1864.10.29
1,459 rows · 11,520 words · 198 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 354.
Τῆς 29 Ὀκτωβρίου 1864.
(Πέμπτη).
Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.
§2ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, χθὲς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς προτάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν καὶ πληρεξουσίου περὶ φορολογίας ἐγένετο μεγάλη συζήτησις, τὴν ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ, ὅτε ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπεδέχθη, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὡς καὶ τὰ μετὰ ταῦτα, παρὰ ἀφοῦ τελειώσῃ ἡ Συνέλευσις τὸν Βουλευτικὸν καὶ ἐκλογικὸν νόμον, καὶ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου περὶ διαλύσεως τῆς Συνελεύσεως. Ἂν ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ, ὅτι ἡ πρότασις δὲν εἶναι δεκτὴ, καὶ ὅτι θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐργαζώμεθα ἐπί τινα καιρὸν, τότε ἔχει ἄλλως τὸ ζήτημα· ὅτι δὲ ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα, ἐξάγεται ἐξ αὐτῶν τῶν πρακτικῶν.
§3ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ πρότασίς σας δὲν ἦτο διόλου ὑπ’ ὄψιν· ἰδοὺ περὶ τίνος ἐπρόκειτο, καὶ τί εἴπομεν καὶ περὶ τίνος ἐσυμφωνήσαμεν· ἐπρόκειτο περὶ τοῦ κατεπείγοντος, καί τινες ἔλεγον ναὶ, τινὲς ἔλεγον ὄχι· ἄλλοι ἔλεγον νὰ συζητήσωμεν τώρα, ἄλλοι ἀνθίσταντο· ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σήμερον τοὺς νόμους, πρόκειται νὰ συζητηθῶσιν οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι, καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ἂν θὰ συζητήσωμεν τοὺς φορολογικοὺς νόμους, ναὶ ἢ ὄχι.
§4ΠΟΛΛΟΙ. (ἐκ δεξιῶν) Ναὶ, αὐτὸ εἴπομεν.
§5ΚΑΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἄλλη πρότασις, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐξακολουθεῖ νὰ ἐργάζηται, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν νόμων θὰ ἔλθῃ κατ’ ἀνάγκην τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ὅπως τίθεται ἐνταῦθα, ἀναλαμβάνομεν ὑποχρεώσεις. Δὲν δεσμεύεται Κύριοι, ἡ Συνέλευσις διὰ τῆς προτάσεως ταύτης;
§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδὲν δεσμεύει τὴν Συνέλευσιν.
§7ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν δεσμεύονται, Κύριε Πρόεδρε, αἱ Συνελεύσεις καὶ τὰ σώματα· μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐκλογικῶν νόμων θὰ ἀποφασίσῃ ναὶ ἢ ὄχι.
§8ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Προχθὲς, οὔτε ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλοῦ ἐφέρθη εἰς ψηφοφορίαν, οὔτε ἄλλο τίποτε· ἡ Συνέλευσις μετὰ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους θὰ ἀποφασίσῃ ἂν θὰ συζητήσῃ τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ὑπεβάλομεν χθὲς, ναὶ ἢ ὄχι.
§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλὸς θέλει νὰ σημειωθῇ, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν ἐκλογικῶν νόμων ἡ Συνέλευσις θέλει προβῆ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς του· τοιοῦτόν τι δὲν ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις, καὶ τὸ ἀφῄρεσα ἀπὸ τὰ πρακτικὰ, διότι ἔχω τὸ δικαίωμα, ὡς πρόεδρος, νὰ παρατηρῶ ἄν τὰ πρακτικὰ ἦναι σύμφωνα πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως.
§10ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ὁ Πρόεδρος νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ πρακτικὰ τῶν στενογράφων καὶ τοῦ συντάκτου, ἡ Συνέλευσις δύναται μόνον νὰ κάμῃ παρατηρήσεις ἄν ἔχωσι καλῶς ἢ ὄχι.
§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναγνώσω προτάσεις;
§12ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅλαι αἱ ὑποβαλλόμενοι προτάσεις νὰ ἀναγνωσθῶσι μετὰ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. Ἄρθρον 38. Ὁ δήμαρχος ἐπὶ τῇ προσκλήσει τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ πρὸ πάσης ἑτέρας προπαρασκευαστικῆς τῆς ἐκλογῆς ἐργασίας, συντάσσει κατάλογον ἐκείνων ἐκ τῶν γινωσκόντων γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν δημοτῶν, οἵτινες διετέλεσαν ἐντὸς τῆς τελευταίας δεκαετίας προϊστάμενοι δημοσίας τινος ὑπηρεσίας ἢ νόμιμοι ἀναπληρωταὶ αὐτῶν, ἢ δήμαρχοι, ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, ἐπαρχιακοὶ καὶ δημοτικοὶ ἢ περιοχικοὶ σύμβουλοι, ὁρκωτοὶ συμβολαιογράφοι, ὑποθηκοφύλακες καὶ διδάσκαλοι. Ὁ κατάλογος οὗτος ἐκτίθεται ὑπὸ τοῦ δημάρχου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου ἐπὶ πέντε ἡμέρας· ἕκαστος δὲ τῶν ἐν αὐτῷ ἐγγεγραμμένων ἢ τῶν φερόντων τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένας ἰδιότητας καὶ παραλειφθέντων δύναται νὰ προτείνῃ ἐνώπιον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τῆς ἐπαρχίας ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐγγραφῆς ἀνικάνων ἢ τῆς παραλείψεως ἱκανῶν· ὁ δὲ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς διορθόνει τὸν κατάλογον καὶ παραπέμπει αὐτὸν εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ ἁρμοδίου πρωτοδικείου. Ἐνταῦθα πολλοὶ ζητοῦσι τὸν λόγον.
§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει πρῶτος τὸν λόγον ὁ Κ. Ζουμπουλάκης.
§15ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ διάταξις, Κύριοι, τοῦ ἄρθρου τούτου σκοπεῖ βεβαίως νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν μᾶλλον νοημονεστέραν τάξιν. Φρονῶ, διὰ ταῦτα, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσιν οἱ πληρεξούσιοι τῶν Συνελεύσεων καὶ οἱ βουλευταὶ, πεπεισμένος, ὅτι θὰ ἔχωμεν καὶ περισσοτέρας οὕτω πως ἐγγυήσεις· ἐδῶ δὲ ὅπου λέγει εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, «ὁ κατάλογος οὗτος ἐκτίθεται ὑπὸ τοῦ δημάρχου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου», προτείνω νὰ προστεθῇ «καὶ δημοσιεύεται εἰς πάντα τὰ χωρία τοῦ δήμου·» διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ δημοσιεύηται ὁ κατάλογος πρὸς κοινὴν γνῶσιν καὶ εἰς τὰ παρεδρεῖα. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις μόνον ἔκρινα ἀναγκαῖον νὰ φέρω.
§16ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον, Κύριοι, ἀποκλείει νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν περίστασιν, περὶ ἧς πρόκειται, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ γράφουν ἢ ἀναγινώσκουν· ἐγὼ προτείνω νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι ἠμποροῦν νὰ γίνουν ἀτοπήματα πρὸς βλάβην τῆς κοινωνίας· πρῶτον ὁ διευθύνων αὐτὰς τὰς ἐργασίας δύναται εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται νὰ γράφουν, νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν δύνανται, καὶ νὰ τοὺς διαγράψῃ.
§17ΤΙΝΕΣ. Ἂν τυχὸν ἦναι ὅλοι ἀγράμματοι;
§18ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι διόλου πιθανὸν νὰ τύχουν ὅλοι ἀγράμματοι εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, διότι τὰ γράμματα πλέον πολὺ ἐξετάθησαν εἰς τὸν τόπον μας· καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ μέρος.
§19ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς γινώσκοντας νὰ γράφωσιν, ἑπομένως θεωρῶ τὸ ἄρθρον καλῶς συντεταγμένον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐδῶ γίνεται ἀδικία εἰς μίαν τάξιν ἀνθρώπων, οἵτινες δὲν διετέλεσαν εἰς πολιτικὴν ὑπηρεσίαν· τοιοῦτοι εἶναι, Κύριοι, οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοί, οἱ στρατηγοὶ ἐξ ὑποθέσεως, ἄνθρωποι, οἵτινες ἐπὶ 40 καὶ 50 ἔτη ἐντίμως ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα καὶ μ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου νὰ ἐκπληρῶσιν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιτροπῆς οἱ ἐν ἀργίᾳ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολῖται, καὶ δὲν κωλύονται νὰ λάβουν μέρος εἰς τοιαύτας πράξεις ἐκλογικάς· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ εὐαρεστηθῇ μεταξὺ τῶν ἄλλων, διότι ἤθελεν εἶναι πολὺ δυσάρεστον νὰ βλέπῃ κανείς, ὅτι δημοδιδάσκαλοι, οἵτινες διετέλεσαν ἐπί τινα χρόνον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ μὴ ἔχοντες ἀποκεκτημένον κανὲν δικαίωμα τόσον ὑψηλὸν, καὶ ἐν τούτοις ὁ στρατηγὸς, ὅστις ἐξεπλήρωσεν ἐντίμως τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διέπρεψεν ἐν αὐτῇ καὶ θέλων νὰ ὑπηρετήσῃ ἀκόμη νὰ ᾖναι ἀποκλεισμένος. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ, Κ. πρόεδρε, νὰ προστεθῇ «Οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἐν ἀργίᾳ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ᾖναι μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς»
§20ΜΑΡΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι! Αἱ κλάσεις ἐκ τῶν ὁποίων μέλλουν νὰ ἐκλεχθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ σχέδιον ὁρίζονται τῇ ὁδηγίᾳ τῶν ἑλληνικῶν θεσμῶν. Ὡς πρὸς τὴν Ἑπτάνησον, Κύριοι, τινὲς ἐξ αὐτῶν τῶν κλάσεων δὲν ὑπάρχουν πραγματικῶς καὶ ἐκ τούτου ἕπεται, ὅτι περιστέλλεται ὁ κύκλος ἐκεῖνος τῶν ἀτόμων ἐκ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ ληφθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς· παραδείγματος χάριν δήμαρχοι καὶ δημαρχικοὶ πάρεδροι εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν ὑπάρχουν ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους.
§21ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ γίνουν.
§22ΜΑΡΙΝΟΣ. Ὁμιλεῖ τὸ σχέδιον περὶ τῶν κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ὑπηρετησάντων καὶ ἐγὼ ἀποβλέπω εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ πρώτου καταλόγου. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ὑπάρχει μία κλάσις, ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν, ἂν γίνῃ διασάφησις, δύναται καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὁ κύκλος αὐτὸς νὰ ᾖναι ἀρκετὰ εὐρύς. Εἶναι ἡ κλάσις τῶν ὁρκωτῶν, πρέπει νὰ ἠξεύρετε, ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον τὸ σύστημα τῶν ὁρκωτῶν δὲν ἐνομοθετήθη, ἄχρι τοῦδε τοὐλάχιστον, εἰμὴ ὡς πρὸς τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου, καὶ εἰς ὀλίγας περιστάσεις ἔγινεν ἐφαρμογή. Βλέπω εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου, ὅτι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐκλέγονται ἐξ ἐκείνων οἵτινες διετέλεσαν... καὶ λοιπὸν ἐὰν ἐννοῆτε δι’ αὐτῆς τῆς ῥήσεως ἐκείνους μόνον, οἵτινες πραγματικῶς ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὁρκωτοῦ, τότε ὁ κύκλος θέλει εἶσθαι ἐν Ἑπτανήσῳ πολὺ στενός. Ἐὰν δὲ ἐννοῆτε ἐκείνους, οἵτινες περιελήφθησαν εἰς τοὺς καταλόγους τῶν ὁρκωτῶν....
§23ΠΟΛΛΟΙ. Οὐχί.
§24ΜΑΡΙΝΟΣ. Αὐτὸ δύναται νὰ ᾖναι ὀρθὸν ὡς πρὸς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα· ὡς πρὸς τὴν Ἑπτάνησον ὅμως ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κύκλος τῶν ἀτόμων, τὰ ὁποῖα θέλουν χρησιμεύσει εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογικὴν ἐργασίαν θέλει εἶναι πολὺ στενὸς, καὶ νομίζω, ὅτι θέλει ἀρκούντως εὐρυνθῆ, ἂν ἐκταθῇ εἰς τοὺς ἐγγραφέντας καί τοι μὴ ἐξασκήσαντας τὸ ἔργον τοῦ ὁρκωτοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ εὑρίσκεται κύκλος εὐρὺς, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ λαμβάνωνται τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον οἱ κατάλογοι τῶν ὁρκωτῶν ἐμορφώθησαν καθ’ ἑξαμηνίαν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐχορηγήθη ἡ ἐλευθεροτυπία, καὶ ἑπομένως ἐσυστήθη τὸ δικαστήριον τῶν ὁρκωτῶν διὰ τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἂν ἐκ τῶν καταλόγων, οἵτινες ἐμορφώθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, μέλλουν νὰ λαμβάνωνται τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, θέλει ὑπάρχει κύκλος ἀρκετὰ εὐρύς. Ὅθεν προτείνω, ὥστε τοὐλάχιστον εἰς τὰς Ἰονίους νήσοις ἕνεκα τῶν ἰδιαιτέρων περιστάσεων (ἀποδοκιμασίαι). Δὲν δυσκολεύομαι λοιπὸν νὰ κάμω τὴν πρότασιν δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Προτείνω νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον «ὡς ὁρκωτοὶ ἱκανοὶ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁριζομένην λειτουργίαν θεωροῦνται οἱ κατὰ τὸν νόμον περιληφθέντες ἐν τοῖς καταλόγοις τῶν ὁρκωτῶν.»
§25ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττόν.
§26ΜΑΡΙΝΟΣ. Αὐτὴν τὴν πρότασιν κάμνω.
§27Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουρ. ἐξωτερικῶν, ἐκ τῆς θέσεώς του). Ἐπροτάθησαν, Κ. πρόεδρε, τὰ ἑξῆς· ά) ὁ κατάλογος τῶν ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὰ προσόντα νὰ ἐκλέγωνται ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ μὴ κοινοποιῶνται μόνον εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν δήμων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ παρεδρεῖα τὰ ἀποτελοῦντα τὸν δῆμον. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης φέρω μίαν παρατήρησιν, ὅτι δὲν ἔρχομαι οὐδόλως οὔτε νὰ ἀποκρούσω, οὔτε νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν. Παρατηρῶ μόνον εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ κλήρωσις τῶν μελῶν τῆς ἐφερευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐνδιαφέρει ἰδίως καὶ ἀφορᾷ οὐχὶ πάντα ἐκλογέα, ἀλλ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν πιθανότητα, ἵνα ἀναδειχθῶσιν ὡς ἐκλόγιμοι· ἡ δὲ τάξις τῶν ἀνθρώπων τούτων εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν καταλόγων τῶν δημοσιευομένων εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν δήμων. Ἐκτὸς δὲ τούτου φρονῶ, ὅτι ἂν τυχὸν παραβιασθῇ ἡ διάταξις αὕτη, δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἔκβασιν τῆς ἐκλογῆς· ὅσον δὲ ποικίλαι καὶ πολυσύνθετοι εἶναι αἱ ἐκλογικαὶ ἐργασίαι, τόσον τὸ στάδιον τῆς ἐκλογῆς καθίσταται δυσχερέστατον. Διὰ τοῦτο εἶμαι ὑπὲρ τοῦ σχεδίου. Ἐπροτάθη δευτέρα πρότασις τοῦ νὰ δύναται νὰ φέρωσιν ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐγγραφῆς πᾶς ἐκλογεύς· τὴν πρότασιν ταύτην τὴν ἀποδέχομαι, καὶ πιστεύω, ὅτι θέλουσι συμφωνήσει καὶ οἱ συνάδελφοί μου μετ’ ἐμοῦ. Ἐπροτάθη γʹ) νὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ βουλευταὶ καὶ γερουσιασταὶ καὶ στρατηγοὶ καὶ ναύαρχοι, καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους τῶν ὁρκωτῶν. Ἡ σύνταξις τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπὸ δύο ἰδέας ἐγένετο, ά.) νὰ διορίζωνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῶν σχέσεων τὰς ὁποίας ἐν τῷ δήμῳ ἔχουσι, δύνανται νὰ γνωρίζωσι καλλίτερον τὰ πρόσωπα τῶν δημοτῶν, καὶ νὰ μὴ ἀμφιβάλλωσι περὶ τῆς ταυτότητος αὐτῶν· βʹ.) οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν δημοσίαν τινὰ ὑπηρεσίαν, εἶναι περισσότερον παρὰ τοὺς ἄλλους δημότας εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμήσωσι τὴν ἀνάγκην τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀκριβοῦς βεβαιώσεως τῶν γενομένων· ἐὰν, Κύριοι, Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταὶ δύνανται νὰ ὑποτεθῶσιν, ὅτι περισσότερον τῶν ἄλλων δημοτῶν ἔχουσι τὴν ἰδιότητα αὐτὴν, ἀμφιβάλλω. Δὲν ἐλαττώνω τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ὀφείλω πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀνέβησαν εἰς ἀνωτάτας βαθμίδας ἐν τῇ πολιτείᾳ, ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ ἔχωσι τὴν ἰδιότητα ταύτην· ἐπροτάθη τελευταία ἀντίῤῥησις νὰ περιληφθῶσιν οἱ εἰδικοὶ πάρεδροι. Μάλιστα κἄποιος μ’ εἶπε.
§28ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.
§29ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ δὲ τοὺς περιεχομένους ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ἐχόντων δικαίωμα ὁρκωτῶν πολιτῶν, δὲν γνωρίζω ἐὰν διὰ τὴν Ἑπτάνησον πρέπει νὰ ληφθῇ ἰδίως, ἀλλ’ εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, νομίζω, ὅτι τοιαύτη προσθήκη ἤθελεν ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν ἑξῆς διάταξιν, ὅτι πᾶς δημότης καὶ πολίτης δύναται νὰ ἐκλεχθῇ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς.
§30ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§31Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦτο ἐμμένω ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει.
§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ἔχομεν τὰς ἑξῆς τροπολογίας, νὰ προστεθῶσι καὶ αἱ ἑξῆς κατηγορίαι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς· οἱ χρηματίσαντες πληρεξούσιοι, Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταί.
§33ΠΟΛΛΟΙ. Ἓν πρὸς ἕν.
§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἐν ἐνεργείᾳ, οἱ ἰατροὶ καὶ δικηγόροι. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ καταταχθῶσιν ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς οἱ χρηματίσαντες πληρεξούσιοι καὶ Βουλευταὶ νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ αὐτὸ ὡς πρὸς τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικοὺς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ αὐτὸ ὡς πρὸς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοὺς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ αὐτὸ ὡς πρὸς τοὺς δικηγόρους νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) Ἀπεῤῥίφθη.
§35ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἐννοοῦμεν ὅλοι, ὅτι ἐκεῖνοι ἐξ αὐτῶν ὅσοι εἶναι ὑποψήφιοι ἐξαιροῦνται.
§36ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ μὴ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.
§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι, ὅστις εἶναι ὑποψήφιος δὲν δύναται νὰ ᾖναι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐξαιρεῖται. Ὑποβάλλω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ, Μαρίνου «ὡς ὁρκωτοὶ ἱκανοὶ εἰς τὴν ὁριζομένην ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁριζομένην λειτουργίαν θεωροῦνται οἱ κατὰ τὸν νόμον περιληφθέντες ἐν τοῖς καταλόγοις τῶν ὁρκωτῶν». Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ κατάλογος ἐκτίθεται ὄχι μόνον ἐν τῇ πρωτευούσῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς χωρίοις νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Προτείνω νὰ προστεθῇ, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐνστάσεως κατὰ τῶν καταλόγων, ὄχι μόνον ὁ ἐγγραφεὶς ἀλλὰ πᾶς ἐκλογεύς· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Πετρινὸς προτείνει νὰ διαγραφῶσιν αἱ ἑξῆς λέξεις· «ἐκ τῶν γινωσκόντων γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν δημοτῶν» οἱ παραδεχόμενοι τὴν διαγραφὴν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται δύω). Ἀπεῤῥίφθη.
§38ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐκ τῆς λέξεως, διετέλεσαν, ἔρχεται μία ὑποψία μήπως ἀποκλείωνται καὶ οἱ ὑπάρχοντες ἤδη.
§39ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτοὶ διατελοῦσι.
§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον πῶς καταρτίζεται συνεπείᾳ τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνελεύσεως. Ἄρθρον 38. Ὁ δήμαρχος ἐπὶ τῇ προσκλήσει τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ πρὸ πάσης ἑτέρας προπαρασκευαστικῆς ἐκλογικῆς ἐργασίας, συντάσσει κατάλογον ἐκείνων ἐκ τῶν γινωσκόντων γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν δημοτῶν, οἵτινες διετέλεσαν ἐντὸς τῆς τελευταίας δεκαετίας προϊστάμενοι δημοσίας τινὸς ὑπηρεσίας ἢ νόμιμοι ἀναπληρωταὶ αὐτῶν, ἢ δήμαρχοι, ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, ἐπαρχιακοὶ καὶ δημοτικοὶ ἢ περιοδικοὶ σύμβουλοι, ὁρκωτοί, συμβολαιογράφοι, ὑποθηκοφύλακες, διδάσκαλοι, πληρεξούσιοι εἰς ἐθνικὰς Συνελεύσεις καὶ Βουλευταί. Ὁ κατάλογος οὗτος ἐκτίθεται ὑπὸ τοῦ δημάρχου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου ἐπὶ πέντε ἡμέρας· ἕκαστος δὲ τῶν ἐν αὐτῷ ἐγγεγραμμένων ἢ τῶν φερόντων τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένας ἰδιότητας τῶν παραλειφθέντων, ὡς καὶ πᾶς ἐκλογεὺς, δύναται νὰ προτείνῃ ἐνώπιον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τῆς Ἐπαρχίας ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐγγραφῆς ἀνικάνων ἢ τῆς παραλείψεως ἱκανῶν· ὁ δὲ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς διορθόνει τὸν κατάλογον καὶ παραπέμπει αὐτὸν εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη. Ἄρθρ. 39. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου, δημοσίᾳ συνεδριάζοντος, τίθησιν ἐν κληρωτίδι τὰ ἐν τῷ καταλόγῳ ὀνόματα καὶ ἐξάγει ἐξ αὐτῶν πρῶτον μὲν δέκα· ἐκ τούτων, ὁ πρῶτος ἐξαχθεὶς εἶναι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς· οὗτος δὲ καὶ οἱ τέσσαρες ἑπόμενοι εἰσὶ τὰ τακτικὰ μέλη αὐτῆς· οἱ λαχόντες τὸν κλῆρον 6–10 εἰσὶ μέλη ἀναπληρωματικά· εἶτα δὲ δύο πρὸς ἀπαρτισμὸν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ παρόντος νόμου ἐπιτροπῆς· καὶ τέλος τέσσαρα πρὸς ἀπαρτισμὸν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 15 ἐπιτροπῆς.
§41ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐξάγω, ὅτι ἐκλέγονται τρεῖς ἐπιτροπαὶ, μία χρησιμεύουσα ὡς ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, αἱ δὲ ἄλλαι δύω, ἡ μὲν κατὰ τὸ ἄρθρον 10 καθόσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου, ἡ δὲ δευτέρα κατὰ τὸ ἄρθρον 15, καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἐνστάσεις ἐπὶ τοῦ καταλόγου. Ἠρώτησα τὸν Κ. ὑπουργὸν, ὅστις μ’ ἐπληροφόρησεν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ ἐκ δέκα μελῶν συγκειμένη θέλει χρησιμεύσει καὶ διὰ τὰς ἄλλας δύω ἐπιτροπὰς, ἐνῷ τὸ γράμμα δὲν εἶναι τοιοῦτον. Ὅπως εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις προβλέπομεν περὶ συμπληρωτικῶν μελῶν, οὕτω καὶ ἐνταῦθα πρέπει νὰ διορισθῶσιν ἀναπληρωταὶ, διότι ἐνδέχεται νὰ μείνουν τὰ τρία μέλη. Τότε τί θὰ γίνῃ; Ἐπίσης καὶ εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 15 ἐπιτροπὴν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀναπληρωτικὰ μέλη. Ἐπιθυμῶ ν’ ἀκούσω τοὺς ὑπουργοὺς διότι πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ.
§42Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). (θόρυβος). Τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν ἔργων τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὡρισμένης ν’ ἀποδέχηται τὰ παράπονα (θόρυβος) ἕνας μόνος λόγος ἠδύνατο νὰ κάμῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀριθμὸς τοσοῦτος, ὅσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τῶν τριῶν ἐπιτροπῶν· Τὰ μέλη τῶν τριῶν ἐπιτροπῶν εἶναι 16· ὑποθέτω δὲ, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς δῆμος ἐν Ἑλλάδι νὰ μὴ ἔχῃ 16 ἀνθρώπους ἔχοντες τὰ προσόντα ταῦτα.
§43ΤΙΝΕΣ. Ἐφωτίσθημεν.
§44ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θέλω ν’ ἀποδείξω...
§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.
§46ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ Κύριος Δηλιγιάννης σᾶς εἶπεν ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ εὑρεθῶσι τόσα μέλη εἰς ἕνα δῆμον ὅσα χρειάζονται πρὸς ἀπαρτισμὸν τῶν τριῶν ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ μέχρι τέλους εἶπεν, ὅτι ὑποθέτει ὅτι δὲν εὑρίσκεται δῆμος ὅστις νὰ μὴ ἔχῃ τόσους, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὅπου ὁ κύκλος εἶναι στενὸς, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοὺς δήμους τῆς Ἑλλάδος δυστυχῶς συμβαίνει νὰ μὴ εὑρίσκωνται τόσοι ἄνθρωποι ἀγράμματοι χρησιμεύοντες εἰς αὐτὰς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ προηγούμενον ἄρθρον. Διὰ τοῦτο λοιπὸν παρακαλῶ τὸν Κύριον Δηλιγιάννην εἰς τοιαύτην περίστασιν, ὅτε τὰ πρόσωπα δὲν φθάνουν εἰς τὸν ἀριθμὸν 16, τότε νὰ δύνανται τὰ ἴδια μέλη ν’ ἀπαρτίζουν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς παραδοχῆς εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν παραπόνων, ἢ τοὐλάχιστον ἂν ὄχι τὰ κύρια μέλη τ’ ἀπαρτίζοντα τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ τὰ παραπληρωματικὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς καὶ δύνανται νὰ ἐκλέγωνται καὶ ἐπὶ τῆς παραδοχῆς τῶν παραπόνων.
§47ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ δῆμος τοιοῦτος.
§48ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὑπάρχει, δὲν θέλω νὰ κατονομάσω, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχει δῆμος.
§49ΚΑΛΟΣ. Ἀρκετὰ, Κ. Πρόεδρε.
§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη πλέον.
§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§52Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουρ. Ἐξωτερ.). Τὸ ζήτημα, Κ. Πρόεδρε, εἶναι τοῦτο, εἶναι πραγματικόν· ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι δῆμοι εἰς τοὺς ὁποίους δὲν εὑρίσκονται 16 πρόσωπα ἔχοντα τὰς ἰδιότητας αὐτάς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι· ὁ Κ. Κατσικαπῆς λέγει ὅτι εἶναι, ἐν περιπτώσει λοιπὸν καθ’ ἣν εἶναι διατὶ νὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀμηχανίαν; Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ Κ. Κατσικαπῆ, ὥστε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ἔργων τῶν μελῶν τῆς μιᾶς τῶν ἄλλων δύω ἐπιτροπῶν. Ὅ,τι ὅμως ἐπιθυμῶ νὰ δηλωθῇ ῥητῶς εἶναι, ὅτι τὰ ἔργα τῶν δύο ἐπιτροπῶν, τῶν ἐπὶ τῆς παραδοχῆς καὶ ἐκδικάσεως τῶν παραπόνων δὲν δύνανται νὰ συμβιβασθοῦν. Ἄλλος τις πληρεξούσιος μοῦ ἔλεγεν ἄλλο τι· ἐὰν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῶν παραπόνων ἢ τῆς ἐκδικάσεως τῶν παραπόνων δὲν ἔλθουν, ἐὰν ἀθετήσωσι, τί θὰ γίνῃ; Εἶναι ἀνάγκη ἀναπληρωματικῶν μελῶν; Νομίζω, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὰ μέλη αὐτὰ δὲν θὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὸ καθῆκόν των, διότι ἐπιβάλλονται ποιναί. Ἀλλὰ διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον ἂς ἐπιτραπῇ ἡ κλήρωσις τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν (θόρυβος), ἀλλὰ μὲ μίαν παρατήρησιν, καὶ τὸ λέγω νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι τὰ ἀναπληρωματικὰ μέλη δὲν θέλουν καλεῖσθαι πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν κυρίων, ἀλλ’ ὅταν βεβαιωθῇ ἀναντιῤῥήτως ἡ ἀνάγκη, διότι τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς στάδιον καταχρήσεως (θόρυβος).
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται λοιπὸν, Κύριοι, νὰ ἀποφασισθῇ ἡ κλήρωσις ἀναπληρωματικῶν μελῶν ὄχι μόνον ὡς πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν, περὶ τῆς ὁποίας προβλέπει τὸ ἄρθρον, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐνστάσεων καὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν παραπόνων, νὰ κληρωθῶσι δύο μέλη διὰ τὴν πρώτην ἐπιτροπὴν καὶ τέσσαρα διὰ τὴν ἄλλην. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Τροπολογία τοῦ Κ. Κατσικαπῆ ὅτι τὰ καθήκοντα τῆς ἐπὶ τῆς παραδοχῆς τῶν παραπόνων ἐπιτροπῆς καὶ τῆς ἐφορευτικῆς δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστα· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Ἄρθρον 40. Κατὰ τὴν ὡρισμένην πρὸς ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν καὶ ὥραν τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ὀφείλουσι νὰ παρευρεθῶσιν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, ἵν’ ἀναλάβωσι τὴν διεύθυνσιν αὐτῆς· ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ᾖναι ἀπόντα τοῦ δήμου, ἢ ἀρνοῦνται νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντά των, ἢ ἡ διὰ τῶν ἀναπληρωματικῶν μελῶν ἀναπλήρωσις αὐτῶν καθίσταται διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους ἀνέφικτος, διευθύνουσι τὴν ἐκλογὴν μόνα τὰ παρόντα μέλη, ἐὰν ἀποτελῶσι τὴν πλειονοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς· τοὐναντίον ἀναλαμβάνει τὴν διεύθυνσιν ὁ εἰρηνοδίκης τοῦ δήμου, ἢ, τούτου μὴ ὑπάρχοντος ἐν αὐτῷ, ὁ τοῦ πλησιεστέρου δήμου, συμπραττόντων μετ’ αὐτοῦ καὶ τῶν τυχὸν παρόντων τακτικῶν ἢ ἀναπληρωματικῶν μελῶν. Τὰ ἀρνηθέντα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καταδιώκονται καὶ τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μέχρι τριῶν μηνῶν.
§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τελευταῖος παράγραφος περὶ ποινῆς πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ καὶ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος ὅπου ὑπάρχει ἓν ἰδιαίτερον κεφάλαιον περὶ ποινῶν. Ἔχω δὲ ἴδιον ἄρθρον εἰς τὴν τροπολογίαν μου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. «Μὲ φυλάκισιν 3 μηνῶν καὶ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 200 τὰ μέλη ὅλων τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον σχηματιζομένων ἐπιτροπῶν, ἐὰν ἀρνηθῶσι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντά των·» διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐπιτροπαὶ καὶ πρέπει νὰ τιμωρηθῶσι καὶ τὰ μέλη τῶν 3 ἐπιτροπῶν.
§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ βʹ. ἐδαφίου ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ τεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ νόμου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.
§56ΠΟΛΛΟΙ. Παρεδέχθη. Νὰ ἐρωτήσητε τ’ ἀνάπαλιν.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ λοιπὸν τ’ ἀνάπαλιν, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἄρα παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν ά. § τοῦ ἄρθρου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη. Ἄρθρον 41. Ἓν τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἢ, ἐν ἐλλείψει τοιούτου ἱκανοῦ, εἷς τῶν ἐκλογέων καλούμενος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς συντάσσει τὰ πρακτικά. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§58ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.
§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ἄρθρον 42. Πρὸς ἕκαστον τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸν συντάσσοντα τὰ πρακτικὰ αὐτῆς δίδοται ἐκ τοῦ οἰκείου δημοτικοῦ ταμείου ἐπιχορήγησις τεσσάρων δραχμῶν κατὰ πᾶσαν τῶν τεσσάρων ἡμερῶν τῆς ψηφοφορίας. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§60ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη. Ἄρθρον 43. Κατὰ τὴν προσδιωρισμένην ὥραν ἑκάστης τῶν τεσσάρων ἡμερῶν τῆς ψηφοφορίας, ὁ Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως καὶ προσκαλεῖ τοὺς ἐκλογεῖς, ἵνα ψηφοφορήσωσιν. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§62ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη.
§64ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔχω μίαν προσθήκην, Κ. Πρόεδρε, «πρὸ τῆς ψηφοφορίας οἱ ἀντιπρόσωποι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ κάμωσι πᾶσαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν καλπῶν».
§65ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι παραπάνω αὐτό.
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 44. Ἡ ψηφοφορία ἐνεργεῖται διὰ καλπῶν καὶ σφαιριδίων κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον....
§67ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει πολλὰ ἐδάφια αὐτὸ τὸ ἄρθρον, καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἐκτεταμένον, νὰ γείνῃ κατ’ ἐδάφιον ἡ συζήτησις.
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε πρῶτον νὰ ἀναγνωσθῇ. ά). Τίθενται ἐπὶ τραπέζης ἢ ἐπὶ τραπεζῶν κατὰ συνεχῆ σειρὰν τοποθετημένων, καὶ ἀπέναντι τῆς θέσεως, ἐν ᾗ ἑδρεύει ἡ ἐπιτροπή, τόσαι κάλπαι, ὅσοι οἱ ὑποψήφιοι, τασσόμεναι κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν τῶν ἐπωνύμων τῶν ὑποψηφίων· ἑκάστη κάλπη θέλει φέρει ἐπὶ τοῦ μετώπου γεγραμμένον ἐπὶ πινακίου ἀμετακινήτου, διὰ γραμμάτων εὐαναγνώστων, τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ὑποψηφίου, εἰς ὃν ἀνήκει. βʹ). Ἑκάστη κάλπη, κατασκευαζομένη ἐκ λευκοσιδήρου θέλει εἶσθαι διηρημένη ἐσωτερικῶς εἰς δύο μέρη, διακρινόμενα ἐξωτερικῶς διὰ δύο χρωμάτων, καὶ τὸ μὲν δεξιὸν μέρος προσδιωρισμένον διὰ τὸ Ναί, θέλει ἔχει χρῶμα λευκὸν, τὸ δὲ ἀριστερὸν, προσδιωρισμένον διὰ τὸ Ὄχι, θέλει ἔχει μέλαν. Τὸ Ναὶ καὶ τὸ Ὄχι θέλουσιν εἶσθαι γεγραμμένα ἐπὶ τοῦ μετώπου τῆς κάλπης διὰ γραμμάτων Κεφαλαίων· ἐπὶ τοῦ κατακορύφου μέρους τοῦ καλύμματος τῆς κάλπης θέλει εἶσθαι ὀπὴ κυκλικὴ, ἀνταποκρινομένη εἰς σωλῆνα κάθετον, ἔχοντα μῆκος ἑκατοστῶν τοῦ διαμέτρου καὶ διάμετρον Τὸ ἔσω μέρος τῆς κάλπης, ἐφ’ οὗ θέλουσι ῥίπτεσθαι τὰ σφαιρίδια, καλύπτεται δι’ ἐριούχου ὑφάσματος. Πρὸς πληρεστέραν κατάληψιν τοῦ σχήματος τῆς κάλπης ἐπισυνάπτεται ἰχνογράφημα αὐτῆς. γʹ.) Αἱ κάλπαι ἀνοίγονται πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν εἰσὶ τεταγμέναι σειρὰν, καὶ ἐξετάζονται ὑπό τε τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, ἂν ὦσι κεναὶ καὶ κατεσκευασμέναι ἀκριβῶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ προηγουμένου ἐδαφίου· μετὰ τοῦτο κλείονται καὶ σφραγίζονται ὑπό τε τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ ἐπιθέσωσι τὰς σφραγίδας των. δʹ.) Ἐπὶ τραπέζης κειμένης παρὰ τὴν τράπεζαν τῆς ἐπιτροπῆς, τίθεται δοχεῖον, περιέχον τὰ σφαιρίδια, ἀνάλογα κατὰ τὸν ἀριθμὸν πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου. Τὰ σφαιρίδια κατασκευάζονται δημοτικῇ δαπάνῃ. έ.) Οἱ ἐκλογεῖς εἰσέρχονται εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἀνὰ πέντε καὶ παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις, ἀφοῦ ἀναγνωρίσῃ τὴν ταυτότητα αὐτῶν καὶ τὴν ἐν τῷ ἐκλεκτικῷ καταλόγῳ ἐγγραφήν των, παραπέμπει αὐτοὺς εἰς τοὺς ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ὑπαλλήλους· τούτου γενομένου, προσέρχεται ἑτέρα πεντὰς καὶ ἐφεξῆς ἑτέρα, εἰς τρόπον, ὥστε ἕκαστος μὲν τῶν ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ὑπαλλήλων νὰ ἔχῃ πρὸ αὐτοῦ ἕνα ψηφοφόρον, μὴ ἐπέρχωνται δὲ εἰς τὴν ψηφοφορίαν διαλείμματα. ϛʹ. Ἕκαστος τῶν ὑπαλλήλων λαμβάνει ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ἑνὸς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἑνὸς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων τόσα σφαιρίδια, ἐν ἐπὶ τούτῳ δοχείῳ, ὅσαι εἰσὶν αἱ ἐκτεθειμέναι κάλπαι· παραλαμβάνων δὲ τὸν ψηφοφόρον, ἐγχειρίζει αὐτῷ πρὸ ἑκάστης κάλπης σφαιρίδιον καὶ ἐκφωνεῖ εὐκρινῶς τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ὑποψηφίου, εἰς ὃν αὕτη ἀνήκει· ὁ ἐκλογεὺς λαμβάνων τὸ σφαιρίδιον ὑψώνει τὴν χεῖρα κρατῶν αὐτὸ μεταξὺ τοῦ ἀντίχειρος καὶ τοῦ λιχανοῦ, ἵνα δείξῃ, ὅτι ἓν μόνον σφαιρίδιον κρατεῖ, ἀμέσως δὲ μετὰ τοῦτο εἰσάγει τὴν χεῖρα εἰς τὴν κάλπην καὶ ψηφοφορεῖ. Τὸ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται ἕως οὗ διέλθῃ ὁ ἐκλογεὺς ἁπάσας τὰς κάλπας. Οὐδεὶς ἄλλος πλὴν τῶν ὡρισμένων ὑπαλλήλων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐγχειρίζῃ τὰ σφαιρίδια εἰς τοὺς ἐκλογεῖς· οἱ δὲ ὑπάλληλοι λαμβάνονται ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔκ τε τῶν δημοσίων γραφείων καὶ ἐξ ἰδιωτῶν, ἂν οἱ τῶν δημοσίων γραφείων δὲν ἐπαρκῶσι. Πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους πληρώνονται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τὰ ἔξοδα τῆς μεταβιβάσεως καὶ ἐπανόδου, καὶ προσέτι δύω δραχμῶν ἐπιμίσθιον κατὰ πᾶσαν τῶν τεσσάρων ἡμερῶν τῆς ψηφοφορίας. Οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ὑπάγονται εἰς τὴν πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις δύναται νὰ τιμωρήσῃ αὐτοὺς διὰ προστίμου μηδὲ ἥσσονος τῶν πέντε μηδὲ μείζονος τῶν 25 δραχμῶν. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἐπιτρέπεται ἔφεσις εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν.
§69ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ψηφοφόρος καταδιώκεται ἐὰν δὲν ψηφοφορήσῃ. (θόρυβος.)
§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν καὶ δύω τροπολογίας. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Λούζης.
§71ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κ. Λομβάρδος ἔχει τὴν καλοσύνην νὰ στείλῃ διὰ τὴν κάλπην· θὰ ἔλθῃ;
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.
§73ΛΟΥΖΗΣ. Κύριοι, προσηγγίσαμεν εἰς τὸ ἀληθῶς τρωτὸν μέρος τοῦ νόμου, καὶ σᾶς λέγω, Κύριοι, τρωτὸν, καθότι ἐδέησε παραπολὺ ὅπως ὑπερνικήσωμεν ὅσα παρενέβαλε ἡ προστασία διὰ τῶν ὀργάνων της πρὸς καταδολίευσιν τῶν γνησίων ἐκλογῶν. Οὔτε, Κύριοι, τὸ οἴκημα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελεσθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ δύναται κατ’ ἐμὴν γνώμην νὰ καταδολιευθῇ τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν, οὔτε καὶ τὰ μέλη τὰ ὁποῖα θὰ προεδρεύωσι· δὲν τὸ πιστεύω, τοὐλάχιστον εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν ἔχω τοιοῦτον παράδειγμα νὰ ἀναφέρω. Ἀλλὰ, Κύριοι, θέλουν τὰς καταδολιευθῆ αὐτὰς τὰς ἐκλογὰς ἄλλα αἴτια πάντι ἀνεξάρτητα καὶ μέχρι τοῦ 1850 τὸ 1851 μάλιστα ἄγνωστα καὶ παρ’ ἡμῖν τοῖς Ἑπτανησίοις. Ἐνδιεφέρετο, Κύριοι, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ Ἁρμοστὴς Οὐάρδ, ὅπως ψηφισθῶσιν αἱ διάσημοι μεταῤῥυθμίσεις, τὰς ὁποίας ἔδιδεν ἡ Ἀγγλία εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καὶ ἐνδιεφέρετο, ὅπως καταρτίσῃ μίαν βουλὴν ἕτοιμον νὰ παραδεχθῇ τὰς μεταῤῥυθμίσεις αὐτάς· ἑπομένως δύνασθε νὰ φαντασθῆτε, τί συνέβη καθ’ ὅλην τὴν Ἑπτάνησον. Τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐστάθη εὐτυχῶς καὶ τὸ τελευταῖον, καθότι ἔκτοτε πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν ἡ ἐντύπωσις ἐστάθη τόσον μεγάλη, ἡ δημοσιότης, ἡ ὁποία ἐδόθη ἀπὸ τὰ φιλελεύθερα ὄργανα τοῦ τύπου καὶ τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῶν ἔξω ἔκαμε τοσαύτην ἐντύπωσιν εἰς τὰ πνεύματα, ὥστε αὐστηραὶ διαταγαὶ ἐδίδοντο καὶ παρ’ αὐτῆς τῆς προστασίας νὰ ἀφίνεται ἀνεπηρέαστος καὶ γνησία ἡ ἐκλογή, ἐστάθη τελευταία, ἀλλ’ ἐν τούτοις ἔχομεν, καθὼς ἔλεγεν εἷς τῶν ἐντίμων πληρεξουσίων, ἔχομεν τὴν πεῖραν συμμαρτυροῦσαν ὡς πρὸς τοῦτο. Οἱ ἔπαρχοι τῶν ἄλλων νήσων δὲν ἦσαν τόσον εὐφυεῖς ὅπως ὑπηρετήσωσι τὸν Οὐάρδ, τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἁρμοστοῦ Οὐάρδ· ἐν Κεφαλληνίᾳ ὅμως δυστυχῶς, Κύριοι, εὑρέθη ὁ τρόπος ὅπως ὑπηρετηθῇ ὁ σατράπης οὗτος. Ὅλαι αἱ τάξεις τῆς κοινωνίας, Κύριοι, ἐνδιεφέροντο κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην πρὸς τιμὴν τοῦ τόπου, πρέπει νὰ τὸ εἰπῶ, ἀφοῦ οἱ ἐγκριτώτεροι τῆς κοινωνίας, οἱ κεφαλαιοῦχοι, οἱ μεγαλοκτηματίαι ἦσαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας καὶ γνησίας ἐκλογῆς, καὶ κατῆλθον εἰς τὸ πεδίον, καὶ εἴχομεν, Κύριοι, τίποτε ὀλιγώτερον τὰ πυροβόλα καὶ τηλεβόλα ἀπέναντί μας κατ’ ἐκείνην τὴν περίπτωσιν. Ὅλος ὁ στρατὸς ὁ Ἀγγλικὸς σταθμεύων ἐν Κεφαλληνίᾳ εὑρίσκετο ὑπὸ τὰ ὅπλα.
§74ΣΟΛΩΜΟΣ. Καὶ ἐδῶ ἐκήρυττον ἐλευθερίας.
§75ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Σιώπα (γέλως).
§76ΛΟΥΖΗΣ. Καὶ τοιοῦτον ἦτο τὸ πνεῦμα τὸ ἐθνικὸν, ὥστε καὶ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἐφευρέσεως μέγας ἐπέκειτο κίνδυνος, Κύριοι, ὅτι δὲν ἤθελεν ἐπιτύχει τὸ τέχνασμα. Ἐκφοβισμένοι οἱ ἐκλογεῖς ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ἐνδώσουν, ἔπρεπεν ἑκόντες ἄκοντες νὰ πράξουν ὅ,τι ἔπραξαν καὶ οἱ πολῖται οἱ ἀφοσιωμένοι, καθότι ὑπῆρχε μία ἱκανὴ μερὶς 600 καὶ ἐπέκεινα ἐκλογέων ὅλων ἀφωσιωμένων, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι τοσοῦτος ἦτο ὁ ἐνθουσιασμὸς τῶν πνευμάτων εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ὥστε ἤρχισαν νὰ δυσπιστοῦν καὶ διὰ τοὺς ἀφωσιωμένους. Καὶ πραγματικῶς, τὰ τηλεβόλα ἦσαν διὰ τοὺς ἀφωσιωμένους· σύνθημα λοιπὸν ἐδόθη, Κύριοι, νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν ἐκλογῶν νὰ ψηφίζουν εἰς 10 μόνον κάλπας καὶ νὰ ἀπέρχωνται ὅπου ἦσαν ὑποψήφιοι τοῦ Οὐάρδ, τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δίδουν εἰς αὐτοὺς τὴν ψῆφόν των, καὶ ἔπειτα νὰ ἀπέρχωνται χωρὶς νὰ ψηφίζουν εἰς ὅλας τὰς κάλπας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκοντο ἐκεῖ. Δὲν τὸ ἐφευρῆκε, Κύριε Λειβαδᾶ, ὁ Οὐάρδ· μὴ δώσῃς τὴν τιμὴν εἰς αὐτὸν, ἦτον νοῦς Ἑλληνικὸς, ἦτο γόνιμος ἰδικός μας νοῦς. (γέλωτες). Λοιπὸν, Κύριοι, βλέπετε, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διερχόμενοι τὰς κάλπας οἱ ἐκλογεῖς, ἔπρεπε βεβαίως ὕστερον εἰς τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων νὰ εὑρεθοῦν ἐκλελεγμένοι καὶ οἱ 10 ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἤθελεν ὁ Οὐάρδ· δυστυχῶς, Κύριοι, μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κανεὶς δὲν διενοήθη τὸ μέγα τοῦτο ἐφεύρημα, καὶ ἑπομένως ὁ Ἰόνιος ἐκλογικὸς νόμος δὲν περιεῖχεν οὐδεμίαν ῥήτραν προλαμβάνουσαν τὸ κακόν· συζήτησις μεγάλη ἐγένετο εἰς τὴν Ἰόνιον Βουλήν· ὅταν ἦλθεν ἡ στιγμὴ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τούτων κατὰ τὴν 11 Βουλὴν ἐπῆλθεν μεγάλη συζήτησις, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν ἐπῆλθε νόμος καὶ τότε ἠναγκάσθη ἡ Ἰόνιος Βουλή, Κύριοι, νὰ μεταῤῥυθμίσῃ, νὰ τροπολογήσῃ τὸν ὑπάρχοντα νόμον τὸν ἐκλογικὸν, προλαμβάνουσα δι’ αὐτῆς τῆς μεταῤῥυθμίσεως καὶ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ ἀτόπου τούτου· μόλις ὁ ἐκλογεὺς ἀποποιηθῇ νὰ ψηφίζῃ εἰς μίαν τῶν καλπῶν, θέλει καταδικάζεσθαι ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου ἢ τοῦ προεδρεύοντος τῆς ἐκλογικῆς αἰθούσης εἰς πρόστιμον 10 λιρῶν στερλινῶν καὶ εἰς δύω μηνῶν φυλάκισιν. Βλέπετε, ἦτο δραστικώτατον καὶ τὸ ἀντιφάρμακον· καὶ πραγματικῶς, Κύριοι, καθ’ ὅλας τὰς ἄλλας ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι συνέβησαν ἀπὸ τὰ 1850, δὲν ἐλάβομεν περίπτωσιν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον, εἴτε διότι ὁ νόμος ἦτο ἀρκετὰ αὐστηρὸς, εἴτε διότι δὲν ἐπῆλθε τοιαύτη τις ἐπίνοια εἰς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο εἰς τὰς ἐκλογὰς ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τοὺς ἀφοσιωμένους δηλαδὴ, καθότι ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἄλλους 600 ἀφοσιωμένους ὡς εἶχον εἰς τὰ 1852· καὶ οἱ 600 ἀφωσιωμένοι νὰ ἔχουν ἑτοίμους τὰς φυλακὰς ἀμέσως καὶ νὰ ἔχουν καὶ 10 λίρας στερλίνας. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἦτο ὀλίγον σκληρόν· δὲν ἐπρόκειτο διὰ δύο ἢ τρία ὀνόματα· ἀλλ’ ὑπάρχει ἀκριβῶς προσδιωρισμένη μία φάλαγξ ἀφοσιωμένων εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ἡ ὁποία δὲν ὑπερέβαινε τὰ 700, ἦτο ἡ φάλαγξ, ἡ ὁποία πάντοτε ἐδίκαζε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν. Ὅταν ἐπελήφθη ἡ ἐπιτροπή σας τοῦ δημοτικοῦ νόμου, ἐσυζητήθη τὸ ἀντικείμενον τοῦτο· ὑπεβλήθη παρ’ ἐμοῦ τὸ γεγονὸς καὶ ὁ νόμος ὁ ἐκλογικὸς τῆς Ἑπτανήσου καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπείσθησαν, καὶ εἰς τὸν δημοτικὸν νόμον ἐνεγράφη τὸ ἄρθρον 69, διὰ τοῦ ὁποίου· θεσμοθετεῖται οὕτω πως «ἐὰν ὁ ἐκλογεὺς ἀποποιηθῇ νὰ ψηφίζῃ εἰς κάλπην τινὰ θέλει καταδικάζεσθαι ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς εἰς πρόστιμον δραχμὰς 10 μέχρι 50 δι’ ἀποφάσεως καταχωριζομένης ἐν τοῖς πρακτικοῖς· ἀντίγραφον δὲ τούτου θέλει σταλῆ ἀμέσως εἰς τὸ ἐπαρχιακὸν Ταμεῖον, ὅπως παραλάβῃ τὸ ποσὸν τῆς ποινῆς»· ἐγὼ ἐπέμενον ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀφήσωμεν καὶ τὸ πρόστιμον μεγαλήτερον καὶ τὴν φυλάκισιν· ἀλλ’ ὑπῆρξε διαφωνία καὶ ἐπεφυλάχθην, ἐάν ποτε ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ νόμου, νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Κ. Πυλαρινὸς ὡς γεροντώτερος. Τώρα μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι προσηγγίσαμεν εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο τοῦ νόμου, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει ἀφεύκτως νὰ θέσωμεν μίαν ἐπὶ τούτου παράγραφον, ἡ ὁποία νὰ διαλαμβάνῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ φρονῶ, ὅτι ἡ θέσις τῆς παραγράφου ταύτης εἶναι μετὰ τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ 6 ἐδαφίου· «τὸ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται ἕως οὗ διέλθῃ ὁ ἐκλογεὺς ἁπάσας τὰς κάλπας». Ἐκεῖ νὰ προσθέσωμεν τὴν παράγραφον ταύτην, «ἀποποιουμένου τοῦ ἐκλογέως νὰ ψηφίσῃ εἰς κάλπην τινὰ, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καταδικάζει αὐτὸν εἰς πρόστιμον δραχμῶν 10 μέχρι 50 καὶ εἰς ἔμμηνον φυλάκισιν».
§77Σ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε Λούζη, συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν ἰδέαν σας, ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν εἰς μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἡ ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀνήκῃ εἰς ἓν κόμμα, τότε ἐὰν ἀνήκῃ εἰς μόνην αὐτὴν ἀποκλειστικῶς τὸ δικαίωμα νὰ καταδικάζῃ, τότε οἱ ψηφοφόροι οἱ ἀνήκοντες εἰς αὐτὴν τὴν μερίδα λαμβάνουσι τὸ θάῤῥος καὶ δὲν ψηφίζουσι, καὶ ἔχουν πεποίθησιν ἀμέσως καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅτι δὲν τιμωροῦνται. Διὰ τοῦτο λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς· νὰ σημειώνεται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἀκολούθως νὰ βεβαιοῦται τὸ γεγονὸς ἢ ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον, ἢ ἀπὸ ὁποιονδήποτε δι’ ἐνστάσεως εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ ἀκολούθως τὸ Εἰρηνοδικεῖον νὰ ἔχῃ τὴν δικαιοδοσίαν νὰ δικάζῃ καὶ νὰ καταδικάζῃ. Τότε εἶναι ἀσφάλεια πληρεστάτη, διότι ἀλλέως δὲν γίνεται τίποτε.
§78ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ, Κύριε Λούζη. Ἡ ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ τὸ ἁρμόδιον ποινικὸν Δικαστήριον κατ’ ἔγκλησιν παντὸς ἐκλογέως νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρήσῃ.
§79ΛΟΥΖΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ χαρίσητε τὴν προσοχήν σας. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι προληπτικὰ μέτρα δύνανται νὰ προταθοῦν, ἀλλὰ προσέξατε, Κύριοι, ὅτι τὸ δραστικὸν κατ’ αὐτὸ τοῦ φαρμάκου ἔγκειται εἰς τὴν ἑτοιμότητα, εἰς τὸ ἄμεσον τῆς ἐκτελέσεως.
§80ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ ὑπόκειται εἰς ἀναίρεσιν ἡ ἀπόφασις.
§81ΛΟΥΖΗΣ. Ὄχι· τότε θὰ χάσετε ὅλα· διότι θὰ ἀναστείλετε τὴν ἐκτέλεσιν, ἐὰν δὲν βάλετε, ὅτι ἀμέσως, καθ’ ἣν στιγμὴν γίνεται αὐτὴ ἡ παραβίασις τοῦ νόμου, εἰς τὴν στιγμὴν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ καταδικάζῃ τὸν παραβάτην καὶ νὰ τὸν στέλλῃ εἰς τὸν ταμίαν καὶ τὸν δεσμοφύλακα, τὰ ἐχάσατε ὅλα· ἐὰν παρέλθῃ μία ὥρα, θὰ ζητήσουν ἀμέσως ἀφ’ ἑνὸς οἱ φίλοι, ἀφ’ ἑτέρου οἱ συγγενεῖς καὶ οἱ πατριῶται νὰ καταδολιευθοῦν καὶ νὰ ματαιώσωσι τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς ἐπιτροπῆς.
§82ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν δὲν τὸν τιμωρήσῃ ἡ ἐπιτροπή;
§83ΛΟΥΖΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν δὲν τιμωρῇ. Εἶναι μερικὰ πράγματα, Κύριοι, εἰς τὰ ὁποῖα ἀδύνατον ὁ νοῦς νὰ δίδῃ ἀπαντήσεις, καθ’ ὅτι ἡμεῖς ψηφίζοντες τὸν ἐκλογικὸν τοῦτον νόμον, ἐψηφίσαμεν καὶ ψηφίζονται ἐν καλῇ τῇ πίστει, καὶ ὅταν προβῶμεν ποτὲ καὶ ἀφήσωμεν τοὺς χαλινοὺς καὶ τὸν νόμον διὰ τὰς Βουλὰς δὲν εὑρίσκομεν τέλος ποτέ. Ἔλεγον λοιπὸν, πῶς εἶναι δυνατὸν μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸν γραμματικόν της, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ καὶ πρακτικὰ, ἓν τῶν δύω, ἢ θὰ σημειώσῃ τὸ γεγονὸς εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἐκτίθεται, ἢ δὲν τὰ σημειώνῃ καὶ πάλιν ἐκτίθεται, καθότι ὑπάρχουν οἱ συμμαρτυροῦντες, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι παρόντες καὶ μάλιστα παρεδέχθητε ὅτι καὶ ὑποψήφιοι δύνανται νὰ ᾖναι παρόντες. Ἐὰν λοιπὸν τὸ θέσουν εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ δὲν ἐφαρμόσουν τὸν νόμον, ἐγὼ ἤθελον καταδικάσει τὴν ἐπιτροπὴν, ἐὰν δὲν ἤθελε τὸ κρατήσει, ἤθελον τὴν καταγγείλει διὰ νὰ τιμωρηθῇ κατὰ τοὺς ποινικοὺς νόμους.
§84ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἰδοὺ τί προσθήκην προτείνει· (Ἀναγινώσκει τὴν πρότασίν του).
§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ οἱ διάλογοι νὰ παύσουν (θόρυβος), Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως Κ. Μεσσηνέζης.
§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταλάβετε τὰς θέσεις σας, Κ. πληρεξούσιοι, νὰ παύσουν, παρακαλῶ, οἱ διάλογοι.
§87ΛΟΥΖΗΣ. Ἓν ἄλλο ἄτοπον παρατηρῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προσήγαγον οἱ ΚΚ. ὑπουργοὶ, παρατηρῶ δηλαδὴ, ὅτι ἐκτὸς τῆς παραλείψεως ταύτης ἐτροπολόγησαν καὶ ἓν ἄλλο μέρος τοῦ ἐκλογικοῦ Ἰονικοῦ νόμου, τὸ ἀφορῶν τὸ σχῆμα τῆς κάλπης. Τὸ σχῆμα τῆς κάλπης κατ’ ἐμὲ εἶναι πολὺ σπουδαῖον, «Ἐνταῦθα προσάγονται αἱ νέαι κάλπαι, δι’ ὧν θὰ γίνωνται τοῦ λοιποῦ αἱ ψηφοφορίαι, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μὲν ἔχει ὁριζόντειον τὸν σωλῆνα, δι’ οὗ εἰσάγει ὁ ψηφοφορῶν τὴν χεῖρά του, ἵνα ῥίψῃ τὸ σφαιρίδιον, ἡ δὲ τὸ ἔχει κάθετον.» «Πολλοὶ πληρεξούσιοι προσέρχονται εἰς τὸ βῆμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔκειντο αἱ δύο κάλπαι, ἵνα τὰς περιεργασθῶσιν, ὡς ἐκ τούτου ἐπῆλθε θόρυβος.»
§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι.
§89ΛΟΥΖΗΣ. Ὁ Ἰόνιος νόμος, ὅστις προσδιορίζει τὸ σχῆμα καὶ τὸ μέγεθος τῆς κάλπης, ἔλεγεν, ὅτι ὁ σωλὴν θέλει εἶσθαι ὁριζόντειος. Δὲν ἠξεύρω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ ἐτροπολόγησαν τὸ μέρος τοῦ νόμου, καὶ ἀντὶ ὁριζόντειον τὸν σωλῆνα, τὸν θέλουν κάθετον. Κατ’ ἐμὲ παρατηρῶ, καὶ ὑμεῖς δύνασθε καλλίτερά μου νὰ ἰδῆτε, ἐὰν πλανῶμαι. Τὸ σύστημα τῆς κάλπης, τὸ ὁποῖον 15 χρόνους εἴχομεν εἰς τὴν Ἑπτάνησον· τοῦτο δὲ τὸ ἄτοπον ἔχει ὁ κάθετος σωλὴν, ὅτι εἰσερχομένου τοῦ ἐκλογέως εἰς τὴν αἴθουσαν, ὁ ὑπάλληλος τοῦ ἐγχειρίζει τὸ σφαιρίδιον, ὅστις πρέπει νὰ τὸ ὑψώσῃ καὶ νὰ εἴπῃ αὐτὸ ἔχω ἀνὰ χεῖρας. Τὸ χέρι του τὸ βλέπουν ὅλοι, ἀλλ’ ἂν αὐτὸς ἔχῃ εἰς τὸ μανίκι του σφαιρίδια καὶ τὰ ῥίψῃ, τότε τὶ γίνεται; (γέλως) Τελειόνων, Κύριοι, τὸν λόγον μου, συνιστῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη τῆς παραγράφου, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα.
§90ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ ἔντιμος ἐκ Κεφαλληνίας πληρεξούσιος Κύριος Λούζης, ἐπρότεινεν, ὥστε ὁ ἐκλογεὺς νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφοφορῇ εἰς ὅλας τὰς παρατεταμένας κάλπας, τὴν καταχώρησιν ἐν τῷ νόμῳ διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἡ πεῖρα τοῦ Κυρίου λούζη καὶ τῶν ἐντίμων συναδέλφων του Ἰονίων ὑποστηρίζει· ἐκτὸς τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐπρότεινεν, ὅτι ἐξήγαγεν ἐκ τῆς πείρας, φαίνεται, ὅτι εἶναι πολὺ συνεπὴς καὶ ὑποστηρίζεται ἀπὸ μίαν ἀρχαίαν νομοθεσίαν, τὴν Σολώνιον. Καὶ μὴ παραξενευθῆτε, ὅτι ἀνατρέχω εἰς τόσον ἀρχαίας ἐποχάς. Πρόκειται ἐπίσης ἐπὶ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ συνδεόμενον μετὰ τῆς νομοθεσίας τοῦ Σόλωνος· ἀλλ’ ὅ,τι δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω εἶναι ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία, τὴν ὁποίαν ὁ Ἰόνιος νόμος ἔδιδεν εἰς τὸν Ἔπαρχον τῆς νήσου, ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὴν ἐκλογήν· ἐννοῶ, ὅτι ἕκαστος τῶν πολιτῶν ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον πρὸς τὴν πολιτείαν, ἀλλ’ ἡ παραβίασις τοῦ καθήκοντος δὲν εἶναι πειθαρχικὴ παράβασις· πειθαρχικὴ μόνον εἶναι ἡ διάταξις τῶν ἰδιαιτέρων σχέσεων πρὸς τὴν πολιτείαν. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς, διότι εἷς πολίτης δὲν ἠθέλησε νὰ ψηφοφορήσῃ ἐπὶ μιᾶς κάλπης, πῶς ὁ Ἰόνιος νόμος φέρει τοιαύτην πειθαρχικὴν παράβασιν καὶ δικαστικὴν δύναμιν, τοῦ νὰ τιμωρῇ τὸν ἐκλογέα. Δὲν πρόκειται, Κ. Πρόεδρε, νὰ φέρω κρίσεις ἐπὶ τοῦ Ἰονίου νόμου, δὲν εἶναι ἔργον τοῦ κοινοβουλίου τούτου, πρόκειται μόνον νὰ ἀποκρούσω μίαν ἰδέαν, ἡ ὁποία εἰσάγεται, ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρῇ τοὺς ἐκλογεῖς, οὐχὶ μόνον διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον μοὶ παρέχουν τὰ φῶτα τῆς πείρας περὶ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἐκτελέσεως τῶν νόμων, προτίθεμαι νὰ τὴν ἀποκρούσω διὰ τῶν σκέψεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι καθαρῶς θεωρητικαί· ἐννοῶ, ὅτι ἕκαστος πολίτης ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μετέχῃ τῶν κοινῶν πραγμάτων, καὶ ἡ ἄμεσος μετοχὴ ἐνεργοποιεῖται διὰ τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὰς ἐκλογάς· ἄν τις δὲν ψηφοφορήσῃ εἰς ἐκλογὴν, παραβαίνει καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει πρὸς τὴν πολιτείαν, καὶ ἡ παράλειψις τοῦ καθήκοντος τούτου δὲν δύναται νὰ τιμωρῆται ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ Σύνταγμα ἔταξε τὰ δικαστήρια. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι, μάρτυρας πάντας, ὅσοι μὲ ἀκούουσι, νὰ φαντασθῶσιν, ἂν δοθῇ δικαίωμα νὰ δικάζῃ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ὁποῖαι θέλουσιν εἶσθαι αἱ συνέπειαι (θόρυβος). Ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κ. Λούζη ἔφερεν εἰς ἀπορίαν πολλοὺς τῶν Κ. πληρεξουσίων, καὶ τὸν ἠρώτησαν δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα δικάσῃ; καὶ ἂν αὕτη δὲν θέλῃ νὰ δικάσῃ, θέλουν δικάσει τὰ δικαστήρια, καὶ ταῦτα θὰ ἐπιβάλωσι τὰς νενομισμένας ποινὰς εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν· καὶ ἂν τὰ δικαστήρια δὲν θέλουν νὰ δικάσουν, θὰ ἐπιβάλωμεν ποινὰς εἰς αὐτά. Ἀλλὰ σύστημα, Κύριοι, τοιαύτης ποινικῆς νομοθεσίας δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω. Ἡ πεῖρα τοῦ νὰ ψηφοφορῶσιν ὅλοι εἰς ὅλας τὰς κάλπας, ἡ πεῖρα τῶν Ἰονίων τὸ παριστᾷ ὡς ἀναγκαῖον· τὴν πεῖραν αὐτὴν εὐτυχῶς κατ’ ἄλλους, δυστυχῶς κατ’ ἐμὲ, τὴν ἠκολουθήσαμεν καὶ ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ συστήματος, καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀκολουθήσωμεν. Εὔχομαι ἡ πεῖρα νὰ μὴ μᾶς δώσῃ διάφορα ἀποτελέσματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ Κ. Λομβάρδος ἀπήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὁ Κ. Λούζης ἔφερε τὰς κάλπας· ἔφερε καὶ παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς κατασκευῆς τῶν καλπῶν. Τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, διαγράφει τὰς κάλπας ἄλλως ἀπὸ ὅ,τι ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπάρχουσι. Διὰ τοῦ σχεδίου αὑτοῦ ὁ Κ. Λούζης ἂς μᾶς κάμῃ τὴν χάριν νὰ μὴ μᾶς ἀδικήσῃ, ὅτι εἴχομεν πλαγίαν τινὰ προαίρεσιν. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ ᾖναι ἐπιεικὴς νὰ μᾶς κάμῃ αὐτὴν τὴν χάριν. Θέλω ὅμως ἐξηγήσει τὰς αἰτίας, διὰ τὰς ὁποίας, διὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς, μετεβάλαμεν τὸ σχῆμα τῆς κάλπης. Καὶ ἐγὼ, Κύριοι, διέτριψα εἰς τὴν Κέρκυραν, καὶ εἶδον τὰς κάλπας ταύτας καὶ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκαν ἄνθρωποι ἐξ Ἑπτανήσου, παρετήρησα ὡς μοὶ παρέστησαν, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος ἔχει ἐλαττώματα. Τὸ μέγιστον δὲ ἐλάττωμα εἶναι, ὅτι προδίδει τὴν μυστικότητα, ἐν ᾧ θέλομεν διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ νὰ εἰσάξωμεν τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν.
§91ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἑπτανήσιοι. Ὄχι ὄχι.
§92ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι ἐξ Ἑπτανήσου ἀμφισβητοῦσι τοῦτο καὶ διαφωνοῦσι, διαβεβαιῶ, ὅτι ὅτε διέτριβον εἰς Κέρκυραν εἰς ἰδιωτικήν τινα οἰκίαν, παρόντων πολλῶν Κερκυραίων, ἐκάμαμεν τοιαύτην ψηφοφορίαν καὶ ἐγὼ ἐπετήρουν τὴν κάλπην. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐκ τῶν 13 ψηφοφόρων ἐγνώρισα ὅτι 8 ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ Ναὶ, καὶ τοῦτο, Κύριε Πρόεδρε, εἶναι τόσον καταληπτὸν, ὥστε, νομίζω, ὅτι οἱ θόρυβοι εἶναι περιττοὶ, διότι ὅταν εἰσέρχηται ὁ βραχίων εἰς τὴν ὀπὴν, ἡ κίνησις τοῦ καρποῦ τῆς χειρὸς, ὅταν ἡ χεὶρ κρατῇ τὸ σφαιρίδιον ἵνα τὸ ῥίψῃ εἰς τὴν ὀπὴν, ἀντιστοιχεῖ πρὸς μίαν ἄλλην κίνησιν πρὸς τὸ μέρος τῆς ἀρθρώσεως, καὶ ἡ κίνησις αὕτη μαρτυρεῖ ἐὰν στρέφηται ὁ καρπὸς δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ, δηλ. εἰς τὸ Ναὶ ἢ εἰς τὸ Ὄχι. Ἂν ἡ πεῖρα τῶν κ. πληρεξουσίων ἐξ Ἑπτανήσου εὑρίσκῃ τὸν λόγον τοῦτον μὴ ἰσχυρὸν, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν σκοπὸν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον διεγράψαμεν (θόρυβος, ὦ, ὦ). Ἐπιθυμῶ, Κ. Πρόεδρε, ἤδη νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὰ ὦ, ὦ, ὦ, καὶ εἰς τὰ ναὶ, ναὶ ναί. Ἐσυνείθισα νὰ ἐκφράζω τὴν γνώμην μου ἐλευθέρως. Δὲν θέλω διστάσει νὰ τὴν ἐκφράσω· δὲν ἐδίστασα νὰ ἐκφρασθῶ καὶ πρὶν ἡ Συνέλευσις παραδεχθῇ τὸ σύστημα τοῦτο ἑπομένως δύναμαι νὰ ἐκφρασθῶ καὶ νῦν. Δὲν εἶμαι ὀπαδὸς συστημάτων τοιούτων πρὸς καταδολίευσιν τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων. Οὐδέποτε θέλω συνηγορήσει καὶ θέλω συμπράξει καὶ ἐφαρμόσει μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ παραβιάζουν τὴν θέλησιν τοῦ ἐκλογέως. Νομίζω, ὅτι ἡ θέλησις τοῦ ἐκλογέως πρέπει ν’ ἀσφαλίζηται εἰς πάντα τόπον. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους μου, διότι ὅλοι ἔχουσι τὸ ἴδιον συμφέρον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἔχω, ἄκραν προσοχὴν, διότι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον, ὅ,τι ἐν Ἑπτανήσῳ συνέβαινε κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ᾖναι δυνατὸν νὰ συμβῇ ἐν Ἑλλάδι. Ἐννοῶ, Κύριοι, ὅτι μία κοινωνία αἰσθανομένη μίαν ἀνάγκην, καὶ αἰσθανομένη αὐτὴν τόσον γενικῶς καὶ τόσον ὁμοθύμως, ὥστε προσπαθεῖ ἐν παντὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην, ὅτι δὲν ἔχει ἐν ἑαυτῇ ἄτομα ἐλάχιστα ἀντικείμενα εἰς τὰς ἀνάγκας ταύτας. Ὁ ὄγκος τῆς καθ’ ὅλου ἐκφράσεως εἶναι τοσοῦτον μέγας, ὥστε καταπιέζει τὴν θέλησιν τῶν ἀτόμων αὐτῶν. Εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς ὁμοθύμου θελήσεως δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ πρόσκομμα, καὶ μάλιστα, Κύριοι, ὅταν ἡ ἔκφρασις αὕτη πρόκηται νὰ γίνῃ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ἀνθρώπων, ἐχόντων περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τὸν νόμον, παρ’ ὅσος συνήθως ἀπαντᾶται ἀλλαχοῦ· ὅταν ὅμως δὲν πρόκηται τοιαύτη ὁμόθυμός τις γνώμη τῆς κοινωνίας, ὡς εἶναι εἰς ὅλα τὰ κοινωνικὰ ζητήματα· ὅταν ὅμως δὲν πρόκηται ν’ ἀποφανθῇ ἂν θέλῃ ἡ Ἑπτάνησος τὴν αὐτονομίαν της, ἢ τὴν προστασίαν τῆς Ἀγγλίας, ἢ θέλῃ νὰ μείνῃ ἀκόμη ὑπὸ τὸν ζυγὸν εἰς ὃν διετέλει, ἀλλὰ πρόκειται μόνον νὰ ἐκφράσῃ γνώμην ἐπὶ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς Κυβερνητικῆς πράξεως, τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ διοικητικοῦ ζητήματος, ὅτε ἡ κοινωνία δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὁμόθυμον καὶ καθολικὴν ἔκφρασιν, ὅτε αἱ γνῶμαι διαιροῦνται, ὅτε ἡ πάλη γίνεται εἰς πᾶν σημεῖον καταφανὴς καὶ ζωηρὰ, τότε, Κύριε Πρόεδρε, ἡ σύγκρουσις τῶν κομμάτων, ἡ ἀντίθεσις τῶν ἰδεῶν πολλάκις φέρει καὶ αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι περισσότερον προσηλωμένοι εἰς τὸν νόμον, πέραν τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Καὶ ἂν συμβῇ ἀκόμη ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἐκείνῃ νὰ μὴν ᾖναι τοσοῦτον προηγμένη, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀκράδαντον τὴν συνείδησίν της ἕνεκα τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ πρὸς τὸν νόμον, καὶ ὑποθέσατε, ὅτι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τῆς κοινωνίας ἐτέθησαν νὰ ἐπιτηρῶσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, νὰ λησμονήσωσι τὴν ἐντολήν των, τότε, Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ τοὺς ἐντίμους συναδέλφους, τοὺς πληρεξουσίους ὅλους, διότι ὅλοι ἔχουσι τὸ ἴδιον συμφέρον νὰ σκεφθῶσι περὶ τῶν συνεπειῶν ἑνὸς συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται σήμερον.
§93ΜΑΡΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐννοῶ πληρέστατα, ὅτι ἐπὶ παντὸς νεωτερισμοῦ ἀναφύονται διαφωνίαι, καὶ δὲν θαυμάζω, ἐὰν πᾶς ὅστις ἐν πεποιθήσει πρεσβεύει, ὅτι ὁ νεωτερισμὸς δὲν ἤθελεν ἀποβῆ ἐπωφελὴς εἰς τὸν τόπον, δὲν θαυμάζω ἐὰν δὲν παραδέχεται τὴν καταλληλότητα τοῦ νεωτερισμοῦ. Ὑπὸ ταύτην τὴν ἔποψιν ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐντίμου Κ. Δεληγιάννη δὲν μοὶ ἐπροξένησε θαυμασμὸν, ἀλλ’ ὁρμώμενος ἐξ ἐναντίας πεποιθήσεως προθυμοποιοῦμαι ἵνα ἐπαναλάβω ὅ,τι καὶ ἄλλοτε ἐνταῦθα ἐῤῥέθη, ὅτι ὁ νεωτερισμὸς ὁ εἰσαχθεὶς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς πρὸς τὴν διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίαν, θέλει ἀποβῆ λίαν ὠφέλιμος. Αὕτη εἶναι ἡ πεποίθησίς μου, καθότι βεβαίως ἀπέναντι τῆς πείρας πᾶσα ἄλλη ἔρευνα καταντᾷ ὑποδεεστέρα. Ὁπωσδήποτε, τὸ ἐπανέρχεσθαι ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀποβαίνει περιττὸν, ἅμα ἡ ἀρχὴ ἐγένετο δεκτὴ καὶ κατεχωρίσθη ἐν τῷ Συντάγματι. Ὁ προαγορεύσας φαίνεται, ὅτι ἐνδίδει ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ληφθῇ μέτρον κατ’ ἐκείνων, οἵτινες ἤθελον ἀποποιηθῆ νὰ ψηφοφορήσουν εἰς ὅλας τὰς κάλπας, ἀλλὰ νομίζει, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ ἐφορεύουσα ἐπιτροπὴ, ἵνα ἐπιβάλλῃ τὴν ποινὴν, καὶ κατὰ τοῦτο ἐπεκαλέσθη τὴν ἀρχὴν τοῦ Συντάγματος τὴν ἀναθέτουσαν εἰς τὰ δικαστήρια τὴν ἐκδίκασιν τῶν παραβάσεων. Ὡς πρὸς τοῦτο ὅμως παρατηρῶ, ὅτι αἱ ἰδέαι τοῦ προαγορεύσαντης εἰσὶ λίαν ἀόριστοι, καθότι οὔτε πᾶσα παράβασις νόμου ἀποτελεῖ ἀδίκημα, οὔτε πᾶσα παράβασις ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δικαστηρίων. Ὑπάρχουσι, ναὶ, ὡρισμέναι παραβάσεις, ἐκεῖναι δηλαδὴ, τὰς ὁποίας ὁ ποινικὸς νόμος ὁρίζει, αἵτινες κατὰ γενικὸν κανόνα ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ποινικῶν δικαστηρίων· ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι παραβάσεις, ὧν ἡ ἐκδίκασις ὑπάγεται εἰς ἄλλας ἀρχάς. Πρὸς ταῖς ἄλλαις δύναμαι νὰ ἀναμνήσω τὸ παράδειγμα τῶν παραβάσεων ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἐκδικάζουσι πρωτοδίκως οἱ τελῶναι καὶ ἐν Ἑλλάδι. Τίποτε λοιπὸν παράδοξον ἐν ἀρχῇ δὲν εἶναι, ἐὰν ἡ ἐπιβολὴ τῆς ποινῆς ἐν τῇ περιπτώσει τῆς ἀποποιήσεως τῆς ψήφου εἴς τινα κάλπην ἀνατίθεται εἰς τὴν ἐφορεύουσαν ἐπιτροπήν. Ὅτι δὲ κατάλληλον καὶ ἀναγκαῖον ἀποβαίνει τὸ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν ἀρχὴν ταύτην ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ποινῆς, νομίζω, ὅτι οἱ λόγοι οἱ ἐκτεθέντες παρὰ τοῦ Κυρίου Λούζη τὸ ἀποδεικνύουσιν ἀρκούντως. Ἐπὶ τοιούτων περιπτώσεων, Κύριοι, τὸ ταχὺ, τὸ ἄμεσον τῆς ἐνεργείας εἶναι τὸ μόνον μέσον, δι’ οὗ δύναται καὶ ἡ κατάχρησις νὰ προληφθῇ, καὶ ἂν συμβῇ, τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἀπὸ ἄλλους. Διότι ἅμα ἤθελε παραπεμφθῆ εἰς τὰ δικαστήρια ἡ ἐκδίκασις τοιαύτης τοῦ νόμου παραβάσεως, μείνατε βέβαιοι, ὅτι τοιοῦτον σύστημα ἤθελεν ἀνοίξει τὸ στάδιον καὶ εἰς ἄλλους, ἵνα ἐπαναλάβωσι τὴν παράβασιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ποινὴ ἐπεβλήθη ἀμέσως, τότε βέβαια οἱ προτιθέμενοι ἵνα μιμηθῶσι τὸν παραβάτην θέλουν διστάσει καὶ ἀπέχει τῆς παραβάσεως. Ἀλλὰ δύνανται νὰ συμβῶσι καταχρήσεις, εἶπεν ὁ προαγορεύσας· δύναται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ παραλείψῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ποινῆς. Ἀλλ’ εὐφυῶς προβαίνων ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ἐπήνεγκε τὸ δυνατὸν τῆς καταχρήσεως καὶ εἰς ὅ,τι εἶναι ὅλως διόλου ἀδύνατον, δηλαδὴ τὸ νὰ μὴ ἑδρεύσῃ ἡ ἐπιτροπή. Ἐὰν καταντήσωμεν εἰς τοῦτο, τότε δὲν πρόκειται πλέον νὰ νομοθετῶμεν, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ ζητήσωμεν ἄλλο σύστημα κοινωνικοῦ βίου, παρὰ τὸ κανονιζόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου.
§94ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀνεκκλήτως;
§95ΜΑΡΙΝΟΣ. Μάλιστα, Κύριοι! Ἠκούσατε τὸ ἱστορικὸν αὐτῆς τῆς ποινικῆς διατάξεως· εἶναι τὸ ἱστορικὸν τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας κατὰ τὴν Ιʹ. Βουλήν· ἠκούσατε, ὅτι ἑκατοντάδες ἐκλογέων περιωρίσθησαν εἰς τὸ νὰ ψηφοφορήσωσι 10 μόνας κάλπας. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχε ῥήτρα διορίζουσα τὴν ποινὴν καὶ ταυτοχρόνως τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν, νομίζετε, ὅτι ἤθελε καταντήσει τὸ ἄτοπον μέχρι τῆς ἀποποιήσεως 600 ἢ 700 ἐκλογέων ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσιν εἰς τὸ ἥμισυ τῶν καλπῶν; Οὐχὶ βεβαίως. Τίνα δὲ ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποποιήσεως; Ἐπιτρέψατέ μοι ἵνα συμπληρώσω τὸ ἱστορικόν. Εὑρέθη τότε ἡ Ιʹ. Βουλὴ διῃρημένη, καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ὑπεστήριξε τὴν ἐκλογὴν τὴν γενομένην διὰ τῆς δεκακαλπίας, ἠναγκάσθη νὰ καταφύγῃ εἰς μίαν δευτέραν παρανομίαν διὰ τῶν ὀργάνων της ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην, ἥτις ὑπῆρξεν ἡ ἀπόῤῥοια τῆς παρανομίας. Εἷς τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἀνηκόντων εἰς τὴν Κυβερνητικὴν μερίδα, ἠξεύρετε εἰς τὶ ἐπινόημα κατέφυγεν, ὅπως ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Κεφαλληνίας; Ἦτο βέβαιον, ὅτι ἐὰν ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐξηλέγχετο μεμονωμένη, ἤθελε βεβαίως ἀκυρωθῆ, διότι ἐν τῇ συνειδήσει τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑπτανήσου ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἦτο πλημμελεστάτη, ἀνυπόστατος, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μηχανουργίας καὶ τῆς βίας. Ἐγένετο, Κύριοι, πρότασις ἐν τῇ Δεκάτῃ Βουλῇ, ὅπως ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ τῆς Ἑπτανήσου ἀθρόως εἴτε κυρωθῶσιν, εἴτε ἀκυρωθῶσιν. Ἦσαν ἑπτὰ ἐκλογαὶ, καὶ ἀντὶ ἑκάστη τῶν ἐκλογῶν νὰ ἐξελεγχθῇ ἰδιαιτέρως καὶ νὰ κυρωθῇ ἢ ἀκυρωθῇ, ἐγένετο πρότασις ὅπως ὅλαι ἀθρόως κυρωθῶσιν. Ἐγὼ τότε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, καθὼς πάντοτε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν.
§96ΤΙΝΕΣ. Ὄχι τώρα (θόρυβος).
§97ΜΑΡΙΝΟΣ. Εἰς τοῦτο τὸ παρεμπίπτον ἀπαντῶ ἀδιστάκτως. Δὲν ἀνήκω, ἑδρεύων εἰς τὴν Συνέλευσιν ταύτην, εἰμὴ εἰς τὴν συνείδησίν μου· ἐβάδισα δὲ καὶ βαδίζω ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἐκείνων ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ἐπὶ δεκατετραετίαν ἐν Ἑπτανήσῳ ἠκολούθησα ὡς βουλευτὴς ἀνεξάρτητος, ἀφιλοκερδὴς, ἀείποτε καὶ ἀποκλειστικῶς ἀποβλέπων εἰς τὸ συμφέρον τοῦ ἔθνους καὶ τῆς πατρίδος. Δὲν ὑπήκουσα εἰς τὴν γνώμην, οὐδὲ εἰς τὴν εἰσήγησιν οὐδενός· ἀλλ’ ἡ ψῆφός μου ὑπῆρξεν ἀείποτε ἡ ψῆφος τῆς ἀνεξαρτήτου συνειδήσεως καὶ τῆς πλήρους πεποιθήσεως. Καὶ προσθέτω, Κύριοι, ὅτι ὑπηρετῶν σήμερον ὑπὸ ἐθνικὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶμαι εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, ἐν ᾗ εὑρισκόμην ἐν Ἑπτανήσῳ, ἀπέναντι τῆς ξενοκρατίας. Ἐκεῖ ἐπιδιώκων τότε τὴν ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Ἰονίου λαοῦ, ἀντεπολιτευόμην ἀναγκαίως τὴν ξενοκρατίαν. Νῦν δὲ ἐνταῦθα, ἀφοῦ ὁ σκοπὸς ἐκεῖνος ἐτελέσθη, ἔχω κύριον καθῆκον καὶ μέγιστον ἐνδιαφέρον ἵνα ἐνισχύσω τὴν ἐθνικὴν ἀρχὴν, ἥτις διέπει τὰς τύχας τῆς Ἑλλάδος (εὖγε, εὖγε). Λοιπὸν, Κύριοι, ἡ ἀντιπολίτευσις τότε εὑρέθη ἐν τῇ ἀμηχανίᾳ τοῦ νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ δώσῃ ψῆφον, διότι διὰ τοῦ ναὶ ἢ διὰ τοῦ ὄχι δὲν ἐξέφραζεν ἀκριβῶς τὴν θέλησίν της. Ἤθελε τὸ ναὶ ὑπὲρ τῶν λοιπῶν ἐκλογῶν, ἤθελε τὸ ὄχι διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Κεφαλληνίας. Τότε ἡ ἀντιπολίτευσις ἠναγκάσθη νὰ ἀποποιηθῇ ψῆφον καὶ τότε ἑπομένως ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία ἐπεκύρωσε τὴν παράνομον ἐκλογὴν τῆς Κεφαλληνίας. Εἰς τοιαῦτα ἀποτελέσματα τὸ ἐλαττωματικὸν τοῦ νόμου ἔφερε κατ’ ἐκείνην τὴν περίστασιν. Πιστεύω ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει βεβαίως ἀφήσει ἐν τῷ ἐκλογικῷ νόμῳ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος ἓν κενὸν, ὅπερ δύναται νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ τοιαῦτα ἀποτελέσματα, τὸ κενὸν ἀναπληροῦται διὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Λούζη. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸ σχῆμα τῆς κάλπης, Κύριοι, αἱ παρατηρήσεις αἱ εἰδικαὶ, τὰς ὁποίας ὁ Κύριος Λούζης ἐπὶ τοῦ σχήματος ἔκαμε, πείθουσιν, ὅτι βεβαίως καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῆς ψηφοφορίας, τὸ ὁριζόντειον τοῦ σωλῆνος εἶναι τὸ καταλληλότερον· διότι πραγματικῶς ὄχι μόνον δὲν ἤθελεν εἶσθαι εὔκολος ἡ ἐνέργεια τῆς ψηφοφορίας, ὅταν ἡ κάλπη ἔχῃ ὁριζόντειον τὸν σωλῆνα, καθότι ἐκ τούτου ὀφείλει νὰ κύπτῃ ὁ ψηφοφόρος, ἀλλὰ προσέτι, καθόσον ἀφορᾶ τὴν μοναδικότητα τῆς ψήφου, εἶναι βέβαιον ὅτι διὰ τῆς καθέτου θέσεως τοῦ σωλῆνος δύναται εὐκόλως νὰ γίνῃ ἡ καταβολὴ πλειόνων μιᾶς ψήφων. Ἡ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι ἡ ὁριζόντειος θέσις τοῦ σωλῆνος εἶναι τὸ ἀσφαλέστερον μέσον. Ἐλπίζω, ὅτι ὅλαι αἱ ἀποχρώσεις τῆς Συνελεύσεως θέλουσι συμφωνήσει, διότι πρόκειται ἵνα ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς εὐημερίας ὅλου τοῦ ἔθνους, ἀνεξαρτήτως πάσης χροιᾶς καὶ παντὸς ἰδιαιτέρου φρονήματος.
§98ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§99ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ἔχων ὑπ’ ὄψιν του τὴν παρουσιασθεῖσαν κάλπην). Μὲ συγχωρεῖτε νὰ ὁμιλήσω διὰ μίαν κατάχρησιν, ἥτις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Μοῦ εἶπαν, ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀνοίγεται ἡ κάλπη διὰ νὰ μετρηθῶσι τὰ σφαιρίδια, ἠμπορεῖ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λάβῃ αὐτὸν τὸν σάκκον, ὅστις ἐμπεριέχει τὰ σφαιρίδια τοῦ ὄχι, καὶ ἂν ἴδῃ, ὅτι δὲν τὴν συμφέρει, νὰ τὰ μετρήσῃ εἰς τὸ ὄχι, νὰ κάμῃ τρόπον καὶ νὰ τὰ μετατρέψῃ εἰς τὸ ναί. Λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σάκκου νὰ ἦναι ἐγγεγραμμένον τὸ ἀντίστοιχον ὄχι ἢ τὸ ναὶ, καὶ τὸ χρῶμα.
§100ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§101ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἦναι κανεὶς, ὅστις νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν διάταξιν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ καταδικάζῃ τὸν παραβάτην, ὅστις δὲν θέλει νὰ διέλθῃ ὅλας τὰς κάλπας. (Θόρυβος) Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ καταδικάζῃ ἀμέσως, ἕνας ἢ δύω τὸ πολὺ θὰ καταδικασθοῦν εἰς μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, οἱ δὲ ἄλλοι θὰ ἐξακολουθήσουν. Ἂς ἦναι βέβαιος ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀκριβὸς φίλος μου Κ. Δηλιγιάννης, ὅτι αὐτὴ ἡ κάλπη φθάνει νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰλικρινῶς, καθὼς ἐμπόδισεν εἰς τὴν Ἑπτάνησον, θέλει ἐμποδίσει καὶ ἀπὸ ἐδῶ τὴν καλπονόθευσιν διὰ πάντα.
§102ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, Κύριε Πρόεδρε, ἐφωτίσθημεν.
§103Β. ΑΝΝΙΝΟΣ. (Κρατῶν τὴν κάλπην εἰς χεῖράς του). Μοὶ φαίνεται, Κύριοι....
§104ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε.
§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.
§106Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Δύω λέξεις, παρακαλῶ, Κύριοι.
§107ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν πλέον.
§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, Κ. Ἄννινε, ὅτι δὲν θέλει νὰ σᾶς ἀκούσῃ ἡ Συνέλευσις.
§109Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Νὰ σᾶς εἰπῶ τί ἠκολούθησε....
§110Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἀφ’ ὅσα εἶπεν ὁ ὑπουργὸς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε τίποτε περισσότερα (θόρυβος).
§111Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Κύριοι, νὰ δώσω μίαν διασάφησιν.
§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.
§113ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς, Κ. Πρόεδρε, παρατηρήσεις ἐπὶ ὅλου τοῦ ἄρθρου.
§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφωτίσθη πλέον ἡ Συνέλευσις.
§115ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ, Κύριε Πρόεδρε, συζήτησις συνοπτικὴ ἐπὶ ἑκάστου ἐδαφίου.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ ἴδια;
§117ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρός, Κύριε Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.
§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, Κύριοι, «Η ψηφοφορία ἐνεργεῖται διὰ καλπῶν καὶ σφαιριδίων κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον.» — Αὐτὸ εἶναι παραδεκτόν.
§119ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. ά) Τίθενται ἐπὶ τραπέζης, ἢ ἐπὶ τραπεζῶν κατὰ συνεχῆ σειρὰν τοποθετημένων, καὶ ἀπέναντι τῆς θέσεως, ἐν ᾗ ἑδρεύει ἡ ἐπιτροπὴ, τόσαι κάλπαι, ὅσοι οἱ ὑποψήφιοι, τασσόμεναι κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν τῶν ἐπωνύμων τῶν ὑποψηφίων· ἑκάστη κάλπη θέλει φέρει ἐπὶ τοῦ μετώπου γεγραμμένον ἐπὶ πινακίου ἀμετακινήτου, διὰ γραμμάτων εὐαναγνώστων, τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ὑποψηφίου, εἰς ὃν ἀνήκει.
§121ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κατὰ συνεχῆ σειρὰν καὶ αὔξοντα ἀριθμόν.
§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν «κατὰ συνεχῆ σειρὰν καὶ αὔξοντα ἀριθμόν.» Οἱ παραδεχόμενοι καὶ αὐτὸν τὸν παράγραφον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη· «Ἐπὶ τοῦ κατακορύφου μέρους τῆς Κάλπης ....»
§123ΛΟΥΖΗΣ. Εἶναι ἡ τροπολογία μου.
§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Εἰς τὸ ἔμπροσθεν μέρος τῆς κάλπης ὑπάρχει στρογγύλη ὀπὴ ἀνταποκρινομένη εἰς ὁριζόντειον σωλῆνα .... (θόρυβος). Ἐνταῦθα ὁ Κ. Καλὸς καὶ ἕτεροι καταμετροῦν τὸν σωλῆνα τῆς κάλπης κατὰ τὸ μῆκος καὶ τὴν διάμετρον.
§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, «Εἰς τὸ ἔμπροσθεν μέρος τῆς κάλπης ὑπάρχει στρογγύλη ὀπὴ ἀνταποκρινομένη εἰς ὁριζόντειον σωλῆνα μήκους 27 ὑφεκατομέτρων καὶ δώδεκα διαμέτρου.
§126ΤΙΝΕΣ. Δώδεκα εἶναι ὀλίγα.
§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔνδεκα ἦτο· ἐὰν προσθέσητε καὶ ἓν, χωρεῖ καὶ τὸ παχύτερον χέρι «τοῦ ὁποίου ἡ ὀπὴ θέλει κλίνει πρὸ κάτω δακτύλους 2½».
§128ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ σωλὴν οὗτος θὰ ἔχῃ κλίσιν πρὸς τὸ κατακόρυφον ἐπίπεδον 5 μοιρῶν γωνίαν. Φιλονεικίαι μεταξὺ Πετιμεζᾶ καὶ Βάσου ἐπὶ τῆς κάλπης περὶ τῆς γωνίας τῆς σχηματιζομένης ὑπὸ τοῦ κατακορύφου ἐπιπέδου τῆς κάλπης καὶ τοῦ σωλῆνος.
§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ ἔχῃ τὴν κλίσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει αὐτὴ ἡ κάλπη;
§130ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον μεταὶ καὶ τρεῖ προσδιορίζεται, ἀκούσατε τὴν παράγραφον αὐτήν. βʹ Ἑκάστη κάλπη, κατασκευαζομένη ἐκ λευκοσιδήρου, θέλει εἶσθαι διῃρημένη ἐσωτερικῶς εἰς δύο μέρη, διακρινόμενα ἐξωτερικῶς διὰ δύο χρωμάτων, καὶ τὸ μὲν δεξιὸν μέρος προσδιωρισμένον διὰ τὸ ναί, θέλει ἔχει χρῶμα λευκόν, τὸ δὲ ἀριστερόν, προσδιωρισμένον διὰ τὸ ὄχι, θέλει ἔχει μέλαν. Τὸ ναί καί τὸ ὄχι θέλουν εἶσθαι γεγραμμένα ἐπὶ τοῦ μετώπου τῆς κάλπης διὰ γραμμάτων κεφαλαίων· εἰς τὸ ἔμπροσθεν μέρος τῆς κάλπης ὑπάρχει στρογγύλη ὀπὴ ἀνταποκρινομένη εἰς σωλῆνα μήκους εἰκοσιεπτὰ καὶ διαμέτρου δώδεκα ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου, προσκεκολλημένον ἐπὶ τῆς κατακορύφου ἕδρας ὑπὸ γωνίαν εἰκοσιπέντε μοιρῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἐκλογεὺς εἰσάγει τὴν χεῖρα καὶ ψηφίζει· τὸ ἔσω μέρος τῆς κάλπης, ἐφ’ οὗ θέλουσι ῥίπτεσθαι τὰ σφαιρίδια, καλύπτεται δι’ ἐριούχου ὑφάσματος, οἱ δὲ σάκκοι οἱ δεχόμενοι τὰ σφαιρίδια, τοῦ μὲν ναί θέλουν εἶσθαι χρώματος λευκοῦ, τοῦ δὲ ὄχι χρώματος μέλανος.» Λοιπόν, Κύριοι πληρεξούσιοι, ὑπάρχει καμμία τροπολογία ἐπ’ αὐτοῦ;
§132ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν παράγραφον αὐτὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Πρὸς πληρεστέραν κατάληψιν τοῦ σχήματος τῆς κάλπης κτλ.» αὐτὸ εἶναι περιττὸν καὶ ἀπαλείφεται.
§134ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§135ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ βάλωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ ἐγκαίρως νὰ στείλῃ ἀπὸ μίαν κάλπην εἰς τὰς ἐπαρχίας.
§136ΤΙΝΕΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.
§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Αἱ κάλπαι ἀνοίγονται πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν εἰσὶ τεταγμέναι σειρὰν καὶ ἐξετάζονται ὑπό τε τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, ἂν ὦσι κεναὶ καὶ κατεσκευασμέναι ἀκριβῶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ προηγουμένου ἐδαφίου· μετὰ τοῦτο κλείονται καὶ σφραγίζονται ὑπό τε τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ ἐπιθέσωσι τὰς σφραγῖδας των.»
§138ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ 1 ἐδαφίου περιέχεται ἡ ἑξῆς διάταξις «ἑκάστη κάλπη θέλει φέρει πινάκιον ἀμετακίνητον περιέχον διὰ γραμμάτων κεφαλαίων τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου εἰς ὃν ἀνήκει.» Ἡ σκέψις τοῦ ἀμετακινήτου εἶναι διὰ νὰ μὴ δύνανται αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸν Γεώργιον νὰ δοθοῦν εἰς τὸν Δημήτριον διὰ τῆς ἁπλῆς μεταθέσεως τοῦ πινακίου (θόρυβος), εἶναι σπουδαιότατον, Κύριοι, διότι ἠμπορεῖ ἕνας ὁ ὁποῖος ἔλαβε 5,000 νὰ εὑρεθῇ μὲ χιλίας διὰ τῆς ἁπλῆς μεταθέσεως τῶν πινακίων (θόρυβος). Νομίζω, ὅτι προλαμβάνομεν, ἐὰν τεθῇ ἐντὸς τῆς κάλπης τεμάχιον χάρτου φέρον τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ὑποψηφίου.
§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ τὸ ῥίψῃ καὶ εἷς ψηφοφόρος κατόπιν.
§140ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ζητεῖ νὰ ἐμποδίσῃ ἓν κακὸν καὶ περιπίπτει εἰς ἄλλο χειρότερον. Καὶ τῳόντι ἠμπορεῖ ἕνας τῶν ψηφοφόρων νὰ ῥίψῃ εἰς τὴν κάλπην ἓν τεμάχιον χάρτου, φέρον τὸ ὄνομα ἄλλου ὑποψηφίου (μάλιστα). Προτιμώτερον λοιπὸν εἶναι, νομίζω, νὰ γραφῇ τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου εἰς ἕνα τῶν σάκκων, οἱ ὁποῖοι περιέχονται ἐντὸς τῆς κάλπης. «Ὁ Κ. Λομβάρδος καὶ ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ἀγορεύουν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ δὲν ἀκούονται ἕνεκα τοῦ θορύβου· ὡσαύτως καὶ ὁ Κ. Ἡρ. Πετιμεζᾶς, ὁ ὁποῖος προτείνει νὰ γραφῇ τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου καὶ ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς κορυφῆς τῆς κάλπης.»
§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ προηγούμενον ἐδάφιον παραδέχθητε, ὅτι αἱ κάλπαι θὰ ᾖναι τεταγμέναι κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν καὶ κατ’ αὔξοντα ἀριθμὸν καὶ θὰ ὑπάρχουν καὶ πρακτικά. Λοιπὸν, ἀφοῦ ὑπάρχουν ὅλα αὐτὰ, πᾶσα μετάθεσις εἶναι ἀδύνατος, διότι αὐτὰ συνδέονται (θόρυβος), παρακαλῶ, Κ. πληρεξούσιοι, νὰ ἐννοηθῶμεν· θέλετε νὰ ῥίπτεται μέσα χάρτης;
§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ἐγράφεται ἐπὶ τῆς κάλπης τὸ ὄνομα;
§144ΤΙΝΕΣ. Καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτός.
§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καὶ ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς κάλπης καὶ ἐπὶ τῶν σάκκων.......
§146ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς ὀροφῆς.
§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, «καὶ ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς κάλπης καὶ ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς ὀροφῆς αὐτῆς ἐγγράφεται διὰ χρώματος μέλανος τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου εἰς ὃν ἀνήκει» κατόπιν ἐξακολουθεῖ καθὼς εἶναι «αἱ κάλπαι ἀνοίγονται πρὸ ............ τὰς σφραγίδας των»· οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. δʹ) Ἐπὶ τραπέζης, κειμένης παρὰ τὴν τράπεζαν τῆς ἐπιτροπῆς, τίθεται δοχεῖον, περιέχον τὰ σφαιρίδια, ἀνάλογα κατὰ τὸν ἀριθμὸν πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. έ). Οἱ ἐκλογεῖς εἰσέρχονται εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἀνὰ πέντε καὶ παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις, ἀφοῦ ἀναγνωρίσῃ τὴν ταυτότητα αὐτῶν καὶ τὴν ἐν τῷ ἐκλεκτικῷ καταλόγῳ ἐγγραφήν των, παραπέμπει αὐτοὺς εἰς τοὺς ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ὑπαλλήλους· τούτου γενομένου, προσέρχεται ἑτέρα πεντὰς καὶ ἐφεξῆς ἑτέρα, εἰς τρόπον, ὥστε ἕκαστος μὲν τῶν ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ὑπαλλήλων νὰ ἔχῃ πρὸ αὑτοῦ ἕνα ψηφοφόρον, μὴ ἐπέρχωνται δὲ εἰς τὴν ψηφοφορίαν διαλείμματα. Τροπολογία τοῦ Κ. Δαγρὲ «οἱ ψηφοφόροι προσερχόμενοι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν θέλουν παρουσιάζει πιστοποιητικὸν ταὐτότητος, ἐν ᾧ θέλει σημειοῦσθαι τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον, ἡ ἡλικία, ἡ κατοικία καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ ὁριστικοῦ καταλόγου, ἐν ᾧ εἶναι ἐγγεγραμμένος κατ’ αὔξοντα ἀριθμόν. Τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο εἶναι ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ ἐντύπου ὁριστικοῦ καταλόγου, ὅπερ θέλει ῥίπτεσθαι εἰς ἐπὶ τούτῳ κάλπην. Τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα θέλουν πέμπεσθαι 20 ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸν ἁρμόδιον πάρεδρον παρὰ τοῦ δημάρχου, ὅστις ἐπὶ ἀποδείξει παραλαβῆς θέλει τὰ ἐγχειρίσει εἰς τοὺς ἐκλογεῖς καὶ τὰ ὁποῖα μετὰ τὴν διαλογὴν διανέμονται εἰς τοὺς ἰδίους ψηφοφόρους διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν καὶ εἰς ἄλλην ψηφοφορίαν. Πᾶσα παραβίασις τοῦ δημάρχου ἢ τῶν παρέδρων τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 20–50 δραχ. ἐπιβαλλόμενον παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐπιφυλασσομένης καὶ πάσης ποινικῆς καταδιώξεως.
§148ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ παραδεχθῇ μίαν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἄρθρου «Οἱ ἐκλογεῖς εἰσέρχονται εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἀνὰ πέντε καὶ παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις ἀφοῦ ἀναγνωρίσῃ τὴν ταὐτότητα αὐτῶν καὶ τὴν ἐν τῷ καταλόγῳ ἐγγραφήν των, παραπέμπει αὐτοὺς εἰς τοὺς ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας ὑπαλλήλους. Ἂν δὲ ἀμφισβητηθῇ ἡ ταὐτότης τοῦ ἐκλογέως, θέλει βεβαιοῦσθαι αὕτη δι’ ἀποδεικτικῶν ἐπισήμων ἢ διὰ δύω μαρτύρων, οἵτινες θέλουν ὑπογράψει πρακτικόν, ἐν τῷ ὁποίῳ θέλουν σημειωθῆ καὶ τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἐκλογέως, τοῦ ὁποίου ἡ ταὐτότης διεφιλονεικήθη.»
§149ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω δύω λέξεις καὶ ἀποῤῥίψατε τὴν πρότασίν μου. Ἰδού, Κύριοι, τί ἐννοῶ διὰ τοῦ πιστοποιητικοῦ ταὐτότητος. Ἐν πρώτοις ὁ κατάλογος ὁ κατασταθεὶς ὁριστικός, καὶ ὁ ὁποῖος θέλει τυπωθῆ κατὰ τὴν ἀπόφασίν σας, τοῦ καταλόγου αὐτοῦ θέλουν τὰ ὀνόματα καταταχθῆ εἰς δύω σειράς· ἐκ τούτων θέλει κόπτεται τὸ στέλεχος τὸ δεύτερον, καὶ πᾶς ἐκλογεὺς θὰ λαμβάνῃ τὸ ὄνομά του, τὸ ἐπώνυμόν του, καὶ τὴν κατοικίαν του, καὶ θέλει τὸ φέρει εἰς τὴν τζέπην του, παρουσιαζόμενος εἰς τὴν κάλπην. Τὸ πιστοποιητικὸν λοιπὸν αὐτό, Κύριοι, κατὰ τὴν πρότασίν μου, ὁ δήμαρχος θέλει διανέμει εἰς τὸν δημαρχικὸν πάρεδρον, ἐπὶ ποινῇ 30–50 δραχμῶν· ὁ ἐκλογεὺς δὲ θέλει τὸ φέρει εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας μαζί του, καὶ θὰ λέγῃ ἐγὼ εἶμαι ὁ Δαγρὲς (θόρυβος).— Ὅλοι, Κύριοι, ἔχετε πεῖραν κατὰ τὰς ἐκλογάς· ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι οἱ περισσότεροι διαπληκτισμοί, αἱ περισσότεραι ἀμφισβητήσεις, αἱ περισσότεραι παραβιάσεις λαμβάνουν χώραν κατὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ταὐτότητος. Ἂν ὑποθέσητε, Κύριοι, μίαν μεγάλην πόλιν, ὡς εἶναι αἱ Ἀθῆναι, αἱ Πάτραι κλπ., ὅπου εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴ γνωρίζῃ ὅλους τοὺς ψηφοφόρους, θέλει ἀποκλείσει 100, πεντακοσίους ψηφοφόρους. Ἡ πρότασίς μου λοιπὸν προλαμβάνει τὸ ἄτοπον αὐτὸ, καὶ δὲν ἔχει κἀμμίαν δυσκολίαν, διότι τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ εἶναι ἀπόσπασμα τοῦ ὁριστικοῦ καταλόγου· ἂν θέλητε μοὶ χαρίσει ὀλίγην ὑπομονὴν, θέλω σᾶς ἀναγνώσει τὴν πρότασίν μου. Ἀκούσατε, Κύριοι «Οἱ ψηφοφόροι προσερχόμενοι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, θέλουν παρουσιάζει πιστοποιητικὸν ταὐτότητος, ἐν ᾧ θέλει σημειοῦσθαι τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον, ἡ ἡλικία, ἡ κατοικία καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ καταλόγου τοῦ ὁριστικοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι γεγραμμένος κατ’ αὔξοντα ἀριθμόν. Τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο θέλει εἶσθαι ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ ἐντύπου ὁριστικοῦ καταλόγου, ὅπερ θέλει ῥίπτεσθαι εἰς ἐπὶ τούτῳ κάλπην.» Μία κάλπη θὰ ᾖναι δι’ ὅλους τοὺς ψηφοφόρους, καὶ ἡ ὁποία θὰ σφραγίζηται, καὶ θὰ ἐξασφαλίζηται. «Τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα θέλουν πέμπεσθαι 20 ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸν ἁρμόδιον πάρεδρον παρὰ τοῦ δημάρχου, ὅστις ἐπὶ ἀποδείξει παραλαβῆς θέλει τὰ ἐγχειρίσει εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, καὶ τὰ ὁποῖα μετὰ τὴν διαλογὴν διανέμονται εἰς τοὺς ἰδίους ψηφοφόρους ἵνα χρησιμεύσωσιν εἰς ἄλλην ψηφοφορίαν. Πᾶσα παράβασις τοῦ δημάρχου ἢ τοῦ παρέδρου τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 20–50 δραχμῶν, ἐπιβαλλομένου παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐπιφυλαττομένης καὶ πάσης ποινικῆς καταδιώξεως.
§150ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἔπειτα, ἀφοῦ γίνῃ ἡ διαλογὴ εὑρέθησαν μέσα εἰς τὴν κάλπην 10 ὀνόματα, φέροντα π. χ. τὸ ὄνομα Δαγρὲς, τὰ ὁποῖα σᾶς τὰ ἔῤῥιψαν μόνον καὶ μόνον ἵνα σᾶς ἐνοχοποιήσουν.
§151ΔΑΓΡΕΣ. Τοῦτο δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν. Ἔπειτα τὰ πιστοποιητικὰ θὰ ᾖναι ἐσφραγισμένα ἀπὸ τὸν δήμαρχον.
§152ΜΑΚΡΗΣ. Ἂν ὁ Κ. Δαγρὲς ἐσυλλογίζετο τὴν εὐθύνην τῆς προτάσεώς του, βεβαίως δὲν ἤθελέ ποτε τὴν καθυποβάλει. Τί παρουσιάζεται διὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς; ὅτι ὁ δήμαρχος εἶναι κύριος ν’ ἀποκλείσῃ καὶ ἄτομα καὶ χωρία ὁλόκληρα. Ἂν ὁ δήμαρχος νομίζῃ ὅτι τὸ δεῖνα χωρίον, ἢ δεῖνα περιφέρεια εἶναι ἐναντία εἰς τὸν φίλον του τὸν ὑποψήφιον, δὲν τὸν δίδει, καὶ ὑμεῖς ἐν τούτοις ἐπιβάλλετε ποινὴν 50 δραχμῶν. Ἂν πρόκηται νὰ ἐπιτύχῃ ὁ φίλος του ὑποψήφιος βουλευτὴς, πληρόνει 1000, 2000. Θέλετε νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν ταὐτότητα; Τὸ μόνον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δύνασθε νὰ κάμητε, εἶναι τὸ ἑξῆς, ἢ νὰ παραδεχθῆτε τὸν ἱερέα τοῦ χωρίου ὡς μάρτυρα ἀξιόπιστον, ἢ νὰ ἀφήσητε τὸ Νομοσχέδιον ὅπως ἔχει. Προτείνω λοιπὸν νὰ βεβαιοῦται ἡ ταὐτότης διὰ τοῦ ἱερέως ἢ διὰ δύω ἀξιοπίστων μαρτύρων.
§153ΚΑΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δαγρὲ δὲν εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία πρώτην φορὰν παρουσιάζεται εἰς τὰς ἐκλογάς· εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ νὰ ψηφοφορήσῃ ἐκλογεύς τις ὀφείλει, ἐπειδὴ πρέπει νὰ πληρόνῃ φόρον, νὰ παρουσιάζῃ τὸ δίπλωμά του, ὅτι δηλ. ἐπλήρωσε τὸν φόρον. Ἂν οἱ κατάλογοι ἦσαν διαρκεῖς, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δαγρὲ ἤθελε καθοδηγήσει τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ταὐτότητος. Ὁ κίνδυνος δὲ, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ Κ. Μακρῆς, δὲν εἶναι πραγματικὸς, διότι ἅμα κατασταθῶσιν ὁριστικοὶ κατάλογοι, τότε τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ χρησιμεύει ὡς δίπλωμα τοῦ πολίτου, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ πάντοτε. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ κατάλογοι δὲν θὰ ᾖναι διαρκεῖς, δὲν θὰ ᾖναι πάντοτε ὁ αὐτὸς αὔξων ἀριθμός.
§154ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι διαρκεῖς.
§155ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ κατάλογος εἶναι ὁριστικὸς, διορθώσεις μόνον γίνονται.
§156ΚΑΛΟΣ. Ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκοδομὴν ὅλου τοῦ νόμου, ὁ κατάλογος δὲν εἶναι διαρκής· ἀλλὰ μεταβάλλεται κατ’ ἔτος καὶ τυποῦται. Ἂν οἱ κατάλογοι ἦσαν διαρκεῖς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Κ. Δαγρὲς, εὐκολύνει τὴν ψηφοφορίαν, καὶ προλαμβάνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ψηφοφοροῦσι δεκάκις, διότι μὴ πιστεύετε, Κύριοι, ποτὲ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θέλει γνωρίζει τοὺς κατοίκους ὅλων τῶν χωρίων. Ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ὁ Πάρεδρος, ὁ ὁποῖος κόπτει στέλεχος ἐκ τοῦ καταλόγου, καὶ δίδει πιστοποιητικὸν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι 25 ἐτῶν, ἂν μετὰ 15 ἔτη παρουσιασθῇ ὁ ἐκλογεὺς αὐτὸς καὶ ψηφηφορήσῃ, θὰ καταδειχθῇ ἡ ἀπάτη, διότι π. χ. σήμερον ἔλαβε τὸ πιστοποιητικὸν 25 ἐτῶν, μετὰ 15 ἔτη θὰ ᾖναι 40. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν ὀφείλει νὰ ἐφοδιάσῃ τοὺς ἐκλογεῖς μὲ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ταὐτότητος· τὸ δὲ ἀποδεικτικὸν προσάγεται ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐφορευούσης τὴν ἐκλογήν. Δὲν συμφωνῶ δὲ νὰ ῥίπτηται εἰς τὴν κάλπην· ἀρκεῖ ὁ Πρόεδρος νὰ θέσῃ τὸ ἐθεωρήθη.
§157Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουρ. Ἐξωτερ. ἐκ τῆς ἕδρας του). Δὲν ἀγνοεῖτε, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔλαβον χώραν καταχρήσεις, καὶ ὅτι πολλάκις αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ διημφισβήτουν τὴν ταὐτότητα τῶν ψηφοφόρων, καὶ ὅτι πολλοὶ προσήρχοντο ἐνίοτε, ψηφοφοροῦντες ὑπὸ διάφορα ὀνόματα. Αἱ καταχρήσεις αὗται ἐγένοντο γνωσταὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ὤθησαν πολλοὺς ἀνθρώπους εἰς ἐξεύρεσιν μέσων πρὸς θεραπείαν (θόρυβος). Τὸ μέσον, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Δαγρὲς προτείνει, τὸ ἐμελέτησα, δὲν εἶναι πρωτοφανές. Ὑπάρχει καὶ ἀλλαχοῦ, γνωριζόμενον ὑπὸ τὸ ὄνομα carte d’ électeur (θόρυβος). Εὗρον ὅμως, ὅτι τὸ μέσον τοῦτο ἀπειλεῖ περισσοτέρους κινδύνους, ἀφ’ ὅσους θέλει νὰ προλάβῃ, διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελεν ἔχει τόσην τόλμην, ὥστε ν’ ἀρνηθῇ τὴν ταὐτότητα εἰς πολλούς, καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἄλλους νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὸ διάφορα ὀνόματα, θέλει εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν της νὰ ἐφοδιάζῃ μέρος μόνον τῶν ἐκλογέων διὰ γραμματίων, οὐχὶ δὲ τὸ ὅλον. Δεύτερον εἰς τὰ κόμματα ἤθελε δώσει εὐκολίαν μεγάλην πρὸς παραβιάσεις, διότι ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ κλέπτηται τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἢ ν’ ἁρπάζηται διὰ τῆς βίας, καὶ νὰ δίδηται εἰς ἄλλον ἵνα ψηφοφορήσῃ. Τὸ καλλίτερον λοιπὸν εἶναι οἱ κίνδυνοι οὗτοι νὰ προλαμβάνωνται. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν μεγάλην σύγχυσιν τῶν ἐκλογικῶν πράξεων μᾶς κάμνει· ἀντὶ νὰ διορθώσωμεν νὰ βλάψωμεν περισσότερον. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἀποκρούω τὸ μέτρον τοῦτο, καὶ προτείνω τὴν μὴ παραδοχὴν αὐτοῦ (θόρυβος).
§158ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ δεχθῆτε, ἔστω καὶ ἐκ περισσοῦ, τὴν πρότασίν μου. Ὁ λόγος ὅμως τὸν ὁποῖον ὁ Κ. Δεληγιάνης εἶπεν, ὅτι θὰ μᾶς ῥίψῃ εἰς ἀτοπήματα δὲν εἶναι ἀληθής, διότι ἐνθυμηθῆτε ὅλοι, ὅτι ἡ καλπονόθευσις ἐστηρίζετο εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Δὲν ἀποκλείεται δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἅμα παρατηρήσῃ κατάχρησιν νὰ τὴν ἀποκρούσῃ (θόρυβος).
§159ΝΙΚΟΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἐγὼ προτείνω πᾶς ψηφοφόρος νὰ φέρῃ μεθ’ ἑαυτοῦ τὴν φωτογραφίαν του.
§160ΖΕΡΒΑΣ. Διὰ τοὺς ναυτικούς, Κύριοι, τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι καταστρεπτικόν. Ὁ Κ. Δαγρὲς μᾶς καταδικάζει, ὅτι εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ κάμωμεν ἐκλογάς. Νομίζω, ὅτι μία πλειοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς θὰ ᾖναι πολὺ δύσκολον ν’ ἀρνηθῇ εἰς ἕνα ἄνθρωπον τὴν ταυτότητά του (θόρυβος). Εἰς τὰ ναυτικά, Κύριοι, μέρη οἱ ἄνθρωποι ἔρχονται τὴν τελευταίαν ἡμέραν καὶ ψηφοφοροῦν. Πῶς δύνανται λοιπὸν οὗτοι νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ κατάστημα καὶ νὰ ζητοῦν ἀποδεικτικόν, ἐνῷ αἱ κάλπαι μέλλουν νὰ κλείσουν; Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ὅσον παρατείνετε τὴν διαδικασίαν, τόσον μεγαλειτέρας περιπλοκὰς φέρετε.
§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Δαγρὲ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Ζουμπουλάκη, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα προηγουμένως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§162ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ὡρίσαμεν, Κ. Πρόεδρε, τὴν ὕλην ἐκ τῆς ὁποίας θὰ κατασκευάζωνται τὰ σφαιρίδια.
§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν ἑπόμενον παράγραφον ἔχοντα ὡς ἑξῆς· ϛʹ.) Ἕκαστος τῶν ὑπαλλήλων λαμβάνει ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ἑνὸς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἑνὸς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων τόσα σφαιρίδια, ἐν ἐπὶ τούτῳ δοχείῳ, ὅσαι εἰσὶν αἱ ἐκτιθέμεναι κάλπαι· παραλαμβάνων δὲ τὸν ψηφοφόρον, ἐγχειρίζει αὐτῷ πρὸ ἑκάστης κάλπης σφαιρίδιον καὶ ἐκφωνεῖ εὐκρινῶς τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ὑποψηφίου, εἰς ὃν αὕτη ἀνήκει· ὁ ἐκλογεὺς λαμβάνων τὸ σφαιρίδιον ὑψώνει τὴν χεῖρα κρατῶν αὐτὸ μεταξὺ τοῦ ἀντίχειρος καὶ τοῦ λιχανοῦ, ἵνα δείξῃ ὅτι ἓν μόνον σφαιρίδιον κρατεῖ, ἀμέσως δὲ μετὰ τοῦτο εἰσάγει τὴν χεῖρα εἰς τὴν κάλπην καὶ ψηφοφορεῖ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἐδάφιον τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον ἔχει. «Τὸ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται ἕως οὗ διέλθῃ ὁ ἐκλογεὺς ἁπάσας τὰς κάλπας».
§164ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ζητήσητε τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως, πρῶτον εἰς τὸ ὅτι ἐπιβάλλεται ποινή· ἔπειτα δὲ εὑρίσκομεν πόση θὰ ἐπιβάλλεται.
§165ΣΑΡΑΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, κατ’ ἐξαίρεσιν ὅλων τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι μᾶς διέπουσι καὶ ὅλων τῶν ἀρχῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ ἡμετέρα νομοθεσία, δίδεται μία τρομερὰ δικαιοδοσία εἰς 5 πολίτας, μηδεμίαν παρέχοντας ἐγγύησιν, χωρὶς νὰ προηγῆται οὐδεμία προδικασία, χωρὶς νὰ περιβάλλεται ἡ ἐξάσκησις τῆς ἐξουσίας μὲ διατύπωσίν τινα, χωρὶς οὐδὲν ἄδικον μέσον νὰ χορηγῆται κατὰ τῶν ἀποφάσεών των, εἶναι ὄντως τρομακτικὸν τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ δικάζειν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ παραχωρήσωμεν εἰς 5 πολίτας· καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ σπουδαίου τούτου ἀντικειμένου δι’ αὔριον.
§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐσυζητήθη τὸ τοιοῦτον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβλητικὴν πρότασιν τοῦ κ. Σαράβα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. — Οἱ παραδεχόμενοι......
§167ΤΙΝΕΣ. Νὰ διαιρεθῇ ἡ πρότασις, Κύριε Πρόεδρε.
§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. — Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὴν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.—Τώρα ὡς πρὸς τὸ μέτρον τῆς ποινῆς προτείνουν δύω ποινάς. Πρόστιμον 50–100 δραχμῶν, καὶ φυλάκισιν (θόρυβος, διάφοροι διάλογοι ταραχώδεις).
§169ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθημεν, Κύριοι, καὶ ἀνεγράψαμεν εἰς τὸ Σύνταγμα τὴν ἀρχὴν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, πρέπει νὰ δώσωμεν εὐρεῖαν δικαιοδοσίαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ καὶ πρόστιμον καὶ φυλάκισιν· ἄλλως ὑποθέσατε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη ἄλλοτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου· τίς δὲν ἐνθυμεῖται τὴν ἐκλογὴν τῶν Σπετσῶν τὴν τελευταίαν, ὅτε ἐξωδεύθησαν 45,000; ἡ τιμὴ τῆς ψήφου, Κύριοι, ἔφθασεν εἰς 45 τάλληρα ἑκάστη. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι αἱ ἀντίθετοι μερίδες θὰ φοβηθῶσι τὰς 100 δραχμὰς τοῦ προστίμου; Θὰ εἴπουν εἰς τὸν ψηφοφόρον, ὅτι σοῦ πληρόνομεν τὸ πρόστιμον καὶ μὴ ψηφοφορήσῃς. Λοιπὸν ἢ θὰ αὐξήσητε τὸ πρόστιμον εἰς 200 δραχμὰς, ἢ θὰ προσθέσητε ἀνώτερον χρονικὸν διάστημα φυλακίσεως.
§170ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδώσατε, Κύριοι, μίαν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία ἐνόσῳ θὰ ἐξασκῆται εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν, τὸ ἐννοῶ, διότι θὰ ἐξασκῆται ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καὶ συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός των ἔχουν καὶ τῆς ποινῆς, ἀλλὰ μὴ κρίνετε ἐκ τῶν πρωτευουσῶν τί θὰ γίνεται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Εἰς τὰ χωρία αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ θὰ ἦναι ἀπὸ ἀνθρώπους ἀγραμμάτους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν συναίσθησιν οὔτε τῆς ἀξίας των, οὔτε τοῦ βάρους τῆς ποινῆς. (θόρυβος). Μὴ δίδετε τὸ δικαίωμα τῆς ἀφαιρέσεως τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κἀμμίαν συναίσθησιν τῆς ἀξίας αὑτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ κάμουν καταχρήσεις (θόρυβος). Περιορισθῆτε εἰς ἓν πρόστιμον μόνον (θόρυβος).
§171ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ φυλάκισις, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν δικαστηρίων, τὸ δὲ πρόστιμον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς (θόρυβος).
§172ΛΟΥΖΗΣ. Διὰ τί ἐνδιαφέρεσθε τόσον, Κύριοι; θέλοντες νὰ ἀσφαλίσητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου σφαγιάζετε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ τόπου. Δὲν ἔχει θεραπευτικὸν μέτρον ἄλλο, πρέπει καὶ πρόστιμον καὶ φυλάκισις (θόρυβος, διάφοροι συνδιαλέξεις θορυβώδεις).
§173ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς προτείνω μίαν συμβιβαστικὴν πρότασιν.
§174ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν ἐγειρόμενοι). Αὔριον, αὔριον.
§175ΕΤΕΡΟΙ (δεξιόθεν). Ὄχι, τώρα.
§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία λοιπὸν, Κύριοι, παρακαλῶ.—Ἡ συζήτησις ἔκλεισε.
§177ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν τὰς ἑξῆς προτάσεις.
§179ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Λούζη, Κ. πρόεδρε.
§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Λούζη εἶναι «ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐπιβάλλῃ πρόστιμον 50–100 δραχμῶν καὶ φυλάκισιν ἑνὸς μηνός».
§181ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις, Κύριε πρόεδρε, ἔχομεν ἐνστάσεις (θόρυβος).
§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐπιβάλλεται πρόστιμον ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ δὲ φυλάκισις ἀπὸ τὸ δικαστήριον...
§183ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Ὄχι, καὶ ἡ φυλάκισις ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν.
§184ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, αὔριον (θόρυβος παρατεταμένος).
§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θέλετε, Κύριοι, νὰ προβῆτε εἰς ἀντιφάσεις, πρέπει νὰ σιωπήσητε, νὰ καταλάβητε τὰς ἕδρας σας. Καθήσατε λοιπὸν, παρακαλῶ.
§186ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.
§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκλεισε πλέον ἡ συζήτησις. Προτείνεται, Κύριοι, ἡ διαίρεσις πρὸς τὸν σκοπὸν τὸ μὲν πρόστιμον νὰ ἐπιβάλλῃ ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν δὲ φυλάκισιν τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον, Ζητεῖται δὲ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καθόσον ἀποβλέπει τὸ ά. ἐδάφιον.
§188ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, δι’ ἀναστάσεως.
§189Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἴμεθα πλήρεις, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ πρόστιμον θέλετε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν;
§191ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις εἶναι, νὰ τιμωρῶνται μὲ πρόστιμον 50–100 δραχμῶν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τώρα ἔχομεν τὸ τῆς φυλακίσεως.
§193ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Θέτομεν, Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς· οἱ θέλοντες τὴν φυλάκισιν νὰ ἐπιβάλληται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς νὰ σηκωθῶσιν· οἱ δὲ θέλοντες παρὰ τῶν δικαστηρίων (θόρυβος).
§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρὸς τὴν φυλάκισιν ἔχομεν δύω προτάσεις· οἱ μὲν λέγουν νὰ μὴν ἐπιβάλλεται φυλάκισις ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς οἱ δὲ ἀπὸ τὸ δικαστήριον.
§195Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ δεύτερον ζήτημα ζητοῦμεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§196ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι καὶ τρίτον ζήτημα, νὰ ἐπιβάλληται ἡ φυλάκισις ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν.
§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι «τὸ νὰ ἐπιβάλληται καὶ φυλάκισις ἐκτὸς τοῦ προστίμου λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.» Ἕνα ὀνομαστικὸν κατάλογον.
§198ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον, Κ. Πρόεδρε. Ἐγείρονται καὶ ἀναχωροῦσι. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 5 καὶ 2 λεπτὰ Μ. Μ.
Ὁ Πρόεδρος
Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.
Οἱ Γραμματεῖς Λ. Βροντίσης. Α. Νικολαΐδης. Ν. Καμπάνης.