1864.10.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 355.

Τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1864.

(Παρασκευὴ.)

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει, Κύριοι Πληρεξούσιοι;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταλάβετε τὰς θέσεις σας, Κύριοι πληρεξούσιοι, ἄρχεται ἡ συζήτησις. Ὑπεβλήθη δευτέρα πρότασις ἀφορῶσα τὸ Κερκυραϊκὸν ζήτημα, συνοδεύεται δὲ μὲ ἔκθεσιν καὶ διάφορα ἔγγραφα. Ἡ πρώτη πρότασις ἦτο ἀπὸ δύο μόνον μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ προκειμένη φέρει τὰς ὑπογραφὰς 5 ἢ 6· λοιπὸν καθὼς ἀπεφασίσθη ἡ τύπωσις τῆς πρώτης ἐκθέσεως καὶ προτάσεως οὕτω πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ καὶ ἡ τύπωσις τῆς προκειμένης.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τύπωσις τῆς παρούσης ἐκθέσεως, ἡ ὁποία εἶναι τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς δέον νὰ σπεύσῃ, διότι ἐνδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ καιρὸν νὰ λύσῃ μέρος τοῦ ζητήματος τούτου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σουΐδας ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6ΣΟΥΪΔΑΣ. Θὰ μοὶ συγχωρήσῃ ἡ Συνέλευσις ἐὰν ἐν τῷ μέσῳ τῆς σπουδῆς, τὴν ὁποίαν καταβάλλει διὰ νὰ τελειώσῃ ὅσον οὔπω τὰ σπουδαῖα της ἔργα, νὰ τὴν ἀπασχολήσω ἐπὶ δύο λεπτὰ ἐπί τινος ἀντικειμένου γνωστοῦ εἰς αὐτήν· γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι πρὸ ἡμερῶν ὡς εἰσηγητὴς μιᾶς ἐπιτροπῆς τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς τελευταίας μεταβολῆς ὑπέβαλα καί τινα κατάλογον· ὁ κατάλογος οὗτος εἶχε συνταχθῆ κατὰ συνέπειαν διαφόρων πληροφοριῶν. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ οἱ πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ μοὶ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἦτο ἐσφαλμένος, καὶ πραγματικῶς ὁμολογῶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι εἰς τὸν κατάλογον παρετήρησα, ὅτι τινὲς, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ᾖναι, ὅπως ὁ Περικλῆς Μαυρομιχάλης, ὁ λοχαγὸς Μανωλάκης, ἕνας Παπαγεωργίου καὶ ἕτεροι δὲν εἶναι, ἐνῷ ἄλλοι τινὲς εἰσέῤῥευσαν, διὰ τοῦτο λοιπὸν πρὸς ἱκανοποίησιν αὐτῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ στρατὸς ἔλαβε μέρος εἰς τὴν τελευταίαν μεταβολὴν τὴν Ἐθνικὴν δι’ ἀτομικὰ συμφέροντα, καθόσον ἀποβλέπει τὸ ἄτομόν μου, διότι εἶμαι ἐκ τῶν προτεινάντων, προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ συζήτησις αὕτη, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ νὰ συζητηθῇ, διότι πολλάκις ἐξεφράσθη ἡ ἰδέα αὕτη, ὁ νόμος περὶ τῆς συντάξεως τοῦ στρατοῦ, πρὶν τελειώσῃ τὰς συζητήσεις της.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Προκειμένου, Κύριοι, περὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἕκτου ἐδαφίου, ὑπεβλήθη προσθήκη ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου Κ. Λούζη. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ἤδη τὸ πρῶτον μέρος τῆς προσθήκης ταύτης, δηλ. ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καταδικάζει τὸν ἐκλογέα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἀρνηθῇ νὰ ψηφίσῃ εἰς μίαν τῶν καλπῶν, τὸν καταδικάζει εἰς πρόστιμον ἀπὸ 50–100 δρ. Πρόκειται ἤδη ν’ ἀποφασισθῇ, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπιβάλληται εἰς τὸν ἐκλογέα καὶ ποινὴ φυλακίσεως καὶ παρὰ τίνος. Χθὲς ὑπεβλήθησαν ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος διάφοροι προτάσεις, οἱ μὲν προτείνουν νὰ ἐπιβάλληται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, ἄλλοι δὲ ἀπὸ τὰ τακτικὰ δικαστήρια, λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἐὰν παραδέχηται κατὰ πρῶτον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φυλάκισις.

§9ΣΑΡΑΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀποφασισθῇ πρῶτον ἀπὸ ποίαν ἀρχὴν θὰ ἐπιβληθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν θὰ ἐρωτήσω περὶ αὐτοῦ.

§11ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Δύω ποιναὶ δὲν ἠμποροῦν ποτὲ νὰ ἐπιβληθοῦν, καὶ ἡ ἐκλογὴ εἶναι δικαίωμα τοῦ πολίτου.

§12ΛΟΥΖΗΣ. Εἶναι δικαίωμα τῆς πολιτείας καὶ ὄχι τοῦ πολίτου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐπιβάλληται εἰς τὸν ἐκλογέα καὶ ποινὴ φυλακίσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Δεύτερον ζήτημα. Ἡ τροπολογία λέγει νὰ ἐπιβάλληται ἡ ποινὴ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ δὲ ὑποτροπολογία ζητεῖ νὰ ἐπιβάλληται ὑπὸ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί) (θόρυβος).

§14ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐννοήσαμεν (θόρυβος).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἔχω ἀνὰ χεῖράς μου τροπολογίαν τοῦ Κ. Λούζη, ἡ ὁποία λέγει «ἀποποιουμένου τοῦ ἐκλογέως νὰ ψηφίσῃ εἰς κάλπην τινὰ, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καταδικάζει αὐτὸν εἰς πρόστιμον δραχ. 50–100 καὶ εἰς φυλάκισιν ἑνὸς μηνὸς» Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ὑπεβλήθη ἡ ὑποτροπολογία, ὅτι ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἐπὶ τῆς ὑποτροπολογίας αὐτῆς ἐρωτῶ....

§16ΛΟΥΖΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ προκαλῶ τοὺς Ἑπτανησίους νὰ ἐγερθῶσιν (θόρυβος).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθαι 20.

§18ΛΟΥΖΗΣ. Κάλιστα εἴμεθα, 40 (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 20).

§19ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ὅτι καὶ οἱ Κ. Ἑπτανήσιοι, δὲν θὰ ἐπιμένουν ὥστε νὰ χάσωμεν τόσον καιρὸν μὲ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, τὸ ζήτημα εἶναι λίαν σπουδαῖον ἀναντιῤῥήτως, ἀφορᾷ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, ἡ ὁποία δὲν θὰ δοθῇ εἰς χεῖρας τοῦ τυχόντος, ἑπομένως φρονῶ ὅτι θὰ λυθῇ διὰ μεγάλης πλειοψηφίας. Παρακαλῶ λοιπὸν ἐὰν συμφωνοῦν διὰ νὰ μὴ χάσωμεν τόσον καιρὸν, ἕνας τῶν Κ. Ἑπτανησίων καὶ ἕνας τῶν ἄλλων νὰ καθήσουν εἰς τὸ προεδρεῖον, καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία τότε νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§20ΛΟΥΖΗΣ. Ὄχι, Κύριοι, δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ καθὼς τὸ ἐξέθηκα· εἶναι λίαν σπουδαῖον, δὲν πρόκειται περὶ ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ πολίτου ἀλλὰ περὶ καταστροφῆς πολιτικῶν ἐλευθεριῶν τῆς πολιτείας, περὶ τῆς βάσεως τῶν ἐλευθεριῶν τῆς πολιτείας. Οἱ Ἑπτανήσιοι λοιπὸν δὲν ἐπιμένουσιν εἰς τοῦτο, ἀλλὰ πρόκειται σήμερον οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ μὴ φανοῦν ὅτι κατέστρεψαν ἕνα νόμον ὅστις τοὺς περιεφρούρησε διαρκοῦσης τῆς προστασίας καὶ θέλομεν ὥστε ἑνὸς ἑκάστου τὸ ὄνομα νὰ φανῇ.

§21ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγγράψατε τοὺς διαμαρτυρομένους, Κύριε Πρόεδρε (θόρυβος.)

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως ἀπὸ τὰ τακτικὰ ποινικὰ δικαστήρια λέγουν ναί, ἢ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 247. 147 εἶπον ναὶ 99 εἶπον ὄχι, εἷς ἠρνήθη ψῆφον, ἄρα ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή· Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Λούζη περιέχει καὶ τὰς ἑξῆς παρεμπιπτούσας προτάσεις, ὅτι ἡ ποινὴ ἐπιβάλλεται ἀπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου ἐπὶ τῇ μηνύσει οἱουδήποτε ἐκλογέως.

§24ΖΕΖΑΣ. Καὶ οἱουδήποτε ἐκλογέως.

§25ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ νομικὴ ἔκφρασις εἶναι «καταδιώκεται ἐξ ἐπαγγέλματος».

§26ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ.

§27ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ναὶ, εἶναι τὸ ζήτημα ἰατρικόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον Κ. Ῥεβελάκη.

§29ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν γενομένην νὰ ἐπιβάλληται ἀπὸ τὸ τακτικὸν δικαστήριον καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ οὕτως εἰπεῖν ἔκτακτον, εἶναι καλὸν νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς παραπέμπεται εἰς τὸ τακτικὸν Δικαστήριον, καὶ αὐτὸ λαμβάνον αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν αὐτεπαγγέλτως δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ποινὴν τῆς φυλακίσεως.

§30ΜΠΑΣΤΑΣ. Ἄφησε, Κ. Ῥεβελάκη, τοὺς νομικοὺς νὰ λύσουν αὐτὸ, ἡμεῖς εἴμεθα ἰατροί.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ποία εἶναι ἡ πρότασίς σας, Κ. Σαράβα;

§32ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ παράβασις αὕτη καταδιώκεται ἐξ ἐπαγγέλματος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν τοῦ Κ. Σαράβα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§34ΛΟΥΖΗΣ ΚΑΙ ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν τοῦ Κ. Σαράβα, ὅτι καταδιώκονται ἐξ ἐπαγγέλματος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἐπείσθητε Κ. Λούζη;

§36ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, σᾶς ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸν κανονισμὸν νὰ τὸ ξανακάμνετε αὐτό· ἐπειδὴ ὅμως σᾶς τὸ εἶπεν ὁ Κ. Λούζης, τὸ ἐκάματε.

§37ΛΟΥΖΗΣ. Τὴν πρώτην φορὰν ἐσηκώθησαν ὀλίγοι.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Λούζη. «Ἀποποιουμένου τοῦ ἐκλογέως νὰ ψηφίσῃ εἰς κάλπην τινὰ, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καταδικάζει αὐτὸν εἰς πρόστιμον 50–100 δραχ. καὶ εἰς φυλάκισιν ἑνὸς μηνός.»

§39ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ Κ. Λούζης δὲν ἐπιμένει. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἂν ἀθωώσωσι πρέπει νὰ τιμωρηθῶσι διὰ τοῦτο; Πρέπει νὰ τὰ ἀφήσωμεν ἐλεύθερα.

§40ΛΟΥΖΗΣ. Ἐπιμένω, Κ. Πρόεδρε.

§41ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Τότε ἀποβαίνει περιττὴ, Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρώτη διάταξις, διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν καταδιώκει.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονταί τινες).

§43ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν ἐννοήσαμεν (θόρυβος).

§44ΖΩΤΟΣ. Παρακαλῶ ὁ Κύριος Λούζης νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ (ὁ Κ. Λούζης ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος).

§45ΠΟΛΛΟΙ. Ἔκλεισεν ἡ συζήτησις (θόρυβος).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον.

§47ΣΑΡΑΒΑΣ. Πρὸ τοῦ ζητήσητε τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου τοῦ ἄρθρου μὲ συγχωρεῖτε νὰ κάμω, Κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν, ἵνα προλάβω μίαν φαινομένην νομικὴν ἀντίφασιν εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον. Γνωρίζετε ὅτι ὁ νόμος μας κατατάττει τὰ ἐγκλήματα κατὰ τὰς ποινὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται· καὶ τὰς μὲν παραβάσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐπιβάλλομεν πρόστιμον ὀνομάζομεν πταίσματα· εἰς τὰ πλημμελήματα δὲ ἐπιβάλλεται χρηματικὴ ποινή. Μία καὶ ἡ αὐτὴ πρᾶξις ὡς φαίνεται ἀπὸ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἄρθρου, θεωρεῖται ὑπὸ μὲν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πταῖσμα, διότι ὑπ’ αὐτῆς ἐπιβάλλεται πρόστιμον, ὑπὸ δὲ τοῦ δικαστηρίου δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πλημμέλημα καὶ νὰ ἐπιβληθῇ χρηματικὴ ποινή. Μοὶ φαίνεται ὅτι μία καὶ ἡ αὐτὴ πρᾶξις δὲν δύναται νὰ ἔχῃ δύω διαφόρους χαρακτῆρας, διότι δικάζεται ἀπὸ δύω διάφορα δικαστήρια. Αὐτὴ ἡ παρατήρησις ἦτο πολὺ ἀναγκαία, Κ. Πρόεδρε, καὶ νομίζω ὅτι πρὶν ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ διορθώσωμεν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἐν ἑαυτῷ ἑνότητα, καὶ προτείνω νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν λέξιν πρόστιμον διὰ τῆς χρηματικῆς ποινῆς, διότι ὡς γνωρίζετε, ἡ χρηματικὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τὰ πλημμελήματα· διότι ἄλλως, Κ. Πρόεδρε, θέλομεν ἔχει τὸ ἀτόπημα νὰ δικάζεται μία καὶ ἡ αὐτὴ πρᾶξις ὑπὸ δύω δικαστηρίων.

§48ΡΟΝΤΗΡΗΣ. .......... (θόρυβος).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον.

§50ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί ἔγεινεν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Λούζη;

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφορήθη καὶ ἀπεῤῥίφθη.

§52ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐψηφοφορήθη.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν νὰ ψηφοφορῶμεν ἀδιακόπως; καθήσατε νὰ σᾶς ἐρωτήσω. — Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Λούζη τὴν ἑξῆς. «Τὰ δὲ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ μὴ ἐπιβάλλοντα τὴν ποινὴν ταύτην τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν 500 μέχρι 1000 καὶ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§54ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τοῦτο, Κ. Πρόεδρε, εἶναι παραλογισμός. Ποῦ ἠκούσθη ποτὲ ὁ δικαστὴς νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος διὰ τὰς ἀποφάσεις του.

§55ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ποῖος θὰ ὑπάγῃ τότε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς μὲ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον. «Οὐδεὶς ἄλλος, πλὴν τῶν ὡρισμένων ὑπαλλήλων, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐγχειρίζῃ τὰ σφαιρίδια εἰς τοὺς ἐκλογεῖς· οἱ δὲ ὑπάλληλοι λαμβάνονται ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε ἐκ τῶν δημοσίων γραφείων καὶ ἐξ ἰδιωτῶν, ἂν οἱ τῶν δημοσίων γραφείων δὲν ἐπαρκῶσι.» «Διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας, οὐδεὶς δύναται νὰ πλησιάζῃ ἢ νὰ συνομιλῇ μὲ τὸν ἐκλογέα, ἐκτὸς μόνον ἀπὸ τὸν ἐπιτετραμμένον ὑπάλληλον, ὅστις θὰ τοῦ ἐγχειρίζῃ τὸ σφαιρίδιον. Ἐπίσης δὲν ἐπιτρέπεται εἰς οὐδένα νὰ πλησιάζῃ εἰς τὰς κάλπας, ὅταν ψηφίζῃ ὁ ἐκλογεύς.

§57ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Προτείνω τὴν διαγραφὴν, ἄλλως νὰ βάλωμεν ποινὴν, διότι δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετρινοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀναγνωσθὲν ἐδάφιον ὅπως ἔχει παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν προσθήκην τοῦ Κ. Νικοκάβουρα. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον. «Πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους πληρώνονται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τὰ ἔξοδα τῆς μεταβάσεως καὶ ἐπανόδου, καὶ προσέτι δύω δραχμῶν ἐπιμίσθιον κατὰ πᾶσαν τῶν τεσσάρων ἡμερῶν τῆς ψηφοφορίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ προκείμενον ἐδάφιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον. «Οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ὑπάγονται εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Προέδρου καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις δύναται νὰ τιμωρήσῃ αὐτοὺς διὰ προστίμου μηδὲ ἥσσονος τῶν πέντε μηδὲ μείζονος τῶν 25 δραχμῶν.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀναγνωσθὲν ἐδάφιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον. «Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἐπιτρέπεται ἔφεσις εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§59ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν προσθήκην. Πουθενὰ δὲν ὡμιλήσαμεν ἀπὸ τὶ εἶδος μετάλλου θὰ ἦναι τὰ σφαιρίδια. Εἰς τὸ Ϛʹ. ἐκεῖ ὅπου λέγει «ἕκαστος τῶν ὑπαλλήλων λαμβάνει... τόσα σφαιρίδια» νὰ θέσωμεν τόσα μολύβδινα σφαιρίδια.»

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸν νόμον δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ διάταξις αὕτη. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ κανονισθῇ ἀπὸ τὸ διάταγμα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Λομβάρδου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§62Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἐλέγχου τῶν ψηφοφορούντων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τούτου ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κυρίου Παπαμιχαλοπούλου. «Περὶ τῆς ψηφοφορίας κρατεῖται πρωτόκολλον ἠριθμημένον καὶ μονογραφημένον ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἐπιτροπῆς, ἐν ᾧ ἐγγράφονται οἱ ψηφοφοροῦντες ἐκλογεῖς καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου εἰς ὃν εἶναι ἐγγεγραμμένος ἕκαστος ἐκλογεὺς, καὶ τὸ ὁποῖον καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν κλείεται καὶ ὑπογράφεται προσηκόντως.»

§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὁ ἔλεγχος τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι ψηφοφοροῦσι.

§65ΣΕΡΒΟΣ. Πρέπει ἐνταῦθα, Κ. Πρόεδρε, νὰ κάμωμεν παρατήρησιν. Ἡ αἴθουσα τῆς ψηφοφορίας ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους, ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἰσάγονται διὰ νὰ ψηφοφορήσωσιν. Οὐδεμία ἀπαγόρευσις ὑπάρχει ὡς πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, τοὺς χωροφύλακας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει περὶ τούτου ἄλλο ἄρθρον παρὰ κάτω.

§67ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁμιλεῖ μόνον περὶ στρατιωτικῆς δυνάμεως, οὐχὶ περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, πρέπει καὶ εἰς τὸν ὑπάλληλον νὰ ἀπαγορεύηται ἡ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας εἴσοδος.

§68ΣΕΡΒΟΣ. Ἔχεται δίκαιον, Κύριε Πρόεδρε, ἅμα ἔλθει τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο θὰ κάμω τὴν παρατήρησίν μου.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, παρακαλοῦνται νά ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Ἀννίνου «ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑποψήφιον δι’ ἀντιπροσώπου νὰ θέτῃ οἱονδήποτε σημεῖον θέλει ἐπὶ τῆς κάλπης του, καθὼς καὶ εἰς πάντα ἄλλον ὁμόδοξον» οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρωνται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἄρθρον 45. Τὴν ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 35 προγράμματος τεταγμένην ὥραν τῆς λήξεως τῆς ψηφοφορίας, ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς κηρύττει, ὅτι οὐδεὶς πλέον δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καὶ ὅτι ἡ ψηφοφορία θέλει ἐξακολουθήσει τὴν αὔριον κατὰ τὴν ὡρισμένην ὥραν. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§71ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἄρθρον 46. Κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως ἑκάστης ἡμέρας θέλουν κλείεσθαι ἅπασαι αἱ κάλπαι χωρὶς νὰ μετακινηθῶσιν, ἐν κιβωτίῳ ἢ ἐν κιβωτίοις προπαρασκευασμένοις καὶ καταλλήλως τοποθετημένοις. Τὰ κιβώτια κλείονται διὰ τριῶν διαφόρων κλείθρων, ὧν τὴν μίαν κλεῖδα κρατεῖ ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, τὰς δὲ λοιπὰς δύο ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων. Τὸ κιβώτιον περιτυλίσσεται καὶ διὰ ταινιῶν, ἐφ’ ὧν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων ἐπιθέτουσι τὰς σφραγῖδάς των. Περὶ τούτων πάντων συντάσσεται πρωτόκολλον, ὑπογραφόμενον ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων.

§73ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω μίαν δυσκολίαν ἐδῶ. Ἡ δευτέρα παράγραφος λέγει, ὅτι «τὰ κιβώτια κλείονται διὰ τριῶν διαφόρων κλείθρων, ὧν τὴν μίαν κλεῖδα κρατεῖ ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, τὰς δὲ λοιπὰς δύω ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων» εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς ὑπάρχουν δύο μερίδες· οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων ὑποψηφίων θὰ εὑρεθῶσι εἰς δυσχερείας. Λοιπὸν νὰ θέσωμεν διὰ κλήρου.

§74ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν, Κύριοι, ὅτι αἱ 4 ἡμέραι δὲν θὰ ἀρκέσουν. Λέγω λοιπὸν νὰ ὁρίσωμεν, ὅτι ἐὰν ἡ ἡμέρα ὁλόκληρος δὲν ἐπαρκέσει εἰς τοὺς παρουσιασθέντας νὰ ψηφοφορήσωσιν καὶ μένουν ψηφοφόροι, ὁ πρόεδρος νὰ μὴν ἠμπορῇ νὰ κλείσῃ τὴν κάλπην, νὰ ἐξακολουθῇ ἡ ψηφοφορία καὶ τὴν νύκτα.

§75ΠΟΛΛΟΙ. Μπά! Μπά! Μπά!

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα;

§77ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§78ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Παρακαλῶ Κ. Πρόεδρε, ἄφησε νὰ συζητήσωμεν. Εἰσάγεται ἓν νέον σύστημα.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§80ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Σᾶς λέγω Κύριοι, ἐκ προοιμίων, ὅτι εἶμαι ἐναντίος τοῦ ἄρθρου, (θόρυβος) μὰ ἡσυχάσατε, Κύριοι· εἶναι κακοήθεια.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Μπά! Μπά! Νὰ τὸ ἀνακαλέσητε.

§82ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐὰν ἡσυχάσῃ ἡ Συνέλευσις τὸ ἀνακαλῶ. Εἶμαι κύριοι ἐναντίος τῆς διαλογῆς μετὰ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας, θέλω νὰ γίνεται κάθε ἑσπέραν ἡ διαλογὴ τῶν ψήφων.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ἄ! Ἐφωτίσθημεν Κ. Πρόεδρε.

§84ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θέλω, Κύριοι, νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους τοὺς ὑποστηρίζοντας τὴν ἰδέαν μου· ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τοὺς λόγους τοὺς ἀποκρούοντας τὴν ἰδέαν, καὶ μάλιστα ἀπὸ ἕνα Ἑπτανήσιον, διὰ νὰ πεισθῇ (θόρυβος διάφοροι, διάλογοι ταραχώδεις)· σημειώσατε Κ. στενογράφοι εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι προκειμένου τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ πολλῶν ἄλλων, ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει νὰ συζητήσῃ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§86ΖΕΖΟΣ. ......... (θόρυβος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τούτων ὅλων θὰ ἐκδοθῇ Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ καὶ τὰ σφαιρίδια καὶ ὅλα.

§88ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἀπὸ μόλυβδον νὰ ᾖναι τὰ σφαιρίδια.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρώτησα καὶ ἀπεῤῥίφθη. «Ἄρθρον 47. Πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας ἑκάστης τῶν λοιπῶν τριῶν ἡμερῶν, ἐπιβεβαιοῦται τὸ ἀλύμαντον τῶν σφραγίδων, διὰ πρωτοκόλλου ὑπογραφομένου ἐπίσης ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§90ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 48. Αἱ κάλπαι μένουσι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ἀμετακίνητοι καὶ συνδεδεμέναι διὰ σιδηρᾶς ῥάβδου, ἐσφραγισμένης κατὰ τὰ δύο ἄκρα ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων· φυλάττονται δὲ ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις καθ’ ἑσπέραν δύναται νὰ προσκαλῇ φρουρὰν ἐξ ἐθνοφυλακῆς, ἢ χωροφυλάκων, ἢ καὶ ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ ἀναλόγως τῶν περιστάσεων. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς διανυκτερεύουσιν ἐναλλὰξ ἕκαστον καθ’ ἑκάστην νύκτα ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας· δύνανται δὲ νὰ μένωσιν ἐν αὐτῷ καὶ ὅσοι θελήσωσι τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων».

§92ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Τὸ παρελθὸν, Κύριοι, μᾶς ἔκαμεν νὰ φοβώμεθα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν σκιάν μας καὶ νὰ βλέπωμεν τὸν κίνδυνον ἴσως ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχει. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐνθυμεῖσθε ὅλοι, ὅτι ἡ μεγαλητέρα μομφὴ περιεστράφη κατὰ τοῦ στρατοῦ ἐκείνου, ὅστις ἦτο προωρισμένος ν’ ἀσφαλίζῃ τὴν τάξιν καὶ περιφρουρῇ τὰς ἐκλογάς. Ὁ τύπος ἄλλοτε εἶπεν, ὅτι ὁ δεῖνα ἀποσπασματάρχης...

§93ΠΟΛΛΟΙ. Ἄφησε αὐτὰ εἰς τὴν οὐσίαν.

§94ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ὅταν δὲν μὲ ἀφήσητε νὰ εἴπω τρεῖς λέξεις δὲν θὰ μὲ ἐννοήσητε. Λοιπὸν λέγω ὅτι, ἀφοῦ μὲ διακόπτετε καὶ δὲν θέλετε, ὅτι κατηγορίαι περιεστράφησαν κατὰ τοῦ στρατοῦ.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Πάλιν εἰς τὰ ἴδια; Ὁ ἀγορεύων καταβαίνει μετὰ θυμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§96ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν καμμίαν παρὰ εἰς τὸ τέλος, ὅπου λέγει «δύνανται νὰ μένωσιν ἐν τῷ Ναῷ καὶ ὅσοι θελήσωσι τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων κτλ.» θέλω νὰ προστεθῇ «καὶ ὅσοι θέλουν τῶν ἀντιπροσώπων ἢ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς».

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Φυλάττονται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς» λέγει τὸ προηγούμενον ἐδάφιον.

§98ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λέγω ὅτι οἱ συντάξαντες τὸ ἄρθρον εἶχον αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ προσκαλῇ τὴν ἐθνοφυλακήν· μὴ ὑπαρχούσης ταύτης, τότε τὴν χωροφυλακήν· ἀναγκαίως δὲ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ καὶ αὕτη, τότε τὸν στρατόν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία.

§99ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐν ᾧ λέγει «φυλάττονται δὲ ἀπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις καθ’ ἑσπέραν δύναται νὰ προσκαλῇ φρουρὰν ἐξ ἐθνοφυλακῆς ἢ χωροφυλακῆς ἀναλόγως τῶν περιστάσεων» θέλω νὰ προστεθῇ· «ἥτις φρουρὰ ὅμως οὐδέποτε δύναται νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ, ὅπου ὑπάρχουν αἱ κάλπαι» Ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἔξω τῆς αἰθούσης, τοῦ οἰκήματος, ἀλλ’ ἐντὸς ὄχι.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν νύκτα ποῦ θὰ μείνουν;

§101ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Συνήθως αἱ ἐκλογαὶ γίνονται εἰς τοὺς Ναούς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι αὐτὴ ἡ παρατήρησις θὰ ἀποῤῥιφθῇ· παρακαλῶ ὅμως νὰ σημειωθῇ ὅτι ἐγένετο· προτείνω νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ εἰσέλθῃ ἔνοπλος δύναμις ἐντὸς τοῦ τόπου, ὅπου ὑπάρχουν αἱ κάλπαι.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τροπολογία τοῦ Κ. Βενετσάνου· «Φυλάττονται δὲ ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἥτις καθ’ ἑσπέραν προσλαμβάνει πρὸς τοῦτο ἀνάλογον φρουρὰν ἐξ ἐθνοφυλάκων τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν ὑποψηφίων. Ἐν ἐλλείψει δὲ ἐθνοφυλάκων, ἑκάστη τῶν μερίδων διορίζει ἴσον ἀριθμὸν πολιτῶν πρὸς φύλαξιν».

§103ΑΘ. Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀντιλέγω εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, διότι δὲν συμμερίζομαι τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Βενετσάνου, νὰ ἀποκλεισθῇ ὁ τακτικὸς στρατὸς ἕνεκα τῶν προηγουμένων του· τοῦτο θὰ εἰπῇ ὅτι ἀπὸ τοῦδε κηρύττεται ἀνάξιος πρὸς διαφύλαξιν τῶν καλπῶν ὁ τακτικὸς στρατὸς καὶ μόνος.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι δά.

§105ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Στρατιῶται, ἢ χωροφύλακες οὐδέποτε ἐθνοφύλακες.

§106ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν ἀπομάκρυνσιν πάσης στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἐκπηγαζούσης ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς, διὰ δύο σπουδαίους λόγους· ά) τῆς ἠθικῆς ἐπιῤῥοῆς τῆς ἐξουσίας ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῶν τῆς ἰδιαιτέρας κοινωνίας τοῦ Κράτους εἰς καθήκοντα τὰ ὁποῖα παραλύουν τὴν πειθαρχίαν· διὰ τοῦτο καὶ τὸ Ἔθνος ἀπεφάσισε τὴν ὕπαρξιν τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἥτις εἶναι καὶ ἡ μόνη ἔνοπλος δύναμις, ἥτις δύναται νὰ παρίσταται καὶ νὰ ἀποκρούῃ τὰς τυχὸν συγκρούσεις μεταξὺ τῶν μερίδων (θόρυβος)· διότι ἅμα παραδεχθῆτε τὴν παρέμβασιν τοῦ στρατοῦ, θὰ παρέμβῃ ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ Κυβέρνησις. Διὰ ταῦτα ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλείτερα πλημμελήματα τοῦ παρελθόντος ἦτο νὰ παρεμβαίνῃ ἔνοπλος δύναμις στρατιωτικὴ, λόγῳ ἡσυχίας καὶ τάξεως, καὶ νὰ ἐπιβάλληται εἰς τὰς ἐκλογάς. Διὰ ταῦτα φρονῶ, καὶ διὰ νὰ ἔχετε ἀληθῆ εἰς τὸ μέλλον τακτικὸν στρατὸν, πρέπει ὁλοτελῶς νὰ τὸν κάμετε ξένον τῶν ἐκλογικῶν τούτων ἀγώνων. Ἄλλως ἐπανερχόμεθα εἰς τὰ ἴδια.

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερ.). Κύριε Πρόεδρε, ὁ στρατὸς, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται ἐπεμβῆκαν εἰς τὰς ἐκλογὰς, ὅταν διετάχθησαν. Ὡς ἀρχὴ, τὸ νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ στρατὸς, εἶναι ὅλως διόλου κακόν· διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἡ τήρησις τῆς τάξεως, καὶ ἡ ἀσφάλεια τῶν καλπῶν, πρέπει νὰ δίδηται εἰς μίαν δύναμιν ὅλως διόλου ἀμερόληπτον καὶ ἀδιάφορον· τοιοῦτοι δὲν δύνανται νὰ ᾖναι κατ’ οὐδένα λόγον οἱ πολῖται τοῦ ἰδίου δήμου, οἱ ὁποῖοι εἶναι λίαν ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης μερίδος. Ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται, ἐὰν οἱ πολῖται ᾖναι εἰς φύλαξιν τῶν καλπῶν· ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὸν ἀναβρασμὸν τῶν παθῶν, εἰς τὸν ἐρεθισμὸν, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν, θέλομεν ἔχει ἀποτρόπαια συμβάντα, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν θέλει εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ παλικαρισμοῦ, τῆς βίας. Γνωρίζω ἐκλογὰς, καὶ ἰδίως τὰς πρώτας κατὰ τὸ 1844, αἱ ὁποῖαι ἐκερδήθησαν συνεπείᾳ μόνον τοῦ παλικαρισμοῦ, διότι οἱ ἀντίπαλοι ἦσαν δειλοὶ, ἀτολμότεροι, καὶ οἱ ἄλλοι πλέον τολμηροὶ, τοὺς ἐδίωξαν, τοὺς ἀπεμάκρυναν, καὶ ἠναγκάσθησαν ν’ ἀφήσουν καὶ τὰς κάλπας κενὰς, καὶ τοιουτοτρόπως ἐκερδήθησαν αἱ ἐκλογαί. Ἤδη ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ὅσοι παρευρέθησαν εἰς ἐκλογὰς, γνωρίζει, Κύριοι, ὅτι ὁ ἐρεθισμὸς καὶ ἡ φιλοτιμία κατὰ τὰς ἐκλογὰς εἶναι τόσον μεγάλα, ὥστε δὲν ὑπάρχουν διὰ μερικοὺς ἀνθρώπους ὅρια, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ σταθοῦν· καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὰς ἐκλογὰς εἴδομεν ἐκτελεσθέντα τὰ πλέον χειρότερα κακουργήματα μεθ’ ὅλης τῆς τόλμης καὶ ἀναιδείας. Λοιπὸν, Κύριοι, διὰ τὸ συμφέρον τῆς ἀσφαλείας τοῦ τόπου, διὰ τὸ συμφέρον τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν, μὴ θέσητε ὡς ἀρχὴν, ὅτι ἀποκλείεται ἡ στρατιωτικὴ δύναμις νὰ παρευρεθῇ ἐν ἀνάγκῃ, καὶ κατ’ αἴτησιν, ἂν θέλετε, τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων· ὅσας θέλετε ἐγγυήσεις θέσατε, ἀλλ’ ἀπολύτως ν’ ἀποκλείσητε τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν ὄχι.

§108ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Θέλω ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις.

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐννοῶ, ὅτι τὸ σύστημα ἐπέτυχε καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἀλλ’ ἐνθυμηθῆτε ὁποῖος εἶναι ὁ λαὸς εἰς τὴν Ἀγγλίαν, καὶ ποῖον σέβας ἔχουν πρὸς τοὺς νόμους· ἡμεῖς δὲν τὸ ἔχομεν· ἡμεῖς, ὅταν πρόκηται νὰ κερδίσωμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς, ἂς μὴ συσταλῇ κανεὶς νὰ τὸ εἴπῃ, δὲν σεβόμεθα τίποτε. Λοιπὸν μὴ θελήσητε ν’ ἀπομακρύνητε μίαν δύναμιν οὐδετέραν. Τὸ κατ’ ἐμὲ σᾶς τὸ λέγω εἶναι ὑπὲρ ἐμοῦ, ἂν τὸ ἀποφασίσητε.

§110ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι, μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ πληρεξούσιος καὶ ὑπουργὸς Κ. Κουμουνδοῦρος ἐλησμόνησεν, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ δεσμεύεται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 52, τὸ ὁποῖον λέγει, ὁ στρατὸς πρέπει νὰ παρίσταται. Καὶ ἐγὼ δὲν ἐννόησα νὰ μὴ ᾖναι στρατὸς πρὸς τὸν σκοπὸν ν’ ἀσφαλίσῃ τὴν τάξιν, ἀλλὰ μόνον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν φρούρησιν τῶν καλπῶν εἰς τὰς ἐκλογὰς νὰ μὴ συμμετέχῃ, ὄχι ὅμως πρὸς ἐπιτήρησιν τῆς τάξεως καὶ ἡσυχίας, ὡς λέγει καὶ τὸ ἄρθρον 52, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 52. Ἀπαγορεύεται ἡ παρουσία πάσης ἐνόπλου δυνάμεως ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας. Μόνον δ’ ἐν περιπτώσει σπουδαίας συγκρούσεως καὶ μετὰ ματαίαν προσπάθειαν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐπαναφέρῃ οἴκοθεν τὴν τάξιν, δύναται αὕτη νὰ προκαλέσῃ τὴν συνδρομὴν τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ὡρισμένης ἐνόπλου δυνάμεως, ἥτις εὐθὺς ὡς ἡ τάξις ἀποκατασταθῇ, ἀπέρχεται αὐθωρεὶ ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας.» Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, δὲν ἔχε ἄλλον σκοπὸν, παρὰ τὸ νὰ μὴ ἀναμιγνύεται ὁ στρατὸς, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύεται.

§111ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριοι! ἐὰν θέλετε κυβερνητικὴν εὐθύνην εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς, ἀπομακρύνατε τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ἓν παράδειγμα, τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1859. Τί ἔγεινε τότε; Εἰς ὅσας ἐπαρχίας ἡ κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἐλευθέρας ἐκλογὰς, τὸ ἐπέτυχε, καὶ πῶς τὸ ἐπέτυχε; Διὰ τῆς παρουσίας τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Τὸ ἴδιον ἐκεῖνο ἔτος, εἰς ὅσα μέρη ἡ κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἐλευθέρας ἐκλογὰς, ἐκεῖ ἐπεμβῆκε πάλιν διὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως· ὑπενθυμίζω ἄλλο γεγονὸς, τὰς ἐκλογὰς τῶν πληρεξουσίων τῆς Συνελεύσεως αὐτῆς. Ἡ κυβέρνησις ἐνῷ δι’ ἄλλας πράξεις ἔχει εὐθύνην καὶ ἐνώπιον τῆς ἱστορίας καὶ ἐνώπιον τοῦ παρόντος, εἰς τὰς ἐκλογὰς ὅμως αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἔγειναν τόσαι παραβιάσεις, δὲν εὐθύνεται ποσῶς, ὅλοι τὸ εἴπομεν καὶ ὅλοι τὸ ὡμολογήσαμεν, ὅτι ἡ προσωρινὴ κυβέρνησις δὲν εἶχε τὴν δύναμιν· τὰ κόμματα ἐπάλαισαν, καὶ ἠξεύρετε ποῖος ἴσχυσεν; οὐχὶ ὁ ἰσχυρότερος ἠθικῶς, ἀλλ’ ὅποιος ἐξώπλισε πρῶτος (θόρυβος). Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἡ κρισιμωτέρα περίστασις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διακριθῇ τὸ παρὸν ἀπὸ τὸ παρελθὸν, θὰ τεθῶσιν αἱ βάσεις, θὰ λείψῃ πᾶσα ἐπέμβασις ἐὰν εὑρεθῇ κυβέρνησις νὰ θελήσῃ ἐλευθέρας τὰς ἐκλογάς. Ἐὰν ὅμως εὑρέθη τὸ ἐναντίον δὲν οἰκοδομήσατε τίποτε. Τὸ συμπέρασμα λοιπὸν, τὸ ὁποῖον ἔχω, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐὰν θέλετε νὰ ἔχητε ὑπεύθυνον κυβέρνησιν διὰ τὰς ἐκλογὰς, πρέπει νὰ παρουσιάζητε τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν· ἐὰν ὅμως θέλετε νὰ ἔχητε τὸν ἀναβρασμὸν, τὰ πάθη τῶν κομμάτων καὶ νὰ μὴν εὑρίσκητε ἕνα ἄνθρωπον, μίαν κυβέρνησιν, νὰ ἀποδώσητε τὴν εὐθύνην τῶν πράξεων, τότε ἀποκλείσατε τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν.

§112ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἔλαβα μέρος, Κύριοι, εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, αἰφνιδίως εὑρέθην ταύτην τὴν στιγμὴν ἐνταῦθα, ὅτε συζητεῖται ἓν σπουδαιότατον ζήτημα, τὸ ζήτημα, ἐὰν κατὰ τὰς ἐκλογὰς πρέπει νὰ παρίσταται ἢ οὔ ἡ ἐκτελεστικὴ δύναμις. Ἤκουσα τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν λέγοντα, ὅτι τὸ σύστημα τοῦ νὰ ἀποκλείηται ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς ἐδοκιμάσθη καὶ ἐπέτυχεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν· ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, Κύριοι, ὅτι οὐ μόνον ἀποκλείεται ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἀλλὰ ἐκλογαὶ δὲ ἐνεργοῦνται, ἐὰν δὲν ἐξέλθῃ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐκ τῆς πόλεως, ἔνθα ἐνεργοῦνται αἱ ἐκλογαὶ, διότι ἡ παρουσία της θεωρεῖται ὡς δυναμένη νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐκλογῶν. Δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς, ὅτι ἡμεῖς διαφέρομεν τῶν Ἄγγλων, ὁποῖοι ἦσαν πρὸ τριῶν αἰώνων, ὅτε εἰσήχθη αὐτὸ τὸ σύστημα. Τὸ σύστημα τοῦτο, Κύριοι, τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως εἰσήχθη εἰς τὴν Ἀγγλίαν μετὰ τὴν ἔνδοξον ἐπανάστασίν της τοῦ 1688. Γουλιέλμος ὁ Γʹ. τῆς Ὀράνζης ἐλθὼν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἀναγορευθεὶς βασιλεὺς, πρὶν διατάξῃ τὰς ἐκλογὰς διὰ τὴν Συνέλευσιν, διέταξε τὰ στρατιωτικὰ σώματα ν’ ἀπέλθωσι τῶν πόλεων. Ἔκτοτε καθιερώθη αὐτὴ ἡ ἀρχὴ, καὶ ἐξ αὐτῆς ἐπήγασεν ἡ ἐλευθερία τῶν ἐκλογῶν τῆς Ἀγγλίας. Πρὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐπὶ τῶν ἄλλων βασιλέων, ὅτε παρίστατο στρατιωτικὴ δύναμις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, αὗται παρεβιάζοντο. Εἶναι ἀλήθεια ἱστορικὴ, ὅτι οἱ Ἄγγλοι κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν δὲν διέφερον ἡμῶν κατὰ τὰ ἤθη, ἴσως εἴμεθα σήμερον κατά τι καλλίτεροι τῶν Ἄγγλων τῶν προτέρων αἰώνων, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἱστορίαν. Ὅσοι θέλουν σήμερον νὰ παρίστανται στρατιωτικὴ δύναμις εἰς τὸν τόπον τῶν ἐκλογῶν, αὐτοὶ ἐννοοῦν νὰ διαιωνίσουν τὸ σύστημα τῶν ἐπεμβάσεων, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν ἐπὶ Ὄθωνος, ἢ προβλέπουν συμφέροντα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀπολαύσουν ἀπὸ αὐτήν. Ὅσοι ἄνθρωποι εἶναι ἀμέτοχοι τοιούτων συμφερόντων, ὅσοι δὲν ἀποβλέπουν, εἰμὴ εἰς ἀρχὰς, ὅσοι ἐπιθυμοῦν πραγματικὴν καὶ γνησίαν μεταβολὴν σήμερον εἰς τὸ σύστημα τῶν ἐκλογῶν, αὐτοὶ βεβαίως καλῶς συλλογιζόμενοι δὲν ἠμποροῦν ποτὲ νὰ παραδεχθοῦν τὴν παρουσίαν στρατιωτικῆς δυνάμεως εἰς αὐτάς· ὅταν, Κύριοι, ᾖναι οἱ πολῖται ὡπλισμένοι μεταξὺ των, τότε ὑπάρχει ἰσότης (θόρυβος καὶ γέλωτες δεξιόθεν), ὅσοι κραυγάζουν, ὅσοι θορυβοῦνται, ὅσοι καγχάζουν ὑπούλως ἔχουν ἀνάγκην νὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως διὰ νὰ ἔλθουν βουλευταί. Τὸ ὁμολογῶ, καὶ τὸ ὑποστηρίζω μετὰ πάσης παῤῥησίας, ὅτι ὑπάρχει ἰσότης, διότι ἅπαντες τότε εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου. Ἐὰν παρεκτραπῶσι, θὰ δικασθῶ καὶ ἐγὼ, θὰ δικασθῇ καὶ ὁ ἀντίπαλός μου, διὰ πᾶσαν ὑπέρβασιν· δικαστὴς εἶναι κοινὸς δι’ ὅλους ὁ νόμος· ὅταν ὅμως ᾖναι ἡ ἐξουσία, ἡ ὁποία πιέζει, ἡ ὁποία ἐπεμβαίνει, ἡ ὁποία μεταβάλλει, ἡ ὁποία καλπονοθεύει, τότε, Κύριοι, ἃ τότε δὲν ὑπάρχῃ ἡ ἐνώπιον τοῦ νόμου ἰσότης, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐκδικηθῶ τὴν ἐξουσίαν, δὲν δύναμαι νὰ τὴν τιμωρήσω· πρέπει ἄρα νὰ τῆς ἀφαιρέσω τὰ μέσα. Διατὶ ἔπεσε τὸ παρελθόν; διατί ἐστιγματίσθη; Διὰ τὰς παρανομίας τῶν ἐκλογῶν, διὰ τὰς καλπονοθεύσεις. Εἶναι ἐντροπὴ σήμερον μία Συνέλευσις, ἐξελθοῦσα ἀπὸ μίαν τοιαύτην ἐπανάστασιν, νὰ θέλῃ νὰ καθιερώσῃ τὰ ἴδια μέσα, τὰ μέσα τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς βλέπω ἀνακύπτοντα σήμερον καθ’ ὅλας τὰς ἀσχημίας· ἐξετελέσθησαν αἱ ἐκλογαὶ τῶν πληρεξουσίων ἐπὶ τῆς προσωρινῆς κυβερνήσεως· ἡ κυβέρνησις ἐκείνη στρατεύματα δὲν εἶχεν, αἱ ἐκλογαὶ ἐξετελέσθησαν καλῶς, ἄνευ τῆς παρουσίας στρατευμάτων. Παντοῦ, Κύριοι, ὑπερίσχυσεν ἡ ἀληθὴς πλειοψηφία. Ἔγειναν καὶ καλπονοθεύσεις, ὅπου ὅμως ἔγειναν τὰς ἔκαμαν ὑπὸ τὸ κράτος στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἥτις κατ’ ἐξαίρεσιν εἰσεχώρησεν. Ἡ ἐκλογὴ, Κύριοι, τῆς Τριφυλίας, ἡ ὁποία ἐνηργήθη πρὸ 8 μηνῶν, ἐνηργήθη ἄνευ τῆς παρουσίας στρατιωτικῆς δυνάμεως, καὶ διεξήχθη μὲ ὅλην τὴν ἡσυχίαν καὶ ἄνευ τινὸς παραπόνου· οὐδὲν παράπονον τοιαύτης φύσεως παρουσιάσθη ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Γνωρίζω δὲ ἐπισήμως ὡς ὑπουργὸς τότε, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἀφέθη ἐλευθέρα, χωρὶς νὰ παρίσταται στρατιωτικὴ δύναμις. Ὅποιος θέλει ἂς μὲ ἀποδείξῃ ψευδόμενον. Τέλος ἐπαναλαμβάνω νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, διότι βλέπω ἀνθρώπους σπουδαίους, ἀνθρώπους ἐλαυνομένους ὑπὸ ἀρχῶν ὑγιῶν παραγνωρίζοντας εἰς τοιοῦτον βαθμὸν τὴν φύσιν τοῦ ζητήματος τούτου, ζητοῦντες νὰ καθιερώσωσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐπέμβασιν χείρονα, τὴν δεινοτέραν ὅλων τῶν λοιπῶν ἐπεμβάσεων. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον.

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κ. Πετσάλη, εἶσθε κατὰ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου;

§114ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶμαι κατὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως.

§115ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχει σπουδαίους λόγους ὁ Κ. Πετσάλης νὰ μὴ ἀγαπᾷ τοὺς χωροφύλακας.

§116ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, εἶμαι καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνος μὲ τὴν προσθήκην, τὴν ὁποίαν ὁ Κ. Βενετσάνος παρουσίασε, καθόσον ἀφορᾷ τὴν φύλαξιν τῶν καλπῶν, τοῦ νὰ δοθῇ αὕτη εἰς ἐθνοφύλακας, τῇ συγκαταθέσει τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, καὶ ἰδοὺ διατί ἐπιθυμῶ παντάπασι νὰ μὴ λάβῃ μέρος στρατιωτικὴ δύναμις εἰς τὴν διατήρησιν τῶν καλπῶν, διότι καθ’ ἃ σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν, ἡ στρατιωτικὴ δύναμις δέον νὰ ᾖναι ἀμέτοχος τῆς ἐκλογικῆς πάλης, καθ’ ὃ δύναμις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· οἱ λόγοι οὗτοι τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, ἂν λέγωνται εἰλικρινῶς, εἶναι ἀξιέπαινοι καὶ λίαν συνταγματικοὶ καὶ συμφωνῶ πληρέστατα πρὸς αὐτούς· διότι καθ’ ἃ γνωρίζετε ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἶναι ὁ μᾶλλον ἔχων συμφέρον εἰς τὴν ἐκλογήν. Ἓν ἐκ τῶν δύω διαμαχομένων μερῶν ὅθεν θὰ ὑποστηρίζεται πάντοτε ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἂν λοιπὸν αὕτη ἔχῃ συμφέρον νὰ παραμορφώσῃ τὸ ἐν ταῖς κάλπαις ἀληθὲς ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, θὰ δώσῃ τοιαύτας διαταγὰς εἰς τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ τήρησις τῶν καλπῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ συμφέρουν εἰς τὴν παρ’ αὐτῆς ὑποστηριζομένην μερίδα. Εἶναι δὲ γνωστὸν πρὸς ὑμᾶς, ὅτι πάσης ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας πάλλει ἡ καρδία μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἐκλογῶν, διότι οἱ ὑπουργοὶ διὰ νὰ παραμείνωσιν εἰς τὴν ἐξουσίαν περιμένουν ἀπὸ τοὺς μέλλοντας ἀντιπροσώπους μίαν ὑποστήριξιν, ἔχουν ἄρα συμφέρον ἄμεσον ἡ νέα βουλὴ νὰ ᾖναι ὑπὲρ αὐτῶν· ὥστε, Κύριοι, πρέπει ὁριστικῶς νὰ θέσωμεν καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις εἰς ἣν ἀνατίθεται ἡ τήρησις τῶν καλπῶν νὰ προσδιορίζεται ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων ἐξ ἐθνοφυλάκων, διότι τότε μόνον δύνασθε νὰ ἔχητε βεβαιότητα, ὅτι ἡ τήρησις τῶν καλπῶν θὰ γίνῃ ἀσφαλής· ἄλλως τε, ὅταν δώσητε τὰς κάλπας εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ ὁ ἀνώτατος διοικητικὸς ὑπάλληλος τῆς ἐπαρχίας, ἐστὲ πλέον παραβέβαιοι ὅτι αἱ κάλπαι αὗται πάντοτε θὰ κάμνουν στρατιωτικοὺς περιπάτους καὶ δι’ ἄλλης ὁδοῦ θὰ πορεύωνται εἰς τὴν Γαλιλαίαν ἵνα ἐπιτύχωσι τὴν διαλογήν. Ἂν δὲ θέλετε ἀποδείξεις τούτου, ἔχετε προχείρους τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν τοῦ παρελθόντος καὶ δύνασθε νὰ παρατηρήσητε, ὅτι ὅπου ὑπῆρξε στρατιωτικὴ δύναμις, ἐκεῖ ἔγειναν αἱ περισσότεραι παρανομίαι. Ἐπιμένω λοιπόν, Κύριοι, λέγων, ὅτι ἡ τήρησις τῶν καλπῶν ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν, ἡ ὁποία μέλλει νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ τοὺς ὑποψηφίους ἀμφοτέρων τῶν μερίδων.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Χρηστίδης ἔχει τὸν λόγον.

§118ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι! διαφέρομεν εἰς τὰ μέσα, διότι δὲν ὡρίσαμεν τὸν σκοπόν. Δύο στοιχεῖα, καθὼς γνωρίζετε, συμβαδίζουν καὶ πρέπει νὰ συμβαδίζουν ἐν ἁρμονίᾳ εἰς πᾶν ἀντιπροσωπικὸν σύστημα, τὸ στοιχεῖον τὸ διαδοχικὸν καὶ τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν, τὸ στοιχεῖον τῆς τάξεως καὶ τὸ στοιχεῖον τῆς ἐλευθερίας. Ὁ σκοπὸς λοιπὸν ποῖος εἶναι; Κύριοι! ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐκάμαμεν πόλεμον αἰωνίως μὲ τὸ παρελθὸν, ὁ σκοπὸς Κύριοι! ἦτο νὰ μὴ ἀναμιγνύεται ποσῶς εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἐκλογικοῦ στοιχείου, ἠθέλαμεν νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας μία δύναμις ἄλλη παρὰ τὴν δύναμιν τὴν βασιλικὴν, τὴν δύναμιν τῆς ἐξουσίας. Διὰ νὰ συμβαδίζουν δύο στοιχεῖα, τὶ ἔκαμεν ἡ προλαβοῦσα ἐξουσία; ἔκαμεν ὥστε ναὶ νὰ λέγῃ ἡ Βουλὴ, ναὶ ἡ Γερουσία, ναὶ τὸ ὑπουργεῖον καὶ τελευταίως οἱ νόμοι τῆς Ἑλλάδος δὲν διέφερον ἀπὸ τὰ φερμάνια τοῦ Βυζαντίου, ἀπὸ τὰ Οὐκάζια τῆς Πετρουπόλεως, ἀπὸ ταῖς Πατένταις τῆς Αὐστρίας, Κύριοι! Τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν λείψῃ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας ἐν καιρῷ τῶν ἐκλογῶν; τὶ κακὸν θὰ συμβῇ; τὸ μεγαλήτερον κακὸν τὸ ὁποῖον θὰ συμβῇ ἴσω, εἶναι ὁ δυνατὸς νὰ ἐκδικήσῃ τὸν ἀσθενέστερον, ἀλλὰ θὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ στοιχεῖον τὸ ἐκλογικὸν, τὸ στοιχεῖον τοῦ λαοῦ. (Θόρυβος δεξιόθεν καὶ γέλωτες) Γελᾶτε, ἐλησμονήσατε, Κύριοι! τὸ παρελθὸν, ἐλησμονήσατε ὅτι 142 ἦτον οἱ Βουλευταὶ καὶ 142 ἦλθον ὑπεξούσιοι, ἦλθον ὑποψήφιοι, ἦλθον ἄνθρωποι τῆς αὐλῆς, ἄνθρωποι της ἐξουσίας. Τὶ πρόκειται λοιπὸν; νὰ ἔλθουν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας ἄνθρωποι τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι διόλου νὰ μὴν ἐπηρεάζωνται ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν (Γέλως)· μὴ γελᾶτε, Κύριοι! ἐξεχάσατε τὸ παρελθόν, δι’ αὐτὸ ἐκάμαμεν ὅλον τὸν πόλεμον, ἐδῶ ἵστανται ὅλοι οἱ νόμοι καὶ προφῆται, ἐσεῖς ὅπου γελᾶτε μαζύ μου, ἐφωνάζατε τότε καὶ τώρα τὰ ἐγυρίσατε, διότι νομίζετε ὅτι θὰ ἦσθε ἐσεῖς αὔριον, ὄχι, δὲν ἠξεύρω ποῖοι θὰ ᾖναι. Ἂς ὁμιλήσωμεν λοιπὸν ὅλοι, ὡς νὰ ἤμεθα ἐντὸς τῆς ἐξουσίας, πρέπει λοιπὸν νὰ φροντίσωμεν ὥστε ἡ ἐξουσία τῶν Ἀθηνῶν νὰ μὴ ἀναμιγνύεται παντάπασιν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅταν γίνωνται αἱ ἐκλογαί, καὶ ἔπειτα νὰ φροντίσωμεν ὅπως εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ μὴ ἰσχύῃ τὸ δικαίωμα τοῦ ἰσχυροτέρου. Ἀλλὰ τώρα δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐβάλαμεν ὅλας τὰς ἀσφαλείας, ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἠθέλησαν, διὰ νὰ μὴ ἔλθῃ ὁ ἕνας νὰ κλέπτῃ ἀπὸ τὸν ἄλλον, ἐβάλομεν χίλια πράγματα, διὰ νὰ σώσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὸν ἄλλον. Τώρα, τὶ πρόκειται; Πρόκειται ν’ ἀπομακρύνωμεν τὴν ἐνέργειαν, τὴν ἐπέμβασιν τῆς ἐξουσίας εἰς τὰς ἐκλογάς! Ἡ παρουσία τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐπέμβασις, εἶναι ἐπήρεια, εἶναι πίεσις τῆς ἐξουσίας, Κύριοι, καὶ μὴ θέλετε ν’ ἀρνηθῆτε μίαν ἀλήθειαν. Λοιπὸν λέγω, ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς κάλπας, ἀλλ’ οὔτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν νὰ μὴ διαμένῃ (θόρυβος).

§119ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὸν στείλωμεν εἰς τὸ Τούρκικον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ.

§121ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἤθελα σᾶς εἴπει ἕνα μῦθον, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ Πλούταρχος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ καιρὸς περὶ μύθου. — Κύριοι εἶναι παράδοξον, διότι μεταξὺ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἀναγνωρίζω καί τινας, οἱ ὁποῖοι δὲν μοὶ φαίνεται νὰ ἠξεύρουν περισσότερα ἀπὸ ἐμὲ, δὲν ἐννοοῦν διὰ τὶ γελοῦν, διὰ τὶ δὲν προσμένουν νὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου. Νὰ ἐξέλθουν, ποῦ λέγουν θὰ ὑπάγουν; Ἀκούσατε λοιπὸν· ὁ στρατὸς κατὰ δύο τρόπους τοποθετεῖται, τοποθετεῖται μίαν φορὰν διὰ τὴν τάξιν, εἰς 2, 3, 4 πόλεις καὶ κάθεται ἐκεῖ, (θόρυβος). Μὴ φωνάζετε, Κύριοι, ἐδῶ θὰ σᾶς ἀποκριθῶ· αἴ, Κύριε, ἐσὺ ποῦ φωνάζεις, ποῖος εἶσαι; νέος πολὺ εἶσαι, κάθησε κάτω! Λέγω νὰ σηκωθῇ ὁ στρατὸς, ἀπὸ τὸν ἅγιον Παῦλον, ἀπὸ τὸ Μίσκον, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος πῶς τὸ λέγουν, εἰς τὴν Τριφυλίαν καὶ νὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰ Φιλιατρά. (θόρυβος.)

§122ΤΙΝΕΣ. Καὶ ἐκεῖ θὰ γείνουν ἐκλογαί.

§123ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἕνας δῆμος εἶναι καὶ δὲν θ’ ἀνακατωθῇ, θὰ μείνῃ εἰς τὸν στρατῶνά του. Ἐγελάσατε προτήτερα, ὅταν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκ Ξηροχωρίου σᾶς εἶπεν, ὅτι, ὅταν ὑπάρχουν ὅλοι ἔνοπλοι, εἶναι ἰσότης, ἐγελάσατε πολλοί. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ὅτι εἰς τὴν ἐπανάστασιν εἴμεθα ὅλοι ὡπλισμένοι, κἀνεὶς δὲν ἔπαθεν ἀπὸ τὸν ἄλλον. Νὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον; διότι, ὅταν ἔρχεσαι σὺ νὰ μὲ πειράξῃς, εἶμαι καὶ ἐγὼ ὡπλισμένος καὶ τρέμει... Ἔχομεν μίαν ἱστορίαν μεγάλην καὶ ἔρχεσθε ἀπέναντι τῆς ἱστορία, νὰ γελᾶτε, νὰ γελᾶτε., διότι δὲν ἐμελετήσατε τὰ πράγματα. Πρέπει νὰ φύγουν, Κύριοι, οἱ στρατοὶ ἀπὸ τοὺς δήμους. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται σήμερον, ὡμίλησαν ἐν γένει περὶ τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, καὶ τί εἶπον; Ὅπου εἶναι κίνδυνος, ὅπου εἶναι πιθανότης, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ στρατοῦ ἠμπορεῖ νὰ πιέσῃ, δὲν πρέπει διόλου ὁ στρατὸς νὰ πλησιάσῃ ἐκεῖ. Λοιπὸν ἐντὸς τῶν καλπῶν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τούτου, δὲν πρέπει βεβαίως νὰ ἐμβῇ στρατὸς παντάπασι.

§124ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ἐμβαίνει μέσα εἰς τὰς κάλπας.

§125ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Παπαγεωργίου, γελᾷς· ἀλλὰ ἡ μεγαλειτέρα ἔνστασις εἰς τὴν ἐκλογήν σου ἦτο, ὅτι ἐστάλη στρατός.

§126ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ ὅμως ἀντεστάθην καὶ κατέβαλον τοὺς ἀντιπάλους μου.

§127ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κατίσχυσεν ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἐπεψήφισε τὴν ἐκλογήν σου, καὶ ὄχι σύ.

§128ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἂς μὴ ἐπιμένωμεν εἰς μίαν ἀρχὴν ἐσφαλμένην, ἀλλ’ ἂς παραδεχθῶμεν μίαν ἀρχὴν, ἡ ὁποία εἶναι ὀρθὴ, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀσκήσωμεν καὶ μὴ ζητῶμεν ἀκόμη νὰ ἐξοικειωθῶμεν μὲ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τοῦ ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς δὲν πρέπει παντάπασι νὰ ἀναμιγνύωνται στρατιῶται.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μίλησης.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Δὲν ἐφωτίσθη· ὁ Κ. Μίλησης.

§132ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους τῆς πτέρυγος ταύτης, (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) νὰ μὲ ἀκούσουν μετ’ ἀνοχῆς, καὶ ἂς ᾖναι βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω οὔτε περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ καὶ διαδοχικοῦ στοιχείου, οὔτε περὶ τοῦ ἀντιπροσωπικοῦ πολιτεύματος καθόλου, οὔτε πατέντες καὶ οὐκάζια θ’ ἀναφέρω, οὔτε περὶ γεγονότων τῆς παρελθούσης ἱστορίας θὰ κάμω μνείαν, διότι εἶμαι νέος ἀκόμη καὶ δὲν ἔχω εἰς τὴν κεφαλήν μου τηλικοῦτων γνώσεων καὶ γεγονότων πλοῦτον (ἱλαρότης), θὰ ἔλθω κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι οἱ προλαλήσαντες, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τόσον θόρυβον καὶ πάταγον κατὰ τῆς ἀναμίξεως τοῦ στρατοῦ ἐν ταῖς ἐκλογαῖς σκιαμαχοῦσι καθαρῶς. Τίς ὁ προτείνων, ἢ τίς ὁ ὑποστηρίζων τὴν ἀνάμιξιν τοῦ στρατοῦ ἐν ταῖς ἐκλογαῖς; Ἢ ἐγὼ ἔχασα τὴν δύναμιν τοῦ ἀντιλαμβάνεσθαι, ἢ οἱ πατριῶται οὗτοι δὲν ἀνέγνωσαν κἄν τὰ ἄρθρα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου.

§133ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἅμα δὲν τεθῇ ἀπαγόρευσις, θὰ εἴπω ὅτι δὲν ἀπαγορεύεται.

§134ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ, Κ. Γλαράκη, νὰ μὲ εἰπῆτε, ἂν δὲν ᾖναι ἀπαγορευτικὴ ἡ διάταξις αὕτη· «Ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας παρουσία πάσης ἐνόπλου δυνάμεως.»

§135ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§136ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔχετε ὑπομονήν· μήπως τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ μέρος τοῦ σχεδίου; Ποῦ λοιπὸν εὗρον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις θὰ παρευρίσκεται εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐξαντλοῦνται εἰς πατριωτικὰς διαμαρτυρήσεις κατὰ τοῦ συστήματος τούτου;

§137ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς καὶ ἡμεῖς ἀπαντήσαμεν.

§138ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ Κ. Χρηστίδης μὲ διακόπτει, λέγων, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ τούτου, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐνθυμηθῇ πότε, καὶ διὰ τί τὸ εἶπεν, ἐλησμόνησεν, ὅτι ὁ Κ. Μαυρομιχάλης ἐλθὼν ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἀνεκήρυξεν ὡς γενικὴν καὶ ἀπόλυτον ἀρχὴν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ παρουσία τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπαρχίας κατὰ τὰς ἐκλογάς; Κατὰ τῆς ἰδέας λοιπὸν ταύτης ὡμίλησεν ὁ Κ. ὑπουργὸς καὶ ὤφειλε νὰ ὁμιλήσῃ ἵνα διεκδικήσῃ οἰκτρῶς παραγνωριζόμενα τὰ δικαιώματα τῆς δημοσίας τάξεως. Εὐλόγως δὲ σᾶς εἶπεν, ὅτι, ἂν ἀπολύτως ἀπαγορεύσητε τὴν παρουσίαν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀνακηρύττετε τότε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐγκλήματος, καὶ ἡ δημοσία τάξις δὲν ἔχει τὴν ἐλαχίστην ἐγγύησιν. Καὶ ἀληθῶς, Κύριοι, πῶς δύνασθε νὰ ἀπαιτήσητε ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ μὴ παρευρίσκεται ἐκεῖ ὅπου τὰ πάθη εἶναι ἐξημμένα, καὶ ἑπομένως μεγίστη ὑπάρχει πιθανότης νὰ διαπραχθῶσι τὰ μεγαλεῖτερα ἐγκλήματα; Ἐὰν ἀρνῆσθε εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα, ἢ μᾶλλον τὸ καθῆκον, νὰ ἐπαγρυπνῇ εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ νὰ προλαμβάνῃ τὰ ἐγκλήματα, διαγράψατε τότε τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἀπὸ τὸ Σύνταγμα· διότι δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν οὔτε κἀμμίαν ἀποστολὴν (θόρυβος). Πάντοτε μὲ θόρυβον καὶ κραυγὰς ἀπηντήσατε. Ἂν ὅμως ἀναγνωρίζετε εἰς αὐτὴν τὸ ὑπέρτατον τοῦτο καθῆκον, τότε, Κύριοι, εἶσθε ἀσυνεπεῖς, ὅταν τὴν ἐμποδίζητε νὰ ἔχῃ τὸ βλέμμα της ἐκεῖ ὅπου μάλιστα δύναται νὰ διαπραχθῇ τὸ ἔγκλημα καὶ νὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις. Περὶ ἰσότητος ὡμίλησαν, Κύριοι, περὶ ἰσότητος ἐν τῷ ἐγκλήματι. «Ὡπλισμένος εἶσαι, εἶπον, σὺ, ὡπλισμένος καὶ ἐγώ· θὰ μὲ φοβῆσαι, ὡς θὰ σὲ φοβῶμαι, καὶ ἐν τῷ ἀμοιβαίῳ τούτῳ φόβῳ, ἰδοὺ, ἔχομεν τὴν ἐγγύησιν τῆς δημοσίας τάξεως.» Ὡραία ἐγγύησις, Κύριοι! Σᾶς παρακαλῶ μόνον νὰ μὲ εἰπῆτε, ἐὰν παραδεχθῆτε τοιοῦτον σύστημα, πρὸς τί νὰ ὑπάρχῃ ἡ πολιτικὴ ἀρχή;

§139ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τότε θὰ ἔχωμεν τὴν πολιτείαν τῶν ἀγρίων.

§140ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἴπατε μᾶλλον ὅτι τότε θὰ εὑρισκώμεθα εἰς μίαν ἐκτὸς τῆς πολιτείας κατάστασιν. Ναί, Κύριοι, ἂν πρόκηται νὰ καταδικασθῇ ἡ κοινωνία, ὥστε νὰ ἀφεθῇ ἕκαστος εἰς τὰς οἰκείας του δυνάμεις, καμμίαν ἔννοιαν δὲν ἔχει ἡ πολιτικὴ κοινωνία. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι ἐπειδὴ δὲν δύναται τὸ ἄτομον νὰ ἀσφαλίσῃ διὰ τῶν ἰδίων του δυνάμεων τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὰ δικαιώματά του, διὰ τοῦτο συνῆλθον οἱ ἄνθρωποι εἰς κοινωνίαν πολιτικὴν καὶ ἐγκατέστησαν ἀρχὰς, εἰς ἃς ἀνέθηκαν τὴν προάσπισιν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν δικαιωμάτων αὑτῶν. Ἀλλ’ ὁ Κ. Χρηστίδης, ὁ ὁποῖος ἐγήρασεν εἰς τὴν πολιτικὴν, ἀφοῦ ἐδοκίμασε πάντας τοὺς καρποὺς τῆς κοινωνικῆς πολιτείας, ἐπιθυμεῖ φαίνεται νὰ ἀπολαύσῃ καὶ τοὺς τῆς ἀγρίας καταστάσεως. Ἂς ᾖναι βέβαιος, ὅτι οὗτοι θὰ ᾖναι πολὺ πικρότεροι ἀπὸ τοὺς πρώτους. Ἀκούων, Κύριοι, τὸν πολύπειρον Χρηστίδην ἀγορεύοντα ἐνθυμήθην ὅτι ἐν Γαλλίᾳ, ὅπου ἐγεννήθησαν πλῆθος πολιτικῶν συστημάτων, τῶν πλείστων καινοφανῶν καὶ παραδοξολόγων, ὑπάρχει καὶ ἓν σύστημα τοῦ ἀτομικισμοῦ, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ ὡς τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς κοινωνικῆς ἀναπτύξεως τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου καὶ τὴν ἐξαφάνισιν τῆς ἐξουσίας. Τὸ σύστημα τοῦτο ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὸν Προυδὸν καὶ ἀπὸ τὸν Αἰμίλιον Γιραρδῖνον, δὲν ἔχει ὅμως δυστυχῶς πολλοὺς ὀπαδοὺς ἐν Γαλλίᾳ. Χαίρω διότι ηὐτύχησε κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας νὰ ἀποκτήσῃ πολύτιμον ὀπαδὸν, ἕνα τῶν γηραιῶν πολιτικῶν τῆς Ἑλλάδος (ἱλαρότης). Ἐλπίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ὀρθοφροσύνη σας θέλει διαλύσει τὰ νέφη, μὲ τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν νὰ ἐπισκοτίσωσι τὰς συνειδήσεις τῶν ἁπλουστέρων. Δὲν πρόκειται, ὄχι! νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις εἰς τὰς ἐκλογὰς, διότι τοῦτο ἀπαγορεύεται ῥητῶς ἀπὸ τὸ σχέδιον, ἀλλὰ πρόκειται ἁπλῶς καὶ καθαρῶς νὰ μὴ ἀφεθῇ ἡ δημοσία τάξις εἰς τὴν διάκρισιν τῆς βίας, εἰς τὰ ἄγρια καὶ ἐπικίνδυνα πάθη, τὰ ὁποῖα φυσικῶς γεννῶνται ἐκ τῆς ἐκλογικῆς πάλης. Καὶ τοῦτο οὐχὶ μόνον διὰ τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας τάξεως, ὡς εἶπον, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐκλογῶν, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἐνδιαφέρεται ὁ φίλος μου Κύριος Χρηστίδης. Καὶ ἀληθῶς, ἂν ἀφεθῇ ἕκαστος εἰς τὰς οἰκείας ἑαυτοῦ δυνάμεις, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ τότε ὁ θρασύτερος, δηλαδὴ ὁ ἐγκληματίας, ὁ ὁποῖος δὲν σταματᾷ ἀπέναντι οὐδενὸς μέσου· ἡ δὲ ἀρετὴ θὰ ἀποτυγχάνῃ, διότι ἡ ἀρετὴ δὲν τολμᾷ νὰ πηδήσῃ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα. Ζητοῦντες λοιπὸν τὴν ἀποχὴν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ζητεῖτε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐγκλήματος, ζητεῖτε νὰ κρύπτηται ἡ ἀρετὴ καὶ νὰ κατισχύσῃ τὸ ἔγκλημα. Τοιοῦτον ὑπῆρξε πάντοτε τὸ ἀποτέλεσμα, ὅταν ἡ πολιτικὴ ἐξουσία δὲν ἦτο παροῦσα ἵνα δώσῃ χεῖρα βοηθείας εἰς τὴν καταδιωκομένην ἀρετήν. Διὰ ταῦτα, Κύριοι, θέλω ψηφίσει ὑπὲρ τοῦ σχεδίου ὅπως ἔχει· διότι τοῦτο ἐνῷ ἀσφαλίζει τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἀφίνει ἀφρούρητον τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὰ δικαιώματα τῆς πολιτείας.

§141ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. (ἐκ δεξιῶν) Ἐφωτίσθημεν.

§142ΚΑΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, θὰ ὁμιλήσω. (Ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐγείρεται μέγας θόρυβος καὶ σάλος, μὴ συναινούντων τῶν πληρεξουσίων τῆς δεξιᾶς πτέρυγος νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Καλός.)

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον, ὡμιλήσατε τρεῖς ἐκ ταύτης τῆς πλευρᾶς, ὁ Κ. Πετσάλης, ὁ Κ. Θεοχάρης καὶ ὁ Κ. Χρηστίδης, ἐκ ταύτης δὲ, (δεικνύει τὴν δεξιάν) μόνον εἷς. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§144ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν) Δὲν παρεδέχθη, νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Καλός. (θόρυβος παρατεταμένος)

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Χρηστόπουλος.

§146ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν ἐγειρόμενοι) Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἡρακλῆς Πετιμεζᾶς θέλει νὰ ὁμιλήσῃ· θέλει νὰ τὸν ἀκούσῃ ἡ Συνέλευσις;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§149ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπιμένομεν νὰ μᾶς ἐρωτήσητε ἂν ἐφωτίσθημεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐρωτίσθη λέγουσι ναί· οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§151ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ὅτι ἐφωτίσθη. (ἐγείρεται θόρυβος καὶ σάλος μέγας.)

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. «Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.»

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 198, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 5 παρὰ 5 λεπ. Μ. Μ.)

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Ν. Βαρβιτζώτης, Γ. Πετρούλιας. Α. Νικολαΐδης.