1864.09.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 323.

Τῆς 21 Σεπτεμβρίου 1864.

(Δευτέρα).

Κατέχει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Ἀντιπρόεδρος Κ. Ἀντύπας.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ Κ. Κυπαρίσση. «Ἄρθρ. 65. Κατ’ ἔτος ἡ Βουλὴ ψηφίζει ἐντὸς τῶν δύο πρώτων μηνῶν ἑκάστης Βουλευτικῆς Συνόδου τὸν προϋπολογισμόν, καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ (τὰ λοιπὰ ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ). Ἄρθρ. 63. Μόνον ἐπὶ τῇ βάσει νόμου δίδεται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου σύνταξις ἢ ἀμοιβή. Ἄρθρ. 65. Ἡ λέξις κακουργήματα ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως ἀδικήματα· νὰ προστεθῇ δὲ ἐν τέλει ἡ ἑξῆς παράγραφος. «Ἐὰν ὁ Βουλευτὴς τύχῃ διατελῶν ὑπὸ προσωπικὴν κράτησιν, ἀπολύεται ἀνυπερθέτως τέσσαρας ἑβδομάδας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου.» Ἄρθρ. 78. Προτείνω νὰ προστεθῇ ἐν τῷ τέλει τοῦ 78 ἄρθρ. ἡ ἑξῆς παράγραφος, «οἱ δ’ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Βασιλείου κατοικοῦντες βουλευταὶ οὐδεμίαν λαμβάνουσιν ἀποζημίωσιν.»

Ὁ ἐξ Ἰθάκης πληρεξούσιος

Π. Δ. ΚΥΠΑΡΙΣΗΣ.

Ἄλλη πρότασις τοῦ Κυρίου Κωσταντᾶ. Τροπολογία εἰς τὸν περὶ Διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους νόμον προσαχθέντα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἀφομοιώσεως τῇ 13 Σεπτεμβρίου 1864. Προτείνω νὰ τροπολογηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 37 ἐπαρχιακὴ διαίρεσις τῆς Κερκύρας ὡς ἕπεται. 37 Κερκύρας, περιλαμβάνουσα τὴν ὁμώνυμον ἐπαρχίαν ἀποτελουμένην ἐκ τῆς πόλεως Κερκύρας, τῶν προαστείων αὐτῆς, καὶ τοῦ μέρους τῆς Νήσου τοῦ καλουμένου Μέση, ὁριζομένου ὑπὸ τῶν ὀρέων Ἁγίων Δέκα καὶ Ἰστώνης, ἕως τὸ πολίχνιον τὸ καλούμενον Ὕψος. Τὴν Λευκίμνην ἀποτελουμένην ἐκ τοῦ μεσημβρινοῦ μέρους τῆς Νήσου, ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ ὄρους τῶν Ἁγίων Δέκα μέχρι τῆς θαλάσσης καὶ ἐκ τῶν παρὰ τὴν Ἤπειρον παρακειμένων νησιδίων τῶν καλουμένων Σύβοτα καὶ λοιπῶν, καὶ τὴν τοῦ Ὄρους, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βορείων μερῶν τῆς Νήσου Ὄρους καὶ Ἀγήρω, ὁριζομένων ὑπὸ τῶν ὁρίων τῆς Ἰστώνης μέχρι τῆς θαλάσσης καὶ ἐκ τῶν παρὰ τὴν Ἤπειρον κειμένων Νησιδίων τῶν καλουμένων «Σάσενα, Ὀθωνοί, Ἐρυκοῦσα, κτλ.»

Ὁ πληρεξούσιος Κερκύρας

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ.

Δευτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου. Τροπολογία εἰς τὸν περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐν τοῖς Ἰονίοις Νήσοις δημοσίας ἐκπαιδεύσεως νόμον προταθέντα ὑπὸ τῆς ἐπὶ τῆς ἀφομοιώσεως ἐπιτροπῆς τῇ 15 Σεπτεμβρ. 1864. Προτείνω· Νὰ τροποποιηθῇ τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ δευτέρου ἄρθρου οὕτως· «Ἡ ἐν Κερκύρᾳ Ἀκαδημία συμπληροῦται καθ’ ὅλας τὰς σχολὰς αὐτῆς ὡς τὸ ἐν Ἀθήναις Πανεπιστήμιον, καὶ καταργεῖται μόνον ἡ Ἰατρικὴ Σχολὴ, ἐκτὸς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, ὧν ἡ διδασκαλία ἐπεκτείνεται διὰ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν εἰς ἀναγκαιοτέρας τέχνας.» Τὸ δεύτερον καὶ τρίτον ἐδάφιον τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἐξαλείφονται. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ τρίτου ἄρθρου νὰ τροποποιηθῇ οὕτως. «Ἑλληνικὰ σχολεῖα ἱδρύονται τέσσαρα ἐν Κερκύρᾳ, ἓν εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν τοῦ Ὄρους καὶ Λευκίμνης, ἓν ἐν τῇ κεντρικωτέρᾳ τῆς Μέσης θέσει καὶ ἕτερον εἰς τὸ προάστειον τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους, διὰ τὴν πόλιν καὶ τὰ προάστεια Κερκύρας.» Εἰς δὲ τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ τρίτου ἄρθρου προστίθεται. «Τὸ δαπάνῃ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Ματσενίγου συστηθησόμενον ἐν Κερκύρᾳ Ματσενίγειον Γυμνάσιον κατὰ τὴν ἀπὸ 5 Μαΐου 1863 ἀπόφασιν τοῦ ἐγχωρίου Συμβουλίου Κερκύρας, ἐπικυρωθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ἁρμοστοῦ καὶ τῆς Γερουσίας τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας, ἱδρυθήσεται ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Ἐπαρχίας Ὄρους. Ἡ δὲ πρὸς τὴν ἐν Κεφαλληνίᾳ Πετρίστειον Σχολὴν διδομένη συνδρομὴ χορηγεῖται εἰς τὸ Ματσενίγειον γυμνάσιον. Μετὰ δὲ τὸ τρίτον ἄρθρον νὰ προστεθῇ καὶ τὸ ἀκόλουθον. Ἄρθρ. 4. Τὰ τῆς ἐν τῇ Μαδράσῃ ἀποβιωσάσης Κυρίας Λέϋμ Βούργεμ καὶ τοῦ ἀποβιώσαντος Κυρίου Πετρίδου κληροδοτήματα προσδιορίζονται διὰ τὴν ἐν Κερκύρᾳ σύστασιν μιᾶς γεωργικῆς σχολῆς ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ, καὶ μιᾶς Ναυτικῆς Σχολῆς ἐν Μανδουκίῳ. Αἱ σχολαὶ αὗται ὀργανισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος, ὅπερ ὑποβληθήσεται εἰς νομοσχέδιον εἰς τὴν προσεχῆ πρώτην Βουλευτικὴν Σύνοδον.

Ὁ πληρεξούσιος Κερκύρας

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ.

Πρότασις τοῦ Κυρίου Κυπαρίσση. «1. Ἀπὸ τῆς 1 τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1865 ἔτους ἡ Ἑλληνικὴ νομοθεσία θέλει ἰσχύει καὶ κατὰ τὴν πρώην Ἑπτανησιακὴν πολιτείαν. 2. Διὰ Βασιλικῶν διαταγμάτων θέλουσιν ὁρισθῆ τὰ δέοντα πρὸς πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος ψηφίσματος, οὗ ἡ ἀκριβὴς ἐκτέλεσις ἀνατίθεται εἰς τοὺς ὑπουργοὺς τῆς ἐπικρατείας.

Ὁ ἐξ Ἰθάκης πληρεξούσιος

Π. Α. ΚΥΠΑΡΙΣΗΣ.

Ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Καφφεντζόγλου, περὶ διορισμοῦ ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς ἐπὶ τῶν τίτλων τῶν ἰδιοκτησιῶν τῶν πολιτῶν. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως Κ. Μεσσηνέζης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καφφετζόγλους νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§5ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι παρών.

§6ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Κυπαρίσση δὲν θὰ τυπωθῇ, διότι εἶναι τροπολογία τῆς προτάσεώς μου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τροπολογίαι τοῦ Κ. Κωσταντᾶ θέλουν τυπωθῆ, καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους.

§8ΚΥΠΑΡΙΣΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία μου εἶναι αὐτοτελὴς, ἑπομένως προτείνω νὰ τυπωθῇ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τροπολογία τοῦ Κ. Παπαδιαμαντοπούλου, ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 58. «Ἄρθρ. 58. Οὐδὲν νομοσχέδιον, πλὴν τῶν κατεπειγόντων, ψηφίζεται, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ γνωμοδότησιν ἐπιτροπῆς ἐπὶ τούτῳ διωρισμένης· πάντα τὰ νομοσχέδια ψηφοφοροῦνται ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Ἡ Βουλὴ ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ προκαλῇ κατά τινα προσεχῆ συνεδρίασιν δευτέραν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν σπουδαίων νομοσχεδίων, ψηφισθέντων ἤδη. Ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου, ἀφορῶσα ἐπίσης τὸ Σύνταγμα. Ἄρθρ. 70. ἐδάφ. 2. Οὐδέποτε ὅμως ἡ ἀναλογία τοῦ ἀριθμοῦ τούτου δύναται νὰ ᾖναι ἐλάσσων τῆς τοῦ ἑνὸς Βουλευτοῦ πρὸς εἴκοσι χιλιάδας κατοίκους. Ἄρθρ. 71. Νὰ συνταχθῇ ὡς ἑξῆς· «Οἱ Βουλευταὶ ἐκλέγονται κατὰ χρονικὰς περιόδους. Ὁ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμος ὁρίζει τὴν διάρκειαν ἑκάστης βουλευτικῆς περιόδου, ἥτις ὅμως δὲν δύναται νὰ ᾖναι βραχυτέρα τῶν τριῶν ἐτῶν, οὐδὲ βραχυτέρα τῶν πέντε· ὁ αὐτὸς νόμος προσδιορίζει ἀκριβῶς καὶ τὸν χρόνον τῶν νέων ἐκλογῶν, ἐὰν δὲ αἱ ἐκλογαὶ αὗται δὲν ἐνεργηθῶσιν ἐν καιρῷ, ἡ ὁπωσδήποτε διαλυθεῖσα τελευταία Βουλὴ συνέρχεται πάλιν αὐτοδικαίως τὴν πρώτην προσεχοῦς Νοεμβρίου καὶ δὲν διαλύεται, πρὶν ἢ ἡ νέα ἐκλεχθεῖσα συγκαλεσθῇ. Ἄρθρ. 72. Ἀντὶ τῶν «εἰκοστὸν πέμπτον ἔτος» νὰ τεθῶσι «τριακοστὸν ἔτος». Ἄρθρ. 73. Τὸ πρῶτον ἐδάφιον νὰ διαγραφῇ· ἄλλως νὰ παρεντεθῶσι μετὰ τὴν λέξιν «ὑπαλλήλου» τὰ ἑξῆς «τοῦ μηκέτι ἰσοβίου κατασταθέντος». Μετὰ τὸ ἄρθρον 78 νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς. «Ἡ Βουλὴ εἶναι ἀπαραβίαστος. Ὅστις συνομόσῃ ἢ ἐπιχειρήσῃ στάσιν κατὰ τῆς ὑπάρξεως, ἀσφαλείας ἢ ἐλευθερίας τῆς Βουλῆς, ἢ δώσῃ ἢ ἐκτελέσῃ διαταγὴν ἢ παραγγελίαν, τὴν ὕπαρξιν, ἀσφάλειαν ἢ ἐλευθερίαν αὐτῆς προσβάλλουσαν, καθίσταται ἔνοχος ἐσχάτης προδοσίας, οἵας ὁ κατὰ τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας ὁμοίας πράξεις ἐνεργῶν.

ΑΔ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

πληρεξούσιος Πατρῶν. Ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Κύριοι πληρεξούσιοι, γνωρίζετε ὅτι ἡ Συνέλευσις συντηρεῖ ἕνα κῆπον. Πρὸς συντήρησιν ἔχει ἕνα κηπουρὸν μισθοδοτούμενον ἀνὰ δραχ. ἑξήκοντα κατὰ μῆνα. Ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις τὴν διατήρησιν τοῦ κηπουροῦ καὶ τὴν πληρωμὴν τῆς μισθοδοσίας;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§12ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐνθυμεῖται, ὅτι τὴν προχθὲς ὁ Κ, ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλων μίαν πρότασιν λίαν κατεπείγουσαν, διότι ἀφορᾷ τὰ δημόσια συμφέροντα, ἡ Συνέλευσις εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ τὴν παραδεχθῇ ἀμέσως, ἀλλ’ ἔκαμα τὴν ἔνστασιν τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀνεβλήθη διὰ τὴν σήμερον.

§14ΔΑΓΡΕΣ. Τί ἔγεινε διὰ τὸν κηπουρόν;

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.

§16ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι, τὸ δημόσιον ἔχει κηπουρὸν εἰς τὸν κῆπον τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ περιποιηθῇ καὶ τοῦτον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω, οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τοῦ κηπουροῦ μισθοδοτουμένου δραχμὰς 60 κατὰ μῆνα νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἄρθρον μοναδικόν. Πρὸς ἐκδίκασιν τῶν κατὰ τῶν φορολογικῶν καταλόγων τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων (ἄρθρον 6 τοῦ νόμου ΚΒʹ. 1864 καὶ 13 τοῦ ἀπὸ 4/16 Νοεμβρίου 1836) ἐνστάσεων, ὅπου τὰ οἰκεῖα δημοτικὰ συμβούλια δὲν ὑφίστανται νομίμως, οἱ Πρόεδροι τούτων θέλουσιν ἀναπληροῦσθαι ἐκ τοιούτων τῶν παρακειμένων δήμων, τῇ προσκλήσει τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς Ἀρχῆς. Ὁ πληρεξούσιος Τριφυλίας καὶ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ ἐγερθῶσι.

§18ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Τὸ κατεπεῖγον ἢ τὴν οὐσίαν;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν οὐσίαν, διότι ἐκηρύχθη κατεπείγουσα.

§20ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Λοιπὸν ζητῶ τὸν λόγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ σήμερον νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις· ἐνόμιζον, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις προχθὲς ἦτο διατεθειμένη νὰ τὴν δεχθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος.

§22ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Τὴν ἀφομοίωσιν (θόρυβος).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἴκοθεν δὲν δύναμαι νὰ μεταβάλω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§24ΣΟΛΩΜΟΣ. Μὰ ἡ Συνέλευσις προχθὲς ἔτσι ἐσηκώθηκε (θόρυβος).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δι’ ἀποφάσεώς της, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἐσεβάσθη, ἀπεφάσισε τρὶς τῆς ἑβδομάδος, Δευτέραν, Τετάρτην καὶ Παρασκευὴν νὰ συζητῇ τὸ Σύνταγμα, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ σεβασθῶ τὴν ἀπόφασιν ταύτην.

§26ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα, ἐμπρός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§28ΔΑΓΡΕΣ. Γίνεται πρότασις νὰ τροποποιήσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· πρὶν ἔμβῃ ἡ Συνέλευσις εἰς συζήτησιν τῆς οὐσίας, ἐγὼ θέλω νὰ προταθῇ ἐὰν ἐπιτρέπῃ τὴν συζήτησιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του καὶ κατόπιν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν.

§30ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὅταν πρόκηται νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, τότε πρέπει νὰ γενῇ ἔγγραφος πρότασις.

§31ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ προφορικῶς γίνονται ἐνστάσεις· εἶσθε δικηγόρος, καὶ θέλετε νὰ εἰπῆτε τὸ ἐναντίον. Κύριοι, (θόρυβος δεξιόθεν), ἐγὼ δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ καταβῶ, ἐὰν δὲν ὁμιλήσω.

§32ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι καθὼς δὲν ἐπιτρέπετε εἰς τὸ ἀκροατήριον νὰ διακόπτῃ τὸν ἀγορεύοντα μὲ ἀπότομον τρόπον, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ ἀγορεύων δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ τῆς αὐθαιρεσίας του (θόρυβος).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, κατὰ τὸν κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σεβώμεθα κατὰ πᾶσαν στιγμὴν, ὁσάκις τὶς θέλει νὰ κάμῃ πρότασιν περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκθέσῃ τὰς περὶ τούτου ἰδέας του, κατόπιν, ὅταν ἡ Συνέλευσις νομίσῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῇ, γίνεται ψηφοφορία, ὥστε πρέπει ν’ ἀκούσητε τὸν Κύριον Ζέρβαν, τοῦτο ὅμως δὲν πιστεύω νὰ μεταβάλῃ τὰς πεποιθήσεις σας.

§34ΖΕΡΒΑΣ. Διατὶ νὰ φοβῆσθε τὴν συζήτησιν, μήπως οἱ λόγοι μου θὰ δεσμεύσουν τὴν θέλησίν σας; Κύριοι, ἐπὶ 18 μῆνας, τὸ Ἑλληνικὸν τοῦτο Συνέδριον ἐπερίμενε μὲ Ἰώβειον ὑπομονὴν νὰ προσέλθουν καὶ νὰ λάβουν μέρος καὶ οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι, διὰ νὰ βαπτισθοῦν εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ πολιτικοῦ δόγματος τῆς Ἑλλάδος, καὶ κατόπιν μαζὺ μὲ ἡμᾶς τοὺς πρότερον πληρεξουσίους νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τῆς πολιτείας. Ἦλθον οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι, καὶ τὸ πρῶτον καθῆκον ἡμῶν ἦτο νὰ τοὺς βαπτίσωμεν (γέλωτες δεξιόθεν) νὰ τοὺς βαπτίσωμεν Ἕλληνας. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἀπὸ ἁβροφροσύνην πρὸς τοὺς Κυρίους τούτους εἶπεν, ἂς παραμείνουν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι αὐτοὶ διά τινα καιρὸν ὡς κατηχούμενοι ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ (γέλωτες), καὶ ἂς εἰδοῦν ἐπί τινα καιρὸν τὰ πράγματά μας ἐκ τοῦ πλησίον, διότι ἔτη πολλὰ ἦσαν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἀπεμάκρυνον τοὺς λαοὺς αὐτοὺς ἀπὸ ἡμᾶς, ἐννοεῖται ὅτι διετέλουν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἡμετέρων πραγμάτων καὶ νόμων, εἴπαμεν λοιπὸν ἂς πληροφορηθῶσιν ἐπί τινα καιρὸν, ὡς κατηχούμενοι. Μέχρι τοῦδε νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ κατηχήθησαν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα, καθ’ ἣν ἐπείσθησαν οἱ Κύριοι αὐτοὶ, ὅτι τὸ πολιτικὸν δόγμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι καλὸν νὰ βαπτισθῇ, διὰ νὰ ὁμολογήσουν αὐτό· τὸ δόγμα τῆς πίστεως τῆς πολιτικῆς, ἕως τώρα, Κύριοι, ἐγὼ φρονῶ καὶ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι πλῆρες. Ἡ Βουλὴ τῆς Ἑπτανήσου δι’ ἀποφάσεώς της εἶπεν, ὅτι ἡ διαφορὰ αὐτῶν τῶν τόπων θὰ ὑπάρξῃ μεχρισότου εἰσέλθουν οἱ πληρεξούσιοι τοῦ μέρους ἐκείνου ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, κατόπιν δὲ θὰ ὑπάρχῃ πλήρης, τελεία καὶ ἄνευ ὅρου ἀφομοίωσις, θὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ δύο ἔθνη εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἄνευ διακρίσεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, καὶ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ συμπράξουν ἐνταῦθα καὶ νὰ λαμβάνουν καθ’ ἑκάστην μέρος εἰς Ἑλληνικὰς Νομοθεσίας οἱ Κύριοι οὗτοι, ἐνῷ διατελοῦσιν ὑπὸ τὸ βάρος ἄλλου νόμου, καὶ δὲν ὑποχρεοῦνται εἰς οὐδὲν ἀπὸ τοὺς ψηφισθησομένους νόμους πρὸ ὀλίγου, πρὶν ἀναβῶ εἰς τὸ βῆμα ἤκουσα πρότασιν ἀναγνωσθεῖσαν, τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερε πρὸς συζήτησιν· τὶ δὲ λέγει αὐτὴ ἡ πρότασις; Ζητεῖ νὰ νομοθετήσωμεν πῶς θὰ ἐκδικασθῶσιν οἱ κατάλογοι τῶν ἐπιτηδευματιῶν καὶ οἰκοδομῶν. Οἱ ΚΚ. ἀδελφοί μας Ἑπτανήσιοι μέχρι τοῦδε ἐννοεῖτε, ὅτι ἀμέσως ἦσαν καὶ πρόθυμοι νὰ σηκωθοῦν ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς συστάσεως. Ἀλλὰ Κύριοι, ὁ νόμος οὗτος ἐπεβάρυνεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους διὰ τὸν Θεόν; Πῶς λοιπὸν, τί θὰ μᾶς εἴπουν οἱ ἐντολεῖς νὰ δεχθῶμεν ἀνθρώπους ν’ ἀποφασίσουν νόμους ὑποχρεωτικοὺς διὰ τὴν πατρίδα μας, ἐπιβαρύνοντας τὸν τράχηλόν μας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχουν νὰ ἐπιβαρυνθοῦν τίποτε; Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτό; Ἐννοεῖτε οἴκοθεν, Κύριοι, ὅτι πᾶς νόμος, εἰς τὸν ὁποῖον ἕκαστος πρέπει νὰ λάβῃ μέρος, ὀφείλει νὰ ὑποστῇ καὶ τὰ ἐλαττώματα καὶ τὰ προτερήματα αὐτοῦ, ἄρα ἂς μοὶ ὁμολογήσουν οἱ Κύριοι Ἑπτανήσιοι, ἔχουν τι νὰ ὑποστοῦν ἀπὸ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἀμέσως ἦσαν ἕτοιμοι νὰ δεχθοῦν; Τοὺς προκαλῶ νὰ μὲ βεβαιώσουν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ προκείμενον, ἐκτὸς ἐὰν ἔχητε σκοπὸν...

§36ΖΕΡΒΑΣ. Σκοπὸς εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀφομοίωσις.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διαιρεθῇ ἡ Συνέλευσις εἰς Ἑπτανησίους καὶ μὴ Ἑπτανησίους;

§38ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι.

§40ΖΕΡΒΑΣ. Λοιπὸν, Κύριοι Ἑπτανήσιοι, ἀποτείνομαι εἰς ὑμᾶς, ἐν τίνι δικαιώματι ἠθελήσατε πρὸ ὀλίγου διὰ τῆς ἀναστάσεως νὰ πάρητε ἕνα νόμον, τοῦ ὁποίου δὲν μετέχετε κατ’ οὐδέν; Τί θὰ εἴπωσιν οἱ ἐντολεῖς μας αὔριον, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς ᾖναι ἐναντίος αὐτῆς τῆς μειοψηφίας, ἡ ὁποία ἀπαρτίζει πραγματικῶς τὴν ἐθνικὴν πλειοψηφίαν; (θόρυβος) Ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς αὔριον φανῇ ἐπαχθὴς εἰς τοὺς ἐντολεῖς μας μὲ ποῖον πρόσωπον θὰ ἀπολογηθῶμεν εἰς αὐτοὺς νὰ εἴπωμεν, ὅτι συνεισέφερον τὴν συνδρομήν των οἱ Ἑπτανήσιοι καὶ ἔγεινε παραδεκτός; Ὅταν μᾶς εἴπουν, καὶ τὶ ἀνάγκη εἶχον ἐκεῖνοι, μήπως θὰ ὑποφέρουν; τί θὰ ἀπαντήσωμεν; Ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς λιθοβολήσουν. Λοιπὸν, Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ συμπέρασμα· ἀπευθύνομαι καὶ σᾶς λέγω, ὁ κόμπος......

§41ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριε Ζέρβα, εἰς τὴν Ἑπτάνησον εἶναι στρατὸς καὶ πληρόνεται ἀπὸ τὸ Ἑπτανησιακὸν ταμεῖον (θόρυβος).

§42ΣΟΛΩΜΟΣ. Καὶ τόσοι ποῦ ἤλθομεν ἐδῶ πέρα ἀπὸ ποῦ πληρονόμεθα; (θόρυβος).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κύριοι. Ἀποτείνομαι εἰς ὑμᾶς τοὺς ἀδελφοὺς Ἑπτανησίους, ὁ κόμπος ἔφθασεν εἰς τὸ κτένι δὲν δυνάμεθα νὰ περιμείνωμεν περιπλέον, ἀρκετὰ ὡς σᾶς εἶπον ἐκατηχήθητε· ἐρχόμεθα εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον, καὶ σᾶς ἐρωτῶμεν θέλετε νὰ ἦσθε Ἕλληνες πρέπει νὰ βαπτισθῆτε εἰς τὴν κολυμβήθραν, πρέπει ν’ ἀφομοιωθῆτε μὲ τοὺς Ἕλληνας· δὲν σᾶς ἀρέσει τόσον καιρὸν ὅπου κάθεσθε; φύγετε καὶ ἀφήσατέ μας νὰ βράσωμεν μὲ τὸ ζουμί μας· βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν θέλομεν ἀνεχθῆ τοῦ λοιποῦ νὰ λαμβάνετε μέρος σεῖς εἰς νόμους ἐπιβαρύνοντας τὸν τράχηλόν μας καὶ δὲν θέλομεν νὰ τοὺς ἐγγίζητε μήτε μὲ τὸν μικρόν σας δάκτυλον δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον, λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ πᾶσα συζήτησις ἕως ὅτου βεβαιωθῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἅπαν τὸ ἔθνος ὅτι σεῖς παραδέχεσθε τὴν ἀφομοίωσιν, ὅτι σεῖς παραδέχεσθε τὴν νομολογίαν τοῦ πολιτικοῦ δόγματος τῆς Ἑλλάδος· ἡμεῖς, ποτὲ δὲν θ’ ἀνεχθῶμεν νὰ λάβωμεν μέρος εἰς καμμίαν νομοθεσίαν καὶ σᾶς τὸ λέγω μετ’ ἀποφάσεως τελειωτικῆς· προτείνω λοιπὸν, ὥστε νὰ προηγηθῇ ἐν γένει ἡ ἀφομοίωσις πάσης ἄλλης συζητήσεως, διότι εἶναι ἀδύνατον (χειροκροτήματα).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία εἰς τὸ ἀκροατήριον (θόρυβος).

§45ΓΟΥΛΕΜΑΣ. (ἐξ ἀριστερῶν) Ἡμεῖς χειροκροτοῦμεν, ὄχι τὸ ἀκροατήριον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρατηρῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβαίνητε εἰς τοιαῦτα μέσα, διότι παραβαίνετε τὸν κανονισμόν.

§47ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν θὰ μᾶς ἐμποδίσῃς σὺ ἀπὸ τοῦ νὰ χειροκροτήσωμεν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν σέβεσθε τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐκάμετε.

§49ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἔχω ἐγὼ τὸν λόγον Κ, Πρόεδρε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε τῆς αὐτῆς γνώμης. Ἡ πρότασις, Κύριοι, εἶναι καθαρά. (θόρυβος). Ὁ Κ. Τυπάλδος Καπελέτος ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον.

§52ΣΟΛΩΜΟΣ. Εἶναι Ἑπτανήσιος, θὰ λάβῃ τὸν λόγον, (θόρυβος ἐξ ἀριστερῶν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς βίας δὲν λύονται τὰ ζητήματα, δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἀναβῇ τὸ βῆμα πρὶν δώσω τὸν λόγον, τὰ περιπίπτοντα ζητήματα δὲν δύναμαι νὰ τὰ θεωρήσω ὡς ἀντικείμενον μακρᾶς συζητήσεως.

§54ΜΑΚΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἠμπορεῖς νὰ προχωρήσῃς.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε νὰ ἐννοήσω· θέλετε νὰ γείνῃ ἀφομοίωσις;

§56ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἷς ἑπτανήσιος ζητεῖ νὰ ὁμιλήσῃ καὶ πρέπει νὰ τοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§57ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ζητῶ τὸν λόγον, ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ κοινωνικοῦ ζητήματος, τοῦ σπουδαίου ἄλλως διαμαρτύρομαι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τί θέλετε, Κύριοι, νὰ ἔλθετε ὅλοι εἰς τὸ βῆμα νὰ εἴπητε τὰ αὐτὰ τοῖς αὐτοῖς. Θέλετε, Κύριοι, ἀφομοίωσιν, ψηφήσατε ἀφομοίωσιν, θέλετε σύνταγμα ψηφήσατε σύνταγμα, ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλον.

§59ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Καὶ τὰ δύο μαζύ.

§60ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἄνευ ἀφομοιώσεως σύνταγμα δὲν ὑπάρχει.

§61ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν τὴν Συνέλευσιν νὰ συγχωρήσῃ τὴν συζήτησιν, διότι σκοποῦμεν ν’ ἀποδείξωμεν διὰ τῆς συζητήσεως τί ζητεῖται σήμερον, νὰ γίνῃ συζήτησις ἵνα ἀποδείξωμεν ἂν τείνῃ πρὸς ὄφελος ἢ πρὸς βλάβην τῆς πατρίδος. (Ἐνταῦθα πολλοὶ ζητοῦσι τὸν λόγον).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον.

§63ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅλος ὁ Ἀνατολικὸς ὀρθόδοξος κόσμος μέχρι σήμερον ἐγνώριζε τὸν Ἰωάννην τὸν Βαπτιστὴν, ἀπὸ σήμερον καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχομεν καὶ ἕτερον βαπτιστὴν, τὸν Ἀνδρέαν (Ζέρβαν). Ὁ φίλος μου Κύριος Ζέρβας ἀνέλαβε τὸ σπουδαῖον ἔργον τοῦ νὰ βαπτίσῃ εἰς τὴν κολυμβήθραν, δὲν ἐξεύρω ποίαν, τὴν κολυμβήθραν τῶν ἰδεῶν του, 260 000 ἀδελφοὺς τοὺς ὁποίους σήμερον, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, γνωρίζομεν, ὅτι εἶναι βαπτισμένοι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ ἑλληνισμοῦ· ἀλλὰ μαύρη μοῖρα πρὸ αἰώνων τοὺς εἶχεν ἀποχωρίσει ἀπὸ ἡμᾶς. Κύριοι, δὲν θέλω ἀκολουθήσει τὸν Κύριον Ζέρβαν εἰς ὅλην τὴν ἐκτεταμένην ἐκδρομὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του· διότι, Κύριοι, δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν νομοσχέδιον περὶ ἀφομοιώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ διότι, Κύριοι, δὲν δύναταί τις νὰ ἀντείπῃ, ὅτι ἡ ὁμιλία τοῦ Κυρίου Ζέρβα ἴσως ἤθελεν εἶναι εὐτυχὴς ἂν ἤρχετο ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ. Σήμερον, Κύριοι, τὸ ζήτημα ἄλλως πρόκειται ἐνώπιόν σας. Ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, κατὰ πρότασιν πληρεξουσίων ἀνηκόντων εἰς αὐτὴν τὴν πτέρυγα (δεικνύει τὴν ἀριστεράν) προσδιώρισεν ὡς ἡμέραν συζητήσεως τοῦ Μεγάλου Νόμου, τοῦ νόμου τῶν νόμων τῆς πολιτείας, τὴν Δευτέραν, Τετάρτην καὶ παρασκευὴν, καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς Κύριοι, ἐξεδώσατε ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς σήμερον τοὐλάχιστον ἐτηρήσαμεν θρησκευτικῶς· σήμερον δὲν εἰξεύρω ποῖος λόγος, ἐπροκάλεσε, Κύριοι, νὰ μεταβάλλῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, καὶ ζητεῖτε, Κύριοι, σήμερον νὰ μεταβάλλητε τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τοῦ συντάγματος, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ἔχετε πάντοτε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἰδίως εἴμεθα κεκλημένοι ἐνταῦθα.

§64ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Καὶ διὰ τὴν ἕνωσιν (θόρυβος).

§65ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε ὑπομονὴν, Κύριοι, θέλω σᾶς ἀποδείξει, ὅτι ὁ Κύριος Ζέρβας καὶ ἐγὼ ὡς πληρεξούσιοι εἴμεθα κεκλημένοι διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, διότι Κύριοι, ὅταν αἱ ἐκλογαὶ τῶν πληρεξουσίων τῆς πρώην Ἑλλάδος ἐνηργοῦντο, οὐδεμία ἰδέα ὑπῆρχε περὶ ἑνώσεως. Ἑπομένως, Κύριοι, κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων ἡμῶν τῆς πρώην Ἑλλάδος οὐδεμία ἰδέα ὑπῆρχεν εἰς τοὺς ἐντολεῖς μας, ὅτε μᾶς ἀπέστειλαν, ὅτι θὰ σκεφθῶμεν καὶ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἑνώσεως. (θόρυβος). Ἀλλ’ ἔχετε ὑπομονὴν, μὴ διακόπτετε, ἂν ἔχετε ἀντιῤῥήσεις ἔλθετε ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ τὰς ὑποβάλητε. Ἀλλὰ, Κύριοι, κατὰ τὴν πορείαν τῶν γεγονότων εὐτυχῶς ἡ ἕνωσις ἐπῆλθεν· ἡ ἐντολὴ πλέον ὑπάρχει εἰς ἡμᾶς νὰ νομοθετήσωμεν βεβαίως καὶ ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως καὶ ὑπὲρ τῆς ἀφομοιώσεως, καθ’ ὅσον, Κύριοι, διὰ τῆς ἐντολῆς ταύτης δὲν ἀφαιροῦμεν δικαιώματα ἀπὸ τοὺς ἐντολεῖς μας, εἶναι μία ἐκπλήρωσις καθήκοντος τὸ ὁποῖον εἶναι Πανελλήνιον καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως οἱ ἐντολεῖς μας θέλουν χειροκροτήσει, καὶ θέλουν ἐπιδοκιμάσει. Ἔρχομαι, Κύριοι, ὡς σᾶς εἶπον, εἰς τὸ κύριον θέμα· ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα σήμερον; Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξακολουθήσῃ σήμερον ἡ συζήτησις τοῦ συντάγματος, ἢ ἂν πρόκηται νὰ συζητήσωμεν τὸ περὶ ἀφομοιώσεως, ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη προχθὲς τὸ Σάββατον εἰς τὴν Συνέλευσιν. Διὰ νὰ συζητήσωμεν, Κύριοι, τὸ περὶ ἀφομοιώσεως, πρέπει νὰ ἐκδώσωμεν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας ν’ ἀναιρέσωμεν προηγουμένην ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἄλλως, Κύριοι, δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ ἀναιρέσωμεν μίαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἣν μέχρι σήμερον ἐσεβάσθημεν· ὀφείλομεν, Κύριοι, κατὰ καθῆκον νὰ ὑποβάλλωμεν μίαν ἄλλην πρότασιν εἰς τὴν μελέτην τῶν πληρεξουσίων, καθὼς ἔρχονται αἱ προτάσεις, ἐγγράφως νὰ τυπωθῇ, νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν προσδιορίσει διὰ τὴν συζήτησιν ὅλων τῶν ἄλλων ἀντικειμένων, ποτὲ ὅμως δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ αὐτὴ ἡ πρότασις, ἔστω καὶ ἔγγραφος, ἔστω καὶ τυπωμένη, μέχρις οὗ ἐπέλθῃ νέα ἀπόφασις τροποποιοῦσα τὴν πρώτην, καθ’ ἣν ἔχομεν ὁρίσει νὰ συζητήσωμεν τὸ Σύνταγμα. Καὶ διατὶ, Κύριοι, διότι ῥητῶς εἴπομεν, ὅτι οὐδεμία πρότασις ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, δὲν δύναται νὰ διακόψῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πολιτεύματος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι, εὔκολοι, καὶ τοὺς ὁποίους πιστεύω, ὅτι ὅλοι ἐννοεῖτε, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξέλθωμεν σήμερον ἀπὸ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἀφομοιώσεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ συζήτησις αὕτη. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, αὐτούς, λέγω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ περαιτέρω συζήτησις, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸ ἔργον μας, καὶ αὔριον, ὅτε δὲν ἔχομεν ἡμέραν συνεδριάσεως, ἐρχόμεθα καὶ ἀρχίζομεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς ἀφομοιώσεως. Δὲν ἦλθον οἱ Τοῦρκοι εἰς τὰ πρόθυρα τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα κηρύξωμεν τὴν πρότασιν τόσον κατεπείγουσαν, ὡσὰν ἐπρόκειτο νὰ χαθῇ ὁ τόπος. Παρατηρῶ εἰς τὸν Κ. Ζέρβαν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μὲ τοιαύτην γλῶσσαν νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τόσους ἀδελφοὺς ἑπτανησίους, καθόσον ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ ὁ Κ. Ζέρβας, ὅτε μία μεγάλη ἰδέα, ἡ ἰδέα τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἔχει 67 ἀδελφοὺς παρακαθημένους ἐνταῦθα καὶ μὴ ὑποσχομένους ἐκ τῶν ἐντολέων των οὔτε σήμερον, οὔτε αὔριον φόρους· καὶ ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ βήματος οὐδεὶς ἦλθε νὰ εἴπῃ τίποτε, ὡς ὁ Κ. Ζέρβας ὡμίλησε κατὰ τῶν Ἑπτανησίων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται, Κύριοι, μὲ τὴν πατρίδα των, μὲ τοὺς φόρους των, μὲ τὰς ὑποχρεώσεις των. (Εὖγε, εὖγε, χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία εἰς τὸ ἀκροατήριον. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Πετρινός.

§67ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Παραχωρῶ εἰς τὸν Κ. Καπελέτον.

§68ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐπιτρέψατε καὶ εἰς πληρεξούσιον τῆς Ἑπτανήσου νὰ σᾶς ἐξηγήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τὰς ἰδέας του ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατασταίνει σήμερον τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς συζητήσεως τῆς ἀφομοιώσεως, ὅπου θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ λάβω τὸν λόγον πάλιν, διότι τότε θὰ ἐπέλθῃ συζήτησις εὐρεῖα καὶ σπουδαία. Πρόκειται περὶ μιᾶς διατυπώσεως ἁπλῆς, ἂν δύναται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον καθίστησι τὸ ἀντικείμενον τῶν σημερινῶν ἀγορεύσεων, νὰ προταχθῇ τοῦ Συντάγματος ἢ ὄχι· ὁ προαγορεύσας εἶπεν, ὅτι ἡ ἡμέρα αὕτη εἶναι προσδιωρισμένη διὰ τὸ Σύνταγμα, ὅτι ἑπομένως ἀποκλείεται πᾶσα ἄλλη συζήτησις. Ἐγὼ ὅμως λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ Σύνταγμα εἶναι προσδιωρισμένον οὐχὶ ὡς ἀντικείμενον κατεπεῖγον, (θόρυβος) ἀλλ’ ἀποφάσει τῆς Συνελεύσεως ὡρίσθησαν ἡμέραι ῥηταὶ πρὸς συζήτησιν τοῦ Συντάγματος, χωρὶς μὲ τοῦτο νὰ ἐκφράσῃ ἡ Συνέλ. ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη εἶναι κατεπείγουσα, καὶ ὅτι ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν δὲν δύναται τυχὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον δύναται πρὸς στιγμὴν νὰ διακόψῃ· ἡμεῖς ἐν τούτοις ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως ἔχομεν δύο ψηφοφορίας, καὶ κατὰ μὲν τὴν πρώτην φορὰν ἀπεφασίσαμεν τὸ κατεπεῖγον, καὶ τὸ κατεπεῖγον, Κύριοι, ἀποκλείει πᾶσαν ἄλλην συζήτησιν, (θόρυβος) ὁποιασδήποτε σημαντικότητος καὶ ἂν ᾖναι. Αὗται εἶναι αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἕξεις. Κατόπιν ἔχομεν ἄλλην ψηφοφορίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν προετάχθη ἡ συζήτησις ἀπέναντι ἄλλης προτάσεως, ἐκείνης τῶν φυτειῶν· μὴ ἀποπερατωθείσης, ἕπεται, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν. Ὅταν λοιπὸν μία συζήτησις, κηρυχθεῖσα ἤδη κατεπείγουσα, πρόκειται νὰ παραγνωρισθῇ διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ συζήτησις ἄλλου ἀντικειμένου, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον οὔτε μὲ τὸν κανονισμὸν, οὔτε μὲ τὰς κοινοβουλευτικὰς ἕξεις· ὅθεν ὁ λόγος τοῦ ἀπαραδέκτου δὲν εἶναι ἰσχυρός. Ὁ ὁρισμὸς τῆς Δευτέρας πρὸς συζήτησιν τοῦ Συντάγματος δὲν δύναται νὰ ἀποκλείσῃ πρότασιν, προσδιορισθεῖσαν ὡς κατεπείγουσαν, καὶ τῆς ὁποίας ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις. Καὶ τοῦτο τόσον εἶναι ἀληθὲς, ὥστε ἂν ὁ ὑπουργός σας ἔφερε σήμερον κατεπεῖγον, καὶ τὸ ὁποῖον ἦτο ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ σήμερον, δὲν ἠδύνασθε νὰ τὸ ἀποκλείσητε, δὲν ἠδύνασθε νὰ τὸ ἀποσκορακίσητε, ἕνεκα τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι προσδιωρισμένη ἡμέρα τοῦ Συντάγματος· ἔπειτα, Κύριοι, θεωρεῖτε, οὐχὶ σπουδαῖον τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως; νομίζετε, ὅτι πρόκειται περὶ παρωνυχίδος; καὶ ὅτι εἶναι διάφορον ἂν σήμερον συζητηθῇ ἢ αὔριον; Καὶ ἂν τυχὸν αὐτὴ ἡ ἀφομοίωσις ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων δὲν ἐπέλθῃ, καὶ ἂν δὲν λάβῃ καιρὸν ἡ Συνέλευσις νὰ συζητήσῃ ὅλα τὰ ἀντικείμενα, περὶ τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ κατέγινεν, εἶναι λόγος, Κύριοι, νὰ μὴ ἀφομοιωθῇ ἡ Ἑπτάνησος; εἶναι λόγος, Κύριοι, νὰ διάκηνται δύο λαοὶ ἡνωμένοι ὑπὸ διαφόρους νόμους; εἶναι δίκαιον, ὥστε νὰ μὴ συμμετάσχωσι πάντες τῶν βαρῶν καὶ τῶν ὠφελειῶν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας.

§69ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ ἂν τὸ Σύνταγμα δὲν γείνῃ;

§70ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, θεωρῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως εἶναι σπουδαῖον, καὶ μὴ τὸ λαμβάνετε μὲ τόσην ἀδιαφορίαν· εἶναι σπουδαῖον, διότι τὸ ἐπιθυμεῖ ἅπασα ἡ Ἑπτάνησος, καὶ ἀκόμη δὲν ἠσθάνθησαν, ὅτι εἶναι ἡνωμένοι (θόρυβος) καὶ ὅτι ἔχουν κοινὴν τὴν τύχην μετὰ τῆς Ἑλλάδος· εἶναι δίκαιον νὰ μὴ ἀναφαίνωνται ὑποψίαι, ὅτι θέλομεν ξεχωριστὴν, ὅτι θέλομεν πραγματικὴν ὁμοσπονδίαν, καὶ ὅτι τὴν θέλομεν διὰ τὰ συμφέροντά μας, τὴν θέλομεν διὰ νὰ ἔρχωνται 42 Βουλευταὶ εἰς τὰς ἑπομένας Βουλάς· (ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, χειροκροτήματα εἰς τὸ ἀκροατήριον·) ὅτι τὴν θέλομεν διὰ νὰ διατηρῶμεν τὴν ἐπιῤῥοήν μας καὶ τόσα ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐπέρχονται, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν φανταζόμεθα, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ᾖναι τοῦτο. Καὶ ὑμεῖς, Κύριοι, πρώην Ἑπτανήσιοι, καὶ σεῖς πρέπει νὰ ἐπιθυμῆτε, ὥστε τὸ ταχύτερον νὰ καθιερωθῇ ἡ ἀφομοίωσις.

§71ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν) Σήμερον, σήμερον.

§72ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, διότι καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νόμων, περὶ τοὺς ὁποίους ἀσχολούμεθα, πρόκειται νὰ προσδιορισθῶσιν αἱ σχέσεις καὶ τῶν δύο μερῶν ἀμοιβαίως. Δὲν εἶναι δίκαιον ἡμεῖς, Κύριοι, νὰ μὴ ὑποκύψωμεν εἰς τὰ βάρη τῆς Ἑλλάδος, καθὼς δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μὴ ὠφεληθῶμεν ἀπὸ ἐκεῖνα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ὠφεληθῶμεν. Ὥστε, Κύριοι, μὴ βάζητε τόσην ἐπιμονὴν νὰ μὴ ἀποφασισθῇ καὶ αὐτὴ ἡ ἀφομοίωσις· ἀλλὰ νὰ τὴν θεωρῆτε ἐπίσης σπουδαίαν καὶ ἐπίσης ἀναγκαίαν, ὡς κατεπείγουσαν, ὡς θεωρεῖται καὶ τὸ Σύνταγμα· διότι Σύνταγμα πραγματικῶς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅταν ἡ Ἑπτάνησος εἶναι κεχωρισμένη· (ἐπιδοκιμασία ἐξ ἀριστερῶν). Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐγὼ τὸ ὁμολογῶ καὶ τὸ κηρύττω πανδήμως, ἐν τῷ συμφέροντι τῆς Ἑπτανήσου, ὅτι ὅταν ἡ ἀφομοίωσις δὲν γίνῃ δὲν ἔχομεν raison d’ être, δὲν ἔχομεν λόγον τοῦ νὰ ἤμεθα. Πιστεύω, Κύριοι, ὅτι ὅλοι ἔπρεπε νὰ προθυμοποιηθῶμεν, καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, μήτε ἐκ μέρους τῶν πρώην Ἑλλήνων, μήτε ἐκ μέρους τῶν Ἑπτανησίων. Πρέπει ὅμως νὰ παραδεχθῇ ἡ ἀρχὴ καὶ νὰ κανονισθῇ. Τὰ καθέκαστα δύνανται νὰ ᾖναι ἀντικείμενα, εἴτε τῶν ἀκολούθων πράξεων τῆς Συνελεύσεως, εἴτε τῶν ἀκολούθων Βουλῶν. Ἀλλὰ ν’ ἀφομοιωθῇ δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ συμφέρον ἡμῶν τῶν Ἑπτανησίων, διότι σεῖς, Κύριοι, σήμερον εἶσθε ἐλεύθεροι, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἐλεύθεροι (Εὖγε! Εὖγε). Δικαζόμεθα ἀπὸ δικαστὰς τὰ μεγαλείτερα κακουργήματα (θόρυβος). Ἄλλως τε, Κύριοι, δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς οἱ Ἑπτανήσιοι ν’ ἀμφιβάλλωμεν νὰ δεχθῶμεν τὴν νομοθεσίαν σας καθ’ ὁλοκληρίαν, καθόσον εἶναι νομοθεσία ἐπιστήμης, προοδευτική, ἡμεῖς δὲ ἔχομεν φόρους ὀπισθοδρομικούς (εὖγε, εὖγε)· πρὸς Θεοῦ, Κύριοι, ἀφομοιώσατε τοὺς Ἑπτανησίους διὰ νὰ εὐλογηθῆτε, διότι εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἔχουν τὸ δικαίωμα ν’ ἀγανακτοῦν ἐναντίον σας. Ὡς ἐκ τούτου, Κύριοι, ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως εἶναι σπουδαιότερον καὶ τοῦ Συντάγματος· ἡ ἀρχὴ νὰ καθιερωθῇ, καὶ ἑπομένως δυνάμεθα νὰ προβῶμεν ἡσυχώτερον ὡς πρὸς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀκολούθως θέλουν μᾶς παρουσιασθῆ. Ταῦτα, Κύριοι, ὡς Ἑπτανήσιος ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλλω· κάμετε, ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι μᾶς ἀδικεῖτε καὶ τὸν ἑαυτόν σας, ἐὰν δὲν ἐπιταχύνητε (εὖγε, εὖγε! χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Δαγρές.

§74ΔΑΓΡΕΣ. Παραχωρῶ εἰς τὸν Κ. Κουμουνδοῦρον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πυλαρινὸς κάμνει τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν Κ. Καπελέτον, ἂν παραδέχηται νὰ εἰσαχθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν Ἑπτάνησον τὸ σύστημα τὸ φορολογικὸν τῆς Ἑλλάδος.

§76ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Μάλιστα, τὸ παραδεχόμεθα.

§77ΖΕΡΒΑΣ. Παραδέχομαι τὴν φορολογίαν τῆς Ἑπτανήσου εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ πλήρη εὐχαρίστησιν.

§78ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς μεγίστης, διότι τῷ ὄντι μεγίστην προσοχὴν πρέπει νὰ καταβάλλῃ τις, ὅταν πρόκειται ν’ ἀκούσῃ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν πρότασιν, ἥτις μετὰ τοσαύτης ἐπιμονῆς ὑποστηρίζεται, καὶ ἥτις ὅμως δὲν θέλει ἀπολήξει εἰς ἄλλο παρὰ ν’ ἀναβάλλῃ ἐπὶ πολὺ τὴν σύνταξιν τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας. Ἤκουσα, Κύριοι, μετὰ προσοχῆς (θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἐπαναλαμβάνω......

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§80ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤκουσα τοὺς λόγους καὶ μοὶ ἐφάνησαν ἢ κενοί, ἢ, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὸ ἀληθὲς ὄνομα, ποσῶς σπουδαῖοι. Τί σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Καπελέτος, λαβὼν τελευταῖος τὸν λόγον, καὶ συνοδεύσας τὴν ὁμιλίαν του μὲ τοσαύτας κραυγὰς καὶ ἐπιφωνήματα; Θέλομεν τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀρχῆς τῆς ἀφομοιώσεως ἀμέσως, καὶ κατόπιν ἐρχόμεθα εἰς τὰς λεπτομερείας. Τί ἄλλο εἶναι τοῦτο παρὰ μία κενὴ φράσις; Τί θὰ εἰπῇ ἀρχὴ τῆς ἑνώσεως, παραδοχὴ μιᾶς ἰδέας θεωρητικῆς χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ πράγματι τίποτε; Καὶ πότε, Κύριοι, ἐτέθη εἰς ἀμφισβήτησιν, καὶ ποῖος δὲν ἐψηφοφόρησε μετὰ πάσης προθυμίας, ὅτι ἡ ἀφομοίωσις, ἡ συγχώνευσις εἶναι πληρεστάτη, καὶ τώρα σεῖς ἔρχεσθε νὰ διακόψητε τὴν τακτικὴν πορείαν τῶν ἐργασιῶν μας; (θόρυβος) Εἶναι λοιπὸν, Κύριοι, τίποτε κενώτερον, χάριν τοῦ ὁποίου νὰ θέλητε τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος, ἐπιμένοντες νὰ ζητῆτε, ὅ,τι ζητεῖτε, διὰ νὰ ἐπαναλάβητε θεωρητικῶς, ὅ,τι πρὸ πολλοῦ εἶναι παραδεδεγμένον; Διότι αἱ συνέπειαι καὶ λεπτομέρειαι τῆς ἀφομοιώσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πραγματικὸν καὶ τὸ οὐσιῶδες ζήτημα αὐτῆς, θέλουσι καὶ πρέπει νὰ κανονισθῶσι, λέγετε κατόπιν. Λοιπὸν, Κύριοι, εἶναι καὶ παράδοξος αὐτὸς ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος παραδεχθεὶς εἰς οὐδὲν μᾶς φέρει πραγματικὸν ἀποτέλεσμα· ἡ Ἑπτάνησος καὶ μετὰ τὴν παραδοχὴν θέλει διοικεῖσθαι ἀπὸ τοὺς ἰδίους αὐτῆς νόμους. Ἐπὶ τοῦ λόγου δὲ αὐτοῦ στηρίζουν τὴν διακοπὴν σήμερον τῶν ἐργασιῶν μας. Δεύτερος λόγος τοῦ Κ. Ζέρβα· καὶ ὅταν ἤκουσα αὐτὸν τὸν λόγον ἠπόρησα ἐνθυμηθεὶς, ὡς εἶπε καὶ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, ὅτι αὐτὴ ἡ εὐαισθησία δὲν ἠρεθίσθη δύω ἤδη ἔτη, καθ’ ἃ μεταξὺ ἡμῶν παρακάθηνται ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι οὔτε ἐπλήρωσαν οὔτε θὰ πληρώσουν ποτὲ φόρους· δύω ἔτη παρῆλθον χωρὶς οὐδείς νὰ κάμῃ τὴν παραμικρὰν παρατήρησιν, διότι δὲν προτάσσομεν τὴν ἀξίαν τῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τὴν ἐντολὴν τῶν πληρεξουσίων εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν φόρων· οὐδεὶς λοιπὸν εἶπέ ποτε, ὅστις δὲν πληρώνει φόρους δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰς συζητήσεις μας καὶ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νόμων· καὶ σήμερον σπεύδετε καὶ θέλετε νὰ κερδήσητε μίαν ἡμέραν καὶ ζητεῖτε νὰ διακόψητε τὰς τακτικὰς ἐργασίας μας, διότι, ὡς λέγει, ὁ Κύριος Ζέρβας, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνητε μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τῶν νόμων μας, ὅσοι δὲν ἐπιβάλλεσθε εἰς φορολογίαν τὴν ἰδίαν, καὶ ἂν τῷ ὄντι, Κύριοι, ἡ ἀντιπροσωπεία δὲν παριστᾷ παρὰ ἁπλῆν φορολογικὴν ἀξίαν, ἐὰν ἕκαστος δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ψηφοφορῇ παρὰ ἐὰν ἀπὸ τὸν αὐτὸν ἐπιβαρύνηται φόρον, διατί ψηφοφορεῖς, Κύριε Ζέρβα, κατὰ τῶν ἰδικῶν μου φόρων, ἐν ᾧ αὐτοὶ δὲν σὲ ἐπιβαρύνουν διόλου;

§81ΖΕΡΒΑΣ. ...... Θὰ σοῦ ἀπαντήσω (θόρυβος).

§82ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε.

§83ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ὁ Κύριος Θεοχάρης διὰ τοὺς φόρους τῶν ἀμπέλων, ἐνῷ δὲν ἔχει ἀμπέλους; Εἶναι, Κύριοι, σπουδαῖοι αὐτοὶ οἱ λόγοι, μὲ τοὺς ὁποίους σήμερον ἔρχονται νὰ ὑποστηρίξουν τὴν διακοπὴν τῆς συντάξεως τοῦ Συντάγματος; Καὶ τολμῶσι νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἡ σύνταξις τῆς πολιτείας τῆς Ἑλληνικῆς εἶναι δευτερεῦον ἀντικείμενον, μικροῦ λόγου ἄξιον, ἐνώπιον τοῦ μεγάλου ἀντικειμένου τῆς καθιερώσεως μιᾶς θεωρητικῆς ἀρχῆς; (θόρυβος ἀριστερόθεν), αὐτὸ εἴπατε, διότι οὔτε σεῖς, Κύριοι, οὔτε κἀνεὶς τῶν φίλων Ἑπτανησίων, τοὺς ὁποίους προκαλῶ ν’ ἀπαντήσωσιν, ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι θέλετε, ὥστε ὅλοι οἱ νόμοι νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἀμέσως.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐρωτῶ, Κύριοι, τοὺς Ἑπτανησίους, συμφωνεῖτε σεῖς νὰ καταργήσωμεν διὰ μιᾶς ὅλους τοὺς νόμους τῶν Ἑπτανησίων καὶ νὰ μεταφέρωμεν τοὺς ἰδικούς μας διὰ μιᾶς; Τὸ ἐπεμείνατε σεῖς οἱ κραυγάζοντες, θέλετε ὡς πρῶτον ἀποτέλεσμα τῆς ἀποφάσεώς σας νὰ παύσωσι τὰ δικαστήρια, αἱ ἀρχαὶ, νὰ διακοπῇ ἡ ὑπηρεσία, καὶ νὰ σταματήσῃ πᾶσα Κυβερνητικὴ καὶ διοικητικὴ ἐνέργεια; δὲν φέρετε τοιουτοτρόπως ἓν χάος; Ποία ὑπῆρξε κοινωνία καθ’ ἣν μετεφυτεύθη διὰ μιᾶς ἡ νομοθεσία ὁλόκληρος μιᾶς ἄλλης κοινωνίας; Θέλετε λοιπὸν τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀρχῆς (θόρυβος), δὲν θέλετε νὰ ἐπιφέρητε τὴν σύγχυσιν καὶ τὸν θόρυβον; εἶναι πρᾶγμα λίαν ἐπικίνδυνον, καταστρεπτικὸν ἴσως ἂν εἰπῆτε ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἂς παύσουν ὅλα εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἵνα μεταφέρωμεν τὰ ἰδικά μας. Δὲν εἰμπορεῖτε λοιπὸν νὰ θέλητε τοῦτο, ὄχι μόνον ἂν ἀγαπᾶτε τὴν πατρίδα καὶ τοὺς λαοὺς, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἀπέστειλαν, ἀλλ’ ἐὰν θέλητε νὰ συλλογισθῆτε μὲ τὸν κοινότερον νοῦν τῶν κοινῶν ἀνθρώπων. Θέλετε λοιπὸν τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀρχῆς· ἀλλ’ εἶναι τόσον ἀναγκαῖον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐγένετο, καὶ ἐὰν σήμερον δὲν γείνῃ, ἀλλ’ αὔριον, ποῖος ὁ κίνδυνος; ἀλλ’ ὄχι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός σας. Δὲν ἔχετε λοιπὸν, Κύριοι, τὸ ἐπαναλέγω, λόγους, οἱ ὁποῖοι σᾶς βιάζουν· καὶ διότι ὅσους ἀναφέρετε δὲν εἶναι σπουδαῖοι καὶ λογικοὶ, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀληθεῖς λόγοι, οἵτινες σᾶς ὠθοῦσι· ποῖα δὲ θέλουσιν εἶσθαι τὰ ἀποτελέσματα, ἐὰν παραδεχθῶμεν τοὺς ἰσχυρισμούς σας; Ἐννοεῖται, ὅτι θέλετε μοὶ δώσει τὴν ἄδειαν νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς ὑβριστικὰς ἐκφράσεις κατὰ τῶν ἀδελφῶν Ἑπτανησίων· ἡ σιωπὴ ἐκ περιφρονήσεως εἶναι ἀξία ἀπάντησις εἰς τοιαύτας περιστάσεις· ποῖα τὰ ἀποτελέσματα λοιπὸν αὐτῆς τῆς προτάσεως τῆς παραδεχθείσης σήμερον, δηλαδὴ τῆς διακοπῆς τοῦ Συντάγματος; ν’ ἀφήσῃ τὴν πατρίδα ἀσύντακτον καὶ εἰς μετέωρον καὶ ἐπαναστατικὴν κατάστασιν ἐπὶ πολύ.

§86ΠΟΛΛΟΙ. (Εὖγε, εὖγε). Μάλιστα, μάλιστα.

§87ΚΑΝΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Διὰ τοῦτο ἐκοπιάσαμεν καὶ ἤλθομεν διὰ νὰ φέρωμεν τὸ Σύνταγμα εἰς τὴν θέσιν του. (Εὖγε, εὖγε) χειροκροτήματα ῥαγδαῖα).

§88ΑΧΟΛΟΣ. ........ (θόρυβος μέγας) χειροκροτήματα καὶ ποδοκροτήματα ἀριστερόθεν τοῦ ἀκροατηρίου ἀναμίξ).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία εἰς τὸ ἀκροατήριον, διότι ἄλλως θέλω προκαλέσει τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἵνα ἐκκενωθῇ (θόρυβος). Δὲν δέχομαι νὰ συνεδριάζῃ ἡ Συνέλευσις ὑπὸ τὴν πίεσιν (θόρυβος).

§90ΔΑΓΡΕΣ. Ὅταν οἱ πληρεξούσιοι ποδοκροτοῦν, χειροκροτοῦν καὶ τὸ ἀκροατήριον θὰ τοὺς μιμηθῇ (θόρυβος).

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, μὴ ταράττεσθε· ἐν τῷ μέσῳ τοσούτου ἀκροατηρίου εἶναι καὶ βάναυσοί τινες, καὶ νομίζετε, ὅτι ἡ διαγωγὴ βαναύσων τινῶν εἶναι ἀξία τῆς προσοχῆς σας; εἶναι καὶ μερικοὶ ἐξημμένοι ἀπὸ τὰ κατώτερα στρώματα τῆς κοινωνίας καὶ ἄξιοι πάσης καταφρονήσεως· ἂν ποδοκροτοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, νομίζετε, ὅτι κάμνουσι κἀμμίαν ἐντύπωσιν; μεταξὺ τοσούτου ἀκροατηρίου δὲν εἶναι δύσκολον νὰ εὑρεθοῦν καί τινες ποταποί, ταπεινοί, ἀνάξιοι. (Εὖγε, εὖγε).

§92ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Εἴδετε καὶ τοὺς χειροκροτοῦντας;

§93ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ αὐτοὺς τοὺς καταφρονῶ ὅθεν καὶ ἂν ἦναι, καὶ ὁποῖοι καὶ ἂν ὦσι.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, τὸ ἀκροατήριον νὰ μένῃ ἥσυχον.

§95ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θέτω λοιπὸν τὸ ζήτημα καθαρῶς μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν. Θέλετε, Κύριοι, νὰ διακόψητε τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος, καὶ θέλετε ἔχει παρατεταμένην διακοπὴν νὰ κρατήσητε τὴν κοινωνίαν ἄνευ πολιτεύματος ἀσύντακτον, εἰς ἐπαναστατικὴν κατάστασιν. Δὲν τὸ θέλομεν ἡμεῖς, καὶ τὸ θέλετε σεῖς διὰ νὰ καθιερώσητε μίαν θεωρητικὴν ἀρχὴν εἰς τὴν Ἑπτάνησον καὶ νὰ ἐπιβάλητε ὁμοιομόρφους φόρους τινὰς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ οἱ ἀδελφοί μας Ἑπτανήσιοι μ’ ὅλον τοῦτο δὲν εἶναι ἀπηλλαγμένοι· καὶ λοιπὸν, Κύριοι, θέτετε τοιουτοτρόπως τὸ ζήτημα, ἢ σύνταξις τῆς πολιτείας, ἢ ὁμοιόμορφον φόρον· καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῆς συντάξεως τῆς πολιτείας.

§96ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ἀφομοίωσις.

§97ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἴμεθα, Κύριοι, ἡμεῖς κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως; Ὄχι, τὴν θέλομεν τὴν ἀφομοίωσιν, ἀλλὰ τὴν θέλομεν πραγματικὴν, δὲν θέλομεν ν’ ἀπατηθῶμεν καὶ νὰ ῥίψωμεν εἰς τὴν κοινωνίαν σκάνδαλα καὶ νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, καὶ μὲ τὴν ὁποίαν ζητεῖτε νὰ προκαλέσητε αὐτὰ τὰ μέτρα, προσθέτοντες εἰς τὴν σύγχυσιν προκλήσεις καὶ ταραχὰς καὶ ἄτοπα· αὐτὸ θέλετε; (θόρυβος ἀριστερόθεν). Αἱ διακοπαὶ δὲν μὲ ταράττουν· διατί νὰ μὴ σᾶς τὰ εἴπω ὅλα; Τί ἄλλο ἐλπίζετε νὰ ἐπιτύχητε ἐξ αὐτῆς τῆς προτάσεως; Ἡμεῖς δὲν φοβούμεθα, διότι προτιμῶμεν τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος· διὰ τοῦτο δὲν ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἰδέας σας, δὲν τὴν ἀποφεύγομεν, σεῖς διατί σπεύδετε; Ἐλπίζετε λοιπὸν, ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἀντίθετα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα θέλουν κανονισθῆ διὰ τῆς μεταβολῆς αὐτῆς, ὅτι τὰ συμφέροντα αὐτὰ θέλουσι συγκρουσθῆ, ἑπομένως ὅτι θέλει ἐπέλθει ῥῆξις μεταξὺ τῶν Ἑπτανησίων, ἐξ ἧς ἐλπίζετε συνδρομήν· ζητεῖτε μίαν διαίρεσιν· ἡ πάλη λοιπὸν ὑπὲρ τῆς ἐξουσίας· ἀλλὰ τίς ἡ ὠφέλεια ἀπὸ μίαν ἡμέραν; Δὲν ὑποφέρετε ἕως αὔριον; ἂς ᾖναι αὔριον, ἀπολαύσατε τότε τοὺς καρποὺς τῆς διαιρέσεως· δὲν ὑποφέρετε μίαν ἡμέραν; καὶ καταστρέφετε διὰ τοῦτο τὰ μεγάλα συμφέροντα τῆς πατρίδος; καὶ αὔριον, μεθαύριον, καθ’ ἃς ἡμέρας δὲν συζητεῖται τὸ Σύνταγμα, ἀνοικτὸν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως· ἀλλ’ ὄχι, θέλετε νὰ παραδεχθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς διακοπῆς τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένετε, δὲν ἐπιζητεῖτε μόνον νὰ ἔλθητε εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ τῆς διαιρέσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ κρατήσητε τὴν πατρίδα εἰς ἀνώμαλον καὶ ἀναρχικὴν κατάστασιν· Ὁ πόλεμος λοιπὸν ὑπὲρ τῆς ἐξουσίας καὶ διὰ τὴν ἐξουσίαν καὶ ὑπὲρ τῆς ἀναρχίας (εὖγε, εὖγε). Καὶ δι’ ἄλλον λόγον ἡμεῖς ἀποκρούομεν ὡς ὑπουργοὶ τὴν πρότασιν, καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ θέτομεν τὴν ὕπαρξίν μας· διὰ τῆς προτάσεως, ὡς διεκοινώσατε, θέλετε νὰ θέσητε ἓν ῥάπισμα δυσπιστίας· δὲν τὸ δεχόμεθα, δὲν εἶσθε καλλίτεροι πατριῶται ἀπὸ ἡμᾶς. (χειροκροτήματα καὶ ποδοκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Κύριοι, δὲν ἀρνοῦμαι τὸν πατριωτισμόν σας, δὲν καταδεχόμεθα ὅμως νὰ ἤμεθα ἡμεῖς κατώτεροι ἀπὸ σᾶς· δὲν εἶσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλετε ὥστε τὸ Σύνταγμα νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν μ’ ὅλους τοὺς δορυφόρους του, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ τὸ καταστήσωσιν ἀληθὲς καὶ πρᾶγμα εἰς τὴν κοινωνίαν· καὶ ἡμεῖς τὸ θέλομεν καθὼς καὶ σεῖς, καὶ περισσότερον ἀπὸ σᾶς, διότι καὶ νὰ χάσωμεν καὶ νὰ κερδήσωμεν περισσότερον ἔχομεν. Δὲν δεχόμεθα λοιπὸν, Κύριοι, τὴν δυσπιστίαν, τὴν ἀμφιβολίαν, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ ῥίψητε ἐπὶ τοῦ μετώπου μας· καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις παραδεχθῇ αὐτὴν τὴν ἰδέαν σας, ἀπ’ αὐτῆς τῆς στιγμῆς δεχόμεθα μὲν μετ’ εὐχαριστήσεως τὴν ἀπόφασίν της, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ὑπουργοί. (Εὖγε, εὖγε).

§98ΚΑΛΟΣ. Κύριοι! Ἐὰν πραγματικῶς ὁ ἐγκαταλιπὼν τὸ βῆμα ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ἔλεγεν ὅ,τι ἐπικρατεῖ ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ, δὲν ἤθελε φθάσει εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔφερε, διότι αὕτη εἶναι ὅλως διόλου ἀντισυνταγματική. Δὲν ἔπρεπε, καθὼς ἐκήρυξαν οἱ ὑπουργοὶ ἀλληλοδιαδόχως ἀπὸ τοῦ βήματος, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος νὰ φέρωσιν ὡς ὑπουργικὸν ζήτημα, τὴν προτίμησιν ἢ μὴ ἀντικειμένου τινός.

§99ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι συζήτησις τοῦ Συντάγματος.

§100ΚΑΛΟΣ. Θέλω σᾶς τὸ ἀποδείξει· ἀναμείνατε τὴν ἀπάντησίν μου καὶ τότε θὰ κρίνητε ἐὰν ᾖναι ζήτημα συνταγματικὸν ἢ ὄχι. Κύριοι! ἐὰν θελήσητε καὶ οἱ πληρεξούσιοι τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος καὶ οἱ Ἑπτανήσιοι, οἵτινες ἀνθίστανται εἰς τὴν πρότασιν τῆς ἀφομοιώσεως, νὰ ῥίψητε μικρὸν βλέμμα......

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ποῖος ἀνθίσταται;

§102ΚΑΛΟΣ. Εἰς τὸ ψήφισμα τὸ πρῶτον τῆς Ἰονίου Βουλῆς, καὶ εἰς τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐψήφισε κατόπιν τοῦ διαγγέλματος τοῦ Ἁρμοστοῦ, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως ἀμέσως ἢ βαθμηδὸν ἠγέρθη καὶ ἐκεῖ, καὶ πρῶτος ὁ Κ. Λομβάρδος, κατόπιν δὲ καὶ ὁ Κ. Παδοβᾶς ἐπολέμησαν τὴν πρότασιν τοῦ Ἁρμοστοῦ, καὶ ἀπήντησαν, ἵνα ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς τῆς ἑνώσεως, ὅτι πρέπει ἡ ἀφομοίωσις νὰ ᾖναι πλήρης, τελεία, ἀφ’ ἧς ἡμέρας κηρυχθῇ ἡ ἕνωσις.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Κᾀνεὶς δὲν ἀντιτείνει εἰς τοῦτο.

§104ΚΑΛΟΣ. Ἐκήρυξαν, ὅτι θέλουν τελείαν ἕνωσιν (θόρυβος)· ὅτι ὡς πρὸς τὰ ζητήματα αὐτὰ τὰ μικρὰ, θέλει εἶσθαι ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἰονικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ Βασιλεὺς διοικῶν τὴν Ἑπτάνησον ὡς ἡ Προστασία, καὶ εἶπον, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ παραβλάπτει καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἰονικοῦ τόπου, καὶ τῆς Ἑλλάδος, καὶ θέλει βλάψει τὸ μέλλον τοῦ τόπου. Ἀκούσατε τὶ εἶπον ὅ,τε Κ. Λομβάρδος καὶ Παδοβᾶς, καὶ πῶς ἐπολέμησεν αὐτοὺς ὁ Κ. Κουρῆς, ὅστις ἦτο σύμφωνος μὲ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤτοι δὲν ἤθελον ἄμεσον τὴν ἀφομοίωσιν.

§105Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Καὶ μὲ ἐμέ.

§106ΚΑΛΟΣ. Ἡ ά. πρᾶξις τοῦ Ἰονίου Κοινοβουλίου εἶναι τῆς 23 7βρίου. Ἀκούσατε τὶ λέγει. «Ψηφίζει. Αἱ νῆσοι Κέρκυρα κτλ. ἑνοῦνται μετὰ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἐσαεὶ ἀποτελῶσιν ἀναπόσπαστον αὐτοῦ μέρος, ἐν μιᾷ καὶ ἀδιαιρέτῳ Πολιτείᾳ ὑπὸ τὸ Συνταγματικὸν σκῆπτρον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων Γεωργίου τοῦ Αʹ. καὶ τοῦ Διαδόχου αὐτοῦ.»

§107ΠΟΛΛΟΙ. Τί σχέσιν ἔχει;

§108ΚΑΛΟΣ. Μεγίστην, διότι καταδεικνύει τὸ ἐναντίον τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ὑπουργὸς καὶ οἱ ἄλλοι. Ἐπῆλθε κατόπιν τὸ διάγγελμα τοῦ Ἁρμοστοῦ, δι’ οὗ ὁ Ἁρμοστὴς ἐπρότεινεν «ἅμα ἡ ἐν τῷ Κράτει τούτῳ δύναμις κτλ. προστασία παύσει, ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων θέλει ἐξασκεῖ πάντα τὰ δικαιώματα τῆς Κυριαρχίας, συμπεριλαμβανομένων τῶν προνομίων καὶ λειτουργιῶν, ὅσα ἐξασκεῖ μέχρι τοῦδε ἡ Προστάτις Ἄνασσα, ὁ Λόρδ Μέγας Ἁρμοστὴς καὶ ἡ ἐκλαμπροτάτη Γερουσία».

§109ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἠξεύρομεν.

§110ΚΑΛΟΣ. Δὲν τὰ ἠξεύρει ὁ κόσμος, πρέπει νὰ τὰ μάθῃ. — Ἔρχεται ἡ πρότασις αὕτη τοῦ Ἁρμοστοῦ, καὶ χαίρω, διότι ὁ Κ. Βαλαωρίτης καὶ ὁ Κ. Λομβάρδος εἶναι παρόντες, καὶ ὁ Κ. Λομβάρδος ἀποκρούων τὰ παρὰ τοῦ Κ. Βαλαωρίτη λεχθέντα ὑπὲρ τῆς προτάσεως, ὑποστηρίζει ὅτι δὲν ἐθεώρει ἀναγκαῖον νὰ ἐξασκῇ ὁ Βασιλεὺς τὰ δικαιώματα τῆς Κυριαρχίας ἄνευ συντάγματος, ἄνευ νόμου τινὸς, τὶ λέγει; Ἀκούσατε τὶ λέγει. «Θέλω ἕνωσιν ἀπόλυτον, τελείαν καὶ ἄμεσον, καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ Συντάγματος τοῦ 1817, μετὰ τὴν παῦσιν τῆς προστασίας καὶ ὄχι ὁμοσπονδίαν. «.... Μᾶς εἶπε κατὰ τὰς συνδιαλέξεις μας ὁ Ἁρμοστὴς, ὅτι τὴν λέξιν Ὁμοσπονδίαν οὔτε κἄν τὴν ἤκουσεν, ἡμεῖς δὲ τοσάκις ἐστηρίξαμεν, ὅτι ἄμεσον καὶ τελείαν ἕνωσιν ἐπιδιώκομεν· ἤτοι ἐζήτει ὁ Κ. Λομβάρδος, ὡς ἐζήτει ἅπας ὁ Ἰόνιος λαὸς, πλήρη, καθ’ ὅλα ἀφομοίωσιν, καὶ ὄχι Ὁμοσπονδίαν, καθ’ ὅσον ἡ ἕνωσις ἄνευ κοινοῦ νόμου εἶναι Ὁμοσπονδία. Μετὰ τὸν Κ. Λομβάρδον, ὡς σᾶς προεῖπον, ἦλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ Κ. Παδοβᾶς, καὶ ἀκούσατε τὶ εἶπε. «Δὲν ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ Ἁρμοστοῦ, διότι θεωρῶ ἀσυμβίβαστον ὁ Βασιλεὺς νὰ ᾖναι ἐν Ἑλλάδι συνταγματικὸς, καὶ συγχρόνως ἐν Ἑπτανήσῳ ἀπόλυτος κυρίαρχος· καὶ παρακατιόν»· ὡς ἐκ τούτου δὲν ἀποβαίνει παραδεκτὴ ἡ γνώμη τινῶν, ὅτι καὶ ἀπέναντι τοῦ σχεδίου τοῦ διαγγέλματος ἐξακολουθεῖ ἡ λειτουργία τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον ἡ παραχώρησις τῆς ἀπολύτου κυριαρχίας, καταστρέφουσα τὴν τοῦ λαοῦ κυριαρχίαν συνεπάγεται καὶ τὴν παῦσιν τῆς ἀντιπροσωπείας. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἄλλην κυριαρχίαν δὲν δύναμαι νὰ τῷ ἀπονείμω εἰμὴ τὴν συμβιβαζομένην μὲ τὸ συνταγματικὸν αὑτοῦ σκῆπτρον. Καὶ παρακατιόν. «Ἀφοῦ παρατηρῶ, ὅτι δὲν προσδιορίζεται ὁ χρόνος τῆς διαρκείας τῆς μεσοβασιλείας αὐτῆς, ἥτις δύναται ἐπ’ ἀόριστῳ νὰ παραταθῇ». Ἤτοι ἐπέμενε καὶ ἐγένετο δεκτὸν νὰ ἐξασκήσῃ ὁ Βασιλεὺς τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ πολιτεύματος, πέραν τοῦ ὁποίου ἰσχύει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Νόμος. Δὲν περιορίζεται ἕως ἐδῶ ὁ Κ. Παδοβᾶς, προχωρεῖ περαιτέρω εἰς διευκρίνισιν τῆς ἰδέας του. Ἀκούσατε τὶ λέγει «Ἐπίσης δὲν δύναμαι νὰ παραχωρήσω αὐτῷ ὅσα προνόμια ἢ λειτουργίας ἐξασκεῖ ἡ Ἄνασσα, ὁ Ἁρμοστὴς καὶ ἡ Γερουσία, διότι ἤθελον καθιερώσει τὴν συνέχειαν τοῦ Συντάγματος τοῦ 1817, ὅτε ἤθελεν ὑπάρχει ἓν πολιτικὸν ἔκτρωμα, δηλ. ἐνῷ ἔπαυσεν ἡ προστασία καὶ κατεκρημνίσθη τὸ Σύνταγμα, νὰ ἐξακολουθῇ ἡ ἰσχὺς τῆς μιᾶς καὶ τοῦ ἄλλου, τιθεμένου ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Βασιλέως. Κατατάσσομαι λοιπὸν ὑπὲρ τοῦ σχεδίου τῶν ἀντιπροτάσεων. Ἐκ τούτων ὅλων ἐξάγεται, ὅτι μόνον ἰσχύει ἡ ἔκτακτος θέσις τοῦ Βασιλέως μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος, καὶ οὐχὶ πέραν αὐτοῦ, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἐφεξῆς. Ἔρχεται ὁ Κύριος Κουρῆς κατόπιν, ὁ ὁποῖος ἀποκρούει τόσον τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου Λομβάρδου, καθὼς καὶ τοῦ Κυρίου Παδοβᾶ, καὶ τί λέγει; Λέγει ὅ,τι εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς σήμερον, καὶ προχθὲς ὁ Κ. Ζέρβος, καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ τῆς Ἑπτανήσου τὸ ἀπέῤῥιψεν. Ἑπομένως ὁ Κ. Κουρῆς ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν Κ. Λομβάρδον καὶ Παδοβᾶν λέγει. «καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ ἡμέρᾳ νὰ μεταφυτευθῶσιν εἰς τὸ ἓν Κράτος οἱ νόμοι τοῦ ἑτέρου; τοῦτο θέλει φέρει σύγχυσιν καὶ μᾶς ῥίψει εἰς χάος.» Εἰς μάτην ὁ Κ. Κουρῆς ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν πρέπει, κατὰ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ παύσωσιν ἀμέσως μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος ἰσχύοντες οἱ νόμοι τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ τῆς Ἑπτανήσου ἀπεδέχθη τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς ἔχουσαν οὕτω· «Τὰ δικαιώματα τῆς κυριαρχίας, ὅσα, οἷα καὶ ὡς θέλει ἐξασκεῖ αὐτὰ καὶ ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ τῆς Ἑλλάδος..... Ἑπομένως λέγει, θέλει τότε παύσει ἡ ἐξάσκησις τῶν προνομίων καὶ τῶν λειτουργῶν τῆς Προστάτιδος Ἀνάσσης, τοῦ Λόρδου Μεγάλου Ἁρμοστοῦ, τοῦ Τοποτηρητοῦ αὐτοῦ καὶ τῆς Ἐκλαμπροτάτης Γερουσίας· ἅπασαι αἱ λοιπαὶ τοῦ Κράτους ἀρχαὶ διατηροῦνται ἐνεργοῦσαι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων Ἰονίων νόμων ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τῶν ὑπουργῶν τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὥστε δὲν δύναται ὁ Βασιλεὺς νὰ ἐξασκῇ τὰ δικαιώματα τῆς κυριαρχίας μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος, ἤτοι νὰ βασιλεύῃ ἐκεῖσε, ὡς σήμερον, ἀπολύτως, ἄνευ νόμων, διότι νόμοι ἰόνιοι δὲν ὑφίστανται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης καὶ πέραν (θόρυβος δεξιόθεν). Βλέπετε, Κύριοι πληρεξούσιοι τῶν Ἰονίων Νήσων, ὅτι ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἔλθητε νὰ συμπράξητε εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, καὶ εἰς τὴν ἀφομοίωσιν, διότι ἄνευ ταύτης δὲν ἔχομεν ἕνωσιν, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος ποῦ θέλομεν εὑρεθῆ; πραγματικῶς εἰς τὸ χάος· θὰ διαλυθῇ ἡ παροῦσα Ἐθνοσυνέλευσις, θὰ διαλυθῇ ἡ μέλλουσα Βουλή, καὶ ὅμως θὰ ἐξασκῆτε ἐν ταῖς Ἰονίοις Νήσοις ἓν ἀπόλυτον σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν καθιερώθη, διότι μετὰ τὴν καθιέρωσιν τοῦ Συντάγματος κἀνεὶς νόμος δὲν ὑφίσταται· σήμερον δὲ ὑπάρχει ἀπολυτισμὸς ἐκεῖ, καὶ λέγω ἀπολυτισμὸς, διότι τὸ Σύνταγμα τοῦ 1817 δὲν ὑφίσταται, τὸ τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐφαρμόζεται. Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι ἀσύντακτος, ὡς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι συντεταγμένη διὰ τοῦ προσωρινοῦ πολιτεύματος, καὶ ὅμως ἐξακολουθεῖ ὁ αὐθαίρετος ἀπολυτισμὸς εἰς τὴν Ἑπτάνησον· διατάσσονται πληρωμαὶ, διενεργοῦνται πράξεις μὴ στηριζόμεναι εἰς νόμους, καὶ ἄνευ συμπράξεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἂν ἡ ἀφομοίωσις δὲν θεωρῆται σπουδαία σήμερον, πότε θὰ θεωρηθῇ; εἶναι σπουδαιοτέρα τοῦ Συντάγματος, διότι τὸ σύνταγμα ψηφισθὲν δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, ὡς παρ’ ἡμῖν, θὰ ἀναβληθῇ ἐξ ἀνάγκης ἐκεῖ. (θόρυβος). Ὅ,τι σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Ζέρβας ἔχει πραγματικὴν σημασίαν, διότι, ἐὰν δὲν εἰσέλθουν προηγουμένως νόμοι ἐπιβάλλοντες τὰ αὐτὰ βάρη, καὶ παρέχοντες τὰ αὐτὰ δικαιώματα, δὲν ἐξομοιούμεθα, καὶ δὲν εἶναι πρέπον, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ψηφίσουν οἱ Ἑπτανήσιοι περὶ βαρῶν ἐπιβαλλομένων εἰς ἓν μέρος μόνον τῶν Ἑλλήνων, εἶναι δίκαιον αὔριον νὰ ψηφίσητε προϋπολογισμὸν διὰ γενικὰς δαπάνας, ἐνῷ τὰ ἔσοδα θὰ βαρύνωσι μόνον τὸ ἓν μέρος τοῦ Κράτους;

§111ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Τί βάρος ἔχεις ἐσύ;

§112ΚΑΛΟΣ. Δὲν εἶμαι βεβαίως φορολογούμενος, ἀλλὰ μᾶς ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ προστατεύω τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, καὶ τὰς ἐλευθερίας του· ὑπερεμάχησα ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν (θόρυβος). Ὁ πατριωτισμός μου εἶναι ἴσος μὲ τὸν ἰδικόν σου καὶ πάντων τῶν ἄλλων· ἀδιαφορῶ εἰς τὰς ὕβρεις σοῦ καὶ τῶν ὁμοίων σου, (θόρυβος).

§113ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶναι φατριασμὸς (θόρυβος).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κύριε Κοσονάκε, δὲν ἠμπορῶ νὰ διευθύνω συνεδρίασιν ὅταν δὲν εἰσακούωμαι.

§115ΚΑΛΟΣ. Ὅτι, Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως εἶναι κοινὴ ἐπιθυμία τοῦ ἑπτανησιακοῦ λαοῦ δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε (θόρυβος δεξιόθεν, χειροκροτήματα ἀριστερόθεν). Ἐὰν θελήσητε σήμερον νὰ θέσητε εἰς καθολικὴν ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Ἑπτάνησον, θέλετε ἰδεῖ, ἐξαιρουμένων ὀλίγων τινῶν, καὶ μόνον εἰς τὴν νῆσον ὅπου σήμερον ὑπάρχει αὐθαίρετος ἐξουσία, ὅτι ὅλοι εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀμέσου ἀφομοιώσεως. Εἰς τὴν Ζάκυνθον, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπερεμάχησαν ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως, οἵτινες προσηνέχθησαν θύματα πολλάκις ὑπὲρ αὐτῆς καὶ κατεδιώχθησαν, προτίθενται νὰ ἀποδημήσωσιν, ἢ εὑρίσκονται κατάκλειστοι (θόρυβος), πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἀφομοίωσις καθ’ ὅλα διὰ νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἐκεῖ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου.

§116ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΙΤΗΣ. Κύριε Καλὲ, ἂν θελήσωμεν ἡμεῖς τώρα οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ ἀποχωρισθῶμεν ἀπὸ ἐσᾶς, ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν.

§117ΚΑΛΟΣ. Δὲν δύνασθε, ἐὰν τὸ ἔθνος θέλῃ νὰ σᾶς ὑποτάξῃ, θὰ ὑποταχθῆτε, ἀπεφάνθητε σεῖς, ἀπεφάνθη τὸ ἔθνος, ἀπεφάνθησαν αἱ Δυνάμεις ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως· Κύριοι, ἐὰν δὲν ἀποφασίσητε τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως πρὸ τοῦ Συντάγματος, πρὸ παντὸς ἄλλου, δὲν δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς κανὲν σπουδαῖον ζήτημα· Ὅ,τι καὶ ἂν πράξητε εἶναι ἐκτὸς τοῦ δικαίου, ἐκτὸς τοῦ νομίμου. Τὸ συμφέρον ἡμῶν καὶ ὅλων εἶναι, ὄχι ὅπως εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ἵνα ἡ ἀφομοίωσις ἀποφασισθῇ κατ’ ἀρχὰς καὶ νὰ ὁρισθῇ ὁ χρόνος πρὸς τὸν ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν Ἰονίων καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος κατὰ τὰ βάρη κλπ. Βεβαίως διὰ μιᾶς λ. χ, δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀφομοίωσις, ἀλλ’ ὅταν δοθῇ ἓν χρονικὸν διάστημα ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ ἑτοιμασθῶσιν τὰ πρὸς πραγματοποίησιν τῆς ἀφομοιώσεως, γίνεται αὕτη (θόρυβος). Ἔρχομαι καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν· αὕτη δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, παρεξετράπη τῆς ἐντολῆς της καὶ παρέβη τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς, διότι τολμᾷ, ὑπαρχούσης συντακτικῆς Συνελεύσεως, νὰ φέρῃ πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας παραχωρεῖ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ μισθοὺς καὶ θέσεις, καὶ κατόπιν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πράξεις της πρὸς ἐπικύρωσιν, ὅπως ἐγίνετο ἴσως ἐν Ἑπτανήσῳ. Ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἀνεχθῇ ποτὲ τοιαύτην ἀρχήν· ὑπάρχον τὸ ἔθνος δὲν δύναται νὰ παραχωρήσῃ εἰς κανένα καμμίαν ἐξουσίαν ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος (χειροκροτήματα). Εἴμεθα πολῖται ἐλεύθεροι, ὑπερεμαχήσαμεν ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ, καὶ θέλομεν καὶ πάλιν ὑπερμαχήσει, δὲν θέλομεν ποτὲ τὰ ἐγκαταλείψει, διότι τὶ ἄλλο σημαίνει αὐτὸ παρὰ ἐγκατάλειψιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ; Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνήκω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ἴσως, καὶ δύναμαι νὰ γνωρίζω ἀκόμη τὶ σκοπεῖ αὕτη, δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν ἐξουσίαν σήμερον, καθὼς λέγετε, ὄχι, τὴν χαρίζει ὅπως τὴν ἐχάρισε κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἀποτελεῖτε μέρος, διότι παρανόμως ἐσχηματίσθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διότι ὤφειλον κατὰ κανόνα συνταγματικὸν οἱ σύμβουλοι τοῦ Βασιλέως νὰ σχηματίσουν τὴν Κυβέρνησιν οὐχὶ ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Συνελεύσεως· τὴν ἐσχημάτισαν ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀπολέσαντας πρὸ μικροῦ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Συνελεύσεως, διότι ἐστηρίχθησαν εἰς τὰς ψήφους τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων, τοὺς ὁποίους ἐκ τῶν προτέρων ἐγνώριζον ὅτι θέλουν εἶσθαι εἰς τὴν διάθεσίν των (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ὅταν σπουδαῖοι ἄνθρωποι ὁμιλήσουν τότε ἀπαντῶ, εἰς τὸν Κύριον Καλὸν δὲν καταδέχομαι νὰ ἀπαντήσω.

§119ΚΑΛΟΣ. Μάθε, Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν θέλει ἡ ἀντιπολίτευσις διὰ τῆς ψήφου δῆθεν τινῶν ἐκ τῶν πληρεξουσίων τῶν Ἰονίων νήσων ν’ ἁρπάξῃ τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ σέ· σοῦ τὴν χαρίζει (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Ἡ ἀντιπολίτευσις ζητεῖ τὴν ἀφομοίωσιν καθ’ ὅλα, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἰονίου Βουλῆς, καὶ τὴν γενικὴν ἀπαίτησιν ὅλης τῆς Ἑλλάδος· ζητεῖ ν’ ἀναβληθῇ πᾶσα ἄλλη ἐργασία ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τῆς ἀφομοιώσεως κατ’ ἀρχὰς, καὶ κατόπιν προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τῶν προτάσεων τῆς ἐπιτροπῆς καὶ πάσης ἄλλης εἰσαχθησομένης πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὴν λόγον ὁ Κ. Λομβάρδος.

§121ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἐγὼ λέγω δύω λέξεις, ὅ,τι ἤθελεν ὁ Καλὸς τὸ ἔκαμεν· ἡ ὥρα παρῆλθεν.

§122ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο εἶναι πρόσωπα ἐπίτηδες βαλμένα διὰ νὰ χειροκροτῶσι.

§123ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ νὰ κάμωμεν τὸ ἀκροατήριον, ὅταν δίδετε τὸ κακὸν παράδειγμα;

§125ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀφήσατέ τους νὰ χειροκροτοῦν καὶ ποδοκροτοῦν· καὶ αὐτὴ εἶναι μία ἐλευθερία.

§126ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πολλὰ ἠμποροῦσα νὰ προϋποθέσω, ὅτι ἠδύναντο νὰ εἰπωθῶσι κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Πολλὰ ἠμποροῦσα νὰ προϋποθέσω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἤμεθα προπαρεσκευασμένοι, εἴτε νὰ ἀκούσωμεν, εἴτε ν’ ἀντικρούσωμεν. Οὐδέποτε ὅμως ἤθελον ἠμπορέσει νὰ προϋποθέσω, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἤθελεν ἀρνηθῆ ἡ ἐθνικότης εἰς τοὺς Ἕλληνας τοῦ Ἰονίου, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς ἐθνικῆς τῶν Ἀθηνῶν Συνελεύσεως ὅτι ἤθελε παρουσιασθῆ πληρεξούσιος, ὅστις ἤθελε μᾶς προσκαλέσει νὰ μᾶς βαπτίσῃ εἰς τὸ βάπτισμα τὸ ἐθνικόν! Καὶ μολονότι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς παρετήρησε νὰ μὴ προσέξωμεν εἰς τὰ τοιαῦτα καὶ νὰ ῥίψωμεν μόνον βλέμμα περιφρονήσεως, οὐδὲν ἧττον ὅσον καὶ ἂν προσπαθῶ νὰ καταστείλω τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία μοῦ ἐπῆλθε, δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ εἴπω, ἂς δικάσῃ ἡ Συνέλευσις, ἂς δικάσῃ τὸ ἔθνος, ποῖος εἶναι ἢ δὲν εἶναι Ἕλλην, οἱ Ἕλληνες τοῦ Ἰονίου, ἢ ἐκεῖνος ὅστις ἀρνεῖται τὴν ἐθνικότητα εἰς τοὺς Ἕλληνας τοῦ Ἰονίου; (εὖγε, εὖγε δεξιόθεν, ποδοκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§127ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Κύριε Πρόεδρε, νὰ κενωθῇ τὸ ἀκροατήριον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐκκένωσιν αὐτοῦ τοῦ μέρους τοῦ ἀκροατηρίου νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη· ὁ Κ. φρούραρχος νὰ διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν.

§129ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Τί ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφάσισε νὰ ἐκκενωθῇ τὸ ἀκροατήριον. (θόρυβος) Ἡσυχία, Κύριοι, εἰς τὴν τάξιν.

§131ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ποδοκροτήσαντες ἔμειναν μέσα, τί ἔγεινε;

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρηγγέλθη ὁ φρούραρχος νὰ τοὺς ἀποβάλῃ. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑπάγω μόνος μου.

§133ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἐπεκτείνομαι περισσότερον εἰς τὸν λόγον τοῦ Κ. Ζέρβα. Παρατηρῶ δὲ ἀκολουθῶν, ὅτι ὁ Κ. Ζέρβας μᾶς ἠρνήθη τὴν ἐθνικότητά μας, ὁ διαδεξάμενος τὸν Κ. Ζέρβαν, ἀξιότιμος Κ. Καπελέτος μᾶς ἠρνήθη διάθεσιν ἢ πόθον πρὸς τὴν ἀφομοίωσιν. Ὁ δὲ Κ. Καλὸς ἔφερε πρὸς ὑποστήριξιν τῶν λόγων του τὰ πρακτικὰ τῆς Ἰονίου βουλῆς, καὶ ἐξ ὅλων τούτων, Κύριοι, ἐὰν διὰ μίαν στιγμὴν τὸ πνεῦμα ἡμῶν δύναται νὰ σταθῇ ἥσυχον, ἡμῶν τῶν γινωσκόντων τὰ πράγματά μας, ἐὰν προσηλωθῇ ἐπ’ αὐτῶν ὅσα ἐλέχθησαν καὶ ἐπὶ τῆς σημερινῆς συζητήσεως, δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἐννοήσωμεν πρὸς τί τοσαύτη λογοτριβὴ, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον οἱ ξένοι, ἐὰν τυχὸν εἰ τὰ ἀκροατήρια εὑρίσκωνται καὶ μᾶς ἀκούουν, ἢ ἐὰν τυχὸν τὰ πρακτικά μας ἀναγνώσουν, πολὺ ὀλιγώτερον θὰ ἐννοήσουν τί πρόκειται ἐδῶ μέσα, καὶ διατί σήμερον τοιαύτη συζήτησις σπρώχνεται. Διατί; Ἐὰν πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἡ ἀφομοίωσις σήμερον ἢ αὔριον! Ἰδοὺ τὸ ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τοσαῦται καὶ τοιαῦται λογομαχίαι φαίνονται περιστρεφόμεναι· ὁποία δὲ θὰ ᾖναι ἡ θέσις μας ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων τούτων; Ὀφείλομεν ὅθεν, Κύριοι, νὰ διακρίνωμεν καθαρῶς τὸ ζήτημα, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τὸ ἔλαβεν ὑπὸ τὴν ὑπουργικὴν ἔποψιν· ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ τὸ διακρίνωμεν καθαρῶς, καθαρώτατα. Τί συζητοῦμεν σήμερον; Συζητοῦμεν ἐὰν πρέπει νὰ συζητήσωμεν σήμερον τὴν ἀφομοίωσιν ἢ αὔριον; Οὐχὶ, δὲν εἶναι τοῦτο τὸ ἀληθὲς ζήτημα. Πρέπει νὰ τὸ θέσωμεν καθαρῶς καὶ εἰλικρινῶς, ὡς ἁρμόζει δι’ ὅσους ὑπὲρ τῆς ἀληθοῦς ἐλευθερίας εὑρίσκονται ἐδῶ μέσα. Ὅσον καὶ ἂν ἐπροσπάθησα, Κύριοι, καὶ ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι νὰ ἴδωμεν ποία ἀρχὴ ἢ ποῖαι ἀρχαὶ διακρίνουν τὴν μίαν ἀπὸ τὴν ἄλλην πτέρυγα τῆς Συνελεύσεως ταύτης, ἐγὼ τοὐλάχιστον καὶ πολλοὶ ἄλλοι ὡς ἐμὲ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἀνακαλύψωμεν ἀρχὰς διαιρούσας τὰς δύω πτέρυγας· ἴσως εἶναι ἐλάττωμα τοῦ ἀδυνάτου νοός μας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι καθ’ ἡμᾶς δὲν εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ἀρχαὶ σᾶς διαιροῦν. Μίαν μόνην ἀρχὴν εὕρομεν, ἥτις διαιρεῖ τὴν μίαν ἀπὸ τὴν ἄλλην πτέρυγα, καὶ ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἡ μὲν μία πτέρυξ λέγει (καὶ λέγων πτέρυγα δὲν ἐννοῶ νὰ συμπαραλάβω ὅλους ὅσους εἰς τὴν μίαν ἢ εἰς τὴν ἄλλην πτέρυγα παρακάθηνται, διότι αἱ γραμμαὶ δὲν εἶναι ἀκριβῶς προσδιωρισμέναι), ἡ μία πτέρυξ τῆς Συνελεύσεως ταύτης λέγει, πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον.

§134ΤΙΝΕΣ. Ἀριστερόθεν, ὄχι, (θόρυβος) ποῖος τὸ λέγει;

§135ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν βλέπω παρόντας σήμερον καθημένους εἰς τὰ θρανία ταῦτα ἐξέχοντα πρόσωπα τῆς μερίδος ταύτης, τὰ ὁποῖα ἐπροσπάθησαν νὰ μὲ πείσωσιν, ὅπως τὴν ἀρχὴν αὐτὴν παραδεχθῶ. Ὅταν ὅμως ἔλθωσιν ἐδῶ μέσα θέλω τοῖς ζητήσει τὴν ἄδειαν, ἀφοῦ μὲ λέγετε... ποῖος τὸ λέγει, θὰ εἴπω τὰ ὀνόματά των καὶ σᾶς ἐπαναλέγω ἄτομα ἐξέχοντα τῆς μερίδος ταύτης.

§136ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Οὐδεὶς εἶναι ἐξέχων.

§137ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ ἔξοχον εἶναι σχετικὸν οὐχὶ ἀπόλυτον. Ἐνθυμοῦμαι δὲ πολὺ καλὰ ν’ ἀνέγνωσα εἰς τὴν φυσικὴν ἱστορίαν, ὅτι ἓν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διακρίνουν τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τὰ ἐπίλοιπα ζῶα εἶναι ἡ μεγίστη ἀνομοιότης, ἡ ὁποία παρατηρεῖται μεταξὺ τοῦ ἑνὸς ζώου ἀνθρώπου καὶ τοῦ ἑτέρου ζώου ἀνθρώπου. Ἤθελα νὰ προφέρω καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ὧν ὑπαινίσσομαι τὴν στιγμὴν ταύτην, ἂν ἦσαν παρόντες, διότι δὲν μοὶ ὡμίλησαν ὑπὸ ἐχεμύθειαν, ἀλλὰ μοὶ ὡμίλησαν παρόντων πολλῶν ἄλλων. Τὴν πρώτην ὅμως ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐδῶ τοὺς ἰδῶ, θέλω ἐπικαλεσθῆ τὴν μαρτυρίαν των. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀνεκάλυψα ἀπὸ τὸ ἓν μέρος. Ἤγουν παράτασις ἐπ’ ἀορίστῳ τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος ἐπὶ τῷ πατριωτικῷ κατὰ τὴν ἰδέαν των, σκοπῷ, καθὼς τοὐλάχιστον μοὶ εἶπαν, ὅτι ὁ Βασιλεὺς εἶναι ἀκόμη μικρὸς, ὁ Βασιλεὺς δὲν ἔχει ἀκόμη τὴν ἀναγκαίαν πεῖραν, ὅπως διοικήσῃ τὸ κράτος· ἀνάγκη λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ μένῃ ἕως οὗ ὁ Βασιλεὺς λάβῃ τὴν ἀναγκαίαν πεῖραν, ὅπως μὴν ἀφήσῃ τὸν Βασιλέα εἰς τὰς χεῖρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι...

§138ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πῶς αὐτό;

§139ΖΕΡΒΑΣ. ... (θόρυβος)

§140ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ Κ. Ζέρβας μοὶ λέγει, ὅτι λέγω τὴν ἀλήθειαν.

§141ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§142ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀνάγκη λοιπὸν λέγουν νὰ παραταθῇ ἡ διάρκεια τῆς Συνελεύσεως, ὅπως ἠμπορέσουν νὰ ὁδεύσωσι καλλίτερα τὰ πάτρια· πατριωτικὸς σκοπὸς ὁδηγεῖ τὴν ἰδέαν ταύτην, δὲν θέλω νὰ τὸ ἀρνηθῶ, ἀλλ’ ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὡς ὀρθὸν τὸν συλλογισμὸν καὶ τὴν ἰδέαν. Οἱ ἄλλοι λέγουν, ὀφείλομεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος, ἀνάγκη εἶναι μίαν ὥραν ἀρχήτερα νὰ παύσῃ ὁ σπασμωδικὸς κλονισμὸς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ δύω ἔτη συνταράττει τὸ ἔθνος τοῦτο, καὶ εἶναι σφάλμα νὰ μένωμεν διαρκῶς ὑπὸ τὸν κλονισμὸν τὸν ἐπαναστατικὸν, ἀνάγκη ν’ ἀποπερατώσωμεν μίαν ὥραν ἀρχήτερα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος, ὅπως τὸ ἔθνος ἐπανέλθῃ εἰς τὴν τακτικὴν πορείαν καὶ ὅπως Κυβέρνησις συσταθῇ. Μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης θεωρίας ἡ μεγάλη πλειονοψηφία εἰς τὴν τελευταίαν. Ἰδοὺ ἡ διαφορὰ ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἀνεκαλύψαμεν χωρίζουσαν τὴν μίαν ἀπὸ τὴν ἄλλην μερίδα. Κατετάχθημεν ὑπὸ τὴν μίαν τῶν ἀρχῶν συμφώνως μὲ τὰς ὑπαγορεύσεις τῆς συνειδήσεώς μας· καὶ νομίζομεν τοὐλάχιστον, ὅτι ἡ συνείδησίς μας τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν μᾶς ἀπατᾷ, διότι σύμφωνος μὲ τὴν ὑπαγόρευσιν τῆς συνειδήσεώς μας εἶναι ἡ γενικὴ, ἡ πάμψηφος φωνὴ τοῦ ἔθνους, ἡ ὁποία μᾶς φωνάζει. Πληρεξούσιοι! ἀποπερατώσατε μίαν ὥραν ταχύτερα (εὖγε, εὖγε) τὸ ἔργον σας. Ἀλλὰ μαζὺ μὲ τὸ ζήτημα περὶ ἐπιψηφίσεως ταχείας εἴτε βραδείας τοῦ Συντάγματος παρουσιάζεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἐνῷ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος τῆς Συνελεύσεως λέγεται πρὸς τὸ ἄλλο (τὸ ται μὲ, ΑΙ) διότι νομίζω, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρέπει νὰ σεβασθῶ καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ λογιωτατισμοῦ (θόρυβος). Ἐνῷ λοιπὸν ἀπὸ τὸ ἓν μέρος τῆς Συνελεύσεως λέγεται πρὸς τὸ ἄλλο. Ἐσεῖς δὲν θέλετε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος, τὸ ἄλλο λέγει πρὸς τὸ ἄλλο, ἐσεῖς δὲν θέλετε τὴν συγχώνευσιν, τὴν ἀφομοίωσιν· καὶ παράδοξον φαινόμενον, σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπαρουσιάσθη ὡς σφόδρα ὑποστηρικτὴς τῆς ἰδέας τῆς συγχωνεύσεως ὁ ἀξιότιμος Κ. Καπελέτος, ὁ ὁποῖος πέρυσυ εἰς τὴν Ἰόνιον Βουλὴν (σιγὴ βαθεῖα) εἶχεν ὑπογράψει μίαν ἰδιαιτέραν δήλωσιν.... (ἐγείρεται ὁ Καπελέτος).

§143ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶναι παρὼν ὁ Κ. Βαλαωρίτης;

§144ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Μάλιστα.

§145ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διὰ τῆς ὁποίας ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἰδέας τοῦ Κυρίου Βαλαωρίτου, τοῦ Κυρίου....

§146ΚΑΠΕΛΕΤΟΣ. Καὶ ἄλλων 13.

§147ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔστω· οἱ ἄλλοι 13 δὲν εἶναι ἐδῶ διὰ νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι δὲν θέλουν τὴν ἀφομοίωσιν, καὶ ὅτι τὴν θέλετε ὑμεῖς ὁ Κ. Καπελέτος, ὅστις, λέγω, κατετάχθη μόλον τοῦτο μὲ τὴν πλειονοψηφίαν καὶ οὐχὶ μὲ τοὺς ὑποστηρίζοντας τὰς ἰδέας τοῦ Κ. Βαλαωρίτου, καὶ αἱ ὁποῖαι ἄλλως δὲν περιεῖχον τὴν ἰδέαν τῆς ἀποκρούσεως τῆς ἀφομοιώσεως ὡς τὴν ἐκλαμβάνουσιν ἐδῶ.

§148ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἔθετα τότε τὸ ζήτημα, ὡς ζήτημα δυσπιστίας ἢ πίστεως κατὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ πιστεύω, ὅτι κατὰ τὴν περίστασιν δὲν ἐσφάλαμεν νὰ δοθῇ τὸ δεῖγμα τῆς δυσπιστίας εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἐσυμφωνήσαμεν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν, χωρὶς νὰ θίξωμεν τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως, τὸ ὁποῖον δι’ ἡμᾶς δὲν ἦτο ζήτημα. Τότε ὁ Κύριος Καπελέτος εἶχεν ὑποσχεθῆ νὰ μὲ ὑποστηρίξῃ, ὅταν ἤθελον δώσει ἔναρξιν εἰς τὴν συζήτησιν· ὅταν ὅμως ἔλαβα τὸν λόγον μετὰ θαυμασμοῦ εἶδον, ὅτι ἔμεινα μεμονωμένος... (γέλως).

§149ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Σήμερον ὅμως παρίσταται ὁ Κ. Καπελέτος ὡς ἔνθερμος ὑποστηρικτὴς τῆς συγχωνεύσεως, ἐνῷ ὁ Κ. Καλὸς ἐπιφέρει καὶ μαρτυρίαν τὰ προηγούμενα τῆς Ἰονίου Βουλῆς, διὰ νὰ δείξῃ ὅτι ἤμουν (καὶ εἶμαι) ὑπὲρ τῆς ἀπολύτου ἑνώσεως. Ἠθέλησε ν’ ἀναφέρῃ τὸ ταπεινόν μου ὄνομα ὁ Κ. Καλὸς καὶ νὰ σᾶς ἀναγνώσῃ ἓν μέρος ἑνὸς λόγου μου πρὸς τὴν Ἰόνιον Βουλὴν, ἀλλὰ δὲν τὸ συνεπλήρωσε.... παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μοὶ δώσῃ τὴν ἄδειαν νὰ τὸν συμπληρώσω ἐγώ. Ἐπληροφοροῦσα τὴν Βουλὴν τῆς Ἑπτανήσου, περὶ τοῦ τὶ εἶπον εἰς τὸν Ἁρμοστὴν ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τῷ ἔλεγα.... «Τῷ εἶπον νὰ διευκρινήσωμεν τὴν θέσιν μας. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ διαγγέλματος θέλετε νὰ προτείνητε μορφὴν Κυβερνήσεως προσωρινῆς. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπωμεν ἐλευθέρως τὴν γνώμην μας, σᾶς λέγομεν ὅτι ἡ προτεινομένη μορφὴ δὲν εἶναι κατάλληλος, καὶ ἀντ’ αὐτῆς σᾶς προτείνομεν τοῦτο· ἐὰν ὅμως ὡς ὅρος ἀναπόφευκτος προτείνεται πρὸς πραγματοποίησιν τῆς ἑνώσεως τὸ ἄρθρον τοῦτο, τότε σᾶς λέγω, ὅτι ἐγώ τε καὶ οἱ συνάδελφοί μου ὄχι τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐὰν μᾶς ἐλέγετε νὰ καταδαφίσητε τὰ φρούριά σας, νὰ χώσητε τοὺς λιμένας σας, νὰ χαλάσητε τὰς ὁδούς σας, νὰ ἀνασκάψητε τὰς πόλεις σας διὰ νὰ λάβητε τὴν ἕνωσιν, ἠθέλαμεν σᾶς εἴπει, ἡ ἀνωτέρα δύναμις ἂς πράξῃ ὅ,τι θέλει, ἡμεῖς τὴν ἕνωσιν ζητοῦμεν, καὶ οὐδέποτε ἀπέναντι οἱασδήποτε θυσίας, ἣν ἡ ἀνωτέρα δύναμις ἤθελε μᾶς ἐπιβάλλει τὴν ἕνωσιν, ἠθέλαμεν καταψηφίσει» (Πρακτικὰ Ἰονίου Βουλῆς σελ. 46). Καὶ δὲν ἠξεύρω ἂν καὶ ὁ Κ. Καλὸς ἦτο τότε καὶ αὐτὸς μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες ἐδῶ εἰς Ἀθήνας ἐπίστευον, ὅτι ἐπῆγα εἰς τὴν Κέρκυραν, ὅπως ἐμποδίσω τὴν ἕνωσιν, ἵνα οὕτως ἐμποδίσω τὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἄφιξιν τοῦ Γεωργίου. Ὅπως τότε αἱ ὑποψίαι ἀπεδείχθησαν ἀβάσιμοι καὶ συκοφάνται οἱ αὐτὰς διαδώσαντες, οὕτω θέλουσιν ἀποδειχθῆ καὶ τώρα.

§150ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐν τούτοις τώρα σᾶς λέγουν ἀφοσιωμένον.

§151ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν τὸ ἀγνοῶ. Ὑπόνοιαι λοιπὸν φαίνονται ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ τὸ ἄλλο τῆς Συνελεύσεως. Τὸ ἓν μέρος ὑποπτεύεται τὸ ἄλλο, ὅτι δὲν θέλει τὴν συγχώνευσιν. Τὸ ἄλλο ὑποπτεύεται, ὅτι τὸ ἕτερον δὲν θέλει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος (σιγὴ βαθεῖα). Εἶναι ἀβάσιμοι αἱ ὑπόνοιαι αὗται; Σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτὴν τὴν ἰδέαν τὴν συνέλαβα καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐσκέφθην, διότι μὲ τὸ εἶπον ἄνθρωποι, ὅτι τοιαύτη ἰδέα ὑποστηρίζεται καὶ ἔχει ὀπαδοὺς, οἵτινες καὶ ἐπροσπάθησαν νὰ τὴν μεταδώσωσι καὶ εἰς τοὺς Ἰονίους πληρεξουσίους. Πόθεν δὲ συνελάβετε σεῖς, Κύριοι, τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡμεῖς ἀντιτείνομεν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς συγχωνεύσεως; Δὲν θέλω νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· τοὐλάχιστον τοῦτο ἐν κοινοβουλευτικῇ συζητήσει δὲν ἐπιτρέπεται νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πιστεύω, ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν τὸ πιστεύετε· ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι πιστεύω νὰ τὸ πιστεύετε. Ἀλλὰ καὶ μὲ ὅσα καὶ ἂν ἠμπορέσητε νὰ κάμητε, νὰ εἴπητε, νὰ γράψητε, νὰ διαδώσητε, ποτὲ δὲν θὰ εὕρητε ἕνα ἄνθρωπον ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ὅστις νὰ σᾶς πιστεύσῃ, ὅτι σεῖς ἐπιθυμεῖτε τὴν συγχώνευσιν καὶ ἡμεῖς ὄχι, ἢ ὅτι σεῖς ἐπιθυμεῖτε τὴν συγχώνευσιν περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς. Ἀλλ’ ὑποπτεύεσθε καὶ ζητεῖτε αἱ ὑποψίαι νὰ διασκεδασθῶσιν. Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ σᾶς τὰς διασκεδάσωμεν, ὑποπτευόμεθα ὅμως καὶ ἡμεῖς καὶ κἄτι τι περισσότερον παρ’ ὅ,τι ὑμεῖς ὑποπτεύεσθε. Λέγομεν, ὅτι δὲν θέλετε νὰ σπεύσητε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος, καὶ ἂν δὲν εἴχαμεν ἑτέραν ἀπόδειξιν, ἔχομεν τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ὅτι δὲν θέλετε νὰ ἐπισπεύσητε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε ποίας ἡμέρας νὰ συζητηθῇ τὸ Σύνταγμα, καὶ ποίας ἄλλα ἀντικείμενα. Προχθὲς ὅμως ἀνετρέψαμεν μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν, καὶ ἐνῷ εἴχομεν προχωρήσει εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος περὶ φυτειῶν, ἐξέρχεται πρότασις, ὅτι πρέπει νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις ἐκείνη, ὅπως καταγίνωμεν ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως. Πᾶν ἄλλο ζήτημα ἀπεκλείσθη ἀπὸ προχθὲς, καὶ θέλομεν ἐξακολουθεῖ ἀποκλειστικῶς κατὰ τὰς ἡμέρας, καθ’ ἃς δὲν εἶναι συζήτησις ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως. Πῶς τοιαῦτα, κύριοι, μαρτύρια; ποῦ ὁ κίνδυνος, ὅτι ἡ συγχώνευσις κινδυνεύει; ποῦ τὸ τοιοῦτον κατεπεῖγον, ὅπως σήμερον ἐπιληφθῶμεν τῆς συγχωνεύσεως καὶ ὄχι αὔριον; Πρόκειται μᾶς εἴπατε νὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις εἰς τὴν Ἑπτάνησον καὶ εἰς τὴν Ζάκυνθον, τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε ἰδιαιτέρως. Ἐν Ζακύνθῳ εἴπατε ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἑτοιμάζονται νὰ ἀναχωρήσωσιν ἕνεκεν τῆς ἐκεῖ ἀναρχίας. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λαλῶν ἐπαναλαμβάνω, ὅ,τι ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι πιστεύω νὰ πιστεύητε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ μείνατε βέβαιοι, ὅτι εἶσθε θύματα ἀπατηλῶν πληροφοριῶν· μείνατε βέβαιοι, ὅτι εἰς τὴν Ζάκυνθον ἐπικρατεῖ πολὺ μεγαλύτερος σεβασμὸς τῶν πολιτῶν πρὸς ἀλλήλους, παρ’ ὅσος ἐπεκράτει, ἐπικρατεῖ καὶ θέλει ἐπικρατεῖ, ἀφ’ ὅτου ἡ Ἀγγλικὴ προστασία ἔπαυσεν. Ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐμείναμεν χωρὶς στρατὸν, μὲ τὰ πάθη, τὰ πάθη τὰ ὁποῖα εἶχε διεγείρει ὁ ξένος μεταξὺ ἡμῶν. Ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας τὸ κόμμα, ὄχι τὸ κόμμα, ἀλλ’ ὁ λαὸς ὁλόκληρος, ὁ ὁποῖος εἶχε καταπιεσθῆ ἀπὸ τὸν ξένον, καὶ τὰ ὄργανά του, ἔλαβε τὰ ὄργανα ταῦτα εἰς χεῖράς του, ὅμως δὲν τὰ ἐκακοποίησε, δὲν τὰ ἔσυρεν εἰς διαπόμπευσιν εἰς τοὺς δρόμους, ὡς ἔχομεν ἄλλα παραδείγματα εἰς ἄλλας ἐπαναστάσεις. Ὄχι. Ποσῶς δὲν τὰ ἐπρόσβαλεν, ἀλλὰ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ἐμείναμεν νήστεις καὶ ἄγρυπνοι παραφυλάττοντες τὰς θύρας τῶν οἰκημάτων τῶν πρώην ἀντιπάλων μας, καὶ ἐπραγματοποιήσαμεν ὅ,τι εἴπαμεν, ὅτι πρότερον ἠθέλαμεν πέσει ἡμεῖς καὶ ὕστερον οἱ ἀντίπαλοί μας θὰ ἐλάμβανον τὴν πλέον μικρὰν προσβολήν.

§152ΣΟΛΩΜΟΣ. Εἰς ὅλην τὴν Ἑπτάνησον ὑπάρχει τάξις.

§153ΤΙΝΕΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΟΙ. Τότε μὴ συκοφαντεῖτε.

§154ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶσθε θύματα ψευδῶν πληροφοριῶν· ἐζήτησα ἀφ’ ὅτου ἦλθον εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰς ἐπισήμους ἀλληλογραφίας μεταξὺ τῶν ἀρχῶν τῶν τοπικῶν τῆς Ἑπτανήσου καὶ τοῦ ὑπουργείου. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψωσιν ὅμως οἱ ὑπουργοὶ νὰ τοῖς κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἕως τώρα δὲν ἔλαβον εἰμὴ ἐλάχιστον μέρος. Ὅταν ὅμως τὰ λάβω, θέλω τὰ φέρει νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως. Εἰς τὰ ἀνὰ χεῖράς μου εὑρισκόμενα ἀπαντῶ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐνταῦθα, ὅτι μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Λομβάρδου ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον ἤθελε γίνει μία μεγάλη σφαγὴ, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ Λομβάρδος ἕως ὅτου ὑπῆρχεν ἐν Ζακύνθῳ ὑπῆρχε τάξις καὶ μετὰ ταῦτα οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ διατηρήσῃ αὐτήν. Σημειοῦνται τὰ ὀνόματα τῶν μελλόντων δῆθεν νὰ διευθύνωσι τὴν σφαγὴν, τὰ κέντρα ὅπου οἱ συνωμῶται θὰ συνήρχοντο διὰ νὰ ἐπιπέσωσι κατὰ τῶν θυμάτων κτλ. κτλ. ὁ γράφων ἐσημείωσεν, ὅτι ἦτον μεμυημένος εἰς τὴν συνωμοσίαν. Μάθετε ἓν ἄλλο. Εἰς τὸν ἔκτακτον ἀπεσταλμένον ἐν Κερκύρᾳ διεβιβάσθη ἔγγραφον παρ’ ἐκείνων, οἵτινες σᾶς πληροφοροῦν, Κ. Καλὲ, τὴν στιγμὴν ταύτην. Καὶ τί λέγει; Ἐμπόδισον ὅσον δύνασαι τὴν προσέλευσιν τοῦ Βασιλέως ἐν Ζακύνθῳ, διότι μέγα κακὸν θὰ προκύψῃ, καὶ ἂν πλησιάσῃ ὁ Βασιλεὺς, τοὐλάχιστον φρόντισον νὰ μὴ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ πλοῖον, ἂν ἐξέλθῃ πρόσεξον διὰ τοὺς οἰκτιρμοὺς τοῦ Θεοῦ, μήπως καὶ πίῃ ποτήριον ὕδατος. Ἐν τούτοις, Κύριοι, ἐν Ζακύνθῳ ὑπεδέχθη ὁ Βασιλεὺς μὲ τὸν μεγάλον ἐκεῖνον ἐνθουσιασμὸν, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δείξωσιν οἱ ἀβάπτιστοι Ἕλληνες, ὑποδεχόμενοι τὸν βασιλέα τῶν Ἑλλήνων. Εἶσθε, σᾶς λέγω, θύματα ἐσφαλμένων πληροφοριῶν καὶ μὴ συκοφαντεῖτε ἕνα ὁλόκληρον λαὸν, ὅστις ἔδειξε καὶ δεικνύει τοσοῦτον πατριωτισμὸν καὶ τοιαύτας διαθέσεις ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς τάξεως. Ἀλλ’ ὁ Κ. Καλὸς εἶπεν, ὅτι κινδυνεύει, ἂν δὲν γίνῃ παρευθὺς ἡ ἀφομοίωσις, ἡ Ἑπτάνησος ἀπὸ τὴν αὐθαιρεσίαν. Δὲν πιστεύω, Κύριοι, νὰ ἠμπορῇ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ὑπὸ τὸ αὐθαίρετον εὑρίσκεται λαὸς, εὑρισκόμενος ὑπὸ τὸ σκῆπτρον τοῦ Γεωργίου ὅστις ἔδειξε καὶ δεικνύει τὸν μεγαλήτερον σεβασμὸν ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν ἐλευθεριῶν. Ποίας ὑπονοίας ἔχετε ὅτι δὲν θέλομεν τὴν ἀφομοίωσιν; αὔριον ἄρχεται· σήμερον ὅμως εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι δὲν θέλετε, καὶ εἴμεθα εἰς τὴν στιγμὴν τῶν ἀμοιβαίων ἀποδείξεων. Δείξατέ μας, ὅτι θέλετε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος ταχεῖαν, ἀλλὰ δότε μας τὴν ἀπόδειξιν καθαρὰν, εἰλικρινῆ, οὐχὶ ὅμως διὰ συνεχῶν διακοπῶν, οὐχὶ διὰ ψύλλου πήδημα ζητοῦντες τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν νὰ παρεμβάλλητε προσκόμματα εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἡμεῖς, ἂν σεῖς ἐλάβετε τὴν ἐντολὴν, ὡς σᾶς εἶπε καὶ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς νὰ ψηφίσητε τὸ Σύνταγμα, ἐλάβομεν τὴν ἐντολὴν νὰ κάμωμεν πρὸς τοῦτο καὶ τὴν ἀφομοίωσιν, καὶ αὔριον θέλομεν σᾶς τὸ δείξει, ὅτι θέλομεν καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀφομοίωσιν. Ἀλλ’ ὑποπτεύεσθε, ὅτι ἀφοῦ ψηφισθῇ τὸ Σύνταγμα, διὰ μιᾶς θὰ ἐπέλθῃ ἡ διάλυσις τῆς Συνελεύσεως. Ἡ διάλυσις ὅμως τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ δύω πηγὰς ἠμπορεῖ νὰ προέλθῃ, εἴτε ἀπὸ τὸν βασιλέα....

§155ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, ὄχι.

§156ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ τὸ λέγω.

§157ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶναι βουλὴ ἡ Συνέλευσις.

§158ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶσθε καθηγητὴς τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου;

§159ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, εἶμαι ταπεινὸς ἰατρὸς, ἀλλὰ καθηγηταὶ τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου πρεσβεύουν, ὅτι ἅμα ἀποπερατώσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συντάγματος ἡ συνέλευσις, παύει ἀπὸ τοῦ νὰ ᾖναι συντακτικὴ, καὶ ὅτι ἑπομένως δύναται νὰ διαλυθῇ.

§160ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Εἶναι συντακτικὴ, ἕως ὅτου συντάξῃ τὴν πολιτείαν.

§161ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ, Κ. Μομφεῤῥᾶτε, ἐνθυμοῦμαι καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἤκουσα, ἕνας ἄλλος ἀρκετὰ δυνατὸς εἰς τὸ συνταγματικὸν δίκαιον τὸ εἶπε, καὶ εἶπε κἄτι τι περισσότερον, ἀφ’ ὅ,τι λέγετε ὑμεῖς, ὅτι δηλαδὴ δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἕως ὅτου συντάξῃ τὴν πολιτείαν ἡ συνέλευσις, ἀλλ’ ἀφοῦ ἔγινεν ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπτανήσου ἀπὸ τὴν συνέλευσιν ταύτην, αὕτη πρέπει νὰ μείνῃ ἕως ὅτου νὰ γείνῃ ἡ συνένωσις ὅλου τοῦ Πανελληνίου· καὶ αὐτὸς, Κύριοι, εἶναι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ Κ. Παντολέων (γέλως).

§162ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι προσωπικὸν, θέλω ν’ ἀπαντήσω (θόρυβος.)

§163ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μοὶ τὸ εἶπον, δέν σᾶς πταίω.

§164ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἀφ’ ὅτου ἤλθατε εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐγὼ οὐδέποτε ὡμίλησα μαζύ σας.

§165ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πρὶν ἔλθωμεν ἡμεῖς ἐνταῦθα, τὸ εἴχετε εἰπεῖ. Ὁ Κ. Σαρίπολος....

§166ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διὰ τὴν ἀλήθειαν βεβαιῶ, ὅτι ὁ Κ. Παντολέων ἐνώπιον τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου ἐν τῷ Ἐφετείῳ τὸ εἶπε.

§167ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ψεῦδος. Σὺ δὲν ἀκούεις, εἶσαι κωφός.

§168ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἄν οἱ κωφοὶ τὸ ἤκουσαν, φαντασθῆτε ὅσοι δὲν εἶναι κωφοὶ πῶς τὸ γνωρίζουν. (γέλως).

§169ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ κίνδυνος μήπως διαλυθῇ ἡ Συνέλευσις εἶπον ἔχει δύο πηγάς. Δὲν πιστεύω ὅμως, Κύριοι, ὅτι ὁ Βασιλεὺς θέλει διαλύσει τὴν Συνέλευσιν πρίν .... (θόρυβος).

§170ΠΟΛΛΟΙ. (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα.

§171ΜΑΚΡΗΣ. Μὴ τὸ κάμετε ζήτημα, διότι δὲν τὸ δεχόμεθα ἐπ’ οὐδεμιᾷ προφάσει, ὄχι ἀπὸ τὸν Βασιλέα, ἀλλ’ ἀπὸ κανένα.

§172ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔπαυσεν ἡ ἀφομοίωσις καὶ ἤρχισεν ἡ ἀφοσίωσις. (Γέλως).

§173ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ τὸ λέγω δι’ ἐμέ· δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑποθέσω, ὅτι θὰ διαλύσῃ τὴν συνέλευσιν πρὶν ἢ αὕτη ψηφίσῃ νόμον περὶ ἀφομοιώσεως, νόμον ἐκλογικόν, καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους νόμους, οἵτινες εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν τήρησιν τοῦ συντάγματος. Ἔπειτα, Κύριοι, ἔχομεν καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὅτι οὐδόλως ἡ συνέλευσις θέλει ἀποχωρήσει ἐὰν δὲν ψηφίσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους, καὶ ὅταν δὲν παραδέχεσθε, ὅτι εἶναι κίνδυνος ἐκ μέρους τοῦ Βασιλέως, δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ὑποψία, δὲν μένει ἄλλος φόβος πάρεξ μήπως διαλυθῇ ἡ Συνέλευσις ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους, μήπως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συντάγματος ἓν μέρος τῶν πληρεξουσίων ἤθελεν ἀποχωρήσει καὶ μένει ὁ ἀρκετὸς ἀριθμός, ὅπως ἡ Συνέλευσις σχηματίσῃ ἀπαρτίαν καὶ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἄλλων νόμων. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ πληρεξούσιος, ὅστις νὰ παραμελήσῃ τὴν ἐντολήν του καὶ νὰ φύγῃ ἐδῶθεν πρὶν ἢ ψηφισθῶσιν ὅλοι οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουσι μέρος ἀναπόσπαστον τοῦ συντάγματος· τοὐλάχιστον οὐδεὶς τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἀπὸ τοῦ βήματος ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐνάντιοι τῆς ἀφομοιώσεως. Ἀκούσατέ το ῥητῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· οὐδεὶς θ’ ἀναχωρήσῃ ἕως ὅτου ψηφισθῶσιν ὅλοι οἱ νόμοι οὗτοι. Εἴμεθα χάριτι θείᾳ 70, ἐλπίζομεν ὅτι ὅσοι ἄλλοι καὶ ἂν ἀναχωρήσωσιν, ἄλλοι 80 θέλουν μένει ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου· καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει μία πρότασις ὑποβληθεῖσα ἀπὸ τὸν Κ. Καλὸν, ὅπως ἡ συνέλευσις κηρυχθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ διὰ τοῦ ἀριθμοῦ μόνον 150, ἐγὼ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην διὰ νὰ ἐξασφαλισθῶμεν ἀπὸ τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον φοβεῖσθε, προτείνω νὰ κηρύξωμεν ἀπὸ τοῦδε ἡ συνέλευσις νὰ κηρυχθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ μὲ τὸν ἀριθμὸν μόνον 150 μελῶν παρόντων.

§174ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν καὶ ἀριστερόθεν). Μάλιστα μόνον 150.

§175ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ τεθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ ὡς κατεπείγουσα καὶ νὰ συζητηθῇ τὴν αὔριον· ἢ ἂν ἡ Συνέλευσις τὸ κρίνῃ νὰ τὴν ψηφίσωμεν καὶ τώρα, διότι ἤδη πρὸ καιροῦ ἐπροτάθη.

§176ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§177ΖΕΡΒΑΣ. Χωρίσατε ἐσεῖς κατὰ μέρος, καὶ τότε μάλιστα.

§178ΛΟΥΖΗΣ. Νὰ χωρίσουν τὰ Σωματεῖα καὶ αἱ Προξενικαὶ περιφέρειαι.

§179ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Στενογράφοι! Ἐὰν διὰ δευτέραν φορὰν ἐσημειώσατε τὴν ἔκφρασιν ταύτην τοῦ Κ. Ζέρβα, προσθέσατε καὶ τοῦτο διὰ τοὺς δούλους ἀδελφοὺς, οἱ ὁποῖοι τυχὸν θέλουν λάβει γνῶσιν τῆς ἐκφράσεως ταύτης, καὶ οἵτινες θέλουν τὴν θεωρήσουν ὡς ἔκφρασιν ἑνὸς πληρεξουσίου, ἐντὸς τοῦ συνεδρίου τούτου εὑρισκομένου, προσθέσατε δοῦλοι, παῖδες τῆς Ἑλλάδος, μὴ νομίζετε ὅτι ἡ ἔκφρασις τοῦ Κ. Ζέρβα εἶναι ἔκφρασις τῶν ἀδελφῶν σας» (εὖγε, εὖγε). Προτείνω λοιπὸν τὴν πρότασιν, ὅπως ἡ Συνέλευσις κηρυχθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ ἅμα συνέρχονται 150 πληρεξούσιοι καὶ νὰ τροποποιηθοῦν τὰ ἀνάλογα ἄρθρα τοῦ κανονισμοῦ (θόρυβος). Ἀπαντῶ εἰς τὴν φωνὴν, ἥτις μοῦ εἶπεν «70 ἕως 80 νὰ κάμουν ἀπαρτίαν», καὶ λέγω ὅτι ἂν ἡ Συνέλευσις θέλει καταγίνει εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως, θέλει καταγίνει παρεκτὸς τῆς ῥητῆς ἐντολῆς της, ἀλλ’ ἁπλῶς κατὰ σύμπτωσιν, θέλει καταγίνει εἰς νομοθετικὸν ἀντικείμενον· οἱ δὲ βουλευταὶ οἱ ἐπερχόμενοι δὲν θὰ σύγκεινται ἀπὸ περισσότερον ἀπὸ 150 περίπου· ἀρκοῦν λοιπὸν 150 ἄνθρωποι νὰ συζητῶσι καὶ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως νομοθετικὰ ζητήματα· (θόρυβος ἀριστερόθεν). Λοιπὸν σᾶς ἐδώκαμεν πλήρεις, καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ σᾶς δώσωμεν πληρεστάτας τὰς ἀποδείξεις, ὅτι ἡμεῖς τὴν ἀφομοίωσιν τὴν θέλομεν, τὴν ἀπαιτοῦμεν καὶ ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὴν ἀπαιτήσωμεν. Ἐὰν ἡμεῖς σᾶς εἴπομεν σήμερον, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ Σύνταγμα, καὶ προσκόμματα δὲν πρέπει νὰ παρεμβληθῶσιν εἰς τὸ Σύνταγμα, καὶ σεῖς ἐξ ἐναντίας μᾶς ἐπροτείνατε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀφομοιώσεως, ἠξεύρετε, κύριοι, καὶ συγχωρεῖτε νὰ εἴπω μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν, χωρὶς νὰ ἔχω σκοπὸν νὰ ἐγγίξω ἢ νὰ προσβάλω κανένα, ἠξεύρετε εἰς ποίαν θέσιν ἐτέθητε; Ἀφήσατε κατὰ μέρος τὴν μόνην ῥητὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν σήμερον κρατεῖτε εἰς τὰς χεῖρας ἀπὸ τοὺς ἐντολεῖς σας, διότι σήμερον τὴν στιγμὴν ταύτην ἀπὸ τοὺς ἐντολεῖς σας ἄλλην ἐντολὴν δὲν ἔχετε παρὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος, (θόρυβος ἀριστερόθεν) καὶ μετέβητε εἰς ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τῆς ἐντολῆς σας (δὲν λέγω ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα), διότι οἱ ἐντολεῖς σας καθὼς πολὺ καλὰ σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν σᾶς ἐψήφισαν δὲν εἶχον ποτὲ κατὰ νοῦν νὰ σᾶς δώσουν τὴν ἐντολὴν, ὅπως ἔλθητε νὰ ψηφίσητε καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἀφομοιώσεως, εἶναι μία περίπτωσις ἥτις παρουσιάζεται.

§180ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ὅλους τοὺς νόμους τοῦ Ὄθωνος πρέπει νὰ τοὺς μεταβάλωμεν.

§181ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅλους τοὺς νόμους τοῦ Ὄθωνος ἔχετε σκοπὸν νὰ μεταβάλητε καὶ ὅμως σήμερον θέλετε διὰ μιᾶς νὰ μᾶς τοὺς ἐπιβάλητε.

§182ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ὄχι σκοπὸν, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα ἔχομεν (θόρυβος).

§183ΔΑΓΡΕΣ. ....... Διὰ νὰ μάθωμεν.......

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν παρακαλῶ, ἀφήσατε τὰς διακοπὰς καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ.

§185ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν λοιπὸν ἀφοῦ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Συντάγματος εἴδατε ἐκ μέρους ἡμῶν ὅτι παρεμβάλλονται προσκόμματα ὡς πρὸς τὴν ἀφομοίωσιν, τότε ἡμεῖς θέλομεν μεταβῆ εἰς τὴν θέσιν εἰς ἣν σεῖς σήμερον εὑρίσκεσθε, καὶ τότε ἔχετε δίκαιον νὰ μᾶς εἴπητε, ἀφίνετε κατὰ μέρος τὴν ἀφομοίωσιν, δὲν φροντίζετε περὶ ἀφομοιώσεως· ἀλλὰ ἕως ὅτου τὰ πράγματα ἵστανται καθὼς ἵστανται, ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, παρεμβάλλετε προσκόμματα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ πολιτεύματος, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν, διότι νομίζομεν ὅτι δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν καὶ νὰ τὸ εἴπωμεν ἐν ὀνόματι τοῦ ἔθνους τὸ ὁποῖον παρουσιάζομεν ἐξ ἴσου καὶ ἡμεῖς οἱ ἀβάπτιστοι Ἕλληνες, καθὼς καὶ σεῖς οἱ βαπτισμένοι· ἐν ὀνόματι τοῦ ἔθνους διαμαρτυρόμεθα διὰ κάθε πρόσκομμα, τὸ ὁποῖον ἐπέρχεται εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ πολιτεύματος, (θόρυβος ἀριστερόθεν) εἰς τὴν ταχεῖαν κατάρτισιν τῆς πολιτείας· διότι φρονοῦμεν ὅτι μιᾶς ἑβδομάδος, μιᾶς ἡμέρας πρόσκομμα εἰς τὴν ταχίστην κατάρτισιν τῆς πολιτείας δύναται νὰ ἐμπλέξῃ τὸ ἔθνος εἰς δεινά, τὰ ὁποῖα ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου ἀποφεύγει νὰ συλλογισθῇ. (Θόρυβος ἀριστερόθεν).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παλαμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§187ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ζητῶ τὸν λόγον διὰ τὸ προσωπικόν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντήσατε εἰς τὸ προσωπικόν.

§189ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. Παλαμίδης εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν προαγορεύσαντα.

§190ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο ζητήματα σπουδαῖα ἐνδιαφέροντα τὴν πατρίδα, ἐνδιαφέροντα τὸν Ἑλληνισμὸν παρουσιάζονται σήμερον ἐνώπιόν σας, τὸ ἓν τῆς ἀφομοιώσεως τῆς νομοθεσίας, τὸ ἕτερον τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος. Ἀμφότερα, Κύριοι, εἶναι ἀληθῶς σπουδαιότατα, ἀλλὰ σήμερον πρόκειται νὰ κρίνητε πότερον εἶναι σχετικῶς σπουδαιότερον καὶ μᾶλλον κατεπεῖγον. Κύριοι, κατ’ ἐμὲ σπουδαιότερον ζήτημα εἶναι τὸ τῆς ἀφομοιώσεως, καὶ σᾶς φέρω ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους, οἵτινες μὲ ἔπεισαν νὰ ἔχω τοιαύτην πεποίθησιν. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ λαλήσω οὐχὶ μὲ τὴν ἰδέαν ἐπιδιώξεως πλαγίου σκοποῦ, καὶ συμφέροντος, ἢ τοπικῆς ἐπιῤῥοῆς, ἀλλὰ μὲ τὴν εἰλικρίνειαν ἐκείνην, μεθ’ ἧς ὀφείλει ἕκαστος νὰ ὁμιλῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ συνεδρίου. Προχθές, κύριοι, σᾶς ὡμίλησα ὑπὲρ τῆς ἐπισπεύσεως τῆς ἀφομοιώσεως. Ἀλλὰ σήμερον οἱ ἀντιφρονοῦντες ἔῤῥιψαν ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν τὴν μομφὴν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν προτίμησιν τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ ἀφομοιώσεως ζητήματος θέλουσι τὴν παραγκώνισιν τοῦ Συντάγματος, θέλουν νὰ ᾖναι ὁ τόπος ἀσύντακτος, θέλουν τὴν πολιτείαν τυραννικήν· τοιαύτην τινὰ βλάσφημον γνώμην οὐδεὶς πληρεξούσιος ἔχει, οὐδὲ μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων, ὡς πιστεύω, θέλει εὑρεθῆ τις φανταζόμενος τοιοῦτόν τι, ὅτι δηλ. θέλομεν ἀναχωρήσει ἐντεῦθεν ἀσύντακτοι· ἀλλοίμονον καὶ τρισαλλοίμονον εἰς ἐκεῖνον, ὅστις φρονήσει τοῦτο· οἱανδήποτε καὶ ἐὰν ἔχῃ ὁ τοιοῦτος θέσιν, ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του θέλει ἐπιπέσει πᾶν κακόν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς ἔλθωμεν νὰ ἐξετάσωμεν εἰς τίνα ὑπάρχει τὸ δίκαιον, τὶς μεταξὺ ἡμῶν ἐπιδιώκει τὸ ἀληθὲς συμφέρον τῇ πατρίδι, καὶ τὶς ἔχει πλάγιον σκοπὸν, ἡμεῖς οἵτινες μετὰ θάῤῥους ἤλθομεν νὰ φέρωμεν ἐνώπιόν σας τὰς σκέψεις μας περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπισπεύσεως τῆς ἀφομοιώσεως συμφώνως μὲ τὰς εὐχὰς τοῦ Ἰονίου λαοῦ καὶ ὅλου τοῦ ἔθνους, ἢ ἐκεῖνοι, οἵτινες μᾶς ἀποδίδουν τὴν μομφὴν, ὅτι θέλομεν νὰ ἀφήσωμεν τὴν πολιτείαν ἀσύντακτον, καὶ οἵτινες θέλουσι νὰ παρατείνωσι τὴν ἐνεστῶσαν κατάστασιν τῆς Ἑπτανήσου πρὸς ἴδιον ὄφελος; Λάβετε ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, ὅτι σήμερον εἶσθε μία Συνέλευσις φέρουσα τὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου, καὶ ἀναπληροῦσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττει τὸ Σύνταγμα. Ἔχομεν ἀκόμη καὶ ἓν Σύνταγμα ἐν ἰσχύει, περὶ τῆς τηρήσεως τοῦ ὁποίου ὡρκίσθη ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεύς μας, δὲν φοβούμεθα λοιπὸν τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀποδίδουν, ἐκτὸς ἂν ὑπάρχῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ὑπενέργεια καταχθόνιος καὶ σκοπὸς κακεντρεχής· ἀλλ’ ἂς ἐννοήσουν, ὅτι τοιαῦτα βουλευόμενοι κακῶς θέλουν ἐξεμπερδεύσει μὲ τὴν μεγάλην τοῦ ἔθνους πλειοψηφίαν· τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐρωτῶ ὁποῖον κακὸν θέλει φέρει εἰς τὴν πατρίδα ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος ἐπὶ μίαν ἡμέραν; Ἀναντιῤῥήτως οὐδέν· διότι ἀναβολὴ μιᾶς ἡμέρας δύναται νὰ γίνῃ καὶ ταχέως, ἡ δὲ ματαίωσις μιᾶς συνεδριάσεως θέλει ἔχει τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ ἀποπερατωθῇ ἡ ἐπὶ τοῦ πολιτεύματος συζήτησις μίαν ἡμέραν βραδύτερον, ἐξ οὗ δὲν θέλει προσγίνει μέγα τι κακὸν εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Πείθεσθε, Κύριοι, ὅτι τὸ Σύνταγμα οὐδένα τρέχει κίνδυνον. Ἂν σεῖς, καθὼς πιστεύω, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ἔχετε καρδίαν πατριωτικὴν καὶ Ἑλληνικὴν, βεβαίως τὸ Σύνταγμα δὲν κινδυνεύει, διότι ἡ μερὶς ἡ πεδινὴ παρέσχε καὶ θέλει παράσχει πάντοτε τὰ μεγαλήτερα ἐχέγγυα. Ἐνώπιόν της ναυαγεῖ πᾶσα ἀντίδρασις ὡς καὶ πᾶσα συκοφαντία. Ἡ ἀναβολὴ τῆς ἀφομοιώσεως οὐδένα κίνδυνον φέρει, εἶπεν ὁ Κ. Λομβάρδος, καὶ ἕτερός τις. Ἐγὼ δὲ τοῖς ἀπαντῶ, ὅτι πᾶσα στιγμὴ παρερχομένη εἶναι μία κηλὶς, διότι ὑμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἰονίων, ὑμεῖς οἱ ἕτεροι οἵτινες εἶσθε ἀπόῤῥοια μιᾶς ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων ἐπαναστάσεως, ἀνέχεσθε ἀξιοκατακρίτως νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὴν Ἑπτάνησον νόμοι βανδαλικοί! Πάντα δὲ ταῦτα λαμβάνουσι χώραν· διότι τοπικὰ συμφέροντα, ἔμμεσοι ὠφέλειαι, καὶ σκοπὸς ἐκδικήσεως κατ’ ἀντιπάλων δὲν ἱκανοποιοῦνται διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς νομοθεσίας, ἥτις θέλει ἄρει τὴν πρὸς τοῦτο εὐκολίαν· (θόρυβος χειροκροτήματα).

§191ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς Συνέλευσιν σοβαρὰν ἀποχωρῶ καὶ ἐγώ.

§192ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἔχετε καθῆκον ἱερὸν πρὸς τὴν πατρίδα, καθῆκον πρὸς ἑαυτοὺς πρὸς τὸν ἑλληνισμὸν νὰ λάβητε μέτρα καὶ μέτρα σπουδαῖα ὑπὲρ τοῦ Ἰονίου λαοῦ. Τί ἔχετε εἰς τὴν Ἑπτάνησον σήμερον; ἕνα ἔπαρχον εἰς πᾶσαν ἐπαρχίαν διοριζόμενον κατ’ ἐμπνεύσεις πληρεξουσίων. Εἰς τὴν Ζάκυνθον ἔχετε ἔπαρχον διορισθέντα κατὰ σύστασιν καὶ ἀπαίτησιν τοῦ Κ. Λομβάρδου (θόρυβος).

§193ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἔπαρχον ἐθνικὸν καὶ οὐχὶ τῆς προστασίας.

§194ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ οἱ διοικηταὶ δύνανται ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας νὰ ἐξορίσουν τοὺς κατοίκους. (θόρυβος), νὰ μεταβάλλουν τὰ ἐγκλήματα (θόρυβος) εἰς πλημμελήματα, ἡ διοίκησις ἔχει ἐκεῖ, καθὼς βλέπετε, καθήκοντα δικαστικά· ἐκεῖ ἡ προσωπικὴ ἀσφάλεια δὲν ὑφίσταται διὰ τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας. Καὶ τοιαύτης οὔσης τῆς καταστάσεως τῆς προσωπικῆς ἀσφαλείας ἐν Ἑπτανήσῳ, μὴ ὑπαρχουσῶν ἐκεῖ τῶν ἀπαιτουμένων ἐγγυήσεων, τολμοῦν νὰ ἔρχωνται ἐνταῦθα νὰ σᾶς προτείνωσι τὴν ἀναβολὴν πάσης τοιαύτης συζητήσεως; Πρὸς τί ἀναγνωρίζομεν διὰ τοῦ πολιτεύματός μας τὰ δίκαια τοῦ ἀτόμου; Πρὸς τί παρεδέχθημεν ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον τοῦ συντάγματος, τὸ περὶ προσωπικῆς ἀσφαλείας; διὰ μόνον τὸν ἑαυτόν μας; τὸ σύνταγμα μόνον δι’ ἡμᾶς ἰσχύει; οἱ ἑπτανήσιοι εἶπον θέλομεν τὴν ἕνωσιν τελείαν· δὲν ἐνόησαν οὐδὲ πρὸς στιγμὴν νὰ ἀλλάξουν τὴν προστασίαν καὶ νὰ κυρώσουν τοὺς νόμους της (θόρυβος), σᾶς εἶπον πλαγίως πως τινὲς ἐκ τῶν ἀγορευσάντων, ὅτι ἐντολὴν ἔχετε νὰ συντάξητε τὸ πολίτευμα καὶ οὐδὲν ἕτερον. Μόνην ἐντολὴν ἔχομεν ἡμεῖς, κύριοι, νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος; ἀγνοοῦν, φαίνεται, οἱ τοιοῦτοι, ὅτι μὲ τὸ σύνταγμα συνδέεται πληθὺς ἄλλων ζητημάτων, ἅτινα εἶναι ἀντικείμενα νομοθετικὰ καὶ ὅτι πρέπει νὰ μεταῤῥυθμίσωμεν διὰ νόμων πάσας τὰς διατάξεις τῆς νομοθεσίας μας, τὰς ἀντιβαινούσας εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς παραδεχθείσας διὰ τοῦ πολιτεύματος. Πότε δὲ τολμῶσι νὰ διαφιλονεικήσωσι τὴν ἔκτασιν τῶν καθηκόντων σας; ὅταν γινώσκουν, ὅτι ἤλθετε μετὰ μίαν ἐπανάστασιν ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων, καὶ ὅταν πρώτιστον καθῆκον ἔχετε νὰ ἐπανορθώσετε δικαιώματα καταπατηθέντα. Εἶναι τόλμη νὰ ζητοῦν οὕτω νὰ σᾶς ἐπαναφέρωσιν εἰς τὴν κατάστασιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξήλθετε μετὰ τοσούτους μόχθους, πόνους καὶ κινδύνους, ἀλλὰ, Κύριοι, τί σᾶς εἶπον ἀκόμη; ὅτι ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ σήμερον εἶναι ὡρισμένη εἰς συζήτησιν τοῦ πολιτεύματος καὶ ὅτι διὰ νὰ μεταβάλητε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρέπει νὰ ἔχητε πρότασιν ἔγγραφον. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐγέλασα καὶ ἐλυπήθην, ὅτι εἰς ἓν τοιοῦτον σπουδαῖον ζήτημα μᾶς παρεμβάλλουν ἕνα τύπον ἐπουσιώδη γελοιωδέστατον. Καὶ πρὸς τί ἀπαιτοῦσι τὴν ἔγγραφον πρότασιν; ἔγγραφον πρότασιν ἀπαιτεῖ ὁ κανονισμὸς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ γνωστοποιῆται τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως τῆς προηγουμένης, καὶ λαμβάνωσι καιρὸν οἱ πληρεξούσιοι νὰ μελετῶσιν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ νὰ ἔρχωνται προπαρεσκευασμένοι εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ τὸ τῆς ἀφομοιώσεως ζήτημα συζητεῖται πρὸ πολλοῦ ἐν τῇ κοινῇ γνώμῃ, καὶ πρὸ δύο ἡμερῶν ἤρξατο συζητούμενον ἐν τῇ συνελεύσει. Δὲν ἦτο λοιπὸν νέον, ὥστε νὰ ἔλθῃ ἔγγραφος πρότασις, διότι ὅλοι ἐμελέτησαν τὸ ἀντικείμενον. Ἀλλὰ σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Λομβάρδος, ὅτι ὅλη ἡ πολιτικὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως διαγωγὴ κατ’ αὐτῶν δὲν ἔχει οὐδένα ἕτερον σκοπὸν ἢ τὸν τῆς ἐκδικήσεως κατ’ αὐτῶν ὡς ὑποστηριξάντων καὶ ὑποστηριζόντων τὴν Κυβέρνησιν· τὸ κατ’ ἐμὲ, ἀδιαφορῶ περὶ τῆς διαγωγῆς των καὶ περὶ τῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἱστορία θέλει κρίνει περὶ τῆς διαγωγῆς ἑκάστου. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ἀποκρούσω ὅλαις δυνάμεσι μαύρην σηκοφαντίαν ἐκτοξευθεῖσαν καθ’ ἡμῶν, τὴν συκοφαντίαν, ὅτι θέλομεν τὴν πολιτείαν ἀσύντακτον. Δύνανται οἱ Κύριοι οὗτοι νὰ ἀρνῶνται τὴν ἐξίσωσιν τῶν δικαιωμάτων πάντων τῶν Ἑλλήνων, οὐδὲν ὅμως δίκαιον ἔχουσι νὰ συκοφαντῶσι τοὺς ἀντιπάλους των πρὸς δικαιολόγησιν τῆς διαγωγῆς των. Τί σᾶς εἴπομεν ἡμεῖς; ἀπῃτήσαμεν ἀπὸ τοὺς ἑπτανησίους πληρεξουσίους νὰ συνδράμωσι νὰ κάμωμεν πρᾶγμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει κεκηρυγμένον διὰ λόγων καὶ ὡμολογημένον διὰ συνθηκῶν· ἐν ὅσῳ δὲν γίνωσι πρᾶγμα οἱ λόγοι, δὲν ὑπάρχει ἕνωσις· μοὶ κακοφαίνεται, Κύριοι, διότι διακρινόμεθα πάντοτε· ὑμεῖς μὲν διὰ τῆς λέξεως ἑπτανήσιοι, καὶ ἡμεῖς διὰ τῆς φράσεως πρώην ἕλληνες. Ἐπεθύμουν, Κύριοι, νὰ ἔλεγον σήμερον ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, καὶ νὰ ἠννόει ἕκαστος πάντας, τούς τε Ἰονίους καὶ τοὺς λοιποὺς τοῦ Βασιλείου κατοίκους, νὰ μὴν ὑπῆρχε δὲ οὐδὲ στιγμὴν ἀπὸ τῆς ἑνώσεως ἡ διάκρισις αὕτη, ἥτις ἀρκεῖ νὰ διατηρήσῃ τὴν διαίρεσιν καὶ τὴν ψυχρότητα μεταξὺ τῶν μέχρι τοῦδε διὰ λόγου ἑνωθέντων ἑπτανησίων καὶ κατοίκων τοῦ λοιποῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος.

§195ΤΙΝΕΣ. Σεῖς τὸ λέγετε.

§196ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον ἐγὼ αὐτὸς, κακῶς ἂν θέλετε, ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος χωρὶς νὰ θέλω νὰ κάμω πάντοτε τὴν διάκρισιν αὐτὴν ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς νομοθεσίας, αὐτὴν δὲ ταύτην τὴν διάκρισιν κάμνουσι πάντοτε καὶ οἱ Κύριοι Ἑπτανήσιοι, ὁσάκις ὁμιλοῦσι πρὸς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡμεῖς πάντες εἰς τὴν αὐτὴν εὑρέθητε πάντοτε ἀνάγκην. Καὶ ὁ λόγος οὗτος, Κύριοι, τῆς ἐντελοῦς ἑνώσεως τῶν δύο μερῶν ὑπαγορεύει τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἡ Ἑλληνικὴ νομοθεσία. Εἶναι δὲ μάταιον τὸ νὰ κηρύττωσί τινες ἀφ’ ἑνὸς, ὅτι θέλουσι καὶ πρεσβεύουσι τὴν γενικὴν ἕνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, ὅτι ἔχουσιν υἱοθετήσει τὴν μεγάλην ἰδέαν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου αὐτοὶ οὗτοι νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ φέρωσι διχονοίας καὶ διαιρέσεις, γινόμενοι οὕτω πρόξενοι μεγάλης βλάβης τῇ πατρίδι.

§197Σ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὅσοι ἀκούσουν αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ σημερινὸν θὰ μᾶς δώσουν ἓν μεγάλον δίπλωμα μωρίας. (Ἀκολουθεῖ.)

§198Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀλήθεια, Κύριοι, εἶναι πικρὰ (θόρυβος). Ἔχετε, Κ. Μεταξᾶ, τόσους ὑπαλλήλους διωρισμένους εἰς τὴν Ἑπτάνησον οἱ Ἑπτανήσιοι πληρεξούσιοι. (θόρυβος). Βεβαίως ἡ ἕνωσις ἐγένετο πρὸς σκοπὸν ἱερὸν καὶ οὐχὶ διὰ νὰ ἔχητε ὑμεῖς ὑπαλλήλους ἐντοπίους εἰς τὴν πατρίδα σας. (θόρυβος). Ἐγώ, Κύριοι ὁμιλῶ ἄνευ πλαγίας σκέψεως, ἄνευ ἐμμέσου συμφέροντος, ἐν ᾧ ὑμεῖς ἔχετε τὸ συμφέρον τῆς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν νήσων διατηρήσεως τῶν διὰ συστάσεώς σας διορισθέντων ἐγχωρίων ὑπαλλήλων. Ἐννοῶ, ὅτι, ἂν γίνῃ ἡ ἀφομοίωσις, ἐκλείπει τὸ μέσον τῆς καταθλίψεως τῶν ἀντιπάλων σας. Τοῦτο εἶναι ἡ αὐταπάρνησίς σας, τοῦτο εἶναι ἡ ἀφιλοκέρδειά σας, τοῦτο εἶναι ἡ φιλοπατρία σας.

§199Β. ΑΝΝΙΝΟΣ. Δὲν ἐμπορευόμεθα τὰς θέσεις μας δι’ ὑπαλλήλους.

§200Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἴ! Κύριοι! Ἄς σταματήσωμεν ἕως ἐδῶ· ἂν ἔλθωμεν εἰς προσωπικότητας, δὲν ἠξεύρω ποῦ θέλομεν φθάσει. Ἓν μόνον ὀφείλω νὰ μὴ παραλείψω, προκαλούμενος, τοὐτέστιν, ὅτι ἐν Ἑπτανήσῳ κατὰ σύστασιν τῶν Ἑπτανησίων πληρεξουσίων ἐγένετο μεταβολὴ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων δι’ ἐγχωρίων, πιεζόντων καὶ καταδυναστευόντων τοὺς ἀντιπάλους των διὰ τῶν ἐν ἰσχύϊ Ἰονίων δρακοντείων νόμων. Ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι μέχρι κλητῆρος ἀντικατεστάθησαν κατὰ σύστασιν τῶν Κυρίων Ἑπτανησίων. Τοῦτο θέλετε ἰδεῖ εἰς Ζάκυνθον καὶ πανταχοῦ τῆς Ἑπτανήσου. (θόρυβος). Ἄφετε τὰ προσωπικά, Κύριοι, μὴ μὲ προκαλεῖτε, μὴ μὲ ἀναγκάζετε νὰ ἔρχωμαι εἰς ταῦτα· διότι, σᾶς βεβαιῶ, μὲ λύπην μου πράττω τοῦτο, ὁσάκις προκαλοῦμαι.

§201Α. Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ταῦτα ἔγειναν καὶ ἐδῶ.

§202Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα, Κύριοι, δὲν ὑπάρχει ὑπάλληλος ἐντόπιος εἰς ἐνεργητικὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Οὐδένα τοιοῦτον γνωρίζω ἐντόπιον διορισθέντα ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι του πρὸς καταδυνάστευσιν τῶν ἀντιπάλων του (θόρυβος). Ἐὰν ὑπουργὸς ἔπραξε τοιοῦτόν τι, εἶναι ἄξιος ἀγχόνης· ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν πρέπει νὰ συκοφαντῶμεν οὐδένα, οὔτε ὑπουργόν, οὔτε ἄλλον τινὰ (θόρυβος). Σᾶς λέγω, Κ. Πετμεζᾶ, ὅτι λανθάνεσθε. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Καλαμῶν Κωνσταντίνου δὲν εἶναι Μεσσήνιος, ἀλλὰ Κυνοριεύς. Ἐὰν ὅμως ἀπέλθητε εἰς τὴν Ἑπτάνησον θέλετε εὑρεῖ ἐκεῖ Ἔπαρχον, Εἰσαγγελέα, Δικαστὴν, Ἀνακριτὴν, Ἀστυνόμον, Τελώνην καὶ ἐν γένει πάντας τοὺς ὑπαλλήλους κατοίκους τῶν μερῶν, ἔνθα ἐξασκοῦσι τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν των. Εἴς τινα μάλιστα μέρη τῆς Ἑπτανήσου θέλετε εὑρεῖ καὶ τὰ πάθη ἐξημμένα εἰς ἔπακρον. (Θόρυβος). Αἴ! Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ ὑπηρετοῦμεν τοπικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ νὰ ἐκπληρῶμεν τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὴν κοινωνίαν, πρὸς τὴν ἐξίσωσιν τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ τοῦ Ἰονίου λαοῦ, ὁ ὁποῖος διατελεῖ ὑπὸ τὴν πίεσιν βαρείας ἀστυνομίας. (Θόρυβος). Πιστεύετε, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἀσφάλεια προσωπικὴ ἐν Ἑπτανήσῳ ἔνθα ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εἶναι ὑποχείριος τῆς διοικητικῆς; Τοιαύτη ἀρχὴ ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν λέγουν, ὅτι ἐὰν παρατείνωμεν ἐπὶ περισσότερον, δὲν βλάπτεται ἡ κοινωνία. Κύριοι, ἤθελον πιστεύσει τὸν Κ. Λομβάρδον, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μᾶς ἐξέθηκε τὴν ἀλήθειαν, ἤθελον πιστεύσει ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡμίλει κατὰ συνείδησιν, ὅταν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι καὶ ἄλλοτε μᾶς διεβεβαίου μὲ τὸν θετικώτερον τρόπον, ὅτι τριακόσιοι ἄνθρωποι ὑπῆρχον φυλακισμένοι εἰς τὴν φυλακὴν Κερκύρας καὶ ὅτι ὑπόνοιαι διαταράξεως τῆς δημοσίου ἀσφαλείας ὑφίσταντο ἐκεῖ, ἐνῷ δι’ ἐπισήμων ἐκθέσεων ἐβεβαιώθη ἀκολούθως ὅτι πάντα ταῦτα ἦσαν πολὺ μακρὰν τῆς ἀληθείας.

§203ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν τὸ ἐβεβαίωσα αὐτό· περὶ Ζακύνθου σᾶς ὡμίλησα ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως.

§204ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν ν’ ἀνακαλέσω τὰ λεχθέντα περὶ τούτου, ἀλλὰ συμβουλεύω τὸν Κ. Λομβάρδον, ὥστε, ὅταν ἔρχηται νὰ ὁμιλῇ ἐνταῦθα, νὰ ὁμιλῇ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ οὐχὶ νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῶν λεγομένων εἰς τὰς τριόδους ἢ παρ’ ἄλλων (εὖγε!) Κύριοι, βεβαιωθῆτε, ὅτι λυποῦμαι καὶ λυποῦμαι ἀπὸ καρδίας, διότι ἀπεμακρύνθην τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον εἶχον, νὰ μὴ ἀναμιχθῶ ποσῶς εἰς τὰ προσωπικὰ, ἀλλὰ δὲν πταίω ἐγὼ, μὲ παρεκίνησάν τινες τῶν Κυρίων Ἑπτανησίων· ζητῶ δὲ συγγνώμην, ἐὰν ἀναγκασθεὶς νὰ ἔλθω εἰς προσωπικὰ, ἐφάνην σκληρότερος τοῦ δέοντος· δὲν πταίω ἐγώ. Καταπαύων, Κύριοι, διότι βλέπω ὑμᾶς κουρασθέντας πλέον ἀπὸ τόσων ὡρῶν συζήτησιν, δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἐξέθεσα, ἑκάστη στιγμὴ παρερχομένη ἄνευ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς πλήρους φέρει μίαν κηλῖδα, φέρει μίαν καταπάτησιν δικαιώματος συνταγματικοῦ· τοὐναντίον ἡ ἐπὶ μίαν καὶ ἐπὶ δύω ἡμέρας ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ πολιτεύματος κανένα κίνδυνον δὲν φέρει εἰς τὴν πατρίδα, ἐκτὸς, Κύριοι, ἐὰν ἔχητε πεποίθησιν, ἐὰν γνωρίζητε, ὅτι γίνεται ἢ ἐνεργεῖταί τι καὶ μᾶς τὸ κρύπτετε.

§205ΠΟΛΛΟΙ. Ἐρωτήθημεν.

§206ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Θὰ ἀπολογηθῶ διὰ προσωπικὸν ζήτημα (θόρυβος).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα, θὰ τελειώσῃ πρῶτον τὸ προκείμενον καὶ κατόπιν ἔρχεσθε.

§208ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι προσωπικὸν, θὰ ὁμιλήσω.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§210ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἡ ἀμύνη εἶναι ἱερὰ, δὲν ἠμπορεῖς νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃς τὸν λόγον (θόρυβος).

§211ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττόν.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παντολέων ὡς πρὸς τὸ προσωπικὸν ζήτημα ἀπελογήθη ἀμέσως· εἶπεν, ὅτι εἶναι κωφός.

§213ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Δὲν ἀπελογήθην.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπελογήθητε, καὶ δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§215ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ὁ Κ. Λομβάρδος (θόρυβος). Δὲν ἠμπορεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ μοῦ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως, ἡ ἀμύνη εἶναι ἱερά. (θόρυβος).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε λοιπὸν νὰ εἰπῇ δύο λέξεις ὡς πρὸς τὸ προσωπικόν.

§217ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ὁ Κ. Λομβάρδος τῷ ὄντι ὡμίλησε μὲ πολλὴν εὐφυΐαν καὶ πολὺ πνεῦμα, ὡς συνήθως. Ἐγὼ ὅμως ἐξήλεγξα δύω παραβιάσεις ὡς πρὸς τὸ Σύνταγμα, διὰ τοῦτο σᾶς εἶπεν ὅτι ἀπὸ ἐμὲ κατὰ πρῶτον ἤκουσεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ περαιώσῃ ὅλους τοὺς Νόμους. Τὸν εἶπον, Κὺρ Λομβάρδε, ἡμεῖς ποτὲ δὲν ὁμιλοῦμεν, ἀφ’ ὅτου ἤλθατε σεῖς. Λέγει· εἶναι ἀληθὲς, ἀλλὰ τὸ ἤκουσα. Τὸν εἶπα, ὅτι πᾶσα ἀκοὴ ἐσφαλμένη ἐστί. Δὲν ἐπίστευον ποτὲ ὁ Κ. Λομβάρδος, τόσον σπουδαῖος ῥήτωρ, τόσον κορυφαῖος ῥήτωρ, ὁ Ἀχιλλεὺς τῶν ῥητόρων, νὰ ἔλθῃ νὰ εἴπῃ τὰ ᾀδόμενα· ἀλλὰ τὸν Κ. Λομβάρδον ἀπὸ τὴν δεινὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη, ἦλθε νὰ τὸν σώσῃ ὁ Κ. Σαρίπολος, καὶ τί εἶπεν; ὅτι μὲ ἤκουσεν, ὅτι εἰς τὸ Ἐφετεῖον εἶπον, ὅτι αὐτὴ ἡ Συνέλευσις ἔχει ἀποστολὴν νὰ συντάξῃ τὴν πολιτείαν καὶ νὰ νομοθετήσῃ τοὺς ἀναγκαίους καὶ χρησίμους νόμους. Αὐτὸ εἶπον, καὶ αὐτὸ ἦλθε, σᾶς παρακαλῶ, ὁ μέγας ῥήτωρ, ὁ Ἀχιλλεὺς τῶν ῥητόρων, ὁ Κ. Λομβάρδος νὰ διαψεύσῃ, καὶ αὐτὸ ἦλθεν ὁ καθηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου νὰ τὸ καταμαρτυρήσῃ· ὅτι ἡ Συνέλευσις αὐτὴ, ὡς κυρίαρχον Νομοθετικὸν σῶμα, ἔχει ἀποστολὴν νὰ συντάξῃ τὴν πολιτείαν· ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα μόνον δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου Ἕλληνος. Πρέπει νὰ ψηφίσῃ καὶ τὸν νόμον τὸν δημοτικὸν καὶ τὸν ἐκλογικὸν καὶ ὅλους ἐκείνους τοὺς θεσμοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγκαῖοι. Αὐτὸ εἶπα καὶ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ μαρτυρήσῃ ὁ Κ. Σαρίπολος. Ἐγὼ εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα σπανίως ἐπλησίασα· ὅ,τι λέγω ἐγὼ, τὸ λέγει καὶ ἡ ἐθνικὴ συνείδησις, τὸ λέγει ἡ ἱστορία, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀπὸ τῆς 3 7βρίου ἄφησε τὸ ἔθνος ἀσύντακτον καὶ εἶπεν ὅλα νὰ τὰ κάμῃ ἡ Βουλὴ, καὶ δὲν ἔκαμε τίποτε, καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἐπανάστασις· ἀλλὰ συγχαίρω τὸν Κ. Λομβάρδον ὅτι δὲν ἔχω τὸν λόγον μετ’ αὐτὸν εἰδεμὴ τοῦ ἔδειχνα· ἐσώθη.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ ὁποίου γίνονται τοσαῦται ἀγορεύσεις, καὶ τὸ ὁποῖον, νομίζω, δὲν χρῄζει περαιτέρω συζητήσεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ χώραν εἰς ἀναπτύξεις νέας ὡς πρὸς τὴν θέσιν του, εἶναι ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τουτέστι νὰ συζητήσῃ ἀντὶ τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἔμελλε νὰ συζητήσῃ σήμερον, τοὺς Νόμους τῆς ἀφομοιώσεως.

§219ΤΙΝΕΣ. Τὴν πρότασιν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως (θόρυβος). Ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος ὁ Κ. Πετσάλης ἔχει τὸν λόγον.

§221ΤΙΝΕΣ. (ἐκ δεξιῶν). Ὅπως θέλουν ἂς τὸ θέσουν.

§222ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, εἶναι πολὺ δύσκολος ἡ θέσις μου, πολλὰ δυσχερὴς μάλιστα, διότι λαμβάνω τὸν λόγον νὰ γίνω εἰσηγητὴς μιᾶς ἰδέας δικαιολογημένης μὲν, ἀλλ’ ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον, ὅσον καὶ ἂν ἀποφεύγομεν τοῦτο, νὰ μὴ ἐγγίξῃ...

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος (θόρυβος).

§224ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ἕως ὅτου ἐπέλθῃ τὸ σκότος διὰ νὰ μᾶς φωτίσῃ.

§225Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ μὴ ἐγγίξῃ, λέγω, τὴν φιλοτιμίαν τινῶν· ἐπεθύμουν, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ φρονιμώτερον, τὸ συμβιβαστικώτερον, αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις νὰ μὴ λυθῇ διὰ ψηφοφορίας (θόρυβος δεξιά)· διότι βεβαίως καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν σήμερον τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ ἀφομοιώσεως ἐγνώριζον κάλλιστα, ὅτι ἕνας μέγας ἀριθμὸς πληρεξουσίων ἐξ Ἑπτανήσου διαφέρονται ἐναντίον τῆς προτάσεως. Καὶ, οὕτως εἰπεῖν, αὐτοὶ εἶναι ὄχι μόνον κριταὶ, ἀλλὰ καὶ διάδικοι εἰς τὴν συζήτησιν. Εἶναι, καθὼς λέγουν οἱ Γάλλοι.... οὐδεὶς ἀμφιβάλλει περὶ τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν θὰ δώσουν ἐκεῖνοι, ὅσοι εἶναι ἐναντίοι τῆς ταχείας ἀφομοιώσεως. Ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἐγένετο, δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ διακόψῃ πρὸς καιρὸν μίαν ἡμέραν, σήμερον, τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος, καὶ νὰ ἀφήσῃ πάλιν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως. Σκοπὸς τῆς προτάσεως ἦτο νὰ δώσῃ ἓν πέρας εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ πιστεύω, ὅτι ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας, ἢ δύω, ἢ τριῶν τὸ πολὺ, ἤθελε δοθῆ αὐτὸ τὸ πέρας. Ἐπειδὴ ἔκλεισεν ἡ συζήτησις δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ εἴπω τοὺς λόγους καὶ ν’ ἀποδείξω κᾀγὼ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως πρέπει νὰ προηγηθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος.

§226ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα.

§227ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὄχι, δὲν ὁμιλῶ, διότι ἤθελον ἀποδείξει ὅτι ἄνευ τῆς ἀφομοιώσεως (θόρυβος δεξιά), ἄνευ ἀφομοιώσεως οἱ ΚΚ. πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου δὲν δύνανται νὰ ἔχουν ψῆφον εἰς τὰ ζητήματα τῆς Συνελεύσεως, διότι καλῶς γνωρίζετε, ὅτι παντοῦ, ὅπου ἐγένετο ἕνωσις δύο χωρῶν, πρῶτον ἐτελέσθη, ἐπραγματοποιήθη ἡ ἀφομοίωσις, καὶ μετὰ ταῦτα οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν μερῶν τῶν συγχωνευθέντων ἔλαβον μέρος (θόρυβος δεξιά).

§228ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε, διότι δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀκούω παραλογισμοὺς, ἔχει καὶ ἡ ὑπομονὴ τὰ ὅριά της.

§229ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἰς τοιούτους δὲν ἀπαντῶ.

§230ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ ὅμως, ὅτι ἀναδέχομαι εἰς λογαριασμὸν τοῦ Πετσάλη νὰ διδάξω τὸν ποινικὸν νόμον ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ, Κύριοι, ἀφήσατε τὰ προσωπικά.

§232ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφοφορήσουν ἀντιπρόσωποι.....

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ. Ἔθεσα καλῶς ἐγὼ τὸ θέμα· πρέπει σήμερον νὰ συζητηθῇ ἡ ἀφομοίωσις καὶ ὄχι τὸ Σύνταγμα.

§234ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἀπομακρυνόμεθα ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς πρώην Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν ἐντολήν μας, ἀπὸ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν πρὸς τὴν πατρίδα, ἐὰν δεχθῶμεν πρὸ τῆς ἐντελῶς ἀφομοιώσεως νὰ ψηφοφορήσωμεν μετ’ ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη δὲν εἶναι ἡνωμένοι. (θόρυβος).

§235ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Μάλιστα.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε ὀνομαστικὴν κλῆσιν;

§237ΖΕΡΒΑΣ. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι, ἐὰν δὲν γείνῃ ἡ τελεία ἀφομοίωσις, δὲν δεχόμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν μὲ αὐτούς.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τοὺς δεχθῇ τὸ ἔθνος. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι......

§239ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ψηφοφορήσωμεν (θόρυβος).

§240ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Δύο ψηφολέκται ὑπὲρ τῶν δύο γνωμῶν. Ἐνταῦθα προέρχεται ψηφολέκτης ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερος ψηφολέκτης ὑπὲρ τῆς ἄλλης γνώμης.

§243ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Δὲν ἐρχόμεθα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ προσέλθῃ ἐντεῦθεν. Προέρχεται καὶ ἕτερος ψηφολέκτης ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναστολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἀφομοιώσεως λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§246ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ κάμνω πρότασιν νὰ μὴ ψηφοφορήσουν οἱ Ἑπτανήσιοι.

§247ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἀφομοιώσεως, ἀλλὰ τὰς ἡμέρας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι προσδιωρισμέναι διὰ τὸ Σύνταγμα, αὐτὰς νὰ συζητήσωμεν.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐννοεῖται. — Λοιπὸν σᾶς εἶπον· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ Συντάγματος, νὰ μὴ γίνωνται συζητήσεις κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως τοῦ Συντάγματος, Δευτέραν, Τετάρτην καὶ Παρασκευὴν, ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθήσωμεν, ἀρχίζοντες ἀπὸ σήμερον, τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως, μέχρι τῆς ἀποπερατώσεώς του, καὶ κατόπιν νὰ ἀρχίσωμεν τὸ Σύνταγμα, ἐκεῖνοι λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§249ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα· ἐμπρός.

§250ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐσυζητήσαμεν (θόρυβος).

§251ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος (γέλως). Ἐνταῦθα ὁ Κ. Θεοχάρης προσέρχεται εἰς τὸ Προεδρεῖον ὡς ψηφολέκτης. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ.

§253ΤΙΝΕΣ. Πόσοι ἐψηφοφόρησαν;

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 189· 177 εἶπον ὄχι· 10 ἠρνήθησαν ψῆφον, 2 εἶπον ναί. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις, ὥραν 4 Μ. Μ.

Ὁ Προεδρεύων Ἀντιπρόεδρος

Ι. ΠΑΛΛΙΟΛΟΓΟΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Ι. Πύρλας, Κατσικαπῆς.