1864.10.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 348.

Τῆς 21 Ὀκτωβρίου 1864.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται. Γνωστοποιῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι τὸ Προεδρεῖον αὐτῆς καὶ ἡ κληρωθεῖσα πρεσβεία παρουσιάσθησαν σήμερον ἐνώπιον τῆς Α. Μ. καὶ ὑπέβαλον τὸ ἐπιψηφισθὲν Σύνταγμα. Ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως προσεφώνησε τῷ Βασιλεῖ τάδε· «Βασιλεῦ ἡ Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις πιστῶς ἐκπληροῦσα τὴν ὁποίαν ἔλαβε παρὰ τοῦ λαοῦ ἐντολὴν, ἐψηφίσατο ἤδη τὸ νέον τῆς Ἑλλάδος πολίτευμα· καὶ τὸ πολίτευμα τοῦτο τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Πρεσβεία τῆς Συνελεύσεως λαμβάνουσι τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα. Εὐτυχὴς δὲ λογίζομαι, ὅτι ἐκλήθην ὑπὸ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐγχειρίσω αὐτὸ εὐσεβάστως εἰς τὴν Ὑμετ. Μεγαλειότητα.» Ἡ Α. Μ. ἀπήντησεν. «Σᾶς εὐχαριστῶ· θέλω σκεφθῆ ἐπὶ τούτου καὶ θέλω δώσει τὴν ἀπάντησίν μου». Κύριοι, ἡ τύπωσις τῶν πρακτικῶν τῶν στενογραφημένων καθυστερεῖ μεγάλως καὶ τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς πλησμονῆς τῆς ὕλης καὶ τῶν συνεχῶν καὶ παρατεταμένων συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως. Τὸ τυπογραφεῖον μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διὰ νὰ κατασταθῇ ἐνήμερος ἡ τύπωσις τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως προσθήκης τεσσάρων ἐργατῶν.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ Βασιλικὸν Τυπογραφεῖον δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀνάγκην ἐργατῶν καὶ φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐνήμερον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ καὶ ἄλλα ἀκόμη δημόσια ἔργα, ἀλλ’ ἐδόθη ὡς πληροφοροῦμαι ἄδεια παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Οἰκονομίας νὰ ἐκτυπῶνται εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο καὶ ἰδιωτικὰ ἔργα καὶ διὰ τοῦτο οἱ περισσότεροι τῶν ἐργατῶν καταγίνονται εἰς ταῦτα, καθὼς συγγράμματα περιοδικὰ καὶ τὰ τοιαῦτα. Διὰ τοῦτο, Κ. Πρόεδρε, προτείνω, διαρκούσης τῆς Συνελεύσεως, νὰ παύσωσιν ὅλα τὰ ἰδιωτικὰ ἔργα καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἐργασία.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἡ προσθήκη ἐργατῶν δὲν γίνεται δεκτὴ, ἀλλὰ τότε θὰ γνωστοποιήσω εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐπιθυμεῖ νὰ παύσῃ ἡ τύπωσις τῶν ἰδιωτικῶν ἔργων μεχρισοῦ κατασταθῆ ἐνήμερος ἡ τύπωσις τῶν στενογραφημάτων πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως;

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλονται διάφοροι προτάσεις. Γνωστοποιῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι μοὶ ἐνεχειρίσθη μία ἀναφορὰ τῶν παρεπιδημούντων ἐν Πρεβέζῃ Ἑλλήνων, αἰτούντων τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἐκεῖ ὑποπροξένου Φραγκούλη.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλεται πρότασις τοῦ Κ. Πλαστήρα. «Ἄρθρ. 1. Τὸ κράτος διαιρεῖται εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας ἢ συνοικίας. Ἄρθρ. 2. Ἑκάστη ἐκλογικὴ περιφέρεια σύγκειται κατ’ ἐλάχιστον μὲν ἐξ 25, κατὰ μέγιστον δὲ ἐκ 50 οἰκογενειῶν. Ἄρθρ. Οἱ ἐκλογεῖς ἑκάστης ἐκλογικῆς περιφερείας ἐκλέγουσι διὰ μυστικῆς καὶ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας τὸν προϊστάμενον αὐτῆς. Ἰδιαίτερος νόμος θέλει κανονίσει τὰ καθήκοντα καὶ δικαιώματα τοῦ προϊσταμένου. Ἄρθρ. 4. Οἱ προϊστάμενοι οὗτοι ἁπασῶν τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν ἢ συνοικιῶν τῆς ἐπαρχίας, οἱ δήμαρχοι καὶ οἱ δημοτικοὶ καὶ ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι συνερχόμενοι ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας ἐκλέγουσι διὰ μυστικῆς καὶ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας τοὺς βουλευτὰς αὑτῶν.» Τροπολογία τοῦ ἰδίου πληρεξουσίου. «Ἄρθρ. 1. Ὑποχρεοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ καταρτίσῃ τὴν Ἐθνοφυλακὴν τοῦ Κράτους τὸ πολὺ μέχρι τῆς ἁ. 8βρίου 1865. Ἄρθρ. 2. Ἡ παράλειψις τοῦ καθήκοντος τούτου θεωρεῖται ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας καὶ δικάζεται κατὰ τὸ Σύνταγμα, κατηγοροῦντος καὶ ἑνὸς μόνου Βουλευτοῦ.» Τροπολογία τοῦ Κ. Α. Ζέρβα. «Νὰ προστεθῶσι μετὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου τὰ ἑξῆς. Ἄρθρ. 3. Οἱ δῆμοι Κρανιδίου καὶ Ἑρμιόνης, ἡνωμένοι, ἀποτελοῦσιν ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, πρὸς ἐκλογὴν Βουλευτῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ὁριζομένης ἀναλογίας. Ἄρθρ. 4. Κοινότης ἢ δῆμος, δύνανται νὰ ἀποσπασθῶσιν ἐκ τῆς ἐπαρχίας εἰς ἣν ἀποτελοῦσι μέρος, καὶ νὰ ἑνωθῶσι μετ’ ἄλλης ὁμόρου, ἐὰν τὰ ¾ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐκλογέων τὸ ἀπαιτήσωσιν, ἓξ μῆνας πρὸ τῆς ἐκλογῆς τῶν Βουλευτῶν, διὰ συμβολαίου. Ἄρθρ. 5. Τμῆμα ἐπαρχίας ἔχον πληθυσμὸν ἐπέκεινα τῶν ἐννέα χιλιάδων ψυχῶν δύναται νὰ ἀποσπασθῇ ἐκ τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ μέρος ἐπαρχίας καὶ νὰ σχηματίσῃ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν. Ἄρθρ. 6. Δύο ὅμοροι ἐπαρχίαι δύνανται νὰ ἑνωθῶσιν εἰς σχηματισμὸν μιᾶς μόνης ἐπαρχίας, ἐὰν τὰ ¾ τῶν ἐκλογέων τὸ ἀπαιτήσωσιν κατὰ τὸ ἄρθρον 4. Ἄρθρ. 7. Ἡ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἄρθρα 4, 5 καὶ 6 διὰ συμβολαίου ἀπόσπασις, ἕνωσις καὶ συγχώνευσις, γίνεται αὐτοδικαίως ὑπὸ τῶν κατοίκων, κοινοποιεῖται δὲ μόνον εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντίγραφον τοῦ περὶ τούτου συνταχθέντος συμβολαίου πρὸς γνῶσίν του.» Τροπολογία τοῦ Κ. Μιχαλοπούλου. «Ἡ πόλις Ναυπλίου θεωρουμένη ὡς ἀποτελοῦσα ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἐκλέγει δύο βουλευτάς.» Τοῦ Κ. Εὐθυμιοπούλου. «Ἡ νέα Ἐπίδαυρος, ἔνθα συνέστη ἡ πρώτη ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, θέλει ἀποστέλλει ἴδιον βουλευτήν.» Τοῦ Κ. Μπενάκη. «Ἡ ἱστορικὴ πόλις τῶν Καλαμῶν, εἰς ἣν τὸ πρῶτον ὑψώθη ἡ σημαία τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, ἀποστέλλει ἴδιον Βουλευτήν. Τοῦ Κ. Ζυμβρακάκη. «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀνεγνωρισμένοι συνοικισμοὶ μεταναστῶν δίδουσι βουλευτὴν, ἐὰν ἔχωσι πληθυσμὸν δημοτῶν ἴσον τοῦ ἡμίσεως τῆς μικροτέρας ἐπαρχιακῆς περιφερείας.» Τοῦ Κυρίου Ν. Καΐρη. «ὡς βάσις λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν τὰ δημοτολόγια, τούτων δὲ μὴ ὑπαρχόντων, ἢ ἀτελῶν ὄντων, λαμβάνονται ὡς βάσις οἱ ἀπογραφικοὶ πίνακες.» Πρότασις διαφόρων πληρεξουσίων Κερκύρας. «Οἱ ὑποφαινόμενοι προτείνομεν· αʹ) Νὰ ἐγερθῇ ἀνδριὰς τοῦ Ἰωάννου Καποδιστρίου Αʹ. Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος ἐν τῷ μέσῳ τῶν πλατειῶν τῶν ἀνακτόρων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Κερκύρας πρὸς ἐθνικὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τιμὴν τῆς ἰδιαιτέρας αὐτοῦ Πατρίδος. βʹ) Ἡ δαπάνη διὰ τὸν ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἀνδριάντα καταβληθήσεται ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ ταμείου, διὰ δὲ τὸν ἐν Κερκύρᾳ ἐκ τῶν δημοτικῶν ταμείων τῆς νήσου. Νικόλαος Παγκράτης, Βασίλειος Γ. Μεταλληνὸς, Σπυρίδων Χειμαῤῥιὸς, Ἀρσένιος Ῥάλλης, Γεώργιος Χοντρογιάννης, Ἀρσένιος Κοντὸς, Ν. Λοῦβρος, Ἀνδρέας Καρύδης, Π. Πανδῆς, Θ. Ζερβὸς, Προβατᾶς Δημήτριος, Ἰωάννης Γουλερμῆς, Σ. Κουβαρᾶς.» Οἱ αὐτοὶ προτείνουσι καὶ τὴν ἑξῆς. «Ὁ λαὸς τῆς Κερκύρας, ἵνα πραγματοποιηθῇ ἡ ἑνότης τῆς πατρίδος του μετὰ τοῦ ἐλευθέρου μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, ἐκτὸς τῶν ἄλλων δεινῶν, ἅτινα ὑπέστη, κατεδικάσθη νὰ ἔχῃ προσωρινῶς πατρίδα κατειλημμένην καὶ ἐκτεθειμένην εἰς τὰς ἐπιδρομὰς τῶν λῃστρικῶν συμμοριῶν τοῦ γειτονεύοντος Κράτους. Παρακαλεῖ ὅθεν ὑμᾶς διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του, ὅπως λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐκτὸς τῶν Ἑλληνικῶν ὁρίων θέσιν τῆς Κερκύρας, τὴν ἀπομόνωσιν αὐτῆς ἐν τῷ μέσῳ ἐχθρικῶν χωρῶν καὶ τὴν ἐπικίνδυνον κατάστασιν τοῦ τόπου τούτου ἐν περιπτώσει εἰσβολῆς, συστήσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν. αʹ) Τὴν ὅσον ἔνεστι ταχυτέραν σύστασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς καθ’ ἅπασαν τὴν Νῆσον· βʹ) τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἐθνοφυλάκων τούτων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων Κερκύρας, ἅτινα κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο πλεονάζουσι κατὰ πολὺ τοῦ τακτικοῦ εἰσοδήματος, ὅπερ ἤθελεν εἰσπραχθῆ κατὰ τὸ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι ἐπικρατοῦν φορολογικὸν σύστημα.» Τοῦ Κ. Μαυρομμάτη. «Ἡ πόλις Βονίτζης μετὰ τῶν πέριξ χωρίων ἀπαρτιζόντων τὸν δῆμον Ἀνακτορίων ἀποστέλλει δύω βουλευτὰς ὡς πρώτη ὑψώσασα τὴν σημαίαν τῆς Ὀκτωβριανῆς ἐπαναστάσεως.» Τοῦ Κ. Θεοφίλου. «Ἡ ἱστορικὴ πόλις τῶν Πατρῶν, ἀποτελοῦσα ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἀποστέλλει 6 βουλευτάς.» Τοῦ Κ............ «Ἡ νῆσος Κύθνος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν καὶ ἐκλέγει δύο βουλευτάς.» Τὴν πρότασιν περὶ τῆς πόλεως Γαλαξειδίου τὴν γνωρίζετε διότι ὑπεβλήθη ἀπὸ χθές. Ἐπίσης ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σούτζα. Πρότασις τοῦ Κυρίου Παπαμιχαλοπούλου. «Τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν ἔχουσιν ὅλοι οἱ ἐντὸς τοῦ βασιλείου γεννηθέντες Ἕλληνες, ὡς καὶ οἱ ἐξ Ἑλλήνων γονέων γεννηθέντες ἐκτὸς τοῦ Βασιλείου, ἀλλ’ ἐγκατασταθέντες εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἢ ἀποκτήσαντες τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους καὶ συμπληρώσαντες τὸ 25 ἔτος τῆς ἡλικίας των.» Ὁ Κύριος Γ. Κοσονάκος Φωκᾶς προτείνει ὥστε ἡ πόλις τῶν Καλαβρύτων ὡς πρώτη ὑψώσασα τὴν σημαίαν τῆς ἐπαναστάσεως νὰ στείλῃ 8 βουλευτάς. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§11ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὴν πρότασίν μου, Κ. Πρόεδρε, διὰ τὶ δὲν τὴν ἀνεγνώσατε;

§12ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Καὶ τὴν ἀναφοράν μου;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν κατεχωρίσθη ἀκόμη.

§14ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν ὅλαι αἱ προτάσεις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ Κ. Ζαΐμη. «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀποκαταστημένοι καὶ κεκτημένοι τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου Κρῆτες, Ἠπειρῶται, Μακεδόνες καὶ Θεσσαλοὶ ἀποστέλλουσιν ἀνὰ ἕνα βουλευτήν. Διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς, τηρουμένης τῆς διὰ σφαιριδίων μυστικῆς ψηφοφορίας.» Τοῦ Κυρίου Ἠλία Μαυρομιχάλη. «Ἀμνηστεύονται ὅλα ἐν γένει τὰ ὁπωσδήποτε διαπραχθέντα ἐντὸς τοῦ Ἑλλ. Κράτους ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1862 μέχρι τῆς 18 Ὀκτωβρίου 1863 ἐγκλήματα.» Πρότασις τῶν Κυρίων Κωνστ. Λεκάτη καὶ Λεων. Σταμάτη. «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀποκατασταθέντες μεταναστάται Σάμιοι ἀποστέλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν 1 Βουλευτήν. Διὰ Β. Διατάματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ περὶ τοῦ τρόπου καὶ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, τηρουμένης τῆς διὰ σφαιριδίων μυστικῆς ψηφοφορίας.» Ὁμοία τοῦ Κ. Δημητριάδου. «Ἡ Ἐπίδαυρος ἀποτελοῦσα ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἀποστέλλει ἕνα Βουλευτὴν σύμφωνα μὲ τὸ ψήφισμα τῆς ἐν Ἐπιδαύρῳ ἐθνικῆς πρώτης τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως». Πρότασις Βάσσου. «Ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος διαιρεῖται εἰς δύω ἐκλογικὰς περιφερείας, ὧν ἑκάστη ἔχουσα ἴσον πληθυσμὸν, δίδει καθ’ ἴσην ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ της Βουλευτὰς συμφώνως μὲ τὴν πρὸ πολλοῦ ἐκφρασθεῖσαν εὐχὴν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου». Πρότασις τοῦ Κ. Ῥοντήρη. «Ἕκαστος συνοικισμὸς μεταναστατῶν ἐκλέγει καὶ ἀποστέλλει ἴδιον Βουλευτὴν, ἐὰν ἐντὸς 3 ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἀποτελέσῃ δῆμον πόλιν ἢ ἐπαρχίαν κεχωρισμένην, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν πράγματι ἐν τῷ τόπῳ αὐτῷ κατοικούντων οἰκιστῶν ὑπερβαίνει τὰς 1500 ψυχάς. Τὸ αὐτὸ δικαίωμα χορηγεῖται καὶ εἰς τοὺς σχηματισθέντας ἤδη τοιούτους δήμους συνοικισμῶν, ἐὰν ἔχωσι τοιοῦτον ἀριθμὸν συνοικιστῶν πραγματικῶς ἐν τῷ τόπῳ κατοικούντων». «Ἡ νῆσος Ὕδρα καὶ ἡ νῆσος Σπέτσαι ἀποτελοῦσιν ἑκατέρα ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἔτι δὲ μίαν χωριστὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἀποτελοῦσιν ἑνούμενοι οἱ δῆμοι Κρανιδίου, Ἑρμιονίδος· ἐπίσης δὲ καὶ ἡ πόλις Ἐρέτρια, ἐὰν πραγματικῶς οἱ ἐν αὐτῇ κατοικοῦντες δημόται ὑπερβαίνουσι τὰς 1500 ψυχάς». Τοῦ Κ. Σολωμοῦ. «Νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποσταλῇ ἡ βορβοροφάγος πρὸς καθαρισμὸν τοῦ λιμένος Ἀργοστολίου».

§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν σύστασιν ταύτην;

§18ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§19ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά μου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§21ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, ἥτις φέρει ὑπογραφὰς διαφόρων λέγονται τὰ ἑξῆς. Οἱ ἐν Ἑλλάδι μεταναστεύσαντες ἐκ τῶν διαφόρων μετ’ αὐτῆς ἀγωνισθέντων Ἑλληνικῶν λαῶν, ὅσοι ἔλαβον τὸ δικαίωμα καὶ ἔδιδον βουλευτὰς εἰς τὰς συγκροτουμένας Ἑλληνικὰς Βουλὰς ὡς ἐκ τῶν πρακτικῶν μαρτυρεῖται μέχρι τῆς ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως, ζητοῦν διὰ τῶν ὑπογεγραμμένων νὰ καθιερωθῇ καὶ πάλιν τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§23ΖΕΡΒΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασίς μου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤλθομεν ἀκόμη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§25ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τῆς κτηματικῆς Τραπέζης· παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε ὀλίγον.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κ. Βαλτατζῆ καὶ τὴν ὁποίαν ἐπεκυρώσατε, ἐπῆλθον τροπολογίαι τινὲς λίαν οὐσιώδεις ἰδίως διὰ τοὺς Κυρίους Βαλτατζῆ. Ὁ Κ. Βαλτατζῆς ἐδῶ δὲν διεπραγματεύετο ἐν ἰδίῳ ὀνόματι, διεπραγματεύετο καὶ ἐν ὀνόματι δύω ἄλλων, τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ τοῦ Κυρίου Ὀπενχάϊμ. Ὁ Κύριος Βαλτατζῆς, μόλις ἡ σύμβασις αὕτη ἐπεψηφίσθη, ἐξέφρασε τὴν ἰδίαν του γνώμην καὶ ἀπεδέχθη δι’ ἑαυτὸν τὴν σύμβασιν αὐτὴν, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσε νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ διὰ τοὺς δύω συνεταίρους· ἐντεῦθεν ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη ἀναβολῆς τινός· οἱ δύω λοιπὸν, οἱ ὁποῖοι παρεδέχθησαν τὴν σύμβασιν αὐτὴν, εἶναι ἕτοιμοι ἤδη νὰ παρακαταθέσωσι τὰς 4000 λίρας εἰς τὸ ταμεῖον καὶ νὰ ὑπογράψουν καὶ αὐτὴν τὴν σύμβασιν· ἠξεύρετε ὅμως, Κύριοι, ὅτι ἐν τῇ παρούσῃ ἐποχῇ τὴν Εὐρώπην πιέζει οἰκονομική τις κρίσις, ὅτι ἡ ζήτησις τῶν χρημάτων ἐν Εὐρώπῃ εἶναι μεγάλη, ὅτι κατὰ συνέπειαν αἱ πτωχεύσεις ἤρχισαν καὶ αὐξάνουν, καὶ ἠξεύρετε ὅλοι, ὅτι κατὰ δυστυχίαν καὶ κακῶς τὰ πράγματά μας ἐν Ἑλλάδι δὲν θεωροῦνται ὡς ἐντελῶς ἑδραιωμένα, λέγω «κακῶς», διότι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθὲς, κατὰ δυστυχίαν ὅμως.....

§28ΤΙΝΕΣ. Ἐν Εὐρώπῃ θεωροῦνται κακῶς ἔχοντα.

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐν Εὐρώπῃ βεβαίως ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἰδέα. — Δὲν θεωροῦνται ὡς ἐντελῶς ἀποκαταστημένα καὶ ἑπομένως ἀμφιβολία εἶναι. — Ἐπειδὴ, Κύριοι, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ συστηθοῦν αὐταὶ αἱ τράπεζαι, τὰς ὁποίας παραδέχεσθε, δὲν τὰ ἔχει βεβαίως εἰς τὴν τζέπην του ὅλα ὁ Κ. Βαλτατζῆς, οὔτε ὁ συνεταῖρός του, θὰ ζητήσουν μετόχους καὶ συνδρομὴν ἀπὸ ἄλλους κεφαλαιούχους καὶ ἰδίως εἰς τὴν Εὐρώπην· λοιπὸν ὑποψία εἶναι, ὅτι ἤδη, ὅπως τὰ πράγματα ἔχουν ἐν Εὐρώπῃ, δὲν θὰ στείλουν τὰ χρήματά των εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Κ. Βαλτατζῆς λοιπὸν ὡς τίμιος ἄνθρωπος φροντίζων νὰ ἐκτελέσῃ μὲν τὰς ὑποχρεώσεις του, ἀλλὰ νὰ μὴ βλάψῃ τὰ συμφέροντά του, οὔτε νὰ κηλιδώσῃ τὴν τιμήν του, τὴν ἐμπορικὴν ἰδίως, λέγει, ὅτι, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ ἰδέα αὕτη ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ παρουσιασθοῦν δυσκολίαι τινὲς ὡς πρὸς τὴν προμήθειαν ὅλων τῶν κεφαλαίων καὶ τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀνεδέχθη, παραδέχεται νὰ συστήσῃ αὐτὴν τὴν τράπεζαν ἐντὸς τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις ὁρίζει, μόλα ταῦτα διὰ νὰ ἦναι ἐκτὸς παντὸς κινδύνου, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἐν πεποιθήσει νὰ ἐργασθῇ ἐν αὐτῇ τῇ ὑποθέσει, καὶ νὰ ἦναι βέβαιος περὶ τοῦ ἀποτελέσματος, διὰ τοῦτο παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν δι’ ἐμοῦ μίαν μόνον τροπολογίαν νὰ δεχθῇ δηλ. νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν ἀπὸ ἓξ μηνῶν εἰς δέκα.

§30ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§31ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ (θόρυβος).

§32ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ σπεύδωμεν, Κύριοι, κανένας ἄλλος ἕως τώρα δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ τράπεζαν ἐδῶ καὶ ἀμφιβάλλω ἐὰν ἔλθῃ ἄλλος. — Ὁ Κ. Βαλτατζῆς λοιπὸν πρῶτον θέλει, καὶ βεβαίως ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νὰ τὸ δεχθῶμεν, νὰ ἐξαιρεθῇ τὸ ὄνομα τοῦ ἀδελφοῦ του, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ λάβῃ μέρος, καὶ νὰ παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν εἰς δέκα μῆνας. Ἐὰν ἀγαπᾶτε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἔγγραφον, μὲ τὸ ὁποῖον κάμνω αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα ἀναγινώσκεται τὸ ἔγγραφον ὑπὸ ἑνὸς τῶν Κυρίων Γραμματέων. Πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον. Κύριε ὑπουργέ! Διὰ τοῦ παρόντος ἐγγράφου σπεύδω νὰ γνωστοποιήσω ὑμῖν, ὅτι μετὰ προηγηθεῖσαν συνεννόησιν μετὰ τοῦ Κυρίου Ἑρμάνου Ὀπενχάϊμ παραδέχομαι τὰς τροπολογίας, τὰς προταθείσας παρ’ ὑμῶν εἰς τὴν συνομολογηθεῖσαν τὴν 12 Αὐγούστου τ. ε. σύμβασιν, καὶ γενομένας δεκτὰς ὑπὸ τῆς Ἐθν. Συνελεύσεως, συνισταμένας δὲ εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν τῶν ἄρθρων 17, 18 καὶ 19 τῆς συμβάσεως, καὶ εἰς τὴν τροποποίησιν τῶν ἐκφράσεων τῶν ἄρθρων 20, 21, 22, 24, 26 καὶ 28, τῆς αὐτῆς συμβάσεως. Ἐπειδὴ τοὐτέστι ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ἀπουσίαν τοῦ Κυρίου Ε. Ὀπενχάϊμ παρετάθη ἀναγκαίως ἡ ἐπὶ τῶν νεωτέρων βάσεων συνεννόησις, ἐξ ἑτέρου δὲ ἡ ἐπελθοῦσα γενικὴ ἐμπορικὴ κρίσις, τῆς ὁποίας ἡ διάρκεια ἀδύνατον νὰ ᾖναι βραχυτέρα τῶν ἓξ μηνῶν, παρακαλοῦμεν ὑμᾶς Κύριε Ὑπουργὲ, νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ προκαλέσητε τὴν παραχώρησιν δεκαμήνου προθεσμίας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Νόμου, διὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς κτηματικῆς Τραπέζης καὶ τῶν δύο προεξοφλητικῶν. Συγχρόνως ὀφείλω νὰ γνωστοποιήσω ὑμῖν, ὅτι ὁ Κ. Ἀριστείδης Βαλτατζῆς δὲν ἐδήλωσε καὶ τὴν ἐκ μέρους του ἀποδοχὴν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ὥς μοι ἐδήλωσεν αὐτὴν ὁ Κύριος Ἑρμάνος Ὀπενχάϊμ. Ἡ περίστασις αὕτη περιέστησε τὸν Κύριον Ὀπενχάϊμ καὶ ἐμὲ εἰς τὴν θέσιν τοῦ ν’ ἀποδεχθῶμεν δι’ ἑαυτοὺς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις, αἵτινες συνομολογοῦνται διὰ τῆς συμβάσεως καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐκπληρώσεως αὐτῶν ἀναδεχόμεθα νὰ καταθέσωμεν ἡμεῖς μόνοι τὸ διὰ τοῦ ἄρθρου 27 ὁριζόμενον χρηματικὸν ποσόν. Ἑπομένως ἐν τῷ ψηφίσματι τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, δι’ οὗ ἐνεκρίθη ἡ παρ’ ὑμῶν τροπολογηθεῖσα σύμβασις ὡς καὶ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τῆς συμβάσεως καὶ ἐν τῷ κειμένῳ τῶν ἄρθρων 1, 2, 17, καὶ 27 τῆς συμβάσεως πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἀριστ. Βαλτατζῆ καὶ νὰ μείνωσι μόνον τὰ ὀνόματα τοῦ Κυρίου Ἑρμάνου Ὀπενχάϊμ καὶ τὸ ἐμόν. Ἀντὶ δὲ τῆς προθεσμίας τῶν ἓξ μηνῶν, νὰ τεθῇ εἰς τὰ σχετικὰ ἄρθρα ἡ τῶν δέκα μηνῶν. Ἐλπίζω, Κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους συνδέω μὲ τὴν παραδοχὴν αὐτῶν θέλουσι θεωρηθῆ παρ’ ὑμῶν, ὡς εὐλόγως ὑπαγορευόμενοι ὑπὸ τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων καὶ ἀπὸ τὴν ἀπαιτουμένην διὰ τὰς ἐργασίας τοιούτου σπουδαίου πιστωτικοῦ καταστήματος ἀσφάλειαν. Εἰμὶ δὲ ἕτοιμος νὰ καταθέσω ἐπὶ τῇ προσκλήσει ὑμῶν ἄνευ ἀναβολῆς τὸ ποσὸν τῆς χρηματικῆς ἐγγυήσεως εἰς τὸ Κεντρικὸν ταμεῖον, πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών μου. Συγχρόνως θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ὁ Κ. Διοικητὴς τῆς Ἐθν. Τραπέζης δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει ΚΚ. Ζαφειρόπουλον καὶ Ζαρίφην, δημοσιευθείσης ἐν τῷ φύλλῳ τῆς Βυζαντίδος τῆς 12 Σεπτεμβρίου 1864 καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐφημερίσι τῆς Κωνσταντινουπόλεως, γνωστοποιήσας τὴν σύστασιν τῶν νέων τεσσάρων ὑποκαταστημάτων τῆς Ἐθν. Τραπέζης εἰς Αἴγιον, Πύργον, Λεβαδείαν καὶ Ἄμφισσαν, ἀξιοῖ, ὅτι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταύταις ἡ Ἐθν. Τράπεζα κέκτηται τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς κυκλοφορίας τῶν ἑαυτῆς Τραπεζικῶν γραμματίων. Ἡ Διοίκησις τῆς Ἐθν. Τραπέζης σκοπὸν εἶχε βεβαίως διὰ τῆς δημοσιεύσεως ταύτης νὰ παραστήσῃ ὡς ἀνωφελῆ τὴν παραχώρησιν τῆς συστάσεως προεξοφλητικῆς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζης, καὶ τοιουτοτρόπως δυσφημοῦσα αὐτὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀποτυχίαν της. Ὁ κ. Ὀπενχάϊμ καὶ ἐγὼ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀδιαφορήσωμεν εἰς τοιαύτην ἀξίωσιν, ἥτις, ἂν καθιεροῦτο διὰ τῶν πραγμάτων, ἤθελε καταστήσει ματαίαν τὴν γενομένην εἰς ἡμᾶς παραχώρησιν ἴσων δικαιωμάτων μὲ τὴν ὑπάρχουσαν Ἐθν. Τράπεζαν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὅπου αὕτη δὲν εἶχε συστήσει ὑποκαταστήματα. Ἐπομένως ἀποκρούοντες τὴν ἀξίωσιν ταύτην τῆς Ἐθν. Τραπέζης ἐπιφυλασσόμεθα ἅπαντα τὰ δικαιώματά μας, ὡς πρὸς τὴν ἰσότητα τῆς θέσεώς μας.

Ὑποσημειοῦμαι μετὰ βαθυτάτης ὑπολήψεως. Εὐπειθέστατος

ΕΠ. ΒΑΛΤΑΤΖΗΣ.

§34ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Προσθέτω, Κύριοι, ὅτι ἀποβαίνει ἀναγκαία καὶ ἡ ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως διασάφησις, ὡς πρὸς τὴν σχέσιν τῶν δύο Τραπεζῶν, καθ’ ὅσον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐδημοσίευσεν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν, ὅτι, ὅπου ἔφθασεν ἤδη νὰ συστήσῃ ὑποκαταστήματα, οὐδεμιᾶς ἄλλης προεξοφλητικῆς τραπέζης τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια δὲν δύνανται νὰ κυκλοφορήσωσιν, ἐν ᾧ ὁ Κύριος Βαλτατζῆς μετὰ τοῦ Κυρίου Ὀπενχάϊμ ἐννοοῦσιν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν εἶχε συστήσει ὑποκαταταστήματα μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν συνωμολογήθη ἡ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως σύμβασις, οὗτοι ἔχουσι πλήρη ἐλευθερίαν νὰ συστήσωσιν ὑποκαταστήματα καὶ νὰ ἔχωσιν ἐν τοῖς μέρεσι τούτοις ὡς πρὸς τὴν ἔκδοσιν καὶ τὴν κυκλοφορίαν τῶν τραπεζικῶν γραμματίων ἴσα δικαιώματα μὲ ἐκεῖνα, ἅτινα κέκτηνται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἡ διασάφησις εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν καλὴν ὑποδοχὴν τῆς ἐπιχειρήσεως ἐκ μέρους τῶν κεφαλαιούχων τῆς Εὐρώπης, ἀφ’ οὗ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τῶν δημοσιεύσεών της ἔδωκεν ἀφορμὴν παρεξηγήσεως. Εἶναι δὲ καὶ δικαία καὶ νόμιμος, διότι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἡ ἄδεια πρὸς ἔκδοσιν καὶ κυκλοφορίαν τραπεζικῶν γραμματίων εἰς ὅσα μέρη δὲν εἶχεν εἰσέτι συστημένα ὑποκαταστήματα ἔπαυσε μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς δοθείσης πρὸς τοῦτο διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1861 προθεσμίας νὰ φέρῃ τὸν χαρακτῆρα τοῦ προνομίου, καὶ κατήντησε δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοῖς ἴσοις ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ παραχωρήσῃ καὶ εἰς ἄλλους, ὡς τὸ παρεχώρησεν καὶ εἰς τοὺς ΚΚ. Ε. Βαλτατζῆν καὶ Ε. Ὀπενχάϊμ διὰ τῆς συνομολογηθείσης συμβάσεως.

§35ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε! Ἐντὸς αὐτῆς τῆς προτάσεως εἶναι ἡ ἀπάλειψις τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας.

§36ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ τρίτον τί εἶναι;

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ὅρος, εἶναι παράπονον, τὸ ὁποῖον κάμνει ὁ Κ. Βαλτατζῆς, θέλει νὰ φυλάξῃ τὰ δικαιώματά του μὲ τὴν Τράπεζαν τὴν ἄλλην· δι’ ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον. Εἰς ὅ,τι ἐπικαλοῦμαι τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως, εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.....

§38ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον.

§39ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διότι ὁ ἄνθρωπος καθήμενος τόσας ἡμέρας βιάζεται ν’ ἀναχωρήσῃ· λοιπὸν παρακαλῶ νὰ τὸ ἐπιταχύνητε.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον.

§41ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κύριοι.....

§42ΤΙΝΕΣ. Δὲν θέλομεν συζήτησιν· εἴμεθα σύμφωνοι.

§43ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μίαν λέξιν.....

§44ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν θέλομεν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Κόκκινε· ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει συζήτησιν. Ἐνταῦθα πολλοὶ ἐγειρόμενοι λέγουν, ὅτι παραδέχονται τὰς προτεινομένας μεταβολάς.

§46ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μὰ, Κύριοι, δύω λέξεις, εἶναι σπουδαῖον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις θέλει ν’ ἀκούσῃ τὸν Κ. Κόκκινον;

§48ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θέλει.

§51ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μὰ θὰ δώσω μίαν ἑρμηνείαν. Κύριοι! ὅ,τι σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, εἶναι ἀκριβέστατον.

§52ΤΙΝΕΣ. Δὲν θέλομεν ν’ ἀκούσωμεν.

§53ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μὰ δὲν ἔρχομαι νὰ κάμω ἐπίδειξιν λόγου, θέλω νὰ εἴπω πράγματα. Ἠκούσατε τὴν τελευταίαν ἐπιφύλαξιν τοῦ Κ. Βαλτατζῆ· αὕτη εἶναι ἀπαραίτητος· ἀλλ’ ἐννοοῦμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτῆς δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τὴν ἐλαχίστην δήλωσιν, διότι ἡ περὶ τῶν τοιούτων ἑρμηνεία ἀπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀπόκειται εἰς τὰ δικαστήρια· ἐννοοῦμεν λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ὅπου ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν εἶχε συστήσει μέχρι τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως ὑποκαταστήματα, ὅτι ἐκεῖ αὕτη ἔχει ἰσότητα δικαιωμάτων καὶ ὄχι προνόμιον (θόρυβος).

§54ΚΑΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐννόησε πολὺ καλὰ, ὅταν ἐσυζήτησε τὸν Νόμον, ὅτι. (θόρυβος).

§55ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δηλαδὴ ἡ Συνέλευσις δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ τελευταῖον, ἀφίνει τὰ δικαστήρια.

§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα! (θόρυβος).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις Κύριοι, ἡ ὑποβληθεῖσα ἔχει ὡς ἀκολούθως «Ἐκ τοῦ κειμένου τῶν ἄρθρων 1, 2, 17 καὶ 27.»

§58ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κ. Πρόεδρε! Ἐπιθυμῶ καλῶς νὰ ἐννοηθῇ ἡμεῖς, τὸ δημόσιον, ἡ Κυβέρνησις, ἡ Ἑλλὰς τέλος πάντων δὲν ἐννοεῖ παρὰ τοὺς δύο ὅρους νὰ μεταβάλῃ.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ ἴσια ἴσια δι’ αὐτὸ διατυπώνω τὴν πρότασιν. Λοιπὸν· «ἄρθρ. 1. Ἐκ τοῦ κειμένου τῶν ἄρθρ. 1, 2, 17 καὶ 27 τῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κ. Ἐπαμ. Βαλτατζῆ ἀπαλείφεται τὸ ὄνομα τοῦ Ἀριστ. Βαλτατζῆ καὶ μένουσι μόνον τὰ ὀνόματα τῶν Ἐπαμ. Βαλτατζῆ καὶ Ἑρμάνου Ὀπενχάϊμ. «Ἄρθρ. 2. Ἡ προθεσμία παρατείνεται ἐπὶ δέκα μῆνας.»

§61ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τέσσαρας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως ἐννοεῖται.

§63ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὄχι· ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Νόμου.

§64ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κ. Πρόεδρε! Ἡ προθεσμία θ’ αὐξήσῃ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου, πρῶτον θὰ κυρώσωμεν τὸν Νόμον καὶ τότε εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύμβασις καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὸν Κ. Βαλτατζῆ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τότε δίδεται προθεσμία πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως ἀντὶ 6, 10 μηνῶν.

§66ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες.) Παρεδέχθη.

§68ΚΑΛΟΣ. Κ. Πρόεδρε! Ἐπειδὴ ἴσως συνδέεται ὁ τρίτος ὅρος πληρέστατα μὲ τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τῆς Τραπέζης καὶ τὸν ὅρον τοῦτον, ἂν καὶ δὲν νομίζω ὑποχρεωτικὸν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἐὰν δὲν θέλῃ σήμερον, αὔριον ἢ ἄλλοτε ἂς ἀποφανθῇ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος, διότι ἡ Τράπεζα ἡ ἐθνικὴ, ἀφοῦ παρέβη τὰς ὑποχρεώσεις της ἀπὸ τῆς 26 Δεκεμβρίου 1861, δὲν ἔχει κἀνὲν προνόμιον ἀποκλειστικὸν εἰς ἄλλα μέρη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθόσον κατὰ τὸ ἄρθρ. 8 τοῦ Νόμου τοῦ 1861 ὑπεχρεώθη νὰ συστήσῃ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ὑποκαταστήματα εἰς ἅπαντας τοὺς νομούς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα.

§70ΚΑΛΟΣ. Αὐτὸ ὀφείλει ἀναποφεύκτως νὰ τὸ λύσῃ ἡ Συνέλευσις. (θόρυβος).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Λομβάρδος ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§72ΚΑΛΟΣ. Αἱ ἐπαρχίαι ἔχουν συμφέρον, διότι κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν ἐλαττοῦται ὁ τόκος (θόρυβος).

§73ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κ. Πρόεδρε! Ἂς ἀκούσωμεν τὸν Κύριον Καλὸν, τὶ λέγει· δὲν βλάπτει.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα συζήτησις, Κ. Ὑπουργὲ, θέλει εἶσθαι ματαία, καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ, ἐκτὸς ἐὰν ὑποβληθῇ πρότασις ἑρμηνευτικὴ, ἐὰν δηλ. ἡ Συνέλευσις ἐννοῇ νὰ προσθέσῃ διὰ μιᾶς ἑρμηνείας δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξάγονται ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς.

§75ΚΑΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐψήφισε νόμον, ὅστις λέγει ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, τῆς 12 Αὐγούστου, ὅπου δὲ ἐσύστησεν ὑποκαταστήματα ἡ Τράπεζα, ἔχει δικαίωμα νὰ συστήσῃ ὑποκαταστήματα ὁ Βαλτατζῆς (θόρυβος).

§76ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κ. Πρόεδρε! Προχθὲς ἠγέρθη ὅλη ἡ Συνέλευσις καὶ ἐζήτησε τὴν ἄρσιν τοῦ ψηφίσματος ΟϚʹ. Ὁ Κ. Πρόεδρος δὲν ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα· εἶπε μολαταῦτα, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ πολιτεύματος πρώτη ὑπόθεσις θὰ εἶναι αὐτό· λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε καὶ ἐκ δευτέρου τὴν Συνέλευσιν. (θόρυβος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ψῆφόν της τὸ ψήφισμα αὐτὸ μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως, θὰ τὸ ὑποβάλω.

§78Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κ. Πρόεδρε! Δὲν μένουν παρὰ 10 ἄνθρωποι.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ ψηφίσματος;

§80ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι! (θόρυβος).

§81ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, Κ. Λομβάρδε, ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ψήφισμα. (θόρυβος).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ Κύριοι, θέλετε νὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ κάμω πράγματα μὴ τακτικά; Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ὅ,τι θέλει ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ· θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν, περὶ ἧς πρόκειται, σήμερον (θόρυβος). Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις σήμερον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ὁ Κ. Λομβάρδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, παρακαλῶ δὲ αὐτὸν νὰ ᾖναι σύντομος.

§85ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, δύω λέξεις, Κ. Πρόεδρε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μωραϊτίνης ἔχει τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποβάλῃ μίαν πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§87ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ φρονῶ, ὅτι οὐδεμίαν συζήτησιν θέλει προκαλέσει μία πρότασίς μου ἐκκρεμὴς πρὸ ἡμερῶν, περὶ τοῦ νὰ καταργηθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ἀφορῶν τὸν Χρυσοβέργην, ὅπως ἐγένετο καὶ περὶ τῶν λοιπῶν προσώπων τοῦ παρελθόντος, διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ καταργήσῃ καὶ τὸ ψήφισμα τὸ ἀφορῶν τὸν Χρυσοβέργην.

§88ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ καταργήσεως τοῦ ψηφίσματος ὡς πρὸς τὸν Κ. Χρυσοβέργην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοὶ). Τὸ ἀνάπαλιν θὰ ἐρωτήσω.

§90ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Κύριοι! εἶναι τινὲς, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ὁ Χρυσοβέργης δὲν ἔπταισεν· οἱ τοιοῦτοι ἐπιψηφίζοντες αὐτὴν τὴν πρότασίν μου θέλουν τοῦ ἀποδώσει δικαιοσύνην. Εἶναι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ἔπταισεν· οἱ τοιοῦτοι ἐπιψηφίζοντες τὴν πρότασίν μου θέλουν ἀποδώσει μίαν συγκαταβατικὴν ἐπιείκειαν· καθῆκον ὑποχρεωτικὸν τὸ πρῶτον, καθῆκον χριστιανικὸν καὶ πολιτικὸν τὸ δεύτερον (εὖγε).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν, θὰ παρακαλέσω νὰ σηκωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδέχονται τὴν πρότασιν, Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Λομβάρδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§92ΤΙΝΕΣ. Τί ἔγινεν ἡ πρότασις;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη (θόρυβος μέγας).

§94ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐθέσατε τὸ ζήτημα, ἐνομίζομεν ὅτι ζητεῖτε νὰ σηκωθῶσι.... (θόρυβος).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγερθῆτε σεῖς οἱ ἀνθιστάμενοι κατὰ τῆς προτάσεως· ἀνεκλήθη τὸ ψήφισμα ὡς πρὸς τὸν Χρυσοβέργην μόνον.

§96ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διατὶ δὲν ἐθέσατε τὸ ζήτημα καὶ ὡς πρὸς τὴν ἄλλην πρότασιν τὴν περὶ τοῦ Λεωτσάκου. Ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀκούσῃ ποῖα εἶναι τὰ δικαιώματα τινῶν καὶ κατόπιν νὰ φέρῃ ἀπόφασιν.

§97ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε........

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συζήτησις.

§99ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν ἐννοήσαμεν τὶ ἐψηφοφορήσαμεν.

§100ΘΕΟΦΙΛΟΥ. (γραμματεύων). Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἐννόησε περὶ τίνος πρόκειται.

§101ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἀπηγγέλθη τὸ ἀποτέλεσμα.

§102Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἂς συζητήσωμεν, καὶ τότε μετὰ μίαν συζήτησιν ψηφοφοροῦμεν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπηγγέλθη ἀπόφασις· δὲν δύνασθε πλέον νὰ ἐπανέλθετε. Δύναμαι νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ πάλιν, ἀλλὰ συζήτησις δὲν ἐπιτρέπεται.

§104ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν πρώτην ψηφοφορίαν, ἐνῷ δὲν ἐσηκώθησαν οὔτε 10, δὲν ἀπηγγείλατε ἀποτέλεσμα, τὸ ἐσιωπήσατε. Τοῦτο εἶναι ἀπάτη, εἶναι πρᾶγμα ἀσύγγνωστον.

§105ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Αὐτὰ εἶναι προσβολαὶ, δὲν πρέπει νὰ λέγωνται.

§106ΔΑΓΡΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν τὶ ἠννόει ψηφίζουσα, διότι ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν ἐννοήσαμεν τίποτε.

§107Δ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοῦ ζητήματος.

§108ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι ἀποφασισμένον.

§109ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπρότεινα τὴν ἀναβολὴν καὶ ὀφείλετε νὰ ζητήσητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ψηφοφορία ἤδη. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ἤδη πολλὰς τοιαύτας προτάσεις ἀσυζητητί. Ὑπεβλήθη ἡ πρότασις ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Κύριον Μωραϊτίνην· ἡ Συνέλευσις ἐφάνη διατεθειμένη νὰ προβῇ εἰς ψηφοφορίαν· ἐγένετο μία πρώτη δοκιμασία· τὸ γραφεῖον εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα, ἠρώτησα τὸ ἀνάπαλιν.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν τὸ ἐννοήσαμεν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν μοὶ ἐπιτρέπετε, ἠμπορῶ νὰ θέσω εἰς δευτέραν ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα· καθήσατε πάντες.

§113ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι δεδικασμένον.

§114ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ νὰ φωτίσω τὴν Συνέλευσιν μὲ δύω λέξεις. Λέγω καὶ εἰς τὰς δύω μερίδας, ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν λοχαγὸν Χρυσοβέργην, εἶναι ὅλως διόλου διάφορον ἀπὸ τὸ ζήτημα τοῦ Τζίρου.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συζήτησις.

§116ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λέγω ταῦτα διὰ νὰ φωτίσω τὴν Συνέλευσιν καὶ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν ἀπόφασίν της. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ ψήφισμα, ἂς ᾖναι ἐν γνώσει της, ὅτι πάλιν ὁ Χρυσοβέργης ὑπόκειται ὑπὸ τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν νόμων, καὶ τοῦτο λέγω, ἵνα μὴ νομίζῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι λύει καθαρῶς τὸ ζήτημα.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω καταφατικῶς.

§119ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Νὰ μᾶς διαφωτίσῃ ὁ Κ. Βαλτινὸς, ποίους νόμους στρατιωτικοὺς ἐννοεῖ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι.... (θόρυβος).

§121ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μὴ βιάζεσθε, Κ. Πρόεδρε.

§122Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ ἐγὼ πρῶτος δὲν δύναμαι νὰ δώσω ψῆφον.....

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκλεισεν ἡ συζήτησις.

§124Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καθ’ ὅσον πρόκειται περὶ πράγματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην νὰ φωτισθῇ ἡ Συνέλευσις (θόρυβος).

§125ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι κατὰ τοῦ Χρυσοβέργη καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις ἀπέδωσε τὸν βαθμὸν καὶ τὰ δικαιώματα εἰς τὸν λοχαγὸν Τσίρον, ὅστις ἦτο προϊστάμενος τοῦ Χρυσοβέργη, πρέπει ν’ ἀποδοθῇ ὁ βαθμὸς καὶ εἰς τὸν Χρυσοβέργην· κατόπιν δὲ, Κύριοι, εἶναι ζήτημα ἂν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐνεργητικήν του ὑπηρεσίαν ὁ Χρυσοβέργης, διότι δὲν ἠξεύρω, ἂν ὁ σύλλογος τῶν ἀξιωματικῶν διὰ τῆς μεταγενεστέρας διαγωγῆς του θέλει τὸν δεχθῆ· ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρεται ἡ Συνέλευσις. Ἡ Συνέλευσις ὀφείλει λόγῳ δικαιοσύνης, λόγῳ νομιμότητος καὶ φιλανθρωπίας ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην (θόρυβος).

§126Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ λογικὴ, Κύριοι, τοῦ προαγορεύσαντος μὲ ἀναγκάζει νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ὁ ἀξιωματικὸς ἐνεργῶν οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν εἶναι προσωπικῶς ὑπεύθυνος διὰ τὰς πράξεις του. Ὅταν ἀξιωματικὸς διατελῶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν διαπράξῃ ἐγκλήματα προβλεπόμενα καὶ τιμωρούμενα ὑπὸ τῶν νόμων, ὁ ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ὁ ἐγκληματίσας, δὲν εἶναι ὑπόλογος. Ἡ πρᾶξις δὲ, δι’ ἣν κατηγορεῖται ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός....

§127ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ποία πρᾶξις;

§128ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κατηγορεῖται, ὅτι ὕβρισε πτώματα, ὕβρισε νεκροὺς, ἐσύλησεν, ἐγύμνωσεν αὐτοὺς τοὺς νεκροὺς ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου. Τὴν πυριταποθήκην τοῦ Μωραϊτίνη τὴν ἔφερεν εἰς Ἄμφισσαν ἐνώπιον τοῦ Λεωτσάκου, μετὰ τοῦ ὁποίου ἐμονομάχησε, διότι εἶχε τὴν ἀγένειαν, εἶχε τὴν δειλίαν νὰ παρουσιάζηται μὲ τὰ σκῦλα τῶν πληγωθέντων καὶ τῶν θανατωθέντων· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὁ προϊστάμενος αὐτοῦ δὲν εἶναι ἔνοχος κατ’ οὐσίαν, ὅπως εἶναι ὁ πράξας. Διὰ ταῦτα, Κύριοι, λέγω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς διάφορον· καὶ ἡ Συνέλευσις σήμερον δὲν δύναται νὰ φέρῃ ψῆφον εὐσυνειδότως ἐπὶ τοιούτου ἀντικειμένου χωρὶς νὰ προβῇ εἰς παρατεταμένην συζήτησιν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ συζητήσῃ, δεχόμεθα εὐχαρίστως τὴν συζήτησιν, ἂν ὅμως πρόκηται νὰ προκαλέσῃ ψηφοφορίαν, αὕτη δὲν θὰ ᾖναι τῆς συνειδήσεως, διότι θὰ ᾖναι ἐν ἀγνοίᾳ τῶν πραγμάτων καὶ τῶν περιστάσεων Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀναβολήν.

§129ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, ὀλίγους λόγους. Αἰσθάνομαι πληρέστατα τὴν ἀγανάκτησιν, μεθ’ ἧς ὡμίλησεν ὁ Κ. Μαυρομιχάλης. Ὅλοι ἡμεῖς οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν στρατὸν δικαιούμεθα νὰ αἰσθανώμεθα περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς τοὺς μὴ στρατιωτικούς. Καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἱεροσύλησε.

§130Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Πολὺ, πολὺ μάλιστα.

§131ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀπόφασις τῆς ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἀποδεικνύουσα, ὅτι ἐπράχθη αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, καὶ θέλετε σήμερον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐκηρύξατε ἱεροσυλίαν ἐνώπιον τοῦ κόσμου ὅλου, θέλετε αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον νὰ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ; Πῶς θέλουν κρίνει ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν μάρτυρες τῆς ἱεροσυλίας; Πῶς θέλουσι δεχθῇ νὰ μείνωσιν ὑπὸ τὰς διαταγάς του; αἶσχος θὰ ἐπιφέρητε εἰς τὸν στρατὸν καὶ στίγμα· καὶ σημειώσατε, ὅτι ἐγγίζετε οὕτω τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ, ἥτις εἶναι τὸ ἀνώτερον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ στρατιώτης. Ἐννοῶ, Κύριοι, τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Κ. Μωραϊτίνη, δώσατε εἰς αὐτὸν μίαν σύνταξιν, ἄλλο τι, καὶ τελειώνει ἡ ὑπόθεσις, ἀλλὰ μὴ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ (χειροκροτήματα).

§132ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§134ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Πρέπει νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀπολογίαν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλητέρα ἀπολογία ἀπὸ τὴν τοῦ Κ. Μωραϊτίνη, ὅστις ἐβλάφθη, ὑπέφερε, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. — Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μωραϊτίνη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§136ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ παρελθὸν Σάββατον ἐπροτάθη, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν ἔπρεπε νὰ συζητήσωμεν τὸ περὶ Κωπαΐδος ζήτημα· παρῆλθεν ἡ Δευτέρα καὶ ἡ Τρίτη καὶ εἴμεθα εἰς τὴν Τετάρτην. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἑταιρία αὕτη, ἡ ὁποία σήμερον παρουσιάζεται, ἵνα διαπραγματευθῇ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, παρουσιάσθη πρὸ δύω ἐτῶν, καὶ διεπραγματεύθη μὲ δύω ἢ τρία ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα συνέταξαν σχέδια νόμων, ἀλλ’ οὐδὲν ἐγένετο· αὐτὴ ἡ ἑταιρία δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιμείνῃ περισσότερον. Ὁ ἀπεσταλμένος τῆς ἑταιρίας αὐτῆς διαδηλοῖ, ὅτι εἶναι βιασμένος ν’ ἀναχωρήσῃ χωρὶς ἀπάντησιν· δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι πολιτικὸν ν’ ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν ἑταιρίαν ν’ ἀπέλθῃ χωρὶς νὰ δώσωμεν μίαν ἀπάντησιν, ἔστω καὶ ἀρνητικήν· εἰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος, ἐν Εὐρώπῃ πρὸ πάντων, δὲν θεωρεῖται καλή, τὸ νὰ ἔρχηται μία ἑταιρία, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ καταβάλλῃ ἑκατομμύρια, καὶ ἡμεῖς νὰ τὴν ἀποκρούωμεν χωρὶς ἀπάντησιν, δὲν εἶναι ὀρθόν· εἴπατε τοὐλάχιστον, ὅτι δὲν δέχεσθε τὰς προτάσεις του. Δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι πολιτικὸν ν’ ἀφίνωμεν νὰ μὴ ἀποφασίζωμεν περὶ τοιούτων ἀντικειμένων. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ διορισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§137ΖΕΡΒΑΣ. Λέγω εἰς τὸν Κ. Λομβάρδον, ὅτι ἡ καλλιτέρα ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμωμεν εἰς αὐτὸ τὸ μέρος, εἶναι ἡ σιωπὴ (ἀποδοκιμασία).

§138ΛΑΠΑΣ (πρὸς τὸν Ζέρβαν). Διατὶ εἶναι ἡ σιωπή;

§139ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐκτὸς τῆς ἑταιρίας τῆς Γαλλικῆς, ὑπάρχει ἤδη καὶ ἄλλη ἑταιρία εἰς τὴν Ἀγγλίαν, σκοπὸν ἔχουσα τὴν ἀποξήρανσιν τελμάτων καὶ ἑλῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ Συνέλευσις νὰ κάμῃ νόμον, κανονίζοντα πῶς θὰ γείνουν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§140ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διὰ συναγωνισμοῦ.

§141ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅπως θέλει ἡ Συνέλευσις, ὄχι ὅμως νὰ σιωπήσῃ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἅμα συζητήσῃ τὸν ἐκλογικὸν καὶ τὸν δημοτικὸν νόμον, τὸ πρῶτον ἀντικείμενον νὰ ᾖναι ἡ συζήτησις τοῦ νόμου αὐτοῦ περὶ Κωπαΐδος.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι μετὰ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους θέλει συζητηθῆ τὸ ζήτημα περὶ Κωπαΐδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν τέλος πάντων ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ζιμβρακάκης.

§143ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις περὶ τῆς τάξεως· ἀνεγνώσθησαν προτάσεις συνεχόμεναι μὲ τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον ἐτελείωσε πλέον καὶ μετέβημεν εἰς τὸ δεύτερον.

§145ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνεται ὡς βʹ. Ἄρθρον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ προσθήκη θὰ ᾖναι εἰς τὸ 2 ἄρθρον.

§147ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις περὶ πληθυσμοῦ ποῦ θέλει συζητηθῇ;

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸ προκείμενον.

§149ΤΙΝΕΣ. Ἐτελείωσε πλέον τὸ περὶ πληθυσμοῦ.

§150ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ Συνέλευσις τῆς τρίτης Σεπτεμβρίου, ὡς καὶ ἅπασαι αἱ ἐθνικαὶ Συνελεύσεις, ἀπεφάσισαν ἐξαιρετικῶς διὰ τὰς μεγάλας πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας τῶν τριῶν ναυτικῶν Νήσων νὰ χορηγήσωσιν αὐταῖς ἐξαιρετικῶς προνόμιον καθιερούμενον καὶ ἤδη διὰ τοῦ ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου δευτέρου ἄρθρου, ὅπερ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σήμερον. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὁρίζεται σαφῶς, ὅτι διὰ τὰς τρεῖς αὐτὰς νήσους δικαίωμα εἶναι προνόμιον ἐξαιρετικὸν, παραχωρούμενον αὐταῖς συνεπείᾳ τῶν μεγάλων θυσιῶν καὶ ἐκδουλεύσεων, τὰς ὁποίας προσήνεγκον τῇ πατρίδι κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα. Κύριοι, δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξελέγξω, οὐδὲ νὰ κακίσω τὰς Συνελεύσεις ἐκείνας διότι ἔδωκαν ἓν ἐξαιρετικὸν δικαίωμα εἰς ἀνθρώπους, οἵτινες ὁμολογουμένως μεγάλως συνέδραμον τὴν πατρίδα, φρονῶ μάλιστα, ὅτι ἔπραξαν ἔργον δικαιοσύνης λαβοῦσαι ἰδιαιτέραν περὶ ἐκείνων πρόνοιαν. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἐστάθησαν εἰς τὰς Συνελεύσεις αὐτὰς ἐνθυμοῦνται, ὅτι ἡ Κρήτη ἔπεμπεν 27 πληρεξουσίους εἰς τὴν Συνέλευσιν μέχρι τῆς Συνελεύσεως τοῦ Ἄργους, τὴν ὁποίαν ὁ Καποδίστριας ἔκαμεν· εἰς τὴν τῆς 3 Σεπτεμβρίου ἔκαμαν ἓν ψήφισμα διὰ τοὺς μετανάστας, οἱ ὁποῖοι λαβόντες τὰ ὅπλα ἐπολέμησαν τὸν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα, ἀλλὰ δὲν εἶχον τὴν καλὴν τύχην νὰ ἴδουν τὴν πατρίδα των ἐλευθέραν, ὅπως οἱ νῦν ἐλεύθεροι Ἕλληνες τὴν ἰδικήν των. Ἐδόθη εἰς τοὺς μετανάστας τοὺς ἐλθόντας εἰς τὴν Ἑλλάδα οὐχὶ διὰ συμβάσεως ἢ συνθήκης, ἀλλὰ δυνάμει τῶν αἱμάτων, τὰ ὁποῖα ἐχύθησαν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους καὶ τῆς πατρίδος των τῆς ἤδη ὑπὸ τὸν ζυγὸν καὶ τῆς ἤδη ἐλευθέρας Ἑλλάδος. Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι οἱ Κρῆτες ἔχυσαν ἀφθόνως τὸ αἷμά των εἰς τὸ Νεόκαστρον, εἰς τὴν Σφακτηρίαν. Ἐνθυμηθῆτε τοὺς Μύλους ὅταν ἦλθεν ὁ Ἰβραΐμης. Ὁ Ὑψηλάντης, τότε ἐγὼ ἤμουν παιδάκι εἰς τὸ Ναύπλιον, δύω λόχους τακτικοὺς εἶχε καὶ τοὺς Κρήτας. Δὲν ζῇ ὁ γέρων Κουντουριώτης, ὅστις ἔδωκεν εἰς τὸν Κρῆτα τὸν Ἀστρινὸν τοὺς ἵππους του τοὺς ἀραβικοὺς καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸν ἐλαιῶνα τοῦ Ναυπλίου καὶ ἐπολέμησε μὲ τὸν Ἰβραΐμην. Οἱ Κρῆτες εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπολέμησαν εἰς τὴν Ἀράχωβαν ὅταν ὁ Μουστάμπεης κατεστράφη ἀπὸ τὸν Καραϊσκάκην· εἰς τὰ Σάλωνα, εἰς τὸν Κάλαμον καὶ εἰς τὸν Φάληρον ὅπου 300 τὰ κόκκαλα ἔμεναν ἄταφα. Αὐτοὶ λοιπὸν εἶναι οἱ ἄνθρωποι οἱ ἀγωνισθέντες· αὐτὸς ὁ Καλέργης, εἰς τὸν ὁποῖον σεῖς ἐδώσατε γενικὴν πολιτογράφησιν καὶ εἶναι χωρὶς αὐτιὰ καὶ κουτσός. Δὲν ζητοῦμεν ἄλλο παρὰ ἓν δικαίωμα κεκτημένον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε πρέπει νὰ μᾶς διαφιλονεικήσητε, καὶ διότι ἀκόμη ἡ πατρίς μας ἔγεινεν ἀνταλλαγὴ αὐτοῦ τοῦ τόπου, εἰς τὸν ὁποῖον σήμερον συνεδριάζομεν. Ὑπάρχουν πρωτόκολλα τῶν Δυνάμεων, διὰ τῶν ὁποίων καθιεροῦται τοῦτο. Ὅταν ὁ Καποδίστριας ἦτον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡμεῖς εἴχαμεν ὅλην τὴν Κρήτην, καὶ μολαταῦτα ἡ σκληρὰ αὐτὴ ἀπόφασις τῶν Δυνάμεων μᾶς ἠνάγκασε νὰ ἀφήσωμεν τὴν πατρίδα μας, καὶ ἦλθεν αὐτὸς ὁ γέρων Κανάρης καὶ ἐμάζευε τὰ παιδιά μας. Μᾶς λέγουν, ὅτι ἤλθομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἔδωσαν περίθαλψιν εἰς ἡμᾶς. Ἀκούσατε ἐκ στόματος ἑνὸς Κρητός, ποία ἦτο ἡ περίθαλψις. Ὁ Καποδίστριας ἔδωσε 15–30 στρέμματα, καὶ ἕκαστος τῶν Κρητῶν ἔλαβε παραχωρητήριον ἰδιοκτησίας διὰ νὰ δύναται νὰ δανεισθῇ ἐπ’ αὐτῆς τῆς γῆς· ἠναγκάσθησαν ὅμως ἐπὶ τέλους νὰ πωλήσωσι τὰς γαίας αὐτὰς εἰς εὐτελεστάτην τιμήν. Μάθετε, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐβαθμολογήθησαν 107 Κρῆτες Φαλαγγῖται καὶ ἠξεύρετε, τί οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔγειναν κατὰ τὸ 1841 ἀπὸ μίαν ἐπίβουλον Κυβέρνησιν, ἥτις ἔπεισεν αὐτοὺς μὲ τὴν πεποίθησιν δῆθεν, ὅτι θὰ ὑπάγουν νὰ ἀγωνισθοῦν εἰς τὴν πατρίδα των. Ὅταν ὑπῆγεν ὁ Κριεζῆς, τότε εἶχον σταλῆ στρατιῶται, καὶ εἶχον σταλῆ καὶ αἱ δύο τετραρχίαι τῶν Κρητῶν, οἱ 107 Κρῆτες ἔδωσαν τὴν παραίτησίν των. Ἂν δὲ παρατηρήσῃ τις εἰς τὰ μητρῷα, θέλει ἴδει, ὅτι οὐδέποτε Κρὴς ἔλαβε βαθμὸν ἀνώτερον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον τοῦ ἔδωσαν αἱ ἐπιτροπαί· ἐνῷ ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους θὰ ἴδητε, ὅτι οἱ πρότερον ὑπολοχαγοὶ σημειωμένοι εἶναι σήμερον συνταγματάρχαι καὶ ὑποστράτηγοι. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ὁ ἀγὼν ἦτο κοινός, εἰς ὅλους ὅσοι ἠδύναντο νὰ προσφέρωσι μίαν μικρὰν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα των. Ἀλλὰ σήμερον παρῆλθε μέγα χρονικὸν διάστημα, δι’ αὐτὸ τάχα πρέπει νὰ λησμονήσωμεν αὐτὸν τὸν λαόν; Δὲν ἠξεύρετε, ὅτι οἱ Κρῆτες καὶ σήμερον ὑπέφερον τὰ δεινὰ αὐτῆς τῆς ἐπαναστάσεως; Ἂν καὶ ὑπάρχωσι πρωτόκολλα καὶ συμβάσεις, διὰ τῶν ὁποίων οἱ ὑπήκοοι Κρῆτες, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μεταναστεύσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐντὸς ἑνὸς χρονικοῦ διαστήματος, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πωλήσουν τὰς ἰδιοκτησίας των, καθὼς καὶ οἱ ἐν Ἑλλάδι Τοῦρκοι, μόλα ταῦτα οἴδατε, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐσυγχώρησεν εἰς τοὺς Τούρκους αὐτοὺς νὰ μένωσιν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος, οἱ Τοῦρκοι ὅμως εἰς τοὺς Κρήτας ὄχι· ὁ Κρὴς δὲν δύναται νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Κρήτην, τοῦ ἐδήμευσαν τὰ κτήματά του καὶ τὰ ἐπώλησαν, καὶ σήμερον ἀκόμη, καί τοι ἔχουν τὴν ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα, ἀγωνισθέντες ν’ ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου Ἕλληνος διὰ τοῦ αἵματός των, μόλα ταῦτα ὁ Τοῦρκος δὲν τὸν ἀφίνει νὰ μείνῃ ἐπὶ τῆς πατρικῆς του γῆς· τῷ λέγει, νὰ γίνῃς ὑπήκοος ὀθωμανὸς, καὶ τότε σὲ ἀφήνω. Ἴδετε λοιπὸν, ἐὰν ἔχουσιν δίκαιον ἢ ὄχι. Δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦτο· κἀμμία πρᾶξις προγενεστέρας Συνελεύσεως δὲν ἠρνήθη τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὡς βλέπετε εἰς τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 Σεπτεμβρίου. «Οἱ κατὰ τὴν ἀπὸ 3 Φεβρουαρίου μετανάσται ἐκλέγουσιν ἰδιαίτερον βουλευτὴν, ἅμα, συνοικισθέντες πραγματικῶς, ἀποτελέσωσι δῆμον, πόλιν, ἢ ἐπαρχίαν χωριστὴν, καὶ παρουσιάσωσι πληθυσμὸν ἴσον μὲ τὸ ἥμισυ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου τῆς ἐχούσης τὸν μικρότερον πληθυσμὸν περιφερείας ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου. Οἱ ὁρισμοὶ τοῦ 1 ἄρθρου ἰσχύουσι, ἅμα ὁ ἀριθμὸς τῶν συνοικισθησομένων ὑπερβῇ τὸ ἥμισυ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας ἐπαρχιακοῦ τινος Συμβουλίου.» Ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ὅλης Συνελεύσεως, ὅστις ἐνθυμεῖται καὶ ἦτο παρὼν, ἐγὼ τὸ λέγω, ἐπειδὴ ἤμην, ἦτον ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κ. Ζωγράφου καὶ Ῥήγα Παλαμίδου, κατὰ συνέπειαν τῶν ὁποίων ἔγεινεν αὐτὸ τὸ ψήφισμα, καὶ ἐτέθη ὁ ὅρος ὁ σκληρὸς καὶ τραχύς· «οἱ συνοικισθέντες πράγματι». Τὸ νὰ συνοικισθῶσι πράγματι εἶναι νὰ μὴ δώσῃ τὰ μέσα πρὸς τοῦτο· ἀλλ’ ὅταν σὺ ἡ Κυβέρνησις δὲν μοῦ δίδῃς τὰ μέσα πρὸς τοῦτο, τίς θὰ φροντίσει; Ἔδωσεν εἰς ἕκαστον ἓν γραμμάτιον 30 στρέμματα γῆς, καὶ αὐτὸ δὲν δύναται εἰς οὐδὲν μέρος τῆς Ἑλλάδος νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Τί θὰ τὸ κάμῃ λοιπόν; θὰ τὸ πωλήσῃ, νὰ βγάλῃ τὸ ψωμί του, διὰ τοῦτο τὸ πωλοῦν 8, 10 δραχμὰς τὸ στρέμμα. Εἴπομεν λοιπὸν ὅτι ἔχομεν συνοικισμὸν εἰς τὴν Μινώαν, εἰς τὴν Λαχανάδα, εἰς τὸν Ἀδάμαντα· ὑπάρχουν πράγματι Κρῆτες εἰς τὴν Ἑλλάδα πλέον τῶν 10,000 ψυχῶν· μ’ ὅλα ταῦτα οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πάσχουν, ἐπειδὴ αἱ Κυβερνήσεις δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποσχέσεις των μὴ δώσασαι εἰς αὐτοὺς τόπον νὰ συνοικισθοῦν. Ἠξεύρετε ποῦ τοὺς συνῴκισαν; Εἰς τὸ Τολόν. Καὶ ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ περιφέρεια αὐτοῦ τοῦ δήμου; Συνίσταται εἰς τὸν ἄμμον τοῦ Τολὸν, δὲν ὑπάρχουν κτήματα ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτοῦ τοῦ δήμου, διὰ τοῦτο τοὺς ἔδωσαν κτήματα εἰς τὴν Δαλαμανάρα, ὅπου ἀπαιτεῖται νὰ ὁδοιπορήσῃ τις ἀπὸ τὸ πρωῒ, καὶ νὰ φθάσῃ ἐπὶ 5 ὥρας περιπατῶν εἰς τὸ κτῆμά του. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συνοικισμὸς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Μ’ ὅλα ταῦτα ὑπάρχει. Ἐδῶ λοιπὸν οὐδὲν ἄλλο ζητοῦμεν, παρὰ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον καὶ οἱ λοιποὶ Ἕλληνες ἔχουν.

§151ΤΙΝΕΣ. Τὸ δικαίωμα.

§152ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ δικαίωμα. Ἔρχεται ἐδῶ νὰ κατοικίσῃ, εἶναι ἐγγεγραμμένος ἐδῶ, καὶ ὁ δῆμος τῶν Ἀθηναίων παρουσιάζεται καὶ λέγει, ὅτι ἔχει πληθυσμὸν 15,000, καὶ στέλλει Βουλευτὰς περισσοτέρους ἀπὸ τὸν πραγματικὸν πληθυσμόν. Πῶς λοιπὸν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος, τοῦ ὁποίου σεῖς κάμνετε κακὴν χρῆσιν, δὲν μὲ ἀφίνετε νὰ κάμω τὴν δικαίαν χρῆσιν; νὰ μὴ μὲ ἀφίνητε νὰ καθήσω εἰς τὴν γῆν νὰ δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἐργάζωμαι ὅσον ἠμπορῶ, καὶ ὅταν πρόκηται νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ πολιτικοῦ δικαιώματος, νὰ μεταβῶ ἐκεῖ νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου καὶ νὰ δείξω πληθυσμὸν, οἷον τὸ ψήφισμα αὐτὸ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαιτεῖ, καὶ ἂν δείξω πληθυσμὸν τοιοῦτον, τότε νὰ δώσω τὸν Βουλευτὴν, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖται νὰ δώσω. Δι’ αὐτὸν λοιπὸν τὸν λόγον ὡς πρὸς τὸ τέταρτον ἄρθρον τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο ὡς τροπολογία, προτείνω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παραδίδω εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καραλίβανος.

§154ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, Κύριοι, καθ’ ἣν λαμβάνω τὸν λόγον ἐν διαστήματι δύω ἐτῶν, καθ’ ἃ εὑρισκόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ βεβαιωθῆτε δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς πράξεως, ἥτις ὅσον εἶναι ἁπλῆ, τόσον καὶ δικαία. Πρὸ 8 ἤδη μηνῶν διὰ τοῦ Κ. Προέδρου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν εἰς τὴν Σεβαστὴν Συνέλευσιν, καὶ νὰ ζητήσω, ὥστε νὰ χωρισθῇ ἡ ἐκλογικὴ περιφέρεια, εἴτε τῆς πόλεως, εἴτε τοῦ δήμου Γαλαξειδίου, ἀπὸ τὴν λοιπὴν ἐπαρχίαν διὰ τοὺς ἀκολούθους λόγους. Δὲν θέλω, Κύριοι, ν’ ἀναμνήσω ἀγῶνας οὔτε δικαιώματα, ἀλλὰ μόνον ἁπλῶς θέλω νὰ προλάβω ἓν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συμβῇ εἰς μίαν ἀπὸ τὰς πρώτας ναυτικὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Παρατηρεῖτε λοιπὸν, καὶ παρακαλῶ ἐδῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, ὅτι οὔτε λόγῳ ἀγώνων οὔτε δικαιωμάτων ζητῶ τοῦτο, ἀλλὰ μόνον μήπως ἡ πόλις αὕτη, καθ’ ὃ ναυτικὴ, μείνῃ ἄνευ ἀντιπροσώπου· ὥστε δὲν θέλει εἶσθαι ἐξαίρεσις, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου.

§155ΔΑΓΡΕΣ. Πόσας ψυχὰς ἔχει;

§156ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ὁ δῆμος ἔχει ἕως 8, ἡ δὲ πόλις 6,000. Ἡ ἐπαρχία τῆς Παρνασίδος δίδει τρεῖς βουλευτὰς καὶ ἔχει πληθυσμὸν ἕως 25 χιλιάδας ψυχάς. Τὸ λέγω μόνον διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὴν πρότασιν αὐτὴν τὴν προτείνω καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ, ἑπομένως οὔτε μεγαλείτερος ἀριθμὸς βουλευτῶν ἐκ τῆς Παρνασίδος ἔρχεται, οὔτε τὸ δημόσιον Ταμεῖον ἐπιβαρύνεται. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ ἐμπόδιον τοῦτο δὲν ὑπάρχει, καὶ ἀφοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ θέλει δίδοσθαι ὁ Βουλευτὴς, φρονῶ, ὅτι δὲν εὑρίσκετε κανὲν ἄλλο ἐμπόδιον, ἀπεναντίας παραχωρεῖτε αὐτὴν τὴν εὐκολίαν εἰς τὴν πόλιν αὐτὴν, διότι ἡ πόλις αὐτὴ ἔχουσα ἀποκλειστικῶς ἓν καὶ μόνον ἐπάγγελμα, τὸ ναυτικὸν, ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἴδιον Βουλευτὴν, διὰ νὰ ἀντιπροσωπεύῃ αὐτήν. Ἴσως εἴπει τις, ὅτι εἶναι Βουλευτὴς ὅλου τοῦ ἔθνους τὸ καταλαμβάνω καὶ τὸ παραδέχομαι, ἀλλ’ ἕκαστος Βουλευτὴς ἔχει καὶ κἄποιαν εἰδικὴν ἀποστολὴν ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ δικαιότερον ἀκόμη, ὅταν δὲν δύναται ἄλλος ἐκ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς νὰ τὴν ἀντιπροσωπεύσῃ, καὶ βεβαίως ἐξερχόμενος ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Παρνασίδος δὲν θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰς εἰδικὰς ἀνάγκας μιᾶς πόλεως, ἑνὸς ἰδίου ἐπαγγέλματος, καὶ ἀνάγκας πολλὰς ἔχει ἡ πόλις τοῦ Γαλαξειδίου. Δὲν θέλω ν’ ἀνατρέξω εἰς παρελθόντα, οὔτε ν’ ἀναμνήσω τὶ ἔκαμεν ἡ πόλις αὐτὴ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, πρώτη ὑψώσασα τὴν σημαίαν τῆς ἐπαναστάσεως ἐν τῇ Στερεᾷ Ἑλλάδι. Καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πόλις τοῦ Γαλαξειδίου μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὸ δημόσιον Ταμεῖον δὲν ἔχει τίποτε· καὶ ἰδοὺ ἀπέναντι ὅλων τῶν ἀγώνων ποίαν ἀμοιβὴν λαμβάνει ὁ δῆμος ὅλος τοῦ Γαλαξειδίου· 189 δραχμὰς καὶ 8 λεπτὰ μηνιαίαν σύνταξιν, καὶ ὡς συνεισφορὰν μίαν μόνην ἔλαβε 3,000 δραχμῶν, ὅταν πρὸ τριῶν ἐτῶν συνέβη ὁ σεισμός, ὅστις κατέστρεψεν 175 οἰκίας καὶ ἔφερε πολλὴν βλάβην καὶ ζημίαν, ἀναβαίνουσαν κατὰ τοὺς μηχανικοὺς τῆς Κυβερνήσεως εἰς 1,200,000 δραχμάς. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ πόλις τοῦ Γαλαξειδίου ἔχει ἀνάγκην εἰδικοῦ Βουλευτοῦ, ὅστις νὰ ᾖναι κάτοικος τοῦ Γαλαξειδίου. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι πιθανώτατον, ὅταν οἱ λοιποὶ ἓξ δῆμοι τῆς ἐπαρχίας ἀποφασίσωσι νὰ ἀποκλείσωσι τὸ Γαλαξείδιον, νὰ μείνῃ ἄνευ ἀντιπροσώπου, διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην νὰ κάμω αὐτὴν τὴν πρότασιν. Δὲν ἔχω περισσότερα νὰ σᾶς εἴπω, σᾶς παρακαλῶ, ἂν ἐγκρίνητε ὡς δικαίαν τὴν πρότασίν μου, ν’ ἀντιπροσωπευθῇ αὐτὴ ἡ πόλις ἀπὸ ἕνα ἄνθρωπον ἰδικόν της, πρέπει νὰ τὸ κάμητε.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κατζικαπῆς.

§158ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ἀναλαμβάνω ἀγῶνα πολὺ ἀνώτερον τῶν δυνάμεών μου, κινδυνεύων νὰ ναυαγήσω, ἂν δὲν μὲ ὑποστηρίξητε διὰ τῆς ὑπομονητικῆς ἀκροάσεώς σας. Σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι θὰ ὁμιλήσω κατὰ τοῦ 2 ἄρθρου.

§159ΤΙΝΕΣ. Χωρὶς προοίμια.

§160ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω κατὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, καὶ καθ’ ὅλων ἐν γένει τῶν προτάσεων· διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀναλαμβάνω ἀγῶνα ἀνώτερον τῶν δυνάμεών μου, καὶ ἂν θέλετε νὰ ἐπιτρέψητε συζήτησιν, εἴπατέ το. Κύριοι, ἐψηφίσαμεν ἓν Σύνταγμα καὶ τὸ ἐψηφίσαμεν ἐν τῷ μέσῳ καὶ ὑπὸ τὸ κράτος πολλῶν φόβων καὶ δυσκολιῶν. Ἐλάβομεν ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα διὰ νὰ προλάβωμεν πᾶσαν καταπάτησιν αὐτοῦ. Καὶ μόλα ταῦτα ἀμφιβάλλομεν, ἐὰν οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐφαρμογήν του εἰς τὸ μέλλον θὰ ἐκπληρώσουν αὐτὸ ἀκριβῶς. Ἀλλὰ, Κύριοι, πῶς δυνάμεθα πλέον ν’ ἀμφιβάλωμεν περὶ τῆς καταπατήσεως τοῦ Συντάγματος, ὅταν ἡμεῖς, μόλις ἐρχόμενοι νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὸ, τὸ καταπατῶμεν; Καὶ ἰδοὺ, Κύριοι, τίνι τρόπῳ τὸ καταπατοῦμεν κατὰ τὴν ἰδέαν μου. Προλαμβάνω, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὅσα λέγω, εἶναι ἀτομικὴ ἰδέα μου· ἐὰν λοιπὸν δὲν εὕρουν καμμίαν ὑποστήριξιν, δὲν ἔχουν νὰ βλάψουν, ἐὰν ὅμως εὕρουν πολλοὺς τοὺς συμμεριζομένους, τότε δὲν θὰ ἦμαι ἐγὼ ὁ ὑπαίτιος τῆς βλάβης τῶν συμφερόντων τινῶν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος λέγομεν καὶ εἴπομεν καθαρὰ, ὅτι «οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τῶν Νόμων.» Καὶ ὅμως, Κύριοι, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος ἀρχόμεθα τῆς συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ πρώτου νόμου, τοῦ νόμου περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος αὐτοῦ, καὶ ἀρχόμεθα κινδυνεύοντες νὰ παραβιάσωμεν καὶ νὰ καταπατήσωμεν μίαν θεμελιώδη διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἔπειτα, Κύριοι, πῶς δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τοὺς μέλλοντας νὰ ἐφαρμώσωσι τὰς λοιπὰς διατάξεις, πῶς δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν σέβας πρὸς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἀμέσως καὶ ἐξ ἀρχῆς καταπατοῦμεν; Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τότε μόνον δὲν καταπατοῦμεν θεμελιώδη τοῦ Συντάγματος διάταξιν, τότε μόνον δὲν δίδομεν ἀφορμὰς δικαίας, δικαιοτάτας, εἰς παράπονα καὶ εἰς ἀξιώσεις, ὅταν ἀπαλείψωμεν ὁλοσχερῶς τὸ δεύτερον αὐτὸ ἄρθρον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, καθόσον, Κύριοι, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος ἐφαρμόζεται ἀκριβῶς, ἀκριβέστατα διὰ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἡ ὁποία ἔχει οὕτως· «ἐπαρχίαι ἔχουσαι πληθυσμὸν μέχρι 10,000 ψυχῶν ἐκλέγουσιν ἕνα βουλευτήν, καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς....» Αὐτή, Κύριοι, εἶναι ἡ μόνη, ἡ ἀληθής, ἡ εἰλικρινὴς ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου· τοὐναντίον πᾶν ἄλλο εἶναι προφανὴς καταπάτησις, καὶ ἀποτέλεσμα τῆς καταπατήσεως εἶναι, Κύριοι, ἡ σωρεία τῶν ἀξιώσεων, ἡ σωρεία τῶν προτάσεων, διὰ τῆς ὁποίας πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἐζήτησαν ἰδιαίτερα προνόμια καὶ τὰ ἐζήτησαν πολὺ δικαίως διὰ τὰς ἰδιαιτέρας αὐτῶν πατρίδας. Κύριοι, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῶ, ὅτι ὁρμῶμαι ἀπὸ πνεῦμα αὐτοχθονισμοῦ, ἔρχομαι πρῶτον νὰ προσβάλω ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται προνόμια εἰς τὰς τρεῖς ναυτικὰς νήσους.

§161ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αἱ ὁποῖαι εἶναι ἑτερόχθονες.

§162ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὄχι, ἴσα ἴσα διότι εἶναι αὐτόχθονες.

§163ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὴν λέξιν προνόμια ἀντικαταστήσατε μὲ τὴν λέξιν δικαιώματα.

§164ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐὰν ὄχι τίποτε ἄλλο, ἐνθαῤῥύνομαι ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι αὐτὴν τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα εἰς αὐτὴν τὴν πρότασίν μου θέλω τὴν ἔχει σύμμαχον, διότι ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον μῆνα μάχεται ὑπὲρ τῆς πλήρους, τῆς ἀπολύτου ἀφομοιώσεως (γέλως). Κύριοι, ὁ ἔντιμος φίλος μου Κ. Βρατσάνος εἶπε ν’ ἀντικαταστήσω τὴν λέξιν προνόμια μὲ τὴν λέξιν δικαιώματα· ἀντικαθιστῶ λοιπὸν τὴν λέξιν προνόμια μὲ τὴν λέξιν δικαιώματα, καὶ ἄρχομαι νὰ πολεμήσω τὰ δικαιώματα. Δικαίωμα νόμιμον, Κύριοι, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀπαιτεῖται νὰ ἐκπηγάζῃ ἀπὸ ἕνα νόμον· ἅμα δικαίωμα δὲν πηγάζει ἀπὸ νόμον, δὲν εἶναι νόμιμον, ἑπομένως δὲν ὑφίσταται. Ἤδη λοιπὸν συντάσσομεν ἕνα νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν ἢ νὰ δώσωμεν δικαιώματα. Ἐν ὅσῳ δὲν δώσωμεν τὰ δικαιώματα αὐτά, τὰ δικαιώματα δὲν ὑφίστανται. Οἱ νόμοι, Κύριοι, διὰ τῶν ὁποίων εἶχον χορηγηθῆ τὰ δικαιώματα κατηργήθησαν, ἄρα καὶ τὰ δικαιώματα, ἅτινα δι’ αὐτῶν ἐχορηγήθησαν. Κύριοι, τὰ δικαιώματα, ἢ τὰ προνόμια τῶν Νήσων τούτων στηρίζονται εἰς ἀγῶνας καὶ ἐκδουλεύσεις, καὶ δὲν πιστεύω νὰ παρεφρόνησέ τις διὰ ν’ ἀμφισβητήσῃ τὰς μεγάλας ἐκδουλεύσεις, τοὺς μεγάλους καὶ ἀνεκτιμήτους ἀγῶνας τῶν τριῶν αὐτῶν Νήσων, καθὼς καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς ἔτι δούλης Ἑλλάδος, ἥτις ἔλαβε μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἀλλά, Κύριοι, νομίζω πρῶτον, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἀμοιβῆς τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐκδουλεύσεων, καὶ δεύτερον, Κύριοι, ἐὰν καθιερώσωμεν τοιοῦτον τινὰ τρόπον ἀμοιβῆς τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐκδουλεύσεων, ἀνάγκη τότε, διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐκτιμῶμεν καὶ ν’ ἀμείβωμεν καὶ τῶν λοιπῶν τὰ δικαιώματα, ἀναλόγως τῆς ἀξίας των, ἀναλόγως τοῦ μεγέθους των. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι οἱ ἀγῶνες καὶ αἱ ἐκδουλεύσεις καὶ αἱ θυσίαι τῶν τριῶν νήσων δὲν δύναται νὰ παραλληλισθῶσι μὲ τοὺς ἀγῶνας, μὲ τὰς θυσίας καὶ μὲ τὰς ἐκδουλεύσεις κανενὸς ἄλλου τόπου, οὐχ’ ἧττον ὅμως καὶ πολλοὶ ἄλλοι τόποι ἀπέκτησαν εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους ἀρκετὰ δικαιώματα. Αἱ Ἀθῆναι, Κύριοι, τὸ Μεσολόγγιον, αἱ Πάτραι καὶ τόσα ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, πρὸ πάντων δέ, Κύριοι, ἡ ἀρειμάνιος ἐπαρχία τῶν Καλαβρύτων, ἐντὸς τῆς ὁποίας τὸ πρῶτον ὑψώθη ἡ ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας σημαία Πρῶτον λοιπόν, Κύριοι, φρονῶ ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ἀμοιβῆς τῶν ἐκδουλεύσεων δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος, πολὺ δὲ περισσότερον διότι γίνεται μὲ προφανῆ παραβίασιν καὶ καταπάτησιν θεμελιώδους τοῦ Συντάγματος διατάξεως. Δεύτερον, Κύριοι, διότι ἀνοίγομεν ἓν στάδιον δικαίων ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν διὰ νὰ μὴ φανῶμεν ἄδικοι καὶ μεροληπτικοί. Ἐὰν, Κύριοι, ἀποδώσητε εἰς τὰς τρεῖς νήσους, ἐὰν ἀποδώσητε εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς ἐν γένει ὅ,τι ἐθυσίασαν κατὰ τὸν ἀγῶνα, ἐὰν τέλος πάντων δώσητε εἰς αὐτοὺς ἄρτον, τοῦτο εἶναι ἀμοιβὴ ὀφειλομένη.

§165ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν θέλομεν ἄρτον, δὲν ζητοῦμεν ἐλεημοσύνην.

§166ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν λέγω διὰ σᾶς, λέγω διὰ τοὺς Ἕλληνας ἐν γένει.

§167ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Κατσικαπῆ, ἡ νῆσος τῶν Σπετσῶν δὲν κάμνει χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, διότι αὐτοδικαίως ἔχει πληθυσμὸν ἱκανόν.

§168ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καὶ ταῦτα, Κύριοι, καθόσον ἀφορᾶ τὰς τρεῖς νήσους, μεταβαίνω ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τῶν Σωματείων. Ἐκ τῶν δοθεισῶν εἰς τὸ προεδρεῖον προτάσεων δύω εἰσὶ κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον αἱ σπουδαιότεραι, καὶ αἱ ἄξιαι συζητήσεως, ἡ μὲν τοῦ Κ. Θρ. Ζαΐμη, διὰ τῆς ὁποίας, ὡς ἠκούσατε, ἐπιτρέπει τὴν ἀντιπροσώπευσιν ἐν ταῖς μελλούσαις Βουλαῖς τῶν Σωματείων, Κρητῶν, Ἠπειρωτῶν, Μακεδόνων, καὶ Θεσσαλῶν, ἡ δὲ τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, ἥτις καθιεροῖ μίαν νέαν ἀρχὴν ὡς πρὸς τὴν ἀπόκτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος ἔν τινι ἐπαρχίᾳ. Θέτω, Κύριοι, ὑπὸ συζήτησιν αὐτὰς τὰς δύο προτάσεις, διότι θὰ φθάσω εἰς ἓν συμπέρασμα ἐπ’ αὐτῶν τῶν προτάσεων. Πρῶτον, Κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῶν σωματείων ἐν ταῖς μελλούσαις Βουλαῖς, νομίζω ὅτι πολὺ κακῶς ἔπραξεν ὁ Κ. Ζυμβρακάκης ἐλθὼν ν’ ἀπαριθμήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰς ἐκδουλεύσεις καὶ τοὺς ἀγῶνας τῆς ἰδιαιτέρας του πατρίδος Κρήτης, διότι, Κύριοι, ὄχι μόνον δὲν εὑρέθη κἀνεὶς ν’ ἀμφισβητήσῃ τὰς ἐκδουλεύσεις αὐτὰς, ἀλλ’ ἴσως ὁ Κ. Ζυμπρακάκης ἐμηδένισε τὰς ἐκδουλεύσεις ἀντὶ νὰ τὰς παραστήσῃ ὡς εἶναι· ἐγὼ τοὐλάχιστον τὰς ἐκδουλεύσεις καὶ τῆς Κρήτης καὶ τῆς Σάμου καὶ πάσης ἄλλης ἐπαρχίας, διατελούσης δυστυχῶς ὑπὸ τὸν Τουρκικὸν ζυγὸν, τὰς θεωρῶ ἀνωτέρας παντὸς λόγου, πάσης ἀμοιβῆς. Δὲν εἶχε δίκαιον ὁ Κ. Ζυμπρακάκης νὰ παραπονεθῇ κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, ὡς μὴ ἀνταμείψαντος τοὺς συμπολίτας του Κρῆτας, διότι ζῶν ἐπὶ τοσοῦτον καιρὸν ἐν Ἑλλάδι ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ὅτι καὶ πολλοὶ Ἕλληνες ἐκ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος δὲν ἀντεμείφθησαν ποσῶς, ἐπικαλοῦμαι μάλιστα τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Θηβῶν Κ. Κατσίνα καὶ τὸν παρακαλῶ, ἐὰν ᾖναι ἐνταῦθα, νὰ ὁμολογήσῃ, ἐὰν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν αὑτοῦ πατρίδα τὰς Θήβας δὲν ὑπάρχῃ εἷς, ὅστις πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως καὶ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν εἶχεν ὑπὸ τὰς διαταγάς του, διὰ νὰ μὴ εἴπω τι ἄλλο, ἄνθρωπον, ὅστις εἶναι ἤδη ἀνώτερος ἀξιωματικὸς καὶ ἐχρημάτισεν εἰς πολλὰς ἀνωτέρας θέσεις, ἐνῷ ὁ ἀρχηγὸς αὐτοῦ εἶναι ἤδη ἁπλοῦς πολίτης.

§169ΤΙΝΕΣ. Ποῖος εἶναι;

§170ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἕνας τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν γνωρίζω. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ ἀδυναμίαν ἴσως, ἢ ἕνεκα τοῦ κακοῦ παρελθόντος συστήματος, ὄχι μόνον τοὺς Κρῆτας, ὄχι μόνον τοὺς Θετταλοὺς, ὄχι μόνον τοὺς Μακεδόνας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος ὁρμωμένους παρημέλησε, δὲν ἀντήμειψεν, ἄφησε νὰ ἀποθνήσκουν τῆς πείνης. Δὲν εἶναι λοιπὸν ποσῶς δίκαιον τὸ παράπονον τοῦ Κ. Ζυμβρακάκη, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε κατὰ τοῦ ἔθνους, διότι τὸ ἔθνος οὐδόλως ἔσφαλεν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ἔσφαλεν ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον τὸ ἔθνος ἐξεδίωξεν ἐντεῦθεν. Ἤθελον ἐννοήσει, Κύριοι, τὸ δίκαιον τῆς ἀξιώσεως τῶν Σωματείων τοῦ νὰ ἀντιπροσωπεύωνται ἐν μιᾷ Συνελεύσει, ὅταν πρόκηται περὶ τῆς συντάξεως τῆς πολιτείας, περὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν καὶ εἰς τὰς δεδουλωμένας ἐπαρχίας, δὲν ἐννοῶ δὲ παντάπασι τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν τοῦ νὰ ἀντιπροσωπεύωνται ἐν ταῖς Βουλαῖς, μέσα εἰς τὰς ὁποίας δὲν πρόκειται εἰμὴ ἡ ἐπιψήφισις νόμων ἐγχωρίων καὶ ἱκανοποιούντων τὰς καθεκάστην ἀναφυομένας τοῦ τόπου ἀνάγκας.

§171ΑΧΟΛΟΣ. Καὶ ἡ διανομὴ τῶν φόρων.

§172ΜΑΡΙΝΟΣ. Καὶ πῶς, Κ. Κατσικαπῆ, ἕως αὐτοῦ θὰ μένωμεν;

§173ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τώρα. — Ἐκτιμῶ τὴν εὐγενῆ καὶ ὑψηλὴν ἰδέαν τινῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκόμη μοὶ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἕως αὐτοῦ θὰ μένωμεν; Τουτέστιν αἱ ἐπαρχίαι αὗται αἰωνίως θὰ διατελοῦν ὑπὸ τὴν δουλείαν; Ἀπαντῶ εἰς αὐτούς. — Ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τῆς ἀντιπροσωπεύσεως ἐν ταῖς Βουλαῖς τῶν Σωματείων ν’ ἀπελευθερωθῶσιν αἱ ὑπὸ τὴν δουλείαν ἐπαρχίαι, πρῶτος ἐγὼ ἤθελον δώσει ψῆφον ν’ ἀντιπροσωπεύωνται ὑπὸ 10, ὑπὸ 20, ὑπὸ 30 Βουλευτῶν· ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, μάθετε, ἐγὼ τοὐλάχιστον φρονῶ, ὅτι ποσῶς δὲν συντελεῖ εἰς τὸν μέγαν, εἰς τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον σκοπόν· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, ὅλοι μας τὸ ἐννοοῦμεν, εἶναι ἡ εὐνομία τῆς πατρίδος μας. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ νὰ ἀντιπροσωπεύωνται τὰ Σωματεῖα ἐν ταῖς μελλούσαις Βουλαῖς ὄχι μόνον δὲν ὠφελεῖ τὰ ἄτομα, ἅτινα συγκροτοῦν τὰ σωματεῖα αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ τὰ βλάπτει, ἀλλὰ καὶ τα προσβάλλει. Τὰ βλάπτει, Κύριοι, διότι τοιουτοτρόπως ἀφαιροῦν τρόπον τινὰ τὴν περὶ αὐτῶν μέριμναν τοῦ ἔθνους καὶ τὴν ἀναλαμβάνουν οἱ ἴδιοι· τὰ προσβάλλει, διότι τοιουτοτρόπως τοὺς κρατεῖ εἰς μίαν τινὰ κεχωρισμένην θέσιν, καὶ ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες δυστυχῶς δὲν εἶδον ἐλευθερωθείσας τὰς ἰδιαιτέρας των πατρίδας, ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐῤῥίφθησαν μετ’ ἐμπιστοσύνης εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, ἐκεῖνοι εἶναι γνήσια τέκνα αὐτῆς, καὶ δὲν πρέπει νὰ διαχωρίζωνται ὑπὸ τὸ ἀπαίσιον ὄνομα αὐτόχθονες καὶ ἑτερόχθονες, εἶναι Ἕλληνες αὐτοχθονώτατοι (Εὖγε). Καὶ τοσοῦτον εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι τίποτε δὲν τοὺς διαχωρίζει τῶν λοιπῶν κατοίκων κατοίκων τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ὥστε, ἐὰν λάβητε εἰς χεῖράς σας τὸν κατάλογον τῶν χρηματισάντων εἰς τὰ ἀνώτερα ὑπουργήματα τῆς πολιτείας, θέλετε ἰδεῖ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν λαβόντας σπουδαῖον μέρος. Ἐὰν λάβητε εἰς χεῖράς σας τὸν κατάλογον τῶν ἀντιπροσωπευσάντων τὸ ἔθνος εἰς διαφόρους περιστάσεις, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι καὶ αὐτοὶ πολλάκις περιεβλήθησαν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην πολλῶν ἐπαρχιῶν. Σᾶς φέρω εἰς ἀπόδειξιν τὰς Ἀθήνας καὶ τόσας ἄλλας σπουδαίας τοῦ Κράτους ἐπαρχίας. Μὴ λοιπὸν πρὸς Θεοῦ, μὴ ὑποστηρίζετε τὴν διαίρεσιν μεταξὺ Ἕλληνος καὶ Ἕλληνος. Κύριοι, ἴσως ἐπέρχεται τὸ δίκαιον, κατ’ ἐμὲ, παράπονον, ὅτι δὲν ἤθελον ζητήσει, τὸ ὁποῖον κατ’ ἰδίαν νομίζω τινὲς τῶν Κυρίων ὑποστηρικτῶν αὐτῆς τῆς προτάσεως μοὶ εἶπον, ὅτι δὲν ἤθελον ζητήσει τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην, ἐὰν καθιερούσατε τὴν γενικὴν πολιτογράφησιν. Μάλιστα, Κύριοι, τὸ παράπονον αὐτὸ εἶναι πολλὰ σωστόν, εἶναι πολλὰ δίκαιον, καὶ ἂν πρόκηται, Κύριοι, νὰ οἰκονομήσωμεν δίκαια παράπονα καταπατοῦντες μίαν διάταξιν τοῦ πολιτεύματός μας, ἤθελον προτείνει, ἤθελον ὑποστηρίξει καὶ ὑποστηρίζω μεθ’ ὅλων μου τῶν δυνάμεων τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, ἥτις εἰς τὴν δευτέραν § ἔχει οὕτως. «Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν πρώτην Βουλευτικὴν περίοδον, ἡ ἐγγραφὴ αὕτη πρέπει νὰ γίνῃ τρεῖς μῆνας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας.»

§174ΤΙΝΕΣ. Ἡ πρώτη § τί λέγει;

§175ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἡ πρώτη § ἔχει οὕτω· «εἰς τὸ ἄρθρον 4 νὰ προστεθῇ «ἐγκατεστημένος ἔν τινι δήμῳ τοῦ Κράτους, κατὰ τὸ ἄρθρον 70 τοῦ Συντάγματος, θεωρεῖται ὁ πρὸ δύω ἐτῶν ζητήσας τὴν ἐγγραφὴν, κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους.» Παραδεχθῆτε. Κύριοι τὴν πρότασιν ταύτην...........

§176ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα.

§177ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καὶ ἡ πρώτη ἀντίκειται κατὰ μείζονα λόγον. Ἐὰν πρόκηται, σᾶς εἶπον, νὰ οἰκονομήσητε δίκαια παράπονα παραβιάζοντες ἓν μέρος θεμελιῶδες τοῦ Συντάγματος, προτιμώτερον εἶναι νὰ παραδεχθῆτε αὐτὴν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ εἰπῆτε, ὅτι παραβιάζεται προσωρινῶς, παραδεχθῆτε δὲ, διὰ νὰ ἐκλείψῃ πᾶν δίκαιον παράπονον, παραδεχθῆτε τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ ἀνταποκριθῆτε εἰς τὸ ἐθνικὸν φρόνημα, τὸ ὁποῖον ποτὲ δὲν ἔκαμεν ἐξαίρεσιν, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἀπεπειράθη, ὅταν ἀφέθη ἐλεύθερον, νὰ ἀνταμείψῃ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν ἀρετήν. Παραδεχθῆτε λοιπὸν τὴν πρότασιν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῆτε καὶ παραδεχθῆτε μίαν ἄλλην, τῆς ὁποίας αἱ συνέπειαι δὲν θὰ ᾖναι εὐάρεστοι, διότι ὅταν παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τῶν ἐξαιρέσεων ἢ τῶν προνομίων, ἢ τῶν δικαιωμάτων, ὅπως θέλετε, τότε δὲν θὰ ἦσθε δίκαιοι, δὲν θὰ ἦσθε συνεπείς, ἐὰν δὲν παραδεχθῆτε καὶ τὰς δοθείσας εἰς τὸ Προεδρεῖον προτάσεις.

§178ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. (Φιλονεικίαι θορυβώδεις μεταξὺ Ἀχόλου καὶ Ζέρβα.)

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις περιεστράφη εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. «Αἱ νῆσοι Ὕδρας καὶ Σπετσῶν καὶ οἱ ἐν Ἑλλάδι Ψαριανοὶ ἐκλέγουσι βουλευτὰς κατὰ τὸ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1844 ψήφισμα τῆς Αʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ τὸν ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1847 νόμον, ἤτοι ἡ μὲν Ὕδρα 3, αἱ Σπέτσαι 2, καὶ οἱ Ψαριανοὶ δύο.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει. «Αἱ νῆσοι Ὕδρας, Σπετσῶν καὶ οἱ ἐν Ἑλλάδι Ψαριανοὶ ἐκλέγουσι βουλευτὰς κατὰ τὸ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1844 ψήφισμα τῆς ἐθνικῆς Συνελεύσεως, καὶ τὸν ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1847 ὑπὸ στοιχ. ΞΖ. Νόμον, ἤτοι ἡ μὲν Ὕδρα 3, αἱ Σπέτσαι 2 καὶ οἱ Ψαριανοὶ δύο, ἀλλ’ οἱ ἀποτελέσοντες κατὰ τὸν ὑπὸ στοιχ. ΞΖ. νόμον τῶν ἐκ ψυχῶν ἑπτακοσίων πεντήκοντα ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν οἰκιστῶν Ἐρετρίας πρέπει νὰ κατοικῶσι πράγματι ἐν τῷ δήμῳ τοῦ συνοικισμοῦ των. Οἱ δῆμοι Κρανιδίου καὶ Ἑρμιόνης ἡνωμένοι ἀποτελοῦσιν ἰδίαν ἐκλεκτικὴν περιφέρειαν πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ὁριζομένης ἀναλογίας.» Ὑπεβλήθησαν προτάσεις, τείνουσαι εἰς τὸ νὰ προστεθῇ, ὅτι ἡ νέα Ἐπίδαυρος, αἱ Πάτραι, τὸ Ναύπλιον, τὸ Μεσολόγγιον, ἡ Βόνιτσα, τὰ Καλάβρυτα, αἱ Καλάμαι, ἡ Μύκωνος, ἡ Κύθνος τὸ Γαλαξείδι νὰ ἀποτελέσωσιν ἰδιαιτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, καὶ νὰ ἔχωσιν ἐξαιρετικὸν προνόμιον τοῦ νὰ πέμπωσι βουλευτάς.

§181ΣΟΥΪΔΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος.

§182ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ πρότασις διὰ τὸ Γαλαξείδι, ὅπερ δὲν ζητεῖ ἴδιον βουλευτὴν, ἀλλ’ ἰδιαιτέραν βουλευτικὴν περιφέρειαν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα·— ὑπάρχουσι δὲ καὶ προτάσεις, ἀφορῶσαι τοὺς συνοικισμούς.

§184ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι χωριστὸν ἀντικείμενον.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν ἔχει ἰδιαίτερον ἄρθρον περὶ συνοικισμῶν. Τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν μετὰ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων.

§186ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν συνοικισμῶν προβλέπει τὸ 65 ἄρθρον· ἐκεῖ εἶναι αἱ θέσεις τῶν προτάσεων αὐτῶν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἀναβάλλονται. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ ἀπώτερον. Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ Κ. Κατσικαπῆ περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ἄρθρου, καὶ ἂν αὕτη γίνῃ δεκτὴ, ὅλαι αἱ ἄλλαι πίπτουσι.

§188ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐγὼ τὴν εἶχον συνηνωμένην μὲ ὅλας τὰς ἄλλας προτάσεις, καὶ τὰς περὶ συνοικισμῶν· ἂν δὲν ἐννοῆτε νὰ ὑποβάλετε εἰς ψηφοφορίαν καὶ τὰς ἄλλας προτάσεις, τότε ἀποσύρω καὶ τὴν ἐδικήν μου.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε θὰ θέσω εἰς ἐπιψήφισιν τὴν παραδοχὴν ἢ μὴ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχεδίου.

§190ΣΟΥΪΔΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§191ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπὶ τούτου ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἕτερον ἄρθρον, θέλω λοιπὸν νὰ ὁμιλήσω καὶ νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν ἵνα φέρῃ τὸν ψῆφόν της ἐν γνώσει· μὴ νομίσετε, ὅτι ζητοῦμεν δικαιώματα.

§192ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τῆς διατάξεως τῆς ἀφορώσης τὴν πραγματικὴν ἐγκατάστασιν εἰς τὴν Ἐρέτριαν 500 Ψαριανῶν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰπῇ κατάργησιν τοῦ δικαιώματός των, καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα δεχόμεθα τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, διότι καθόσον ἀφορᾷ τὴν περιφέρειαν τοῦ Κρανιδίου καὶ τῆς Ἑρμιόνης, κατὰ λάθος δὲν ἐσημειώθη εἰς τὸ νομοσχέδιόν μας μας, τοῦτο εἶναι δικαίωμα, προερχόμενον ἐκ τῆς φυσικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου.

§193ΜΙΛΗΣΗΣ. Δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ βʹ. ἐδαφίου τοῦ συζητουμένου ἄρθρου τοῦ σχεδίου. Παρακαλῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ ἐννοήσουν, ὅτι δὲν εἶναι προνόμιον, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὸν δῆμον Κρανιδίου. Ἅμα ἀπεσπάσθησαν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Ἑρμιονίδος αἱ Σπέτσαι, εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ δοθῇ εἰς τοὺς δήμους Κρανιδίου καὶ Ἑρμιόνης ἰδιαιτέρα ἐκλογικὴ περιφέρεια, διότι ἄλλως ὁ λαὸς αὐτῶν δὲν δύναται ν’ ἀντιπροσωπευθῇ.

§194Β. ΑΝΝΙΝΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, θὰ κάμω ἰδιαιτέραν πρότασιν διὰ τὴν Ἑπτάνησον· ἐζήτησα τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Κ. Πρόεδρον, ἀλλὰ δὲν μοὶ τὸν ἔδωσε, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν Συνέλευσιν νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον.

§195ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§196Β. ΑΝΝΙΝΟΣ. Δὲν δύνασθε, Κύριοι, νὰ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον ἀπὸ ἕνα πληρεξούσιον, πρέπει νὰ μοὶ δώσετε τὸν λόγον διὰ νὰ σᾶς εἴπω περὶ τίνος πρόκειται.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις.

§198Β. ΑΝΝΙΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος μου, δι’ αὐτὸ ἦλθα.... (θόρυβος).

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κ. Ἄννινε, δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§200ΑΝΝΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ μοὶ δοθῇ ὁ λόγος· ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ μοὶ τὸν δώσῃ.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραχωρεῖ τὸν λόγον εἰς τὸν Κ. Ἄννινον;

§202ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς καθόσον ἀποβλέπει τὸ συζητούμενον ἄρθρον ἔχει οὕτως. «Αἱ νῆσοι Ὕδρας Σπετσῶν, καὶ οἱ ἐν Ἑλλάδι Ψαριανοὶ ἐκλέγουσι Βουλευτὰς κατὰ τὸ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1844 ψήφισμα τῆς Ἐθν. Συνελεύσεως, καὶ τὸν ἀπὸ 22 10μβρίου 1847 ὑπὸ στοιχ. ΞΖʹ νόμον, ἤτοι οἱ μὲν Ὕδρα 3, αἱ Σπέτσαι 2 καὶ οἱ Ψαριανοὶ 2». Συναινεῖτε εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ βʹ μέρους, ἔχοντος ὡς ἑξῆς· «ἀλλ’ οἱ ἀποτελέσοντες κατὰ τὸν ὑπὸ στοιχ. ΞΖʹ νόμον τῶν ἐκ ψυχῶν 750 ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν οἰκιστῶν Ἐρετρίας πρέπει νὰ κατοικῶσι πράγματι ἐν τῷ τόπῳ τοῦ συνοικισμοῦ των»; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ βʹ μέρους......

§204ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τροπολογία, εἶναι προσθήκη. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς ἀπαλείψεως τοῦ βʹ μέρους τοῦ ἀφορῶντος τὸν συνοικισμὸν τῶν Ψαριανῶν.

§206ΣΟΥΪΔΑΣ. Διαμαρτύρομαι, ὅτι δὲν μοὶ δίδετε τὸν λόγον.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον.

§208ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐξηγηθῆτε καλά, Κ. Πρόεδρε. Δὲν ἐννοῶ, διατὶ βιάζεσθε· οἱ Ψαριανοὶ ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἀπὸ ὅλας τὰς ἐθνικὰς Συνελεύσεις.

§209ΑΡΤΕΜΗΣ. Καὶ οἱ Ἠπειρῶται.

§210ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν φιλονεικῶ τὸ ἄλλο, πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ἡ Συνέλευσις περὶ τίνος πρόκειται. Εἶναι ἐντροπή, Κύριοι, αὐτὴ ἡ Συνέλευσις νὰ ὀπισθοδρομῇ, ἀρνουμένη δικαιώματα.

§211ΑΧΟΛΟΣ. Ἔκλεισεν ἡ συζήτησις· δὲν σὲ ἀκούει κανεὶς (θόρυβος).

§212ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐννοήσατε καλὰ περὶ τίνος πρόκειται· τὰ Ψαῤῥὰ ἀπέκτησαν δικαιώματα, ἀφ’ ὅτου ἐκάησαν καὶ κατεστράφησαν οἱ στόλοι του. Ἐντρέπομαι, Κύριοι, νὰ βάλω τὴν ὑπογραφήν μου εἰς μίαν τόσον ὀπισθοδρομικὴν πρᾶξιν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀπαλείψεως τῆς βʹ περιόδου, ἣν σᾶς ἀνέγνωσα· θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον· θὰ παρακαλέσω νὰ σηκωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδέχονται τὴν ἀπάλειψιν· λοιπόν, Κύριοι, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη· ἀπαλείφεται λοιπόν. Τὸ ά μέρος λοιπὸν ἔχει ὡς σᾶς τὸ ἀνέγνωσα. Ὑπάρχει καὶ τὸ ἑξῆς ἐδάφιον, «οἱ δῆμοι Κρανιδίου καὶ Ἑρμιόνης ἡνωμένοι ἀποτελοῦσιν ἰδίαν ἐκλεκτικὴν περιφέρειαν πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ α ὁριζομένης ἀναλογίας·» οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰς διαφόρους προσθήκας, αἱ ὁποῖαι προτείνονται· πρῶτον ἡ πόλις Γαλαξειδίου νὰ ἀποτελέσῃ ἰδιαιτέραν ἐκλεκτικὴν περιφέρειαν.

§214ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ δῆμος ὄχι ἡ πόλις.

§215ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ ἰδέα ἂν θὰ παραδεχθῇ, θὰ ἔλθῃ ὡς συνέπεια ἡ ἰδέα τοῦ Κ. Δαγρὲ τοῦ νὰ διαιρέσωμεν ὅλας τὰς ἐπαρχίας εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας.

§216ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἰς ὅλας τὰς Συνελεύσεις τὸ Γαλαξείδιον εἶχεν ἀντιπροσώπους. (θόρυβος)

§217ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, κάμνω τὴν πρότασιν ταύτην· ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος νὰ διαιρῶνται εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας· ἂν ἡ Συνέλευσις μοὶ δίδῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξω τὴν πρότασίν μου· (θόρυβος) ἑκάστη περιφέρεια ὅταν ἔχῃ 6– 10 χιλιάδας πληθυσμοῦ νὰ δίδῃ ἕνα Βουλευτήν· συλλογισθῆτε, Κύριοι, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ μὴ τὸ ἀποῤῥίπτητε (θόρυβος).

§218ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δαγρὲ εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐνεργοῦνται αἱ ἐκλογαὶ εἰς ὅλον σχεδὸν τὸν συνταγματικὸν κόσμον· εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἰσότητα, διότι ἄλλως παραβιάζεται τὸ γʹ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος. Τίνος ἕνεκεν ὁ μὲν ἐκλογεὺς τῆς μικρᾶς ἐκλογικῆς περιφερείας Α νὰ ψηφοφορῇ δι’ ἕνα μόνον Βουλευτὴν, ὁ δ’ ἐκλογεὺς τῆς μεγάλης περιφερείας Β νὰ ψηφοφορῇ διὰ ἑπτὰ, ὀκτὼ ἢ καὶ δέκα Βουλευτάς; Τοῦτο δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν καθόλου ἰσότητα. Ἐν πάσῃ ἐκλογικῇ περιφερείᾳ ἕνα καὶ μόνον Βουλευτὴν εἷς ἕκαστος τῶν ἐκλογέων νὰ ψηφοφορῇ πρέπει, ὡς γίνεται σχεδὸν εἰς ὅλα τὰ συνταγματικὰ κράτη, καὶ οὕτως ἐκλείπει καὶ πᾶσα ῥαδιουργία καὶ πᾶς ἐπίβουλος συνδυασμὸς ὑποψηφίων.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Σύνταγμα λέγει, ὅτι ἑκάστη Ἐπαρχία ἀποστέλλει τοὺς Βουλευτάς της ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ της.

§220ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἰς ποῖον μέρος τοῦ κόσμου γίνεται τοῦτο; (θόρυβος).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ ἀποτελῇ τὸ Γαλαξείδιον ἰδιαιτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Ὡσαύτως ἡ Συνέλευσις δι’ εἰδικῆς δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας ἀπέῤῥιψε καὶ τὰς προτάσεις τοῦ νὰ ἀποτελῶσιν ἰδιαιτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἡ νέα Ἐπίδαυρος, αἱ Πάτραι, τὸ Ναύπλιον, τὸ Μεσολόγγιον, τὰ Καλάβρυτα, αἱ Καλάμαι, ἡ Μύκωνος, ἡ Κύθνος· ὡσαύτως ἀπέῤῥιψε καὶ τὴν πρότασιν τοῦ νὰ ἀποτελῇ ἡ Φθιῶτις δύο ἐκλογικὰς περιφερείας· ὡσαύτως καὶ τὴν πρότασιν τοῦ νὰ στέλλῃ ἡ Ζάκυνθος ἓξ βουλευτὰς καὶ ἡ νῆσος Παξῶν δύο.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα περὶ συνοικισμῶν, ἐπειδὴ ἀνάγεται εἰς τὸ 66 ἄρθρον, θέλετε νὰ τὸ ἀναβάλωμεν;

§223ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§224ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§225ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν πρότασίν μου.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές) Ἀπεῤῥίφθη. Τὸ σχέδιον, Κύριοι, τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τοὺς συνοικισμοὺς ἔχει ὡς ἀκολούθως.....

§227ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι τώρα, ὁ καταλληλότερος τρόπος εἶναι εἰς τὸ περὶ συνοικισμῶν.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένουν νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς ἀναβολῆς.

§229ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὄχι ἀναβολὴ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ οἰκεία θέσις τοῦ ζητήματος ἐδῶ.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 66 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι) Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ὡς ἑξῆς· «Ἕκαστος συνοικισμὸς μεταναστῶν ἐκλέγει καὶ ἀποστέλλει ἕνα ἴδιον βουλευτὴν, ὅταν ἀποτελῇ δῆμον, πόλιν, ἢ ἐπαρχίαν κεχωρισμένην, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν πράγματι ἐν τῷ τόπῳ αὐτῷ κατοικούντων οἰκιστῶν ᾖ ἀνώτερος τῶν 1500 ψυχῶν. Οἱ ὁρισμοὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἰσχύουσιν ἅμα ὁ ἀριθμὸς τῶν συνῳκισμένων ὑπερβῇ τὰ δύο τρίτα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας ἐπαρχιακοῦ τινος συμβουλίου.» Τοῦ Κ. Ζαΐμη ἡ πρότασις λέγει «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀποκαταστημένοι καὶ κεκτημένοι τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου Κρῆτες, Ἠπειρῶται, Μακεδόνες καὶ Θετταλοὶ ἀποστέλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ ἕνα βουλευτήν. Διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ περὶ τοῦ τρόπου καὶ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, τηρουμένης τῆς διὰ σφαιριδίων μυστικῆς ψηφοφορίας.»

§231ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Λάβετε, Κύριε Πρόεδρε, καὶ τὴν ἰδικήν μας πρότασιν περὶ Σαμίων, ἥτις εἶναι ὁμοία.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀποκατασταθέντες μετανάσται Σάμιοι, ἀποστέλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα βουλευτήν. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ περὶ τοῦ τρόπου καὶ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, τηρουμένης τῆς διὰ σφαιριδίων μυστικῆς ψηφοφορίας.»

§233ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς θέλομεν ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν συνοικισθέντων νὰ ᾖναι ὁ ἥμισυς τοῦ ἀριθμοῦ τῆς μικροτέρας ἐπαρχίας· ἡ ἐπιτροπὴ δὲ θέλει 1500 ψυχάς. Ὁ Κ. Ζαΐμης δὲν θέλει καμμίαν διάκρισιν. Αὐτὰ λέγω διὰ νὰ ψηφοφορήσουν ἐν γνώσει.

§234ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Προτείνω νὰ προστεθοῦν καὶ οἱ Σουλιῶται εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ζαΐμη.

§235ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δέχεται καὶ ὁ Κ. Ζαΐμης.

§236ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νὰ θέσητε, Κ. Πρόεδρε, καὶ τοὺς Θρᾷκας.

§237ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, μεταξὺ τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ὑπουργείου δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορά· τὸ μὲν 66 ἄρθρον τοῦ σχεδίου τοῦ ὑπουργείου λέγει· «Ἄρθρον 66. Οἱ κατὰ τὴν ἀπὸ 3 φεβρουαρίου 1844 ἀπόφασιν τῆς Αʹ ἐν Ἀθήναις Ἐθνικῆς Συνελεύσεως μετανάσται ἐκλέγουσι Βουλευτὴν, ἐὰν, συνοικισθέντες πραγματικῶς, ἀποτελέσωσι πόλιν, δῆμον, ἢ ἐπαρχίαν καὶ ἀπαρτίσωσι πληθυσμὸν ἴσον πρὸς τὸ ἥμισυ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου τῆς ἐχούσης τὸν μικρότερον πληθυσμὸν περιφερείας Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου. Οἱ ὁρισμοὶ τοὺς ἐδαφίου 2 τοῦ 1 ἄρθρου ἰσχύουσιν εὐθὺς ὡς ὁ πληθυσμὸς τῶν συνοικισθησομένων ὑπερβῇ τὸν ἀνωτέρω ἐλάχιστον ὅρον.» Αὐτὸ τὸ πραγματικῶς τὸ ἔχει καὶ ἡ ἐπιτροπή. Ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν πρὸ ὀλίγου σᾶς εἶπεν, ὅτι, ἂν θέλητε νὰ δώσητε εἰς τοὺς Ψαριανοὺς τὸ δικαίωμα νὰ δίδουν βουλευτὰς, νὰ τοὺς ὑποχρεώσητε νὰ ἔχουν πραγματικῶς. Λοιπὸν ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἄλλο, παρ’ ὅτι ἐδώσατε εἰς τοὺς Ψαριανούς.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ζαΐμη, μὴ ἀπαιτοῦσα παντάπασι πληθυσμὸν, θέλω ἐρωτήσει κατὰ πρῶτον περὶ αὐτῆς.

§239ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετ’ αὐτὴν δὲ τὴν πρότασιν ἔρχονται αἱ λοιπαὶ περὶ τοῦ νὰ δοθῇ δικαίωμα νὰ στείλουν Βουλευτὰς οἱ Θρᾷκες, Χῖοι, Σάμιοι, Σουλιῶται καὶ Ἀγραφιῶται. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ζαΐμη, νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἀποῤῥιφθείσης τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ζαΐμη, ἕπεται ὅτι ἀπεῤῥίφθησαν καὶ αἱ περὶ Θρᾳκῶν κλπ. Ὑποβάλλω, Κύριοι, εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§241ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τὴν πρότασίν μου, Κύριε Πρόεδρε.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζυμβρακάκης θέλει νὰ ἐρωτήσω καὶ περὶ τῆς ἰδικῆς του, ἐχούσης ὡς ἑξῆς· «Οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀνεγνωρισμένοι συνοικισμοὶ μεταναστῶν δίδουσι Βουλευτὴν, ἐὰν ἔχωσι πληθυσμὸν δημοτῶν ἴσον τοῦ ἡμίσεως τῆς μικροτέρας ἐπαρχιακῆς περιφερείας». Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν τὴν πρότασιν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη.

§243ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη, λέγει ὅλον τὸ Γραφεῖον.

§245ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀπαιτῶ τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, Κύριε Πρόεδρε. Ἡ πρότασις παρεδέχθη. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς .... ....(θόρυβος μέγας).

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνέχεται ἡ Συνέλευσις τοιαύτην διαγωγὴν ἀναξίαν ἀξιωματικοῦ τοῦ στρατοῦ;

§247ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Γραφεῖον ὁλόκληρον καὶ οἱ τέσσαρες γραμματεῖς φωνάζουν, ὅτι ἀπεῤῥίφθη. (θόρυβος).

§249ΚΑΛΟΣ. Ἀφοῦ τὸ Προεδρεῖον ἀπεφάνθη, ἡ ἀπόφασις εἶναι σεβαστή. (Εὖγε! Εὖγε! χειροκροτήματα).

§250ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, Κύριε Πρόεδρε.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, παρακαλῶ. «Ἕκαστος συνοικισμὸς μεταναστῶν ἐκλέγει καὶ ἀποστέλλει ἕνα ἴδιον Βουλευτὴν, ὅταν ἀποτελῇ δῆμον, πόλιν ἢ ἐπαρχίαν κεχωρισμένην......».

§252ΜΙΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Αὐτὸ εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς, Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον ἀπεῤῥίφθη.

§253ΣΟΥΪΔΑΣ. Ζητῶ, Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ ὑπουργείου εἶναι τὸ ἄρθρον 66, τὸ ὁποῖον λέγει. «Οἱ κατὰ τὴν ἀπὸ 3 Φεβρουαρίου 1844 ἀπόφασιν τῆς Αʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικῆς Συνελεύσεως μετανάσται ἐκλέγουσι Βουλευτὴν, ἐὰν, συνοικισθέντες πραγματικῶς, ἀποτελέσωσι πόλιν, δῆμον, ἢ ἐπαρχίαν καὶ ἀπαρτίσωσι πληθυσμὸν ἴσον πρὸς τὸ ἥμισυ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου τῆς ἐχούσης τὸν μικρότερον πληθυσμὸν περιφερείας Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου. Οἱ ὁρισμοὶ τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ 1 ἄρθρου ἰσχύουσιν εὐθὺς ὡς ὁ πληθυσμὸς τῶν συνοικισθησομένων ὑπερβῇ τὸν ἀνωτέρω ἐλάχιστον ὅρον». Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ, νὰ ἐγερθῶσιν, (ἀνίστανται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον τοῦτο μεταφέρεται ὡς τρίτον.

§255ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. —Αὔριον ἐξακολουθοῦμεν. (Ἐγείρονται καὶ ἀπέρχονται). Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 4 καὶ 25 Μ. Μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Νικολαΐδης.