸ δημαρχεῖον πρὸς γνῶσιν τῶν δημοτῶν ἐπὶ πέντε ἡμέρας, κοινοποιεῖται δὲ ἐπὶ ἀποδείξει καὶ εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἢ, ἂν ἡ δημαιρεσία ἐνηργήθη κατὰ τμήματα, εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις ᾖ ἐπικυρωτικὴ, καθίσταται ὁριστικὴ, ἐὰν δ’ ἀκυρωτικὴ, δύνανται νὰ ἐκκαλέσωσι ταύτην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ πλειονοψηφία, ἢ καὶ ἡ μειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἢ ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὡς καὶ πᾶς δημότης ἐκλογεύς. Ἡ ἔκκλησις πρέπει νὰ γίνηται, ἐπὶ ποινῇ ἀποῤῥίψεως, ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἀποφάσεως καὶ κοινοποιεῖται εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἥτις ὀφείλει νὰ διαβιβάσῃ ἄνευ ἀναβολῆς ταύτην τε καὶ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο δ’ ὀφείλει ν’ ἀποφασίσῃ ἐντὸς τριάκοντα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῶν ἐγγράφων, ἄλλως ἡ ἐκλογὴ καθίσταται ἔγκυρος. Ἄρθρον 18. Ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, ὁ δήμαρχος ἐκδίδει ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀνυπερθέτως πρόγραμμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 9, συγκαλῶν τοὺς δημότας ἐκλογεῖς πρὸς ἐπανάληψιν αὐτῆς. Ἐπικυρωθείσης τῆς ἐκλογῆς, ὁρκίζονται καὶ ἐγκαθίστανται ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἰς τὰ χρέη των οἱ ἐκλεχθέντες, ἅμα λήξῃ ἡ περίοδος τῆς προκατόχου δημοτικῆς ἀρχῆς. Ὁ ὅρκος δίδεται ἐνώπιον τοῦ ἐφημερίου ὑπὸ μὲν τῶν δημάρχων καὶ παρέδρων κατὰ τὸν ἑξῆς τύπον. «Ὁρκίζομαι εἰς τὴν ὑπεραγίαν καὶ ἀδιαίρετον Τριάδα καὶ εἰς τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ κράτους, νὰ μὴν μεταχειρισθῶ ποτε τὴν ὑπὸ τῶν συνδημοτῶν μου ἐμπιστευθεῖσάν μοι ἐξουσίαν πρὸς ἴδιον ὄφελος ἢ χαριζόμενος πρὸς ἄλλους, ἀλλὰ νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν μετὰ ζήλου, καὶ κατὰ νόμον μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ κράτους καὶ τοῦ δήμου, νὰ μὴ δεχθῶ ποτε δῶρα ἢ ὑποσχέσεις ἀμέσως ἢ ἐμμέσως, καὶ νὰ προσπαθῶ πάντοτε ἐκτελῶν ὡς δήμαρχος (δημαρχικὸς πάρεδρος) τὰς ὑπαρχούσας καὶ ἐκδοθησομένας νομικὰς διατάξεις, ν’ ἀπομακρύνω ἀπὸ τὸν δῆμον πᾶσαν βλάβην καὶ ζημίαν, καὶ νὰ προάξω παντὶ σθένει τὴν εὐτυχίαν αὐτοῦ.» Ὑπὸ δὲ τῶν δημοτικῶν συμβούλων ὡς ἑξῆς. «Ὁρκίζομαι εἰς τὴν ὑπεραγίαν καὶ ἀδιαίρετον Τριάδα καὶ εἰς τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον νὰ δίδω πάντοτε τὴν ψῆφόν μου κατὰ συνείδησιν εἰς ὅλας τὰς ὑποθέσεις τοῦ δήμου, νὰ ἐκπληρῶ εὐσυνειδήτως πᾶσαν οἱανδήποτε δημοτικὴν ἐμπιστευθησομένην μοι ὑπηρεσίαν, ἐλεύθερος πάσης πλαγίας σκέψεως, ἔχων πρὸ ὀφθαλμῶν μόνον τοὺς νόμους τῆς πατρίδος καὶ τὸ συμφέρον τοῦ δήμου καὶ τῶν καταστημάτων αὐτοῦ, καὶ μὴ ἀποβλέπων εἰς ἴδιον ὄφελος ἢ χαριζόμενος εἰς ἄλλους, νὰ ἐπαγρυπνῶ δ’ εἰς τὸ ν’ ἀπομακρύνηται ἀπ’ αὐτοῦ πᾶσα βλάβη καὶ ζημία, καὶ νὰ δίδηται εἰς αὐτὸν πᾶσα δυνατὴ ὠφέλεια. Ἄρθρον 19. Ἐὰν δι’ οἱονδήποτε λόγον κενωθῶσιν αἱ θέσεις τοῦ δημάρχου καὶ πάντων τῶν δημοτικῶν παρέδρων δήμου τινός, τὰ ἐπὶ τῆς δημαιρεσίας καθήκοντα τοῦ δημάρχου ἀναλαμβάνει ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ἄρθρον 20. Ὅστις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀμελήσῃ, ἐφ’ ὅσον αὐτῷ ἀνάγεται, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν περὶ ἐκλογῆς δημοτικῶν ἀρχῶν πράξεων, καὶ δὲν φυλάξῃ τὰ περὶ τούτου διατασσόμενα καὶ τὰς τεταγμένας προθεσμίας, τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 100– 400 δραχμῶν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῆς προϊσταμένης αὐτοῦ ἀρχῆς. Ὅστις δὲ τῶν δημάρχων, ἢ καὶ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὑποπέσῃ εἰς τὰς ἀνωτέρω παραβάσεις τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον δραχμῶν 50–200.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.
Περὶ ἐκλογῆς εἰδικῶν Παρέδρων. Ἄρθρον 21. Μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου, δημαρχικῶν παρέδρων, καὶ δημοτικῶν συμβούλων, γίνεται κατὰ παρεδρίαν ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰδικῶν παρέδρων διὰ ψηφοφορίας ἀμέσου, συνερχομένων ἐπὶ τούτῳ πάντων τῶν κατὰ τὸν ὁριστικὸν κατάλογον ἐχόντων τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν κατοίκων ἑκάστου παρεδρείου. Πρὸς τοῦτο ὁ δήμαρχος ἐκδίδει πρόγραμμα κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 22. Ἕκαστος εἰδικὸς πάρεδρος ἐκλέγεται μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ αὐτοῦ παρεδρείου, τῶν ἐχόντων κατὰ τὸν ὁριστικὸν κατάλογον τὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ παρόντος νόμου διαγραφομένας ἰδιότητας τοῦ ἐκλεξίμου. Ἄρθρον 23. Τὴν ἐκλογὴν ἑκάστου τῶν παρεδρείων ἐνεργουμένην ἐν τῇ πρωτευούσῃ αὐτοῦ διευθύνει τριμελὴς ἐπιτροπή, διοριζομένη ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου μεταξὺ τῶν ἐγκριτωτέρων ἐκ τῶν γιγνωσκόντων γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, καὶ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ γεροντοτέρου ἐξ αὐτῶν. Ἄρθρον 24. Αἱ περὶ ἐκλογῆς δημάρχου, δημαρχικῶν παρέδρων καὶ δημοτικῶν συμβούλων διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν εἰδικῶν παρέδρων. Ἄρθρον 25. Οἱ εἰδικοὶ πάρεδροι ὁρκίζονται κατὰ τὸν περὶ ὅρκου τῶν δημάρχων καὶ δημαρχικῶν παρέδρων ὁρισθέντα ἐν τῷ ἄρθρῳ 18 τύπον. Ἄρθρον 26. Πᾶσα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον ἀκυροῦται.
§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα λοιπὸν εἰς τὰς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ νομοσχεδίου. Τροπολογία εἰς τὸ ὑποβληθὲν Νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τροποποιοῦσα τὸν ἀπὸ 19 Αὐγούστου 1852 περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ΣΕʹ. νόμον ὡς ἐφεξῆς· Τὸ ἄρθρον 1ον τροποποιεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑπομένου. «Ἄρθρον 1. Τὸ δι’ ἀρχαιότητα πρὸς σύνταξιν ἀποστρατείας δικαίωμα ἀποκτᾶται μετὰ εἴκοσι καὶ πέντε πραγματικῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ· ἀλλ’ ὅμως οἱ δι’ ἀπολυτηρίων ἐξετάσεων ἐξερχόμενοι τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ κατατασσόμενοι εἰς τὸν στρατὸν συναριθμοῦσι δύο ἐτῶν ὑπηρεσίαν διὰ τὸν ἐν τῇ σχολῇ ταύτῃ χρόνον τῆς ἐκπαιδεύσεώς των διὰ μόνον τὸ δικαίωμα τῆς ἀποστρατίας.»
§276ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΧΑΝΤΣΕΡΗΣ. Νὰ τεθῇ «ἔκ τινος στρατιωτικῆς σχολῆς, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀδικηθῶσιν ὅσοι ἐπῆγον εἰς τὴν Εὐρώπην».
§277ΚΑΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ναυτικὰ σχολεῖα, πιστεύω, ὅτι δυνάμεθα νὰ θέσωμεν καὶ ναυτικῆς σχολῆς.
§278ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Ναύαρχος παρατηρεῖ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅπως ἐπεκτείνῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς ναυτικῆς σχολῆς, τοὺς ὁποίους ὁ νόμος ὁ περὶ ναυτικῆς συντάξεως δὲν ἐμπεριλαμβάνει· δύναται λοιπὸν ἐνταῦθα νὰ γείνῃ ἑρμηνεία, ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς ναυτικῆς σχολῆς.
§279ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Συζητοῦμεν τὸν νόμον τῶν ἀποστράτων, τίποτε δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἄλλο.
§280ΚΑΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἐπιμένω, δὲν θέλω νὰ φέρω κἀμμίαν δυσκολίαν. Ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου.
§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἀνεγνώσθη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 5 τροποποιεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑπομένου. «Ἄρθρον 5. Μετὰ εἴκοσι καὶ πέντε πραγματικῶν ἐτῶν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίαν, οἱ στρατιωτικοὶ ἀποκτῶσι τὸ πρὸς τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῆς δι’ ἀρχαιότητος συντάξεως δικαίωμα, προσδιοριζομένης εἰς τὸν βαθμόν των κατὰ τὸν τροποποιημένον καὶ προσηρτημένον ἐν τῷ παρόντι νόμῳ πίνακα. Δι’ ἕκαστον ἔτος πλέον τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου καὶ κατὰ τὰς ἐν τῷ 4ῳ ἄρθρῳ τεθείσας βάσεις προστίθεται εἰς τὴν σύνταξιν τὸ εἰκοστὸν πέμπτον τῆς συντάξεως τοῦ ἐλαχίστου ὅρου αὐτῆς. Ὁ δὲ μέγιστος ὅρος τῆς συντάξεως ἀποκτᾶται, συμπληρωθέντων τεσσαράκοντα πέντε ἐτῶν ὑπηρεσίας, λογιζομένων καὶ τῶν τῆς ἐκστρατείας. Κατὰ τὴν συγκεφαλαίωσιν τοῦ πρὸς ἀπολαβὴν τῆς συντάξεως χρόνου τὸ ἔλαττον τῶν δώδεκα μηνῶν διάστημα, εἰ μὲν εἶναι κατώτερον τῶν ἑπτὰ μηνῶν, δὲν λογίζεται, εἰ δὲ ἑπτάμηνον καὶ ἀνώτερον λογίζεται ὡς πλῆρες ἔτος». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§282ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 7. Οἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου αὐτεπαγγέλτως ἢ κατ’ αἴτησίν των τιθέμενοι εἰς ἀποστρατείαν στρατιωτικοὶ παντὸς βαθμοῦ τοῦ μονίμου στρατοῦ, δικαιοῦνται εἰς τὴν ἀπονομὴν τοῦ ἀμέσως ἀνωτέρου βαθμοῦ αὑτῶν καὶ τῆς τούτου συντάξεως ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους· α) Ἐὰν ἀποδεδειγμένως συμμετέσχον εἴς τινα γνωστὴν μάχην ἢ πολιορκίαν κατὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, ἔχωσι τεσσαράκοντα ἐτῶν ὑπηρεσίαν, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἐτῶν ἐκστρατείας, καὶ ἓν ἔτος εἰς τὸν τελευταῖον βαθμὸν αὑτῶν. β) Ἐὰν ἔχωσι δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν. Ἐὰν δὲ οἱ ὑπαγόμενοι εἰς ἀμφοτέρας τὰς ἀνωτέρω κατηγορίας στρατιωτικοὶ ἀποβιώσωσι πρὶν ἢ τεθῶσιν εἰς ἀποστρατείαν, τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ μεταβαίνει εἰς τὰς χήρας καὶ ὀρφανὰ αὐτῶν.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.
§284ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§286ΣΑΡΑΒΑΣ. Νὰ παραδεχθῶμεν λοιπὸν, Κύριε Πρόεδρε, τὸ σύνολον, νὰ τελειώσῃ οὕτω τὸ πρᾶγμα! Κανεὶς δὲν εἶναι ἐν γνώσει τῶν ἀποφασιζομένων, δὲν ἐγνωρίζαμεν κἂν, ὅτι ἤθελεν ἔλθει σήμερον εἰς συζήτησιν αὐτὸς ὁ νόμος.
§287ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἔντιμον Κ. Σαράβαν, λέγων, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1863, ἡ τροπολογία μου δὲ αὕτη ὑπεβλήθη πρὸ 2 μηνῶν, ὥστε ἠμποροῦσε, νομίζω, ὁ Κ. Σαράβας νὰ λάβῃ γνῶσιν.
§288ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ φέρω ἀντίῤῥησιν. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ νόμος οὗτος ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, πρέπει νὰ συζητηθῇ ὅπως ἁρμόζει· διότι καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἡ συζήτησίς του ἤδη, μοι ὑπενθυμίζει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγίνετο τὰς παραμονὰς τῆς διαλύσεως τῶν Βουλῶν τοῦ Ὄθωνος (θόρυβος ἀποδοκιμασίας). Παρακαλῶ, νὰ ἐξηγηθῶ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος, ἐπαναλαμβάνω, ὡς πρὸς τὸν νόμον αὐτὸν, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀείποτε ἐδείχθησαν ἕτοιμοι νὰ ὑποστηρίξωσι πᾶν μέτρον τεῖνον εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ στρατοῦ· ἐπεθύμουν ὅμως, καὶ τὸ εἶπον ἀπ’ ἀρχῆς, τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ συζητηθῇ σπουδαίως· διότι οὕτως ἐσπευσμένως ψηφιζόμενον δὲν προέρχεται ἐκ τῆς συνειδήσεως τῆς Συνελεύσεως.
§289ΠΟΛΛΟΙ. Ἔχεις λάθος.
§290ΜΠΑΣΤΑΣ. Ἂν δὲν ἐμελέτησες τὸν Νόμον, Κύριε Σαράβα, αὐτὸν, ὁ ὁποῖος πρὸ τόσων μηνῶν ὑπεβλήθη, ποτὲ δὲν θὰ τὸν μελετήσεις, ἑπομένως ἡ διαμαρτύρησίς σου εἶναι περιττή.
§291ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν γνώσει τοῦ πράγματος, τουλάχιστον ἐγώ· καὶ λέγω, ὅτι ὅ,τι ἐψηφίσθη, ἐψηφίσθη ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ μου.
§292ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ Κ. Σαράβας δὲν ἔχει καθόλου δίκαιον, διότι ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς πληρεξουσίους ἠδύνατο ὁ Κ. Σαράβας νὰ μελετήσῃ αὐτὸν τὸν νόμον· ἂν ὅμως ὁ Κ. Σαράβας δὲν τὸν ἐμελέτησε, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἡ Συνέλ. δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον αὐτόν· μᾶς εἶπε δὲ, ὅτι ἡ περίστασις αὕτη τοῦ ὑπενθυμίζει τὰς παρελθούσας Βουλάς· δὲν ἤκουσα ὅμως καμμίαν παρατήρησιν τοῦ Κ. Σαράβα, τὴν ὁποίαν ἔφερε καὶ δὲν ἠθελήσαμεν νὰ ἀκούσωμεν.
§293ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐφωτίσθημεν ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος, Κ. Πρόεδρε.
§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ὁ Κ. Σαράβας θέλει νὰ προτείνῃ τὴν ἀναβολήν;
§295ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε· δυνατὸν νὰ ἦναι ἐσφαλμέναι αἱ σκέψις μου, ἔχω ὅμως τὴν ἐνδόμυχον πεποίθησιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον λέγω.
§296ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἔπρεπε νὰ κάμετε εἰς τὴν ἀρχὴν τὰς παρατηρήσεις ταύτας.
§297ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὅτε ἐγένοντο ἀντιῤῥήσεις, προκειμένου νὰ προτιμηθῇ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ συζήτησις ἀπὸ τὴν τοῦ δημοτικοῦ νόμου, ἐλέχθη, ὅτι μετὰ τὸν δημοτικὸν νόμον, ἔμελλε νὰ ψηφισθῇ μόνον ἡ ἀρχὴ, καὶ αὔριον νὰ συζητήσωμεν τὰ καθ’ ἕκαστα ἄρθρα· ὅταν ὅμως ἤκουσα ἀλληλοδιαδόχως ψηφιζόμενα τὰ ἄρθρα, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως παραδεχόμενα, ἐθεώρησα χρέος ἀπαραίτητον νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸ τοιοῦτον εἶδος τῆς ἐπιψηφίσεως.
§298ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος σὲ ἐμπόδισε νὰ φέρῃς ἀντιῤῥήσεις; (θόρυβος)
§299ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἤμην, Κύριοι, ἐν τῷ τμήματι, ὅτε εἰσήχθη ἡ πρότασις αὕτη· ἤμην δὲ σύμφωνος ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς της· μοὶ ἔκαμεν ὅμως ἐντύπωσιν ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἠθέλησεν ἡ Συνέλ. νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον αὐτόν· νομίζω, ὅτι ἀφοῦ παρεδέχθη ἡ ἀρχὴ τοῦ νόμου, δύναται ἡ Συνέλ. νὰ ἀφήσῃ τὰς λεπτομερείας δι’ αὔριον (θόρυβος).
§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 τροποποιεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑπομένου. «Ἄρθρον 14. Οἱ ἕνεκα τραυμάτων ἢ νοσημάτων προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 συντάξιμοι στρατιωτικοὶ λαμβάνουσιν ἐπίσης τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῆς δι’ ἀρχαιότητα συντάξεως, ὁποιοσδήποτε εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας των, ἀλλὰ δὲν ἐπαυξάνεται αὕτη κατὰ τὴν ἐν τῷ 13ῳ ἄρθρῳ τοῦ νόμου προβλεπομένην ἀναλογίαν δι’ ἕκαστον ἔτος ὑπηρεσίας, εἰμὴ μετὰ εἴκοσι ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, λογιζομένων καὶ τῶν ἐτῶν ἐκστρατείας. Ὁ μέγιστος ὅρος τῆς συντάξεως ταύτης ἀποκτᾶται μετὰ τεσσαράκοντα ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ λογιζομένων καὶ τῶν ἐτῶν ἐκστρατείας.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§301ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι................. ἐκστρατείας.
§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τὸ δ’ ἐδάφιον τοῦ 17 ἄρθρου τροποποιεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑπομένου ἐδαφίου, διατηρουμένης τῆς δευτέρας παραγράφου. «δ) Αἱ χῆραι τῶν ἀποστράτων καὶ ἀποστρατευσίμων καὶ τῶν ἀποβιούντων στρατιωτικῶν τῶν ἐχόντων δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατῷ, ὡς καὶ τῶν ἀποβιωσάντων ἐν τῷ στρατῷ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ΣΕʹ. Νόμου· ἀλλ’ ἡ σύνταξις τῶν χηρῶν ἐκείνων, ὧν οἱ σύζυγοι δὲν ἀπέκτησαν τὸ τῆς ἀποστρατείας δικαίωμα, ἀλλ’ εἶχον δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, ὁρίζεται εἰς τὰ δέκα εἰκοστὰ πέμπτα 10/25 τῆς συντάξεως· ἀπὸ δὲ τοῦ ἑνδεκάτου μέχρι τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους προστίθεται διὰ πᾶν ἔτος ὑπηρεσίας τοῦ ἀποβιώσαντος στρατιωτικοῦ τὸ εἰκοστὸν πέμπτον τῆς συντάξεως ταύτης.»
§303ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐσωτερικῶν). Αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι λίαν ὑπερβολικὴ καὶ θὰ αὐξήσῃ τὰ βάρη τοῦ δημοσίου ὑπερβολικά· τὸν νόμον τῆς συντάξεως τὸν παραδεχόμεθα, καὶ τὸν παρεδέχθημεν, διότι θέλομεν νὰ ἀνταμείψωμεν τοὺς στρατιωτικοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας, καὶ οἱ ὁποῖοι καταντοῦν εἰς ἀδυναμίαν ἐπὶ τέλους νὰ ὑπηρετήσωσι, καὶ διὰ τὸν λόγον ὡσαύτως τοῦ νὰ δώσωμεν τὴν εὐκολίαν νὰ διοργανισθῇ ὁ στρατός· δὲν θέλομεν ὅμως νὰ κάμωμεν τοιαύτας δωρεάς, τὰς ὁποίας δὲν λαμβάνουν οὔτε οἱ συνταξιοῦχοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν σύνταξιν συνεπείᾳ τῶν καταθέσεων· ἑπομένως, Κ. Πρόεδρε, εἶμαι κατ’ αὐτῆς τῆς διατάξεως, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν.
§304Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου ἐτέθη μετὰ μίαν σκληρὰν πεῖραν πλέον τῶν 15 ἐτῶν ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ στρατὸς διετέλει ὑπὸ τὸν νόμον τῆς συντάξεως· τι συνέβαινε, Κ. Πρόεδρε, μέχρι τῆς ἐποχῆς ταύτης στρατιωτικοὶ διοικήσαντες 20 καὶ 25 ἔτη ἐν τῷ στρατῷ, καὶ μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, διότι ὁ νόμος ἀπήτει 30 ἔτη, δὲν ἐλάμβανον κατὰ συνέπειαν οὐδὲ ὀβολὸν ἀπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου· ἑπομένως αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀφιέρωσαν ὁλόκληρον τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἔμενον εἰς τοὺς δρόμους· εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, Κ. Πρόεδρε, ὅπου ὑπάρχουν στρατιωτικοὶ, ἡ διάταξις αὕτη εἶναι πολλὰ ἁπλῆ. Εἰς τὰ πλεῖστα γερμανικὰ κράτη ὑπάρχει ἡ διάταξις αὕτη, καὶ ἐκεῖ ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατιωτικοῦ αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτῶν ἔχουν δικαίωμα συντάξεως· ἐνταῦθα ὅμως ἐθέσαμεν τὸν ὅρον τῶν 10 ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὁ ὅρος οὗτος δὲν ἐπιφέρει μεγάλας δαπάνας, διότι ὑπολογίζεται εἰς ἕνα ἀσήμαντον ποσὸν, τὸ ὁποῖον νὰ λαμβάνουν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ ἀποβιώσαντος ἀξιωματικοῦ. Καὶ ὡς παράδειγμα, Κύριοι, φέρω ἕνα λοχαγὸν, ὅστις προχθὲς ἀπέθανεν καὶ τοῦ ὁποίου μετὰ 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατὸν ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ ζητοῦν μὲ τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτίας τὸν ἄρτον των. Τί ζητοῦμεν λοιπὸν διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς; νὰ δώσωμεν 10 δραχμὰς κατὰ μῆνα εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ὑπηρετήσαντος 10 ἔτη. Ἔπειτα, Κύριοι, λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ ἕτερόν τι· ὅτι οἱ πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι κατὰ μείζονα λόγον θὰ δίδωνται ἀπὸ τὰ στρατιωτικὰ σχολεῖα τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς δὲ τούτου τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν προσφέρει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐγράφη εἰς τὸν στρατὸν, καὶ καθ’ ἣν διήκοσεν 6 καὶ 7 ἔτη εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολήν· ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν, πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ φανῇ τόσον γλίσχρος, ὥστε νὰ θελήσῃ νὰ κρατήσῃ τὰς 10 δραχμὰς, ὥστε ἀποβιώσας μετὰ 10 ἔτη ἡ οἰκογένειά του νὰ μὴ ἔχῃ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως. Δὲν πιστεύω, Κύριοι, ποτὲ νὰ παραδεχθῆτε τοῦτο, διότι προσβάλλει καὶ τὴν μνήμην τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ τὴν πατρίδα, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπηρέτησεν ὁλόκληρα ἔτη. Διὰ ταῦτα, Κ. Πρόεδρε, λέγω, ὅτι ὁ ὅρος τῶν 10 ἐτῶν δὲν εἶναι μέγας, καθόσον καὶ ἡ δαπάνη δὲν εἶναι μεγάλη, καθὼς τὴν παρέστησεν ὁ Κ. ὑπουργός.
§305ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὴν σπουδαίαν ἀντίῤῥησιν, Κύριοι, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὸν δικαιόνω διὰ τοῦτο, διότι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ὡς καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς συμφέρον νὰ μὴ ἀδικῆται ἡ πολιτεία· ἀλλὰ θὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν ἓν πρᾶγμα, το ὁποῖον δὲν στηρίζεται εἰς γεγονότα, καὶ τοῦτο ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του, διότι δὲν εἶναι ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν. Μάθετε, Κύριοι, ὅτι εἰς τοὺς κατωτέρω βαθμοὺς συμβαίνει αὐτὸ τὸ δυστύχημα τῶν χηρῶν, διότι διὰ νὰ καταντήσῃ ἕνας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, βεβαιωθῆτε, ὅτι οὐδέποτε δύναται νὰ τὸ κατορθώσῃ ἂν δὲν ἔχῃ συμπληρωμένον τὸ 25 ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ἐννοεῖτε κατὰ συνέπειαν, ὅτι τὰ ἐγκλήματα συμβαίνουν εἰς τοὺς μικροὺς ἀξιωματικοὺς, τὸ πολὺ εἰς τοὺς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς, διότι αὐτοὶ ὑποφέρουν τὰ μεγάλα βάρη τοῦ στρατοῦ. Δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ πολλὰ σώματα, ἑπομένως ὁ στρατὸς συντελεῖ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας, εἰς τὴν προφύλαξιν τῶν μεθορίων κτλ. καὶ εἰς ταῦτα κατατριβόμενοι οἱ μικροὶ αὐτοὶ βαθμολόγοι ἀποθνήσκουν. Λοιπὸν ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν ἐπρότειναν, ὅτι φέρει αὐτὸ τὸ ἄρθρον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον εἶναι ἰδανική. Ἐὰν ἤξευρα, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς ἤθελε φέρει αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἤθελα φέρει τὸν κατάλογον τῶν ἀποβιωσάντων· οὔτε δέκα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ κράτος. Λοιπὸν ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἠδύνατο τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ συμβιβάσῃ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἐδίδομεν περισσότερον χρόνον, ἀντὶ 10 νὰ βάλωμεν 25 ἔτη.
§306ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§307ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χρεωστῶ, Κύριε πρόεδρε, νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν· πάντοτε ὅταν γίνωνται τοιαῦτα πράγματα, ἀναχωροῦμεν ἀπὸ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὀλίγα θὰ δώσωμεν καὶ καταντῶμεν ν’ ἀναβῶμεν εἰς ἑκατοστύας χιλιάδας δραχμῶν. Ἐστάθην πολλὰ ἔτη ὑπουργὸς, τῶν Οἰκονομικῶν μάλιστα, ὅπου αὐτὰ τὰ πράγματα διέρχονται, καὶ ἀνεκάλυψα πάντοτε αὐτὸ τὸ ἄτοπον· ἀρχίζομεν ἀπὸ τὰ ὀλίγα καὶ τελειώνομεν ἐξοδεύοντες ἄπειρα. Ἐὰν, Κύριοι, τὸ ὅ,τι θὰ δίδωμεν εἰς τὴν χήραν εἶναι ὀλίγον καὶ μικρὸν πρᾶγμα, πρὸς τί νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ δημόσιον χωρὶς νὰ ὠφελῶμεν τὴν χήραν; Ἀλλὰ, Κύριοι, σᾶς λέγω, ἐὰν ἀποθάνῃ τις 24 ἐτῶν, δὲν εἶναι ἄδικον νὰ μὴ πάρῃ σύνταξιν ἡ χήρα ἑνὸς ἀνθρώπου, ὅστις ὑπηρέτησε τὸ ἔθνος 24 ἔτη; Ἀλλὰ τί λέγω; ὅτι ἡ κοινωνία ἀναγνωρίζει δικαίωμα συντάξεως πρὸς τὸν στρατιώτην, ὅταν ὑπηρετήσῃ τόσα ἔτη πλήρη (θόρυβος). Τί θὰ εἰπῆτε, Κύριοι, διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι καταβάλουσι τὸ λεπτόν τους, καὶ κάμνουσι ταμεῖον συντάξεων; Αἱ χῆραι αὐταὶ τῶν ἀνθρώπων δὲν λαμβάνουσι σύνταξιν παρὰ ἀφοῦ παρέλθουν τὰ 25 ἔτη· πολὺ περισσότερον ἔχουν δικαίωμα καὶ αὐτοὶ νὰ ζητήσουν αὐτὴν τὴν κλίμακα. Καὶ ποῦ θὰ σταθῇ τότε τὸ ταμεῖον; Διὰ τοῦτο νομίζω, Κύριοι, καὶ ἐννοῶ πάντοτε, ὡς καὶ οἱ Κύριοι στρατιωτικοὶ, ὅτι προβλέπουν νὰ κανονίσουν τὸ μέλλον, ὄχι τὸ παρελθὸν, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐξηγήσωμεν τοῦτο. Ἐγὼ εἰς τὴν ἀρχὴν ἤμην καὶ ὑπὲρ τοῦ παρελθόντος, καὶ εἶπον, ὅτι εἶναι ἄδικον· εἶπον, ὅτι τὸ παρελθὸν θὰ ἔχῃ πολλὰ βάρη, καὶ παραδέχθην αὐτὴν τὴν ἰδέαν. Λοιπὸν πιστεύω, ὅτι κανονίζομεν ἤδη τὸ μέλλον, διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ ὀπισθοδρομήσωμεν δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ ποῦ θὰ καταντήσωμεν. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι κανονίζομεν τὸ μέλλον· δὲν πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸν γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ἕως τώρα εἰς ὅλους τοὺς περὶ συντάξεων νόμους ἠκολουθήσαμεν. Ἂς ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, καὶ τὰ μέσα τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν πολὺ τὸ δημόσιον ταμεῖον.
§308ΗΡΑΚ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ δυστύχημα τοῦ δημοσίου ταμείου θὰ ᾖναι ἄφευκτον, ἐὰν δὲν πέσῃ μία χολέρα καὶ μᾶς κόψῃ ὅλους ἡμᾶς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς.
§309ΛΑΠΑΣ. Ἐὰν συγκατατίθενται λοιπὸν, ἂς γίνῃ μετὰ 20 ἔτη.
§310ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μετὰ 20 ἔτη καὶ τὸ μέλλον.
§311ΗΡΑΚ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δύω χῆραι εἶναι.
§312ΛΟΥΖΗΣ. Νὰ τὰς ὀνομάσωμεν τώρα ἐδῶ.
§313ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χήρα Λεονάρδου καὶ Κακζῆ.
§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρετε λοιπὸν τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως;
§315ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.
§316ΑΘ. Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Προτείνω τὰ 20 ἔτη.
§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου τούτου, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές.) Ἀπεῤῥίφθη.
§318ΤΙΝΕΣ. Νὰ ὀνομασθοῦν τὰ πρόσωπα (θόρυβος).
§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ προσώπων δὲν πρέπει νὰ γίνῃ λόγος.
§320ΤΙΝΕΣ. Νὰ γίνῃ μνεία εἰς τὰ πρακτικά (θόρυβος).
§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θέλει ἰσχύει διὰ τὸ μέλλον;
§322ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, καὶ ὅλος ὁ Νόμος.
§323ΗΡΑΚ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι εἶναι διὰ τὸ μέλλον. Ἐὰν δὲ εἶναι τρεῖς χῆραι, ἂς φέρουν νόμον εἰδικόν.
§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ὁ Νόμος ἰσχύει διὰ τὸ μέλλον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. — Οἱ παραδεχόμενοι τὰ 20 ἔτη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον. Ὅταν εἶναι ἐν τῷ μέλλοντι, πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὸν Νόμον, ὄχι ὅσοι ἀπεβίωσαν, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε ὅσοι ἀποβιώσουν.
§325ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§326ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. «Καὶ ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος νόμου ἀποβιωσόντων.»
§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς. «δ) Αἱ χῆραι τῶν ἀποστράτων καὶ ἀποστρατευσίμων, καὶ τῶν ἀποβιούντων στρατιωτικῶν τῶν ἐχόντων δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατῷ ὡς καὶ τῶν ἀποβιούντων ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος νόμου ἐν τῷ στρατῷ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ΣΕʹ. Νόμου· ἀλλ’ ἡ σύνταξις τῶν χηρῶν ἐκείνων, ὧν οἱ σύζυγοι δὲν ἀπέκτησαν τὸ τῆς ἀποστρατείας δικαίωμα, ἀλλ’ εἶχον δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, ὁρίζεται εἰς τὰ δέκα εἰκοστὰ πέμπτα 10/25 τῆς συντάξεως· ἀπὸ δὲ τοῦ εἰκοστοῦ μέχρι τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους προστίθεται διὰ πᾶν ἔτος ὑπηρεσίας τοῦ ἀποβιώσαντος στρατιωτικοῦ τὸ εἰκοστὸν πέμπτον τῆς συντάξεως ταύτης.»
§328ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὰ εἴκοσι εἰκοστὰ πέμπτα (θόρυβος).
§329ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν, ἐπειδὴ ὁ νόμος ἐπροχώρησε πολύ, νὰ τὸν διακόψωμεν καὶ νὰ τελειώσωμεν αὔριον. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 6 παρὰ 5 Μ. Μ.
Ὁ Πρόεδρος
Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.
Οἱ Γραμματεῖς Σ. Λογιωτατίδης. Α. Νικολαΐδης.