1864.11.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 357.

Τῆς 2 Νοεμβρίου 1864.

(Δευτέρα.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, πλήρους γενομένης τῆς Συνελεύσεως, ἤρξατο ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὥρα 1 καὶ ¼ Μ. Μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς ἀκόμη. Τὰ πρακτικὰ, Κύριοι, ἐνεκρίθησαν. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀπὸ τῆς προχθές........

§5ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Περὶ αὐτοῦ θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω. Σᾶς ἐρωτῶ τίνι δικαιώματι ἐτυπώθη αὐτὸ, χωρὶς ν’ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν; Σεῖς τὸ ἐδώσατε εἰς τύπωσιν ἢ ἡ Κυβέρνησις;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀπαντήσω.—Ἀνακοινῶ λοιπὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀπὸ τῆς προχθὲς ἐν τῷ μέσῳ τῆς συνεδριάσεως μοὶ ἐνεχειρίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διάγγελμα τῆς Α. Μ. Τὸ διάγγελμα τοῦτο δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἀναγνώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι ἡ Συνέλευσις ἐπησχολεῖτο εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου, καὶ ἐνόμισα, ὅτι ἐν τῷ μέσῳ μιᾶς συνεδριάσεως δὲν ἦτο πρέπον ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ διάγγελμα τοῦ Βασιλέως. Εἶχον δὲ σκοπὸν περὶ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως νὰ γνωστοποιήσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι εἶχον ἀνὰ χεῖράς μου τὸ διάγγελμα, καὶ νὰ παρακαλέσω κατὰ συνέπειαν αὐτὴν νὰ μείνῃ ὀλίγας στιγμὰς διὰ νὰ τὸ ἀναγνώσω, ἀλλὰ δυστυχῶς πρὸ τῆς τακτικῆς ἀποπερατώσεως τῆς συνεδριάσεως τινὲς τῶν Κ. Κ. Πληρεξουσίων ἀπεχώρησαν καὶ δὲν εὑρέθη πλήρης ἡ Συνέλευσις, καὶ μὴ οὔσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, δὲν ἠδυνάμην βεβαίως χωρὶς νὰ προσκρούσω εἰς τὸ σέβας ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται πρὸς ἓν διάγγελμα τῆς Α. Μ. δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸ ἀναγνώσω. Ζητεῖται ἀπὸ ἐμὲ δικαιολόγησις διὰ τὴν τύπωσιν τοῦ διαγγέλματος. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ διάγγελμα ἐδημοσιεύθη, διότι εἶναι μία πρᾶξις ἐπίσημος, ἡ ὁποία, ὡς τοιαύτη, πρέπει νὰ δημοσιεύηται εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως· ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπεύθυνος διὰ τὴν μὴ γνωστοποίησιν τοῦ διαγγέλματος πρὸς τὴν Συνέλευσιν· καθόσον αὐτὸ προῆλθεν ὄχι ἀπὸ αὐτὴν, ἀλλὰ ἀπὸ περιστάσεις ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεως αὐτῆς. Λοιπὸν, Κύριοι, ὑποβάλλω τὸ διάγγελμα (θόρυβος.)

§7ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω ἔνστασιν κατὰ τῆς ἀναγνώσεως· δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πᾶμε ἐναντίον τῆς ἀποφάσεώς μας· πρέπει νὰ κηδώμεθα τῆς ἀξιοπρεπείας μας· προχθὲς εἴπομεν, ὅτι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη, δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ ἀναγνωσθῇ (θόρυβος).

§8ΤΙΝΕΣ. Κάτσε κάτω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀναγινώσκει).

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων. Κύριε Πρόεδρε! Ἐπιστρέφων τὸ κείμενον τοῦ ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ψηφισθέντος, καὶ διὰ Πρεσβεύσεως Αὑτῆς ἐπιδοθέντος μοι πολιτικοῦ Συντάγματος, ἐκφράζω τὰς εἰλικρινεῖς πρὸς Αὐτὴν εὐχαριστίας μου, δι’ ἣν ἐπεδείξατο προθυμίαν εἰς τὴν ταχεῖαν ἐκπεραίωσιν τῶν συντακτικῶν ἔργων Της. Ἀποδεχόμενος τὸ Σύνταγμα τοῦτο θέλω τὸ ὑπογράψει καὶ ὀμόσει τὸν ἐν αὐτῷ διαγραφόμενον ὅρκον. Ἐπειδὴ δὲ οἱ Ὑπουργοί Μου Μοὶ παρέστησαν, ὅτι ὑπάρχουσιν εἰσηγμέναι εἰς τὴν Συνέλευσιν προτάσεις τινες, σκοποῦσαι τὴν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἐπιόντος ἔτους 1865 μέχρι τῆς συγκαλέσεως τῆς Βουλῆς συνταγματικὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐπικρατείας, καὶ τὴν προπαρασκευὴν τῆς ἐνεργείας τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, κατ’ αἴτησιν τῶν Ὑπουργῶν Μου, προσδιώρισα ὡς ἡμέραν ὑπογραφῆς καὶ ὁρκοδοσίας μου ἐπὶ τοῦ Συντάγματος τὴν δεκάτην ἕκτην τοῦ ἐπιόντος μηνὸς Νοεμβρίου, ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος δευτέραν. Ὀφείλω ἐν τούτοις πρὸ τούτου νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ δύω διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Παραστάσεις, ἀπευθυνθεῖσαι ἀρτίως πρὸς τὴν Κυβέρνησίν Μου, ἐφείλκυσαν τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ Συντάγματος τεθέντος ὅρου, καθ’ ὃν οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐν Ἑλλάδι Δυτικῆς ἐκκλησίας πρέπει νὰ ὦσι πολῖται Ἕλληνες. Παρακαλῶ ἵνα ἡ ἀναγραφὴ τοῦ ὅρου τούτου μελετηθῇ αὖθις ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, οὐχὶ πρὸς σκοπὸν ἀθετήσεως δικαιωμάτων τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐνεργειῶν τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας, αἵτινες πάντοτε θέλουσι τείνει πρὸς τὴν ὑποστήριξιν τῶν δικαιωμάτων τούτων ἐφ’ ὅσον διεθνεῖς ὑποχρεώσεις δὲν περιώρισαν τυχὸν αὐτά. Κρίνων λυσιτελῆ τὴν ἀνενόχλητον, καὶ ὑπὸ μακρῶν χρονικῶν διαστημάτων μὴ παρακωλυομένην ἀναθεώρησιν ἐκείνων τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, ὅσας ἡ ἐθνικὴ συνείδησις καὶ ἡ πεῖρα ἤθελε κρίνει διορθωτέας, ἀφίημι εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τὴν ἐπιψήφισιν πρακτικωτέρου τινὸς καὶ πρὸς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα μᾶλλον συνάδοντος τρόπου ἀναθεωρήσεως, τὸν ὁποῖον ἡ σύνεσις τῆς Συνελεύσεως ἤθελεν ἐξεύρει. Διατεθειμένος νὰ ἀφιερώσω ἐς ἀεὶ πάσας τὰς δυνάμεις μου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀγαπητῆς πατρίδος ἡμῶν, καὶ εὐχόμενος ἵνα τὸ νέον Σύνταγμα, διὰ τῆς εἰλικρινοῦς καὶ ἔμφρονος ἐνεργείας τῶν δι’ αὐτοῦ ἀναγνωριζομένων ἐξουσιῶν, συντελέσῃ εἰς τὴν εὐδαιμονίαν αὐτῆς, στέλλω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν τοὺς χαιρετισμούς Μου. Ἐν Ἀθήναις τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1864.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Πρόεδρος, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Θ. Π.

ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ, Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΡ.

ΚΑΡΝΑΛΗΣ.

§10ΚΑΛΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι ἐδημοσιεύθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ νὰ τὸ διευκρινήσητε καλλίτερον· ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὴν δημοσίευσιν ἢ ὑμεῖς ὡς Πρόεδρος;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἐγώ.

§12ΚΑΛΟΣ. Λοιπὸν, Κ. Πρόεδρε, τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔχει μεγίστην σοβαρότητα ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς κοινωνίας, καὶ ὅμως ἡ σοβαρότης αὕτη κατέπαυσεν ἀπὸ τῆς χθὲς, διότι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον προσδιωρίσθη νὰ γίνῃ γνωστὸν πρῶτον ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει, περιεφέρετο εἰς τοὺς δρόμους ἀπὸ ταῖς μάγκαις καὶ ἐπωλεῖτο πρὸς 5 λεπτὰ· ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε σέβας πρὸς τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἀλλὰ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δημοσιεύει ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἴσως ἤθελεν ἀποφασισθῆ νὰ μὴ τύχῃ δημοσιότητος, Κυβέρνησις τοιαύτη νομίζω, Κύριοι, ὅτι περιεφρόνησε τὴν Συνέλευσιν. Κατ’ ἐμὲ προτείνω ἵνα ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ, ὅτι τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τὴν θεωρεῖ ἀποδοκιμαστέαν (θόρυβος).

§13ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐκ τῆς ὁμολογίας τοῦ Κ. Προέδρου ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως ὑπέβαλε τὸ ἔγγραφον, ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ Κ. Προέδρου δὲν ἦτον ἁρμόδιος καιρὸς πρὸς ἀνάγνωσιν· λοιπὸν ὁμολογουμένως δὲν ἔπταισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ οὔτε ὁ Πρόεδρος (θόρυβος). Παρακαλῶ, Κύριοι, ἐὰν περιεφέρετο εἰς τὰς ἀγυιὰς καὶ ἐν τῷ βορβόρῳ, κατά τινας ἐξ ὑμῶν, εἶναι καθαρὸν καὶ ἀμόλυντον καὶ δὲν ἔχασε τὴν ἀξίαν του τὸ διάγγελμα.

§14ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτ.). Ἐννοεῖται, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι οὐδεμίαν ἐντύπωσιν αἱ μομφαὶ καὶ οἱ ἔπαινοι, οἱ ἐκ τοῦ Κυρίου Καλοῦ προερχόμενοι, μᾶς κάμνουσι. Δὲν ἔχω ἀνάγκην λοιπὸν, Κύριε Πρόεδρε, οὔτε θὰ τὸ κάμω ποτὲ ἄλλοτε ν’ ἀπαντήσω εἰς αὐτοὺς, λέγω μόνον, ὅτι, ἅμα ἐστείλαμεν τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Βασιλέως πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον, ὡς ἔγγραφον ἐπίσημον ἐσπεύσαμεν ἀμέσως νὰ τὸ στείλωμεν καὶ πρὸς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως· ἡ Ἐφημερὶς ἐκπληροῦσα τὸ χρέος της τὸ κατεχώρησε καὶ τὸ ἐδημοσίευσεν, ὅπως δημοσιεύονται ὅλα τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα· ἡμεῖς ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ὑπεχρεούμεθα νὰ τὸ δημοσιεύσωμεν, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι περιττά.

§15ΖΕΡΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι ἐπίσημον ἔγγραφον καὶ ἐπιστολὴ τοῦ Βασιλέως, ὅπως ἀνέφερεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, δὲν συμβιβάζονται. Ἢ ἔγγραφον ἐπίσημον, ἢ ἐπιστολὴ· ἐὰν ᾖναι ἐπιστολὴ τοῦ Βασιλέως, δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν δημοσιότητα. Ἐὰν ᾖναι ἐπιστολὴ, διατὶ φέρει τὰς ὑπογραφὰς τοῦ ὑπουργείου; Αὐτὸ εἶναι ὑπουργικὸν χαρτὶ, δὲν εἶναι ἐπιστολή.

§16ΚΑΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι περὶ ὀφειλομένου σεβασμοῦ εἰς τὰ δημόσια ἔγγραφα· λέγω λοιπὸν, ὅτι, κατὰ κανόνα γενικὸν ὅλων τῶν ἐθνῶν, πᾶν ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα ἢ εἰς τὰ Συντακτικὰ, ὅπως εἶναι ἡ παροῦσα Συνέλευσις, δὲν λαμβάνει δημοσιότητα εἰμὴ ἀφοῦ ἀναγνωσθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος παρὰ τοῦ Προέδρου καὶ γίνῃ γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Οἱ ΚΚ. ὑπουργοὶ, ἐπαναλαμβάνω, παρεβίασαν τὴν ἐθιμοταξίαν αὐτὴν καὶ τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ τὴν Συνέλευσιν. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη τῶν ὑπουργῶν εἶναι κατακριτέα καὶ ἀποδοκιμαστέα (θόρυβος).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, ἀφήσατε νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἔργα μας, παρακαλῶ ν’ ἀποφανθῆτε κατὰ ποίαν ἡμέραν θέλετε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τῆς Α. Μ.

§18ΣΤΑΜΟΣ ΜΑΚΡΗΣ. Μετὰ τὸν δημοτικὸν νόμον.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον.

§20ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ διάγγελμα ἢ ἐπιστολὴν, καθὼς τ’ ὀνομάζουσιν οἱ ΚΚ. ὑπουργοὶ, βεβαίως ἂς ὁρισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα, καθόσον ὅμως ἀφορᾷ τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ αὕτη, τὸ διάγγελμα, ἐδημοσιεύθη πρὶν ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, αὐτὴν τὴν πρᾶξιν, ἀδιαφοροῦμεν τὶς ὁ ἐνεργήσας, εἴτε ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὸ ῥίπτει εἰς ὑμᾶς...

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ ῥίπτει εἰς τὸν Πρόεδρον.

§22ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἔλλειψις καλῆς συμπεριφορᾶς πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὸ νὰ δημοσιευθῇ πρῶτον εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ νὰ πωλῆται πρὸς 5 λεπτὰ εἰς τὰς ἀγορὰς πρὶν ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, λοιπὸν αὐτὴ ἡ πρᾶξις, ἡ ὁποία εἶναι ἀποδοκιμαστέα, ἡμεῖς προτείνομεν ν’ ἀποδοκιμασθῇ (θόρυβος).

§23Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Χαίρω πολὺ, Κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐν τῇ κατακρίσει, τὴν ὁποίαν ζητοῦν νὰ κάμωσι τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ὁ Βασιλεὺς ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἐν τῇ κατακρίσει ταύτῃ θέλουν νὰ μαρτυρήσουν τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ὀφείλουν νὰ ἔχουν πρὸς τὸν ἀνώτατον Ἄρχοντα τῆς πολιτείας (θόρυβος ἀριστερά). Ὀφείλω ὅμως νὰ παραστήσω δι’ ὀλίγων λέξεων εἰς αὐτοὺς τοὺς Κυρίους, οἵτινες στενοχωροῦνται ἀντὶ τῶν ἀληθειῶν, τὰς ὁποίας καταδεικνύομεν, νὰ παραστήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατ’ οὐδὲν ἔλλειψε καὶ κατ’ οὐδὲν ἡμάρτησεν. Ἡ ἐπιστολὴ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως εἰς ἀπάντησιν τῆς πρεσβείας, ἥτις διεβίβασεν εἰς τὴν Μεγαλειότητά του τὸ σχέδιον τοῦ Συντάγματος, ἡ ἐπιστολὴ αὕτη φέρουσα τὰς προσυπογραφὰς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο μία τῶν ἐπισημοτέρων κυβερνητικῶν πράξεων. Μόλις ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως καὶ μετεβιβάσθη εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀγορεύει ἐν ὀνόματι τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐκπροσωπεῖ αὐτὴν ἐπίσης, αὕτη ἀμέσως παρεπέμφθη εἰς τὸ ὄργανον ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου δημοσιεύονται πᾶσαι αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ αὐταὶ τοῦ Βασιλέως κατὰ πλείονα λόγον, διὸ καὶ ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἐὰν ὅμως συνέπεσε νὰ μὴ περιέλθῃ ἀμέσως εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Βασιλέως προχθὲς τὸ σάββατον, ὑποθέτω ἐγὼ ὅτι ὤφειλον καλλίτερον νὰ παραπονῶνται οἱ λοιποὶ συνάδελφοι κατ’ ἐκείνων, οἵτινες ἐγένοντο αἴτιοι νὰ διαλυθῇ ἡ συνεδρίασις τοῦ σαββάτου πρόωρος. Καὶ παρακαλῶ, Κ. πρόεδρε, τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπέληξε τὸ σάββατον ἡ συνεδρίασις, ἦτο παραπλήσιος τῶν τρόπων ἐκείνων, οἵτινες πολλάκις ἐπανελήφθησαν ἐν τῇ Συνελεύσει εἰς ἐπήκοον καὶ γνῶσιν τοῦ κοινοῦ τῶν Ἀθηνῶν· ἐζητήθη ὀνομαστικὴ κλῆσις καθ’ ἣν ἀπεσύρθησαν, καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν ἦτο πλήρης.

§24ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. πρόεδρε, δύο τινὰς τρόπους κοινοποιήσεως κυβερνητικῶν ἐγγράφων εἰς Συνέλευσιν γνωρίζω, πρῶτον τὴν ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν ἀνάγνωσιν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ δεύτερον τὴν εἰς τὸ προεδρεῖον παρακατάθεσιν καὶ τὴν ὑπὸ τούτου ἀνάγνωσιν αὐτῶν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Πρὶν δ’ ἢ θάτερον τούτων γίνῃ, ἔγγραφον ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν Συνέλευσιν δὲν θεωρεῖται κοινοποιημένον οὔτε δύναται ἐλλόγως νὰ δημοσιευθῇ διὰ τοῦ τύπου, ἀφοῦ πρὸς τὸ ἁρμόδιον πρόσωπον τὴν Συνέλευσιν δὲν ἐκοινοποιήθη διὰ τῆς ἀναγνώσεως Ἡ εἰς τὸ προεδρεῖον παρακατάθεσις τοῦ ἐγγράφου δὲν ἐμφαίνει κοινοποίησιν αὐτοῦ, διότι τὸ προεδρεῖον εἶναι ἁπλῶς μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις διαβιβάζει πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἔγγραφά της, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ταῦτα μυστικὰ εἰς τὰς χεῖρας τῶν προέδρων δὲν θεωροῦνται κοινοποιημένα· τοσούτῳ δὲ μᾶλλον τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὅσῳ οἱ Κύριοι ὑπουργοί, παραδόντες τὸ διάγγελμα καὶ παρόντες ἐνταῦθα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως, δὲν ἐζήτησαν ν’ ἀναγνωσθῇ ὡς ζητοῦσι τοῦτο ἐφ’ ὅλων τῶν ἐγγράφων ἑκάστοτε, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι αὐτοὶ οὗτοι τοὐναντίον ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν πρόεδρον, ὅστις εἶναι ἐκλεγμένος τοιοῦτος ὁ ὑπουργικὸς ὑποψήφιος, καὶ βαδίζει κατὰ τὴν πορείαν των, νὰ μὴν ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἐὰν οἱ ὑπουργοὶ ἀπῄτουν τὴν ἀνάγνωσιν, ὁ πρόεδρος δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως, πάντα δὲ τὰ ἔγγραφα ἀναγινώσκονται κατὰ τὸν κανονισμὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς προτεραίας καὶ πρὸ πάσης ἑτέρας ἐργασίας. Ἐὰν οἱ ὑπουργοὶ εἰργάζοντο εἰλικρινῶς, ἤθελον ἀπαιτήσει ν’ ἀναγνωσθῇ ἀμέσως πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ἐκ πλαγίων ἐπιῤῥεαζόμενοι σκέψεων ἔκριναν συμφερώτερον πρὸς αὐτοὺς νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ τὸ ἔγγραφον πρὶν ἢ δημοσιευθῇ ἵνα προκαταλάβουν τὴν κοινὴν γνώμην. Ἡ δολιότης αὕτη ὑπῆρξε καὶ ἄλλοτε, οὕτω καὶ σήμερον· ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δόλιόν τι, τίς ἡ ἀνάκη νὰ ἐπισπευθῇ ἡ δημοσίευσις διὰ τοῦ τύπου; Δὲν ἦτο οὐδεὶς ἕτερος σκοπός, εἰμὴ ὁ τῆς προκαταλήψεως τῆς κοινῆς γνώμης, ἵνα πιέσουν διὰ ταύτης τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ὁ σκοπός των οὗτος ἀπέτυχε· διότι τοὐναντίον κατεκρίθη ὑπὸ πάντων καὶ τὸ πρᾶγμα καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας (θόρυβος). Ἡ τακτικὴ ἡ ὑπουργικὴ εἶναι κατακριτέα· ὁ Βασιλεὺς διὰ τοῦ διαγγέλματος τῆς 6 Ὀκτωβρίου προσεκάλεσε τὴν Συνέλευσιν ἵνα ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἑνὸς μηνὸς ἀποπερατώσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ τὸ Σύνταγμα, ἀλλ’ ἐνῷ ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεπεράτωσεν οὐδὲ μέχρι σήμερον τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, τὸ νέον διάγγελμα τίθησιν εἰς τὸ στόμα τοῦ Βασιλέως ψεῦδος· διότι διὰ τούτου ἀποδίδονται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως εὐχαριστίαι εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς ἀποπερατώσασαν τὰς ἐργασίας ταύτας, τουτέστι τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐντὸς τῆς ταχθείσης διὰ τοῦ πρώτου διαγγέλματος προθεσμίας. Τὸ ὑπουργεῖον οὕτω πολιτευόμενον κατεβίβασε πολὺ τὸν Βασιλέα, ἐξησθένησε τὴν βασιλείαν. Ἐὰν ἡ κατάστασις ἡ σημερινὴ δὲν ὑπάρχῃ εὐχάριστος, ὑπάρχει ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς πολιτικῆς διαγωγῆς. Τὸ διάγγελμα τὸ πρῶτον, τὸ διάγγελμα τὸ δεύτερον κατεβίβασαν τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βασιλείας ἀντὶ νὰ τὴν στερεώσωσι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Θρόνου, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ἐπεθύμησα καὶ ἐπιθυμῶ τὴν Βασιλείαν ὅπως ὅλοι τὴν ἐπιθυμοῦν νὰ ὑπάρχῃ εἰς περιωπὴν ὑψηλὴν, εἰς θέσιν ἀνωτέραν καθιστῶσαν αὐτὴν ἀνεπίδεκτον πάσης κρίσεως καὶ ἐπικρίσεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, οἱ σύμβουλοι τοῦ στέμματος, οἱ ὑπουργοὶ τοῦ Κράτους κατεπρόδωσαν τὴν Βασιλείαν, κατεπρόδωσαν τὸ ἔθνος διὰ τῆς διαγωγῆς των. Ναὶ, Κύριοι ὑπουργοὶ τοῦ Κράτους, σύμβουλοι τοῦ στέμματος, κακῶς ἐπολιτεύθητε, κακῶς βουλεύεσθε, τὰ πράγματα, Κύριοι, ἔδειξαν, τὰ πράγματα θέλουσι δείξει εἰς ποῖον ὀλέθριον σημεῖον ἄγετε τὸ Κράτος, ἐφροντίσατε διὰ τοῦ δόλου, διὰ τῆς πλάνης, διὰ τῆς ἀπάτης καὶ διὰ τῆς διαφθορᾶς νὰ κατορθώσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατωρθώσατε. Τοιαύτη διαγωγὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ κάμῃ τὴν ἀντιπολίτευσιν νὰ ὑψοῖ φωνὴν διαμαρτυρομένη καὶ ἐπιδιώκουσα τὴν θεραπείαν, νὰ ἐμμένῃ δὲ, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, περὶ οὗ πρόκειται, εἰς τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδοκιμασθῇ ὁ τρόπος, δι’ οὗ ἐκοινοποιήθη τὸ διάγγελμα (θόρυβος).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;

§26ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§27ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι νόστιμον· ἠξεύρετε μίαν τάξιν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὀνομάζονται φυγόδικοι; αὐτοὶ δύνανται νὰ παραπονῶνται, ὅτι δὲν σταματᾷ ἡ δικαιοσύνη ἐπειδὴ φεύγοντες δὲν λαμβάνουσι τακτικῶς τὰ ἔγγραφα. Οἱ φυγόδικοι δύνανται νὰ εἴπωσι «δὲν μᾶς ἠκούσατε, ἄρα πρέπει νὰ σταματήσητε.» Ἡ κατάστασις, λέγουν, καὶ εἶναι ψευδὲς κατὰ μέγα μέρος, ἡ κατάστασις τοῦ τόπου δὲν εἶναι καλή· ἀλλ’ εἰς ποῖον χρεωστεῖται τοῦτο παρὰ εἰς σᾶς; (θόρυβος). Ἐξ αἰτίας σας ἐξακολουθεῖ ἡ παροῦσα κατάστασις νὰ ᾖναι κακή. Δὲν μένετε ἐδῶ, δὲν θέλετε νὰ ὑποταχθῆτε εἰς τοὺς νόμους, νὰ συζητήσητε, ν’ ἀποφανθῆτε καὶ νὰ ὑποκύψητε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειονοψηφίας. Ἀναχωροῦντες ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἑκάστοτε ματαιοῦτε τὰ ἔργα της καὶ προκαλεῖτε τὴν διάλυσιν αὐτῆς (θόρυβος ἀριστερά)· καὶ ἔχετε τὸ θάῤῥος νὰ παρουσιάζεσθε σήμερον ὡς ἄνθρωποι τῆς τάξεως, ὡς ἄνθρωποι τοῦ νόμου, ὡς ἄνθρωποι ὑπερασπιζόμενοι τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ θρόνου; (θόρυβος ἀριστερά). Ναὶ, κύριοι, ἔχομεν σκοπὸν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μας, καὶ ἂς πιστεύσῃ ἕκαστος, ὅτι θέλομεν σεβασθῆ καὶ θέλομεν προσπαθήσει νὰ κάμωμεν σεβαστὸν τὸν νόμον (θόρυβος ἀριστερά). Ὄχι, κύριοι, αἱ ὕβρεις καὶ αἱ φωναὶ δὲν μᾶς ξιππάζουν, διόλου δὲν μᾶς ταράττουν. Ἤλθατε ἐδῶ νὰ ἐπαναλάβητε ὕβρεις ὅσας ὅλα τὰ λεξικὰ δὲν περιέχουν καὶ ὅσας ὁ ποταπώτερος ἄνθρωπος δὲν τολμᾷ νὰ ἐκφράσῃ· πείσθητε ὅμως, ὅτι καὶ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως θέλομεν ἐκτελέσει μέχρι τέλους τὸ καθῆκόν μας καὶ ἐκτὸς, ἐν τῇ κοινωνίᾳ, θέλομεν κάμει σεβαστὸν τὸν νόμον, (εὖγε δεξιόθεν, θόρυβος ἀριστερόθεν) καὶ ἐὰν παραπονῆσθε, παραπονεῖσθε διότι ἕως τώρα ἔγεινε σεβαστὸς ὁ νόμος. Ἂς κάμουν λοιπὸν ὅ,τι θέλουν, ἔχομεν τὴν συνείδησίν μας ἥσυχον, ἀπευθύνθητε καὶ σεῖς εἰς τὴν συνείδησίν σας καὶ εἰπέτε ἂν ἔχετε καθαρὰν καὶ ἥσυχον συνείδησιν. Ζητοῦμεν λοιπὸν σήμερον ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐπολιτεύθημεν.

§28ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα.

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ν’ ἀποφανθῇ, κύριοι, ἡ Συνέλευσις, διότι ἡ ἀπόφασις ἡ σημερινὴ τῆς Συνελεύσεως θὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ἐὰν πράττωμεν καλῶς ἐπιμένοντες μέχρις ἐσχάτων εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων μας, ἀντιτασσόμενοι καὶ πατάσσοντες ὅλα τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα ἑτοιμάζονται, τὰ ὁποῖα ἐνεργοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐνεργηθῶσι, καὶ ὑπερασπιζόμενοι τὴν τάξιν.

§30ΤΙΝΕΣ. Ἐφωτίσθημεν.

§31ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι, πρέπει νὰ μάθῃ ἡ κοινωνία πόθεν προεκλήθη τὸ ά. καὶ βʹ. διάγγελμα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔχομεν σπουδαῖα ἔργα.

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, Κ. Πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Βάσος.

§35ΒΑΣΟΣ. Δὲν εἶχα σκοπὸν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ θέματος ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, μετὰ τὴν ὁμιλίαν ὅμως τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐνόμισα ὅτι θὰ κάμω παράληψιν καθήκοντος, ἐὰν δὲν ἀπαντήσω εἰς τὴν ἑωσφορικὴν αὐτοῦ ὁμιλίαν.

§36ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§37ΒΑΣΟΣ. Χαίρομαι, Κ. Πρόεδρε, διότι ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὁμιλῇ ἀληθῶς μὲ πολὺ θάῤῥος, μὲ πολλὴν πεποίθησιν, μὲ τρόπον ἀποδεικνύοντα ἀπόφασιν σταθερὰν εἰς τὴν περαίωσιν ἑνὸς ἔργου, ὅπερ ὑπάρχει κεκρυμμένον εἰς τὴν διάνοιαν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν πράττει ἄλλο εἰς τὸ διάστημα τῆς ὑπουργείας του παρὰ νὰ ἐνεργῇ τὸν Νόμον.

§38ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύν.). Βεβαιότατα.

§39ΒΑΣΟΣ. Ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀναφέρω τίς ὁ σκοπὸς οὗτος, ὅτι ἔχει σταθερὰν ἀπόφασιν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον, ὅπερ καὶ ἂν διανοῆται, χαίρω ὅμως πολὺ νὰ βλέπω μίαν Κυβέρνησιν ἔχουσαν τόσην σταθερὰν θέλησιν, τοσαύτην ἀπόφασιν, ἀλλὰ βεβαιοῦμεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔχομεν ἴσην ἀπόφασιν καὶ ἴσην σταθερότητα νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον μας συμφώνως μὲ τὰς πεποιθήσεις μας καὶ ἐντὸς τοῦ Σώματος καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν. Εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν λαλῶν πρὸ ὀλίγου, ὅτι—καὶ ἔτζι ὁμιλοῦσε—δὲν ἔχετε σεβασμὸν εἰς τὸν Βασιλέα, εἶσθε ἀναρχικοὶ, εἶσθε ἄνθρωποι ὁποῦ θέλετε τὰς καταστροφὰς, εἶσθε ἀποκεφαλισταὶ, κακοῦργοι, κατεργαρέοι, (θόρυβος) κεκρυμμένως τὰ λέγουσιν εἰς τοὺς ὁμιλητάς των καὶ τὰ ὄργανά των τὰ διαδίδουν διὰ τοῦ τύπου. Δὲν θέλω νὰ μεταβάλω τὰς πεποιθήσεις καὶ τὰς ἰδέας ἑνὸς ἑκάστου, δύναται νὰ ἔχῃ ὁποίας θέλει, ἐγὼ ὅμως λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς, ἡ πολιτικὴ ἡμῶν ὑπῆρξεν πάντοτε καθαρὰ, δὲν ἐκολακεύσαμεν κανένα, δὲν εἴπομεν ψεῦδος ποτέ (ὦ ὦ! δεξιόθεν). Δὲν εἴπομεν ψεῦδος ποτὲ, ὑμεῖς μόνον ἀνέρχεσθε ἕρποντες τὰς κλίμακας τῶν ἀνακτόρων νὰ κολακεύητε, καὶ νὰ ψεύδεσθε καὶ νὰ καταπροδίδετε τὸν Ἡγεμόνα· εὔχομαι, Κύριοι, ἡ ὁδὸς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε καὶ τὴν ὁποίαν μᾶς εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἀκολουθεῖ, νὰ ἦναι πρὸς τὸ καλὸν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὑποκεκρυμμένως πως, ὅτι ἡμεῖς ἀποφεύγομεν οὕτως εἰπεῖν τὴν συζήτησιν, ὅτι ἀποχωροῦμεν ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν, καὶ ὑπονοεῖ ἴσως ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ὑπακούσωμεν οὕτως εἰπεῖν κατὰ τὰ εἰθισμένα εἰς τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, ἀποχωροῦντες. Δὲν ἐξετάζω, Κύριοι, τὴν ἱστορίαν ἀμφοτέρων τῶν πλευρῶν, διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι τοιαύτας σελίδας θὰ εὕρωσι καὶ εἰς τὴν ἰδικήν των ἱστορίαν, ἀλλὰ λέγω εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν, ἂν ἐννοῇ ἄλλο τι, ὅτι ἡμεῖς ἤμεθα ἐντὸς τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν παρὰ τοῦ λαοῦ ἐλάβομεν, εἰς αὐτὴν καὶ μόνην θέλομεν περιορισθῆ, δὲν ἔχομεν σκοπὸν νὰ ἐξέλθωμεν ταύτης, καὶ θέλωμεν θεωρήσει τὴν ἐντολὴν περαιωμένην ἅμα τὴν ἐκπληρώσωμεν· αἱ περιστάσεις καὶ ἡ κακὴ κατάστασις τοῦ τόπου, ἡ παράτασις τῆς κακῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν σεῖς οἱ ἴδιοι ὑπεστηρίξατε εἰς τὸ πρῶτον διάγγελμα, λέγω ὅτι ἡ παράτασις τῆς καταστάσεως ταύτης εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὸν τόπον, καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν πέρας· ἡμεῖς πρῶτοι θέλομεν δώσῃ τὸ παράδειγμα καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ ἀκολουθήσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίξατε. Περαίνων τὰς ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας εἶπον, εὔχομαι ὁ τρόπος καὶ ἡ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ λόγου καὶ διὰ τῶν πράξεών του ἀπέδειξε, νὰ ᾖναι πρὸς τὸ καλὸν τῆς Ἑλλάδος, μαντεύω ὅμως ὅτι ταχέως θέλει αἰσθανθῆ καὶ αὐτὸς καὶ ὅλον τὸ Κράτος τὰς λυπηρᾶς συνεπείας τοιαύτης ἀστάτου διαγωγῆς.

§40Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύω λέξεις· δὲν ἔρχομαι νὰ ἀντικρούσω τὸν προλαλήσαντα, ἔρχομαι μόνον νὰ ἐξηγήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν πρόκειται σήμερον νὰ δώσω, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι δύω λέξεις. Ὅταν Κύριοι, χθὲς εἶδα δημοσιευμένον τὸ ἔγγραφον τοῦ Βασιλέως εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ πωλούμενον χωρὶς νὰ ἔχω γνῶσιν ἐγὼ ὡς πληρεξούσιος, ἐλυπήθην, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσω, σήμερον ἦλθον εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀπετάνθην ἰδιωτικῶς πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον, καὶ τῷ εἶπον, Κύριε Πρόεδρε, πῶς συνέβη τοιοῦτον τί; Ὁ Κύριος Πρόεδρος μοῦ εἶπεν ὅτι τὸ ἔγγραφον δὲν ἐδημοσιεύθη παρ’ αὐτοῦ. Ἠθέλησα νὰ ἀκούσω, καὶ ἤκουσα μετὰ θρησκευτικῆς οὕτως εἰπεῖν προσοχῆς τὴν δικαιολόγησιν τοῦ Ὑπουργείου, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον γνωρίζετε ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν μερίδα τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἐπείσθην, ὅτι οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ δὲν ἔπραξαν καλῶς νὰ μὴ ἀναστείλουν τὴν δημοσίευσιν τοῦ ἐγγράφου, ἀλλ’ ἐπείσθην ἐπίσης, ὅτι τὸ αἴτιον τῆς μὴ δημοσιεύσεως τοῦ ἐγγράφου ἦτον ἡ ἀποχώρησις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, (θόρυβος ἐξ ἀριστερῶν).

§41ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἐκτὸς ἐμοῦ, ἐγὼ δὲν ἀπεχώρησα.

§42Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ψηφοφορήσω οὔτε ὑπὲρ, οὔτε κατὰ σήμερον εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Προτείνω, Κύριοι, μίαν πρότασιν, εἰς τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ ψηφοφορήσω εὐχαρίστως, τὴν ἑξῆς. «Ἡ Συνέλευσις ἀρκουμένη εἰς τὰ λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν» ἄλλως Κύριοι, θὰ ἀρνηθῶ ψῆφον.

§43ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα λίαν καθαρῶς, ζητοῦμεν τὴν ῥητὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις, «Ἡ Συνέλευσις λαβοῦσα γνῶσιν τοῦ διαγγέλματος τῆς Α. Μ. δημοσιευθέντος πρὶν ἢ ἀναγνωσθῇ εἰς αὐτὴν καὶ θεωροῦσα ὅτι τοιαύτη δημοσίευσις ἀποτελεῖ ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρός τε τὴν Α. Μ. καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἀποδοκιμάζει τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως»

§45ΡΟΥΚΗΣ. Πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν θὰ παρακαλέσω πολὺ τοὺς Κ. Ὑπουργοὺς, ἐπειδὴ εἶναι κατηγορούμενοι, νὰ μὴ ψηφοφορήσωσι.

§46ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὤ, ὤ, ὤ.

§47ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος, ἀντιπρόσωπος τῆς ἀντιπολιτεύσεως κατηγορῶν ὅλην τὴν διαγωγήν μας εἶπεν ὅτι αὕτη εἶναι προδοτικὴ, καὶ χάριν τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος μᾶς κατηγόρησεν ὡς ἐκμεταλλευομένους τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Βασιλέως. Ζητοῦμεν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ἐφ’ ὅλης τῆς διαγωγῆς μας.

§48ΒΑΣΣΟΣ. Ἤξευρον, Κύριοι, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ὑπερασπίζονται κατηγορούμεναι, καὶ οὐχὶ μόνον αἱ Κυβερνήσεις, ἀλλὰ καὶ πᾶς ἄνθρωπος, ὅταν ἀποδίδεται εἰς αὐτὸν κατηγορία τις, εἴτε ψευδὴς, εἴτε ἀληθὴς, δὲν ἤξευρον ὅμως, ὅτι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώνωσι καὶ τὴν κατηγορίαν των. Ἐγὼ κατηγορῶ καὶ ἔρχεσθε σεῖς καὶ διατυποῦτε τὴν κατηγορίαν; τὴν τακτικὴν ταύτην δὲν τὴν ἐννοῶ. Εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ὅτι ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος διετύπωσε ὑπὸ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον τὴν κατηγορίαν, ὅλα τὰ παραδέχομαι, ὅτι εἶναι ἀληθῆ. Ὅταν εἰς τὴν κατηγορίαν ὑπάρχῃ ἡ τοιαύτη ἢ ἡ τοιαύτη διατύπωσις... (θόρυβος). Ἡμεῖς τέλος πάντων διατυποῦμεν αὑτὴν τὴν κατηγορίαν· ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἑτέρα κατηγορία, δύναται νὰ τὴν κάμῃ τις, ἡμεῖς ἤδη κάμνομεν αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, δὲν δύνασθε ἤδη νὰ διατυπώσητε πρότασιν νέαν χωρὶς νὰ κάμητε αὐθαιρεσίαν. Ἡ πλειοψηφία δύναται νὰ σηκωθῇ καὶ νὰ εἴπῃ δὲν σὲ ἀκούω, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα, εἶναι μία πίεσις, ἡ ὁποία δὲν δύναται ποτὲ νὰ ἔχῃ εὐχαρίστους συνεπείας. Ἡμεῖς διατυποῦμεν τὴν κατηγορίαν, ὀφείλετε νὰ τὴν ψηφίσητε, ἂν σᾶς ἀρέσῃ παραδεχθῆτε, ἂν δὲν σᾶς ἀρέσῃ ἀποῤῥίψατέ την. Δὲν ἀνεχόμεθα ὅμως νὰ διατυπωθῇ ἑτέρα κατηγορία.

§49Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι.........

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ· ὁ Κύριος Σαρίπολος διετύπωσε τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Ἡ Συνέλευσις μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις, θεωρεῖ ᾐτιολογημένην τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως γενομένην δημοσίευσιν τῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἐπιστολῆς τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.»

§51Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι πρωτοφανὴς ἡ κοινοβουλευτικὴ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν βλέπω τὴν σήμερον· γίνονται κατηγορίαι σπουδαῖαι, βαρεῖαι κατὰ τοῦ ὑπουργείου διατυπούμεναι δι’ ἐκφράσεων ὑβριστικῶν καὶ ἀπειλητικῶν, κατηγορίαι, τῶν ὁποίων αἱ συνέπειαι δὲν δύνανται εἰμὴ νὰ ᾖναι λίαν σπουδαῖαι, καὶ ἐν τούτοις, προκειμένης τῆς ψηφοφορίας, λαμβάνομεν ἀμυδρὰν καὶ χλιαράν τινα κατηγορίαν ἐπὶ ζητήματος ἰδανικῆς ἁβροφροσύνης· καὶ ἐξηγοῦμαι διὰ τὶ λέγω ἰδανικῆς ἁβροφροσύνης, διότι εἶναι πασίγνωστον εἰς ὅλον τὸν κόσμον.........

§52ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν) Δὲν εἶσθε ἐπὶ τοῦ θέματος.

§53ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λέγω, ὅτι τὸ ἔγκλημα, τὸ ἀποδιδόμενον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, εἶναι ὅτι ἐδημοσίευσε τὴν ἐπιστολὴν τῆς Α. Μ. ἣν ἀπέστειλε πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, πρὶν ἀναγνωσθῇ.

§54ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν). Εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§55ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι ἐπὶ τοῦ θέματος, λέγω λοιπὸν ὅτι ὅταν ἀποστέλλεται ἓν ἔγγραφον..........

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία· ὑπάρχουν δύω προτάσεις ἡ μὲν λέγει, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸ γεγονὸς τῆς δημοσιεύσεως, ἡ ἄλλη λέγει...

§57Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ὁ γράφων εἶναι κύριος τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ἐγγράφου, δὲν δυνάμεθα ἑπομένως νὰ θέσωμεν ζήτημα ψηφοφορίας διὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὅλως διόλου ἁβροφροσύνην.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, δὲν εἶσθε ἐπὶ τοῦ θέματος.

§59Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πρέπει νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν κατηγορίαν τοῦ ὑπουργείου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Γλαράκης.

§61ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι, δὲν συνειθίζω νὰ ἐξέρχωμαι τοῦ θέματος, ὁ Κ. ὑπουργὸς μοῦ φαίνεται ὅτι ἐλάλησε λίαν περιέργως ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος θελήσας νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν κατηγορία, ἡ ὁποία δὲν διετυπώθη οὐδὲ ἀνεπτύχθη.

§62ΤΙΝΕΣ. (ἐκ δεξιῶν) Τὴν διετύπωσεν ὁ Ἀντωνόπουλος.

§63ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι, ὅταν ἔρχεταί τις ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ὑποστηρίξῃ οἵας δήποτε ἰδέας, προστρέχει εἰς διάφορα ἐπιχειρήματα, ὅσα κατὰ τὴν κρίσιν του θεωρεῖ σπουδαῖα πρὸς ὑποστήριξιν αὐτῆς, τὰ ἐπιχειρήματα ὅμως αὐτὰ ποτὲ δὲν ἀποτελοῦν τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, ἠμποροῦν νὰ δώσουν ἀφορμὴν νέας συζητήσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ψηφοφορήσωμεν εἰς ἄλλην ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις αὕτη. Ἤθελον ἐννοήσει τὸν Κ. ὑπουργὸν, ἂν ἤρχετο νὰ κατηγορήσῃ αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι κατηγορεῖ τὸ ὑπουργεῖον, διότι ἔπραξεν αὐτὸ καὶ αὐτὸ, ὄχι ὅμως νὰ λέγῃ, ὅτι ἡμεῖς σήμερον θέμα κύριον ἔχομεν τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατακρίνοντες τὴν δημοσίευσιν, ἡμεῖς σήμερον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας ὁλόκληρον τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου, τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν κακὴν, ὁ δὲ Κ. Ἀντωνόπουλος κατέκρινε μάλιστα τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου, καὶ ἄνευ δὲ αὐτοῦ μόνη ἡ θέσις μας ἐν τῇ Συνελεύσει ὡς ἀντιπολιτευομένων, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡμεῖς ἀποδοκιμάζομεν τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἐτέθη ζήτημα ἡ διαγωγὴ τοῦ ὑπουργείου ἐν γένει· ἡμεῖς ὡρισμένην πρᾶξιν κατηγγείλαμεν καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ὑποβάλλομεν σήμερον, δὲν ἐφέραμεν δὲ κατηγορίαν ῥητὴν ἐπ’ οὐδενὸς ἄλλου ἀντικειμένου· ἂν δὲ τὸ ὑπουργεῖον θεωρῇ, ὅτι προσβάλλεται διὰ τῶν ἐκφράσεων τοῦ Κ. Ἀντωνοπούλου, δύναται νὰ ζητήσῃ νέαν συζήτησιν ἀκολούθως.

§64ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατ’ οὐδὲν προσβαλλόμεθα.

§65ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν λέγετε, ὅτι δὲν προσβάλεσθε, διὰ τί ἐπιμένετε; Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἡ πρᾶξις ἡ συγκεκριμένη τοῦ ὑπουργείου τοῦ νὰ δημοσιευθῇ τὸ διάγγελμα πρὶν ἢ κανονισθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἦτο κακή· αὐτὴν τὴν πρότασιν θέλομεν νὰ ψηφοφορήσωμεν καὶ ὀφείλετε νὰ τὴν δεχθῆτε. (θόρυβος).

§66Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εὑρίσκω καὶ ἐγὼ, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει δίκαιον, ὄχι διότι δὲν ἔχει δίκαιον κατὰ τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὰς συζητήσεις τῶν κοινοβουλίων, διότι πάντοτε ὑπάρχει κανὼν ἀμετάβλητος, ὅτι τὰ θέματα πρὸς ψηφοφορίαν εἶναι προϊὸν συζητήσεως· ἑπομένως ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἠγόρευσαν τρεῖς καὶ οἱ δύω δὲν περιωρίσθησαν νὰ κατακρίνωσι τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Βασιλέως, ἀλλ’ ἀπηύθυνον ἐν γένει κατηγορητήριον καὶ δὲν περιωρίσθησαν εἰς τὴν ἐπίκρισιν κατὰ τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὰς συζητήσεις τῶν κοινοβουλίων. Εὑρίσκω, ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τῷ ἀποδίδω ἄδικον, διότι πρό τινος καιροῦ εἰσήχθη ὡς κανὼν εἴς τινας, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς συζητήσεις, εἰσήχθη, λέγω, ὡς κανὼν τὸ δικαίωμα τοῦ ὑβρίζειν, καὶ νομίζουν, ὅτι εἰς τὰς συζητήσεις ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ὑβρίζωσι, χωρὶς νὰ δύνανται τοὺς λόγους των νὰ τοὺς στηρίζωσι εἰς τὴν βάσιν τῆς ἀληθείας. Δὲν ἐπιμένουσιν εἰς τὴν γενικὴν κατηγορίαν; μᾶς εἶναι ἀδιάφορον. Ἀρκεῖ νὰ ἔλθουν νὰ προκαλέσουν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς δημοσιεύσεως. Αἱ ἀποφάσεις τῶν κοινοβουλίων τίθενται πάντοτε δημοσιευόμεναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἑπομένως αἱ ἡμερήσιαι διατάξεις ἢ ἐμφαίνουσι τὴν ἀπόῤῥιψιν τῶν συζητουμένων ἢ εἶναι ᾐτιολογημέναι· ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφανθῇ δι’ ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§67ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, δὲν ἔχω νὰ εἴπω, παρὰ δύο λέξεις ἐπὶ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ διαγγέλματος, ἢ τῆς ἐπιστολῆς, ὅπως θέλετε· δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω ποῖος ἔσφαλε· διότι ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ἡμεῖς ἐκοινοποιήσαμεν εἰς τὸν πρόεδρον τὸ διάγγελμα, ὁ Κ. πρόεδρος τὸ εἶχεν· ἡμέτερον καθῆκον, Κύριοι, ἐνταῦθα πρόκειται νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν πρᾶξιν τῆς δημοσιεύσεως, καλῶς δηλ. ἢ κακῶς ἐγένετο αὕτη· ἐκ τῆς συζητήσεως δὲν ἠμπόρεσα νὰ διακρίνω ποῖος τὴν διέταξε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αὐτὴ τὴν ἐδημοσίευσεν.

§69ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀφ’ ὅ,τι εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, Κύριοι, δὲν ἐνόησα ἐγὼ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπεμψεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἐν γνώσει· διότι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐδημοσίευσεν εἰς τὸν πρόεδρον, καὶ ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἤκουσα, ὅτι ἔκαμε τὸ καθῆκόν της. Δὲν ἐξετάζω τί συνέβη εἰς τὸν πρόεδρον καὶ δὲν ἐκοινοποίησεν αὐτό· ἤκουσα μόνον, ὅτι πρόκειται νὰ ἐκτιμήσωμεν ἂν αὐτὴ ἡ πρᾶξις εἶναι ὀρθὴ ἢ ὄχι· καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατὰ τὴν γνώμην μου θεωρῶ, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι ὀρθόν. Κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἡ λέξις «τῆς Κυβερνήσεως» αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου· διὰ νὰ εἴμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ ὀρθὸν, δὲν πρέπει νὰ βάλλωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐκεῖ, ὅπου αὕτη δὲν ἐμβαίνει· διότι καὶ ἐγὼ ἂν ἤμην Κυβέρνησις καὶ ἔστελλον τὸ ἔγγραφον εἰς τὸν πρόεδρον, ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς, ἐπειδὴ εἶναι πρᾶξις δημοσία, πρᾶξις ἡ ὁποία ἔχει ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἐχρεωστοῦσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν δημοσιεύσῃ. Τώρα ἐγένετο ἡ δημοσίευσις προτοῦ νὰ σταλῇ εἰς τὸ προεδρεῖον; ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι καλὴ ἢ κακή; ἐγὼ τὴν θεωρῶ κακήν· διότι ἐδημοσιεύθη καὶ ἐφέρετο εἰς τὰς ὁδοὺς, χωρὶς ἡμεῖς οἱ πληρεξούσιοι νὰ ἔχωμεν γνῶσιν.

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ὑπουργοὶ, ὅτι δημοσιεύσαντες τὸ ἔγγραφον, ἐπράξαμεν καλῶς· ἂν σεῖς τώρα (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα) νομίζητε τὴν πρᾶξιν ταύτην ὡς κακήν......

§71ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως, κατ’ ἐμὲ, προέκυψεν τὸ ἑξῆς ζήτημα. Καταμέμφομαι τοῦ ὑπουργείου διότι ἐδημοσίευσε τὴν ἐπιστολὴν τῆς Α. Μ. Ἠκούσατε τὰς ἐξηγήσεις τοῦ Κ. προέδρου· καὶ διὰ τοῦτο ὑπέβαλα τὴν πρότασίν μου ἐκείνην. Ἐπειδὴ πᾶσα μετάβασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι ἡ πόῤῥω πασῶν τῶν ἄλλων προτάσεων, πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη αὐτή.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν λοιπὸν, Κύριοι, δύω προτάσεις.

§73ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἔχω τὸν λόγον Κ. Πρόεδρε.

§74ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλ. παρεδέχθη.—Λοιπὸν, Κύριοι, ἔχομεν τὰς ἑξῆς προτάσεις, τοῦ Κ. Χρηστοπούλου, τὴν ὁποίαν καὶ πάλιν ἀναγινώσκω. «Ἡ Συνέλευσις λαβοῦσα γνῶσιν τοῦ πρὸς αὑτὴν διαγγέλματος τῆς Α. Μ. δημοσιευθέντος πρὶν ἢ ἀναγνωσθῇ εἰς αὐτὴν καὶ θεωροῦσα ὅτι τοιαύτη πρᾶξις ἀποτελεῖ ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὴν Α. Μ. καὶ τὴν Συνέλευσιν ἀποδοκιμάζει τὴν πρᾶξιν ταύτην καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.» Καὶ τοῦ Κ. Σαριπόλου. «Ἡ Συνέλευσις μετὰ τὰς δοθείσας ὑπὸ τοῦ προέδρου Αὐτῆς ἐξηγήσεις θεωρεῖ ᾐτιολογημένην τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως γενομένην δημοσίευσιν τῆς πρὸς τὴν ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἐπιστολῆς τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.» Τώρα θὰ σᾶς ἐρωτήσω ποία θὰ προταχθῇ.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ἡ τοῦ Κ. Σαριπόλου.

§77ΕΤΕΡΟΙ. Ἡ τοῦ Κ. Χρηστοπούλου (θόρυβος).

§78ΖΕΡΒΑΣ. Ἂν παραδεχθῇ ἡ πρώτη, ἐννοεῖται, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ δευτέρα.

§79ΚΑΛΟΣ. ..... (θόρυβος).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁσάκις ἐγένετο τοιαύτη συζήτησις, ἀπωτέρα πρότασις πάντοτε ἐθεωρήθη ἡ λέγουσα, ὅτι μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§81ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προσθέτομεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§82ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ τούτου τιθεμένου, πάλιν ἡ πρώτη τεθησομένη εἰς ψηφοφορίαν εἶναι ἡ ἰδική μου, διότι εἶναι ἀθωωτικὴ, καὶ ἡ ἀθωωτικὴ πάντοτε προτάσσεται τῆς καταδικαστικῆς (θόρυβος).

§83ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν ἐνθυμεῖσθε, Κύριε, πρόεδρε, ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, καταλαμβάνετε ποῦ μᾶς ὤθησεν ἡ δυσπιστία. Ὅ,τι ζητοῦμεν σήμερον, αὐτὸ ἀπεφασίσθη ἄλλοτε συνεπείᾳ ἐπιμόνου αἰτήσεως τῆς μερίδος αὐτῆς. (δεικνύει τὴν ἀριστεράν), ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα περὶ ὀχλαγωγίας· αὐτὴν τὴν πρότασιν ἔφερεν αὐτὴ ἡ μερὶς καὶ ἡμεῖς τὴν παρεδέχθημεν. Τώρα διαφωνοῦν; ἂς κάμωμεν τὸ ἀκόλουθον· ἐπειδὴ θὰ φύγουν πάλιν ἅμα ἀρχίσωμεν νὰ ψηφοφορήσωμεν (θόρυβος), νὰ ψηφίσωμεν συγχρόνως καὶ τὰς δύω προτάσεις· οἱ λέγοντες ναὶ παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χρηστοπούλου, οἱ λέγοντες ὄχι παραδέχονται τὴν πρότασιν Κ. Σαριπόλου.

§84ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἠμποροῦν αἱ δύω προτάσει νὰ ψηφοφορηθῶσιν συγχρόνως.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ συμβιβασθῶμεν (θόρυβος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμβιβασθῆτε λοιπὸν μεταξύ σας. (θόρυβος). Ἀφοῦ βεβαιώνουν οἱ Κύριοι, ὅτι δὲν φεύγουν, ἂς ψηφοφορηθῇ ἡ ἐδική των.

§87Λ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Διατάξατε νὰ κλεισθοῦν αἱ θύραι, Κ. πρόεδρε.

§88ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν οἱ Κύριοι, δὲν δέχωνται ὅ,τι ἐπροτείναμεν, ἂς ψηφοφορήσωμεν ποία εἶναι ἡ ἀπωτέρα.

§89ΤΙΝΕΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Παντολέων.

§91ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι, ὅταν ὑπάρξῃ πρότασις σύνθετος διαιρεῖται. Τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Σαριπόλου τὴν θεωρῶ σύνθετον μετάβασιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ δεύτερον ᾐτιολογημένην. Προτείνω λοιπὸν ἁπλῆν καὶ καθαρὰν μετάβασιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος)

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, ὅταν ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις, ποία εἶναι ἡ ἀπωτέρα πρότασις, ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις. (θόρυβος).

§93ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀπωτέρα εἶνε ἡ τοῦ Κ. Χρηστοπούλου.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις.

§95ΖΩΤΟΣ. Εἶσθε Πρόεδρος, ἔχετε ἕνα νόμον, τὸν ὁποῖον ἐκτελεῖτε ὡς πρὸς τὰς συζητήσεις. Ἐὰν διὰ κάθε ζήτημα θελήσητε ν’ ἀφήσετε τὸν κανονισμὸν νὰ κοιμηθῇ, ὡς συνήθως τὸ ἐπιθυμεῖτε, καὶ νὰ ζητῆτε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, τότε ἕπεται ὅτι θὰ πιέσητε τὴν μειοψηφίαν (θόρυβος) ἔχετε τὸν νόμον, Κύριε Πρόεδρε, ὅστις εἶνε ὁδηγὸς καὶ ἰδικός σας καὶ ἰδικός μας· δὲν ἠμπορεῖτε νὰ παρασαλεύσητε. Ὑπάρχουσι δύω ἢ πλειότεραι προτάσεις· τί λέγει ὁ κανονισμός; μὴ θέλωμεν νὰ παίξωμεν μὲ τὰς λέξεις οὔτε μὲ τὴν ἰσχὺν τῆς πλειοψηφίας. Δὲν πρέπει νὰ ἀθετήσετε τὸν νόμον ποτέ· ἂν ὑπῆρχε μία τρίτη πρότασις, πρώτη ἡ τοῦ Κ. Σαριπόλου τοῦ φιλοσόφου, ἥτις θέλει νὰ περάσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δευτέρα ἡ τοῦ Κ. Χρηστοπούλου, ἥτις λέγει νὰ ἀποδοκιμάσωμεν, καὶ μία τρίτη, ἑνὸς ἄλλου τολμηροτέρου ἢ ἔχοντος περισσότερον δίκαιον νὰ εἴπῃ νὰ κρεμάσωμεν τοὺς ὑπουργοὺς, ἀπωτέρα πρότασις ἦτο αὕτη· ἀλλὰ τώρα τρίτη δὲν ὑπάρχει. Ἡ δριμυτέρα εἶναι καὶ ἡ ἀπωτέρα· τώρα λοιπὸν ἡ δριμυτέρα εἶναι ἡ τοῦ Χρηστοπούλου, καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη (θόρυβος).

§96ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἰδοὺ, Κ. Πρόεδρε, διατὶ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἔχουν δίκαιον νὰ παραπονῶνται· μηδὲ μίαν πρότασιν αὐτῶν δὲν ἀφίνουν νὰ ψηφοφορηθῇ (θόρυβος).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν Κανονισμὸν παρὰ ἓν μόνον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ψηφοφορῶνται αἱ προτάσεις· εἶναι τὸ ἄρθρον 38, τοῦ ὁποίου τὸ δεύτερον ἐδάφιον λέγει· «Ὁ Πρόεδρος προτείνει τὴν τάξιν, καθ’ ἣν αἱ τροπολογίαι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῶσιν· ἀντιῤῥήσεως δὲ γενομένης, ἡ Συνέλευσις ἀποφασίζει ἀμέσως δι’ ἀναστάσεως ποία τροπολογία πρέπει νὰ προηγηθῇ».

§98ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Εἶναι προτάσεις, δὲν εἶναι τροπολογίαι ἐδῶ.

§99ΜΑΡΙΝΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος· Κύριοι, νομίζω ὅτι ἡ ἀμφισβήτησις δὲν ἔχει οὐδένα βάσιμον λόγον· δὲν εἶναι ζήτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον κατέστη ζήτημα. Κατ’ ἀρχὴν, ἥτις διέπει τὰς συζητήσεις παντὸς κοινοβουλευτικοῦ σώματος, ὁσάκις πρόκειται περὶ τῆς τάξεως, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ψηφοφορηθῶσιν αἱ προτάσεις, λαμβάνεται ὡς ὁδηγὸς ἡ ἀρχὴ αὕτη. Ὑπάρχει μία κυρία πρότασις; ὑπάρχουσι τροπολογίαι; Ἰδοὺ τὸ σημεῖον ἐξ ὧν ὀφείλομεν νὰ ἀναχωρήσωμεν. Κυρία πρότασις θὰ ὑπάρχῃ, καὶ ἑπομένως πᾶσα ἄλλη εἴτε τροπολογοῦσα εἴτε τείνουσα εἰς τὸ νὰ ἐκπεραιώσῃ τὴν κυρίαν πρότασιν, προηγεῖται. Οὗτος εἶναι ὁ κανονικὸς καὶ τακτικὸς τρόπος. Λοιπὸν, κύριοι, τίς εἶναι σήμερον ἡ κυρία πρότασις; ἡ τοῦ Κ. Χρηστοπούλου. Κατ’ ἔναντι αὐτῆς ἐπροτάθη ἄλλη ἐκ μέρους τοῦ Κ. Σαριπόλου, τείνουσα εἰς τὸ νὰ ἐκπεραιώσῃ αὐτὴν κατ’ οὐσίαν ἢ τὴν τροπολογήσῃ ὁπωσδήποτε. Δὲν δύναται λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Χρηστοπούλου νὰ προηγηθῇ. Καὶ ὅταν κάμνετε λόγον περὶ ἀπωτέρας προτάσεως, ἐνθυμηθεῖτε, ὅτι ἡ ῥῆσις ἀπωτέρα εἶναι συγκριτικὸν ἐπίθετον, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἀπέχει μᾶλλον ἀπὸ κάποιον ἄλλο σημεῖον, καὶ τοῦτο εἶναι ἡ κυρία πρότασις (θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἠξεύρω ὅτι δὲν σᾶς πείθω, Κύριοι, ἀλλὰ ὁμιλῶ ὄχι διὰ νὰ πείσω ὑμᾶς, ἀλλὰ ἵνα μὴ φαίνεται ὅτι εἰς τοιαύτην συζήτησιν δὲν ἐξεφράσθη ἡ ὀρθὴ ἀρχὴ, ἐκ τῆς ὁποίας μέλλει ἡ πορεία μας νὰ ὁδηγηθῇ. Λοιπὸν κατὰ τὴν ὀρθὴν ἀρχὴν ὀφείλει νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σαριπόλου. Κατ’ ἀλήθειαν δὲ εὐφυὴς ἦτο ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, τοῦ νὰ βαδίσῃ συγχρόνως ἡ ψήφισις καὶ τῶν 2 προτάσεων. Σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἂν πρόκηται νὰ ἐγκαταλίπωμεν τὴν ὀρθὴν ὁδὸν ὡς πρὸς τὴν τάξιν τῆς συζητήσεως, τὸ ὀλιγώτερον κακὸν εἶναι νὰ βαδίσωμεν αὐτὴν τὴν πορείαν, ἥτις εἶναι μὲν ἀλλόκοτος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον φέρει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ ἐκφρασθῇ ποία πρότασις ἔχει περισσοτέρας ψήφους καὶ ποία ὀλιγωτέρας. Ἐγὼ λοιπὸν ἐπιμένω κατὰ τὴν κανονικὴν ἀρχὴν τῶν βουλευτικῶν σωμάτων, ὅτι ὀφείλει νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σαριπόλου, ὁ δὲ Κύριος Πρόεδρος, καθὸ Πρόεδρος, ἔχει χρέος νὰ θέσῃ αὐτὴν πρώτην εἰς ψῆφον διότι ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἀείποτε ἡ ψήφισις τῶν τροπολογιῶν ὀφείλει νὰ προηγῆται τῆς κυρίας προτάσεως.

§100ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἠπόρησα, Κύριοι, ὅταν ἤκουσα τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῆτε προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συμφωνοῦν μὲ τὸν κανονισμόν μας, ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδίαν του κρίσιν. Νομίζω, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς διαδικασίας, καὶ ὄχι εἰς τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως τῆς οὐσίας. Ὅταν τὰ ζητήματα αὐτὰ ἔρχωνται, βεβαίως ὑπάρχει ἓν κύριον ζήτημα συζητήσεως. Τώρα τοῦτο εἶναι αὐτὴ ἡ δημοσίευσις τῆς ἐπιστολῆς τῆς Α. Μ. ἡ διευθυνομένη πρὸς τὸν Κ. Πρόεδρον. Αὐτὴ ἡ ἐπιστολὴ ἐδημοσιεύθη, ὅταν δὲν ἔπρεπε νὰ δημοσιευθῇ, καὶ ἑπομένως τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε τὴν δημοσίευσιν, εἶναι κατακριτέον. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον ζήτημα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἐκ τῆς συζητήσεως, καὶ τὸ ὁποῖον χρεωστοῦμεν ν’ ἀποφασίσωμεν ἡμεῖς. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἶναι καὶ λογικὸν, καὶ σύμφωνον μὲ τὴν τακτικὴν τῶν δικαστηρίων. Ὅταν συζητῶμεν πάντοτε, ὁ Πρόεδρος θέτει τὰ κύρια ζητήματα. Λοιπὸν δὲν δυνάμεθα νὰ φύγωμεν τῆς θέσεως τοῦ κυρίου ζητήματος καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν κανονισμὸν τοιουτοτρόπως ἀποφασισμένον, ὑπάρχει εἰς τὸν ὀρθὸν λόγον, καὶ ὄχι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ προαγορεύσας. Τὸ κύριον ζήτημα λοιπὸν εἶναι αὐτό· ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ μία τροπολογία αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐννοοῦμεν πάντες τὶ εἶναι μία τροπολογία, μία μεταῤῥύθμισις ἑνὸς ζητήματος. Δὲν εἶναι τοιαύτη, ἥτις ἔρχεται ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, ὅτι ἡ Συνέλευσις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι ἠξεύρετε τὶ εἶναι αὐτό; Εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀρνήσεως τῆς κυρίας προτάσεως· ἅμα ἡ πλειοψηφία τῆς Συνελεύσεως ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν παραδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χρηστοπούλου, εἶναι συνέπεια φυσικὴ, ὅτι μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι ὅτι, ἐὰν θέλωμεν ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν τάξιν τὴν λογικὴν, τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ θέσωμεν καὶ νὰ ψηφοφορήσωμεν, ἀδιάφορον ποίαν τύχην θὰ λάβῃ τὸ ζήτημα, πρέπει νὰ ψηφοφορήσωμεν τὸ ζήτημα. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ποῖος ἔπταισεν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ἐγὼ θέλω ἀπομακρυνθῆ τῆς ψήφου, διότι δὲν μοὶ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξηγηθῶ.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§102ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν λέξιν παρακαλῶ, Κύριοι. Λέγω ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοσαύτην ὥραν ἐπασχολεῖ τὴν Συνέλευσιν, εἶναι ποία ἐκ τῶν δύω νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη. Ἡμεῖς ἐξηγήσαμεν καθαρὰ, ὅτι τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν θεωροῦμεν κατακριτέαν· ἄλλοι ὄχι. Ὑπάρχουν λοιπὸν δύω προτάσεις. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι, ὅταν ψηφοφορήσωμεν τὴν μίαν, καὶ ἔλθῃ ἡ ἄλλη τοῦ Σαριπόλου, ἐμπορεῖ νὰ ψηφοφορηθῇ, καὶ θὰ γίνουν δύω ψηφοφορίαι. Λοιπὸν ἂς κάμωμεν μίαν ψηφοφορίαν, ὅπως εἶπεν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§104ΚΑΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν καθιεροῦται ὡς ἀρχὴ τοῦτο.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χρηστοπούλου λέγουσι ναὶ, οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Σαριπόλου λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 300, 118 εἶπον ναὶ, 177 ὄχι, 5 ἠρνήθησαν· ἄρα ἡ μὲν πρότασις τοῦ Κ. Χρηστοπούλου ἀπεῤῥίφθη, ἡ δὲ τοῦ Κ. Σαριπόλου παρεδέχθη. Παρακαλῶ ἤδη τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ ἂν θέλῃ νὰ συζητήσῃ σήμερον τὰς παρὰ τῆς Α. Μ. ἐπὶ τοῦ Συντάγματος παρατηρήσεις.

§107ΤΙΝΕΣ. Ἐκλογικὸν Νόμον.

§108ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου.

§109ΚΑΛΟΣ. Μετὰ τὸν ἐκλογικὸν Νόμον μεταβαίνομεν ἐπὶ τῶν προτάσεων τοῦ διαγγέλματος.

§110ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Χθὲς, Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρεδώσαμεν σχέδιον δημοτικοῦ νόμου νὰ τυπωθῇ.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐστάλη καὶ τυποῦται κατεπειγόντως. Προτείνεται δὲ νὰ ἐπιληφθῶμεν τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἡ Α. Μ. κάμνει ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§112ΤΙΝΕΣ. Καὶ τοῦ δημοτικοῦ (θόρυβος).

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἡ Συνέλευσις θὰ ἀπασχοληθῇ ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ διαγγέλματος, καὶ κατόπιν ἔρχεται ὁ δημοτικὸς νόμος.

§114ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν περιττὸν, Κύριοι, νὰ προκαλέσω ψηφοφορίαν. — Μεταβαίνομεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον.

§116ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Τὴν πρότασίν μου, Κύριε Πρόεδρε.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά της θὰ τὴν ἀναγνώσω. Προχθὲς, Κύριοι, ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς 3 § τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ γίνῃ ἤδη δι’ ἀναστάσεως;

§118ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε λοιπὸν ἑκατέρωθεν. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου ἔχει ὡς ἀκολούθως. «Μὲ φυλάκισιν 6 μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 500 ὁ δήμαρχος· 1) ἐὰν δὲν ὑποβάλῃ εἰς τὸν γραμματέα τῶν πρωτοδικῶν ὅλας τὰς εἰς αὐτὸν παραδοθείσας ἐφέσεις κατὰ τῶν πρωτοδίκων ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, ἅμα τῇ λήξει τῆς πενταημέρου προθεσμίας καὶ 2) ἐὰν κατὰ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 20 διόρθωσιν τοῦ Βουλευτικοῦ καταλόγου ἤθελε παραλείψει ἢ ἐγγράψει ἐκλογεῖς ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων τῆς τε ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ πρωτοδικείου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. § 4. «Μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 500 τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲν δεχθῶσι νὰ ψηφοφορήσῃ ἐκλογεὺς ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ, ἢ δεχθῶσι νὰ ψηφοφορήσῃ μὴ ἐγγεγραμμένος ἐν αὐτῷ, ἢ ἀρνηθῶσι νὰ δεχθῶσιν εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων, ἢ τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχώρησιν τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν· μὲ φυλάκισιν δὲ τοὐλάχιστον δύω ἐτῶν καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 1000, ἐὰν ἐγγράψωσιν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ὡς ψηφοφορήσαντα πρόσωπα ἰδανικὰ ὑπὸ πλαστὸν ὄνομα, ἢ ἐκλογεῖς μὴ προσελθόντας νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἢ ἐὰν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας νοθεύσωσιν ὅπως δήποτε ἢ κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων μεταβάλωσι τὸ περιεχόμενον κάλπης τινός.»

§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὡς πρὸς αὐτὸ, Κ. Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, τὸ παραδεχόμεθα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν § 4 νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 500 τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲν δεχθῶσι νὰ ψηφοφορήσῃ ἐκλογεὺς ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ, ἢ δεχθῶσι νὰ ψηφοφορήσῃ μὴ ἐγγεγραμμένος ἐν αὐτῷ, ἢ ἀρνηθῶσι νὰ δεχθῶσιν εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων, ἢ τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχώρησιν τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν· μὲ φυλάκισιν δὲ τοὐλάχιστον δύο ἐτῶν καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 1000, ἐὰν ἐγγράψωσιν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφορίας ὡς ψηφοφορήσαντα πρόσωπα ἰδανικὰ ὑπὸ πλαστὸν ὄνομα, ἢ ἐκλογεῖς μὴ προσελθόντας νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἢ ἐὰν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας νοθεύσωσιν ὅπως δήποτε ἢ κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων μεταβάλωσι τὸ περιεχόμενον κάλπης τινός».

§123ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀναγορεύω τὸν Παπαμιχαλόπουλον διάδοχον τοῦ Δράκοντος.

§124ΔΑΓΡΕΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἐνστάσεων παρακαλῶ νὰ ἀλλαχθῇ, διότι, ἐὰν ὑποχρεώσητε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ δέχηται ἐνστάσεις πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ φοβηθῶσι ψηφοφόροι, ἡ ἐναντία μερὶς ἀδιάκοπα θὰ κάμνῃ ἐνστάσεις καὶ θὰ ματαιοῦται ἡ ψηφοφορία.

§125ΚΑΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 29 διαλαμβάνει περὶ αὐτοῦ, ὥστε ἐγὼ θεωρῶ περιττὴν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος παραδέχεται τὴν διαγραφήν;

§127ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα!

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς ἀναγνωσθείσης παραγράφου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. «Μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν...

§129ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει καὶ ποινὴ, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐγγράψῃ ὀνόματά τινα πλαστὰ, ἢ μεταβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκλογῆς τινός. (θόρυβος).

§130ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Ὡς πρὸς τὸ σύστημα τῶν ποινῶν εἴμεθα σύμφωνοι. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐννοοῦνται ὅλα τὰ πλημμελήματα καὶ ὅλαι αἱ παραβάσεις διὰ μιᾶς ἐκφράσεως· ἐὰν προσδιορίσωμέν τινας, ἠμπορεῖ νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία περὶ τῶν μὴ ἀναφερομένων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐπιθυμία τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου ἐκπληροῦται, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὰς ποινὰς, τὰς ὁποίας ὁ νόμος ὁρίζει οὕτω· «πᾶσα δὲ ἄλλη παραβίασις τῶν ἐν τῷ παρόντι νόμῳ ὡρισμένων, ἐὰν δὲν προβλέπεται εἰδικῶς, τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν 50–200 δραχμῶν». Ἐγὼ λέγω, Κύριε Πρόεδρε, ἀντὶ χρηματικὴν ποινὴν 50–200 δραχ. νὰ βάλωμεν μὲ φυλάκισιν 5 μηνῶν μέχρι ἑνὸς ἔτους, καὶ μὲ στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων.

§131ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν. «Μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν 200 τιμωροῦνται τὰ μέλη ὅλα τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον σχηματιζομένων ἐπιτροπῶν, ἐὰν ἀρνηθῶσι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντά των».— Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη μίαν ὑποτροπολογίαν τοῦ Κυρίου Χατζοπούλου «Διοικητικοὶ, δικαστικοὶ, στρατιωτικοὶ καὶ ναυτικοὶ ὑπάλληλοι ἢ ὑπηρέται, ἐὰν ὅπως δήποτε ἐνεργήσωσιν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἔργῳ ἢ λόγῳ ὑπὲρ ἢ κατὰ ὑποψηφίου τινὸς (γέλως) τιμωροῦνται ἐν μὲν τῇ πρώτῃ περιπτώσει μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν μέχρι δύω ἐτῶν. Ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ μὲ φυλάκισιν τριῶν ἡμερῶν μέχρι τριῶν μηνῶν. Ἀρχιερεῖς καὶ ἄλλοι ἐκκλησιαστικοὶ ὑπάλληλοι ὑπόκεινται εἰς καθαίρεσιν συμφώνως μὲ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς νόμους» (γέλωτες).—Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐνερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§133ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνθυμίζω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ἑξῆς. Ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις τοῦ 30 ἄρθρου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ ὀφείλει πρῶτον νὰ ἀνακηρύξῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοὺς ὑποψηφίους καὶ δεύτερον νὰ παραλάβῃ τὸ τίμημα τῶν καλπῶν καὶ σφαιριδίων, ἐπεφυλάχθημεν μίαν ποινήν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ εἶναι ἡ διάταξις «πᾶσα ἄλλη παράβασις τιμωρεῖται».

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεδέχθημεν τὸ Σάββατον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς κάλπας τινάς. Διὰ νὰ εὑρεθῶσι, βεβαίως ἄνθρωπός τις τὰ ῥίπτει. Ἐπεθύμουν ἐδῶ εἰς τὸ περὶ ποινῶν νὰ βάλωμεν μίαν διάταξιν «ὅστις δήποτε ψηφοφόρος φωραθῇ ῥίπτων σφαιρίδια περισσότερα τοῦ ἑνός, τιμωρεῖται μὲ τεσσάρων μηνῶν φυλάκισιν».

§136ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων.

§137ΚΑΛΟΣ. Ἡ κατάχρησις ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ χώραν μᾶλλον ἀπὸ τὸν ἔμπιστον τοῦ ὑποψηφίου, μολαταῦτα νὰ θέσωμεν «Πᾶς ὅστις ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ».

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, Κύριοι· «Μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν καὶ μὲ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων του τιμωρεῖται ὅστις ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ ῥίπτων εἴς τινα κάλπην πλείονα τοῦ ἑνὸς σφαιριδίου».

§139ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἠμπορῶ, καὶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος εἶμαι ὁ ἔμπιστος, νὰ ῥίπτω σφαιρίδια;

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται καὶ «πᾶς ὅστις ἤθελε ψηφοφορήσει χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα» (θόρυβος).

§141ΜΑΡΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ὅταν προχθὲς ἐδέχθη ἡ Συνέλευσις τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν τὰ περισσεύοντα σφαιρίδια ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὰ ναί, ἐγὼ ἤμην γνώμης ἐναντίας, διότι νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θέλει εἶσθαι παραγωγὸς οὐ μικρᾶς καταχρήσεως, ἢ τοὐλάχιστον θὰ γίνῃ ἀπόπειρα πρὸς τοιαύτην κατάχρησιν, ὅπως ἐλαττωθῶσιν αἱ βέβαιαι ψῆφοι τοῦ Ναί· ἐνῷ κατ’ ἐμὲ ἡ ἐξέτασις, ἐὰν αἱ περισσεύουσαι ψῆφοι ὀφείλουν νὰ λογισθῶσιν ἢ ὄχι, εἶναι ἐξέτασις ἀνήκουσα εἰς τὸ πραγματικὸν ζήτημα περὶ τοῦ κύρους ἑκάστης ἐκλογῆς, ὅπως ὑπάγεται ἑκάστοτε εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Κατ’ ἐμὲ ἡ διάταξις ἐκείνη θέλει ἐπιφέρει καταχρήσεις καὶ ζημίας ὡς πρὸς τὴν εἰλικρινῆ ἐξάσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀνάπτυξις καὶ ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ τὴν σεβασθῶ, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἂς περιφρουρηθῇ δι’ ἐναλλαγῆς αὐστηρᾶς κατὰ τοῦ καταχραστοῦ. Τὸ νὰ λέγεται, ὅτι τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν, τοῦτο σημαίνει ὅτι δύναται νὰ τιμωρηθῇ καὶ μὲ μιᾶς ἡμέραν φυλάκισιν. Ὅστις διανοηθῇ διὰ νὰ καταδολιεύσῃ μίαν ἐκλογὴν καὶ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν βεβαίων ψήφων τοῦ Ναί, ὢ, αὐτὸς τῇ ἀληθείᾳ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τιμωρηθῇ αὐστηρῶς, καὶ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ὡς ὅρος ὀφείλουν νὰ ληφθοῦν οἱ τρεῖς μῆνες, αὐτὸς τοὐλάχιστον πρέπει νὰ ληφθῇ ὡς ἐλάχιστος, ὥστε νὰ τεθῇ ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους, τηρουμένης πρὸς τούτοις καὶ τῆς στερήσεως τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων.

§142ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν Κ. Μαρῖνον ὅτι κατὰ τὴν ἡμετέραν νομοθεσίαν φυλάκισις καταγινώσκεται ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρι πέντε ἐτῶν ὥστε πρέπει νὰ τεθῇ ὡς ἐλάχιστος ὅρος οἱ τρεῖς μῆνες, καὶ ὡς ἀνώτατος τὸ ἔτος.

§143ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὑπάρχει, Κύριοι, καὶ ἄλλη κατάχρησις γινομένη εἰς τὰς μεγαλουπόλεις καὶ ἰδίως εἰς τὰς Ἀθήνας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐμποδίσωμεν. Ἰδοὺ ποίαν κατάχρησιν. Ἠξεύρετε, ὅτι εἰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὰς μεγαλουπόλεις ἐγγράφονται ὅλοι οἱ ἀλλοδαποὶ καὶ ἰδίως οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου διὰ νὰ ἀποκτήσωσι τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, μετὰ ταῦτα ἀναχωροῦσι. Τὰ ὀνόματα εὑρίσκεται ἐν τοῖς καταλόγοις καὶ μάλιστα ὀνόματα ἄνευ ἐπιθέτων, διότι οἱ ἔξω ὁμογενεῖς δὲν φέρουν συνήθως ἐπίθετα, ἀλλὰ τὰ πατρωνυμικὰ αὐτῶν ὀνόματα. Τὶ συμβαίνει κατὰ τὰς ἐκλογάς· οἱ ἔχοντες συμφέρον λαμβάνουν ἀνθρώπους τυχαίους, τοὺς μετεμφιέζουν πολλάκις, δεκάκις τῆς ἡμέρας, καὶ τοὺς φέρουν εἰς τὰς ἐκκλησίας καὶ ψηφοφοροῦν ὑπὸ διάφορα ὀνόματα. Πρέπει νὰ προβλέψωμεν καὶ νὰ τιμωρήσωμεν ἐκεῖνον, ὅστις ὑπὸ πλαστὸν ὄνομα ψηφοφορεῖ ἀντὶ ἄλλου (θόρυβος). Λοιπὸν προτείνω «οἱ ὑπὸ ψευδὲς ὄνομα ψηφοφοροῦντες νὰ τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν».

§144ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ θέσωμεν μίαν γενικὴν διάταξιν· νόμος δὲν γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§145ΜΑΡΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, παραδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Σαριπόλου, καὶ ὁρίζω τὰ ὅρια ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρι 5 ἐτῶν.

§146ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (ὑπουργ. Ἐσωτ.) Κ. Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω. Παρετήρησα, ὅτι ὅπου αἱ ποιναὶ εἶναι λίαν ὑπερβολικαὶ, ἐκεῖ δὲν ἐφαρμόζονται παρὰ οἱ ἐλάχιστοι ὅροι, διότι συνήθως ἰσχύει ἡ ἐπιείκεια.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν «τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν μέχρι ἑνὸς ἔτους καὶ μὲ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, ὅστις ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ ῥίψας εἴς τινα κάλπην πλείονα τοῦ ἑνὸς σφαιρίδια. Μὲ τὴν αὐτὴν ποινὴν τιμωρεῖται καὶ ὅστις ψηφοφορήσει ὑπὸ πλαστὸν ὄνομα.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§148ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κ. Πρόεδρε, παρελείψατε μίαν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρετήρησαν, ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τῆς διαλογῆς ῥιφθῶσι σφαιρίδια.

§149ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ αὐτοῦ, ὅστις ἔχει τόσην αὐθάδειαν, ὥστε νὰ καταστρέψῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἡ ποινὴ πρέπει νὰ ἦναι πολὺ μεγάλη. Τοὐλάχιστον ἓξ μηνῶν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μὲ φυλάκισιν δὲ ἓξ μηνῶν μέχρι δύω ἐτῶν, καὶ στέρησιν πενταετῆ τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, ὅστις ἤθελε ῥίψει σφαιρίδια κατὰ τὴν ἐκλογὴν (θόρυβος).

§151ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐννοοῦμεν καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ σημειωθῇ ὄχι μόνον ὅστις ῥίψει σφαιρίδια, ἀλλ’ ὅστις νοθεύσει ὁπωσδήποτε τὸ ἀποτέλεσμα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγει ἡ πρότασις «μὲ φυλάκισιν δὲ τὸ πολὺ 6 μηνῶν μέχρι δύο ἐτῶν, καὶ πέντε ἐτῶν στέρησιν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ὅστις ῥίψει σφαιρίδια κατὰ τὴν διαλογὴν, ἢ νοθεύσει ὁπωσδήποτε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον. «Τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους τοὐλάχιστον καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 500 ὁ δήμαρχος 1) ἐὰν δὲν ὑποβάλῃ εἰς τὸν γραμματέα τῶν Πρωτοδικῶν ὅλας τὰς εἰς αὐτὸν παραδοθείσας ἐφέσεις κατὰ τῶν πρωτοδίκων ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἅμα τῇ λήξει τῆς πενταημέρου προθεσμίας καὶ 2) ἐὰν κατὰ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρ. 20 διόρθωσιν τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου ἤθελε παραλείψει ἢ ἐγγράψει ἐκλογεῖς ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων τῆς τε ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Πρωτοδικείου. 2) Μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 200 τὰ μέλη ὅλων τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον σχηματιζομένων ἐπιτροπῶν, ἐὰν ἀρνηθῶσι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντά των. 3) Μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ μὲ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων πᾶς ὅστις ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ ῥίψας εἴς τινα κάλπην πλέον τοῦ ἑνὸς σφαιρίδια. Εἰς τὴν αὐτὴν ποινὴν ὑπόκειται καὶ ὅστις ψηφοφορήσει ὑπὸ πλαστὸν ὄνομα. Μὲ φυλάκισιν δὲ 6 μηνῶν μέχρι 2 ἐτῶν καὶ μὲ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων ὅστις ῥίψει σφαιρίδια κατὰ τὴν διαλογὴν ἢ ὁπωσδήποτε νοθεύσει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. 4) Μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους μέχρι τριῶν ἐτῶν καὶ μὲ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, ὅστις ἁρπάσει ἢ καταστρέψει ὁπωσδήποτε κάλπην τινα καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἢ διαλογῆς πάσης Βουλευτικῆς ἐκλογῆς.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 64. Αἱ περὶ πράξεων κατὰ τῆς ἐνεργείας τῶν πολιτικῶν καὶ δημοσίων δικαίων, διαταράξεως τῆς ἡσυχίας δημοσίων σωματείων, πλαστογραφίας δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ἐγράφων, νοθεύσεως τῶν δημοσίων σφραγίδων καὶ σημάντρων, ψευδομαρτυρίας ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς, παρανόμου κατακρατήσεως, παρανόμου βίας, καὶ ἀπειλῆς καὶ λοιπαὶ διατάξεις τοῦ Π. Ν. ἐφαρμόζονται πρὸς καταστολὴν τῶν ἀξιοποίνων τούτων πράξεων, ἂν λάβωσι χώραν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἡ ἐπί τινι τῶν πράξεων τούτων καταδίκη καὶ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος ἐπιφέρει αὐτοδικαίως πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Πᾶσα δ’ ἄλλη παράβασις τῶν ἐν τῷ παρόντι νόμῳ ὡρισμένων, ἐὰν δὲν προβλέπηται εἰδικῶς ὑπ’ αὐτοῦ ἢ δὲν ὑπάγηται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ποιν. νόμου, τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν 50–200 δραχμῶν, καὶ μὲ φυλάκισιν 3 μηνῶν. Ἡ ποινὴ αὕτη ἐπιβάλλεται, εἴτε ἐπικυρωθῇ, εἴτε ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 97 τοῦ ποινικοῦ Νόμου δὲν ἐφαρμόζεται ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἀνεγνώσθη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§153ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω, Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράγραφος «ἡ ποινὴ αὕτη ἐπιβάλλεται εἴτε ἐπικυρωθῇ, εἴτε ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ» νὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον.

§154ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζει, Κ. Πρόεδρε, ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, εἶναι, ὅτι μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας καταχρήσεις εἰς τὰς ἐκλογὰς εἶναι ἡ βία· εἰς τὰς ἐπαρχίας γνωρίζετε, ὅτι τὰς κάλπας τὰς ἁρπάζουν καὶ τὰς τσακίζουν, διὰ τοῦτο προτείνω, ὅτι ὅστις ἁρπάζει κάλπην νὰ ὑφίσταται μίαν μεγάλην ποινήν· εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Βάλτου αὐτὸ μᾶς συνέβη· ὁ Ἔπαρχος τοῦ Βάλτου μᾶς ἥρπασε τὴν κάλπην καὶ δὲν ἠμπορέσαμεν νὰ ψηφίσωμεν.

§155ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Καὶ τί σᾶς ἔβλαψεν, ἀφοῦ εἶσθε πληρεξούσιος;

§156ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προτείνω λοιπὸν νὰ τιμωρῆται μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους μέχρι τριῶν ἐτῶν καὶ μὲ στέρησιν πενταετῆ τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων πᾶς, ὅστις ἤθελεν ἁρπάσει ἤ καταστρέψει κάλπην ἤ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου εἶναι νὰ γίνῃ χωριστὸν ἄρθρον.

§158ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, καὶ εὑρίσκω αὐτὴν λίαν ὀρθήν· νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ ὅρος πρέπει νὰ ᾖναι γενικώτερος, διότι κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου γίνεται λόγος μόνον περὶ τῶν παραβάσεων, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἐνῷ ἀπεναντίας ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰς παραβάσεις τὰς τιμωρουμένας ὑπὸ τῶν ποινικῶν νόμων· καλὸν εἶναι λοιπὸν νὰ κάμωμεν χρῆσιν μιᾶς ἐκφράσεως, ἡ ὁποία νὰ ἀναφέρηται οὐχὶ μόνον εἰς τὰς εἰδικὰς παραβάσεις, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἀλλὰ καὶ ἐν γένει εἰς τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διαπραχθῶσι κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ τὰ ὁποῖα προβλέπονται ἀπὸ τὸν ποινικόν. Προτείνω λοιπὸν, ὅπως ἡ πρότασις τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου τροποποιηθῇ ὡς ἀκολούθως. «Πᾶσα ἐγκληματικὴ πρᾶξις γιγνομένη κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ τιμωρουμένη εἴτε ἀπὸ τὸν παρόντα νόμον, εἴτε ἀπὸ τὸν καθεστῶτα ποινικὸν νόμον, τιμωρεῖται αὐτεπαγγέλτως καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ἐπικυρώσεως ἤ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς.»

§159ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ «αὐτεπαγγέλτως» περιττεύει ὅλως διόλου, διότι, ὅπου ὁ νόμος δὲν φέρει, ὅτι ἐπὶ τῇ μηνύσει τοῦ παθόντος γίνεται ἡ καταδίωξις, ἐννοεῖ ὅτι ἡ καταδίωξις γίνεται αὐτεπαγγέλτως παρὰ τῆς εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς. Ἡ πρότασις δύναται νὰ τεθῇ οὕτω πως «πᾶσα ἀξιόποινος πρᾶξις ἀφορῶσα τὰς ἐκλογὰς καὶ τιμωρουμένη κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἤ τοῦ ποινικοῦ τιμωρεῖται, εἴτε ἐπικυρωθῆ, εἴτε ἀκυρωθῆ, ἡ ἐκλογή.»

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ Κ. Σαριπόλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Θέλει ἀποτελέσει λοιπὸν ἰδιαίτερον ἄρθρον. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἕτερον ἄρθρον.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θʹ.

Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 65. Ἀποβιώσαντος, παραιτηθέντος ἢ καταστάντος ἀνικάνου Βουλευτοῦ τινος γίνεται νέα ἐκλογὴ περὶ ἀναπληρώσεως αὐτοῦ ἐντὸς δύο μηνῶν καὶ συμφώνως πρὸς τὰς ἐν τῷ παρόντι Νόμῳ διεγραφομένας διατυπώσεις. Ἡ παραίτησις τινὸς ἐκ τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν ἀποτείνεται παρὰ τοῦ παραιτουμένου εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν αὕτη συνεδριάζῃ, ἢ διευθύνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἔκαμεν ἔναρξιν τῶν Συνεδριάσεών της, τὸ δὲ ὑπουργεῖον πέμπει αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν.»

§161ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκυρουμένης τινὸς ἐκλογῆς, νὰ ἐπαναλαμβάνεται αὕτη ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεως, διότι γνωρίζετε, ὅτι πολλαὶ ἐκλογαὶ ἀκυρωθεῖσαι δὲν ἐπανελήφθησαν.

§162ΚΑΛΟΣ. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι πρέπει νὰ γίνηται νέα ἐκλογὴ, ὁσάκις εἷς Βουλευτὴς διορίζεται ὑπουργός.

§163ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Καλοῦ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§165ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ 65 ἄρθρου, ἐκεῖ ὅπου λέγει «τὸ δὲ ὑπουργεῖον πέμπει αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν.» Προτείνω νὰ προστεθῇ «ἥτις ἀποφαίνεται,» διότι ποῖος θὰ ἀποφανθῇ; (θόρυβος).

§166ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἀνεχθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἕνας Βουλευτὴς γενόμενος ὑπουργὸς νὰ μείνῃ Βουλευτής.

§167ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἵνα συμφωνήσωμεν, Κύριοι, τὸν ἐκλογικὸν νόμον πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, αἵτινες λέγουσι Βουλευταὶ διοριζόμενοι εἰς ἔμμισθον ὑπηρεσίαν, παύουσι τοῦ νὰ ᾖναι βουλευταί, πρέπει νὰ εἴπωμεν «ἀποβιώσαντος, παραιτηθέντος ἢ καταστάντος ἀνικάνου βουλευτοῦ τινος, ἢ διορισθέντος εἰς ἔμμισθον λειτουργίαν ἐκτὸς τῆς τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἐκτὸς νέας ἐκλογῆς, ἐννοῶ δὲ, ὅτι βουλευτὴς διοριζόμενος ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλεται εἰς νέαν ἐκλογὴν, καθόσον λογικώτατον καὶ Συνταγματικώτατον εἶναι νὰ λαμβάνωνται οἱ ὑπουργοὶ συνήθως ἐκ τῆς Βουλῆς.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλοῦ καὶ ἀπεῤῥίφθη. Ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος προτείνει· «ἐκλογὴ ἀκυρωθεῖσα νὰ ἐπαναλαμβάνεται οὐχὶ ἐντὸς δύο μηνῶν, ἀλλ’ ἐντὸς 20 ἡμερῶν». Ὁ Κ. Σαρίπολος δὲ προτείνει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν «Ἀποβιώσαντος ἢ παραιτηθέντος ἢ καταστάντος ἀνικάνου βουλευτοῦ τινος ἢ διοριζομένου εἰς ἔμμισθον λειτουργίαν ἐκτὸς τῆς τοῦ ὑπουργοῦ, γίνεται νέα ἐκλογή».

§169ΖΕΡΒΑΣ. Προτείνω ἐγὼ, μηδὲ τοῦ ὑπουργοῦ ἐξαιρουμένου.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Σαριπόλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείροντα οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη.

§171ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς δύο μηνῶν, διότι θὰ γίνουν προπαρασκευαστικαὶ πράξεις.

§172ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐντὸς 20 ἡμερῶν νὰ διατάσσεται ἡ ἐκλογή.

§173ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρίσταται ἤδη ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις· ἡ ἐκλογὴ, ἀκυρουμένη, ὑποβάλλεται εἰς ὅλας τὰς διατυπώσεις καὶ διαδικασίας, τὰς ὁποίας προνοεῖ ὁ νόμος, διότι, ἂν τὸ ἀφήσωμεν ἄλυτον, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θὰ τὸ ἐφαρμώσῃ ὅπως θέλει.

§174ΖΕΡΒΑΣ. Οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἀκυρωθῇ μία ἐκλογὴ, θὰ ᾖναι ἢ μία παρανομία ἐκ προθέσεως, ἢ μία παρατυπία· ἑπομένως ἐξάγεται, ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ ἐπιστρέφεται εἰς τὰ αὐτὰ πρόσωπα, ἵνα τὸ ἐπαναλάβωσι νομιμώτερον· ἑπομένως δὲν εἶναι ἀνάγκη μεγάλης προθεσμίας.

§175ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν τὸν χρόνον, διότι δὲν γνωρίζομεν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή· φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ, καθ’ ἣν ὑποχρεοῦται ἡ κυβέρνησις νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεως.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις λέγει, «ἀκυρωθείσης ἐκλογῆς τινος, διατάσσεται ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεώς της—» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον μὲ τὴν προσθήκην

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θʹ.

Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 68. Ἀποβιώσαντος, παραιτηθέντος, καταστάντος ἀνικάνου βουλευτοῦ τινος, ἢ διορισθέντος εἰς ἔμμισθον ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς τῆς τοῦ ὑπουργοῦ, γίνεται νέα ἐκλογὴ περὶ ἀναπληρώσεως αὐτοῦ ἐντὸς δύο μηνῶν καὶ συμφώνως πρὸς τὰς ἐν τῷ παρόντι Νόμῳ διαγραφομένας διατυπώσεις. Ἀκυρωθείσης ἐκλογῆς τινος, διατάσσεται ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεώς της. Ἡ παραίτησις τινὸς ἐκ τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν ἀποτείνεται παρὰ τοῦ παραιτουμένου εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν αὕτη συνεδριάζῃ, ἢ διευθύνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἔκαμεν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεών της, τὸ δὲ ὑπουργεῖον πέμπει αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ Κ. Καλοῦ ἡ ἑξῆς πρότασις περὶ διαιρέσεως εἰς 180 μερίδια καὶ ἀπονομῆς τῆς ἀποζημιώσεως τῶν Βουλευτῶν κατὰ τόσα μερίδια ὅσα ἀναλογοῦν εἰς τὰς ἐργασίμους ἡμέρας ἑκάστου. Τροπολογία τοῦ Κ. Δοσίου. «Ἡ Βουλευτικὴ ἀποζημίωσις εἶναι ἀδιαίρετος, δίδεται εἰς τοὺς παρευρεθέντας κατὰ τὰ ⅔ τῆς διαρκείας τῆς συνόδου.»

§177ΚΑΛΟΣ. Καὶ ἐν Γαλλίᾳ, Κύριοι, καὶ εἰς τὸ Βέλγιον ἡ ὀφειλομένη ἀποζημίωσις εἶναι ἡμερούσιος. Παρ’ ἡμῖν ἐτέθη εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ ποσὸν 2,000 δραχμῶν διὰ πᾶσαν Βουλευτικὴν σύνοδον, ἀλλὰ δὲν ὡρίσθη ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς. Ὁ μακρύτερος χρόνος ὡρίσθη εἰς 180 ἡμέρας, ἤτοι εἰς ἓξ μῆνας. Κατὰ κανόνα, ἵνα ἀποζημιοῦταί τις ὀφείλει νὰ ἐργάζηται· ὁ μὴ ἐργαζόμενος δὲν ἔχει μισθὸν (θόρυβος). Αὐτὴ εἶναι ἀρχῆ γενικὴ, τὴν ὁποίαν ἐσεβάσθησαν πάντες, καὶ πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ τὴν σεβασθῶμεν.

§178ΤΙΝΕΣ. Ἐὰν ἀσθενήσῃ τις;

§179ΚΑΛΟΣ. Ἐὰν ἀσθενήσῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποζημιωθῇ· ἐὰν δὲ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, ὄχι. Διὰ τοῦτο διαιρῶ εἰς 180 μέρη τὴν ἀποζημίωσιν καὶ προτείνω, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ χρόνος εἶναι βραχύτερος τῶν ἓξ μηνῶν, ἀποδίδοται εἰς τὸ τέλος τὸ ὅλον τῆς ἀποζημιώσεως· ὁ μὴ ἐκπληρώσας τὰ καθήκοντά του καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς βουλευτικῆς συνόδου, θὰ λάβῃ ἀποζημίωσιν κατ’ ἀναλογίαν τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας του (θόρυβος). Μὴ ταράττεσθε, δὲν σᾶς ἀρέσει ἡ πρότασίς μου, ἀποῤῥίψατέ την, εἶσθε κύριοι· ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ διὰ τοῦ νόμου ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως (θόρυβος).

§180ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ προτείνω μᾶλλον τὴν ἀπάλειψιν παρ’ ὅπως κατήντησεν ἡ ἀποζημίωσις· ἓν ἐκ τῶν δύω, ἢ πρέπει νὰ τεθῇ ἀποζημίωσις, ἢ τὸ ἄμισθον. Νὰ ἔλθῃ ὅμως ὁ Βουλευτὴς μὲ ἡμερομίσθιον νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τοὺς χαμάλιδες, δὲν εἶναι πρέπον.

§181ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προτείνω διὰ τοὺς Βουλευτὰς, τοὺς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ τοὺς δίδωνται ὁδοιπορικὰ ἔξοδα.

§182ΤΙΝΕΣ. Εἶναι τοιαύτη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ζέζα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται τρεῖς). Ἀπεῤῥίφθη. Πρότασις τοῦ Κ. Ζέζα.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἐναντία τοῦ Συντάγματος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ· προτείνομεν τὸ ἀπαράδεκτον (θόρυβος).

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δοσίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Πρότασις τοῦ Κ. Ζέζα. «Εἰς ἕκαστον Βουλευτὴν ἐκτὸς τῆς ἐν τῷ Συντάγματι ἀναφερομένης ἀποζημιώσεως χορηγοῦνται δραχμαὶ 1000 (θόρυβος ἀποδοκιμασίας) λόγῳ ἀποζημιώσεως δι’ ἑκάστην βουλευτικὴν σύνοδον.»

§186ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι παράβασις τοῦ Συντάγματος· εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις.

§187ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, δὲν ἀντιβαίνει εἰς τὸ Σύνταγμα (θόρυβος).

§188ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ Σύνταγμα θέτει ὡρισμένον ποσὸν 2,000 δραχμῶν δι’ ἀποζημίωσιν δι’ ἑκάστην τακτικὴν σύνοδον (θόρυβος).

§189ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη, κύριοι, εἶναι ἀπαράδεκτος ὡς ἀντιβαίνουσα εἰς τὸ Σύνταγμα (θόρυβος)· διότι ἀφοῦ προσδιωρίσθη δι’ αὐτοῦ ἡ ἀποζημίωσις τῶν βουλευτῶν, δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον (θόρυβος). Ἄλλως μιμούμεθα τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν, ἥτις κατεπάτησε τὸ Σύνταγμα, καὶ ἔλαβον πλέον δραχμὰς 300 κατὰ μῆνα τοῦ ὁρισθέντος ποσοῦ διὰ τοῦ τότε Συντάγματος, λόγῳ ὑπερτιμήσεως τροφίμων (θόρυβος). Αἱ 2,000 δραχμαὶ ἀρκοῦσι δι’ ἔξοδα τῶν ἓξ μηνῶν, καὶ δὲν ἤλθομεν ἐδῶ νὰ μοιράσωμεν τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον (θόρυβος.)

§190ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι, τὴν προσοχήν σας. Τὸ ζήτημα εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον (θόρυβος, διάλογοι διάφοροι ταραχώδεις).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, ἄλλως θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§192ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Αὔριον, Κ. πρόεδρε, αὔριον. (Ἀπέρχονταί τινες).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, νὰ τελειώσωμεν. Ἡ πρότασις ἥτις ὑπεβλήθη ἔχει ὡς ἑξῆς, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν Κ. Βαλτινὸν «Εἰς ἕκαστον βουλευτὴν τῶν μὴ ἐχόντων σταθερὰν διαμονὴν ἐν Ἀθήναις....

§194ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπαράδεκτος, ἀπαράδεκτος (θόρυβος).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ πρῶτον περὶ τῆς ἐνστάσεως τοῦ ἀπαραδέκτου.

§196ΤΙΝΕΣ (τινὲς δεξιόθεν ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 20). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη, τὸ ἀπαράδεκτον. Ὑποβάλλεται πρότασις πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ἄρθρου 66 τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωρίζετε, μετετέθη εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ ἔλαβε τὴν τάξιν τοῦ 3 ἄρθρου.» Οἱ ἀνεγνωρισμένοι συνοικισμοὶ τῶν Κρητῶν....

§198ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀπαράδεκτος.

§199ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον, αὔριον. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§200ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Προτείνω, ὥστε πᾶσα πρότασις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸ Σύνταγμα δὲν πρέπει νὰ φέρηται εἰς Συζήτησιν. Προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως ταύτης.

§201ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, Κ. πρόεδρε.

§202ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη ἔχει 200 ὑπογραφὰς (θόρυβος).

§203ΣΟΥΪΔΑΣ. Μία πρότασις, ἥτις φέρει 200 ὑπογραφὰς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἀπαράδεκτος· ἄρα πρέπει νὰ συζητηθῇ (θόρυβος).

§204ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον. Δὲν εἴμεθα πλήρεις. (Ἀναχωροῦν). Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 5 παρὰ ¼).

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Σ. Λογιωτατίδης. Α. Νικολαΐδης.