1864.08.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 289.

Τῆς 1 Αὐγούστου 1864.

(Σάββατον)

Ὥρα 9 π. μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Ἀντιπρόεδρος Κύριος Βάσσος. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἤρξατο ἡ Συνεδρίασις.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναγνωσθοῦν, καθότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰ τελειώσωσι· διὰ τοῦτο θὰ ὑποβάλω αὐτὰ εἰς κύρωσιν ὑμῶν αὔριον.

§2ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρώτην φορὰν γίνεται τοῦτο.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦσαν πολὺ ἐκτεταμένα· ἦτο ἑξάωρος συζήτησις.

§4ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Συνεδρίασις δὲν εἰμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄνευ πρακτικῶν.

§5ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ Κ. Κόκκαλης δὲν ἦτο ποτὲ ἐλλιπὴς εἰς τοῦτο· εἶναι ἢ ὄχι ὁ Κ. Κόκκαλης συντάκτης;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ οἱ δύω.

§7ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὀνομαστὶ ἡ Συνέλευσις ἠννόησε συντάκτην τὸν Κ. Κόκκαλην, καὶ χάριν αὐτοῦ ηὔξησε τὸν μισθόν του· εἶναι σημειωμένον εἰς τὰ πρακτικά.

§8ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ Συνέλευσις χορηγεῖ πιστώσεις, χωρὶς νὰ ὀνομάζῃ τὰ πρόσωπα.

§9ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἠξεύρομεν καὶ τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο.

§10ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τώρα, ὅπου ἔχομεν δύο συντάκτας, τὰ πρακτικὰ δὲν ἑτοιμάζονται ἐγκαίρως. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος Κύριος Δεληγιώργης.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς εἶχον σκοπὸν νὰ κάμω λόγον εἰς τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς σήμερον· ἐνθυμεῖσθε ὅμως, ὅτι ἡ συζήτησις παρετάθη ἐπὶ πολὺ, καὶ ἐπειδὴ οἱ πληρεξούσιοι ἐκουράσθησαν, διελύθη ἡ συνεδρίασις καὶ δὲν ἔγεινε λόγος. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἕνεκα τῆς ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως τοῦ συντάγματος ἀνεβλήθησαν, μολονότι εἶχον παραπεμφθῆ τὴν Τετάρτην, αὐτὰ πρέπει νὰ ἔλθωσι σήμερον· διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ συντάγματος ἀναφέρονται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς 29 Ἰουλίου, ἥτις ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, θέλουν εἶσθαι ἀντικείμενα τῆς σημερινῆς συζητήσεως· ἐκτὸς δὲ τούτου, καὶ διάφοροι ἄλλαι ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι παρεπέμφθησαν εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις· τοιαῦται εἶναι, μία πρότασις ἀφορῶσα τὴν παραχώρησιν εἰς τὴν τῆς Γεωργίας ἑταιρίαν ἑνὸς κτήματος Ῥοὺφ, καί τινες ἄλλαι. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον, νομίζω.

§12ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κ. Πρόεδρε.... (θόρυβος).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν παραχώρησιν τοῦ κτήματος Ῥοὺφ θὰ ᾖναι καὶ αὐτὸ τῆς σημερινῆς διατάξεως.

§14ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Νομίζω ὅμως, ὅτι προηγεῖται.... (θόρυβος)

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐννοῶ αὐτὸ, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέπτυξα, προηγοῦνται τῆς τακτικῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§16ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Λοιπὸν θὰ τὰ θεωρήσωμεν παρεμπίπτοντα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρῶτον ἀντικείμενον θὰ ᾖναι ἡ ἐξακολούθησις τοῦ ἐκκρεμοῦς νομοσχεδίου, ἐκτὸς ἐὰν εἰπῇ ἡ Συνέλευσις τὸ ἐναντίον.

§18ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον Πρόεδρον νὰ μοὶ εἴπῃ, ἂν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν δὲν θέλῃ ἀναγνωσθῆ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις, ὡς ἐνθυμεῖσθε, διωρίσθη ὅπως ἐξετάσῃ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων τῶν δαπανηθέντων κατὰ τὴν ἐπανάστασιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, μοὶ παρεδόθη καὶ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις, ἥτις εἶναι μακρὰ, καὶ ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις, νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ τελειώσῃ καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§22Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως μοὶ ἐκοινοποίησεν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, καθ’ ἣν καλοῦμαι νὰ καταθέσω ὅλας τὰς διαπραγματεύσεις καὶ λοιπὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν τῶν Σουρπιωτῶν, τῆς ὁποίας τὸ ἱστορικὸν ἐξέθηκεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκεῖνος, ὅστις ἔκαμε τὴν ἐπερώτησιν τότε. Μοὶ προσέθηκε δὲ προσέτι ὁ Κ. Πρόεδρος ἐκτὸς τούτων νὰ καταθέσω καὶ πᾶσαν ἄλλην ἀλληλογραφίαν σχετικὴν, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης λαβοῦσαν χώραν, καθὼς καὶ τὰ πρωτόκολλα τῆς ὁροθεσίας τῆς Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας. Ἔσπευσα νὰ φροντίσω διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος, καὶ συνήγαγον ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἡ ἀλληλογραφία αὕτη ἔλαβε χώραν κατὰ τὸ 63, καὶ τὴν καταθέτω. Δὲν συγκαταθέτω προσέτι τὰ πρωτόκολλα τῆς ὁροθετήσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, διότι ταῦτα ἐδημοσιεύθησαν πρὸ πολλοῦ. Ὑπάρχουν εἰς πολλὰς συλλογὰς, καὶ εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ τὰ εὕρῃ ἡ Συνέλευσις, προστρέχουσα π. χ. εἰς τὸν Γʹ. Τόμον τῶν κωδήκων τοῦ Κ. Ῥάλλη, εἰς τὸν Αʹ. Τόμον τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας καὶ ἀλλαχοῦ. Δὲν μοὶ ἐγένετο δυνατὸν νὰ καταθέσω καὶ τὸν ὁροθετικὸν χάρτην, διότι τὰ ἀντίτυπα τὰ τυπωθέντα τότε ἐξηντλήθησαν, καὶ ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ὑπάρχει οὐδέν. Ὑπάρχει ὅμως εἰς διαφόρους ἄλλους νομοὺς, ὡς εἰς τοὺς νομοὺς τοὺς μεθορίους, καὶ δὲν μοὶ ἦτον εὔκολον νὰ τὰ καταθέσω.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀποφασισμένον νὰ γείνῃ κατάθεσις ἐγγράφων σήμερον, ἂν ὅμως ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις......

§24ΒΑΣΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὡρίσθη ἡ σημερινὴ ἡμέρα νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, καὶ ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Τοῦτο θὰ εἰπῇ, ὅτι βεβαίως καὶ ἐγὼ ὁ ἐπερωτήσας ἔχω τὸ δικαίωμα μετὰ ταῦτα νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ γεγονότα, καὶ νὰ ζητήσω, ὅ,τι σκοπῶ ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἀναγνωρίζουσα τὸ σπουδαῖον τῆς ὑποθέσεως, νὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀκούσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§25Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διὰ νὰ εὐκολύνω τὸν ἔντιμον συνάδελφον Κ. Βάσσον εἰς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας προτίθεται νὰ ὑποβάλλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, δὲν ἔχω δυσκολίαν τινὰ νὰ κάμω ἀφήγησιν τῆς ὑποθέσεως, ἐξ ἧς θέλει ὁρμηθῆ νὰ ὑποβάλλῃ τὰς σκέψεις του ἐπ’ αὐτῆς. Ἡ ὑπόθεσις, ὡς ἐξήγαγον καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων, τὰ ὁποῖα καταθέτω, καὶ τὰ ὁποῖα διῆλθον, ἔχει οὕτως. Ἡ γραμμὴ ἡ διακρίνουσα τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, διῄρεσεν ἀνίσως, καὶ οὐχὶ ἴσως λίαν ἐπιτηδείως τὴν κωμόπολιν τῆς Σούρπης ἢ γαίας ἄλλας, αἵτινες εἶναι ἰδιοκτησία κατοίκων τῆς Σούρπης· ἑπομένως ἓν μέρος τῶν γαιῶν αὐτῶν περιελήφθησαν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους. Τὸ δὲ χωρίον ἢ κωμόπολις τῆς Σούρπης, περιελήφθη ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ὅταν ἐγένετο ἡ ὁροθεσία τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Τουρκίαν, συνωμολογήθη συνθήκη μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, καθ’ ἣν οἱ κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ἔχοντες ἐν τῇ Τουρκικῇ χώρᾳ γαίας, καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Τουρκίας, οἱ ἔχοντες γαίας ἐν τῇ Ἑλληνικῇ χώρᾳ, ἠδύναντο νὰ ἐκποιήσωσι τὰς γαίας ταύτας ἐν ῥητῇ προθεσμίᾳ. Οἱ κάτοικοι τῆς Σούρπης δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰς ἐκποιήσωσιν ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης. Ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τῆς ὑπερβάσεως τῆς προθεσμίας ταύτης τὸ δικαίωμα τῆς δημεύσεως τῶν γαιῶν τῶν κατοίκων τούτων, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν γαιῶν τούτων. Κατὰ τὰ 62 ἢ 63, δὲν ἠξεύρω ἂν ἦτο μόνος ὁ λόγος οὗτος ἢ ἦτο καὶ συμφέρον τι πολιτικὸν ν’ ἀναγκασθῶσιν οἱ κάτοικοι τῆς Σούρπης νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα καὶ νὰ μεταναστεύσωσιν εἰς τὴν Τουρκικὴν χώραν, κατὰ τὰ 62 ἢ 63 προέβησαν εἰς πράξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἤθελον νὰ ἐκβιάσωσι τοὺς κατοίκους τῆς Σούρπης νὰ ὑποκύψωσιν εἰς τὴν βιαίαν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν γαιῶν τούτων· αἱ πράξεις αὗται ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν ὑπαλλήλων αὑτῆς ὀργάνων. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐφωδίασε τὸν ἐπιτετραμμένον τὰς Ἑλληνικὰς ὑποθέσεις ἐν Κωνσταντινουπόλει μὲ ὁδηγίας ἀποχρώσας διὰ νὰ ἀπευθύνῃ τὰς δεούσας παρατηρήσεις εἰς τὴν Ὑψ. Πόρταν. Ὁ ἐπιτετραμμένος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διεβίβασε τὰς ἰδέας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ διεκοίνωσεν ἀρκετὰ ἀναλυτικῶς ὅλα τὰ γεγονότα καὶ ἰσχυρισμοὺς, ἐφ’ ὧν ἐστήριζε τὰς ἀξιώσεις του, καὶ ἐζήτησε παρὰ τῆς Πόρτας νὰ ἀπόσχῃ παντὸς μέτρου, διατεινόμενος, ὅτι ἡ μὴ ἐκποίησις τῶν κτημάτων τῶν Σουρπιωτῶν ἐντὸς τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν εἶχε διαγράψει ἡ συνθήκη, δὲν ἐπάγει τὸ δικαίωμα τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκποιήσῃ βιαίως τὰ κτήματα ταῦτα. Ἡ Ὑψ. Πύλη διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας διεβίβασεν εἰς τὸν ἐπιτετραμμένον τὰς Ἑλληνικὰς ὑποθέσεις διακοίνωσιν, δι’ ἧς ἐπειράθη νὰ ἀναιρέσῃ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἐπιτετραμμένου, οὗτος ὑπέβαλε τὴν ἀνακοίνωσιν καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας καὶ τὴν Κυβέρνησιν· τότε ἡ Κυβέρνησις δι’ ἑνὸς ἐγγράφου συνεπλήρωσε τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας τῷ εἶχε δώσει, καὶ προσέτι τῷ παρέσχεν ὅλα τ’ ἀναγκαῖα φῶτα, δι’ ὧν ἠδύνατο ν’ ἀναιρέσῃ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ἀαλῆ Πασσᾶ. Ἡ ὑπόθεσις ἔμεινεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐπερώτησις ἐγένετο πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν μοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω ἀκριβῶς μετὰ τὸ σημεῖον τοῦτο τί ἐνεργεῖται, καὶ ἔσπευσα μὲν νὰ ζητήσω τηλεγραφικῶς πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἐπιτετραμμένον τὰς Ἑλληνικὰς ὑποθέσεις, καὶ οὗτος μοὶ ἀπήντησεν διὰ τοῦ τηλεγράφου, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις δὲν εἶναι ἀρκετὰ ἀναλελυμένη, εἶναι σύντομος καὶ δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τί ἐγένετο μετὰ τὸ σημεῖον τοῦτο· ὑποθέτω ὅμως, ὅτι καὶ ἡ ἐνεστῶσα καὶ πᾶσα μέλλουσα Κυβέρνησις θέλει φροντίσει νὰ συνεχίσῃ τὴν διαπραγμάτευσιν ταύτην, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς ἓν ἀποτέλεσμα εὐάρεστον προστατεῦον τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα.

§26ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, ὅπως προεξέθηκα, ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἔχει πολλὴν σπουδαιότητα· κατ’ ἐμὲ δὲ δύω τινὰ ζητήματα παρουσιάζει ἡ ὑπόθεσις αὕτη· ά.) τὸ ζήτημα τῆς ἰδιοκτησίας· καὶ βʹ.) τὸ ζήτημα τῆς ἀκεραιότητος τῆς Ἑλληνικῆς χώρας. Μὲ ἀπορίαν μου παρετήρησα, καὶ πρέπει νὰ προλάβω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἔρχομαι νὰ μεμφθῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὸν ὑλικὸν καιρὸν νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πράξῃ, οὔτε ἄλλας παρελθούσας Κυβερνήσεις, διότι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι παλαιὰ, ἔχει ἡλικίαν, καὶ ἂν κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ἔσφαλον αἱ κυβερνήσεις, εἶναι μία σειρὰ σφαλμάτων συνεχὴς καὶ πολλοὶ ἐνέχονται εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα. Παρατηρῶ ὅμως μὲ λύπην μου, ὅτι τοῦ σπουδαίου γεγονότος, τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ἡ κυβέρνησις, οὐδόλως γίνεται μνεία, οὔτε εἰς τὰ ἔγγραφα αὐτὰ, οὔτε εἰς ἄλλα, ἂν ὑπάρχουν, διότι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι διεξῆλθεν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα· δὲν γίνεται μνεία περὶ τῆς καταπατήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Ὥστε, Κύριοι, νομίζω, διατυπόνω τὸ θέμα, ἡ ὑπόθεσις εἶναι περὶ τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς ἀκεραιότητος. Σᾶς εἶπε καὶ προχθὲς καὶ σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἄδικος χεὶρ διῄρεσε τὰ κτήματα τῶν κατοίκων τῆς Σούρπης εἰς δύο· τὰ μὲν ἔμειναν εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν ἐπικράτειαν, τὰ δὲ ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς. Ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ὑπάρξουν συνθῆκαι μεταξὺ τῶν δύο ἐπικρατειῶν, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τοιαῦται συνθῆκαι ὑπῆρξαν· καθόσον παρετήρησα εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Υ. Πύλης, ἂν καὶ ὑπάρχῃ δίκαιόν τι εἰς τὴν χώραν ἐκείνην, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει εἰς κάθε ἄλλον μὴ ὑπήκοον Ὀθωμανὸν, ῥαγιᾶ, νὰ ἔχῃ ἰδιοκτησίας ἐντὸς τοῦ Τουρκικοῦ ἐδάφους, μολαταῦτα, εἴτε διότι συναισθάνονται, φαίνεται, τὸ ἀνήθικον αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, εἴτε διότι εἶναι δεσμευμένη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐξ ἰδιαιτέρων συνθηκῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἀμέσως θέλω σᾶς κάμει λόγον, δὲν τολμᾷ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εἴπῃ, ὅτι δημεύει τὴν ἰδιοκτησίαν στηριζόμενος εἰς αὐτὴν τὴν ἀνήθικον ἀρχὴν, ἀλλ’ ὀνομάζει τοὺς Σουρπιώτας φυγάδας ἀπὸ τοῦ Τουρκικοῦ κράτους· καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει λόγος ἄλλος, ὅστις ἐπιτρέπει τὴν δήμευσιν ἰδιοκτησιῶν τῶν φυγάδων, ἐδῶ φαίνεται περισσότερον στηριζόμενος ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Υ. Πύλης, θέλει νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀδικαιολόγητον πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ πρῶτον. Ἡ συνθήκη τοῦ 1827 καὶ τὸ πρωτόκολλον τῆς 12|24 Μαρτίου τοῦ 1829 μεταξὺ τῶν πληρεξουσίων τῆς Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας καὶ Ῥωσσίας, τὸ ὁποῖον ἔχει βεβαίως τὸ κῦρος καὶ ὁρίζει καθαρὰ τὸ πνεῦμα τῶν συνθηκῶν, τί λέγει περὶ τῆς ἰδιοκτησίας; Ἀποζημίωσις. Θέλει προβληθῆ εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν Πύλην νὰ κανονισθῇ ἡ εἰς τὸ 2 ἄρθρον τῆς συνθήκης τῆς 6 Ἰουλίου 1827 ἀναφερομένη ἀποζημίωσις κατὰ τὸν κατωτέρω τρόπον. Θέλουν εἶσθαι δεκτοὶ νὰ παρουσιάσουν τοὺς τίτλους των· 1. Ὅσοι ἰδιῶται Ὀθωμανοὶ ἔχουν ἰδιοκτησίας εἰς τὸ νέον Ἑλληνικὸν Κράτος. 2. Ὅσοι ἰδιῶται Ὀθωμανοὶ, εἴτε ὡς ἐπικαρπωταὶ, εἴτε ὡς κατὰ κληρονομίαν διαχειρισταὶ, προσεπορίζοντο ἀπὸ τὰ βακούφια–ἀδί, ἐξαρτώμενα ἀπὸ τὰ τζαμία ἐντὸς τοῦ ῥηθέντος Κράτους, ἐκπιπτομένων τῶν ὅσων ἦσαν ἐπιφορτισμένα τὰ βακούφια αὐτά. Οἱ εἰς τὰς ἄνω δύω τάξεις ὑπαγόμενοι ἰδιῶται Ὀθωμανοὶ, τῶν ὁποίων οἱ τίτλοι ἤθελον εὑρεθῆ κατὰ τάξιν, θέλουν ἔχει τὴν ἄδειαν νὰ πωλήσουν οἱ ἴδιοι τὰς ἰδιοκτησίας των ἐν διαστήματι ἑνὸς ἔτους, ἀφ’ οὗ πρότερον ἐξοφλήσουν τὰ ἐνυπόθηκα χρέη τῶν ἰδιοκτησιῶν των. Ἂν δὲν ἠμπορέσουν εἰς τὸ διάστημα τοῦτο νὰ πωλήσουν τὰς ἰδιοκτησίας των, ἐπιτροπή τις θέλει τὰς ἐκτιμήσει, καὶ ἀφ’ οὗ ἅπαξ προσδιορισθῇ τὸ χρεωστούμενον εἰς τοὺς παλαιοὺς ἰδιοκτήτας ἢ εἰς τοὺς κληρονόμους των, ἢ εἰς ὅποιον ἀνήκει, πόσον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θέλει δώσει, εἰς ὅσους ἔχουν νὰ λαμβάνουν ἔγγραφα ὑποχρεωτικὰ, διὰ νὰ ἐξοφληθοῦν εἰς ἐποχὰς προσδιωρισμένας. Λοιπὸν Κύριοι,....

§27ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν, ὅτι περιμένει πληροφορίας ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν· εἶναι καλὸν ν’ ἀναβάλωμεν μέχρις οὗ ἔλθουν αἱ πληροφορίαι ἐκεῖναι.

§28ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἂς τελειώσῃ πρῶτον ὁ ἀγορεύων καὶ τότε φέρε πρότασιν.

§29ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διότι βλέπω, ὅτι ὁ ἀγορεύων ἐδυσκολεύθη πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας του.

§30ΒΑΣΣΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἰδιοκτησίας δυνάμει τῶν συνθηκῶν καὶ τῶν πρωτοκόλλων ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Ὀθωμανοὺς, τοὺς ἔχοντας κτήματα εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα νὰ πωλήσουν τὰ κτήματα αὐτὰ ἂν θέλουν καὶ ἡ συνθήκη καὶ τὰ πρωτόκολλα εἶναι ἀμοιβαῖα εἰς τὰς δύο κυβερνήσεις, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε σήμερον ἀκόμη εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, εἰς τὴν πατρίδα τοῦ Κ. Παππαγεωργίου, ὅστις πρὸ μικροῦ μὲ διέκοψεν, ὑπάρχουν ὀθωμανικὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν κυριότητα τῶν ὀθωμανῶν· ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, σεβομένη τὰς συνθήκας καὶ τὰ πρωτόκολλα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις της, δὲν ἐκώλυσε τοὺς ὑπηκόους ὀθωμανοὺς, δὲν ὑπεχρέωσε νὰ ἐκποιήσωσι τὰ κτήματά των. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ Πύλη δὲν ἔπραξε δίκαιον, διότι ὡς σᾶς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὅτι ὡς ἰδιοκτησίαν ἀνθρώπων, μὴ ὄντων ὑπηκόων ὀθωμανῶν, δημεύει τὰ κτήματα αὐτὰ, ἀλλὰ στηρίζεται πρὸ πάντων εἰς τὴν ἰδέαν τῶν φυγάδων, δύναται δὲ, Κύριοι, νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαίτερος νόμος, τὸν ὁποῖον προσκαλοῦσι συνθῆκαι μεταξὺ ὁμόρων ἐπικρατειῶν, καθὼς γίνεται εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ ὅμορα Κράτη· ὑπάρχει νομοθεσία καθ’ ὑπόθεσιν εἰς τὴν Τουρκίαν πᾶς μὴ ὑπήκοος ὀθωμανὸς νὰ μὴ δύναται νὰ ἔχῃ ἰδιοκτησίαν· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅταν ὑπάρχουν Κράτη ὅμορα, θὰ ὑπάρχουν βεβαίως καὶ κτήματα τοῦ ἑνὸς Κράτους εἰς τὸ ἄλλο, διὰ τοῦτο τὰ ὅμορα Κράτη ἔκαμον συνθήκας καὶ τοιαῦται ὑπάρχουν μεταξὺ ὅλων τῶν Κρατῶν. Κατ’ αὐτὴν τὴν συνθήκην λοιπὸν δὲν δύνανται νὰ ὑπαχθῶσι τὰ κτήματα τῶν ὑπηκόων αὐτῶν εἰς τοὺς γενικοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν εἰς τὴν Τουρκίαν. Ἀλλὰ τώρα, Κύριοι, εἶναι ἰσχυρὸς ὁ ἄλλος λόγος τοῦ ὅτι οἱ ὑπήκοοι οἱ Σουρπιῶται εἶναι φυγάδες ὀθωμανοί; εὐτυχῶς τὰ σπίτια των ὅσοι τὰ γνωρίζουν θὰ ἰδοῦν, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὸν καιρὸν τῶν Βενετῶν ἐκεῖ· κατὰ συνέπειαν τὸ χωρίον τῶν κατοίκων αὐτῶν Εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους· ἑπομένως αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔφυγαν, δὲν ἦσαν κάτοικοι τῆς Τουρκίας, ἦσαν κάτοικοι τοῦ κατακτητοῦ, καθὼς ἤμεθα καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 21 καὶ ἀφοῦ ἐτέθη ἡ ὁροθετικὴ γραμμὴ, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρέθησαν ἐντὸς τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἴσως ἡ Πύλη, ἐπειδὴ ἄνθρωποί τινες, ὄχι ὅλοι, ἠναγκάσθησαν ἐνίοτε νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν ὡς ἐκ τῶν ἀναγκῶν των, καθότι τοὺς ἀφῄρεσε τὰ κτήματα, ἑπομένως τοὺς ἀφῄρεσε τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς των, ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβῶσι κατὰ διαφόρους ἐποχὰς οἰκογένειαί τινες εἰς τὸ ὀθωμανικόν· αὗται δὲ ὡς ἐκ τῆς καλῆς διοικήσεως τοῦ τόπου καὶ τῆς εὐημερίας τῶν κατοίκων τοῦ Κράτους ἐκείνου καὶ τῆς εὐνομίας ἠναγκάσθησαν πολὺ γρήγορα νὰ φύγουν πάλιν καὶ ν’ ἀφήσουν καὶ τὰ κτήματα· τούτους, φαίνεται, θεωρεῖ ὡς φυγάδας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς κανὼν, καὶ ἔπειτα δὲν εἶναι φυγάδες, διότι δὲν ὑπῆρξαν ἐξ ἀρχῆς κάτοικοι τῆς Πύλης. Διατείνονται ἀκόμη, ὅτι, ἐπειδὴ φαίνεται μέλος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἔκαμε λόγον καὶ περὶ τῆς μεταναστεύσεως, διατείνονται καὶ λέγουν, ὅτι ἡ μετανάστευσις εἶναι ἑκουσία, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εὐχαριστοῦνται εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὅτι θέλουν νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν Τουρκίαν, διότι εὑρίσκουν περισσοτέραν ἀσφάλειαν, τάξιν κλπ. Ἀλλὰ τοῦτο νομίζω περιττὸν νὰ τὸ ἀνασκευάσω· εἶναι γελοῖον ἐντελῶς. Ἐκεῖνο ὅμως, εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, εἶναι ὅτι ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις κατεπάτησε τὸ Ἑλλην. ἔδαφος· διατείνομαι εἰς τοῦτο ἑπομένως, ἂν καὶ οὐδεὶς λόγος γίνεται εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργ. τῶν ἐξωτερικῶν, ἂν καὶ αἱ Κυβερνήσεις οὐδεμίαν εἶχον γνῶσιν τῆς πράξεως ταύτης, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω διὰ τοῦ ἐπισημοτέρου, τοῦ θετικωτέρου τρόπου, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος κατεπατήθη, ὅτι ἡ ὁροθετικὴ γραμμὴ δὲν εἶναι ἐκεῖ, ὅπου ἐγείρει σήμερον στρατῶνας καὶ φρούρια ἡ Πόρτα. Αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τῆς ὁροθεσίας ἔλεγεν, ὅτι τὸ ὅριον εἶναι ἕνας ποταμὸς, ὁ ὁποῖος ῥέει ἐκεῖ. Ἀλλὰ τί συνέβη, Κύριοι; Οἱ Τοῦρκοι εἴτε ἐπίτηδες, εἴτε καὶ φυσικῶς, ἵνα μὴ ἀποδώσω εἰς αὐτοὺς κακὴν θέλησιν, ἤλλαξαν τὴν κοίτην τοῦ ποταμοῦ αὐταῦ, καὶ ἐνῷ ἔῤῥεεν βορειοανατολικῶς, ἤδη ῥέει ἀνατολικομεσημβρινῶς, ὥστε τὸ ὅριον δὲν εἶναι ἐκεῖ ὅπου ῥέει σήμερον ὁ ποταμὸς, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ἦτο πρὶν ἡ κοίτη· κατὰ συνέπειαν ὅλον αὐτὸ τὸ ἔδαφος εἶναι σήμερον Τουρκικὸν, καὶ ἐντὸς αὐτοῦ οἰκοδομεῖ στρατῶνας καὶ φρούρια. Ὅ,τι λοιπὸν μοῦ κάμνει πολλὴν ἀπορίαν εἶναι πῶς αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις δὲν ἔχουν γνῶσιν αὐτοῦ· ἐπὶ τούτου λοιπὸν συνιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ, νὰ φροντίσῃ διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς, εἴτε δι’ ὁποιουδήποτε ἄλλου μέσου νὰ χαραχθῇ ἡ ὁροθετικὴ γραμμὴ ἐκεῖ ὅπου ἦτο καὶ ἄλλοτε· ὁ σκοπός μου, καθὼς εἶπον, δὲν ἦτο νὰ μεμφθῶ, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε κᾀνένα ἄλλον, ἀλλὰ νὰ δώσω ἀφορμὴν ἐκ τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν κάμνω, εἰς νέας διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Πύλης.

§31ΚΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ σήμερον προσήχθησαν τὰ ἔγγραφα, νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναβάλλῃ δι’ ἄλλην ἡμέραν, διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ λοιπὸν ἀντίῤῥησις, δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν ἐκκρεμῆ εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως μέχρις οὗ, πληροφορηθεῖσα, ἔλθῃ καὶ μᾶς δώσῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθησαν διάφοροι προτάσεις παρά τε πληρεξουσίων, καὶ παρὰ πληρεξουσίων ὑπουργῶν. Παρακαλῶ προσέξατε. Πρὸς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Γενομένης τῆς ἑνώσεως τῆς τε Ἑπτανήσου καὶ τῆς Ἑλλάδος, τὰ πλοῖα τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος ἀπήλαυσαν παραχρῆμα ἐν Ἑπτανήσῳ τὰ δικαιώματα τῆς Ἰονίου ἀκτοπλοΐας, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲ ἑπόμενον ἦτον ἵνα καὶ τὰ Ἰόνια πλοῖα ἀπολαύσωσι τὰ δικαιώματα τῆς ἀκτοπλοΐας ἐν τῇ Ἑλλάδι. Πλὴν παραδόξως δὲν ἐγένετο τοῦτο μετὰ μεγάλης ζημίας ἑπτὰ Ἑλληνικῶν νήσων, τοῦ πέμπτου τῶν κατοίκων τοῦ Βασιλείου καὶ αὐτοῦ τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὥστε προσγίνεται ἄδικον εἰς τὴν πρώην Ἑπτάνησον, ὡσανεὶ εἰς τόπον κατακεκτημένον. Ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ τῶν συμφερόντων τῇ πατρίδι, ὁ ὑποφαινόμενος πληρεξούσιος προτείνω ἵνα ἡ Συνέλευσις διευθύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἄμεσον δικαίωσιν τῆς ναυτιλίας τῶν 7νήσων, ὅπως καὶ αὕτη μεθέξῃ ἀμοιβαίως τῶν αὐτῶν δικαίων. Ἐν Ἀθήναις τὴν 1 Αὐγούστου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος

Χ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ.

Θέλετε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς ἀνάπτυξιν;

§35ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ζητῶ τὸ κατεπεῖγον, νὰ συζητηθῇ ἀμέσως σήμερον.

§36ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προτάσεων συζητεῖται.

§38ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ εἰπῶ δύω λέξεις;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπροτάθη νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα καὶ νὰ συζητηθῇ σήμερον· λοιπὸν, ἐὰν θέλετε, ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος λαμβάνετε τὸν λόγον.

§40ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θέλω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις. Ἐὰν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Κεφαλληνίας Κ. Τυπάλδος ἤθελε καταδέχεται νὰ συγκοινωνῇ μὲ τοὺς ἀδελφούς του, ἤθελον τῷ εἴπει ὅ,τι εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἐφρόντισαν· ά.) ὅτι ἔλαβον πρῶτον ἰδιαιτέραν συνέντευξιν μετὰ τοῦ ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν βλέπει κᾀμμίαν αἰτίαν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ναυτιλίας τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου μέρους, καὶ ὅτι θὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς, ὅπως παύσῃ αὐτὴ ἡ διαφορά· ὥστε εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις.

§41ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Μὴ γνωρίζων τὰ ὑπὸ τοῦ Κ. Λομβάρδου λεχθέντα ἐπρότεινα τὸ κατεπεῖγον. Τώρα τὸ ἀποσύρω.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον Κ. Λομβάρδον, ὅτι αὐτὰ ἀφωροῦσαν εἰς τὴν οὐσίαν. Τώρα τὸ ζήτημα ἦτο ἐὰν πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἀμέσως ἢ ὄχι. Τὸ νὰ ὑποστηρίξῃ ἕνας πληρεξούσιος, ὅτι εἶναι περιττὴ μία ὑπόθεσις, βεβαίως εἶναι οὐσία. Θὰ ἔλθῃ ἄλλος νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι περιττὴ, καὶ θὰ γεννηθῇ συζήτησις· ὥστε θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν παραδέχηται νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§44ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τί νὰ συζητηθῇ σήμερον; (θόρυβος).

§45ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, (θόρυβος).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν δίδω εἰς κἀνένα τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὑπερπηδήσῃ τὸ κατεπεῖγον. Ὁ Κ. Τυπάλδος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§47Γ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὅτι εἶναι κατεπεῖγον, Κύριοι, οὐδεμία ἀμφιβολία· ἤδη ἡ ἕνωσις ἔγεινε· παρῆλθον δύο μῆνες καὶ τοσοῦτον ἡ ναυτιλία τῆς Ἑπτανήσου πάσχει, διότι ἐστερήθη τῶν δικαίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχε δυνάμει τῶν Ἰονίων νόμων, καὶ δὲν ἀπέκτησεν οὐδὲ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε ν’ ἀποκτήσῃ εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐλάβομεν πολλὰς ἐπιστολὰς παρὰ πλοιάρχων τῆς Κεφαλληνίας, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι εἶναι καταδικασμένοι εἰς ἀργίαν, ἐντὸς τῆς Ἑπτανήσου ἔχουν τὸν συναγωνισμὸν τῶν πρώην Ἑλληνικῶν πλοίων. Εἰς τὴν πρώην Ἑλλάδα δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσι, διότι θεωροῦνται ὡς Ἰόνιοι. Ἀκόμη ἐπὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ Κυρίου ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου, οἱ Ἰόνιοι παρεπονέθησαν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τὰ παράλια τῆς πρώην Ἑλλάδος, πλοῖα ἀνεχώρησαν ἐκ Κεφαλληνίας καὶ τῶν ἄλλων νήσων καὶ ἔφθασαν εἰς Πάτρας καὶ εἰς τὰς ἄλλας παραλίους πόλεις τῆς Ἑλλάδος, φέροντα ἀκόμη τὴν Ἰονικὴν σημαίαν, καὶ τὰ λιμεναρχεῖα τῆς Πελοποννήσου τὰ ὑπεχρέωσαν νὰ καταβιβάσουν, καὶ δικαίως, τὴν Ἰόνιον σημαίαν, καὶ νὰ ἀναπετάσωσι τὴν Ἑλληνικήν. Ἀξιόλογα, ἅμα ἐκηρύχθησαν αὐτὰ τὰ πλοῖα Ἑλληνικὰ, εἶπον ἀπὸ τὸν ἕνα λιμένα τοῦ κράτους ν’ ἀναχωρήσωμεν διὰ τὸν ἄλλον μὲ φορτίον καὶ μὲ ἐπιβάτας......

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιορισθῆτε εἰς τὸ κατεπεῖγον, παρακαλῶ.

§49Γ. Τ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Μ’ αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι τοῦ κατεπείγοντος. Ἀνηνέχθησαν εἰς ἡμᾶς οἱ πλοίαρχοι τῆς Κεφαλληνίας, καὶ ἡμεῖς διὰ τὴν εἰρήνην καὶ διὰ τὴν ἀγάπην τοὺς συνεβουλεύσαμεν νὰ ἔχουν ὑπομονὴν, ὅτι ἡ ἐποχὴ εἶναι διαβατικὴ, ὅτι ὁ Κ. ἀπεσταλμένος θὰ τὰ διορθώσῃ καὶ νὰ μὴ ἐκφράσουν παράπονα, ὑπεσχέθησαν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἐσιώπησαν. Παρῆλθε τόσος καιρὸς, καὶ αὐτοὶ δὲν δύνανται οὔτε ἐν Ἑπτανήσῳ νὰ ἐργασθῶσιν, οὔτε ἐν τῇ πρώην Ἑλλάδι. Ἐλάβομεν ἀναφορὰς ὑπογεγραμμένας ὑπὸ πολλῶν πλοιάρχων διὰ νὰ τὰς ἀναφέρωμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὅτι ὑπάρχει κατεπεῖγον, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι πληρεξούσιοι ἐν ἀγνοίᾳ ἡμῶν, καὶ διότι, ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, ὡς φαίνεται, δὲν καταδέχονται νὰ συγκοινωνῶσι μὲ ἡμᾶς (γέλωτες)· καὶ αὐτοὶ ἔχουν ὅλον τὸ ἄδικον· διότι ἐνῷ ἡμεῖς εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συσκεπτώμεθα μὲ αὐτοὺς, μᾶς ἔκλεισαν τὴν θύραν τῆς οἰκίας των, καὶ τὰ διαβήματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν οἱ ἔντιμοι πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἀνεφέρθησαν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, αὐτὰ ἀποδεικνύουν τὸ κατεπεῖγον νὰ μὴ διέλθῃ ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἀλλὰ κατ’ εὐθεῖαν τὸ ὑπουργεῖον νὰ διατάξῃ νὰ διορθωθῇ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἀφομοίωσις αὐτῶν τῶν δύο ἐπαρχιῶν. Ἀνεφέρθησαν οἱ ἄλλοι πληρεξούσιοι εἰς τὸ ὑπουργεῖον; Ἀνεφέρθησαν· εἴδομεν τὴν θεραπείαν; Ἀκόμη ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Αὐτὸ πρέπει νὰ διορθωθῇ· ποία εἶναι ἡ ἀναφορά; Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ τὴν ἀφομοίωσιν κατὰ τοῦτο, διότι οὔτε τὸ ἓν μέρος ζημιοῦται, οὔτε τὸ ἄλλο, ἀλλ’ ἀκολουθεῖ ὄφελος εἰς τὸ ἓν μέρος, ὄφελος εἰς τὸ ἄλλο. Εἶναι λοιπὸν κατεπεῖγον, ἀμέσως ἡ Συνέλευσις νὰ παραπέμψῃ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ σπεύσῃ νὰ διορθώσῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§50ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερ.). Δέχομαι μετ’ εὐχαριστήσεως ἄκρας βεβαίως τὴν προτροπὴν τῆς Συνελεύσεως· ἀλλ’ ἀναγγέλλω πρὸς αὐτὴν, ὅτι μόλις χθὲς τὸ ἑσπέρας ἔλαβον γνῶσιν τούτου. Ἕως τώρα δὲν ἤξευρον, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀκτοπλοΐα ἢ ὄχι. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ὁ Κ. Λομβάρδος μοὶ εἶπεν αὐτὸ, καὶ ἐγὼ καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου κατ’ ἀρχὴν ἤμεθα συμφωνότατοι· νομίζω δὲ, ὅτι τὰ πλοῖα τῆς Ἑπτανήσου ἔχουν τὰ ἴδια δικαιώματα ὡς πρὸς τὴν ἀκτοπλοΐαν εἰς τὰ παράλια τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος, ὁποῖα ἔχουν τὰ ἄλλα Ἑλληνικὰ πλοῖα τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ ἐξάσκησις αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος πρέπει νὰ κανονισθῇ, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖαι δυσκολίαι ὑπάρχουν, καὶ πῶς πρέπει νὰ ἀρθῶσι. Διὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι ὄντες κατ’ ἀρχὴν σύμφωνοι, ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς αὐτῶν τῶν ἡμερῶν θὰ ὑποβάλωμεν, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ μέτρον μας, ἢ θὰ διατάξωμεν ἡμεῖς διοικητικῶς, ἐὰν δὲν ᾖναι ἀνάγκη μιᾶς νομοθετικῆς ἀποφάσεως. Ἐὰν θέλετε, διατάξατε ὅ,τι θέλετε· ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην οὔτε προτροπῆς, οὔτε συστάσεως, νὰ δώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τέλος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§51Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εὕρετε κἀνὲν ἴχνος αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον;

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνελάβομεν τὰ καθήκοντά μας, καθὼς ἠξεύρετε. Αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ἐλάβομεν γνῶσιν ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας, ὥστε δὲν ἐλάβομεν καιρὸν νὰ ἴδωμεν οὐδόλως τὶ τρέχει.

§53Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔγεινε σκέψις ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καθόλου;

§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω.

§55Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριοι, πρὸ τῆς ἑνώσεως, ὁσάκις ἓν πλοῖον τῆς Ἑπτανήσου ἤθελε ν’ ἀπολαύῃ τὰ δικαιώματα τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας.......

§56ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μὰ εἶναι εἰς τὴν οὐσίαν· ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι πρώτην φορὰν τῷ ἐγένετο λόγος χθὲς ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ φροντίσῃ καὶ αὐτὸς καὶ οἱ συνάδελφοί του περὶ τοῦ πράγματος. Διὰ νὰ μὴ συζητῆτε ἐπὶ ματαίῳ παρατηρῶ ὅτι δὲν εἶναι αὕτη πρότασις, ἀλλ’ ἀναφορὰ καὶ δὲν τὸ ἐπρόσεξα ἀπ’ ἀρχῆς· διότι ἀφοῦ λέγει «γενομένης τῆς ἑνώσεως κτλ.» ἔπειτα ἄρχεται, «ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος, ὁ ὑποφαινόμενος πληρεξούσιος προτείνω, ἵνα ἡ Συνέλευσις διευθύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἄμεσον δικαίωσιν τῆς ναυτιλίας τῶν 7 νήσων, ὅπως καὶ αὕτη μεθέξῃ ἀμοιβαίως τῶν αὐτῶν δικαίων». Ὥστε ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι τὸ ἐθεώρησα ὡς πρότασιν. Τί ἀκολουθεῖ δὲ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν; Ἀκολουθεῖ αὐτὸ τὸ σύστημα. Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ, καὶ προκαλεῖται ἡ σύστασις τῆς Συνελεύσεως.

§58ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐδῶ ὅμως διαφέρει· περὶ τῶν ἑπτανησιακῶν ἔχομεν μίαν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ λάβῃ ὅλα ὑπ’ ὄψιν.

§59Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν νόμον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατε τοὺς διαλόγους· τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἔγγραφον δὲν εἶναι ψήφισμα, εἶναι ἀναφορὰ παρὰ πληρεξουσίου, ὅπως ἀναφορὰ παρὰ ἰδιώτου.

§61Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος, καὶ ζητοῦμεν τὴν ἐκπλήρωσίν του· ἕνας πλοίαρχος παρουσιάζεται καὶ λέγει, ἐγὼ ἔχω Ἑλληνικὴν σημαίαν, καὶ ἐντοσούτῳ δὲν μοὶ ἐπιτρέπουν αἱ ἀρχαί.......

§62ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἀρνεῖται κἀνείς.

§63ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε καὶ περὶ τῆς ἀναφορᾶς διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§64Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατὶ δὲν ἀφίνομεν τὸν Κύριον πληρεξούσιον νὰ ὁμιλήσῃ.

§65ΕΤΕΡΟΣ. Ὁμιλεῖ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἀφίνομεν. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. πληρεξούσιος, διότι πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς.

§67ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὅταν ἓν πλοῖον Ἰόνιον ἤθελε νὰ λάβῃ Ἑλληνικὴν σημαίαν, ἀνεφέρετο εἰς τὸ νηολόγιον τοῦ Βασιλείου, καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ἀφοῦ ἐξεπλήρου τοὺς ὅρους, ἀμέσως εἰργάζετο καὶ αὐτὸ εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν τῆς Ἑλλάδος· καὶ εἶναι πολλότατα πλοῖα, τὰ ὁποῖα οὕτως ἔκαμαν, καθὼς ἄλλα πλοῖα Ἑλληνικὰ, ἅμα ἤρχοντο εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἀνεφέροντο εἰς τὸ νηολόγιον τῆς Ἑπτανήσου πρὸ τῆς ἑνώσεως, καὶ ἀμέσως ἀπήλαυον ὅλα τὰ δικαιώματα τῆς Ἰονίου ἀκτοπλοΐας. Σήμερον αἱ ἐγγραφαὶ εἰς τὸ νηολόγιον τοῦ βασιλείου ἐγένοντο διὰ τῆς ἑνώσεως, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον εἶναι; ὅτι ἀμέσως ὅλα τὰ πλοῖα τά Ἑλληνικὰ ἀνεφαίνοντο καὶ εἰς τὴν ναυτιλίαν τῆς Ἑπτανήσου, ἀπήλαυσαν τὰ δικαιώματα τῆς ἀκτοπλοΐας τῶν Ἰονίων νήσων.

§68ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει κἀνεὶς ὁ ἐναντίος.

§69ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὡς τὰ πρὶν Ἑλληνικὰ πλοῖα ἀπήλαυσαν τὰ δικαιώματα τῆς ἀκτοπλοΐας τῶν Ἰονίων νήσων αὐτοδικαίως μετὰ τὴν ἕνωσιν, ἅμα τῇ ἑνώσει, αὐτοδικαίως καὶ παραχρῆμα ἔπρεπε, δίκαιον ἦτο καὶ ἑπόμενον καὶ τὰ πλοῖα τῆς Ἑπτανήσου ν’ ἀποκτήσουν τὰ δικαιώματα τῇ ἀκτοπλοΐας εἰς τὴν Ἑλλάδα, δηλαδὴ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ νὰ γείνῃ διὰ τὴν ναυτιλίαν καὶ τῶν δύο ἐπαρχιῶν· διατὶ αὐτὴ ἡ διάκρισις, ἓν μέρος νὰ ἔχῃ ἄλλα δικαιώματα ἀπὸ τὸ ἄλλο; Ἐὰν θέλετε νὰ ὑπάρχῃ ἀκόμη αὐτὸς ὁ χωρισμὸς, ἂς ὑπάρχῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραιτηθοῦν καὶ τὰ πλοῖα τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὰ δικαιώματα τῶν πλοίων τῆς Ἑπτανήσου, ἀλλὰ σᾶς τὸ λέγω, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ ἄτοπον.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησαν τὸν λόγον ὁ Κ. Βρατσάνος, Βελιανίτης, Καλὸς, Ζέρβας, Θεοχάρης καὶ Παντολέων. Μοὶ γίνεται πολλὰ δικαίως ἡ παρατήρησις νὰ ὁμιλήσῃ, ὅστις εἶναι ἐναντίος.

§71ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος ὡς πρὸς τὴν ἰδέαν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μίαν στιγμήν· πιθανὸν εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ μέρος καὶ εἷς πληρεξούσιος, ὁ ὁποῖος ἦλθε χθὲς καὶ δὲν ὡρκίσθη. Λοιπὸν ὁ ἱερεὺς εἶναι παρὼν, νὰ ὁρκισθῇ. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ πληρεξούσιος Κερκύρας Χρ. Ποφάντης.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. πληρεξούσιος διετύπωσεν οὕτω πως τὴν αἴτησιν ταύτην· αἵνα ἡ Συνέλευσις συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀποδώσῃ εἰς τὰ Ἰονικὰ πλοῖα τὰ αὐτὰ δικαιώματα, ὧν ἀπολαύουσι καὶ τὰ Ἑλληνικὰ ἐν Ἑπτανήσῳ.

§74ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅλοι τὴν παραδεχόμεθα. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Γόρτυνος καὶ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν Κ. Θ. Δηλιγιάννη. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ διορίσῃ τὸ ἐν τῷ συνημμένῳ πίνακι σημειούμενον προσωπικὸν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν ἐν τῇ προξενικῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ πρὸς τοῦτο χορηγεῖται ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑπουργείου τοῦ τρέχοντος ἔτους 1864 χρηματικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν τριάκοντα πέντε χιλιάδων, τετρακοσίων εἴκοσι καὶ πέντε δραχμῶν διανεμητέα εἰς τὰ ἑξῆς κεφάλαια καὶ ἄρθρα.

Κεφάλαιον Γʹ. Προξενικὴ ὑπηρεσία.

Ἐν Ἀθήναις τὴν 1 Αὐγούστου 1864.

Ὁ ἐκ Γόρτυνος πληρεξούσιος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Κεντρικὴ ὑπηρεσία

Διπλωματικὸν Γραφεῖον τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβείας.

Ἐν Ἀθήναις τὴν 1 Αὐγούστου 1864.

Ὁ ἐκ Γόρτυνος πληρεξούσιος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ

Ὑπουργ. τῶν Ἐξωτερικῶν.

§75Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργ. τῶν Ἐξωτερικῶν.) Ἕνεκα τῆς ἑνώσεως πολλοὶ τῶν ἐκ τῆς χώρας ἐκείνης νέων συμπολιτῶν μας, οὐχὶ ὑποδεεστέρων κατὰ τὴν δραστηριότητα καὶ τὴν ἐπιχειρηματικότητα τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων, διατρίβουσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, εἴτε τὸ ἐμπόριον μετερχόμενοι, εἴτε ἐπάγγελμά τι ἕτερον ἢ ἐπιτήδευμα· ἐντεῦθεν ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ηὔξησε μεγάλως· συνέπεια τῆς αὐξήσεως ταύτης ἀναπόφευκτος εἶναι καὶ ἡ αὔξησις τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλληνικὴ ἐπικράτεια εἰσπράττει ὡς δικαιώματα προξενικά. Ἀλλὰ καὶ ἑτέρα συνέπεια τῆς αὐξήσεως ταύτης εἶναι, ὅτι κατὰ πολλὰ ηὔξησε καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν διαφόρων προξενείων. Τὴν ἀνάγκην ταύτην τῆς προσθήκης ταύτης ὀργάνων διὰ τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν δὲν τὴν κατεῖδον μόνος ἐγὼ, τὴν κατεῖδεν ἡ Συνέλευσις αὐτὴ ὅταν ἐσυζήτησε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1864, ἐπεφυλάξατο νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης εὐθὺς μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου· τὴν ἀνάγκην ταύτην κατεῖδε καὶ αὐτὸς ὁ προκάτοχός μου, ὁ ὁποῖος πρὸ καιροῦ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Συνέλευσιν αἴτησιν, δι’ ἧς ἐζήτει συμπληρωματικὴν πίστωσιν. Ἐπειδὴ ὅμως παρῆλθον ἔκτοτε δύο μῆνες καὶ ἡ παράτασις αὕτη τοῦ χρόνου παρέλυε τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν καὶ παρεβλάπτοντο οὕτω τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, διότι πλεῖστα μένουσιν ἀπροστάτευτα, διὰ ταῦτα ἐνόμισα καὶ καθῆκον εἶχον νὰ εἰσαγάγω τὴν πίστωσιν ταύτην, καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σπεύσητε εἰς τὴν ἐπιψήφισίν της. Δὲν ἐζήτησα δὲ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς πιστώσεως, τὴν ὁποίαν ὁ προκάτοχός μου εἶχεν εἰσαγάγει, διότι ἐνόμισα, ὅτι ἡ πίστωσις ἐκείνη, καθ’ ὃν τρόπον εἶχε διατυπωθῆ, ἴσως ἤθελε φέρει δυσκολίας εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο εἰς τὴν ἐπιψήφισίν της· ἐνόμισα δὲ ὅτι ἦτο προτιμότερον καὶ συμφερώτερον πρὸς τὰς συνταγματικὰς ὑποχρεώσεις τοῦ νὰ φέρω νόμον ὁρίζοντα καταλεπτῶς τὰς ἀνάγκας ταύτας καὶ προσδιορίζοντα τὸν βαθμὸν καὶ τὴν μισθοδοσίαν ἑκάστου τῶν ὑπηρετῶν τούτων, τῶν ὁποίων τὴν ἀνάγκην καταδεικνύω. Ἡ νομοθέτησις τῶν θεσμῶν τούτων ὑποθέτω, ὡς ἐνδέχεται, νὰ μὴ φέρῃ τὸν χαρακτῆρα τῆς διαρκείας· διότι ἐγὼ ὁ συντάξας τὸν νόμον τοῦτον, ὡς καὶ ὁ προκάτοχός μου, ἴσως δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν εἰσέτι, ὡς ἐκ τοῦ ὀλίγου διαστήματος ἀπὸ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου, νὰ σχηματίσωμεν ἀλάνθαστον πεποίθησιν περὶ τοῦ ποιοῦ τῆς ἀνάγκης ταύτης· μένει εἰς τοὺς διαδόχους ἡμῶν, οἵτινες θὰ ἔχωσι περισσοτέραν πεῖραν τῶν ἀναγκῶν, αἵτινες ἐγεννήθησαν ἐκ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου, νὰ διατυπώσωσι τὰς ἀνάγκας ταύτας. Ἡ πίστωσις αὕτη καὶ τὸ προτεινόμενον προσωπικὸν δὲν θὰ ἔχουν διάρκειαν μεγαλειτέραν τοῦ ἔτους 1864.

§76ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ πίστωσις, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλλετε, περιέχει θέσεις, τὰς ὁποίας πρώτην ἤδη φορὰν νομοθετεῖτε. Ζητεῖτε δὲ τὸ κατεπεῖγον τῆς συζητήσεως. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐννοεῖτε μὲ τὸ κατεπεῖγον νὰ συζητηθῇ σήμερον;

§77Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ τὸ εὔχομαι.

§78ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τότε, Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν τῆς ἀνάγκης τῶν θέσεων τούτων, καὶ διὰ ταῦτα παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρις οὗ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ἵνα μελετήσαντες αὐτὴν ἔλθωμεν ἐν γνώσει τῆς ὑποθέσεως ἐνταῦθα καὶ ἀποφασίσωμεν.

§79ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρόκειται περὶ νόμου καὶ πρέπει νὰ τυπωθῇ, ἵνα τὸν μελετήσωμεν.

§80ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ κατεπεῖγον δὲν θὰ εἴπῃ, ὅτι ἀποφεύγομεν τὴν τύπωσιν· διὰ τοῦ κατεπείγοντος μόνον ἀποφεύγομεν τὴν εἰς τὰ τμήματα παραπομπήν.

§81ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοσοῦτον μᾶλλον, Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη ἀναβολῆς, ἵνα μὴ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις, καθ’ ὅσον ἠκούσαμεν καὶ αὐτὸν τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι δὲν ἔχει πεποίθησιν περὶ τοῦ καλοῦ τῶν ἔργων αὐτοῦ· διότι λέγω πραγματικῶς, ὅτι δὲν εἶχε καιρὸν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· πρὸς δὲ τούτοις ἡ δαπάνη αὕτη ὡς βλέπω εἶναι μεγαλειτέρα τοῦ δέοντος, καὶ εἶναι δύσκολον, ἀφ’ οὗ παρεισφρύσῃ ἅπαξ μία δαπάνη, νὰ ἐλαττωθῇ. Οἱ λόγοι οὗτοι πείθουν καὶ ἐμὲ νὰ προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§82Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἀντιλέξω εἰς τὰ συμπεράσματα τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Μεσσήνης, ἅτινα εἶναι ἐξαγόμενον παρεξηγήσεων. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος δὲν θέλει λησμονήσει, ὅτι ἡ ἐκτίμησις τῆς ἀνάγκης εἶναι προϊὸν γεγονότων καὶ περιστάσεων, ὅτι εἰς τὰς προξενικὰς ταύτας θέσεις εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηκόων, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα θὰ προστατευθῶσι, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ποῖον εἶναι τὸ εἶδος τῶν διαφορῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν πλοίων τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλεόντων τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Μεσσήνης, ἐλπίζω νὰ μὲ κρίνῃ ἐπιεικῶς εἰπόντα, ὅτι κατὰ τὸ ὀλίγον διάστημα τὸ ὁποῖον παρῆλθεν ἀπὸ τῆς ἑνώσεως οὔτε ἐγὼ, οὔτε αὐτὸς, ἂν ἦτον εἰς τὴν θέσιν μου, ἤθελε σκεφθῆ καλῶς.

§83Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θέλω νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύω λέξεις εἰς ἀπάντησιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργός. Ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπεφυλάξατο εἰς ἑαυτὴν τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἤθελε νομίσει ἡ Συνέλευσις ἀναγκαῖον νὰ αὐξήσῃ τὸ προσωπικὸν τῶν προξενείων, αὐτὴ ἡ πρότασις δὲν ἐγένετο ὅτε εἰργάζετο ἡ ἐπιτροπή.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Ἡ Συνέλευσις εἶπε.

§85Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ σημειούμενον προσωπικὸν διὰ τὰ προξενεῖα τοῦ Κράτους, καὶ μετὰ τὴν ἔκπτωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ἡ ἐπιτροπὴ, ἐθεωρήθη ἀρκετὰ ἱκανὸν νὰ περιλάβῃ τὰς ὑποθέσεις, οὐχὶ πλέον τῆς πρώην Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑπτανήσου.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§87ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κατὰ συνέπειαν προκειμένου νὰ νομοθετήσωμεν νέας θέσεις καὶ νὰ αὐξήσωμεν ἐπὶ τέσσαρας μῆνας τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ 35 χιλιάδας δραχ. εἶναι ἀνάγκη τὸ νομοθέτημα αὐτὸ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν νενομισμένην τάξιν, καὶ ὄχι νὰ ἀποφασισθῇ ἐξ ἐφόδου (θόρυβος).

§88ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν πρότασιν νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ ἐρχόμενον σάββατον.

§89ΣΑΡΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον Κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς εὑρίσκονταί τινες καὶ προκαλοῦν συζητήσεις ἵνα καταδαπανῶμεν τὸν χρόνον ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀμφισβητοῦνται. Περὶ τίνος πρόκειται Κύριοι; Πρόκειται περὶ τοῦ κατεπείγοντος, τὸ δὲ κατεπεῖγον κατὰ τὸν κανονισμὸν δύναται νὰ ἀποφασισθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ συζητηθῇ ἀμέσως ἡ πρότασις ἢ καὶ νὰ τυπωθῇ. Τίς ὑπεστήριξε, παρακαλῶ, τὴν ἄμεσον συζήτησιν τῆς προτάσεως; Τίς ὑπεστήριξε, ὅτι τὸ κατεπεῖγον πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ εἰς τρόπον, ὥστε ἡ συζήτησις νὰ ἀρχίσῃ σήμερον; Ἀπορῶ λοιπὸν πῶς προκαλοῦνται συζητήσεις ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἠμφισβήτησε.

§90ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Κατὰ τὸν κανονισμὸν αἱ προτάσεις αἱ παρουσιαζόμεναι παραπέμπονται εἰς τὰ τμήματα, κατὰ ἑτέραν δὲ διάταξιν, ἂν ἡ Συνέλευσις κρίνῃ κατεπείγουσαν πρότασίν τινα, ἡ Συνέλευσις διατάσσει τὴν τύπωσιν, καὶ μετὰ 24 ὥρας ἀπὸ τῆς τυπώσεως γίνονται αἱ συζητήσεις.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Σάββατον νὰ συζητηθῇ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν τύπωσιν καὶ τὴν συζήτησιν κατὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ πλειότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ πληρεξούσιος καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς πρότασιν.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 69,343 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου διὰ τὸ 1864. Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν Κύριοι! Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφισιν σχέδιον νόμου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 69343 ἐπὶ τοῦ διὰ τὸ ε. ε. εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν ναυτικῶν ὑπουργείου. Ἡ πίστωσις αὕτη εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, καθόσον πρόκειται νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ἐπὶ μίαν ἔτι τριμηνίαν συντήρησιν ἐν γένει ἐν ἐνεργείᾳ τοῦ ἀτμοδρόμωνος «ἡ Ἑλλὰς» περὶ τοῦ ὁποίου ὁ προϋπολογισμὸς δὲν προέβλεψεν εἰμὴ διὰ μίαν τριμηνίαν λήξασαν ἤδη. Ἐπισυνάπτω πρὸς πληροφορίαν σας τὴν πρωτότυπον αἴτησιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 1 Αὐγούστου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος καὶ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. ἑξήκοντα ἐννέα χιλιάδων τριακοσίων τεσσαράκοντα τριῶν, ἀριθ. 69,343, καταλογιζομένη εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου τοῦ 1864 καὶ ὑπὸ τὰ ἑξῆς Κεφάλαια καὶ ἄρθρα.

Ἀριθ. 3375. Πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον. Κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνεκρίθη νὰ διατηρηθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ Ἀτμοδρόμων «ἡ Ἑλλὰς» ἐπὶ μίαν εἰσέτι τριμηνίαν. Ἐπειδὴ εἰς τὸν ἐτήσιον προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν δὲν συμπεριλαμβάνεται ἡ ἀπαιτουμένη διὰ τὴν ἐν ἐνεργείᾳ διατήρησιν τοῦ πλοίου αὐτοῦ δαπάνη, παρακαλεῖται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προκαλέσῃ συμπληρωτικὴν πίστωσιν δραχ. 69,343, καταλογιζομένην ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τ. ε. κατὰ τὸν συνημμένον πίνακα.

Ὁ ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ.

Αἴτησις προσθήκης πιστώσεως, κατ’ ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, διὰ τὴν ἐν ἐνεργείᾳ συντήρησιν τοῦ Ἀτμοδρόμωνος «ἡ Ἑλλὰς» ἐπὶ μίαν τριμηνίαν. Διὰ τὴν ἐν ἐνεργείᾳ διατήρησιν τοῦ Ἀτμοδρόμωνος ἐπὶ τριμηνίαν ἀπαιτεῖται πίστωσις.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 30 Ἰουλίου 1864.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ.

§94ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καὶ αὐτὴ νὰ παραπεμφθῇ διὰ τὸ Σάββατον.

§95ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἠξεύρετε ὅτι εἶχε δοθῆ πίστωσις διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ ἀτμοδρόμονος· ἐτελείωσεν αὕτη, καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις δὲν ἀποφανθῇ ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς πιστώσεως, ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ διαλύσωμεν τὸν ἀτμοδρόμονα.

§96ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι ἡ καλλιτέρα δουλιὰ, τὴν ὁποίαν θὰ κάμητε.

§97ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐκ τῶν προτέρων καὶ χωρὶς νὰ ἀκούσητε τοὺς λόγους δὲν εἶναι οὔτε ἀξιοπρεπὲς, οὔτε ὀρθὸν νὰ ἀποφαίνησθε, πρέπει νὰ ὑποφέρητε, ὥστε νὰ ἀκούητε τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν ἓν μέτρον ληφθὲν μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου, καὶ νὰ μάθητε τὰς διαφόρους ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ ὑπηρεσία διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν θαλασσῶν. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς δὲ, τοὺς ὁποίους ἀκριβῶς ἐκάμομεν, τοὺς ὁποίους καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ὑποστηρίξωμεν, τὸ ἔξοδον θέλει εἶσθαι πολλὰ μικρὸν, διότι τὸ ποσὸν αὐτὸ κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος, καὶ ἂν διαλυθῇ ὁ ἀτμοδρόμων, θὰ ἐξοδευθῇ, διότι τὰ πληρώματα, τῶν ὁποίων ἡ θητεία δὲν ἔληξεν, ἀναχωροῦντα ἀπὸ τὸν ἀτμοδρόμονα θὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ ἄλλα πλοῖα καὶ τὸν ναύσταθμον, ὥστε ἡ οἰκονομία εἶναι μικρά. Παρακαλῶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον τὸ Σάββατον, τότε, Κύριοι, θὰ ἀκούσητε τοὺς λόγους, θὰ ἀκούσητε τὰς ἀντιῤῥήσεις, καὶ ὅ,τι νομίσετε καλὸν δύνασθε νὰ ἀποφασίσητε.

§98ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω γενικῶς ὡς πρὸς τὰς πιστώσεις τῶν ὑπουργῶν. Κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον ὁσάκις ἔρχεται πίστωσις, ἀπαιτεῖται νὰ καταδεικνύωνται καὶ οἱ πόροι. (θόρυβος)........ Τοῦτο ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, εἰς ὃν ἀφ’ ἑνὸς εἶναι τὰ ἔξοδα, ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἔσοδα. (θόρυβος).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§100ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω πρότασιν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα διὰ νὰ συνταχθῇ ἀπὸ ταῦτα ἡ ἀπαιτουμένη ἔκθεσις, χωρὶς νὰ παραβιάζηται καὶ ὁ κανονισμὸς, διότι δὲν βλέπω εἰς τὰς προτάσεις ταύτας τὸν λόγον τοῦ κατεπείγοντος.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν δύω προτάσεις, ἡ μία νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα, ἡ δὲ ἄλλη νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ προσεχὲς Σάββατον· θέλω ἐρωτήσει περὶ τῆς δευτέρας, διότι ἡ πρώτη εἶναι κατὰ τὸν κανονισμόν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν καὶ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως κατὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἐγένετο δεκτόν. Ὁ Κύριος Παλαμήδης σχετικῶς μὲ τὰς ὑποβληθείσας προτάσεις ἐζήτησε τὸν λόγον, ὅπως ζητήσῃ παρὰ τῶν ὑπουργῶν τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων τινῶν.

§102ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὅταν, Κύριοι, παρά τινος ὑπουργοῦ γίνεται πρότασις περὶ αὐξήσεως, πρέπει, λέγω, καὶ ἐγὼ νὰ γίνηται ὡσαύτως λόγος καὶ περὶ τῆς προτάσεως τῆς ἰσοῤῥοπίας· τοῦτο εἶναι λογικώτατον· ἀλλὰ μέχρι τῆς ὥρας ταύτης τὸ παρεβλέψαμεν, καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐγένοντο διάφοροι προσθῆκαι χωρὶς νὰ ζητηθῇ λόγος περὶ τούτου· ἦτον λοιπὸν μᾶλλον ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν ἕνα ἰσολογισμὸν, ἀφ’ οὗ ἐκάμαμεν τόσας ἐκπτώσεις καὶ τόσα ἄλλα πράγματα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ παρακληθῶσιν οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ νὰ φέρουν ἕνα ἰσολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ παρελθόντος ἔτους, τὰ ὁποῖα ἤδη τετελεσμένα εἰσὶ καὶ ὅ,τι δυνατὸν ἐκ τῶν τοῦ παρόντος, εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὸν ἕβδομον μῆνα αὐτοῦ, διὰ νὰ λάβωμεν οὕτω μίαν ἰδέαν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεώς μας, διὰ νὰ εὐκολυνώμεθα εἰς τὰς ζητουμένας ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας πιστώσεις μας, χωρὶς νὰ προστρέχωμεν ἑκάστοτε εἰς εἰδικὰς πληροφορίας.

§103ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι ὡρισμένη κατὰ τὸν νόμον ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν παρουσιάζηται ὁ ἀπολογισμός· τότε λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον θὰ παρουσιάσῃ καὶ τὸν ὑπολογισμὸν καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς διαχειρίσεως· ἀλλὰ νὰ μοῦ ζητῆτε τώρα νὰ σᾶς παρουσιάσω λογαριασμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, εἶναι πρᾶγμα ἀδύνατον.

§104ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὁ νόμος δὲν τὰ θέλει νὰ ὦσιν εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ ὑπουργοῦ, ἀλλ’ εἰς τὰς διαιρέσεις τῆς ὑπηρεσίας. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν· καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ὕλην ἡ ὑπηρεσία, καὶ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἂς μᾶς τὴν φέρῃ.

§105ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ὅ,τι σᾶς ζητοῦν, ἂν ἐνόησα καλῶς τὸν Κ. Παλαμήδην, εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ, καὶ παράνομον ἀκόμη, ὁ νόμος δὲν ὑποχρεοῖ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ κάμῃ. Διὰ τί εἶναι ἀδύνατον; διότι, ὡς ἠξεύρετε, κατὰ τὸν λογιστικὸν μας νόμον, οἱ ἀπολογισμοὶ δίδονται τὸ ἑπόμενον ἔτος, διότι τὸ ἑπόμενον ἔτος βεβαιοῦνται ὅλαι αἱ εἰσπράξεις καὶ ὅλα τὰ ἔξοδα. Ἐντὸς 20 μηνῶν κατὰ τὸν νόμον ἡ οἰκονομικὴ ἀρχὴ ὀφείλει νὰ βεβαιώσῃ ὅλα τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ παρελθόντος ἔτους, καὶ ὑποβάλῃ αὐτὸν τὸν λογαριασμὸν ἐνώπιόν σας.

§106ΤΙΝΕΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ζητεῖ ὁ Κ. Παλαμήδης, νὰ τοῦ παρουσιάσωμεν τὴν ἀναλογίαν, τὴν σχέσιν, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐσόδων.

§108ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον μᾶς λέγει ὁ ὑπουργὸς κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον ἀπαιτεῖται πρὸ τῆς λήξεως τῆς διετίας νὰ ὑποβάλῃ κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τὸ ὑπουργεῖον ἕνα Γενικὸν λογαριασμὸν, καὶ περὶ τὸ τέλος τοῦ βʹ. ἔτους τὸν ἀπολογισμόν· λέγω, ὅτι αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν παρεβλέψαμεν κατ’ αὐτὴν τὴν διετίαν. Ἡμεῖς ἀρκούμεθα μ’ ὅλον τοῦτο νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πρόχειρον σημείωσιν πρὸς πληροφορίαν, ἐὰν ἡ αὔξησις καὶ ἀφαίρεσις τῶν φόρων, τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσαμεν ἀπὸ πέρισυ, βεβαίως φέρουν μίαν διαφοράν. Μίαν ἰδέαν λοιπὸν ἂς μᾶς δώσῃ ὁ ὑπουργὸς, εἴτε ἐγγράφως, εἴτε προφορικῶς, τοὐλάχιστον διὰ νὰ γνωρίζωμεν, ἂν θὰ αὐξήσωμεν ὡς ἔγγιστα αὐτὰ, ἢ ἐλαττώσωμεν.

§109ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δηλαδὴ ἔχομεν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν χρήματα διὰ νὰ δώσωμεν πίστωσιν;

§110ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ὅ,τι σᾶς ζητοῦν εἶναι ἀδύνατον· διατί; σᾶς ζητοῦν νὰ εἴπωμεν ποῖα εἶναι τὰ ἔσοδα τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἐνῷ ταῦτα σύγκεινται, ἐκτὸς τῶν εἰσοδημάτων τῶν βεβαιωθέντων μέχρι τοῦδε, καὶ ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐβεβαιώθησαν ἔτι· π. χ. ὑποθέτομεν, ὅτι θέλομεν εἰσπράξει 20 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρομεν πόσον θὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τὰ ζῶα, ἀπὸ τὰς σταφίδας, τὸ ἔλαιον καὶ ἄλλα διάφορα προϊόντα.

§111ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἡ μεταβολὴ τῆς φορολογίας ἔγεινεν ἀπὸ πέρυσι· φέρετέ μας τοὐλάχιστον τὸ περυσινόν.

§112ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ἂς ἐννοηθῶμεν, Κύριοι, διὰ νὰ τελειώσω ἐν δυσὶ λέξεσι· ζητεῖτε τὸν λογαριασμὸν τοῦ ἔτους, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ σᾶς τὸν δώσωμεν, ζητεῖτε ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀλήθεια, ὥστε θὰ ᾖναι ὑπόθεσις· δυνάμεθα νὰ σᾶς εἴπωμεν, ὑποθέτομεν ὅτι θέλομεν ἔχει τόσα εἰσοδήματα, δὲν ἠμποροῦμεν ὅμως νὰ σᾶς εἴπωμεν γνωρίζομεν τοῦτο, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἐρωτήσητε καὶ ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τὰς πεποιθήσεις μας, δηλαδὴ πόθεν νομίζομεν ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ πληρώσητε; ποῖαι αἱ εἰσπράξεις καὶ ποῖα τὰ ἔξοδά σας; ἀλλὰ καὶ τότε θέλομεν σᾶς εἴπει τὰς ἐλπίδας, τοὺς φόβους μας καὶ τοὺς ὑπολογισμούς μας καὶ οὐδὲν ἕτερον. Εἰς τὴν συζήτησιν λοιπὸν, ἥτις θὰ λάβῃ χώραν τὸ ἐρχόμενον Σάββατον, θέλομεν σᾶς εἰπεῖ, ἐπειδὴ τὸ ἀπαιτεῖτε, ὅλας τὰς ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας κάμνομεν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Χρηστίδης.

§114ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω.

§115ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπὸ τὸ βῆμα.

§116ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (Ἀπὸ τὸ βῆμα). Νομίζω, ὅτι ἡ γενομένη πρότασις εἶναι ἄκαιρος, ἄσκοπος. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Τριπόλεως, εἶναι ἤδη γεγεννημένον. Ἐδῶ ἐψηφίσθη ἕνας προϋπολογισμὸς, ὅστις προϋπελόγισε καὶ τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα· ἡ πραγματοποίησις τοῦ προϋπολογισμοῦ γίνεται μὲ τὸν ἀπολογισμόν. Ἓν δικαίωμα ἔχετε σήμερον, ὁσάκις τὸ ὑπουργεῖον σᾶς φέρει μίαν πίστωσιν, ἔχετε τὸ δικαίωμα δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ περὶ δημ. λογιστικοῦ νόμου νὰ ζητήσητε συγχρόνως νὰ μᾶς προτείνῃ καὶ πόθεν θὰ λάβῃ αὐτοὺς τοὺς πόρους. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι αὐτὴ ἡ συζήτησις εἶναι ὅλως διόλου ἄκαιρος. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν τὴν ζητουμένην νέαν πίστωσιν, θὰ ἐρωτήσωμεν τὸν ὑπουργὸν νὰ μᾶς φέρῃ κατὰ τὸν νόμον καὶ τοὺς πόρους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ πληρώσῃ.

§117ΣΠΗΛΙΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐννόησα, Κύριοι, καλῶς τὸν Κ. Ῥήγαν, φρονῶ, ὅτι παρεξηγήθη· ὁ Κ. Ῥήγας ὑποστηρίζων τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ὅτι ὁσάκις παρουσιάζεται εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησις περὶ δαπάνης ἀπαιτεῖται νὰ καταδεικνύωνται καὶ οἱ πόροι, ἐζήτησεν ἀκόμη νὰ ὑποβληθῇ καὶ οἰκονομικὴ διαχείρισις τοῦ παρελθόντος ἔτους, τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον κατὰ τὸν λογιστικόν μας νόμον ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ τὸν Ἀπρίλιον· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν τὴν ὑπέβαλε τότε, ζητεῖ τώρα· ὥστε ἔχουσα πάντοτε ἡ Συνέλευσις ὑπ’ ὄψιν τὰς δαπάνας τὰς γενομένας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττει, ἔτι δὲ τὰ ὑπολογισμένα ἐφέτως νὰ δαπανηθῶσι καὶ νὰ εἰσπραχθῶσι, νὰ ᾖναι ἐν γνώσει τὶ θὰ ἀποφασίσῃ. Αὐτὸ εἶπεν ὁ Κ. Ῥήγας.

§118ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρὸς φωτισμὸν ἀπαιτεῖται νὰ μᾶς φέρῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς ἐξηκριβωμένην τὴν διαφορὰν, ἥτις προκύπτει, ὅταν διαλυθῇ τὸ πλήρωμα τοῦ ἀτμοδρόμονος, καὶ ὅταν τεθῇ εἰς ἐνέργειαν· διότι εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι καὶ διαλυομένου τοῦ πληρώματος πάλιν θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ πληρώνωμεν. Αὐτὴν τὴν διαφορὰν ἂν συμμερίζηται ἡ Συνέλευσις, παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναφέρῃ τὸ Σάββατον.

§119ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§120ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Τὸ ἄσκοπον, τὸ ὁποῖον ὁ πληρεξούσιος Ἀλεξανδρείας, Κ. Χρηστίδης, ἐθεώρησεν εἰς τὴν πρότασίν μου, τὸ περιώρισεν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὅστις εἶναι ὄντως ἄσκοπος· ἐγὼ εἶπα, ὅτι ἐπειδὴ ἔχομεν ἤδη δύω ἔτη, καὶ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀφῃρέσαμεν, ἐπροσθέσαμεν, καὶ τόσα ἄλλα, πρέπει νὰ ἔχωμεν γνῶσιν τοῦ τοιούτου παρελθόντος· ἡ ὁλοτελὴς ἕως τώρα ἄγνοιά μας εἶναι ἀδικαιολόγητος ὅλως καὶ δὲν ἤλπιζα νὰ ἐγκρίνῃ μίαν τοιαύτην τακτικήν.

§121ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλη πρότασις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, παρακαλῶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀνάγνωσις τῶν ἄλλων προτάσεων.

§123ΣΧΙΝΑΣ. Τί ἀπεφασίσατε, Κ. Πρόεδρε;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει πρότασις.

§125ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπα εἰς τὸν ὑπουργόν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι μὴ δυνάμενος νὰ φέρῃ ὁριστικοὺς ἀριθμοὺς, ἀλλ’ ὑποθετικοὺς, θέλει φροντίσει τὸ Σάββατον νὰ τοὺς εἴπῃ. Ἀναγινώσκεται πρότασις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Καθίσταται ἀρχηγεῖον τῆς ἐθνοφυλακῆς τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἄρθρον 2. Ὁ ἀρχηγὸς, δυνάμενος νὰ ληφθῇ καὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, διορίζεται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ἐκ καταλόγου τριπλασίου ἀριθμοῦ ὑποψηφίων, ἐκλεγομένων δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ὑπὸ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς τε Πανεπιστημείου φάλαγγος καὶ τῶν ταγμάτων τῆς εἰρημένης ἐθνοφυλακῆς. Ἡ περίοδος ἑκάστης ἐκλογῆς εἶναι διετής. Ἄρθρον 3. Ὁ Βασιλεὺς ἔχει τὸ δικαίωμα, προτάσει ὁλοκλήρου τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, νὰ παύῃ τὸν ἀρχηγὸν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ. Ἡ πρότασις δέον νὰ ᾖ ᾐτιολογημένη καὶ νὰ δημοσιεύηται προσηκόντως. Ἄρθρον 4. Ἐν περιπτώσει παύσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἡ ἀντικατάστασις αὐτοῦ, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2, ἐνεργεῖται ἐντὸς 20 ἡμερῶν. Ἄρθρον 5. Τὸ ἀπὸ 6 Δεκεμβρίου 1862 ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν καθηκόντων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς ἀποκαθίσταται ἐν ἰσχύϊ. Ἄρθρον 6. Αἱ πρὸς συντήρησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς ἐθνοφυλακῆς καὶ ἀποζημίωσιν τῶν παρ’ αὐτῷ διορισθησομένων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ ἀπαιτούμεναι δαπάναι καταβληθήσονται, κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, ἐκ τοῦ Κεφαλ. 4 ἄρθρ. 4 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργείου.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσηνίας

ΑΛ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει παραπεμφθῆ κατὰ τὸν κανονισμόν.

§129ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔχω ἔνστασιν περὶ ἀπαραδέκτου.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Παλαμήδου ἔχει ὡς ἑξῆς· «Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἰσαγάγῃ τὸν λογαριασμὸν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως, κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον, τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅστις ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ κατὰ τὸν Ἀπρίλιον.»

§132ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὴ εἶναι νέα πρότασις.

§133ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Σᾶς λέγω, ὅτι καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, διότι τὸ λογιστήριον δὲν εἶναι ἕτοιμον νὰ παρουσιάσῃ οὔτε τοὺς προϋπολογισμοὺς, ἑπομένως καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ παρελθόντος ἔτους, οὔτε τοῦ προπαρελθόντος, διότι δὲν ὑπάρχει ἕτοιμος ἡ ὕλη· ποῖος πταίει; ἡ κατάστασις, ὁ ῥοῦς τῶν πραγμάτων, ἂν δὲν θέλετε νὰ τρέξωμεν εἰς τὰ ἀληθῆ αἴτια. Ἡ Κυβέρνησις ἤδη μετὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς Βασιλείας μονιμοποιουμένη ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θέλει φροντίσει, ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ μέρος τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἔμβῃ εἰς τάξιν· διότι ἄνευ ἀπολογισμῶν οἱ προϋπολογισμοὶ δὲν σημαίνουν τίποτε, καὶ τὸ ἔθνος δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι λαμβάνει γνῶσιν, ἢ μέρος εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας του, ἂν σὺν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν ἔχῃ καὶ τὸν ἀπολογισμόν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, αἱ Βουλαὶ κατόπιν, τὸ ὑπουργεῖον πρέπει νὰ συστήσῃ ἰδίως τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῶν ἀπολογισμῶν, καὶ πρέπει νὰ ᾖναι βέβαιοι, ὅτι ἐν ὅσῳ οἱ ἀπολογισμοὶ δὲν παρουσιάζονται τακτικῶς, ἡ συνταγματικὴ καὶ σπουδαιοτάτη ἐγγύησις ἀργεῖ.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε λοιπὸν, ὅτι ὁ Κύριος Παλαμήδης, νομίζει ἀναγκαῖον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Σαββάτου, ὅτε θέλουν συζητηθῇ αἱ δύο σήμερον ζητηθεῖσαι πιστώσεις, νὰ παρουσιάσῃ τὸ ὑπουργεῖον τὸν λογαριασμὸν τὸν οἰκονομικὸν κατὰ τὰ δύο ἔτη.

§135ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Διὰ νὰ φέρῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1863, ἔπρεπε νὰ ἦναι ὑποβεβλημένοι οἱ τοῦ 62, 61, 60 καὶ 59· ἀλλ’ ὅλοι αὐτοὶ λείπουν· ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον νὰ παρουσιασθῇ ὁ οἰκονομικὸς λογαριασμός. Καὶ ἂν ὁ Κ. Παλαμήδης ζητεῖ ἀπὸ ἐμὲ ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος νὰ φέρω 5 ἐτῶν λογαριασμοὺς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ τὸ πράξω· ἂν ὁ Κ. Παλαμήδης ἰσχυρίζεται, ὅτι δύναται νὰ παρουσιασθῇ ὁ λογαριασμὸς τοῦ 63 χωρὶς νὰ ὑποβληθοῦν οἱ λογαριασμοὶ τῶν ἄλλων προηγουμένων ἐτῶν, τοῦτο, νομίζω, εἶναι ἀδύνατον.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Παλαμήδη, δὲν ἠμπορῶ νὰ θέσω τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν πρὶν σᾶς ζητήσω μίαν ἐξήγησιν· ἐννοεῖτε διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἕτοιμον λογαριασμὸν νὰ παρουσιάσῃ ὁ ὑπουργὸς, ἢ ἐννοεῖτε νὰ τὸν ἑτοιμάσῃ;

§137ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ ποτὲ δὲν ἤλπιζον ν’ ἀκούσω αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν τοῦ χρόνου· λέγω ὅμως, ὅτι ἀφότου ἤρχισεν ἡ Συνέλευσις, δὲν ἔπρεπε νὰ παραμεληθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, διότι δὲν ἔλειψε κανὲν ὄργανον ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συντρέχουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· μολαταῦτα ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἕτοιμα, ὡς τὸ βεβαιοῦν οἱ ἴδιοι, καὶ τὸ βοηθοῦν ἄλλοι, ἂς μᾶς φέρῃ τοὐλάχιστον μίαν ἰδέαν, τί συνήχθησαν ἀπὸ τοὺς περυσινοὺς φόρους· καὶ εἶναι ἱκανὸν τοῦτο διὰ νὰ σχηματίσωμεν καὶ ἡμεῖς ἰδέαν περὶ τῶν εὐκολιῶν μας, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἐφετεινὴν εὐφορίαν καὶ τὸν περιορισμὸν τῶν ἐξόδων μας.

§138ΥΠΟΥΡ. ΕΣΩΤΕΡ. Ὅ,τι ἠμποροῦμεν θὰ φέρωμεν.

§139ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ φιλονεικοῦμεν· ὁ ὑπουργὸς παρίσταται καὶ λέγει, ὅτι εἶναι ἀδύνατον.

§140ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελα, Κύριε Πρόεδρε, νὰ προσθέσω δύο λέξεις, ὅτι οἱ ἀπολογισμοὶ μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν εὑρίσκονται εἰς πλέον δυσχερῆ θέσιν, παρ’ ὅτι κατὰ τὸ 1855, 56, 57, καὶ καθεξῆς. Ὁ Κύριος Παλαμήδης καὶ ὡς γερουσιαστὴς καὶ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ 1859 εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ὅτι οἱ λογαριασμοὶ δὲν ἐπρόφθασαν, δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους, νὰ συμβαδίζουν μὲ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου, καὶ ἑπομένως νὰ ἔρχωνται ἀμέσως μετὰ τὰς δαπάνας τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅπου εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν τὰ νομοθετικὰ σώματα νὰ ἐξάγουν, ἂν πραγματικῶς ἐξωδεύθησαν καλῶς, ἢ κακῶς τὰ χρήματα. Λοιπὸν εὑρισκόμεθα εἰς τὰς αὐτὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα καὶ τότε· ἔτι δὲ περισσότερον, Κύριε Πρόεδρε, διότι μόλις κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἠδυνήθη νὰ συντάξῃ ἕνα προϋπολογισμόν· καθότι εἰς τὸ παρελθὸν ἔτος ἕνεκα τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων οὔτε προϋπολογισμὸν νὰ συντάξωμεν ἠδυνήθημεν, πολὺ δὲ περισσότερον ἀπολογισμόν· δὲν ἔπρεπεν ἑπομένως ὁ Κ. Παλαμήδης νὰ ἐπιμένῃ ἐπὶ τοσοῦτον νὰ ζητῇ σήμερον ἀπολογισμοὺς, ἀφοῦ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων.

§141ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Δὲν ἐζήτησα ἀπολογισμόν.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ἀφήσω Κύριε Παλαμήδη;

§143ΔΡΟΣΟΣ. Οὔτε λογαριασμὸς τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως δύναται νὰ παρουσιασθῇ, διότι καὶ οἱ λογαριασμοὶ καὶ οἱ ἀπολογισμοὶ ἐξάγονται ἀπὸ τὰ βιβλία τοῦ γενικοῦ λογιστηρίου, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἕτοιμα· δύναται ὅμως νὰ συνταχθῇ ἀπὸ τὰς καταστάσεις τῶν ταμείων μία προσωρινὴ κατάστασις τοῦ παρελθόντος, ἐκ τῆς ὁποίας νὰ φαίνωνται πόσα ἦσαν τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ παρελθόντος ἔτους.

§144ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Ὅ,τι ἠμποροῦμεν θὰ τὸ φέρωμεν.

§145ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ δέχομαι καὶ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Δρόσου.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ φέρῃ προσωρινὴν κατάστασιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ παρελθόντος ἔτους. Λοιπὸν, Κύριοι, θέλω σᾶς ἐρωτήσει.

§147ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὑποστηρίζουν ἄλλοι τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Παλαμήδη;

§148ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Λέγω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ ἡ ὕλη ἐντὸς τοῦ ὑπουργείου, καὶ ἂν δύναται νὰ ἔλθῃ ἕως τὸ Σάββατον, τὸ φέρομεν.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκεῖ, ἀρκεῖ· ἄλλην πρότασιν Κύριε Πρόεδρε.

§150ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, Κύριοι, ἡ σύστασις τοῦ ἀρχηγείου τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ λυποῦμαι, διότι ἕως τώρα τὸ ἀρχηγεῖον δὲν συνεστήθη. Τὸ κατ’ ἐμὲ ὁσάκις τὸ ζήτημα ἦλθεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐξεφράσθην μεθ’ ὅλης τῆς πεποιθήσεώς μου, ὅτι ἡ ἐθνοφυλακὴ εἰς τὰς Ἀθήνας ἰδίως πρέπει νὰ ἔχῃ τὸν ἀρχηγόν της διὰ νὰ τὴν ἀναθρέψῃ, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἀναπτύξῃ, τὴν συνδέσῃ καὶ τὴν μορφώσῃ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, δὲν ὑπάρχει ἕως τώρα ἀρχηγεῖον, ἐπειδὴ ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς, τὸ προβούλευμα, τὸ ψήφισμα, δὲν ἐκυρώθη....

§151ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ὑπεβάλετε.

§152ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Τὸ ὑπεβάλομεν, μὰ ἐσυμβουλεύσαμεν νὰ μὴ κυρωθῇ· κ’ ἐπειδὴ δὲν ἐκυρώθη, σᾶς φέρομεν τὸ ἄλλο. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἂν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ν’ ἀποφασίσητε, ὥστε καὶ αὐτὸ νὰ συζητηθῇ τὸ ἐρχόμενον Σάββατον.

§153ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§154ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριε ὑπουργὲ, μίαν λέξιν μόνον· ἂν ἀπεφασίσθη ὁριστικῶς, ὅτι δὲν κυροῦται. (θόρυβος.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶπε, Κύριε Γλαράκη.

§156ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡ. Μάλιστα.

§157ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι! μὴ ταράττεσθε! ἰδοὺ τί ἐννοῶ διὰ τῆς ἐρωτήσεως. Ἐὰν δὲν ἔδιδεν αὐτὴν τὴν τελευταίαν ἀπάντησιν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, τότε ἤθελον εἶσθαι δύω γνῶμαι ἐκκρεμεῖς παρὰ τῷ Βασιλεῖ· δι’ αὐτὸ ἠρώτησα, ἐὰν ἀπεφάνθη ὁριστικῶς, ὅτι δὲν τὸν κυρώνει.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προτείνει τὸ προσεχὲς σάββατον.

§159ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία μικρὰ πρότασις ἀκόμη ἀφορῶσα τοπικὰ συμφέροντα. Ἀναγινώσκεται μία πρότασις τῶν Κυρίων Λάππα, Παπαϊωάννου κλπ. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἡ ἀπὸ Θηβῶν εἰς Λεβαδείαν ὁδὸς χαρακτηρίζεται ἐθνικὴ ὁδὸς καὶ ἑπομένως ἐφαρμόζονται ἐπὶ τῆς κατασκευῆς αὐτῆς αἱ περὶ ἐθνικῶν ὁδῶν διατάξεις τοῦ περὶ ὁδοποιίας νόμου. Οἱ πληρεξούσιοι Λεβαδείας Γ. Λάππας. Λ. Παπᾶ Ἰωάννου. Ἰω. Δυοβουνιώτης. Χ. Ὀδυσσέως.

§161ΛΑΠΑΣ. Καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος· διότι ὁ πρώην ὑπουργὸς διέταξε νὰ ἐκποιηθῇ ἓν τεμάχιον πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ Λεβαδείας μέχρι Καλάμης, διότι ἡ ἐπαρχία Λεβαδείας θὰ δώσῃ ὡς ἐκ τῶν φυτειῶν τοῦ βαμβακίου ἓν ἀρκετὸν εἰσόδημα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὅθεν παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ ὁ δρόμος ὡς δημόσιος.

§162ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Κύριοι! Πρὸ τεσσάρων μηνῶν εἶχον ὑποβάλει ὁμοίας φύσεως πρότασιν, τὸ κατεπεῖγον τῆς ὁποίας φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναπτύξω, διότι ὅλοι γνωρίζετε τὴν μεγίστην ἀνάγκην τῆς δι’ ἁμαξιτῶν ὁδῶν συγκοινωνίας τῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος. Τοῦτο δὲ μόνον ἀρκεῖ νὰ σᾶς προσθέσω περὶ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς, ὅτι ἅμα χαρακτηρισθῇ ἐθνικὸν τὸ τεμάχιον αὐτὸ τῆς ὁδοῦ, τὸ ἀπὸ Ἄργους μέχρι Μύλων, θὰ κατορθωθῇ, ὥστε νὰ συγκοινωνῇ ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος μετὰ τοῦ κέντρου τῆς Πελοποννήσου δι’ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ. Κατὰ συνέπειαν προτείνω, καὶ ἐπειδὴ πρὸ τεσσάρων μηνῶν ὑπεβλήθη αὐτὴ ἡ πρότασις, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν τάξιν εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἠκούσατε, ὅτι δύω προτάσεις ὑπάρχουν ἀφορῶσαι τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον, ἀλλὰ διαφόρων ἐπαρχιῶν, νὰ κηρυχθῶσιν ἐθνικαὶ ὁδοὶ ἡ ἀπὸ Θηβῶν εἰς Λεβαδείαν, καὶ διὰ τῆς ἄλλης ἡ ἀπὸ Ἄργους εἰς Μύλους. Προτείνεται λοιπὸν τὸ κατεπεῖγον, ὅπως συζητηθῇ τὸ σάββατον, τὸ δέχεται ἡ Συνέλευσις;

§164ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§165ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἡ ἡμερησία διάταξις λέγει, ὅτι προηγοῦνται αὐτῆς ὅσαι προτάσεις φέρονται.

§167ΔΑΓΡΕΣ. Ἐρωτῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὸ Βουκουρέστιον διωρίσθη γενικὸς πρόξενος ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐνθυμεῖσθε,—ὑπάρχει ὑποπροξενεῖον εἰς Γαλάζιον,—ἐθεώρησεν ἀνάξιον νὰ καθέξῃ τὴν θέσιν αὐτήν. Ἔχω γράμματα ἐκεῖθεν, τὰ ὁποῖα μὲ συνεκίνησαν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ἤθελον θεωρήσει ἔλλειψιν σπουδαιοτάτου καθήκοντος νὰ σιωπήσω περὶ αὐτοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προσδιορίσῃ ἡ Συνέλευσις ἡμέραν, καθ’ ἣν νὰ προσέλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς τοῦτο, καὶ ποῖοι οἱ λόγοι οἱ πείσαντες τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τοῦτο.

§168Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, ἐπειδὴ μάλιστα πρόκειται περὶ παραστάσεων γενομένων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, αἵτινες ἔφερον ἀποτέλεσμα τοσοῦτον συγκινητικὸν, σπεύδω νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐγὼ ἀρτίως παραλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, οὐδένα διώρισα, εὗρον ὅμως διωρισμένον ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου τὸν Κ. Γκιώνην.

§169ΔΑΓΡΕΣ. Εἰς αὐτὸ θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§170ΤΙΝΕΣ. Ἀλλὰ μίαν ἄλλην ἡμέραν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διατυπώσητε τὸ θέμα σας ἰδιαιτέρως. — Μοὶ δίδει τὴν ἄδειαν ἡ Συνέλευσις, ἐὰν μοὶ φέρῃ θέμα πρὸς συζήτησιν, νὰ τὸ ἀναβάλω διὰ τὸ σάββατον;

§172ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω τοὺς ἐν Βουκουρεστίῳ παρεπιδημοῦντας Ἕλληνας. Ἐὰν αὐτοὶ δυσηρεστοῦτο, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτανθῶσι καὶ εἰς ἐμέ· ἐγὼ οὐδεμίαν ἐπιστολὴν ἔλαβον.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, καθήσατε, ὁ Κ. Βαλασόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§174ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀοίδιμος Στουρνάρης, τὸ ἀκραιφνὲς αὐτὸ τέκνον τῆς πατρίδος......

§175ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§176ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατέλιπε τὸ πλεῖστον μέρος τῆς περιουσίας του ὑπὲρ τοῦ ἔθνους καὶ διέθεσεν αὐτὸ, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς ἵδρυσιν πολυτεχνείου, ὅπου νὰ διδάσκωνται αἱ βάναυσοι καὶ ὡραῖαι τέχναι, διέθεσε δὲ, ὥστε νὰ νομοθετικὰ Σώματα τῆς Ἑλλάδος νὰ ᾖναι οἱ ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης του. Μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ τοῦ ἀοιδίμου ἀνδρὸς ἥ τε Γερουσία καὶ ἡ Βουλὴ ἐξελέξαντο τοὺς ἀντιπροσώπους των, καὶ ἡ μὲν Γερουσία δὲν ἤλλαξε μέχρι σήμερον τὸν ἀντιπρόσωπόν της, ἡ δὲ Βουλὴ διώρισεν ἀντὶ τοῦ Κ. Χατζῆ Ἀναργύρου τὸν Κ. Λεώπουλον, καὶ μετ’ αὐτὸν ἐκλείψαντα ἐκ τῆς Βουλῆς, ἐμέ. Ἔμειναν τὰ πράγματα τοιουτοτρόπως μέχρι τῆς 10 Ὀκτωβρίου, μέχρις ἐκείνης τῆς ἡμέρας εἶχε καθαρισθῆ τὸ πλεῖστον μέρος τῆς περιουσίας αὐτῆς καὶ εἶχον ἀποτεθῆ εἰς τὴν τράπεζαν 450 νομίζω χιλιάδες δραχμῶν. Ἔγεινεν ὅμως μία δίκη ἐκκρεμὴς μεταξὺ τοῦ Στουρνάρη καὶ μεταξὺ τοῦ Κωνστ. Τοσίτζα ἐκ 50,000 ταλλήρων. Ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς μεταβολῆς εἶχεν ἐγκριθῆ τὸ σχέδιον τοῦ Πολυτεχνείου ὑπὸ τοῦ Βασιλέως καὶ ἔμελλε νὰ τεθῇ καὶ ὁ θεμέλιος λίθος· ἐπῆλθεν ἡ μεταβολὴ, ἔπαυσεν ὁ ἐπίτροπος τῆς Βουλῆς, νομικῶς, ἴσως, νὰ ᾖναι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, καθὼς καὶ ὁ ἐπίτροπος τῆς Γερουσίας, καὶ ἔκτοτε δὲν ἠδυνήθησαν οἱ δύο αὐτοὶ ἐπίτροποι νὰ λάβωσιν οὐδὲν μέρος ἐνεργητικόν. Ὁ μακαρίτης Μανάκης ὡς ἐπίτροπος τοῦ ἀποθανόντος Τοσίτζα, ὅστις εἶχε καὶ αὐτὸς κληροδοτήσει δι’ αὐτὸ τὸ κατάστημα 100,000 ταλλήρων, ἀνεδέχθη νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ Πολυτεχνεῖον τοῦτο, καὶ καθὼς εἴδετε, ἐξηκολούθει μέχρι τοῦ θανάτου του νὰ ἐργάζηται εἰς αὐτό. Ἡμεῖς νομίζοντες, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα, ἀλλὰ βλέποντες ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὡς φιλογενὴς, ἤθελεν ἴσως εὐεργετήσει τὸ κατάστημα αὐτὸ, διότι πρὸς τὴν δαπάνην τὴν κληροδοτηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Στουρνάρη καὶ τοῦ Τοσίτζα, ἤθελε πείσει τὴν Κ. Ἑλένην Τοσίτζα νὰ προσφέρῃ ἴσως καὶ ἄλλα χρήματα, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀφήκαμεν ἀνενόχλητον αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον νὰ ἐργασθῇ. Τόρα δὲν πρόκειται τόσον περὶ τοῦ καταστήματος, ὅσον περὶ τῆς δίκης τῆς ὑπαρχούσης μεταξὺ τοῦ Στουρνάρη καὶ τοῦ Τοσίτζα. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχουν ἐπίτροποι νόμιμοι, διότι ἐὰν ἦσαν, ἔπρεπε νὰ ἐργασθοῦν καὶ προτήτερα, ἀνέφερα ταῦτα εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅπως λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα εἰς τὴν τελειοποίησιν τοῦ καθιδρύματος τούτου καὶ εἰς τὴν διεκπεραίωσιν τῆς ἐκκρεμοῦς αὐτῆς δίκης, διότι φοβοῦμαι, μήπως, ἐκδοθείσης μιᾶς παρεμπιπτούσης ἀποφάσεως τοῦ πρωτοδικείου, ἐπέλθῃ κἀμμία παραδοχὴ καὶ ἀπολέσῃ τὸ δημόσιον μίαν περιουσίαν μεγάλην. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Χίου, ὅστις εἶναι καὶ ἀντιπρόσωπος τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης, νομίζω, ὅτι εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς δώσῃ πληροφορίας περὶ τῆς στάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκεται αὐτὴ ἡ δίκη καὶ τί πρέπει νὰ γείνῃ. Μετὰ τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἡ Συνέλευσις εἶναι κυρία νὰ λάβῃ ἕτερα μέτρα.

§177ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἠκούσατε, Κύριοι, τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Λακεδαίμονος περὶ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Νικ. Στουρνάρη. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ ἀείμνηστος κατέλιπε τὸ ποσὸν 100 περίπου χιλιάδων ταλλήρων πρὸς ἀνέγερσιν ἑνὸς Πολυτεχνείου, καὶ ὅτι μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Νικ. Στουρνάρη, ὁ ἀείμνηστος θεῖος αὐτοῦ ὁ Μιχ. Τοσίτσας προσδιώρισεν ἑτέρας 100000 ταλλήρων, ἵνα ἐκ τῶν μὲν 100000 ταλλήρων τοῦ Στουρνάρη ἀνεγερθῇ ἡ οἰκοδομὴ, ἐκ δὲ τῶν 100000, τὰς ὁποίας ὥριζεν ὁ μακαρίτης Μιχ. Τοσίτσας, προμηθευθῶσι τὰ ἀναγκαῖα σκεύη, ἔπιπλα καὶ ὄργανα τοῦ Πολυτεχνείου, γίνωσι τέλος πάντων τὰ τῆς ἐσωτερικῆς διακοσμήσεως αὐτοῦ. Ὁ μακαρίτης Στουρνάρης ὥριζε διὰ τῆς διαθήκης του ἐκτελεστὴν τῶν τελευταίων αὐτοῦ......

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι! Ἀναγκάζομαι νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἐννοῶ, ποῦ ἠμπορεῖ νὰ καταλήξῃ ἡ Συνέλευσις.

§179ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶναι καλόν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλὰ καλόν· πρέπει νὰ φερθῇ ὡς ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἐπειδὴ αἱ Βουλαὶ εἶχον διορίσει μίαν ἐπιτροπὴν, ἄρα καὶ ἡ Συνέλευσις ἐξακολουθεῖ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν......

§181ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν ὑπάρχει.

§182ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὑπάρχει.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἓν ἔγγραφον εἰς τὸ προεδρεῖον, διὰ νὰ γνωρίζῃ, περὶ τίνος πρόκειται. Δὲν ἠξεύρω, ἔρχεται ὡς ἐπερώτησις εἰς τὴν κυβέρνησιν, ἔρχεται ὡς ἔκθεσις;

§184ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τώρα θὰ ἰδῆτε. Λοιπὸν, Κύριοι, ὁ μακαρίτης Στουρνάρης εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἀνέθεσε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεών του, τόσον ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀπέβλεπον τὴν περιουσίαν αὐτοῦ τὴν περιερχομένην εἰς τοὺς κληρονόμους, ὅσον καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀπέβλεπον τὴν τύχην τοῦ κληροδοτήματος, τὸ ὁποῖον ἄφησε εἰς τὸ ἔθνος, εἰς δύω ἐκτελεστὰς, εἰς τὰ βουλευτικὰ σώματα καὶ εἰς τὸν ἀείμνηστον αὐτοῦ θεῖον Μιχ. Τοσίτσαν. Τὰ νομοθετικὰ τῆς Ἑλλάδος σώματα, ἐπιληφθέντα τῆς ἐντολῆς αὐτῶν, διώρισαν ἡ μὲν βουλὴ κατὰ πρῶτον τὸν Κ. Ἀναργύρου, ἡ δὲ Γερουσία τὸν Κ. Γ. Ψύλλαν. Ὅταν ὁ Κ. Ἀναργύρου ἀπεδήμησεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἀντικατέστησεν αὐτὸν ὁ ἀξιότιμος τότε βουλευτὴς καὶ νῦν πληρεξούσιος Λακεδαίμονος Κ. Λεώπουλος, τὸν δὲ Κ. Λεώπουλον παυσάμενον τῆς βουλευτείας, ἀντικατέστησεν ὁ ἀξιότιμος Κ. Βαλασσόπουλος· μετὰ τὸν θάνατον ὅμως τοῦ Μιχ. Τοσίτσα, ὅστις διὰ τῆς θελήσεως τοῦ διαθέτου Στουρνάρη ἐκαλεῖτο εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης, ἡ βουλὴ καὶ ἡ γερουσία συνεννοηθεῖσαι, καὶ ἰδίᾳ ἑκάστη βουλευσαμένη ἐνόμισαν, ὅτι ἠδύναντο νὰ ἐξυπηρετηθῶσι τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἐὰν ἡ εὐγενὴς χήρα τοῦ ἀειμνήστου Μιχ. Τοσίτσα ἐκαλεῖτο ὑπὸ τῆς θελήσεως τῶν βουλευτικῶν σωμάτων, οὐχὶ ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, ἀλλ’ εἰς ἅπαξ καὶ ἐσαεὶ νὰ λάβῃ τοῦ ἐκτελεστοῦ τῆς διαθήκης τοῦ μακαρίτου ἀνεψιοῦ της Νικολ. Στουρνάρη ἐσαεὶ θέσιν, τὴν ὁποίαν κατεῖχε καὶ ἐξεπλήρου ὁ ἀείμνηστος αὐτῆς σύζυγος καὶ εὐεργέτης τοῦ ἔθνους Μιχαὴλ Τοσίτσας· διὰ κοινῆς λοιπὸν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας ἐκηρύχθη ἡ χήρα Κυρία Ἑλένη Μ. Τοσίτσα εἰς τὰ ἔργα τοῦ ἐκτελεστοῦ τῆς διαθήκης τοῦ ἀειμνήστου ἀνεψιοῦ της, ἐκλήθη πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ συζύγου της, καὶ μὴ δυναμένης τῆς ἐντολῆς αὐτῆς ν’ ἀνακληθῇ παρὰ μόνον ἀπὸ ἐκεῖνον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπέῤῥευσεν, ἀπὸ τὰ βουλευτικὰ σώματα, τὰ ὁποῖα ἀντικαθιστᾷ ἡ Συνέλευσις. Ἀλλ’ ὑπῆρξάν τινες, οἱ ὁποῖοι ἠξίωσαν, ὅτι καὶ μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς τελευταίας βουλῆς καὶ μετὰ τὴν παῦσιν τῆς τελευταίας Γερουσίας ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐντολὴ, τὴν ὁποίαν τὰ βουλευτικὰ σώματα εἶχον ἀναθέσει εἰς αὐτοὺς οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ λειτουργία τοῦ ἐκτελεστοῦ εἰς τὴν Κυρίαν Ἑλένην Μιχ. Τοσίτσα, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα αὐτῶν ὡς βουλευτοῦ τοῦ μὲν, ὡς Γερουσιαστοῦ τοῦ ἑτέρου. Εὐτυχῶς, Κύριοι, ὁ Κ. Γεώργιος Ψύλλας, ἔχων ἀκριβῆ καὶ πλήρη τὴν συναίσθησιν τῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν καθηκόντων του, ἀπέκρουσε μίαν τοιαύτην ἀξίωσιν, τῆς ὁποίας ἄλλοι ἐζήτησαν νὰ γείνωσι πλησίον του εἰσηγηταὶ, καὶ ὁ ἀξιότιμος οὗτος πολίτης ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ λειτουργία αὐτοῦ ἔπαυσε, ἀφοῦ κατελύθη καὶ τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον τῷ ἀνέθεσε αὐτήν. Ἴσως ὑπῆρξαν ἄλλοι μὴ φρονοῦντες τὰ αὐτὰ μὲ τὸν Κύριον Ψύλλαν καὶ ἐζήτησαν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐντολὴ αὐτῶν ὡς ἐκτελεστῶν. Ὁ Κύριος Μανάκης εἰς τὰ συμβεβηκότα αὐτὰ τῆς ἐκτελέσεως καὶ τῆς διαχειρίσεως οὐδόλως ἀναμιγνύετο ἐν ἰδίῳ ὀνόματι, ἀναμιγνύετο μόνον κατ’ ἐντολὴν καὶ ὑπ’ εὐθύνην τῆς Κυρίας Ἑλένης χήρας τοῦ ἀειμνήστου Μιχαὴλ Τοσίτσα. Λοιπὸν, ἂν ὁ Κύριος Μανάκης ἀπεβίωσεν, ἡ εὐγενὴς Κυρία Ἑλένη Μ. Τοσίτσα λαβοῦσα τὴν ἐντολὴν αὐτῆς παρὰ τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων ἐξακολουθεῖ νὰ ᾖναι διαχειριστὴς καὶ ἐκτελεστὴς τῆς διαθήκης, καὶ ἡ ἐκτέλεσις ἐξακολουθεῖ εἰς αὐτὴν ἐν πλήρει ἐνεργείᾳ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ περιουσία τοῦ μακαρίτου Στουρνάρη, ὅση ἐξεκαθαρίσθη καὶ κατετέθη εἰς τὴν Τράπεζαν ὑπὸ τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης, ἐξηντλήθη ἤδη διατεθεῖσα ὑπὲρ τοῦ Πολυτεχνείου, καὶ δυστυχῶς τὸ μέτρον αὐτῆς τῆς περιουσίας δὲν ἀνέβη εἰς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ μακαρίτης τὸ ὑπελόγισεν.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντομώτερον, Κύριε, Κόκκινε.

§186ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀρνεῖσθε, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ διορίσῃ δύω ἀντιπροσώπους ὅπως αἱ Βουλαί;

§187ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μάλιστα.

§188ΤΙΝΕΣ. Περὶ τίνος γίνεται συζήτησις;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἠξεύρω. Διὰ τῆς ἀνοχῆς σας μόνον γίνεται.

§190ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Θέλουν νὰ ὠφεληθῶσι ἀπὸ τὴν ἀδυναμίαν μιᾶς γυναικὸς ἀνικάνου.

§191ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἀνέβην τὸ βῆμα κατὰ πρόσκλησιν τοῦ Κυρίον Βαλασοπούλου νὰ δώσω λόγον. Ἐκινήθη λοιπὸν δίκη ἐναντίον τοῦ θείου του καὶ ἐκινήθη ἐκ μέρους τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης, καὶ δικηγόροι αὐτῶν εἴμεθα ὁ μακαρίτης Δαμιανὸς ὁ ἀξιότιμος Κ. Διομήδης Κυριακοῦ καὶ ἐγώ.

§192ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν θέλομεν νὰ τ’ ἀκούσωμεν αὐτά.

§193ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἀμὴ τί θέλετε;

§194ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τίποτε.

§195ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Νομίζω, Κύριε Βαλτινὲ, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ λάβητε μέρος εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων, τῶν ὁποίων ἐπιλαμβάνεται ἡ Συνέλευσις, πρέπει μὲν νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθερία λόγου, νὰ δίδωνται λεπτομερεῖς πληροφορίαι, ἀλλὰ προσηκόντως, κατὰ τὴν οἰκείαν ἡμέραν καὶ τὸν οἰκεῖον χρόνον. Ἦλθεν ὁ Κ. Βαλασσόπουλος χωρὶς νὰ μὲ εἰδοποιήσῃ διόλου· λέγει ἔχω κἄτι τι νὰ εἴπω πρὸς τὴν Συνέλευσιν. Ἐπερώτησιν ἐνόμισα ὅτι θὰ κάμῃ.

§197ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀναβληθῇ λοιπὸν δι’ ὡρισμένην ἡμέραν, εἶναι σπουδαῖον.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σπουδαῖον σπουδαιότατον, θέλετε καὶ αὔριον μεθαύριον, εἰπέτε ὅμως εἰς τὸν Πρόεδρον πρὸς ποῖον σκοπὸν τὸ ἐφέρατε;

§199ΔΑΓΡΕΣ. Λέγω, ὁ Κ. πρόεδρος νὰ μὴ δίδῃ τὸν λόγον χωρὶς προηγουμένως......

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιπλήξατε με, μὰ τὸ ἔπαθον.

§201ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἴμεθα δύο πληρεξούσιοι ἐδῶ, ὁ Κ. Διομήδης καὶ ἐγὼ, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν μέρος καὶ δὲν θέλετε νὰ μᾶς ἀκούσητε; (θόρυβος) Ἐκινήθη λοιπὸν δίκη, ἐξεδόθη ἀπόφασις προδικαστικὴ, ἥτις διέταξεν ἀποδείξεις· ὑπάρχει καὶ ἕτερον τῆς εἰσαγωγῆς μέρος, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ δοθῇ τυχαίως καὶ ἄλλη διέξοδος εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ πρὶν θέλομεν νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν πρώτην ὁδόν. Ἔχομεν ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων τοῦ ἀειμνήστου Στουρνάρη, εὑρίσκονται παρὰ τῷ Κωνσταντίνῳ Τοσίτσα, διαπραγματεύονται οἱ ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης αὐτοῦ μετὰ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τοῦ ἐν Λιβόρνῳ καταστήματος· εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν συμφέρει ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ λέγωνται.

§202ΤΙΝΕΣ. Ἄλλην ἡμέραν!

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι μόνον ἄλλην ἡμέραν, ἀλλὰ πρέπει ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἢ εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἀνατεθειμένη, ἀφοῦ μάλιστα ἔγεινε λόγος, ἀφοῦ εἶναι τόσον μεγάλη καὶ ἐθνικὴ, νὰ φέρουν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν εἴτε διὰ προτάσεων, εἴτε δι’ εἰσηγητικῶν ἐκθέσεων, ἀλλ’ ὄχι οὕτω πως.

§204ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν διαφόρων προτάσεων· πρώτη εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Ἰακωβάτου.

§206ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ αὐτῆς τῆς προτάσεως νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀναφορὰν ὅπως ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἱκανοποίησιν τοῦ νόμου; Πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος εἶναι γραμματεὺς Ἐπαρχίας, καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπαναστάσεως διέπραξε φόνον ἐπ’ αὐτοφώρῳ, δὲν θέλω δὲ νὰ σᾶς ὀνομάσω τὸν ὑπουργὸν, ὅστις τὸν ἔφερεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον οἱ τοιοῦτοι κακοῦργοι ὄχι μόνον νὰ μὴ ὑπάρχωσιν εἰς ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ὅτι πρέπει καὶ νὰ λαμβάνωσι τὰς οἰκείας θέσεις των καὶ νὰ γίνηται οὕτω πως ὁ νόμος σεβαστός.

§207ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖος τὸν διώρισε;

§208ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ τὸν ὀνομάσω, ἀφ’ οὗ τὸν ἠνέχθησαν τόσοι ἄλλοι κατόπιν ὑπουργοί.

§209ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖος τὸν διώρισε;

§210ΣΤΑΪΚΟΣ. Αὐτὸς διωρίσθη ἐπὶ Λόντου, θέλετε δὲ νὰ σᾶς εἰπῶ καὶ ἔτι περισσότερον; μετέβην εἰς τὸν ὑπουργὸν αὐτὸν, τῷ εἶπον, μὴ φέρετε ἕνα τοιοῦτον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι διατελεῖ ὑπὸ κατηγορίαν, μὲ εἶπε δὲ, ὅτι ὡς τίμιος Λόντος θέλω ἐξετάσει, ἀλλ’ ἴσως ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐπιάσθη ἀπὸ τὰς περιστάσεις, καὶ οὕτω πως δὲν ἔκαμε τίποτε. Παρέστησαν ὡσαύτως τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὸν Κύριον Αὐγερινὸν, καὶ ὁ Κύριος Θεαγένης νομάρχης εἶναι παρὼν, τὸν ὁποῖον διέταξε νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα. Αἱ πληροφορίαι ἦλθον, ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ ὑπουργὸς αὐτὸς οὐδὲν ἔπραξεν, κύριος οἶδε πόθεν πεισθεὶς, ἐκτὸς δὲ τούτου πολλὰ πράγματα συμβαίνουν εἰς τὴν Τριχωνίαν. Συμμορία συγκειμένη ἀπὸ 7 ὑπὸ τὸν ἀρχιλῃστὴν Κιάφα καταμαστίζει τὸν τόπον, δικαστικὰ ἐντάλματα συλλήψεως πολλὰ ὑπάρχουν εἰς τὸν ὑπομοίραρχον Τριχωνίας Βασίλειον Ἰωάννου, οὐδεμία ὅμως καταδίωξις ἐνεργεῖται κατ’ αὐτῶν. (Θόρυβος) ...... Εἰς τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν παραπονεῖται ὁ Πατὴρ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐφόνευσεν καὶ παρακαλεῖ νὰ τῷ δοθῇ δικαιοσύνη. Ἐπεθύμουν, Κύριοι, δι’ ὅλα ταῦτα νὰ ὁρισθῇ τὸ Σάββατον ὅπως δώσῃ πληροφορίας ὁ Κύριος Ὑπουργός. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορά).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διευθύνω τὴν ἀναφορὰν μετὰ συστάσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον;

§212ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§213ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς πρὸ πολλοῦ εἶναι διωρισμένος· τόσα ὑπουργεῖα παρῆλθον καὶ ἐν τούτοις μένει εἰς τὴν θέσιν του. Ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν πληροφορίαν. Θέλομεν ἐξετάσει καὶ τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, καὶ ὅταν λάβωμεν πληροφορίας, θέλομεν ἐνεργήσει· διότι δὲν ἐννοῶ πῶς ἕνα τοιοῦτον ἄνθρωπον ὁ Κύριος Βούλγαρης, ὁ Κύριος Ζαΐμης, ὁ Κύριος Λόντος, ὁ Κύριος Αὐγερινὸς τὸν ἄφησαν τόσον καιρὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐν ᾧ εἶναι ἔνοχος, ὡς λέγει ὁ Κύριος Στάϊκος, βαρέος ἐγκλήματος.

§214ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. ...... (Θόρυβος)

§215ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς κατηγορεῖται ἐπὶ συνεργείᾳ φόνου· νομίζω, ὅτι ἡ ποινὴ τοῦ κατηγορουμένου ἢ τοῦ ἐνόχου ἐπὶ συνεργείᾳ φόνου δὲν εἶναι νὰ διορίζεται εἰς ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ νὰ ἔρχηται εἰς τὰς φυλακὰς, ὥστε ἂν ὑπάρχῃ κατηγορία, πρέπει νὰ στιγματίζωνται τὰ ἁρμόδια δικαστήρια, τὰ ὁποῖα τὸν ἀφῆκαν νὰ ὑπάρχῃ εἰσέτι ἐλεύθερος.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὴν Συνέλευσιν εἰς δικαστήριον. Ἡ Συνέλευσις δεικνύει διάθεσιν, ὅτι ἀποτροπιάζεται, ὅταν βλέπῃ τοιαύτην κατάστασιν. Ἑπομένως κάμνει σύστασιν εἰς τὴν οἰκείαν ἀρχὴν ὅπως φέρῃ θεραπείαν. Ἕως ἐκεῖ στέκει.

§217ΣΤΑΪΚΟΣ. Τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ Κύριος Ὑπουργὸς μέλλει νὰ ζητήσῃ δύναται αὐθωρεὶ νὰ τὰς λάβῃ παρὰ τοῦ Συναδέλφου μας, πρώην Εἰσαγγελέως Μεσολογγίου, Κ. Θεοφίλου.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω στείλει ἀπόσπασμα πρακτικῶν πρὸς τὸν Κύριον Ὑπουργόν. Ἔρχεται τώρα ἡ ἀνάπτυξις προτάσεών τινων, ὁποία ἡ τοῦ Κυρίου Ἰακωβάτου καὶ τριῶν ἑτέρων. Μοὶ ἀνήγγειλαν ὅμως οἱ ἴδιοι νὰ μείνωσι διὰ τὴν προσεχῆ Συνεδρίασιν. Ἔρχεται οὕτως ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὴν παραχώρησιν τοῦ κτήματος Ῥούφ. Ὁ Κ. ὅμως Παντολέων ἐπὶ τοῦ κληροδοτήματος ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς πρότασιν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις Κεντρικὴν Γεωργικὴν ἑταιρίαν ὁλόκληρον τὸ πλησίον τῶν Ἀθηνῶν κείμενον ἐθνικὸν κτῆμα, ἐπιλεγόμενον τοῦ Ῥούφ, μετὰ τῶν ἐμπεριλαμβανομένων ἐλαιοδένδρων, οἰκοδομῶν, ὕδατος, κλπ. καθὼς καὶ τὸ δημόσιον δενδροκομεῖον τοῦ Χασεκῆ λεγόμενον μετὰ τῶν πρὸς ἄρκτον αὐτοῦ κειμένων ἐθνικῶν ἀγρῶν καὶ ἐλαιοδένδρων, διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν ἅπαντα τὰ κτήματα ταῦτα πρὸς σύστασιν παραδειγματικοῦ ἀγροκηπίου κατὰ τὸ ἄρθρ. 6 τοῦ καταστατικοῦ τῆς ἑταιρίας. Τῆς παραχωρήσεως ταύτης ἐξαιροῦνται μετὰ τῆς ἀναλόγου χρήσεως τοῦ δημοσίου ὕδατος ά. ἡ ἀποτελοῦσα τὸν Βοτανικὸν κῆπον ἔκτασις τοῦ Δημοσίου Δενδροκομείου, καὶ βʹ. τὸ πρὸς χρῆσιν τῶν ἀνακτορικῶν κήπων ἀποχωρισθὲν ἐκ τοῦ λαχανοκήπου φυτώριον. Ἄρθρον 2. Ἀπὸ τῆς ὡς ἀνωτέρω παραχωρήσεως ἡ δεκαετὴς ἐνοικίασις τοῦ κτήματος Ῥούφ θεωρεῖται αὐτοδικαίως διαλελυμένη, λόγῳ δημοσίου ἀνάγκης κατὰ τὸ ἄρθρ. 10 τῆς ἀπὸ 31 Μαρτίου ε. ε. καὶ ὑπ’ ἀριθ. 1306 διακηρύξεως τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Ἀττικῆς, ἐκπίπτεται ὑπὲρ τῶν ἐνοικαστῶν τὸ ἀναλογοῦν διὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ἐνοικιάσεως μίσθωμα, καὶ ἀναλαμβάνει ἡ Κεντρικὴ Γεωργικὴ ἑταιρία τὴν φροντίδα νὰ διαλύσῃ εἴτε συμβιβαστικῶς εἴτε δικαστικῶς μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν πᾶσαν ἐκ τοῦ συναλλάγματος τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ σχετικοῦ κτήματος προκύψουσαν διένεξιν. Ἄρθρον 3. Οἱ περὶ τῆς καλλιεργείας συντηρήσεως καὶ βελτιώσεως τῶν παραχωρουμένων κτημάτων ὅροι θέλουσι κανονισθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἄρθρον 4. Ἐν περιπτώσει μὴ τηρήσεως τῶν κανονισθησομένων ὅρων τῆς παραχωρήσεως, ἢ ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς ἑταιρίας, τὰ παραχωρούμενα κτήματα ἐπανέρχονται, ὅπως ἔχουσιν, εἰς τὴν πλήρη διάθεσιν τοῦ Δημοσίου ἄνευ τινὸς ὑποχρεώσεώς του διὰ γενομένης βελτιώσεως. Ἐν Ἀθήναις τὴν 29 Ἰουλίου 1864.

Α. ΚΑΛΟΣ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Καλός.

§220ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι κύριον μέλημα σήμερον ὅλων τῶν Κυβερνήσεων τῶν κηδομένων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὑλικὴν ἑνὸς τόπου, εἶναι ἡ προαγωγὴ πρὸ πάντων τῆς γεωργίας. Ἐν Ἑλλάδι κατὰ δυστυχίαν ἡ πεσοῦσα δυναστεία ἢ οὐδόλως ἢ κατὰ μικρὸν ἐφρόντισε περὶ τῆς προαγωγῆς τῆς ὑλικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ τόπου· ἐσύστησεν ὡς γνωρίζετε ἀγροκήπιον ἐν Τίρυνθι, καὶ ὅμως ἐκ τῆς συζητήσεως ἐσχάτως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν προηγουμένων οἴδατε, ὅτι οὐδόλως παρήγαγεν ἀποτελέσματα· ἀπεναντίας δαπάνας ὑπέστη τὸ δημόσιον εἰς τὸ παρελθὸν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας. Ἀδύνατον ἦτον ἐπὶ τῆς παρελθούσης δυναστείας πᾶσα ἑταιρία ἐρχομένη ἵνα ἀναλάβῃ τὴν ὑλικὴν τοῦ τόπου ἀνάπτυξιν, νὰ τύχῃ ἀκροάσεως καὶ συνδρομῆς τινός. Ἡ μεταβολὴ εὐτυχῶς ἔφερε καὶ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, τοῦ νὰ παρουσιασθῶσι πολλοὶ προτείνοντες τὴν ὑλικὴν τοῦ τόπου βελτίωσιν. Πολλαὶ ἑταιρίαι ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι θέλουν λάβει πᾶσαν δυνατὴν συνδρομὴν ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ἐπαρουσιάσθησαν. Ἡ ἐπιτροπή σας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ καταργηθῇ ἡ ἐν Τίρυνθι Σχολὴ καὶ νὰ συστηθῶσι σχολεῖα πρακτικὰ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἀλλὰ, Κύριοι, μὴ πιστεύσατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ ὅσην καὶ ἂν θέλῃ νὰ δείξῃ διάθεσιν εἰς τὴν προαγωγὴν τὴν ὑλικὴν τοῦ τόπου, ὅτι θέλει δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ, τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, τοῦτο βεβαίως ἐπιτυγχάνεται κάλλιον δι’ ἰδιωτικῶν ἐνεργειῶν. Πρὸς τοῦτο συνέστη πρὸ μικροῦ γεωργικὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία ὑπόσχεται νὰ προαγάγῃ τὴν γεωργίαν καὶ ἐζήτησε τὴν παραχώρησιν γαιῶν τινων παρακειμένων εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐνέκρινε τὴν σύστασιν τῆς ἑταιρίας ταύτης, καὶ ἀπεδέξατο τὴν παραχώρησιν τοῦ κτήματος Ῥοὺφ καὶ μέρος τοῦ Βοτανικοῦ κήπου. Ἡ ἑταιρία αὕτη, ἡ γεωργικὴ, ἡ ὁποία ἐνεκρίθη διὰ τοῦ διατάγματος τῆς 10 Ἰουνίου 1864 καὶ ἐτέθη ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως Γεωργίου, ὑπόσχεται οὐ μόνον τὴν ἐν τῇ πρωτευούσῃ σύστασιν σχολείου πρωτοτύπου, ἀλλὰ μὲ τὸν καιρὸν καὶ τὴν σύστασιν ἑτέρων σχολείων κατὰ νομοὺς ἢ κατ’ ἐπαρχίας. Ἵνα δὲ κατανοήσητε, Κύριοι, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἑταιρίας δὲν εἶναι ἰδιοτελὴς, ἢ αἰσχροκερδὴς, ἀλλὰ μόνον αὕτη ἐπιδιώκει τὴν ὑλικὴν τοῦ τόπου προαγωγὴν, θέλετε μοὶ ἐπιτρέψει νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἄρθρα τινα τοῦ καταστατικοῦ αὐτῆς, ἵνα πεισθῆτε, ὅτι δὲν ἐπιδιώκεται παρ’ αὐτῆς ἰδιοτελὲς συμφέρον. Ἀνεγνώσθησαν τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6 τοῦ καταστατικοῦ τῆς ἑταιρίας. Ὡς πρώτιστον δὲ σχεδὸν μέσον πρὸς προαγωγὴν τοῦ σκοποῦ της ἐθεώρησε νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ δημοσίου τὴν παραχώρησιν τοῦ εἰς τὴν καθέδραν κειμένου κτήματος τοῦ λεγομένου δενδροκομείου, καὶ προσέτι τὰς γαίας, αἵτινες εἶχον παραχωρηθῆ ἄλλοτε παρὰ τοῦ δημοσίου εἰς τὸν Ῥοὺφ, καὶ μετὰ ταῦτα εἶχον ἐνοικιασθῆ εἰς τὴν πρώην Βασίλισσαν Ἀμαλίαν, καὶ ἤδη πρόκειται νὰ ἐνοικιασθῶσιν ἐκ νέου ἐπὶ δεκαετίαν. Ἡ πρόσοδος ἡ ἐξ αὐτῶν παραγομένη ἀναβαίνει εἰς 16000 δραχ. ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐλαττοῦται κατ’ ἄλλον τρόπον· ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησε ἢ μᾶλλον ζητεῖ νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν καὶ τὸ δενδροκομεῖον, διὰ τὸ ὁποῖον δαπανᾷ, ὡς θέλετε ἰδεῖ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διὰ μισθοὺς καὶ τακτικὰ ἔξοδα 8,580 καὶ ἔξοδα δι’ ἄλλα ἔκτακτα 5,000, τὸ ὅλον 13,580, ἐξ αὐτῶν τῶν δαπανῶν δὲν ἀπολαμβάνει τὸ δημόσιον εἰμὴ τὸ ποσὸν 4000 περίπου δραχμῶν, ἐπέρχεται ἑπομένως ζημία 9,000 δραχμῶν. Ὥστε ἂν ἀφαιρέσητε τὰς δαπάνας, τὸ δημόσιον παρέχει πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς ἑταιρίας 7,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ ποσὸν αὐτὸ νομίζετε, ὅτι εἶναι μέγα; ὄχι, Κύριοι. Ἂν θελήσητε νὰ ῥίψητε μικρὸν βλέμμα εἰς ὅ,τι πράττουν ἄλλαι κυβερνήσεις, καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν Γερμανίαν, ἀλλὰ καταφεύγω εἰς αὐτὴν τὴν Γαλλίαν, τῆς ὁποίας ἡ γεωργικὴ κατάστασις δὲν εἶναι ὡς τὴν ἡμετέραν, θέλετε ἰδεῖ λέγω, ὅτι δαπανᾷ διὰ τὴν γεωργίαν καὶ δι’ ἕτερα δημόσια ἔργα 40 ἑκατομμύρια φράγγων, διὰ δὲ τὴν γεωργίαν ἰδίως secours speciale a l’ agriculture 2 ἑκατομμύρια· κατὰ δὲ τὸ 1863 ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου καὶ ἑτέρα συνδρομὴ εἰς 700 ἑταιρίας ἀγροτικὰς τὸ ποσὸν 1 ἑκατομμύριον καὶ 900 χιλ. φράγκων, ἰδίως διὰ τὴν Γεωργίαν, καὶ ποῦ γίνονται ταῦτα; ὅπου ἡ γεωργία δὲν ἔχει τοσαύτην ἀνάγκην ἐμψυχώσεως, ὅσον παρ’ ἡμῖν. Ἐκτὸς τούτου ἡ Γαλλία ἢ τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους δαπανᾷ διὰ τὴν ἄρδευσιν ἓν ἑκατομμύριον καὶ 250 χιλιάδες φράγκων κατ’ ἔτος, καὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν ἀποβαίνει ἀνωφελὴς, ἀλλὰ συντείνει πρὸς αὔξησιν τῶν πόρων τοῦ Κράτους, διότι ἡ ἄρδευσις φέρει τὸν πολλαπλασιασμὸν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἐμψύχωσιν τῆς γεωργίας. Παραχωροῦντες σήμερον τὸ κτῆμα τοῦ Ῥούφ, μὴ νομίζητε, ὅτι παραβλάπτετε τὸ δημόσιον ταμεῖον· ἡ καθαρὰ βλάβη αὐτοῦ ἀναβιβάζεται εἰς 7 χιλιάδας δραχμῶν, ἀλλ’ ὄχι εἰς 7 ἀλλὰ καὶ εἰς 17 καὶ 27 ἂν ἀνεβιβάζετο, ὠφείλετε νὰ παραχωρήσητε τὰς γαίας, διότι ἡ ἑταιρία ὑπόσχεται νὰ εἰσαγάγῃ πολλὰς βελτιώσεις εἰς τὴν γεωργίαν, τὴν δενδροφυτείαν καὶ τὴν βιομηχανίαν καὶ νὰ συστήσῃ ἐφεξῆς σχολεῖα καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας. Ἀναγνώσατε τὸ καταστατικὸν αὐτῆς καὶ θέλετε ἰδεῖ ὁποίας ἀνέλαβεν ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἑταιρία αὕτη δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἰδιοποιηθῇ τὰ παραχθησόμενα κέρδη, ἀλλὰ μάλιστα θέλει συνάξει καὶ συνδρομὰς, καὶ πᾶν ὅ,τι παράγεται θέλει δαπανᾶσθαι ὑπὲρ τῆς γεωργίας, καὶ πρὸς κοινωφελεῖς σκοπούς. Ἂν, Κύριοι, ῥίψητε ἓν βλέμμα ἐν τῷ Διατάγματι τοῦ 1837, δι’ οὗ συνεστήθη ἐν Ἑλλάδι ἡ βιομηχανικὴ ἐπιτροπὴ, θέλετε ἰδεῖ ὁποίας ὑποχρεώσεις ἀνέλαβε, καὶ ὅμως ἕνεκα τῶν ὀλίγων μέσων, τὰ ὁποῖα ἐχορήγει τὸ δημόσιον, ἀπέτυχε. Διὰ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Διατάγματος τοῦ 1837 διετάχθη, ὅτι ἅμα συσταθῇ ἑταιρία γεωργικὴ, ἀναλαμβάνει αὕτη τὰς ὑποχρεώσεις ἐκείνης. Βλέπετε, ὅτι ἡ γεωργικὴ αὕτη ἑταιρία ἐκτὸς τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει διὰ τοῦ καταστατικοῦ της, θέλει ν’ ἀναλάβῃ καὶ τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθησαν διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 1837 εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἐμψυχώσεως τῆς βιομηχανίας ἐπιτροπήν. Πιστεύσατε, Κύριοι, ὅτι ἂν δὲν χορηγήσητε αὐτὴν τὴν μικρὰν συνδρομὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θέλει ἔχει ὡς πόρους, οὐχὶ τὰς προσόδους αὐτῆς, ἀλλὰ τὴν συνδρομὴν τῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ὁμογενῶν, δὲν θέλει δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ της, τοὐναντίον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη διαλύεται, καὶ τίποτε καλὸν δὲν θέλει παραχθῆ. Ἴσως σᾶς εἶπον, ὅτι παραχωροῦντες τὸ κτῆμα τοῦτο στερεῖται τὸ δημόσιον προσόδου, ἂν ἐπ’ ὀλίγον σκεφθῆτε θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἀντὶ νὰ ὑποστῇ τὸ δημόσιον ζημίας θέλει ὠφεληθῇ· ἡ βελτίωσις τῆς γεωργίας εἶναι βεβαία ἐπαύξησις τῆς προσόδου.

§221ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρέπει, Κ. Πρόεδρε, καὶ οἱ ὑπουργοὶ νὰ ὦσι παρόντες εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§222ΚΑΛΟΣ. Ἐνταῦθα εἶναι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἐγὼ ὅμως ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι καὶ προχθὲς εἶπον, ὅτι εἰς πᾶσαν συνεδρίασιν ὀφείλουσι πάντοτε νὰ ὦσι παρόντες δύο τοὐλάχιστον τῶν ὑπουργῶν.

§223ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς συζητῶμεν, ἢ ἐπὶ τῆς οὐσίας;

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας. Τὴν παρελθοῦσαν δευτέραν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις αὕτη ὑπογεγραμμένη παρὰ δύο ὑπουργῶν, ἐπειδὴ ὅμως ἐκεῖνοι εἶχον παραιτηθῆ, ὑπέγραψε τὴν πρότασιν ταύτην ὁ Κύριος Καλός.

§225ΚΑΛΟΣ. Ἕνας καὶ μόνος λόγος ἠδύνατο νὰ ἐμποδίσῃ τὴν παραχώρησιν ταύτην, μὴ τυχὸν τὸ δημόσιον περιέλθῃ εἰς διενέξεις μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν, ὁ λόγος ὅμως οὗτος ῥητῶς ἐκλείπει, διότι εἰς τὴν διακήρυξιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἐνοικίασις ἀκυροῦται ὁψέποτε τὸ δημόσιον λάβῃ ἀνάγκην τοῦ κτήματος τούτου πρὸς ἄλλον κοινωφελῆ σκοπόν· τὸ δὲ δημόσιον, ἵνα μὴ τυχὸν περιέλθῃ εἰς διενέξεις δικαστικὰς, ἔθεσεν ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου ἄρθρον ῥητὸν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει ἡ ἑταιρία πᾶσαν δικαστικὴν διένεξιν μετὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Νομίζω ὅμως ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐγκατέστη ἐνοικιαστής. Ὑπάρχει εἴς τινας ἡ ἰδέα, μὴ τυχὸν γίνῃ ἑτέρα χρῆσις τοῦ κτήματος αὐτοῦ, καὶ οὕτω στερηθῇ, ἄνευ ὠφελείας τὸ δημόσιον τοῦ κτήματος αὐτοῦ· τὸ καταστατικὸν ὅμως ὁρίζει ῥητῶς, ὅτι καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ ἑταιρία ἤθελε καταργηθῇ, ἡ κυριότης ἐπανέρχεται πάλιν εἰς τὸ δημόσιον. Διὰ τοὺς ὀλίγους τούτους λόγους φρονῶ, καὶ ὅλοι νομίζω συμφωνεῖτε, ὅπως ἡ Κυβέρνησις παραχωρήσῃ τὸ κτῆμα τοῦτο, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ προαχθῇ ἡ ἐπιχείρισις αὕτη, τῆς ὁποίας ἔχομεν μεγάλην ἀνάγκην.

§226ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἔχω ἔνστασιν ἀναβλητικήν.

§227ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§228ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω καὶ ἐγὼ τὴν ἀναβολὴν, διότι εἶναι ἀνάγκη καὶ οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ λάβωσι γνῶσιν τῆς προτάσεως ταύτης.

§229ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (ἐγείρονται πολλοὶ ν’ ἀναχωρήσωσιν ὡς παρελθούσης τῆς ὥρας).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, μίαν στιγμὴν νὰ ἐπιψηφίσητε τὴν πίστωσιν τὴν συνήθη τῶν ἐξόδων διὰ τὸν μῆνα Ἰούλιον.

§231ΠΟΛΛΟΙ. Ἀποδεχόμεθα. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (ὥρα 2 παρὰ 5.)

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Σ. Γρίβας Ι. Ξυδάκτυλος.