1864.08.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 308.

Τῆς 28 Αὐγούστου 1864.

(Παρασκευή.)

Ὥρα 9 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει, Κύριοι πληρεξούσιοι;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐνεκρίθησαν. Γνωστοποιῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ ἔφορος τῆς Βουλῆς τοῦ Βελγίου ἀπέστειλε πρὸς τὸ προεδρεῖον τῆς ἐθνικῆς Συνελεύσεως τὰ πρακτικὰ τῆς συνόδου ἀπὸ τοῦ 1862–1863.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ἀνταλλαγὴ νὰ γίνῃ.

§5ΤΙΝΕΣ. Καὶ εὐχαριστήριος ἐπιστολή.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ τμήματα τῶν δύο ἐπιτροπῶν, τῆς ἀφομοιώσεως καὶ τῶν ἐκλογικῶν νόμων, νὰ μὴ παύσουν ἐργαζόμενα, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἀποπερατώσωσι τὰ ἔργα των, τὰ ὁποῖα κατεπείγουσιν. Ἂς ἐνθυμηθῶσιν, ὅτι τὴν τρίτην θὰ προσκληθῶσιν αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ ἐργασθῶσιν ἐν συνόλῳ.

§7ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κατὰ ποίαν ὥραν;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν 10· θέλω κάμει καὶ πρόσκλησιν ἔγγραφον. Ἡ ἀποδοχὴ, τῆς ὁποίας ἔτυχε χθὲς ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περὶ πιστώσεως διὰ τοὺς ὑποδίκους, νομίζω, ὅτι μοὶ ἐπιτρέπει νὰ προσκαλέσω τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως ἐπ’ αὐτῆς.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ζητηθεῖσαν πίστωσιν διὰ τοὺς ὑποδίκους νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία τῶν τροπολογιῶν τῶν ὑπολοίπων ἐπὶ τοῦ 14 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος.

§11ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δι’ ἀναστάσεως νὰ γείνῃ.

§12ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Ἔγεινε προχθὲς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις δὲν ἐπιμένῃ, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δι’ ἀναστάσεως. Τὸ τρίτον ζήτημα, Κύριοι, τὸ ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν ψῆφόν σας, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐλύθη, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ, εἶναι τὸ ζήτημα, ἐὰν τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας πρέπῃ νὰ φέρωσι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ γράψαντος. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι οἱ ζητήσαντες προχθὲς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν δὲν ἐπιμένουσι σήμερον, θέλω ἐρωτήσει ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δι’ ἀναστάσεως.

§14ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω τὸ ζήτημα, προσέξατε. Θὰ σηκωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν, ὥστε τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ φέρωσι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ γράψαντος. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ φέρωσι τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν ὑπογραφὴν τῶν γραψάντων αὐτὰ παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη.

§17ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος ζητῶ τὸν λόγον, διότι ἠμποροῦμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν συνεννόησιν.

§18ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ δοθῇ ὁ λόγος.

§19ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν ἐπιτρέπῃ ἡ Συνέλευσις, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, τὶ ἔχω νὰ εἴπω. Ἐννοεῖτε, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας τοῦ τύπου, καθὼς εἶσθε ὅλοι σας. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι ὑπάρχουν τινὲς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας καὶ ὁ τύπος πρέπει νὰ ἔχῃ τινὰς περιορισμοὺς, καὶ διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὸ ἄρθρον ὁλόκληρον ὅπως ἔχει, καὶ θέλω ὥστε εἰς κἀμμίαν περίστασιν αἱ κατασχέσεις νὰ μὴ ἐνεργῶνται.......

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ συζήτησιν νὰ μὴ κάμητε.

§23ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Προσθέτω λοιπὸν, ὅτι ἐκεῖ ὅπου τὸ ἄρθρον λέγει κἀμμία κατάσχεσις νὰ μὴ ἐνεργῆται, εἴτε πρὶν, εἴτε μετὰ τὴν δημοσίευσιν, λέγω, πλὴν τῶν περιστάσεων, καθ’ ἃς ὑβρίζεται ἡ θρησκεία καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως.

§24ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§25ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος, διατὶ ἐνόμισα νὰ σᾶς κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν προτήτερα, διότι καθὼς ὑπάρχουν πολλαὶ τροπολογίαι, καὶ ὅπως ἔχει τὸ ἄρθρον, ἐπειδὴ ἡ πεποίθησις ἡ ἰδική μου εἶναι νὰ ψηφοφορήσω ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον μὲ αὐτὰς τὰς προσθήκας τῶν δύω περιστάσεων τῆς θρησκείας καὶ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, θὰ εὑρεθῶ στενοχωρημένος, διότι θὰ εὑρεθῶ εἰς ἀντίφασιν μὲ τὴν πεποίθησίν μου.

§26ΤΙΝΕΣ. Διὰ βουλεύματος.

§27ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Κ. Πρόεδρε, προχθὲς ἐθέσαμεν καθαρῶς τὰ ζητήματα καὶ σήμερον δὲν πρόκειται, εἰμὴ περὶ τῆς ψηφοφορίας (θόρυβος).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις περὶ τῆς προσθήκης αὐτῆς;

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§30ΕΤΕΡΟΙ. Ὑπάρχει.

§31ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, νέα συζήτησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§33ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἐπὶ τῆς προσθήκης.

§34ΕΤΕΡΟΙ. Ἐπροτάθησαν καὶ ἀπεῤῥίφθησαν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπετρέψατε σεῖς νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἐγὼ δὲν τὸ ἐπέτρεψα.

§36ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Κ. Πρόεδρε, εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.

§37ΣΑΡΑΒΑΣ. Αὐτὸ θὰ εἴπω.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐπέλθῃ ἡσυχία, Κύριοι.

§39ΣΑΡΑΒΑΣ. Πολὺ μοὶ κακοφαίνεται, Κύριοι, νὰ ἔρχηται μία τοιαύτη πρότασις ἀπὸ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Καλαβρύτων....

§40ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ Βάλτου.

§41ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν πειράζει, σεῖς τὴν ὑπεστηρίξατε, ἐνῷ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν εἴχετε ὑποστηρίξει, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς νέαν ψηφοφορίαν ἡ Συνέλευσις, καί τοι ὄντος βεβαίου, ὅτι ὑπῆρξε διχοψηφία εἰς τὸ γραφεῖον, ὡς τὸ προεδρεῖον ἐβεβαίωσε· καὶ ἀπορῶ, πῶς ἐκεῖνος, ὅστις δὲν ἐθεώρησε δίκαιον νὰ ἐπαναληφθῇ ψηφοφορία, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ περιέχῃ κἄποιαν ἀμφιβολίαν ὡς πρὸς τὸ ἀπαγγελθὲν ἀποτέλεσμα, πῶς, ἀφοῦ τὸ ὑπὸ τοῦ προέδρου ἀπαγγελθὲν ἀποτέλεσμα ἐνεκρίθη ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Συνέλευσιν, ἐπανέρχεται σήμερον μὲ πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐναντία τοῦ προαποφασισθέντος. Τὸ ζήτημα ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἀπεφασίσθη, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν παραδέχεται ἐξαίρεσίν τινα τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία καθιεροῦται ἐν τῷ σχεδίῳ, καὶ δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἀπολύτως ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων. Καὶ ἐγὼ ἤμην μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τροπολογίας, ὑποστηρίζοντες τὰς ἐξαιρέσεις· μάλιστα, ὅταν τὴν προλαβοῦσαν τῆς συζητήσεως τοῦ 14 ἄρθρ. εἴχομεν συνέλθει εἰς τὸ ἀναγνωστήριον τῆς βουλῆς ὅλοι οἱ ὑποβαλόντες τροπολογίας ἐπὶ τοῦ 14 ἄρθρου, οὐδεὶς εὑρέθη, ὅστις ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀρχὴν τῶν ἐξαιρέσεων, ὅλοι εὑρέθημεν σύμφωνοι, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἔπρεπε νὰ καθιερωθῇ, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνωσι καὶ ἐξαιρέσεις τινὲς, ὅσον ἀποβλέπει τὰς κατὰ τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς θρησκείας προσβολάς· λοιπὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία συνῆλθε πρὸς συγχώνευσιν τῶν διαφόρων τροπολογιῶν ἐπὶ τοῦ 14 ἄρθρου, ὑπῆρξαν ἄλλαι διαφωνίαι, οὐδεμία ὅμως ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἔπρεπε νὰ καθιερωθῶσιν ἐξαιρέσεις τινὲς ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυτον ἀπαγόρευσιν τῆς κατασχέσεως, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ Κ. Καλοῦ, Λεωπούλου καὶ Παπαδιαμαντοπούλου· ἐν τούτοις ἡ Συνέλευσις δὲν ἐδέχθη διόλου νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις ἐπὶ τῆς γενικῆς αὐτῆς ἀρχῆς. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν σήμερον νὰ ἐπαναφέρωμεν ἐκ νέου αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ τὸ λέγω, μολονότι εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος καὶ διὰ τῆς ἐγγράφου τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἔδωσα, καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὑπεστήριξα τὴν ἀρχὴν τῶν ἐξαιρέσεων. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν.

§42ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸν προαγορεύσαντα, ὅτι ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ φέρω αὐτὴν τὴν προσθήκην, τὴν ὁποίαν ἔφερον μετὰ τοῦ Κ. πληρεξουσίου Βάλτου Καραγιαννοπούλου, διὰ τὸν λόγον, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου μὲ αὐτὰς τὰς δύο μόνον ἐξαιρέσεις, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εὑρεθῶ εἰς θέσιν νὰ ψηφοφορήσω κατὰ τοῦ ἄρθρου εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν συγχωνευθῶσιν αἱ τροπολογίαι μου μὲ τὰς διατάξεις αὐτοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;

§44ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο ζητήματα προκύπτουν· ἔνστασις ἀπαραδέκτου κατὰ τῆς προτάσεως καὶ δεύτερον, εἶναι ἢ ὄχι παραδεκτὴ ἡ πρότασις;

§46ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄλλα ζητήματα προγενέστερα, καὶ πρέπει νὰ ἐξαντληθῶσι καὶ ἐκεῖνα· αὐτὸ εἶναι μία προσθήκη.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προσθήκη εἰς τὸ μέρος περὶ ἀπαγορεύσεως, περὶ τοῦ ὁποίου ἐλήφθη ἤδη μία ἀπόφασις.

§48ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πῶς θὰ καταρτισθῇ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐπηρεάζεται ἐκ τῶν ἐκκρεμῶν τροπολογιῶν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύομεν τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ μοναδικόν, καὶ κατόπιν καὶ τὰ ἄλλα.

§50ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἔχητε λόγον δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ, τότε τὸ καταλαμβάνω, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ὑποχρεώσω, ἀλλ’ ἄλλως δὲν τὸ ἐγνοῶ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦλθεν εἰς τὴν σειράν του.

§52ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὲ συγχωρεῖται, δὲν ἦλθεν· ἐθέσατε τὰ ζητήματα τὸ ἓν κατόπιν τοῦ ἄλλου· ἐφθάσαμεν εἰς ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔμεινεν, ἐπειδὴ δὲν εὑρέθημεν ἐν ἀπαρτίᾳ. Τὸ ἐτελειώσαμεν τώρα. Τώρα λέγει ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, θὰ ψηφοφορήσω κατὰ καὶ εὗρον καὶ ἕνα σύντροφον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἐὰν θέλῃ τώρα νὰ ψηφοφορήσῃ........

§54ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἔθεσεν εἰς ἀμφιβολίαν τὴν Συνέλευσιν, ἀντὶ νὰ καθαρίσῃ τὸ ζήτημα. Ἐγὼ ἐρωτῶ, δυνάμεθα νὰ βάλωμεν εἰς τὸ Σύνταγμα, ὅτι ὑβρίζεται ὁ Βασιλεύς; (θόρυβος).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τρία ζητήματα παρουσιάζονται ἤδη· τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Κ. Δεληγεώργης, ὅτι δὲν δύναται νὰ λυθῇ τὸ προκείμενον ζήτημα, εἰμὴ μετὰ τὴν λύσιν τῶν λοιπῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσε κατὰ τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν........

§56ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ποίων ζητημάτων;

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον τὸ ζήτημα τῆς ἐγγυήσεως· δεύτερον τὸ τῆς κατασχέσεως· τρίτον τὸ τῆς ὑπογραφῆς, τὸ ὁποῖον ἐλύθη τέταρτον, ὅπερ ἀπεῤῥίφθη, διότι ἀπεῤῥίφθη ἡ κατάσχεσις, τὸ πῶς ἐνεργεῖται ἡ κατάσχεσις· πέμπτον, ἐὰν ὁ συντάκτης ᾖναι Ἕλλην, δὲν φυλακίζεται· ἕκτον νὰ ὁρισθῇ ποινὴ διὰ τοὺς ἐνεργοῦντας παράνομον καταδίωξιν ὑπαλλήλους· 7ον, νὰ ὁρισθῇ ὁ ἐκδότης νὰ ἔχῃ δίπλωμα γυμνασίου, προλύτου, ἢ διδάκτορος· 8ον αἱ κατὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου προσβολαί, ὅτι ὑπάγονται εἰς τὰ δικαστήρια, ὅπερ εἶπον, ὅτι εἶναι λελυμένον, 9ον νὰ τεθῇ εἰς τὸ Σύνταγμα ῥητὴ ἀπαγόρευσις ὡς πρὸς τὴν χρηματικὴν ἐγγύησιν.

§58ΤΙΝΕΣ. Τὸ τοῦ διπλώματος εἶναι τὸ κύριον ζήτημα, τὸ ὁποῖον μένει.

§59ΕΤΕΡΟΙ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπειδὴ ἠρωτήθην ἀνήγγειλα εἰς τὴν Συνέλευσιν ποῖα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον προχθὲς εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς ζητήματα, ἀπαιτοῦντα τὴν λύσιν τῆς Συνελεύσεως. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπολείπονται πρὸς λύσιν τρία τινὰ ζητήματα σχετιζόμενα μὲ τὸ τῆς κατασχέσεως. Ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν πρὶν ἢ λυθῶσι τὰ ἄλλα ζητήματα, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμον λόγον; πρῶτον ζήτημα· δεύτερον ἡ πρότασις αὕτη ἀντιβαίνει εἰς τὸ δεδικασμένον; καὶ τρίτον εἶναι παραδεκτὴ ἢ δὲν εἶναι;

§61ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἡ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· αὐτὴ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος λέγει, μὴ ἐρωτᾷς τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, καὶ περὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, πρὸ τοῦ ἐρωτήσῃς αὐτὴν περὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν λύσιν τῶν δύω αὐτῶν ζητημάτων ἀπὸ τοῦδε παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§63ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐκαταλάβαμεν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δεληγεώργης λέγει νὰ μὴ τὸ κάμωμεν τώρα, ἀλλὰ μετὰ μίαν στιγμήν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ ἀπὸ τὰ ἄλλα ζητήματα, ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§65ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Θέσατε τὸ ζήτημα οὕτως, οἱ παραδεχόμενοι ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Καραγιαννοπούλου νὰ σηκωθῶσιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶπον. Οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τοῦδε περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Καραγιαννοπούλου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔχομεν τώρα δύο ζητήματα. Ὁ Κ. Σαράβας λέγει, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι εἶναι δεδικασμένον. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).

§67ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον, παρακαλῶ νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§68ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπιμένετε εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θεωροῦντες λοιπὸν τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων Καραγιαννοπούλου, Ἀθ. Πετιμεζᾶ καὶ Τριγγέτα ὡς ἀπαράδεκτον, ἐκεῖνοι λέγουν ναὶ, ὡς ἀπαράδεκτον ἕνεκα τοῦ δεδικασμένου (θόρυβος).

§72ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὅταν λέγωμεν αὐτὸ τὸ ἀπαράδεκτον λόγῳ δεδικασμένου, εἴτε λόγῳ διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν, συμπίπτει εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ψηφοφορίαν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ λύομεν δι’ ἀναστάσεως. Οἱ θεωροῦντες λοιπὸν ὡς ἀπαράδεκτον τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καραγιαννοπούλου Ἀθ. Πετιμεζᾶ καὶ Τριγγέτα λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (θόρυβος)

§74ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐννοοῦμεν τὸ ζήτημα (θόρυβος καὶ ἐκ τῶν δύω πτερύγων).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ ὃν τρόπον ἔθεσα τὸ θέμα ἐννοῶ, ὅτι ἂν εἴπῃ τις ναὶ, παραδέχεται, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις, ὅταν πρόκηται προσβολὴ κατὰ τοῦ Βασιλέως καὶ θρησκείας, ἐκεῖνος, ὅστις θὰ εἴπῃ ὄχι, παραδέχεται, ὅτι δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς εἰρημένης προτάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν καταψήφισιν τῆς προτάσεως, λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 253, 145 εἶπον ναὶ καὶ 108 εἶπον ὄχι, 2 ἠρνήθησαν ψῆφον· ἄρα ἡ ἔνστασις τοῦ ἀπαραδέκτου ἀπεῤῥίφθη, κατὰ συνέπειαν θὰ προκαλέσω τὴν ψηφοφορίαν καθόσον ἀποβλέπει τὴν προσθήκην.

§77ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Συγχωρήσατέ μοι νὰ εἴπω δύω λόγους.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκλεισεν ἡ συζήτησις.

§79ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύω πράγματα μοῦ ἔκαμον μεγάλην ἐντύπωσιν καὶ διὰ τοῦτο χρεωστῶ νὰ τὰ παρατηρήσω· τὸ ἕν ἦτο ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία, καὶ τὸ δεύτερον ἡ σημερινή· Οἱ Κερκυραῖοι χθὲς ἐψήφισαν μὲ ἡμᾶς, σήμερον ἐψήφισαν.... (θόρυβος μέγας).

§80ΠΟΦΑΝΤΗΣ. Προσβάλλονται οἱ Κερκυραῖοι· ζητῶ τὸν λόγον· εἶναι προσωπικόν.

§81ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα τὴν ὁμιλίαν μου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι· τοῦ ἀφήρεσα τὸν λόγον καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ συζητήσεως.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡ προσθήκη, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ, ἔχει ὡς ἑξῆς. Κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ ἄλλων ἐντύπων διατριβῶν εἴτε πρὶν τῆς δημοσιεύσεως, εἴτε μετὰ τὴν δημοσίευσιν, πλὴν τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς προσβάλλεται ἡ θρησκεία καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Καὶ τὰ δημόσια ἤθη.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ προσθήκη τοῦ Κ. Καραγιαννοπούλου καὶ Τριγγέτα.

§86ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὶ ἀνεγνώσατε τὴν ἄλλην;

§87Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ὑπέγραψα μίαν πρότασιν μὲ τὸν Κύριον Καραγιαννόπουλον, ἀλλ’ ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος τὴν παρῄτησε καὶ ἔφυγε· κατὰ συνέπειαν λοιπὸν, ἐγὼ ἔμεινα εἰς τὴν πρώτην μου πρότασιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, Καραγιαννοπούλου καὶ Τριγγέτα, ἔχει οὕτω· «Κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας, δυνάμει Δικαστικοῦ βουλεύματος.»

§89ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραιτῶ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον μετὰ τοῦ Καραγιαννοπούλου, καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδικήν μου.

§90ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Τὴν υἱοθετῶ ἐγὼ, τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία ἔγεινεν ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Ἑπομένως οὐδεμία πρότασις δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ παρ’ αὐτὴ μόνον.

§91ΜΑΚΡΗΣ. Ἀνεγνώσθη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ;

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεγνώσθη.

§93ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀνεγνώσθη.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐψηφοφορήθη, δύναται νὰ τροπολογηθῇ τώρα.

§95Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα ἐπὶ τῆς προτάσεως. Ὁ Κύριος Καραγιαννόπουλος μοὶ ἔφερε δευτέραν πρότασιν καὶ μοὶ εἶπε νὰ συγχωνεύσωμεν τὰς ἰδέας. Τοῦ εἶπον πολὺ καλά· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος ἄφησε τὴν πρότασιν, διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ ἀπέσυρα τὴν ὑπογραφήν μου, ἐπιμένων εἰς τὴν ἰδικήν μου.

§96ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ἡ πρότασις ἔγεινε μετὰ τὴν ἀγόρευσίν του· προηγουμένως ἐγένετο συνεννόησις μετ’ αὐτοῦ καί τινων ἄλλων, ἀλλ’ εἰς τὴν πρότασιν ἐκείνην, περὶ τῆς ὁποίας συνεννοήθημεν ἦτο καὶ τὸ ἀμέσως κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς δὲν ἐδέχετο τὴν λέξιν ἀμέσως, ἐγὼ ὡς ἄτομον ἐδέχθην νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις αὕτη, καὶ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ὑπέγραψε τὴν πρότασιν αὐτὴν, χωρὶς νὰ κάμῃ κανένα λόγον, ὅτι ἔχει ἑτέραν· εἶχε μίαν γεγραμμένην, τὴν ὁποίαν ὅμως ἐξέσχισε (θόρυβος).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ ἀφορῶσιν ὑμᾶς, δὲν ἐνδιαφέρουσι τὴν συζήτησιν.

§98ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις.

§99ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν θέλομεν ν’ ἀκούσωμεν.

§100ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρώτη πρότασις, Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν πρῶτον κατέθεσα ἐπὶ τῆς τραπέζης, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος. (θόρυβος) Δὲν ἐσυμφωνήσαμεν ἐπὶ τῆς λέξεως ἀμέσως κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, καὶ τὸ ἔσβυσε καὶ ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος...... (θόρυβος).

§101ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ μάθῃ τί ἔτρεξε μεταξὺ Καραγιαννοπούλου καὶ Πετιμεζᾶ (θόρυβος)· ἀγορὰ ἀφοσιώσεως δὲν εἶναι ἡ Συνέλευσις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).

§103ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ ζητῶ τὸν λόγον, διότι παρατηρῶ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον συμβαίνει· προτάσεις, αἵτινες δὲν ὑπεβλήθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν, παρουσιάζονται εἰς τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος). Τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸν κανονισμὸν, διότι ῥίπτονται οὕτω ἐν τῷ μέσῳ θέματα, ἅπερ οὐδόλως εἶναι τῆς συζητήσεως τὸ πόρισμα Ἀλλ’ ἔστω, καὶ οὕτως ἂς ἐξετάσωμεν αὐτά. Δύο προτάσεις ὑποβάλλονται, ἡ μία εἶναι ὡρισμένη, ἡ ἄλλη εἶναι ὅλως ἀόριστος· ἡ πρότασις ἡ πρώτη δὲν ἐπιτρέπει τὴν κατάσχεσιν εἰς τὸ ἄμεσον ὄργανον τῆς ἐξουσίας, τὸν εἰσαγγελέα, καὶ πρὸ τῆς δημοσιεύσεως, καὶ πρὶν ἀκόμη ἐξέλθωσι τὰ φύλλα ἀπὸ τὸ τυπογραφεῖον, ἡ δ’ ἑτέρα πλήρη τῷ ἀφίνει ἐλευθερίαν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ ἀφορῶσι τὴν οὐσίαν, καὶ ὄχι τὸν κανονισμὸν (θόρυβος).

§105ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Γίνονται παρατράγῳδα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἱστορία θέλει καταδείξει.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον· δὲν εἶσθε ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ. (Ἐνταῦθα ὁ Κ. Σαρίπολος ἀγορεύει ἐν μέσῳ φωνῶν, ἕνεκα τῶν ὁποίων καὶ ἐκ τῆς κρούσεως ὡσαύτως τοῦ κώδωνος ὑπὸ τοῦ Προέδρου, δὲν ἠκούετο).

§107ΠΟΛΛΟΙ. (Ἀγορεύουν διὰ μιᾶς).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς κἀνένα δὲν δίδω τὸν λόγον· ἡσυχάσατε, Κύριοι, ἄλλως θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§109ΖΕΡΒΑΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ ὁ λόγος· δὲν θέλομεν νὰ δολοφονηθῇ ὁ τύπος, διότι ἄλλως δὲν λαμβάνομεν ἡμεῖς μέρος εἰς τοιαύτην δολοφονίαν.

§110ΜΑΚΡΗΣ. Εἶναι νέα πρότασις· θὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν.

§111Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν παραβαίνωμεν οὕτω πως καθ’ ἡμέραν τὸν κανονισμὸν, θὰ μᾶς φέρητε αὔριον εἰς νέαν συζήτησιν περὶ τῶν ὅσων ἐψηφίσαμεν.

§112ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν βλέπομεν τὸ δεδικασμένον. (θόρυβος, μέγας σάλος, πολλοὶ ἀγορεύουν συγχρόνως).

§113ΜΑΚΡΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ μᾶς πιέσῃ καμμία μερίς.

§114ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μὲ τὰς φωνὰς ὅμως δὲν μᾶς πιέζετε.

§115ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τιμήν σας, νὰ εἰπῆτε εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἀνεγνώσθησαν δύο προτάσεις ἢ μία.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι (θόρυβος). Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ἀνέγνωσα καὶ τὰς δύω, ἢ ὄχι, ἀλλὰ βεβαίως ὑπαινιττόμην, ὅταν ἠρώτησα τὴν Συνέλευσιν, αὐτὴν τὴν πρότασιν, τὴν τοῦ Κ. Καραγιαννοπούλου καὶ λοιπῶν.

§117ΖΕΡΒΑΣ. Τὰ στενογραφήματα εἶναι ἐδῶ (θόρυβος).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ μοὶ ἐνεχειρίσθη ἀπὸ τὸν Κ. Α. Πετιμεζᾶν, ἐνῷ μόλις εἶχον τελειώσει τὴν εἰσήγησιν πρὸς τὴν. Συνέλευσιν. Ἐὰν τὴν ἀνέγνωσα δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ἀλλὰ βεβαίως, ὅταν ἔθεσα τὸ ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐψηφοφορήσατε, ὑπαινιττόμην καὶ εἶχον ἀνὰ χεῖρας αὐτὴν τὴν πρότασιν, τὴν φέρουσαν τὰς ὑπογραφὰς καὶ τῶν μὲν καὶ τῶν δὲ, διότι ἤμην πεπεισμένος, ὅτι, ἀφοῦ ἔφερε τὰς ὑπογραφὰς τῶν δύω πτερύγων, ἤθελε γίνει δεκτὴ ἄνευ σκανδάλου. Ἐνθυμηθῆτε, Κύριοι, τί ἔγεινεν εἰς μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων. (θόρυβος).

§119ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὄχι ὅμως ἐπὶ παραβιάσεων τοῦ κανονισμοῦ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ δὲν εἶναι παραβίασις τοῦ κανονισμοῦ. Ποία πρότασις θὰ ψηφοφορηθῇ εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις καὶ ὄχι ὁ κανονισμός. Ἐθυμεῖσθε δὲ τί ἔγεινε προχθές. Εἴμεθα εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν· ἐλέγετο, ὅτι μία πρότασις, ἐπειδὴ δὲν ἀνεπτύχθη, δὲν ἠμποροῦσε νὰ ψηφοφορηθῇ, καὶ ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν ἡ πρότασις, ἠμποροῦσεν ἢ ὄχι νὰ ψηφοφορηθῇ.

§121ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τοὐλάχιστον.

§122ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἰς ἄλλην Βουλὴν ἄλλου ἔθνους εὕρετέ ποτε, Κ. Πρόεδρε, τοιοῦτόν τι; Πρότασις μὴ εἰσαχθεῖσα, μὴ ἀναγνωσθεῖσα, μὴ ἀναπτυχθεῖσα νὰ ψηφοφορηθῇ; Πρέπει νὰ ἔχητε τὴν τιμήν σας ὑπεράνω παντὸς φατριασμοῦ, ὅταν προεδρεύητε. (θόρυβος).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ πράττω τι ἀντιβαῖνον εἰς τὴν τιμήν μου. (θόρυβος).

§124Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μόνον ὁ κανονισμὸς πρέπει νὰ ἰσχύῃ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπιτίθεσθε ἐναντίον μου ἀδίκως, αἱ προτάσεις αὗται εἶναι σχετικαί. Τὸ νὰ παραπονῆταί τις, ὅτι ἀντίκεινται εἰς τὸ δεδικασμένον εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, ἀλλὰ μία πλειονοψηφία, εἶπεν, ὅτι δὲν ἀντίκεινται, καὶ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν αὐτὴν ὀφείλω νὰ ὑπακούσω. Ἀφοῦ εἶπεν ἡ πλειονοψηφία, ὅτι δὲν ὑπάρχει δεδικασμένον, ἐπειδὴ αὐταὶ αἱ προτάσεις εἶναι σχετικαί, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ μία ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἡ ἄλλη ὄχι· ἠμπορεῖτε νὰ τὸ εἴπητε σεῖς.

§126ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὁ κανονισμὸς πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστός, διότι ἄλλως πιέζεται ἡ μειονοψηφία. (θόρυβος).

§127ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὑπεβλήθη μία πρότασις ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων· ἀλλὰ κατόπιν ὑπεβλήθη αὐτὴ ἡ πρότασις ὡς τροπολογία, κατόπιν ὑπεβλήθη ἄλλη ὡς ὑποτροπολογία. Λοιπὸν δὲν βλέπω ποία διαφωνία μᾶς χωρίζει αὐτὴν τὴν στιγμήν· ψηφοροῦμεν προηγουμένως τὴν πρότασιν ἐκείνην, ἥτις ἐπροκάλεσε τὴν ψῆφόν μας περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου, καὶ ἂν παραδεχθῇ, ἐννοεῖται καὶ ἡ τροπολογία λείπει. Ἐὰν ὅμως ἀποῤῥιφθῇ ἔρχεται αὐτή.

§128ΜΑΚΡΗΣ. Ὄχι, ὄχι, μᾶς ἁρπάξατε τὸ δεδικασμένον· δὲν σᾶς συγχωροῦμεν ποτὲ νὰ προβῆτε· (θόρυβος συνεχὴς καὶ παρατεταμένος).

§129ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τὸ Προεδρεῖον γνωρίζει καί τινες ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, ὅτι ἡ πρώτη πρότασις, ἥτις ὑπεβλήθη, εἶναι ἡ καθαρῶς ἐδική μου· τώρα ἀδιάφορον εἶναι, ἂς παραδεχθῶμεν διὰ μίαν στιγμήν, ὅτι εἶναι ἡ κοινὴ ἡ πρώτη καὶ ἡ τελευταία ἡ ἄλλη· ἡ ψηφοφορία, ἥτις ἐγένετο, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποβεβλημέναι καὶ θὰ τεθῶσιν ὑπὸ ψηφοφορίαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, καθ’ ὅσον ἐπρόκειτο σήμερον διὰ τῆς ἀποφάσεώς της νὰ ἴδῃ, εἶναι παραδεδεγμένον αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον ἡ δεῖνα ἢ δεῖνα τροπολογία, ναὶ, ἢ ὄχι; Αὐτὸ ἦτο τὸ ζήτημα.

§130ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Ὁ πρόεδρος ἐξηγήθη (θόρυβος).

§131ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα, ὅταν τεθῶσιν εἰς ψηφοφορίαν, ἡ Συνέλευσις παραδέχθη ἤδη νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν τροπολογιῶν, διότι, Κ. Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἠμποροῦν νὰ σᾶς ἔλθουν 8 τροπολογίαι διαφορετικώτεραι· καὶ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἔλυσε τὸ ζήτημα, ὅτι δύνανται νὰ ὑποβληθοῦν τροπολογίαι, δύνανται ὅλαι αὐταὶ νὰ τεθῶσιν.

§132ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς συζήτησιν.

§133ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς ἐπιψήφισιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Δὲν εἶναι λοιπὸν λόγος αὐτὸς, ὅστις γίνεται τώρα, καὶ τόσος θόρυβος ἐπὶ ματαίῳ· δὲν θέλουν τὴν μίαν τροπολογίαν; ἂς τὴν ῥίψουν· δὲν θέλουν τὴν ἄλλην; ἂς τὴν ῥίψουν. Τὸ νὰ ἐπικαλοῦνται ὅμως αἰωνίως τὸ δεδικασμένον καὶ νὰ φωνάζουν, δὲν ἔχουν δίκαιον· διότι ἐξήγησα, καὶ ἐκεῖνοι ἐκατάλαβαν ὅ,τι εἶπα, ὅτι ἐπιθυμῶ τὸ ἄρθρον νὰ μένῃ ὅπως ἔχει, ἀλλὰ μὲ τὴν προσθήκην αὐτὴν, διότι εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἠθέλετε ἀποῤῥίψει τὴν προσθήκην μου αὐτὴν, μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν νὰ καταψηφίσω καθ’ ἑνὸς ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ Σύνταγμα.

§134ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θέλετε μὲ συγχωρήσει, Κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κ. Πετιμεζᾶν. Εἶναι ἀναγκαῖον, ἀφοῦ κατήντησε τὸ ζήτημα, ὅπως κατήντησε, νὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις τὸ γεγονός. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, ἅμα ἦλθεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, μοὶ ὡμίλησε περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφήσαμεν προχθὲς ἐκκρεμές· ἦσαν δὲ παρόντες καὶ ἄλλοι. Μοὶ εἶπεν ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, ὅτι ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ γίνῃ μία προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον, ἥτις νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν κατάσχεσιν, ὅταν πρόκηται περὶ προσβολῆς τῆς θρησκείας καὶ τοῦ Βασιλέως. Τῷ ἀπήντησα· Κ. Πετιμεζᾶ, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὁ λόγος, ὅστις μᾶς παρεκίνησε νὰ μὴ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῶν ἐξαιρέσεων, εἶναι ὁ ἑξῆς· μακρὰ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι τὸ ὅπλον τοῦτο εἰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἶναι φοβερὸν κατὰ τοῦ τύπου ὅπλον, διότι δύναται δι’ αὐτοῦ οὐ μόνον νὰ ἐμποδίζῃ τὴν κυκλοφορίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ καταδυναστεύῃ· ἑπομένως, ἂν καὶ ὑπάρχῃ ἐν τῷ μέσῳ τὸ δεδικασμένον, πιστεύω, ὅτι δὲν θέλει ὑπάρξει κἀμμία δυσκολία νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη αὕτη. Ἀλλά, τοῦ ἐπρόσθεσα, ἀφίνοντες τὴν οὐσίαν κατὰ μέρος, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεταβολῆς ἑνὸς δεδικασμένου, ἥτις γίνεται μόνον χάριν ἁβροφροσύνης καὶ περιποιήσεως τοῦ βασιλικοῦ προσώπου...

§135ΤΙΝΕΣ. Καὶ τοῦ Θεοῦ.

§136ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου· διότι ἐγὼ διὰ τὴν θρησκείαν δὲν ἀπήντησά ποτε κἀμμίαν ὕβριν εἰς τὸν τύπον, ἐν ᾧ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως. Ἐπειδὴ λοιπὸν, λέγω, πρόκειται περὶ ἀνατροπῆς ἑνὸς δεδικασμένου, πρέπει νὰ ἔλθω εἰς μίαν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ μόνος ζητῶ, καὶ εἶναι ἡ ἑξῆς· ά) ὑπάρχουν τινὲς ἐκκρεμεῖς προτάσεις, ἀφορῶσαι τὸν τύπον, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἰδέαν μου πληγόνουν τὸν τύπον καὶ τὸν περιορίζουν. Λοιπὸν τότε μόνον δύναμαι νὰ συγκατατεθῶ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸ δεδικασμένον, ὅταν ἐξαιρεθῇ πᾶς περιορισμὸς τοῦ τύπου καὶ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει· εἰς τοῦτο συνῄνεσεν ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς καὶ ὑπέγραψε τὴν πρότασιν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἔχω γράψει ἐγὼ μὲ τὴν χεῖρά μου· ἀφ’ οὗ ἐγένετο αὐτὴ ἡ ἐξήγησις, διὰ τοῦτο μὲ ἠκούσατε νὰ σᾶς εἴπω, Κύριε Πρόεδρε, μὴ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν αὐτὴν τὴν πρότασιν, πρὶν ἀποφανθῶμεν περὶ τῶν ἐκκρεμῶν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγνώριζον αὐτὰ τὰ μυστήρια.

§138ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διότι ἔχομεν ἐξηγηθῆ νὰ τεθοῦν κατὰ μέρος ἐκεῖναι αἱ προτάσεις, ἢ νὰ τὰς ἀποσύρουν. Ἐκτὸς τούτου Κ. Πρόεδρε, β) ἐμείναμεν σύμφωνοι εἰς τὸ νὰ ὑπάρχῃ ἓν βούλευμα πρὸ πάσης κατασχέσεως, ἐπιτρέπον αὐτὴν, διότι, καθὼς σᾶς εἶπον, ὁρμώμεθα εἰς τὴν ἀπόκρουσιν πάσης ἐξαιρέσεως, ὅπως μὴ δοθῇ ὅπλον ἐπίβουλον εἰς τὰς χεῖρας τῆς ἐξουσίας. Ἠθελήσαμεν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ὅπλον ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀπὸ ἕνα ἀστυνόμον, εἰσαγγελέα ἢ ἀντεισαγγελέα, καὶ ν’ ἀναθέσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον· ὥστε, βλέπετε, ἐσυμφωνήσαμεν μετὰ τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ, νὰ λείψουν αἱ τροπολογίαι, καὶ νὰ ὑπογραφῇ μία πρότασις, ὡς καὶ ὑπεγράφη, περιέχουσα τὴν ἐγγύησιν, ὅτι τὸ δικαστικὸν συμβούλιον θέλει ἀποφαίνεσθαι. Τὸ λέγω τοῦτο, ἵνα φθάσω εἰς τὸ κύριον ζήτημα, καὶ εἶναι τὸ ἑξῆς· ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς ἠγόρευσε, καὶ μετέπειτα ὑπέγραψε τὴν πρότασιν· ἀπ’ ἐκείνης τῆς στιγμῆς μέχρι τῆς ὥρας, καθ’ ἣν ἐθέσατε εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα δὲν σᾶς ἐπαρουσιάσθη ἡ δευτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ, ἣν θέλετε νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχε παρουσιασθῆ.

§140ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἴσως πρό· ἀλλ’ ἡ προγενεστέρα, ἀφοῦ σᾶς ἔφερεν τὴν δευτέραν πρότασιν ὁ Πετιμεζᾶς, ἐξέλιπεν· ὁ ἴδιος Κ. Πετιμεζᾶς σᾶς εἶπεν, ὅτι τῷ ὄντι εἶχεν ὑποβάλει αὐτὴν τὴν πρότασιν. Σᾶς εἶπα, ὅτι μετὰ τὴν ἀγόρευσιν, καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἐθέσατε εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα, ἐὰν ᾖναι ἀπαράδεκτον ἤ ὄχι, δὲν ὑπῆρχε παρὰ μία πρότασις ὑπογεγραμμένη παρὰ τῶν τριῶν. Τώρα φρονῶ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ κᾀμμία ἄλλη πρότασις πλέον εἰς ψηφοφορίαν· διότι πᾶσα πρότασις μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας παρουσιαζομένη εἶναι ἀπαράδεκτος κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ τὴν συνήθειαν τὴν ἐπικρατοῦσαν εἰς τὴν Συνέλευσιν· διότι αἱ προτάσεις, αἱ μὴ συζητηθεῖσαι διόλου, δὲν ἠμποροῦν νὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν. Καὶ βεβαίως αὐτὴ ἡ πρότασις, ἣν δὲν ἐγνωρίζομεν, ὅταν ἐψηφοφορήσαμεν περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου, καὶ ἥτις οὐδόλως ἐσυζητήθη οὔτε καὶ ἀνεγνώσθη, δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν. Αὕτη εἶναι ἡ ἰδέα μου, καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἐπουσιώδους ἥτις πράγματος, τὸ ἐννοῶ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἰδέας θεμελιώδους, ἥτις χωρίζει ἀποτόμως τὰς γνώμας, ἤτοι ἂν πρέπῃ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἢ ἡ ἐκτελεστικὴ νὰ δικάζῃ τὸ κατασχεθὸν ἢ μή· εἶναι μέγα τὸ ζήτημα. Ὅθεν τώρα δὲν δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ ἄλλη πρότασις. Καὶ τῷ ὄντι, ἐκεῖνος, ὅστις ἐψήφιζε πρὸ μικροῦ, ὅτι παραβιάζεται ἢ ὄχι τὸ δεδικασμένον ἐκ τῆς προτάσεως τῶν τριῶν, ποῦ ἤξευρεν ἂν τὸ αὐτὸ ἀληθεύῃ καὶ διὰ μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἢ τὴν εἶχεν εἰς τὴν τζέπην του ὁ πληρεξούσιος ἢ ὁ πρόεδρος εἰς τὰ χαρτιά του; εἶναι δυνατὸν ποτέ;

§141ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, ἡ ἐξήγησις, ἣν ἔδωκεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Μεσολογγίου, ἦτο πολὺ ἀναγκαία καὶ διδακτικὴ, καθόσον μανθάνομεν τοὐλάχιστον, ἡ τυφλὴ προσήλωσις εἰς τοὺς τύπους μέχρι τίνος βαθμοῦ δύναται νὰ φθάσῃ· δύναται νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ ὑπερτάτου βαθμοῦ, ὥστε νὰ ἀγνοῶ καὶ ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι μετ’ ἐμοῦ καὶ αἱ συνειδήσεις, ὅτι ἦτο ἀντικείμενον ἑνὸς συμβολαίου, ὅτι ἡ ψηφοφορία περὶ τοῦ δεδικασμένου ἔγεινε κατὰ συνέπειαν συνεννοήσεων, περὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν ὡς βάσις ἕνας ὅρος· ἐγὼ, Κύριοι, δὲν γνωρίζω, ἂν ἦσθε μέτοχοι αὐτοῦ τοῦ μυστηρίου.

§142ΠΟΛΛΟΙ. Κανείς.

§143ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἄν ἦσθε μέτοχοι σᾶς συγχαίρω, διότι τοὐλάστον δὲν εἶσθε ἀντικείμενον ἑνὸς συμβολαίου· ἐγὼ ὅμως, ὅστις εἶμαι, βλέπω, ὅτι ἔγεινα ἓν ἕρμαιον καὶ κτῆμα ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὕτη ἡ ἄτοπος συνέπεια, ἡ προφανῶς ἄτοπος, ἡ καταπατοῦσα τὰς συνειδήσεις κάθε στιγμήν· πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν ἀρχὴν περὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου. Εἶναι καὶ ἄλλο προφανέστερον ἀτόπημα· βλέπετε αὐτὴν τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀκούω πολλάκις καθ’ ἡμέραν, τὴν ὁποίαν ἐξάγουν ἀπὸ τὴν πολιτ. δικονομίαν, ὅτι ὁ τύπος ἀποκτείνει τὴν οὐσίαν· ἔρχεσθε νὰ ψηφίσητε ἓν ἀμετάβλητον Σύνταγμα, καὶ θέλετε νὰ περιέχῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας ἀμεταβλήτους, καὶ ἔπειτα ἔρχεσθε νὰ θέσητε ἕνα φραγμὸν λεπτὸν μιᾶς ἀράχνης εἰς τὴν συνείδησιν καὶ νὰ εἴπητε. Σεῖς αἱ συνειδήσεις, μὲ τὴν δύναμιν τῶν πεποιθήσεών σας, σταθῆτε ἀπέναντι τῆς ἑρμηνείας, καὶ ὅλον τὸ ἔθνος. Ἐκεῖνο, Κύριοι, εἰς ὅ δὲν εἶμαι σύμφωνος, εἶναι ἓν κώλυμα, τὸ ὁποῖον ἀπαντῶ εἰς τὴν συζήτησιν. Δὲν ἠξεύρω, λέγει ὁ ἔντιμος συνάδελφος, τὸν ὁποῖον σέβομαι πολὺ διὰ τὰς νομικάς του γνώσεις, ἀλλὰ, βλέπω, τὰς μεταφέρει πάντοτε εἰς αὐτοὺς τοὺς τύπους......εἶναι τὸ μεγαλείτερον ζήτημα, ποίαν ὥραν ἐδόθη ἡ πρότασις αὕτη; πρὸ 10 καὶ 15 λεπτῶν. Ἠξεύρετε τί ζητήματα εἶναι αὐτὰ, ἐνώπιον δικαστηρίου; Ἓν λεπτὸν ἂν φθάσητε ἀργότερα, ἀπεκλείσθητε, ὑπάρχει ἡ παραγραφὴ, ἐκλείσθη πλέον τὸ δικαίωμα, ἐσβέσθη. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ποίαν ὥραν ἐδόθη εἰς τὸν Πρόεδρον, σᾶς λέγει, ἔδωκεν ὁ Πετιμεζᾶς 2 προτάσεις· ποία ἦτο ἡ προγενεστέρα καὶ ποία ἡ μεταγενεστέρα; τὸ μεταγενέστερον ἀναιρεῖ τὸ πρῶτον. Καὶ τῷ ὄντι, ὅταν δώσητε ἓν πληρεξούσιον εἰς ἕνα καὶ μετὰ δέκα ἡμέρας ἄλλο, τὸ δεύτερον ἀναιρεῖ τὸ πρῶτον. Ἰδοὺ πῶς εὑρίσκεται τὸ Σύνταγμα! Ἰδοὺ πῶς εὑρίσκονται αἱ ἐλευθερίαι εἰς αὐτὰς τὰς ἑρμηνείας τῆς πολ. δικονομίας! Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐκεῖνο, μὲ τὸ ὁποῖον δὲν συμφωνῶ, καὶ μὲ συγχωρεῖ ὁ Κ. Πρόεδρος, καὶ δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ τὸν μεμφθῶ, διότι εὑρίσκεται εἰς μίαν μεγάλην πίεσιν, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνερίζομαι, εἶναι, ὅτι καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ μετὰ τὴν 11 ὥραν παραδέχομαι πᾶσαν πρότασιν, ὅταν ἐπιτρέπηται ἡ συζήτησις, ὅταν πρόκηται περὶ τῶν μεγάλων συμφερόντων τοῦ ἔθνους (Εὖγε εὖγε).

§144ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν θεωρῶ προσβολὴν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Κ. Καλλιγᾶς, διότι μεταχειρίζεται αὐτὸν τὸν τρόπον συνεχῶς ἐδῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, λέγω δὲ, ὅτι εἶναι παρὰ πολὺ αὐθαίρετος, ἂν θέλῃ νὰ παραδέχηται καὶ νὰ ὑποστηρίζῃ ὡς ἀποφασισμένον παρὰ τῆς Συνελεύσεως καὶ παραδεδεγμένον παρὰ τοῦ κοινοῦ, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄρθρου τινὸς ἀποφασισθέντος· δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα οὐδεὶς νὰ ἐπιτίθηται στηριζόμενος εἰς τὴν αὐθαίρετον θέλησίν του καὶ νὰ οἰκοδομῇ τοιαῦτα, ὅσα σήμερον ὁ Κ. Καλλιγᾶς εἰς ὅλην τὴν ὁμιλίαν του τὴν σαρκαστικήν. Ἀλλὰ δὲν μοὶ λέγει, ἔχει ὅρια ἡ αὐθαιρεσία του, ὅταν ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε; Λοιπὸν δὲν βλέπω, διατὶ ἀνέβη τὸ βῆμα παρὰ διὰ νὰ ἐκφράσῃ σαρκασμούς. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δεικνύει τοὺς ἄνδρας, οἵτινες ἀντιπροσωπεύουσιν ἐπαρχίαν.

§145ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν ἡ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου Κ. Καλλιγᾶς, ἐξεφέρετο παρ’ ἀνδρὸς μὴ δικανικοῦ, ἤθελον τὴν θεωρήσει ὡς τὸ τετριμμένον ἐκεῖνο σκῶμμα τοῦ πλήθους, τὸ ῥιπτόμενον συνήθως καθ’ ἡμῶν τῶν δικανικῶν, ὅτι προσηλούμεθα εἰς τοὺς τύπους καὶ αὐτοὺς ὑποστηρίζομεν. Ἀλλὰ παρὰ δικανικοῦ νὰ λέγηται ἡ φράσις αὕτη, τοῦτο εἶναι κἄπως ἀκατάληπτον δι’ ἐμὲ, ὡς ἀκατάληπτος μοὶ εἶναι ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἀπό τινος καιροῦ (Θόρυβος). Οἱ τύποι δὲν ἀποκτείνουσι τὴν οὐσίαν, ὡς εἶπεν ὁ προαγορεύσας, ἀλλὰ σώζουν τὸ δίκαιον· διὰ τοῦτο οἱ δικανικοὶ πάντες, οἱ πολιτικοὶ πάντες, λέγουσιν, ὅτι τὸ μόνον δυνάμενον νὰ σώσῃ πολυμελὲς σῶμα ἀπὸ τὰς παρεκτροπὰς, εἰς ἃς δύνανται ἑκάστοτε νὰ τὰς ῥίψωσι τὰ συμπίπτοντα συμφέροντα, εἶναι ἡ ἀκριβὴς τήρησις τοῦ κανονισμοῦ· ὁ κανονισμὸς λοιπὸν, ὡς ὀρθότατα λέγει ὁ Βένθαμ, εἶναι ὁ μόνος χαλινὸς τῶν πολυμελῶν σωμάτων ἄλλως δὲ ἂν παραβαίνητε τὸν κανονισμὸν, ὅστις εἶναι συνάμα τὸ πηδάλιον καὶ ἡ πυξὶς τοῦ βουλευομένου πολυμελοῦς σώματος, φέρεσθε εἰκῆ, ὡς πλοῖον ἄνευ πηδαλίου καὶ πυξίδος, ἐν μέσῳ τοῦ ὠκεανοῦ τῶν παθῶν, καὶ κινδυνεύετε κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ προσαράξητε εἰς τὸν σκόπελον τῆς αὐθαιρεσίας, ἕρμαιον τῶν παθῶν τὴν Συνέλευσιν κατασταίνοντες. Ἂς ἀκουσθῇ τοὐλάχιστον ἡ ἀπαθὴς φωνὴ ἐκείνου, ὅστις δὲν ἔχει κἀνὲν ὑλικὸν συμφέρον εἰς τὸ ζήτημα, ἀλλὰ θέλει νὰ σώσῃ τοὺς τύπους διὰ τὴν τιμὴν τῆς Συνελεύσεως. Ἐὰν, Κύριοι, ᾖναι συγκεχωρημένον νὰ προτείνωνται εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Σώματος τούτου προτάσεις, ἀπόῤῥοια οὐχὶ τῆς ἐλευθέρας συζητήσεως καὶ τῆς ἀντικρούσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλὰ τῶν σκοτεινῶν ἐνεργειῶν τῶν φατριῶν, ὡς ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κ. Δεληγεώργη ἀπεκάλυψεν, ἀλλοίμονον καὶ τρισαλλοίμονον! Τὸ βῆμα εἶναι ἱδρυμένον ὅπως ἔρχηται ἕκαστος νὰ ἐκφράζῃ ἐλευθέρως τὴν γνώμην του, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ, τὸ βῆμα εἶναι ἐπίσης ἐλεύθερον, ὅπως ἔλθῃ καὶ ὁ διάδοχος αὐτοῦ νὰ τὸν ἀντικρούσῃ, καὶ τοῦτον ἄλλος, καὶ οὕτως ἐφεξῆς, μεχρισοῦ φωτισθῶμεν ἐκ τῆς συζητήσεως. Ἐὰν ὅμως προτάσεις καὶ τροπολογίαι μήπω συζητηθεῖσαι, πρὶν ἢ ἡ Συνέλευσις ἀπαγγείλῃ, ὅτι ἐφωτίσθη, ἀλλ’ ἐν ἐπαισχύντοις συμφωνίαις ἰδίᾳ τεκταθείσαις φέρωνται εἰς ψηφοφορίαν, καὶ τοῦτο ἄνευ συζητήσεως, τότε τὸ βῆμα τοῦτο ἀνατρέψατε, Κύριοι, μὴ συζητῶμεν πλέον εἰς μάτην, ῥίψατε αὐτὰς τὰς τρεῖς σανίδας, καὶ πηγαίνετε εἰς τὰ σκότια καταγώγια νὰ μηχανεύησθε τὸ Σύνταγμα τῆς πατρίδος· ἀλλ’ ἡ κατάρα τοῦ ἔθνους ἂς πέσῃ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν οὕτω καπηλευομένων τῆς πατρίδος τὰ ναυάγια (χειροκροτήματα).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε χειροκροτεῖτε καὶ πότε ποδοκροτεῖτε, πότε κάμνετε ἄ, ἄ, ἄ, ἄ. Τὰ τοιαῦτα δὲν ἁρμόζουσιν εἰς κοινοβουλευτικὰς συζητήσεις, ἄλλως τε δὲ μᾶς ἐρεθίζουν, καὶ ὅταν πρόκηται νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῶν ζητημάτων, δὲν ἔχομεν τὴν ἡσυχίαν ἐκείνην τοῦ πνεύματος.

§147ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐζήτησε τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε, ὁ Κ. Δεληγεώργης, ἔκαμε λόγον περὶ μιᾶς προτάσεως. (θόρυβος),

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ, διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ ἐξομαλύνω τὴν περιπλοκὴν, ἥτις ἔγεινεν. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ, Κύριοι, ἢ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὰς συνεννοήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν.

§149ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, ὄχι· δὲν ἠμπορεῖς.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο μόνον ἠξεύρω ἐγὼ, ὅτι διὰ τῶν συνεννοήσεων μὲ ἐφέρατε εἰς μίαν θέσιν, ὥστε δὲν ἠξεύρω πλέον, πῶς νὰ διεξάξω τὰ ζητήματα. Λοιπὸν, Κύριοι, θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων;

§151ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ μόνος ἤδη τρόπος, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν κανονικὴν λύσιν τῶν ζητημάτων, εἶναι νὰ ἀποφασισθῇ διὰ μιᾶς ψηφοφορίας, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς δύο προτάσεις ἢ τὴν μίαν. Αἱ προτάσεις αὗται εὑρίσκονται εἰς τὸ γραφεῖον, ἐπ’ αὐτῶν ἔγειναν συζητήσεις, ὄχι μόνον τὴν προχθὲς, ἀλλ’ ἔγειναν συζητήσεις καὶ σήμερον, καὶ ἀπὸ ἐμὲ δὲν ἐξαρτᾶται πλέον νὰ τὰς ὑποβάλω ἢ νὰ μὴ ὑποβάλω τὰς προτάσεις. Ἐὰν δὲ αἱ συνεννοήσεις ἐκεῖναι δὲν ἐγένοντο, καὶ ἐὰν τὸ προεδρεῖον ἐπέτρεπε νὰ ὑποβληθῇ νέα πρότασις, ἠδύνασθε νὰ παραπονῆσθε κατ’ ἐμοῦ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔρχεσθε εἰς συνεννοήσεις καὶ ἐπαναφέρετε τὴν συζήτησιν, δὲν δύνασθε νὰ παραπονῆσθε κατ’ ἐμοῦ, οὐδὲ δύναμαι νὰ σᾶς ἐξάξω ἀπὸ τὴν περιπλοκὴν, τὴν ὁποίαν προεκαλέσατε, εἰμὴ διὰ τοῦ ἄνω ἐκτεθέντος τρόπου.

§153ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ λοιπὸν τὸν λόγον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐξάπτεσθε παρακαλῶ· ἀκούσατέ με. Συζήτησιν θέλετε· ἀλλ’ εἰς τὶ δύναται νὰ μᾶς ὠφελήσῃ ἡ συζήτησις; Μετὰ τὰς σπουδαίας, τὰς ἐμβριθεῖς καὶ εὐγλώττους ἀγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, πᾶσα περαιτέρω συζήτησις δὲν δύναται νὰ φέρῃ κἀνὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα, εἰμὴ ν’ ἀπομακρύνῃ τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ τὰ ἔργα της, νὰ μᾶς ἐρεθίσῃ καὶ νὰ μᾶς σκοτίσῃ τὸν νοῦν. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα λελυμένον καὶ ἕκαστος ἐσχημάτισεν ἐπ’ αὐτοῦ τὴν πεποίθησίν του, ὥστε ἡ συζήτησις, πιστεύσατέ με, δὲν δύναται νὰ σᾶς ὠφελήσῃ, δύναται τοὐναντίον νὰ σᾶς βλάψῃ. Ἀφήσατε λοιπὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῶν ζητημάτων, νὰ εἴπῃ ἕκαστος τὴν γνώμην του.

§155ΚΑΛΟΣ. Ὁ Κ. Καλλιγᾶς, παρακαλῶ, δὲν ἦτο παρὼν νὰ ἴδῃ τί ἔγεινεν ἀνεγνώσθη μία μόνη τροπολογία· κ’ ἐπ’ αὐτῆς θὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὰς ἐνστάσεις αὐτάς.

§157ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν οὐσίαν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατέ με, Κύριε Καλὲ· αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον τοσάκις ἔγεινε.

§159ΚΑΛΟΣ. Συνεννοήθημεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐταὶ αἱ συνεννοήσεις δὲν ἐπηρεάζουν τὴν Συνέλευσιν, οὔτε ἐμέ.

§161ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐννοοῦμεν τὴν πρότασιν ὡς μίαν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔχετε προηγούμενα. (θόρυβος). Σᾶς εἶπον, ὅτι προχθὲς ἤμεθα εἰς τοιαύτην θέσιν, ἐπροτάθη τὸ ἀπαράδεκτον. (θόρυβος).

§163ΣΤΑΜΟΣ ΜΑΚΡΗΣ. Ἐὰν ψηφοφορήσητε δευτέραν πρότασιν, θὰ διαμαρτυρηθῶμεν, ὅτι ἐπεβλήθη παρανόμως, καὶ τότε βάλετε πρότασιν εἰς τὸ Σύνταγμα, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἦναι διαμαρτυρόμενοι 105 πληρεξούσιοι.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀποδίδετε σπουδαιότητα μεγάλην εἰς ζήτημα, τὸ ὁποῖον, πιστεύσατέ μοι, στερεῖται τῆς μεγάλης σπουδαιότητος· καταπραϋνθῆτε ὀλίγον ἀπὸ τὸν βρασμόν, εἰς τὸν ὁποῖον διατελεῖτε, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θέλετε ἔχει τὴν αὐτὴν πεποίθησιν τότε, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισα ἐγώ. Θέλετε νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν νὰ συνεννοηθῆτε;

§165ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§166ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν διασάφησιν παρακαλῶ, διότι νομίζω πῶς ὅλως περιττῶς εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀβεβαιότητα καὶ ὑμεῖς ὁ Πρόεδρος, καὶ ἡμεῖς οἱ πληρεξούσιοι. Γίνεται ζήτημα περὶ τυπικότητος, ἐὰν ἦναι σύμφωνον μὲ τὸν κανονισμόν, καὶ ἀπορῶ, ὅσον τὸ κατ’ ἐμέ, καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ διασαφήσεις, ἀπορῶ πῶς ἐγεννήθη τοῦτο τὸ μέγα ζήτημα, ἐνῷ κατ’ ἐμὲ εἶναι ἁπλοῦν, ἁπλούστατον, καὶ ἠμποροῦσε νὰ τελειώσῃ ἀπ’ ἐδῶ καὶ 2 ὥρας ὀπίσω. Προτείνεται πρότασις ἀπὸ τὸν Κ. Πετιμεζᾶν, ὑπογεγραμμένη παρὰ τριῶν, καὶ προτείνεται καὶ ἄλλη μόνον ἀπὸ τὸν Κ. Πετιμεζᾶν. Τὸ ζήτημα εἶναι, οἱ μὲν θέλουν νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις ἡ ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν ἕνα, οἱ δὲ θέλουν ἡ πρότασις ἡ ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τοὺς τρεῖς.

§167ΤΙΝΕΣ. Δύω.

§168ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀπὸ τοὺς δύω, ἔστω·—νὰ γίνωνται ὅλαι αὐταὶ αἱ συγκρούσεις διὰ νὰ ὑπερισχύσῃ ἡ γνώμη τοῦ ἑνός, ἢ τοῦ ἄλλου! Τί διαφέρει ἡ πρότασις ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην; Ἡ πρότασις ἡ ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν ἕνα δὲν φέρει τὴν ῥήτραν «διὰ δικαστικοῦ βουλεύματος», ἡ δὲ ἄλλη τὴν φέρει· κ’ ἑπομένως εὐελπίζονται οἱ μὲν, ὅτι ἐὰν ψηφισθῇ ἡ πρότασις τῶν δύω, θὰ παραδεχθῇ ἡ ἰδέα «διὰ δικαστικοῦ βουλεύματος». εὐελπίζονται οἱ ἄλλοι, ὅτι ἐὰν ψηφοφορηθῇ ἡ πρώτη, θ’ ἀποκλεισθῇ ἡ ῥήτρα αὐτή. Δὲν εἶναι συμφωνότερον μὲ τὸν κανονισμὸν ἐὰν εἴπωμεν νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις ἡ ὑπογεγραμμένη παρὰ τῶν δύω, σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν καὶ τὰ προηγούμενα τῆς Συνελεύσεως νὰ εἴπω, ζητῶ τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως αὐτῆς, εἴτε, ἐὰν δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω τοῦτο, προτείνω τὴν ἑπομένην τροπολογίαν· εἰς τὴν πρότασιν ταύτην ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον λέγει «διὰ δικαστικοῦ βουλεύματος»; Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ χωρὶς νὰ χρονοτριβῶμεν (θόρυβος)...

§169ΒΑΣΣΟΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτραπῇ, ν’ ἀπαντήσω δύω λέξεις εἰς τὸν Κ. Λομβάρδον. Ὁ Κ. Λομβάρδος ἠθέλησε νὰ διευκολύνῃ τὸ ζήτημα. Ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ τοιαύτη διάθεσις ἦτο εἰλικρινής. Μᾶς εἴπετε, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι δύω προτάσεις ὑπάρχουν εἰς τὸ γραφεῖον, καὶ ἀπορῶ, πῶς δύω ὥρας ἡμεῖς ὅλοι συζητοῦντες εἰς ταραχὴν καὶ τρικυμίαν, δὲν ἠδυνήθημεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, ἐνῷ φρονεῖ, ὅτι πρὸ 2 ὡρῶν ἠδύνατο νὰ ἦναι λελυμένον. Κἀγὼ ἀπορῶ πῶς, ἐνῷ δύω ὥρας συζητοῦμεν, δὲν ἠννόησεν ὁ Κ. Λομβάρδος, διότι δὲν πρόκειται, Κ. Πρόεδρε, περὶ ἑνὸς ἁπλουστάτου πράγματος, ὅπως τὸ φρονεῖ ὁ Κ. Λομβάρδος· καθ’ ἡμᾶς ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ, ὑπάρχει ἓν μέγα χάσμα μεταξὺ τῶν ἰδεῶν μας, διότι νομίζομεν, ὅτι μεταξὺ τοῦ νὰ ἐνεργῆται ἡ κατάσχεσις ἀπὸ ἕνα ὑπάλληλον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἴτε εἰσαγγελέα, εἴτε ἀστυνόμον, καὶ νὰ γίνηται ἀπὸ ἓν συμβούλιον, καθ’ ἡμᾶς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ἱστορίαν τοῦ παρελθόντος, νομίζομεν, ὅτι εἶναι μεγάλη διαφορὰ, ὥστε διαφωνοῦμεν πρὸς τοῦτο μὲ τὸν Κ. Λομβάρδον, νὰ θεωρήσωμεν ὡς ἁπλοῦν, καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡμεῖς ἀφαιροῦμεν αὐτὸ τὸ μέρος τῆς προτάσεως χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν σπουδαίαν.

§170ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§171ΒΑΣΣΟΣ. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν πρῶτον, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καθ’ ἡμᾶς σπουδαίου, ἐὰν ἐπέλθῃ μία ψηφοφορία, ζητοῦμεν νὰ προκληθῇ ἡ συζήτησις.

§172ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§173ΒΑΣΣΟΣ. Διαφιλονεικοῦμεν ἀκόμη, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ πρότασις ἡ πρῶτον ὑπογραφεῖσα παρὰ τοῦ Πετιμεζᾶ καὶ Καραγιαννοπούλου, ὅτι ἦτον ἐκείνη, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐψηφίσαμεν, ὅτι ἔχοντες τὴν πρότασιν ταύτην καὶ μόνην ὑπ’ ὄψιν ἐψηφίσαμεν· ὥστε ἰδοὺ τί διατείνομαι, ὅτι δὲν εἴμεθα τόσον ἁπλοῖ, ἢ θὰ εἴπω τόσον κουτοὶ, ὅσον ἴσως ὑπέθεσεν ὁ Κ. Λομβάρδος, διότι λέγομεν, ὅτι ἐννοοῦμεν τί ζητοῦμεν, κ’ ἐννοοῦμεν τί ζητεῖ ἀκόμη ὁ Κ. Λομβάρδος, ὥστε, τόσον ἁπλοῦν τὸ ζήτημα δὲν εἶναι, νὰ κάμωμεν μίαν τροπολογίαν, νὰ σβύσωμεν δύο λέξεις. (Θόρυβος).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ κανονισμός.

§175Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐδῶ ἐκτάκτως ἔρχεται αὐτὴ ἡ πρότασις.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ κανονισμός.

§177Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δώσατέ μοι τὸν λόγον προτήτερα.

§178ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τουλάχιστον σήμερον νὰ λάβητε τὸν κανονισμὸν ἐπὶ χεῖρας, δὲν εἴμεθα ἐν τῷ κανονισμῷ.

§179Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω, ὁ κανονισμὸς ἐπιτρέπει ναὶ ἢ ὄχι τὴν διαίρεσιν τῶν ζητημάτων;

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θέλω ν’ ἀναγνώσω κ’ ἐγώ. Ἰδοὺ τί λέγει «Ἐπὶ τῶν συνθέτων ζητημάτων ἡ διαίρεσις ἀπαγγέλλεται παρὰ τοῦ Προέδρου, ὅταν ζητηθῇ παρ’ ἑνὸς πληρεξουσίου, ἀμφιβολίας δὲ οὔσης περὶ τοῦ συνθέτου αὐτῶν, ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις». Ζητεῖται λοιπὸν ἡ διαίρεσις;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§182ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἀγορευσάντων μέχρι τοῦδε, τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ πρότασις, ὅτε ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, εἶναι ἐξαίρεσις συζητήσεως καὶ κατ’ ἐμὲ ἀμφισβητεῖται ὁ τρόπος τῆς ἐξαιρέσεως, τουτέστιν ἡ ἔκτασις αὐτῆς. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον μ’ ἔκαμε ν’ ἀπορήσω, εἶναι πῶς οἱ Κύριοι οἱ ψηφίσαντες κατὰ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔρχονται σήμερον νὰ ὑποστηρίξουν, ἀφοῦ ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου, σᾶς λέγουν, ὅτι, ὅταν ἐψηφίσαμεν ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου, εἴχομεν τὴν πρότασιν ταύτην ὑπ’ ὄψιν· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἐρχόμεθα νὰ παρουσιάσωμεν τὴν δευτέραν ταύτην πρότασιν ὡς ὑποτροπολογίαν. Ἔχομεν τὸ δικαίωμα, ἢ δὲν τὸ ἔχομεν; (Θόρυβος). Ἰδοὺ ὁ κανονισμὸς, ὅστις λέγει, ὅτι τὸ ἔχομεν.

§183ΖΕΡΒΑΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ φέρουν ὑπὸ συζήτησιν.

§184ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης; ὄχι. (Θόρυβος). Ὁ ἄγνωστος θεὸς εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἐπιζητεῖτε διὰ τῆς ἀμφιβολίας· ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν συζήτησιν, διότι ἐπὶ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἠθέλατε σήμερον νὰ συζητήσητε, ἐπ’ αὐτῆς δὲν ὑπῆρξε σήμερον τοὐλάχιστον κἀμμία συζήτησις. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς κατ’ ἀρχὰς ἔφερε τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ ὡς μέλος τοῦ γραφείου ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύσητε διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι τὴν ἤκουσα, ὅτι τὴν ἐγνώρισα, καὶ ὅτι τὴν εἶδον, καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἀνέπτυξε τὰς ἰδέας του.

§185ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Ἀνεγνώσθη;

§186ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀνεγνώσθη ὑπὸ τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ. (Θόρυβος). Ἀλλ’ ἰδοὺ ἡ διαφορά. Λέγουν, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ψηφοφορίαν ἐπαρουσιάσθη ἡ πρότασις ἡ δευτέρα, ἡ ὁποία φαίνεται, ὅτι συγχωνεύει τὰς δύο ἰδέας· ἀλλὰ καθ’ ὅσον οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν ταύτην ἀπεχώρησαν τῆς ψηφοφορίας, ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἐνόμιζεν, ὅτι πρέπει νὰ φέρῃ μόνον τὴν ἰδικήν του· ἤδη νομίζει ἡ Συνέλευσις, ὅτι εἶναι παραδεκτὴ ὡς τροπολογία· ἑπομένως ἐγὼ τὸ παραδέχομαι· δὲν δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε, ὅτι καὶ αὐτὴ δύναται τότε ἀξιόλογα νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν καὶ συζήτησιν ὡς ὑποτροπολογία. Τὰς δύο δὲ λέξεις αὐτὰς, εἰς τὰς ὁποίας δίδετε τόσην σημασίαν, ἴσως καὶ ἡμεῖς τὰς παραδεχθῶμεν κατὰ τὴν συζήτησιν, δεχθῆτε λοιπὸν τὴν συζήτησιν τῆς παρουσιαζομένης τροπολογίας.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε, ὅτι προτείνεται ἡ διαίρεσις κατὰ τὸν κανονισμόν. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἀκολούθως· «Κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, ἢ κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας». Προσθέτει· «δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος». Ἤδη προτείνεται ἡ διαίρεσις.

§188ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω δευτέραν τροπολογίαν «ἕνεκα ἀμέσου προσβολῆς».

§189ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ὁλόκληρος ἡ πρότασις αὕτη, ἕκαστος, ψηφοφορῶν, δὲν παραδέχεται τὴν ἐξαίρεσιν, διότι ἐγὼ θέλω νὰ ψηφοφορήσω, ὅτι παραδέχομαι τὴν ἐξαίρεσιν, ἀλλὰ δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἐννοῶ αὐτὰ, ἀλλὰ τί νὰ σᾶς κάμω;

§191ΒΑΣΣΟΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω, ὅτι τὸ περὶ διαιρέσεως τῶν ζητημάτων δὲν εἶναι τοῦ καιροῦ.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ πῶς δὲν εἶναι;

§193ΒΑΣΣΟΣ. Ἐγὼ θέλω συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§194ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ γίνῃ συζήτησις;

§196ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§197ΚΑΛΟΣ. Κἀμμία συζήτησις δὲν ἐπιτρέπεται (θόρυβος).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι) Ἀπεῤῥίφθη. Κύριοι, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν, εἶναι τὸ ἑξῆς· ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ διαιρεθῇ ἡ προκειμένη πρότασις εἰς δύο ζητήματα.

§199ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἰς τὰ ἑξῆς ζητήματα «κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, ἢ κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας»· ἓν ζήτημα· «δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος» δεύτερον ζήτημα.

§200ΛΟΥΖΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διαιρέσεως τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε. Ἐννοῶ, Κύριοι, πολὺ καλῶς, ὅτι ὁσάκις προτείνονται ἄρθρα τινὸς νόμου, ὁσάκις προτείνονται προτάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἔχουν διάφορα κῶλα, ἕκαστον τῶν ὁποίων νὰ παριστάνῃ μίαν ἰδέαν, δύνανται καὶ εὐκόλως νὰ διαιρεθῶσιν, κ’ εἶναι ἐν τῷ δικαιώματί του ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων νὰ κάμῃ πρότασιν τῆς διαιρέσεως, κ’ ἐννοεῖται, Κύριοι, οἴκοθεν, ὅτι διαιρουμένης τῆς προτάσεως, ἕκαστον κῶλον, ἕκαστον μέρος αὐτοῦ παριστάνει μίαν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν δύναται ν’ ἀσπάζηται μία μερὶς καὶ μία ἑτέρα μερὶς τῆς Συνελεύσεως νὰ τὴν ἀποβάλλῃ· ἀφίνεται λοιπὸν μία ψῆφος εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ ἑκάστου τῶν κώλων τῶν διαιρουμένων· ἀλλ’ ὁσάκις, ὡς ἐκ τῆς διαιρέσεως, ἐλλείπει πᾶσα λογικότης, ὅπως φερθῇ μία ψῆφος ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου μέρους διαιρεθέντος, μοὶ φαίνεται, ὅτι τότε πλέον δὲν ὑπάρχει περίπτωσις διαιρέσεως, ἀλλ’ ὑπάρχει περίπτωσις ἀπαλείψεως, καὶ ἠδύναντο νὰ μᾶς εἴπουν, θέλομεν νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ δεύτερον μέρος, καὶ οὐχὶ νὰ διαιρεθῇ.

§201ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ θὰ εἰπῇ.

§202ΛΟΥΖΗΣ. Ἄ! δὲν εἶναι αὐτὸ ἡ διαίρεσις, δηλ. ἀπᾴδει πρὸς τοὺς κανόνας τῆς λογικότητος, ὅταν θέσητε τὴν διαίρεσιν οὕτω. Βλέπω, Κύριοι, ἐδῶ οὕτω πως ἔχουσαν τὴν πρότασιν «Κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων, ἕνεκα προσβολῆς κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, ἢ κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας, δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος». Τώρα λέγουν νὰ διαιρεθῇ εἰς δύο μέρη· τὸ μὲν πρῶτον νὰ τελειώνῃ εἰς αὐτὸ τὸ μέρος, «ἢ κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας», ἓν ἕτερον δὲ κῶλον ἀνεξάρτητον τοῦ πρώτου, νὰ ᾖναι τὸ «δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος». Θέσατέ μοι τὸ πρῶτον ὑπὸ ἐπιψήφισιν, καὶ βεβαίως δυνάμεθα νὰ φέρωμεν μίαν ψῆφον ἢ ὑπὲρ ἢ κατὰ, ἀλλὰ θέσατέ μοι μεμονωμένον τὸ δεύτερον ἐκεῖνο ὑπὸ ψήφισιν, καθὼς ὑπάρχει ἐν τῇ προτάσει «δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος» (θόρυβος). Νομίζω, πὼς δύναται νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν οὕτω πως. Παραδέχεσθε, ὅτι ἀπολύτως δύναται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ κατάσχεσις, ἢ πρέπει νὰ προηγῆται ἓν βούλευμα;

§203ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου μέρους λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι, τὴν ἀπάλειψιν δηλ. τοῦ «δυνάμει δικαστικοῦ βουλεύματος» (θόρυβος).

§205ΣΕΡΒΟΣ. Ἡ ψηφοφορία περὶ τῆς ἀπαλείψεως ὑποθέτει προηγουμένως παραδοχὴν, τὴν παραδοχὴν τῶν δύω ὅρων τῆς ἐξαιρέσεως, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰποῦν ναὶ, ἠμποροῦν ὕστερον νὰ ψηφοφορήσουν καὶ κατὰ τοῦ πρώτου μέρους τῆς προτάσεως (θόρυβος). Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 270, 149 εἶπον ναὶ, 121 εἶπον ὄχι, 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Τὸ δεύτερον λοιπὸν μέρος ἀπηλείφθη. Ἡ Συνέλευσις διὰ τῆς γενομένης ψηφοφορίας ἀπεφάσισε τὴν ἀπάλειψιν τοῦ τελευταίου μέρους τῆς προτάσεως. Ἤδη, Κύριοι, ζητεῖται ὁ λόγος ὑπὸ 3 πληρεξουσίων, πρῶτον ὑπὸ τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ, διὰ νὰ ὑποβάλῃ μίαν νέαν διαίρεσιν, ὑπὸ τοῦ Κυρίου Σαριπόλου διὰ νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν, καὶ ὑπὸ τοῦ Κυρίου Κωνσταντοπούλου διὰ νὰ ὑποβάλῃ μίαν προσθήκην. Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τῶν λέξεων «ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων», διότι θεωρεῖ τὴν προσθήκην αὐτὴν ὅλως περιττὴν, ἀφοῦ εἰς τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου ἀναφέρεται, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις τῶν ἐφημερίδων καὶ ἄλλων ἐντύπων διατριβῶν».

§208ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Αὐτὴ θὰ τεθῇ, ἂν γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον. Ὁ Κύριος Σαρίπολος ζητεῖ νὰ προστεθῇ οὐχὶ ἕνεκα προσβολῆς, ἀλλ’ ἕνεκα ἀμέσου προσβολῆς· ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος ζητεῖ νὰ προστεθῇ, ὁ Εἰσαγγελεὺς ὀφείλει ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς κατασχέσεως νὰ ὑποβάλῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ δικαστικὸν Συμβούλιον, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ τῆς γενομένης κατασχέσεως.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§210ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πρέπει νὰ μοι δοθῇ ὁ λόγος διὰ ν’ ἀντικρούσω τὰς προτάσεις ταύτας, (ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος), καὶ δὲν θέλω ἀφήσει τὸ βῆμα εἰμὴ, ἂν διὰ τῆς βίας μὲ καταβιβάσητε ἀπ’ ἐδῶ (θόρυβος)· δὲν ἀνέχομαι νὰ μολύνητε τὸ Σύνταγμα.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον· ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις.

§212ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πῶς ἐτελείωσεν, ἀφοῦ οὐδὲ κἂν ἤρξατο ἐπὶ τῆς νέας ταύτης προτάσεως! Τὴν λογοκρισίαν θέλει νὰ φέρῃ ὁ Κ. Καλλιγᾶς καὶ μοὶ ἀρνεῖσθε τὸν λόγον; (Ἐγείρεται θόρυβος μέγας καὶ ἐκ τῶν δύο πτερύγων.)

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, καὶ τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαλύσω τὴν Συνεδρίασιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκεῖνοι νὰ ἐγερθοῦν. (Ἐνταῦθα ἐγείρονται σχεδὸν ἅπαντες τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος· τινὲς φωνάζουν νὰ διαλυθῇ ἡ Συνέλευσις, πολλοὶ ἀγορεύουν ὁμοῦ· θόρυβος μέγας καὶ σάλος· χειροκροτήματα ἀπὸ τοῦ ἀκροατηρίου· οἱ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος πληρεξούσιοι ἀναχωροῦσι.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτω τὴν συνεδρίασιν.

§215ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. (ἐξ ἀριστερῶν) Ὄχι, ὄχι.

§216ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πληροφορήσατέ μας, Κύριε Πρόεδρε, πρὸς τί αἱ φωναὶ αὐταὶ καὶ αἱ ταραχαί;

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φαίνεται, ὅτι ὑπέθεσαν, ὅτι ἀφηρέσατε τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Κ. Σαρίπολον καὶ ὅτι δὲν θέλετε νὰ τοὺς ἀφήσητε ν’ ἀναπτύξωσι τὰς ἰδέας των.

§218ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀκούσωμεν καὶ τὸν Κύριον Σαρίπολον.

§219ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ ὅπως λαλήσω, φόβῳ ὅμως μὴ σιωπήσω καὶ χείρονα συμβῶσιν, ἀποφασίζω νὰ λάβω τὸν λόγον.

§220ΣΧΙΝΑΣ. Ἔφυγον οἱ πληρεξούσιοι, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§221ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριοι, καὶ ὅταν νικῶ καὶ ὅταν ἡττῶμαι, θέλω καὶ νὰ νικῶ καὶ νὰ ἡττῶμαι διὰ τοῦ λόγου, ὅστις δὲ νομίζει, ὅτι τὸν λόγον δύναται νὰ καταβάλῃ διὰ τῆς ὑλικῆς βίας, ἐκεῖνος εἶναι ἀνάξιος νὰ κάθηται ἐνταῦθα.

§222Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κἀνεὶς δὲν ἐμπόδισε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§223ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Αὐτὸς ὁ Πρόεδρος εἰπὼν ἄρτι, ὅτι δὲν μοὶ δίδει τὸν λόγον, διότι κατ’ αὐτὸν ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις. Συλλογίσθητε, Κύριοι, ὅτι τὸ ἔργον, πρὸς ὃ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀσχολεῖσθε, θέλετε ἀφήσει κληρονομίαν εἰς τὰ τέκνα σας, συλλογίσθητε τοὺς προγόνους ὑμῶν! Ναὶ, σᾶς λέγω Et majores vestros et posteros cogitate, Συλλογίσθητε, ὅτι ὅσοι σήμερον ἄγεσθε ὑπὸ τοῦ πάθους τῆς ἀφοσιώσεως πρὸς τοῦτο τὸ μέρος, αὔριον, ἂν ἄλλος ἄνεμος φυσήσῃ, θέλει σᾶς ῥίψει εἰς τὰ στρατόπεδα τῆς ἀντιστάσεως. Ὅσοι δὲ σήμερον ἀπαθῶς κρίνοντες κατακρίνουσιν ὑμᾶς, διότι φέρεσθε οὕτως, οὗτοι καὶ αὔριον βεβαίως δὲν θέλουσιν ἀκολουθήσει ὑμᾶς τασσομένους εἰς τὴν ἀναρχίαν. Ὅθεν, διὰ νὰ ἦσθε εἰς τὸ διηνεκὲς ἐν τῇ τάξει καὶ ἐν τῇ ἀσφαλείᾳ, πρέπει σήμερον ἀπαθῶς νὰ συζητήσητε τὰ δίκαια τοῦ πολίτου, ὅπως αὔριον εὐσταθῶς ὑπερασπισθῆτε αὐτά.

§224ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διὰ τί δὲν δίδεις σὺ τὸ παράδειγμα;

§225ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχω ἤδη μικρὸν παρελθὸν, ἐξ οὗ δύναται ἕκαστος νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὡς λέγω, καὶ ἐπολιτεύθην πάντοτε. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν ὑμῶν, Κύριοι, διότι αἱ διατάξεις, ἃς ὑποβολιμαίως φέρουσι πρὸς ὑμᾶς διὰ νὰ παρεμβάλητε ἐν τῷ Συντάγματι, τὰ προαποφασισθέντα ἄρδην ἀνατρέπουσιν, οὕτω δὲ πολιτευόμενοι ὁμοιάζομεν πρὸς ἀδέξιον ἀρχιτέκτονα, ὅστις ἐντολὴν ἔχων νὰ κατασκευάσῃ ἀπόχωσιν ἐμβολῆς τοῦ ὠκεανοῦ, κατασκευάζει μὲν τὴν αἱμασιὰν διὰ λαξευτῶν λίθων καὶ θηραϊκῆς γῆς, ἀλλ’ ἐν τῇ ἀδεξιότητί του ἀφίνει ὀπὴν δι’ ἧς εἰσελθὸν τὸ ὕδωρ ὅλον τὸ ἔργον ἀνέτρεψε. Δύω ὑπάρχουσι περὶ τύπου συστήματα, τὸ τῶν προληπτικῶν μέτρων καὶ τὸ τῶν κατασταλτικῶν· καὶ τὸ μὲν πρῶτον, φαῦλον πάντοτε, ἐνασκεῖται ὡς ἡ λογοκρισία, ἀνεπαρκὲς δὲ καὶ εἰς καταχρήσεις πολλὰς δίδωσι χώραν, ἂν ἐφαρμόζηται διὰ συνεχῶν κατασχέσεων, καθὸ δ’ ἀποδοκιμαζόμενον νῦν παρὰ πάντων, καὶ παρ’ αὐτῶν τῶν μὴ λίαν ἐλευθεροφρόνων, ὡς ἐν Γαλλίᾳ, ἐγκατελείφθη. Τὸ δὲ τῶν κατασταλτικῶν μέτρων σύστημα, δηλονότι νὰ μένῃ μὲν ἐλεύθερος ὁ τύπος καὶ κατάσχεσις νὰ μὴ γίνηταί ποτε, καὶ περιορισμὸς οὐδεὶς νὰ ἐπιβάλληται μεχρισοῦ καταδικασθῇ τὸ ἔνοχον φύλλον ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων, προτιμᾶται παρὰ πάντων, καὶ ἐγὼ τὸ ἀσπάζομαι, διότι καὶ ἠθικώτερόν ἐστι, καὶ συμφωνεῖ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀνθρώπου, καὶ εἰς οὐδεμίαν κατάχρησιν καὶ αὐθαιρεσίαν δίδει χώραν, ἀλλὰ μένει, ὡς πᾶσαι αἱ λοιπαὶ ἐλευθερίαι τοῦ πολίτου, ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν καὶ προστασίαν τῶν δικαστηρίων. Ἀπεφασίσατε, ὅτι πᾶν προληπτικὸν μέτρον ἀπαγορεύεται, καὶ ἔρχεσθε νὰ δώσητε εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸ φαυλότατον, τὸ αἴσχιστον τῶν προληπτικῶν μέτρων, τὴν κατάσχεσιν;

§226ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ἀπεφασίσθη.

§227ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὄχι, τίποτε εὐτυχῶς δὲν ἀπεφασίσθη εἰσέτι, καὶ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλει ἀποφασισθῆ ὑπὸ Ἑλλήνων. Ἀπηγορεύσατε τὴν λογοκρισίαν, καὶ ὅμως ἡ λογοκρισία, καὶ εἰς τὰς πλέον φαύλους πολιτείας ἐνασκεῖται ὁπωσδήποτε ὑπὸ λογίων, ὑμεῖς δὲ δίδετε τὸ ἔργον τῆς λογοκρισίας εἰς ἕν παιδάριον μόλις ἐξελθὸν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ διορισθὲν εὐνοίᾳ ὑπουργικῇ Ἀντεισαγγελεὺς, καὶ δίδετε τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς ἕνα ὑπάλληλον τῆς ἀστυνομίας τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς, ὡσεὶ μὴ ἐδίδασκον ὑμᾶς τοῦ παρελθόντος τὰ παθήματα; Ἀπεκλείσατε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τοῦ νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰ τοιαῦτα, παραδίδεσθε ἄρα σύσσωμοι εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν! Ἆ! Κύριοι, ἐὰν μοὶ ἐδίδετο ἡ αἵρεσις μεταξὺ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ καὶ τῆς προτάσεως τοῦ νὰ παραδεχθῶ τὴν λογοκρισίαν, σᾶς τὸ λέγω ἐλευθέρως, προτιμῶ τὴν λογοκρισίαν, τὴν προτιμῶ, διότι τοὐλάχιστον τότε βαρεῖα εὐθύνη βαρύνει οὐ μόνον τὸν λογοκρίτην, ἀλλὰ καὶ τὸν Ὑπουργόν.

§228ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ποία εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλλιγᾶ;

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων». Ἰδοὺ τὸ ἄρθρον ὁλόκληρον. «Ἄρθρον 14. Πᾶς τις δύναται νὰ δημοσιεύῃ προφορικῶς τε ἐγγράφως καὶ διὰ τοῦ τύπου τοὺς στοχασμούς του, τηρῶν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους· ὁ τύπος εἶναι ἐλεύθερος· ἡ λογοκρισία ὡς καὶ πᾶν ἄλλο προληπτικὸν μέτρον ἀπαγορεύεται· ἀπαγορεύεται ὡσαύτως ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ ἄλλων ἐντύπων διατριβῶν, εἴτε πρὶν διανεμηθῶσιν, εἴτε μετὰ τὴν δημοσίευσίν των. Οἱ ἐκδόται ἐφημερίδων θέλουσιν εἶναι πολῖται Ἕλληνες». Καὶ ἡ προσθήκη τοῦ Κ. Καλλιγᾶ· «Κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἀνοικείων προσβολῶν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως ἢ κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας» θέλει δηλ. ὁ Κ. Καλλιγᾶς νὰ λείψῃ ἡ λέξις «ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν», ὥστε ἡ προσθήκη νὰ ἀνάγηται εἰς τὸ μέρος τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον λέγει· «ἀπαγορεύεται ὡσαύτως ἡ κατάσχεσις ἐφημερίδων καὶ ἄλλων ἐντύπων».

§230ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λοιπὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ Κ. Σαρίπολος, ποῦ εἶναι αὐτὴ ἡ λογοκρισία;

§231ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἂν οὐχὶ πολιτικὴ σύνεσις, τοὐλάχιστον ἡ ἁβροφροσύνη ὑπαγορεύει, ὅτι δύο λέξεις δὲν ἁρμόζει νὰ εὑρίσκωνται πλησίον ἀλλήλων, αἱ λέξεις ἐξύβρισις καὶ Βασιλεὺς· εἶναι ἀσέβεια νὰ ἐγγράψῃ μία Συνέλευσις ἐν τῷ πολιτεύματι καὶ τὴν ὑπόθεσιν κἄν, ὅτι δύναται νὰ ἐξυβρισθῇ τὸ ἀνεύθυνον καὶ ἀπαραβίαστον τῆς πολιτείας πρόσωπον· ἐὰν δὲ τίς ποτε τοιοῦτος εὑρεθῇ, ἄ! ἐκεῖνος εἶναι ἄξιος νὰ τιμωρῆται ὡς τιμωροῦνται οἱ κατὰ τῆς Βασιλίσσης τῆς Ἀγγλίας ἀσεβοῦντες, οἵτινες κηρύττονται φρενοβλαβεῖς καὶ στέλλονται εἰς τὸ φρενοκομεῖον τοῦ Bedlam· καὶ βεβαιώθητε, ὅτι ἀποτελεσματικώτερον ἤθελεν ἐπενεργήσει ἡ τοιαύτη ποινὴ, τὸ νὰ καταδικάσωσι δηλαδὴ τὸν ἀσεβῶς ὑβρίσαντα τὴν ἡγεμονικὴν πορφύραν τρεῖς ἰατροὶ, καὶ νὰ ἀποφανθῶσιν, ὅτι εἶναι βεβλαμμένος τὰς φρένας, παρὰ νὰ καταδικασθῇ ὑπὸ τῶν ἐνόρκων, ἐνώπιον τῶν ὁποίων, εὐφραδῶν δικηγόρων ἀγορεύσεις θέλουσι συγκινήσει τὰ πλήθη καὶ τύχει ἴσως τὴν ἀθώωσιν, εἰ δὲ καὶ ἐπέλθη καταδίκη, ἐπὶ ταύτῃ θέλει σεμνύνεσθαι ὁ καταδικασθεὶς καὶ κομπάζει ὡς μάρτυρ τῆς ἐλευθερίας καὶ θῦμα τῆς τυραννίας. Ἄπειροι τοιοῦτοι ἐκκωφαίνουσιν ἡμᾶς σήμερον, ἀξιοῦντες τὰ ἆθλα τῆς κατὰ τοῦ Ὄθωνος νίκης.

§232Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ἡ λέξις ἐξύβρισις πλησίον τῆς λέξεως Βασιλεὺς εἶναι βέβηλος· πλησίον τῆς θρησκείας τί εἶναι;

§233ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κατὰ μείζονα λόγον μωρὸς μωρότατος ὁ ὑβρίζων τὴν θρησκείαν. Δὲν τὸ παραδέχομαι, οὔτε διὰ τὸ ἓν οὔτε διὰ τὸ ἄλλο, μάλιστα δὲ διὰ τὴν θρησκείαν παρατηρῶ, ὅτι πάσης θρησκείας τὰ βιβλία εἰσὶν αὐτόχρημα προσβολὴ τῶν ἄλλων θρησκευμάτων... (γέλως) Ἄ! μὰ δὲν εἶναι πλέον Συνέλευσις αὐτή. (καταβαίνει τοῦ βήματος).

§234ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἠννόησε τὸ λάθος του ὁ Κ. Σαρίπολος καὶ ἀπεσύρθη μόνος του.

§235ΠΟΛΛΟΙ. Ὁρίστε Κ. Σαρίπολε.

§236ΚΑΛΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης.

§237ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πρέπει νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, διὰ νὰ ἐξακολουθήσω.

§238ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§240ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. (Ἀναβαίνων αὖθις τὸ βῆμα.) Δὲν ἐπέρανα εἰσέτι τὸν λόγον, καὶ ἰδοὺ εἰμὶ ἀποφασισμένος νὰ ὑπομείνω πᾶσαν πίεσιν. —Κύριοι, εἰμὶ ἀνώτερος τῶν χλευασμῶν, ὅπως εἰμὶ εἷς τι ἀνώτερος καὶ τῶν ἐπαίνων· οὔτε τοὺς χλευασμοὺς λογίζομαι οὔτε τοὺς ἐπαίνους, ὅταν δὲν προέρχωνται καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ εἰμὴ ἐκ πνεύματος φατρίας. Ἐρωτῶσιν ἂν ἐννοῶ, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ προσβολὴ κατὰ τῆς θρησκείας ἐφ’ ᾧ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιευθῇ θρησκευτικὸν βιβλίον μιᾶς τινος θρησκευτικῆς αἱρέσεως χωρὶς αὐτὸ τὸ βιβλίον νὰ ᾖναι αὐτόχρημα ἔμμεσος κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας προσβολή· ὅταν παρουσιασθῶσι, φέρ’ εἰπεῖν, βιβλία τοῦ δυτικοῦ θρησκεύματος λέγοντα, ὅτι ὁ Πάπας εἶναι ὁ ἀληθὴς ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας, ὡς τοποτηρητὴς τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῆς γῆς, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εἶναι σχισματική, ὅτι διὰ τοῦτο πάντες οἱ ὀρθόδοξοι θέλουσι κολασθῆ, καὶ ἄλλα τούτοις ὅμοια ληρήματα, ἐρωτῶ τί θέλετε πράξει; θέλετε κατάσχει τὰ βιβλία ταῦτα; θέλει ἔχει τὴν ἄδειαν ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ ἐμποδίσῃ καὶ παρὰ τοῖς Δυτικοῖς τὴν κυκλοφορίαν τῶν βιβλίων τούτων, λόγῳ, ὅτι περιέχουσιν ὕβρεις κατὰ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας; Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, ὅτι καθιεροῦντες τοιαύτας ἀρχὰς ἐν τῷ πολιτεύματι ἐμπίπτετε ἢ εἰς παράλογα, ἢ εἰς παράνομα· καὶ παράλογα μὲν, δι’ οὓς λόγους εἶπον ὑμῖν, παράνομα δὲ, διότι ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ τοῦ πολιτεύματος ἠσφαλίσατε τὴν ἐλευθερίαν εἰς ὅλας τὰς θρησκείας, νῦν δ’ ἔρχεσθε καὶ περικόπτετε τὰς ἐλευθερίας ταύτας· ὅ,τι ἐδώκατε διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς τὸ ἀναλαμβάνετε διὰ τῆς ἄλλης· φοβεῖσθε λέγετε τὸν προσηλυτισμὸν, οὐδὲ ἐγὼ τὸν θέλω, καὶ ὅπως δὲν θέλω νὰ προσηλυτισθῶσι τὰ τέκνα μου τὰ ὀρθόδοξα, δὲν ἀνέχομαι οὐδὲ τὰ τέκνα τοῦ Ἰουδαίου ν’ ἀποσπασθῶσι τῆς θρησκείας τῶν πατέρων των· τὰς σκηνὰς τῶν Μορτάρων δὲν θέλω ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ κατὰ παντὸς προσηλυτιστοῦ ἐπαγγέλλεται ποινὰς ὁ τοῦ Κράτους ποινικὸς νόμος· ἀρκεῖ τοῦτο πρὸς ἡσυχίαν τῆς συνειδήσεως. Κατ’ οὐδέτερον λοιπὸν ἀσφαλίζει τὴν πολιτείαν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ· ἐγγράφετε μόνον ἐν τῷ πολιτεύματι λέξιν ὑβριστικὴν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς θρησκείας, καὶ οὔτε τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως ἐξασφαλίζετε ἀπὸ τῆς ὕβρεως, διότι τὴν ὑποθέτετε πιθανὴν, οὔτε τὴν θρησκείαν ἀπὸ τῆς ἐπιβουλῆς, ἀλλὰ δίδετε χώραν εἰς ἀποκλεισμὸν παντὸς ἑτεροδόξου βιβλίου, ἐνῷ ἐπειδὴ ἐψηφίσατε ἤδη καταδίκην κατὰ παντὸς προληπτικοῦ μέτρου εἰπόντες, ὅτι ἡ λογοκρισία ὡς καὶ πᾶν ἄλλο προληπτικὸν μέτρον ἀπαγορεύεται, ἔπρεπε νὰ σεβασθῆτε τὰ παρ’ ὑμῶν ἐψηφισμένα. Δὲν συλλογίζεσθε, ὅτι ἂν βαδίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κέντρωνα καὶ ὄχι Σύνταγμα θέλετε συγγράψει; οἱ δὲ κέντρωνες, Κύριοι, κινοῦσι τὸν οἶκτον καὶ τὸν γέλωτα τῶν ἀναγινωσκόντων αὐτούς· πλάττετε πλαγγόνα διὰ νὰ παίζητε τοὺς λαοὺς, δὲν εἶναι ἀλήθειαι, τοιαῦτα κηρύγματα εἶναι ψεύδη· τὰ δὲ ψεύδη ὅποι ποτε εὑρίσκω αὐτὰ, τὰ πτυελῶ καὶ τὰ ἀποστρέφομαι. Τίθημι εἰλικρινῶς τὸ ζήτημα, ἐννοῶ τὸν ἀπολυτισμὸν, ἐννοῶ καὶ τὴν ἐλευθερίαν· δὲν ἐννοῶ ὅμως τὸ μέσον ἐκεῖνο καὶ νόθον σύστημα ἀπολυτισμοῦ καὶ ἐλευθερίας. Μὴ παίζωμεν, ἐλευθερία δὲν σημαίνει ἀκολασία. Ὄχι· τοὐναντίον μάλιστα, ἡ ἀκολασία εἶναι ἡ ἀδιάσπαστος τοῦ ἀπολυτισμοῦ σύνοικος. Ἀναγνώσατε τὰς ἱστορίας τῶν ἐθνῶν· ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἐλευθερία ἐν Ῥώμῃ, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν αὕτη ἐν Ἀθήναις, τὰ ἤθη ἦσαν πολλῷ κρείττονα καὶ σεμνότερα, ὅτε ὅμως διεφθάρησαν τὰ ἤθη, ἐν μὲν ταῖς Ἀθήναις ἀπεθέωσαν τὸν Δημήτριον, ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ ἐκάθησεν ὁ ἀπολυτισμὸς ἐπὶ τοῦ θρόνου τῶν Καισάρων. Οὐδαμοῦ θέλετε εὑρεῖ κατὰ τὴν λαμπρὰν ἐποχὴν τῆς Ῥώμης, οὔτε τὰ στυγερὰ κακουργήματα τῶν Καισάρων, οὔτε τὴν φαυλότητα τῶν συγκλητικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον πρὸς τὸν Τιβέριον «nobis obsequentiae gloria sola relicta est, εἰς ἡμᾶς δὲν ἀπομένει πλέον εἰμὴ ἡ δόξα τῆς ὑποταγῆς». Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐφόσον τὴν συγκλητικὴν ταύτην θέλω φέρει τήβεννον, δὲν θέλω τὴν ἐκφαυλίσει· ἀλλὰ θέλω καὶ νὰ λέγω ὅτι εἶμαι, καὶ πράγματι νὰ ᾖμαι ἐλεύθερος. Ἠξεύρετε τί λέγει ὁ αὐτὸς Τάκιτος, ἀφ’ οὗ περιέγραψε τὴν οἰκτρὰν ἐκείνην κατάστασιν τῆς ἐποχῆς τῶν Καισάρων ἐν Ῥώμῃ; «memoriam que ipsam cum voce perdidissemus si tam in nostra potestate esset oblivisci quam tacere, ὅ ἐστί, μεθερμηνευόμενον καὶ τὴν ἐνθύμησιν τῆς ἀθλίας ἐκείνης καταστάσεως ἠθέλομεν ἀποβάλει μετὰ τῆς φωνῆς ἡμῶν, ἐὰν ἦτο εἰς τὴν θέλησιν ἡμῶν τὸ ἀμνημονεῖν ὡς ἦτο τὸ σιωπᾶν». Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἔγκειται εἰς τὴν ἐλευθέραν μου θέλησιν νὰ μὴ σιωπήσω, θέλω νὰ λαλήσω, ὅπως εἰ δυνατὸν ἀποτρέψω τῆς πατρίδος μου ἡμέρας δουλείας, ἡμέρας αὐθαιρεσίας.

§241ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος, Κ. Πρόεδρε;

§242ΚΑΛΟΣ. Παρασκευάζεται ἡ ἀναρχία.

§243ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Χειροτέρα τῆς αὐθαιρεσίας εἶναι ἡ ἀναρχία (θόρυβος). Λέγω λοιπὸν πρὸς τοὺς προτείνοντας τὴν προσθήκην τῆς ἐξαιρέσεως, ἂν σέβησθε τὴν ἐλευθερίαν, μὴ ἔρχεσθε διὰ σοφισμάτων νὰ καταστρέψητε τὴν ἐλευθερίαν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος Κ. Σαρίπολε.

§245ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὅλα εἶναι ἐπὶ τοῦ θέματος, εἰ καὶ ἀληθῶς αἰδοῦμαι διὰ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀφοῦ ἐψήφισε ἀσυζητητὶ μέρος τῆς προτάσεως ταύτης, τότε ἐπέτρεψε τὴν συζήτησιν. Ἀφηρέσατε, Κύριοι, τὸ τελευταῖον ἐχέγγυον ὅπερ ἠδύνασθε νὰ ἔχητε, διότι ἀντὶ νὰ ᾖναι ἓν μετακλητὸν καὶ διὰ τοῦτο ὑποχείριον ὄργανον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τὸ διατάξον τὴν κατάσχεσιν, προτιμώτερον ἤθελεν εἶσθαι ἡ τοιαύτη ἐξουσία νὰ δοθῇ εἰς τρεῖς δικαστὰς, εἰς τὸ πρόσωπον τῶν ὁποίων καὶ εὐθυδικίαν ἠδύνασθε νὰ εὕρητε, καὶ φῶτα πλείονα, καὶ περισσοτέραν ἀσφάλειαν ἀλλ’ ἀσυζητητὶ κατεψηφίσασθε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δικαστικοῦ βουλεύματος (θόρυβος). Πολεμῶ κατὰ κράτος τὰς προτάσεις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ καὶ Καλλιγᾶ, διότι εἶναι ἐπίβουλοι, διότι εἰσήχθησαν παρανόμως, ἀντικανονικῶς. Ἡ θλιβερὰ ἀποχώρησις μιᾶς πτέρυγος τῆς Συνελεύσεως ταύτης, αἱ φωναὶ, ἃς ἀποχωροῦσα ἐξέφερε περὶ διαλύσεως τῆς Συνελεύσεως, καὶ τὰς ὁποίας δι’ ὅσης ἔνεστί μοι δυνάμεως ἀποκρούω καὶ ἀποδοκιμάζω, ἐμβάλλουσί με εἰς ὑπόνοιαν, ὅτι ἴσως ἔσται αὕτη ἡ τελευταία ἡμέρα, καθ’ ἣν ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλ’ ὅ,τι ἂν μέλλῃ γενέσθαι, τοὐλάχιστον ἡ τελευταία ἀπ’ αὐτοῦ ἐκπεμφθεῖσα φωνὴ ἔσται ἡ τῆς ἐλευθερίας. (Ὤ! ὤ! ὤ!) Ἐὰν εἴχετε ἰσχυρὰ κατὰ τῶν λόγων μου ἐπιχειρήματα, ἠθέλετε ἀντικρούσει τὸν λόγον διὰ τοῦ λόγου, καὶ οὐχὶ διὰ τῆς βίας καὶ τῆς χλεύης.

§246ΤΙΝΕΣ. Σᾶς ἀκούομεν τρεῖς ὥρας.

§247ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πολεμῶ κατὰ κράτος λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετμεζᾶ, ἥτις καὶ γραμματικῶς σφάλλει, καὶ τῇ λογικῇ προσκρούει, διότι φέρει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις ἀνοικείων προσβολῶν· θέλω τῷ ὄντι θαυμάσει τοὺς ΚΚ. Πετμεζᾶν καὶ Καλλιγᾶν, ἂν κατορθώσωσι τὰς ὅλως σώματος ἐστερημένας προσβολὰς νὰ κατάσχωσι. Τῶν ἐντύπων τῶν περιεχόντων τὰς ἀνοικείους ἐκφράσεις, δύναται νὰ γίνῃ κατάσχεσις, τῆς ὕβρεως ὅμως οὐδαμοῦ ἠκούσθη ὅτι γίνεται κατάσχεσις.

§248ΔΑΓΡΕΣ. Εἶσθε ἀκαταλόγιστος, Κ. Σαρίπολε.

§249ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶναι ἀνάξια αὐτά, Κ. Πρόεδρε τῆς Συνελεύσεως, νὰ ὑβρίζηται ἕνας πληρεξούσιος.

§250ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἔχει κἀνὲν αἴσθημα ἐλευθερίας, καθὼς δὲν εἶχε καὶ ἐπὶ τῆς ἐπαναστάσεως, εἰμὴ διὰ νὰ λάβῃ δίπλωμα καθηγητοῦ, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἀπεμακρύνθη καὶ ἀπὸ τὴν εὔνοιαν τοῦ Ὄθωνος.

§251ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δέχομαι τὰς ὕβρεις τὰς προφερομένας ἀπὸ τὸν Κ. Δαγρὲν ὡς ἐπαίνους, διότι ἀληθῶς ὕβρις ἤθελεν εἶσθαι δι’ ἐμὲ τὸ νὰ συμφωνῶ πρὸς τὸν νοῦν καὶ τὴν πολιτείαν του· ἡ μόνη δ’ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ τῷ ἀντιτάξω, εἶναι αὐτὸ τὸ ὄνομά του· δὲν θέλω τὰς ὕβρεις του ἀνασηκώσει· εἶναι πολὺ ταπειναί, ὥστε νὰ φθάσωσι μέχρις ἐμοῦ, διότι ὅπως θεωρήσω γενομένην μοι προσβολὴν ὡς ὕβριν, πρέπει ὁ ἐξενεγκὼν αὐτὴν νὰ ᾖ ἰσότιμος πρὸς ἐμὲ, τοῦθ’ ὅπερ ὁ Κ. Δαγρὲς δὲν εἶναι.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι· εἰς τὸ θέμα Κ. Σαρίπολε.

§253Σ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐννοοῦμεν, Κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ αἴσθημα δικαιοσύνης· ὑβριζόμενον τὸν ἀγορεύοντα παρὰ πολλῶν δὲν τῷ χορηγεῖτε κἀμμίαν προστασίαν (Θόρυβος).

§254ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀποῤῥίψατε λοιπὸν αὐτὴν τὴν πρότασιν, διότι κατ’ οὐδὲν ἀσφαλίζει τὴν θρησκείαν καὶ τὸ ἀνεύθυνον πρόσωπον ἐκεῖνο περὶ οὗ ὑμῖν ἡ τόση μέριμνα· μιμήθητε τοὐλάχιστον τὴν Γαλλίαν, ἥτις τανῦν βεβαίως δὲν διακρίνεται ἐπὶ συνταγματικαῖς ἐλευθερίαις, καὶ ὅμως οὐδ’ ἐκεῖ ἐπιτρέπεται τὴν σήμερον ἡ κατάσχεσις· ἄλλως δὲ, πρῶτον θέλετε γαργαλίσει τοὺς ἀσεβεῖς νὰ κάμωσι χρῆσιν τῆς προσβολῆς, καὶ ἂς κατασχεθῶσι, θέλουσιν εὑρεῖ τὸν τρόπον νὰ διαδώσωσι τοὺς φαύλους λιβέλλους των καὶ νὰ καταστήσωσιν αὐτοὺς ἐπιζητήτους, διότι οἱ πάντες ἐσμὲν ἀπόγονοι τῆς Εὔας καὶ τοῦ ἀπαγορευμένου γλιχόμεθα καρποῦ· δεύτερον δὲ, θέλετε καταστήσει τοὺς ὑβριστὰς θρασυτέρους. Ἀλλ’ ἐὰν τοὐναντίον, ὃ μὴ γένοιτο! δὲν εἰσακουσθῶ, κάμνω ἔφεσιν, Κύριοι, ἀπὸ τῆς ἐμπαθοῦς καταφορᾶς εἰς τὴν ἥσυχον καὶ ψυχρὰν καὶ λογικὴν ὑμῶν κρίσιν· κάμνω ἔφεσιν καὶ ἐξορκίζω ὑμᾶς, Κύριοι, νὰ μελετήσητε καλῶς τοὺς λόγους τοῦ ταπεινῶς ἀγορεύοντος ἐνώπιον ὑμῶν σήμερον, ἐμοῦ τοῦ ἔχοντός πως κεκτημένον δικαίωμα νὰ λαλῶ περὶ Συντάγματος καὶ ἐλευθερίας· μελετήσατε αὐτοὺς αὔριον, καὶ μόνον τὴν δευτέραν, θέτοντες τὴν χεῖρα ἐπὶ τῆς καρδίας ὑμῶν, ἔλθετε ἐν καθαρῷ συνειδότι νὰ δώσητε τὴν ψῆφόν σας. Ἐὰν τὴν δώσητε σήμερον, θέλετε τὴν δώσει ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν τοῦ πάθους, τοῦ ἄρτι ἐξεγερθέντος ἐνθάδε, ὑπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τοῦ ὁποίου ἴσως εὑρίσκομαι καὶ ἐγὼ κατὰ ταύτην τὴν στιγμήν· μελετήσατε λοιπὸν, καὶ ἔλθετε μεθαύριον νὰ εἴπητε, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ πολιτεύματος, συγκροτουμένη ἐξ ἀνδρῶν λίαν συντηρητικῶν, δὲν ἐστάθμισεν ἀκριβῶς τὸ περὶ τύπου ζωτικὸν ζήτημα, καὶ ἂν κακῶς ἔκρινεν, ὅτι δὲν ἐφίστατο ἀνάγκη νὰ περιλάβῃ ἐν αὐτῷ περιττὰς διατάξεις, τοιαύτας μάλιστα, ὥστε νὰ δύνανται νὰ δώσωσι χώραν εἰς ἀποτρόπαια σκάνδαλα. Ἐὰν ὅμως, ὃ μὴ γένοιτο, περάσῃ αὕτη ἡ πρότασις...

§255ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπέρασε πλέον.

§256ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀπατᾶσθε, διότι ἂν εἶχε περάσει, πρὸς τί ἡ νῦν γινομένη συζήτησις. Ἂν ὅμως, ὃ μὴ γένοιτο, περάσῃ, τοὐλάχιστον νὰ προστεθῇ ἡ λέξις ἀμέσου, ἵνα οὕτως ἀσφαλίσητε μόνον τὸ ἀνεύθυνον πρόσωπον τοῦ Βασιλέως καὶ οὐχὶ ὅλα τὰ ὑπεύθυνα αὐτοῦ ὄργανα, διότι ὡς ἐγίνετο καὶ ὡς γίνεται εἰς τὰ μέρη ὅπου ἐπιτρέπεται ἡ κατάσχεσις, ὅταν γράψῃ τις, ὅτι ὁ δεῖνα ὑπουργὸς εἶναι ἀνάξιος, εἶναι ἀνίκανος νὰ διευθύνῃ τὸν κλάδον του (θόρυβος), τοῦτο ἀμέσως χαρακτηρίζεται ὡς ἔμμεσος κατὰ τοῦ Βασιλέως προσβολή. Ἐκ πείρας λαλῶ· ἐξ 100 ἴσως δικῶν τοῦ τύπου, τὰς ὁποίας ὑπερησπίσθην ὡς δικηγόρος εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον, μίαν μόνην ἀπήντησα ἔχουσαν ἀληθῶς χαρακτῆρα ἀμέσου προσβολῆς κατὰ τοῦ Βασιλέως, ὅλαι δ’ αἱ ἄλλαι εἰσήχθησαν ὡς περιέχουσαι ἔμμεσον προσβολὴν κατὰ τοῦ Βασιλέως, διότι κατεκρίνοντό τινες τῶν ὑπουργῶν του πράξεις. Καὶ ἠθωώθησαν μὲν αἱ πλεῖσται τῶν ἐφημερίδων, ἀλλ’ ἡ Βασιλεία ἡ τότε ἐβλάβη ἀντὶ νὰ κερδίσῃ διὰ τοῦ, ὡς τὸν ὠνόμασα εἰς τὰ 1850 ὅτε ἐξεδόθη, Νόμον τούτου, ὡς ὄντος κακὸν ῥάκος κακίστου περὶ τύπου Νόμου, καὶ δὲν ἔσφαλον, διότι ἀντὶ νὰ θέσῃ φραγμὸν εἰς τὸν ἐκτραχηλισμὸν τοῦ τύπου, ἐπιθετικώτερον κατέστησεν αὐτόν· ἀλλ’ ὁ μὲν τύπος ἀνέστη, ἡ δὲ Βασιλεία ἐκείνη κατέπεσε. Μὴ παρασκευάζητε λοιπὸν νέους τοιούτους ἐκτραχηλισμούς, μὴ παρασκευάζητε τοιαύτας μεταμελείας εἰς ὑμᾶς καὶ τοιαῦτα, συγχωρήσατέ μοι εὐθαρσῶς νὰ τὸ εἴπω, ὀνείδη· τοὐλάχιστον θέσατε ἓν ὅριον σαφὲς καὶ εὐδιάγνωστον, ὅτι μόνον καὶ μόνον, ὅταν διὰ τοῦ τύπου ὑβρισθῇ ἀμέσως ὁ Βασιλεὺς, τὸ φύλλον ἐκεῖνο μόνον νὰ κατάσχηται, καὶ οὐχὶ ὅταν ἐπικρίνωνται τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεώς του αἱ πράξεις.

§257ΤΙΝΕΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§258ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δὲν ἐννοεῖτε ἴσως τὴν διάκρισιν ταύτην, Κύριοι Ἑπτανήσιοι· σεῖς εἶσθε χθεσινοὶ ἐν Ἑλλάδι· ἀνάγνωτε ὅμως τὸν νόμον τοῦ 1850 καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἐπὶ σκοπῷ ἐτέθησαν αἱ λέξεις «ἀμέσως ἢ ἐμμέσως» καὶ ἐγένετο μεγάλη τότε συζήτησις, ἵνα τεθῇ μόνη ἡ λέξις «ἀμέσως», ἀπαλειφθῇ δὲ τὸ ἐμμέσως, καὶ ἡ ἐξουσία τότε ἐπολέμησε τὸν περιορισμὸν τοῦτον· βεβαίως κἄτι ἐσήμαινεν ἡ διαφορά· ἦτο δὲ, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ ἤθελον ν’ ἀσφαλίσωσιν ἑαυτοῖς τὸ ἀκατάκριτον, χρώμενοι τῷ τοῦ Βασιλέως ὀνόματι ὡς ἀσπίδος, ἵνα ὑπ’ αὐτὴν σκέπωνται καὶ ἐπ’ αὐτῆς πίπτωσι τὰ βέλη τὰ κατ’ αὐτῶν ἀκοντιζόμενα· ὅταν ὅμως θέσητε τὴν λέξιν ἀμέσου, τότε δὲν θέλετε ἐννοεῖ εἰμὴ τὸν ὅστις ἤθελεν ἐξυβρίσει αὐτὸν τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα καὶ μόνον αὐτόν. Ἀλλὰ εἴτε γίνῃ ἡ πρότασις μου περὶ προσθήκης τῆς λέξεως ἀμέσου δεκτὴ, εἴτε ὄχι, τοὐλάχιστον ὡς τελευταῖον ἐδάφιον ἐγγράψατε, ὡς σωτηριώδη τινα ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ Κ. Κωνσταντόπουλος πρότασιν. «Ὁ εἰσαγγελεὺς ὀφείλει ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς κατασχέσεως νὰ ὑποβάλῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ διατηρήσεως ἢ ἄρσεως τῆς γενομένης κατασχέσεως.»

§259ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἕτεροι. Ἐντὸς δώδεκα ὡρῶν, Κύριε Σαρίπολε.

§260ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς, Κ. Σαρίπολε, διότι ὑπὲρ αὐτῶν ἐμοχθήσαμεν (θόρυβος).

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὰ προσωπικὰ, Κύριοι.

§262ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πλέον ἐμοῦ βεβαίως εἰς τὰς ἀποθήκας, Κ. Πετιμεζᾶ, ἐμοχθήσατε. Λέγει ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἐντὸς δώδεκα ὡρῶν· τόσον καλλίτερα, ἀλλὰ λίαν βραχὺ τὸ διάστημα τοῦτο, διότι δὲν ἔχει μὲν ἀνάγκην ἡ δικαστικὴ ἐξουσία, οὔτε μάρτυρας νὰ ἐξετάσῃ, οὔτε ἄλλα πειστήρια νὰ συλλέξῃ, διότι αὐτὸ τὸ κατασχεθὲν ἔντυπον εἶναι καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος καὶ τὸ πειστήριον καὶ εἴ τι ἄλλο....

§263ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Τὸ παραδεχόμεθα.

§264ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Λέγω δὲ, ὅτι τῶν δώδεκα ὡρῶν τὸ διάστημα εἶναι λίαν βραχὺ, διότι δύναται νὰ συμβῇ τὸ φύλλον νὰ δημοσιευθῇ τὸ ἑσπέρας καὶ δὲν θέλω νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ Κ. Εἰσαγγελεὺς νὰ ταράξῃ τὸν ὕπνον τῶν Κυρίων δικαστῶν. Συμπεραίνων λοιπὸν παρακαλῶ ὑμᾶς ὁλοσχερῶς ν’ ἀποῤῥίψητε· εἰ δὲ δεχθῆτε τὴν πρότασιν τῶν Κυρίων Πετιμεζᾶ καὶ Καλλιγᾶ, τοὐλάχιστον νὰ τὴν δεχθῆτε μετὰ τῆς τροπολογίας μου, ὅτι μόνον ἐν περιπτώσει ἀμέσου κατὰ τοῦ Βασιλέως προσβολῆς ἐπιτρέπεται ἐξαιρετικῶς ἡ κατάσχεσις, καὶ νὰ ἐπιψηφίσητε τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κωνσταντοπούλου.

§265ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Καὶ νὰ ἐπιτρέπηται ἡ ἔμμεσος, (θόρυβος).

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§267ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι! Δὲν ὑποβάλλω πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, οὔτε ὑπέβαλον πρότασιν. Κατὰ τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν κανονισμόν, ὅτι δύναται ἕκαστος νὰ ζητήσῃ τὴν διαίρεσιν τῶν συνθέτων προτάσεων, ζητῶ κ’ ἐγὼ τὴν διαίρεσιν αὐτῆς τῆς προτάσεως, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπηλείψαμεν ἓν μέρος, διὰ ν’ ἀπαλειφθοῦν αἱ λέξεις «ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων» διὰ δύο λόγους· α) διότι αὐτὸ τὸ κείμενον τῆς τροπολογίας μέλλει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 14· λοιπὸν θὰ ὑπάρχῃ ἐπανάληψις τῶν λέξεων «ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων» βʹ) διότι τὸ νομίζω, ὅτι εἶναι πλημμελές. Τὸ ἄρθρον 14 λέγει. «Ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις ὄχι μόνον τῶν ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν συγγραμμάτων, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ἐντύπων διατριβῶν·» ἡ ἐξαίρεσις ἀναφέρεται εἰς μόνας τὰς ἐφημερίδας ἄρα ἐξάγεται, ὅτι πᾶσα ἄλλη ἔντυπος διατριβὴ, ἡ ὁποία δὲν καταχωρίζεται εἰς ἐφημερίδας καὶ περιοδικὰ συγγράμματα, ὅτι ὅσον ὑβριστικὴ καὶ ἂν ᾖναι, εἴτε τοῦ Βασιλέως, εἴτε τῆς θρησκείας, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκατάσχετος· ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ τοιχοκολληθῇ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ καὶ νὰ ᾖναι ἐλευθέρα. Λοιπὸν προτείνω τὴν ἀπάλειψιν, ἀλλὰ δὲν περιορίζομαι εἰς τοῦτο· θέλετε παρατηρήσει, ὅταν συναρμολογήσητε τὸ ἄρθρον μετ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἐλάττωμα, καὶ εἶναι τὸ ἑξῆς· τὸ ἄρθρον λέγει· ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις πρὸ τῆς δημοσιεύσεως καὶ μετὰ τὴν δημοσίευσιν· ἡ ἐξαίρεσις λέγει, ὅτι ἐξαιρεῖται ὅμως κτλ. Τί ἕπεται ἐκ τούτου; ἕπεται, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς ἐξαιρέσεως εἰσάγομεν τὴν ἄδειαν τῆς κατασχέσεως πρὸ τῆς δημοσιεύσεως· αὐτὸ εἶναι ὅλως παράλογον· πρὸ τῆς δημοσιεύσεως, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ὑπάρχῃ κατάσχεσις, καὶ δὲν ἐξετάζω ἐγὼ ποῖος νομίζει ἑαυτὸν φιλελεύθερον, καὶ ποῖος δὲν νομίζει, ἐξετάζω τὰ πράγματα· πρὸ τῆς δημοσιεύσεως δὲν ὑπάρχει ἀξιόποινος πρᾶξις, θεωρῶ, ὅτι εἶναι μόνον ἐν τῷ νῷ. Λοιπὸν θέλω, ὥστε νὰ γίνῃ τοιαύτη διόρθωσις καὶ τοιαύτη συναρμολογία, διὰ τῆς ὁποίας νὰ λέγηται, ὅτι «ἡ μετὰ τὴν δημοσίευσιν κατάσχεσις ἐπιτρέπεται ὅμως ὅταν......»· ἐὰν ἡ Συνέλευσις, ἐπειδὴ ἐδόθη ἡ ἄδεια προσθήκης, ἐὰν δὲν ἀποκλείῃ τὸ νὰ γείνῃ μία πρότασις προσθήκης ἤθελον ζητήσει τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὰ χρηστὰ ἤθη.

§268ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (θόρυβος).

§269ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§270ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη μπαίνουν ὅλα μέσα.

§271ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Συγχωρήσατέ μοι· ὑποθέτω· ὅτι ἔσφαλα, δώσατέ μοι τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ σφάλμα μου. Ποτὲ δὲν συμπεριλαμβάνονται κατὰ τὴν ἔννοιαν τὴν ἐπιστημονικὴν τὰ χρηστὰ ἤθη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς θρησκείας· ἄλλο πρᾶγμα εἶναι τὸ μὲν, ἄλλο τὸ δέ. Βεβαίως ἡ ἠθικὴ ἡ χριστιανικὴ διαφέρει ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἠθικήν. Εἰς τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι. Δὲν λέγομεν ὅμως ποτὲ, ὅτι ἡ ἠθικὴ ἡ χριστιανικὴ εἶναι θρησκεία· οὐδεὶς λέγει, ὅτι τὸ νὰ φέρηται σεμνῶς, τὸ νὰ φέρηται εὐπρεπῶς, τὸ νὰ μὴ προσβάλλῃ ἐν γένει τὴν ἠθικὴν, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι καθήκοντα ἠθικά. Σᾶς λέγω τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος γεννᾶται εἰς τὰς νεωτέρας κοινωνίας· ἡ κοινωνία μας, ὅπως εἶναι σήμερον, δὲν διατρέχει αὐτὸν, καὶ ἂν τὸ Σύνταγμα ἦτο διὰ σήμερον, σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι περιττὸν, κ’ ἐδὼ ἀγορεύομεν εἰς μάτην ἀπὸ τοῦ βήματος· ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα μέλλει, εὐχόμεθα νὰ διαρκέσῃ πλέον τῆς ζωῆς ἡμῶν ὅλων, ὅσοι εἴμεθα ἐδῶ, αὐτὸ εὔχομαι ἐγὼ τοὐλάχιστον. Λοιπὸν εἰς τὰς νεωτέρας κοινωνίας ὑπάρχει ἕνας μέγιστος κίνδυνος ὡς πρὸς τὰ χρηστὰ ἤθη, τὸν ὁποῖον βλέπετε εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Καὶ ἐν Γαλλίᾳ κ’ ἐν Ἀγγλίᾳ κ’ ἐν Γερμανίᾳ, θέλετε παρατηρήσει, ὅτι βαθμηδὸν γεννᾶται μία καπηλεία ἀσέμνων συγγραμμάτων, κακοηθεστάτων συγγραμμάτων, τῶν ὁποίων ἡ διάδοσις εἶναι πολὺ εὔκολος μὲ τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἀνθρώπου. Τώρα ἔρχομαι νὰ σᾶς ἐξηγήσω ποῦ εἶναι· ἐντὸς τῆς πρωτευούσης δὲν φοβοῦμαι τὴν διάδοσιν τοιούτων συγγραμμάτων, ἐντὸς τῆς πρωτευούσης ὅπου δίδεται τὸ φάρμακον ὑπάρχει καὶ τὸ ἀντιφάρμακον, εὐκόλως καταγγέλλονται ἐκεῖ τὰ τοιαῦτα καὶ δὲν εἰσχωροῦν ἐντὸς τῆς κοινωνίας, ἀλλ’ εἰς τὰ χωρία εἶναι εὔκολος ἡ διάδοσις· ἐκεῖ μεταβαίνουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πωλοῦν τ’ ἀναγκαῖα τοῦ βίου, καὶ συγχρόνως πωλοῦν καὶ τὰ κακοήθη συγγράμματα· ὁ χωρικὸς δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τὸ ἐννοήσῃ· τοῦ παριστάνουν, ὅτι εἶναι ἓν σύγγραμμα ὠφελιμώτατον, καὶ θὰ ὠφεληθῇ καὶ αὐτὸς καὶ τὰ παιδιὰ του ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν.

§272ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον αὐτό.

§273ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, θὰ φθάσω γρήγορα εἰς τὸ ἀποτέλεσμά μου.

§274ΚΑΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶσθε Εἰσαγγελεύς. (Θόρυβος).

§275ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εὔχομαι, Κύριε πληρεξούσιε Ἠπείρου, ὁσάκις ἐκδίδωνται συγγράμματα κακοήθη, τὰ ὁποῖα δηλητηριάζουν τὸ πνεῦμα τοῦ λαοῦ, εὔχομαι νὰ ἦμαι ἐγὼ ὁ Εἰσαγγελεὺς ὁ αὐστηρὸς, καὶ ἂς μὲ καταδικάσουν ὅλοι, ὅσοι νομίζουν, ὅτι δὲν σέβομαι τὰς ἐλευθερίας· καὶ πρῶτος πάντων, Κύριε πληρεξούσιε Ἠπείρου, σεῖς δὲν σέβεσθε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, διότι δὲν μὲ ἀφίνετε νὰ ἐκφρασθῶ. Τί σᾶς λέγω λοιπὸν, Κύριοι; αὐτὰ τὰ συγγράμματα πανταχοῦ τὰ διαδίδουν, πρὸ πάντων εἰς τὰ χωρία, δὲν τὰ διαδίδουν εἰς τὰς πόλεις· λοιπὸν, ἐὰν δὲν ἐπιτρέπητε τὴν ἄδειαν τοῦ νὰ κατάσχωνται τοιαῦτα βιβλία, ὥστε διὰ τῆς κατασχέσεως νὰ προληφθῇ ἡ διάδοσις, καὶ νὰ ὑποβληθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν τῷ ὄντι προσβάλῃ τὰ χρηστὰ ἤθη, καὶ πρέπει νὰ ἐξαφανισθῇ ἀπὸ τὸν κόσμον, ἢ ὄχι, τότε σᾶς λέγω, ὅτι ἐκτίθετε τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν εἰς τὴν διάδοσιν τοιούτων συγγραμμάτων, τῶν ὁποίων οἱ καρποὶ εἶναι πολλὰ πικροὶ, καὶ μετὰ ταῦτα ἀδιόρθωτα τ’ ἀποτελέσματα τῆς γεύσεως τοιούτων καρπῶν. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιτρέπῃ ἡ Συνέλευσις, νὰ προστεθῇ «καὶ τὰ χρηστὰ ἤθη υ.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κωνσταντόπουλος θέλει νὰ ὁμιλήσῃ;

§277ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττὸν, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§278ΑΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Εἶναι ἀπαρτία; Αὐτὸ εἶναι τὸ σημαντικώτερον.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, ἐὰν ἀμφιβάλητε, θὰ κάμωμεν τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Δὲν πρόκειται, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ νόμιμος ἀπαρτία, νὰ προκαλέσω ἀπόφασιν.

§280ΤΙΝΕΣ. Ποῖος ἔκαμεν τὴν ἔνστασιν;

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἔκαμεν ὁ Κ. Καλὸς, Βάσσος, Βαλαωρίτης. Θέλετε νὰ γίνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐὰν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις, ἢ ὄχι;

§282ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§283ΤΙΝΕΣ. Νὰ γίνῃ. (θόρυβος).

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§285ΠΟΛΛΟΙ. (ἀναχωροῦντες). Τότε διαλύσατε τὴν συνεδρίασιν. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (ὥρα 4 παρὰ 25 Μ. Μ.)

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Γ. Πετρούλιας, Σ. Λογιωτατίδης.