1864.07.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 285.

Τῆς 25 Ἰουλίου 1864.

(Σάββατον).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κατσικαπῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§2ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ προκαλέσω συζήτησιν, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν θέλω ν’ ἀφήσω ἀπαρατήρητα δύω τινὰ, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν ἐν τοῖς σημερινοῖς πρακτικοῖς· ά) μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, εἶπον, ὅτι ἐν Ζακύνθῳ ἀπεδείχθη, ὅτι ἔλαβε χώραν ἔγκλημα ἀρκετὰ σπουδαῖον, ἀλλὰ τὸ ἔγκλημα ἔλαβε χώραν ἀπὸ μέρους τῶν ἀρχῶν καὶ οὐχὶ ἀπὸ μέρους τῶν πολιτῶν, καὶ τοῦτο διότι τὸ σημερινὸν προσωπικὸν τῆς ὑπαλληλίας ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ εἶναι τὸ δημιούργημα τῆς προστασίας· μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς προστασίας ὁ τόπος ἐκεῖνος ὑπέστη ὅσα γλῶσσα ἀνθρώπινος δὲν δύναται νὰ ἐκθέσῃ, τοῦτο δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἐπιμένω νὰ σημειωθῇ· δεύτερον ἐπεκράτησεν ἡ ἀρχὴ εἰς τὴν κράτησιν τῶν πρακτικῶν νὰ καταχωρῶνται ἁπλῶς αἱ ἰδέαι τῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀγορευόντων, παραδόξως, βλέπω, ὅτι εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικὰ κατεχωρήθη ὁλόκληρος ἡ ὁμιλία τοῦ Κυρίου Καλοῦ οὐδεμιᾶς λέξεως ἐξαιρεθείσης, τοῦτο εἶναι ἐξαίρεσις. Ἐπιμένω δὲ ὥστε τοῦ λοιποῦ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις νὰ καταχωρῆται μόνον ἡ περίληψις· διότι ἂν τίθενται ὁλόκληροι εἶναι περιττοὶ, καθ’ ὅσον ἔχομεν τὴν στενογραφίαν, ἡ ὁποία εἶναι πιστοτέρα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ ᾖναι συντομώτερα, εἶναι ὀρθὴ, διότι ἀναπληροῦται ἡ ἀνάγκη τῶν ἐκτενῶν πρακτικῶν ἀπὸ τὴν στενογραφίαν, ἡ παρατήρησις αὕτη πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν· ἡ παρατήρησις ὅμως, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κ. Καλοῦ κατεχωρήθη ὁλόκληρος, δὲν εἶναι ὀρθή. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ἀντικείμενον δὲν ἐσημειώθη, διότι, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἡ Συνέλευσις εἶπε νὰ μείνῃ τὸ ζήτημα τοῦτο· δύναται ὅμως νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικὰ ἡ παρατήρησις τοῦ Κυρίου Κατσικαπῆ.— Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ὁ Κύριος Θεοχάρης.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθὲς ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ζακύνθου, Κύριος Δομβάρδος, ἀπηύθυνε δύω ἢ τρεῖς ἐπερωτήσεις, μίαν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἑτέραν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἄλλην πρὸς τὸν τῆς Δικαιοσύνης· παρὰ τοῦ τελευταίου δὲ ἐξητήσατο νὰ προσαχθῶσι καὶ παρακατατεθῶσιν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Προεδρείου διάφορα ἔγγραφα τῆς τρεχούσης ὑπηρεσίας ἐν Ζακύνθῳ· μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα παρατιρῶ ὅτι ἐζητήσατο, εἶναι καὶ διάφορα ἀντίγραφα ἀνακρίσεως εἰσέτι ἐκκρεμοῦς· ἔχομεν προηγούμενα, Κύριε Πρόεδρε...

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριε Θεοχάρη, ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, δύνασθε, νὰ διαφιλονεικήσετε μόνον αὐτά.

§6ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ὁμιλῶ, διότι ἤκουσα προστεθεῖσαν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὴν αἴτησιν τοῦ Κυρίου Λομβάρδου, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ καθιερωθῇ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις, ὥστε νὰ προσάγωνται τοιαῦτα ἔγγραφα· ἔχομεν προηγούμενον, Κ. Πρόεδρε, κατὰ τὰ Μπερναϊκὰ, ὅτε ἡ Συνέλευσις ἐθεώρησεν, ὅτι τὸ Κράτος κινδυνεύει, διότι Μπερνάος τις πρόξενος τῆς Βαυαρίας εἶχε δωροδοκήσει δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ, ἵνα ἐπαναφέρῃ τὴν πεσοῦσαν δυναστείαν· παρετηρήθη λοιπὸν τότε παρὰ πολλῶν νομικῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα τῶν ἀνακρίσεων τῆς ὑποθέσεως ἐκείνης, τὰ ὁποῖα πολλοὶ εἶχον ζητήσει. Παρατηρῶ μὲ λύπην μου, ὅτι ἐζητήθη σήμερον νὰ προσαχθῶσιν ἔγγραφα ἐκκρεμῶν ἀνακρίσεων, διότι οὕτω πως, Κύριοι, προσβάλεται ἡ ἐχεμύθεια τῆς δικαιοσύνης.

§7ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ αἱ ἀνακρίσεις εἶναι μυστικαὶ, εἰς τὴν Ἑπτάνησον εἶναι φανεραί.

§8ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐνόμιζον, ὅτι μετὰ τὴν ἕνωσιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς κώδηξ μᾶς διέπει.

§9ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐκεῖ ὑπάρχει μεγαλητέρα δημοσιότης, ὅστις θέλει δύναται νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ λάβῃ ἀντίγραφα δικαστικῶν ἐγγράφων.

§10ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν εἴσοδον τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως, νομίζω πλέον, ὅτι ἡ ἕνωσις ἐτελείωσε, καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ Ἑπτανήσιοι ἀποτελοῦν μέρος ἀναπόσπαστον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπικρατείας· συνεπεία τούτου τὰ τῆς Ἑπτανήσου δὲν δύνανται πλέον νὰ διέπωσιν ἄλλοι νόμοι, παρὰ οἱ νόμοι ἐκεῖνοι τῆς Ἑλληνικῆς ἐπικρατείας. Ἑπομένως αἱ ἀρχαὶ, αἱ ὁποῖαι διέπουσι τὰ τῆς Ἑλλάδος, θέλουσι διέπει καὶ τὰ τῆς Ἑπτανήσου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ν’ ἀγορεύσητε.

§12ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ Κυρίου Λομβάρδου, ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἰσχύουν ἄλλοι νόμοι, κατὰ τοὺς ὁποίους ἡ ἀνάκρισις εἶναι δημοσία, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ ἐπερώτησις σύμφωνα πρὸς τοὺς κειμένους νόμους, καὶ ἐὰν οἱ Ἑλληνικοὶ νόμοι ἐπιτρέπωσιν, ὥστε ἡ ἀνάκρισις νὰ γίνεται δημοσία, τότε δύνανται νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐκτὸς τῶν πρακτικῶν· τὸ ζήτημα τῶν νόμων δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὴν αὐτὴν μυστικότητα, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ προστατεύσητε, ὁ ἑλληνικὸς νόμος δὲν τὴν προστατεύει.

§14ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν γίνεται ὑπὸ τὸ κράτος τῶν νόμων τῆς Ἑπτανήσου, τότε ἀλλάζει τὸ πρᾶγμα. Προκειμένου ὅμως λόγου νὰ συζητήσωμεν τὸ πρᾶγμα, δὲν θέλομεν νὰ καθιερωθῇ ἡ ἀρχὴ, ὥστε ἓν νομοθετικὸν Σῶμα νὰ ζητῇ τὴν προσαγωγὴν ἀνακριτικῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα πάντοτε πρέπει νὰ ᾖναι μυστικά.

§15ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Τὰ κοινοβούλια δὲν ἔχουν τίποτε ἄλλο νὰ κάμωσι....

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§17ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς εἴπομεν νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἀπάντησιν....

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνετε τὸν λόγον ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ φιλονεικήσητε τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάσισε νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἀφῆκε τὸ ζήτημα ἐκκρεμὲς καὶ τὰ τοιαῦτα.

§19ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Παρεδέχθησαν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τὰ χθὲς λεχθέντα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὰ πρακτικά ... «Ἐπιθυμῶ δὲ προσέτι, ἵνα προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ προσέλθῃ καὶ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἁπλῶς τί ἔπραξε περὶ τοῦ καταγγελθέντος ἐγκλήματος, καὶ ὁποῖα μέτρα ἔλαβε περὶ τῶν φυλακισθέντων.»

§21ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ἔχω τι νὰ παρατηρήσω.

§22ΒΛΑΝΤΗΣ. Ἰδοὺ ποίαν παρατήρησιν ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλλω, χθὲς ἡ Συνέλευσις μετὰ τὴν ἐπερώτησιν ἀπεφάσισε νὰ ἀναβάλλῃ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως περὶ τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας· ἡ πλειονότης τῆς Συνελεύσεως εἶχεν ἀποφανθῆ, ὅτι ἐπεθύμει νὰ προβῇ ἡ συζήτησις, ἀφοῦ γίνῃ ἡ ἤδη ἀρξαμένη ψηφοφορία· ἐπειδὴ ἐγένετο πολὺς θόρυβος, ἐγὼ εἶπον εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον, ὅπως κατὰ τὸν κανονισμὸν μὴ παρεμβληθῶσι νέα ζητήματα ἐν τῷ μέσῳ τῆς ψηφοφορίας· αὐτὴν τὴν παρατήρησιν δὲν ἤκουσα ἐν τοῖς πρακτικοῖς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ πορατήρησις αὕτη. Ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἑτέρα ἀντίῤῥησις, τὰ πρακτικὰ θεωροῦντα ἔγκυρα. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ Κύριος Γεράσιμος Λειβαδᾶς, πληρεξούσιος Κεφαλληνίας. Μετὰ ταῦτα ἐγένετο ἡ κλήρωσις τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου εἰς τὰ τμήματα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παλαμήδης ἐζήτησε τὸν λόγον.

§25ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς κληρώσεως τῶν τμημάτων, ἥτις εἶναι ἡ ἐκτενεστέρα πραγματοποίησις τῆς προσαρτήσεως τῶν Συναδέλφων μας ἑπτανησίων, ἕπεται νὰ κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις· εἰς αὐτὴν, νομίζω, ἀπαιτεῖται ἡ γνωμοδότησις τῶν τμημάτων· ἤκουσα προχθὲς μίαν πρότασιν περὶ προηγήσεως τοῦ Συντάγματος· αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι τῆς Συνελεύσεως, ἡ Συνέλευσις αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον τὸ ἀνέβαλεν ἕως ὅτου εὐτυχῶς ἔλθωσι καὶ οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι. Λοιπὸν τὸ πρόβλημα εἶναι ἀναμφισβήτητον, πρόκειται δὲ, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὰ τμήματα νὰ προσδιορίσωσι καὶ μέλη διὰ νὰ σχηματισθῶσι δύο ἄλλαι ἐπιτροπαὶ, τὰ ἔργα τῶν ὁποίων νὰ συμβαδίζωσι, συζητουμένου τοῦ Συντάγματος, εἶναι ἀνάγκη τῆς ἀποπερατώσεως τοῦ δημοτικοῦ καὶ ἐκλογικοῦ Νόμου· εἶναι ἀληθὲς ὅτι τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου ὑπεβλήθη σχέδιον· ἀλλὰ σήμερον οἱ Νόμοι οὗτοι θὰ ᾖναι κοινοὶ καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ μία σκέψις ἐπ’ αὐτῶν τῶν Νόμων, διὰ νὰ γίνουν γενικοὶ καὶ νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αἱ περιστάσεις τῶν μερῶν ἐκείνων. Ὡσαύτως εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ καὶ ὁ ἐκλογικὸς Νόμος· διότι ὑποθέσατε, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἐτελείωσε· διὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν εἶναι ἀνάγκη Δημοτικῶν καὶ ἐκλογικῶν Νόμων καταλλήλων, διότι ἄνευ τῆς συνυπάρξεως τούτων δὲν βλέπω δυνατὴν καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἐνέργειαν τῶν συνταγματικῶν βάσεων, ἡ κυριωτέρα τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἄμεσος συγκρότησις τῆς νομοθετικῆς δυνάμεως, ἡ δὲ ἐκλογὴ αὐτῆς ἀπαιτεῖ καὶ τὴν κατάλληλον συγκρότησιν δημοτικῶν ἀρχῶν, καὶ νόμον ἐκλογικὸν ἀνάλογον, τὸ ὁποῖον ἂν εἴπω, ὅτι ὑστερούμεθα, δὲν σφάλλω. Νομίζω λοιπὸν νὰ ἐπιφορτισθῶσι τὰ τμήματα νὰ ἐκλέξωσι τὰς δύω αὐτὰς ἐπιτροπάς· πιστεύω, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι καθαρὸν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀμφισβητήσεως.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ καλέσω τὰ τμήματα, ὅπως ἐκλέξωσι δύω ἐπιτροπὰς διὰ νὰ σκεφθῶσι περὶ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου, λαμβάνουσαι ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἤδη σχηματισθὲν σχέδιον καὶ βʹ. περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§28ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ὑπάρχει σχέδιον καὶ τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶν σχέδιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Πόσοι θέλετε νὰ ᾖναι ἐξ ἑκάστου τμήματος; ἀνὰ δύω;

§30ΤΙΝΕΣ. Ἀνὰ τρεῖς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ προβῇ ἐργασία, ὅταν ᾖναι περισσότεροι ἀπὸ δεκαπέντε· τὸ πολὺ νὰ ᾖναι 12.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπὸ δύο ἐξ ἑκάστου τμήματος.

§33ΕΤΕΡΟΙ. Ἀπὸ ἕνα.

§34ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Δύω μόνον λέξεις, Κύριοι, πρὸς ἐξακρίβωσιν τινῶν γεγονότων. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἶπε νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ, ὅπως συντάξῃ ἐκλογικὸν καὶ δημοτικὸν νόμον, οἵτινες θὰ ᾖναι καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον· ἀλλ’ ἐὰν συντάξῃ δημοτικὸν νόμον, πρέπει νὰ συντάξῃ καὶ διοικητικὸν, διότι τὸ ἓν συνδέεται μετὰ τοῦ ἄλλου. Διὰ τοῦτο δὲ θὰ ἐπεκτείνωμεν τὰς ἐργασίας μας καὶ ἑπομένως καὶ τὰς συνεδριάσεις καὶ συζητήσεις μας. Λοιπὸν προλαβόντως νὰ διευκρινήσωμεν τοῦτο, ἐὰν δυνάμεθα νὰ καταγίνωμεν εἰς τὸ διοικητικὸν καὶ δημοτικὸν σύστημα, καὶ ἀκολούθως νὰ ἐκλέξωμεν τὰς ἐπιτροπὰς, διότι τὸ ἓν ἄνευ τοῦ ἄλλου εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν χωρεῖ, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν συναδέλφων μου Ἑπτανησίων, ὅτι ἄνευ τοῦ διοικητικοῦ νόμου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὁ δημοτικός. Ὑποθέσατε, ὅτι τὸ διοικητικὸν σύστημα τὸ ὑμέτερον δὲν συμφωνεῖ μὲ τὸ ἰδικόν μας. Λοιπὸν πρέπει νὰ καταγίνωμεν καὶ εἰς τὸ διοικητικὸν σύστημα.

§35ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κύριοι, συμφωνῶ μὲ τὸν Κύριον Μηλιαρέσην, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι πρόωρος ἡ σκέψις περὶ δημοτικοῦ νόμου· πρέπει νὰ κάμωμεν δημοτικὸν νόμον, ὅστις νὰ ἐφαρμόζηται καὶ εἰς τὴν νῆσον, καὶ ὅστις συνεπάγεται καὶ τὴν μεταβολὴν τῆς μέχρι τοῦδε διοικητικῆς διαιρέσεώς της, καὶ ἐννοῶ τὴν τῆς ἐπαρχίας διαίρεσιν. Ταῦτα βέβαια εἶναι εὐχῆς ἔργον τὸ ταχύτερον νὰ γείνουν διὰ τὸ ὁμοιόμορφον, ἀλλὰ γεννῶνται δυσκολίαι μεγάλαι, διότι συνέχονται καὶ μὲ τὴν οἰκονομικὴν καὶ δικαστικὴν διοίκησιν, καὶ οἱ Κύριοι ἀντιπρόσωποι τῆς νήσου, οἱ ἔχοντες τὴν διάθεσιν καὶ τὸ χρέος νὰ μᾶς φωτίσωσι, πρέπει νὰ λάβωσι γνῶσιν καὶ τῆς ἡμετέρας καταστάσεως· καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ πάλιν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἑπτανήσου, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν ἐν γνώσει νὰ ἀποφανθῶμεν. Δὲν βλέπω λοιπὸν τῆς πρωτίστης ἀνάγκης νὰ συσκεφθῶμεν περὶ τοῦ δημοτικοῦ νόμου, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ τὸ ἀντικείμενον περὶ δημοτικοῦ νόμου δὲν εἶναι κᾀμμία δυσπιστία ἀπέναντι τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἥτις θὰ μᾶς διαδεχθῇ κατόπιν· συνήθως αἱ Συνελεύσεις δὲν καταγίνονται εἰς ἀντικείμενα, ἐφ’ ὧν δυσπιστοῦσι πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. (Θόρυβος). Ἀκούσατε τὴν γνώμην μου καὶ ῥίψατέ την εἰς τὴν θάλασσαν. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι εἰς Συνελεύσεις, αἱ ὁποῖαι πάντοτε εἶναι πολυμελεῖς, οἱ πληρεξούσιοι φέρουν ὄγκον τινὰ καὶ πεποιθήσεις πολλάκις σφοδροτέρας παρ’ ὅσας θέλουν φέρει αὔριον οἱ Βουλευταὶ οἱ εἰς ἀπαθεστέραν θέσιν εὑρισκόμενοι· εἰς τὰς Συνελεύσεις εἶναι καλὸν νὰ κανονίζωνται καὶ ῥυθμίζωνται τὰ ἀντικείμενα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει δυσκολία τις πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἐν ᾧ κατὰ γενικὸν κανόνα τὰ ἄλλα ἀντικείμενα τῆς κανονικῆς ὑπηρεσίας καταλληλότερον εἶναι νὰ βασανισθῶσι καὶ ἀποφασισθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐὰν ὁ νόμος ὁ δημοτικὸς ᾖναι τοσοῦτον πλημμελὴς, ὥστε δὲν ἐπιδέχεται ἀναβολὴν, δύναται νὰ γείνῃ μὲν τροποποίεις εἰς δύω ἄρθρα, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὁλόκληρος ἀναθεώρησις· δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι κατάλληλος ὁ νῦν καιρὸς ἐξ ὑπαρχῆς νὰ κάμωμεν ἀναθεώρησιν τοῦ ὅλου δημοτικοῦ νόμου, διότι ἔχομεν τὴν μεγάλην δυσκολίαν τῆς Ἑπτανήσου· καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸν νόμον τὸν ἐκλογικὸν, τὸ ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ τὸν τροποποιήσωμεν, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην διὰ τὸν νόμον τὸν δημοτικὸν, ἄλλως θὰ διαιωνισθῶμεν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν, Κύριε Διομήδη. Δὲν ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις τὸ τί θὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν ἀπεφάνθη δηλ. ὅτι τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα θέλει τὸν καταργήσει ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι τοῦ τελευταίου ἄρθρου, θέλει ἀναθεωρήσει τὸν νόμον, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἠμποροῦν νὰ παρουσιασθοῦν δύω, πέντε, δέκα ἄρθρα.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησαν τὸν λόγον τὸ ¼ σχεδὸν τῆς Συνελεύσεως. Πρῶτος εἶναι ὁ Κύριος Πετσάλης.

§39Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διὰ τί πρᾶγμα;

§40ΠΟΛΛΟΙ. Ἡ Συνέλευσις εἶναι σύμφωνος, Κύριε Πρόεδρε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, παραδέχεσθε νὰ παραπέμψω εἰς τὰ τμήματα τὴν ἐντολὴν τῆς Συνελεύσεως, νὰ ἐκλέξωσιν ἀνὰ δύω μέλη ἕκαστον πρὸς ἀπαρτισμὸν ἐπιτροπῆς, ἡ ἐντολὴ τῆς ὁποίας θέλει εἶσθαι ν’ ἀναθεωρήσῃ τὸν δημοτικὸν νόμον, καὶ νὰ παρουσιάσῃ σχέδιον, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ μέχρι τοῦδε;

§42ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι, ὅπως εἶπον, ἐγγεγραμμένοι πολλοί· ἤκουσα ὅμως φωνὰς ἀπὸ πολλοὺς, ὅτι εἶναι σύμφωνος ἡ Συνέλευσις. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Βελιανίτης.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ὁμιλήσῃ.

§45ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἔντιμος ἀντιπρόσωπος Κ. Παλαμήδης ἅπτεται τοῦ μεγάλου καὶ σπουδαίου ζητήματος τῆς συγχωνεύσεως τῆς πραγματικῆς ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις μετὰ τῆς μητρὸς ἡμῶν Ἑλλάδος· καὶ ἡ συγχώνευσις αὕτη δὲν περιορίζεται εἰς μόνην τὴν ταυτότητα τοῦ ἐκλογικοῦ, τοῦ δημοτικοῦ νόμου, καὶ εἰς τὴν ταυτότητα τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. Ἄχρι τοῦδε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ ἕνωσις, περιωρίζετο αὕτη εἰς τὴν ἐν γένει κυβέρνησιν, καὶ οὐχὶ καθ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις, καὶ θέλομεν κυβερνᾶσθαι συνταγματικῶς μετὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τοῦ Συντάγματος. Δὲν ἀντιτείνω διόλου περὶ οἱουδήποτε μέσου, ἔστω καὶ περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος Ρ. Παλαμήδης, μέσου ἀφορῶντος τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς τῆς συγχωνεύσεως διὰ τοὺς διαφόρους κλάδους, οἱ ὁποῖοι ὅλοι ὀφείλουν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ὅπως φέρωσιν εἰς πέρας αὐτὴν τὴν πραγματικὴν συγχώνευσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ μόνη αὕτη· ἐπέρχεται ὁ δικαστικὸς κλάδος, ὁ ἐκκλησιαστικὸς καὶ τόσοι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἀμέσως ὀφείλουσι νὰ τακτοποιηθῶσι καὶ κατὰ τὴν Ἑπτάνησον καὶ κατὰ τὸ προηγούμενον κράτος τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ἐπέλθῃ αὐτὴ ἡ συγχώνευσις. Ὡς ἐκ τούτου ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἀφορᾷ πλέον ἐκτεταμένην σφαῖραν ἐνεργείας ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν περιορίζεται ἡ ἀποστολὴ, τὸ τέρμα, ὁ σκοπὸς τῶν δύω τούτων νόμων, τοῦ δημοτικοῦ καὶ ἐκλογικοῦ, φρονῶ, ὅτι εἶναι κατάλληλον, καὶ προτείνω, ἵνα ἐκλεχθῇ ἰδιαιτέρα τις ἐπιτροπὴ ἐξ Ἑπτανησίων καὶ ἐκ πληρεξουσίων τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὅπως ἀμοιβαίως συσκεφθῶμεν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων καὶ τῶν διαφόρων θεσμῶν, οἵτινες ἄχρι τοῦδε κυβερνῶσι τὴν Ἑπτάνησον καὶ τὸ Ἑλληνικὸν κράτος, καὶ ὁρίσωμεν τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως τῶν διαφόρων κλάδων, καὶ ἐπιληφθῶμεν ὅλων τῶν διαφόρων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπιφέρωσι τὸ ταχύτερον αὐτὴν τὴν πραγματικὴν συγχώνευσιν.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§47ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄσχετον, Κ. πρόεδρε· εἶναι τρίτη ἐπιτροπή.

§48ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Ἡμεῖς, Κύριοι, εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἔχομεν ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὸ ἐκκλησιαστικὸν σύστημα, καὶ τὸ φορολογικὸν καὶ τὸ διοικητικὸν καὶ τὸ δημοτικόν· ὅλα συνδέονται τὸ ἓν μὲ τὸ ἄλλο. Ὅταν λοιπὸν ἀναθεωρήσωμεν τὸ ἓν ἀπ’ αὐτὰ, πρέπει ὅλα· καὶ εἶναι ἡ θέλησίς μας, καὶ ἐψηφίσαμεν τὴν συγχώνευσιν καὶ τὴν θέλομεν· ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ ἀναθεώρησις ἑνὸς κλάδου ἄνευ μιᾶς προλαβούσης ἐσκεμμένης προπαρασκευῆς, διότι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς μικρὰ πράγματα καὶ εὐάριθμα, ἀλλ’ ἀρκετὰ καλὰ, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω, ὅτι θέλει ἀσπασθῆ τὸ Βασίλειον, καθὼς καὶ ὑμεῖς ἔχετε ἄλλα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀσπασθῶμεν ἡμεῖς· ἀλλὰ τοῦτο ἀπαιτεῖ μίαν ἐμβριθῆ συζήτησιν. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ Συντάγματος· ἕκαστος ἔχει σχηματίσει τὴν ἰδέαν του, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν Ἡγεμονικῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιστήμη παραδέχεται, καθὼς καὶ περὶ τῶν τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα δὲν εἶναι πλέον ἔργον τοῦ τυχόντος νὰ τὰ ἀποπερατώσῃ· ἀλλ’ ἀπαιτεῖται πολὺς χρόνος· καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσῃ ἡ Συνέλευσις τὰς ἐργασίας της ἐντὸς τοῦ κύκλου της, δηλαδὴ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Ἐκλογικοῦ Νόμου. Δὲν θέλω οὔτε ν’ ἀποφανθῶ τε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σοβαροῦ ἀντικειμένου· τὸ ζήτημα, βλέπετε, σᾶς παρουσιάζεται· μὲ ἓν μικρούτζικον πρᾶγμα, παρουσιάζεται ἓν σοβαρώτατον ζήτημα, ἂν πρέπῃ ἡ Συνέλευσις νὰ διεκπεραιώσῃ τὰς ἐργασίας της ἐντὸς ὀλίγου διαστήματος καιροῦ ἢ μακροτάτου· διότι ὅσον ἀποβλέπει τὰς συνταγματικὰς ἐργασίας, σᾶς λέγω, ὅτι καθεὶς ἔχει σχηματίσει πεποίθησιν, ὅσον δὲ ἀποβλέπει τὰ ἄλλα ἀντικείμενα τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸν διοικητικὸν, τὸν δημοτικὸν, μοὶ φαίνεται, ἔχομεν ἀνάγκην πολὺ φωτισμοῦ, καὶ δὲν δυνάμεθα εὐκόλως νὰ προοδεύσωμεν. Λοιπὸν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπαρουσίασεν ἀκροθιγῶς ὁ Κ. Παλαμήδης, ὑπάγει νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἄλλο, τὸ γενικόν. Δὲν θέλω ν’ ἀποφανθῆτε σήμερον, ἀλλὰ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ν’ ἀφήσωμεν νὰ γίνῃ μία εὐρεῖα συζήτησις, καὶ τότε νὰ προχωρήσωμεν.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§50ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐὰν τὸ Προεδρεῖον ἐννοῇ νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἵνα ἐπεξεργασθῇ τὰ μέρη ἐκεῖνα τοῦ δημοτικοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα εἶναι καθαρῶς ἐκλογικὰ, εἶμαι σύμφωνος, διότι εἶναι ἐπάναγκες νὰ γίνῃ ἡ μεταβολὴ αὕτη· καθὼς ἠκούσατε ἀπὸ τὸν Κ. Μηλιαρέσην, παρεμβάλλονται τόσαι δυσκολίαι, ὥστε ἀπαιτεῖται ἡ Συνέλευσις νὰ παραβλέψῃ τὸ ζήτημα τοῦ περὶ δήμων νόμου.

§51ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§52ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀποστολὴν νὰ μεταβάλωμεν ὅλα τὰ μέρη τῶν πλημμελῶν νόμων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἀφορμὴν νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἔνδοξος μεταβολὴ τῆς 10 Ὀκτωβρίου· κυρία αἰτία τῆς ἐπελθούσης μεταβολῆς εἶναι ἡ δολίευσις τοῦ δημοτικοῦ νόμου, διότι ποτὲ αἱ παρελθοῦσαι κυβερνήσεις δὲν ἐνήργησαν ἀνεπηρέαστον ἐλευθέραν ἐκλογήν. Τὸ μέρος τὸ ἐκλογικὸν τοῦ δημοτικοῦ νόμου εἶναι πασιφανὲς, ὅτι εἶναι πλημμελέστατον. Πρέπει λοιπὸν νὰ μεταβληθῇ παρὰ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, διότι ἄλλως ἡ ἀποστολή μας δὲν ἐκπληροῦται.

§53ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μεταῤῥυθμισθῶσι· τί σημαίνει νὰ μεταβάλωμεν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ δημοτικοῦ Νόμου καὶ νὰ διατηρήσωμεν κατὰ τὰ ἄλλα τὸν τρόπον τὸν αὐτὸν τῆς διαχειρίσεως τῶν δήμων ἐκ μέρους τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ τερατῶδες ἀποῤῥοφητικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει μέχρι τοῦδε· δὲν ὠφελεῖ τίποτε ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς, ὅταν ὁ ἐκλογεὺς δὲν ἠμπορῇ νὰ πράξῃ τίποτε· ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἓν τῶν πρωτίστων ἔργων εἶναι νὰ μεταῤῥυθμισθῇ ὅλος ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς καὶ τῆς ἐπαναστάσεως. Ἐκτὸς τούτου εἰς πᾶν πολίτευμα εἶναι ἀνάγκη ἐκτὸς τῆς διαγραφῆς τοῦ συντάγματος νὰ ἀναγράφωνται ἐντὸς αὐτοῦ αἱ κυριώταται καὶ θεμελιώδεις βάσεις παντὸς ἄλλου ὀργανικοῦ νόμου, αἱ βάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διαγράψουν τὸν κύκλον, τὸν ὁποῖον δὲν δύναταί ποτε νὰ ὑπερβῇ ἕνας νόμος. Ὁ δημοτικὸς νόμος δύναται νὰ μετατρέπηται ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἀναλόγως τῶν περιστάσεων· ὁ κύκλος ὅμως, εἰς ὃν πρέπει νὰ περιστρέφηται, πρέπει νὰ ᾖναι ἀμετάβλητος· ἑπομένως ἐντὸς τοῦ πολιτεύματος πρέπει ν’ ἀναγράφωνται αἱ βάσεις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§55ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ λοιπὸν εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην τοῦ ν’ ἀναγράψωμεν τὰς γενικὰς βάσεις, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ στηρίζωνται ὅλοι οἱ ὀργανικοὶ νόμοι, εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτοῦ τοῦ νόμου προηγουμένως καὶ νὰ ἴδωμεν ποῖαι θὰ ᾖναι αἱ βάσεις· εἶναι ἔργον οὐσιωδέστατον τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐπιληφθῇ ὅλων αὐτῶν τῶν νόμων περὶ δήμων καὶ ἐκλογῶν, περὶ τύπου, περὶ ἐθνοφυλακῆς καὶ ἄλλων πολλῶν, ἢ νὰ τοὺς ἀναθεωρήσῃ, ἐὰν τοὺς εὕρῃ καλοὺς κατὰ τὸ πλεῖστον. Λέγω ὅμως, ὅτι θὰ ἐπεξεργασθῇ ὅλους τοὺς νόμους.

§56ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἔθεσα.....

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριε· ὑμεῖς ὡμιλήσατε· ἡ πρότασίς σας εἶναι γνωστὴ, τώρα ἔχουν ἄλλοι τὸν λόγον.

§58ΒΑΣΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἔντιμος ἐξ Ἑπτανήσου πληρεξούσιος, ὅστις ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου, μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀποδέχεται νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν ἑνὸς ἐκλογικοῦ νόμου· ἀλλ’ ἐπειδὴ θὰ ἐξοδεύσωμεν χρόνον, ἐὰν προβῶμεν καὶ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ δημοτικοῦ, διὰ τοῦτο νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ· δὲν γνωρίζω πῶς ἔχουν τὰ πράγματα εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἠξεύρω ὅμως ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ἑνὸς ἐκλογικοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπάρχοντος δημοτικοῦ νόμου, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ Δημοτικοῦ πρέπει νὰ ᾖναι ἐκ τῶν πρώτων πράξεων τῆς Συνελεύσεως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς.

§60ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πραγματικῶς ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τοῦ τὶ θὰ συζητήσῃ, τὶ θὰ ἐπιψηφίσῃ, καὶ ποίους νόμους θὰ φέρῃ ἡ Συνέλευσις, θὰ θεωρήσῃ ἡ Συνέλευσις, ὡς ἀναγκαῖον νὰ συντάξῃ αὐτὴ ἡ ἰδία, δὲν εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ εἰς τὴν στιγμὴν, καθὼς πολὺ ὀρθῶς ὑμεῖς, Κ. Πρόεδρε, ἐκάματε τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν Κ. Διομήδην Κυριακοῦ. Εἶμαι συμφωνότατος πληρέστατα μὲ ὅλους σχεδὸν τοὺς ἐν τῇ Συνελεύσει Κυρίους πληρεξουσίους, ὅτι τὸ δημοτικὸν σύστημα, ἢ κάλλιον εἰπεῖν, ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, πρέπει νὰ ᾖναι εἰς παράλληλον θέσιν μὲ τὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις, καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἡ πρώτη Συνέλευσις εἶχε παραδεχθῆ ἐπὶ τῶν Βουλευτικῶν ἐκλογῶν· διότι εἶναι ὅλως διόλου ἀντίθεσις νὰ ἔχωμεν ἓν σύστημα ἐκλογῶν δημοτικῶν δι’ ἄλλων καταλόγων, καὶ ἓν σύστημα βουλευτικῶν ἐκλογῶν δι’ ἄλλων. Τόσον δὲ περισσότερον, Κύριοι, καθόσον παρετήρησα, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον, διότι ὑπάρχει εἰς πολλοὺς, καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶμαι καὶ ἐγὼ, Κ. Πρόεδρε, ἡ ἰδέα τῆς ἀρετῆς Γερουσίας· καὶ βλέπετε, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἔχομεν ἐκλογὴν Γερουσίας. Τί γίνεται λοιπὸν τότε, Κύριε Πρόεδρε; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τόσον ὁ Δημοτικὸς, καθὼς καὶ ὁ Βουλευτικὸς, ὡς καὶ ὁ Γερουσιαστικὸς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἁπλούστατον ἀντικείμενον, διότι ἡ Συνέλευσις σήμερον δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ, Κ. Πρόεδρε, κανὲν ἄλλο, παρὰ μόνον καὶ μόνον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ψῆφον τοῦ πολίτου, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀληθῆ ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τώρα, ὡς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς Νόμους, τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν αὐτῶν, τοῦτο, Κ. Πρόεδρε, τὸ διαγράφει πολὺ καλὰ ὁ ὑπάρχων νόμος. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ καὶ ἔλλειμμά τι εἰς τὸν ὑπάρχοντα ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν, τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ, ἐπειδὴ δὲν ἅπτεται ποσῶς τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐλευθέρας ἐξασκήσεως ἄλλων οἰκονομικῶν ζητημάτων, δύναται καὶ ἡ Συνέλευσις σήμερον καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὁπωσδήποτε λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας νὰ μεταβάλῃ τὸ μέρος αὐτό· βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἀπὸ τοῦδε δὲν δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν ποίους καὶ ποίους νόμους θὰ συζητήσωμεν, ἀναγκαίως ὅμως θὰ συζητήσωμεν αὐτούς. Μὴ μᾶς ταράττῃ δὲ ἡ ἰδέα, ὅτι θὰ βραδύνωμεν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, διότι ὅταν παραδεχθῶμεν αὐτὸ τὸ σύστημα, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ἐξ ὅσων γνωρίζω ἐκ τῶν δημοτικῶν πραγμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶμαι ὀλίγον τρίβων, διότι εἰργάσθην ἐπ’ αὐτῶν, λέγω ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ νόμου, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς παρούσης ἐποχῆς, δὲν εἶναι ἀντικείμενον παρὰ δύω ἡμερῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου.

§61ΠΟΛΛΟΙ. Εἴμεθα σύμφωνοι· ἀρκετά.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, οἱ παραδεχόμενοι........

§63ΜΑΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ. Ἀναγινώσκω εἰς τὸν κανονισμὸν διάταξιν λίαν ὀρθήν· ἄρθρ. 28. «Ὁ θέλων νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν πληρεξούσιος παραδίδει αὐτὴν ἔγγραφον καὶ ἰδιοχείρως ὑπογεγραμμένην εἰς τὸ Προεδρεῖον· ἡ πρότασις ἀναγινώσκεται, ὁ δὲ προτείνας αὐτὴν ἀναγγέλλει τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν θέλει νὰ κάμῃ τὴν ἀνάπτυξίν της, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀκούσασα ὁρίζει αὐτήν». Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης προέθετο βεβαίως ἡ ψηφίσασα τὸν κανονισμὸν Ἐθνοσυνέλευσις, ὅπως καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως προτάσεώς τινος μέχρι τῆς ἀναπτύξεώς της παρεμβῇ χρόνος τις, καθ’ ὃν ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων νὰ μορφώσῃ ἰδέαν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς προτάσεως, καὶ περὶ τῆς καταλληλοτέρας πορείας, ἣν ὀφείλει τὸ Συνέδριον ν’ ἀκολουθήσῃ περὶ αὐτῆς. Ἡ ἀνάγκη δὲ τῆς παρεμβολῆς τοῦ χρόνου ἀποδεικνύεται, Κύριοι πληρεξούσιοι, κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων προτάσεων, αἵτινες ἐξ ἀπροόπτου ἐπηνέχθησαν ἐν τῇ συνεδριάσει ταύτῃ. Ὁ ἀξιότιμος Κ. Ῥήγας Παλαμήδης, ἔφερε πρότασιν, ὅπως συστηθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τοῦ δημοτικοῦ. Ἀναβὰς εἰς τὸ βῆμα ὁ συνάδελφος ἡμῶν Κ. Βελιανίτης ἐπεξέτεινε τὴν πρότασιν, ὅπως ἀναθεωρηθῶσιν ἅπαντες οἱ νόμοι, οἵτινες ἀφορῶσι τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς διοικήσεως διά τε τὴν καὶ πρώην ἐλευθέραν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἑπτάνησον, καὶ γενῇ σκέψις περὶ τῆς συγχωνεύσεως. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἀντικείμενα πάμπολλα καὶ διάφοροι ἰδέαι γεννῶνται ὡς ἐκ τῆς πρώτης ὠθήσεως, ἥτις ἐδόθη. Ὁμολογῶ, ὅτι, τὸ κατ’ ἐμὲ, καὶ ἐπὶ τῇ ἀγγελίᾳ τῆς μόνης προτάσεως τοῦ Κ. Παλαμήδου, καί τοι ἐν ἀρχῇ παραδεχόμενος ὅτι, ὅπου ὁμολογοῦνται ἐλλείμματα, ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ καὶ θεραπεία, ᾐσθάνθην ὅμως τὴν ἀνάγκην τῆς τηρήσεως τοῦ ἰσχύοντος κανονισμοῦ· πολλῷ δὲ μᾶλλον ἀφ’ οὗ ὁ Κ. Βελιανίτης ἐπεξέτεινε τὴν σφαῖραν τοῦ ἀντικειμένου τοῦ διορισμοῦ μιᾶς ἐπιτροπῆς. Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ ἀκριβὴς τήρησις τοῦ κανονισμοῦ δύναται νὰ μᾶς θέσῃ εἰς τὴν καταλληλοτέραν πορείαν, δι’ ἧς ὀρθῶς ν’ ἀποφανθῶμεν τίνα ἐπιτροπὴν ὀφείλομεν νὰ ἐκλέξωμεν, ποῖον ἀντικείμενον πρὸ πάντων νὰ διεξέλθωμεν, περὶ τίνος ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐπιληφθῇ, διότι τῇ ἀληθείᾳ τὸ ἀντικείμενον τῆς συγχωνεύσεως τῆς νομοθεσίας τῶν ἑπτὰ νήσων μετ’ ἐκείνης τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, καθ’ ὅλους τοὺς κλάδους, εἶναι ἀντικείμενον λίαν εὐρὺ, λίαν σπουδαῖον, καὶ ἀπαιτεῖ σπουδαίαν καὶ ἐκτενῆ μελέτην· ἑπομένως φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μηλιαρέση, ἥτις εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς διατάξεως τοῦ κανονισμοῦ, εἶναι ἡ παραδεκτὴ καὶ μόνη παραδεκτὴ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. Αἱ γενόμεναι προτάσεις ὀφείλουν νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν ἡμεροταξίαν, ὅπως μέχρις ἐκείνης τῆς ἡμέρας πᾶς ἕκαστος τῶν Κυρίων πληρεξουσίων σκεφθῇ τὶ τὸ ὀρθότερον μέτρον, ὅπερ πρέπει νὰ ληφθῇ περὶ τοῦ ἀντικειμένου μιᾶς ἑκάστης τῶν προτάσεων. Λοιπὸν συσταίνω εἰς ὑμᾶς νὰ παραδεχθῆτε αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰς ὑποβαλλομένας προτάσεις, ὡρίμως καὶ συμφώνως πρὸς τὰ ἀληθῆ συμφέροντα ἅπαντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ εὐτυχῶς ἤδη εὑρισκομένου ὑπὸ ἐλευθέραν Κυβέρνησιν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαρκούσης τῆς ἀγορεύσεως τοῦ Κυρίου, ὁ Κ. Παλαμήδης μὲ ἐνεχείρισεν αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ὅτι κατὰ κανόνα ἡ Συνέλευσις ὁσάκις ἐγκρίνει, δὲν παραπέμπει εἰς ἰδιαιτέραν ἡμέραν πρότασίν τινα, ἀλλὰ προβαίνει παρευθὺς εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῆς· καὶ ἐννοεῖ καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι αὐτὸς ὁ κανὼν, τὸν ὁποῖον εὑρίσκει εἰς τὸ ἄρθρον 28, ἐφαρμοζόμενος παντοῦ ἠμποροῦσε νὰ σταματήσῃ πολλὰ σπουδαῖα καὶ κατεπείγοντα ἔργα.

§66ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Ν’ ἀναβληθῶσιν αἱ προτάσεις τοῦ Κ. Ῥήγα Παλαμήδη καὶ τῶν Κ. Βελιανίτη διὰ τὴν Δευτέραν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέλω ἐρωτήσει τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μηλιαρέση, δηλαδὴ νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Παλαμήδη πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ Συνελεύσει διὰ τὴν Δευτέραν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Μεσσηνέζης ἐζήτησε τὸν λόγον.

§68ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παραιτοῦμαι, διότι μ’ ἐπρόλαβεν ὁ Κύριος Παλαμήδης.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βενετζάνος μοὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι θέλει νὰ κάμῃ ἐπερώτησίν τινα. Ἔχει τὸν λόγον.

§70ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Εἰς στιγμὴν, Κύριοι, καθ’ ἣν συγκροτεῖται νέον ὑπουργεῖον, βεβαίως αἱ ἐπερωτήσεις ἴσως δὲν ἔχουν τὸν τόπον των· ἀλλ’ ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀποβλέπει εἰς στιγμιαίαν ἀπάντησιν· δύναται νὰ παραταθῇ ἐπί τινας ἡμέρας καὶ νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐπερώτησις, ἔστω καὶ σήμερον, ὅτε συγκροτεῖται ἡ Κυβέρνησις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ποτὲ δὲν παύει ὡς ἠθικὸν πρόσωπον.

§72ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω τὶ συμβαίνει ὡς πρὸς τὴν ἐθνοφυλακὴν τῶν ἐπαρχιῶν, τὰς ὁποίας σεῖς ἀντιπροσωπεύετε· εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὅμως, τῆς ὁποίας ἐλάχιστος ἀντιπρόσωπος εἶμαι ἐγὼ, ἐθνοφυλακὴ δὲν ὑπάρχει.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Παντοῦ δὲν ὑπάρχει.

§74ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Εἰς τὴν διάλυσιν τῆς ἐθνοφυλακῆς, Κύριοι, εἰργάσθη αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ παρελθοῦσαι Κυβερνήσεις, Κύριοι, τὸ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔδειξαν τὸν ζῆλον, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δείξωσιν εἰς τὴν διοργάνωσιν καὶ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐθνοφυλακῆς. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐνεστῶσα προέβη εἰς ἕνα βαθμὸν πολὺ ἀνώτερον· ἀνεκάλεσε, Κύριοι, τοὺς προγυμναστὰς ὅλους μηδενὸς ἐξαιρουμένου, ἄφησε τὰ ὀλίγα ὅπλα τὰ δοθέντα διὰ τὴν ἐθνοφυλακὴν νὰ σήπωνται. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ ἄλλοτε ἀκμαῖος καὶ ὡραῖος ἡμῶν στρατὸς δὲν ὑπάρχει, καὶ ἂν ὑπάρχῃ εἶναι ἀσθενής. Ἡ μόνη ἐλπίς μας, ἡ μόνη ἐθνικὴ ἡμῶν δύναμις, εἶναι ἡ ἐθνοφυλακὴ, καὶ εἰς αὐτὴν ἐλπίζομεν, ἀπὸ αὐτὴν περιμένομεν· καὶ μολαταῦτα, Κύριοι, ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ νὰ διοργανώσῃ, νὰ τακτοποιήσῃ τὴν ἐθνοφυλακὴν, τὴν ἄφησε καὶ παρέλυσεν. Ἔρχομαι λοιπὸν νὰ ἐξαιτήσω παρ’ ὑμῶν νὰ προσκληθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, νὰ μᾶς ὑποβάλωσιν ἀριθμητικὴν κατάστασιν τῆς δυνάμεως τῆς ἐθνοφυλακῆς κατ’ ἐπαρχίας καὶ δήμους, καὶ ἐν τῇ καταστάσει αὐτῇ νὰ ἐμφαίνηται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐθνοφυλάκων, οἵτινες ἔχουν ὅπλα καὶ ἀποσκευὴν, νὰ ἐμπεριέχηται ὁ ἀριθμὸς τῶν προγυμναστῶν, καὶ νὰ ἀναφέρωνται ὀνομαστὶ οἱ ἀνώτεροι προγυμνασταὶ οἱ διορισθέντες πρὸς διοργάνωσιν τῆς ἐθνοφυλακῆς. Εἰς τοῦτο τοῦ νὰ ζητήσω τὰ ὀνόματα αὐτῶν ὁρμῶμαι ἀπὸ τὴν ἑξῆς αἰτίαν. Ἐσχάτως διωρίσθη εἰς τὸν Νομὸν Κυκλάδων εἷς ταγματάρχης ὡς ἀνώτερος προγυμναστὴς τῆς ἐθνοφυλακῆς ὅλου τοῦ Νομοῦ. Αὐτὸς κάθηται εἰς τὴν Σύρον. Τί κάμνει; τί ἐνεργεῖ; κἀνεὶς δὲν γνωρίζει, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐνεργήσῃ τίποτε, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς προγυμναστὴς εἰς τὰς ἐπαρχίας. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ προσκαλέσῃ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ ἔλθωσι μετὰ μίαν ὡρισμένην, ὡς εἶπον, προθεσμίαν, διότι ἴσως ἔχουν ἀνάγκην νὰ συλλέξωσι πληροφορίας ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ ὡς εἶπον, νὰ φέρουν κατάστασιν τοῦ ἀριθμοῦ τῆς δυνάμεως τῆς ἐθνοφυλακῆς, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὅπλων, ἅτινα διενεμήθησαν αὐτῇ, διὰ νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐθνοφυλακὴ, ἐὰν ᾖναι ὡπλισμένη, ἐὰν ᾖναι γυμνασμένη καὶ ἂν θὰ ὑπάρξῃ ἐθνοφυλακή.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ σχετικὸν ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν τὸ ἀποστέλλω εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν, καὶ θέλετε σεῖς ν’ ἀποφασίσητε ἀπὸ τοῦδε, ἢ νὰ εἰδοποιήσω, ὅτι ἅμα δυνηθῇ νὰ προσέλθῃ.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὸ εἰδοποιήσητε.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐτωτερικῶν μὲ εἰδοποιεῖ, ὅτι ἀσθενεῖ, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν δύναται νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅπως ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Λούζη. Ὁ Κ. Βάσσος ἐζήτησε τὸν λόγον δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§78ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν ἔχω σκοπὸν βεβαίως νὰ κάμω ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, σκοπὸν ἔχω νὰ ζητήσω πληροφορίας τινὰς ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ἢ καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸ ὁποῖον πολὺ ἐνδιαφέρομαι, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι καὶ πάντες ὑμεῖς θὰ ἐνδιαφέρεσθε ἐπίσης. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἢ νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ αὐτὴν, τὶ γνωρίζει ἢ καὶ τί ἔπραξεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῶν Σουρπιωτῶν. Θέλω σᾶς ἐξηγηθῆ ἀμέσως, Κύριοι, ἐπειδὴ καὶ ἴσως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν δὲν γνωρίζετε τὴν σημασίαν ἴσως αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἐξηγηθῶ καὶ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, τὶ εἶναι ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§80ΒΑΣΣΟΣ. Ἡ Σούρπη, Κύριοι, εἶναι Κωμόπολίς τις, εὑρισκομένη ἐπὶ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς· δυστυχῶς αἱ χεῖρες, αἵτινες ἐχάραξαν τὴν ὁροθετικὴν γραμμὴν τῆς Ἑλλάδος, ἔφερον τὸ ὅριον σχεδὸν ἔξωθεν τῆς Κωμοπόλεως ταύτης, ὥστε τὸ ἥμισυ τῶν κτημάτων τῶν κατοίκων τῆς Κωμοπόλεως ταύτης ἀνῆκον εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν ἐπικράτειαν, τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ ἴσως καὶ ὀλιγώτερον, διότι δὲν τὸ ἐμέτρησα, ἔμενεν ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ κράτους. Ἀπὸ τὰ 1833, Κύριοι, μέχρι τοῦ 1837 οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἐκαλλιέργουν τὰς γαίας τὰς ὑπαρχούσας καὶ εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν καὶ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν κράτος, ἀποδίδοντες τοὺς φόρους εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ταμεῖον μέχρι τοῦ 1837· ἂν θέλετε κατ’ ἐμὲ ἦτο ἄδικον, διότι τὸ Ἑλληνικὸν κράτος δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ παρὰ τοὺς φόρους τῶν ἡμίσεων κτημάτων, καθόσον τὰ ἄλλα ἥμισυ ἀνῆκον εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν ἐπικράτειαν. Κατὰ τὰ 1838 ἡ ὑψηλὴ Πύλη ἐζήτησε νὰ φορολογήσῃ τὰ κτήματα τὰ ὑπάρχοντα ἐντὸς τοῦ Ὀθωμανικοῦ ἐδάφους. Τότε ἡ ἐξουσία ἡ ὑπάρχουσα ἐκεῖ, καὶ γνωρίζω καλὰ τὴν ὑπόθεσιν, διότι ἔτυχεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ἐκείνην ἀρχηγὸς τῶν δυνάμεων τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ᾖναι ὁ μακαρίτης ὁ πατήρ μου, ἀπῆλθεν ἐκεῖ, καὶ οἱ Σουρπιῶται ἐθέρισαν τὰ γεννήματα αὑτῶν εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν, καὶ ἐπλήρωσαν, οὕτως εἰπεῖν, τῇ βίᾳ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ταμεῖον τοὺς φόρους, καὶ εἰς τὰ 38. Ταῦτα πάντα εἶναι γνωστὰ· ἐμφαίνονται εἰς τὰ διπλότυπα τῶν ἐφοριῶν. Ἔκτοτε ἠγέρθη ἓν ζήτημα σπουδαῖον μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Ὀθωμανικῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ζήτημα τοῦτο πολλάκις ἔφερε τὰς δύω Κυβερνήσεις μέχρι διακοπῆς σχέσεων· μία αἰτία τῶν ἀφορμῶν, ἐὰν θέλετε, τοῦ 54 ἦτο, Κύριοι, καὶ ἡ ὑπόθεσις τῆς Σούρπης· σήμερον ὅμως ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἐδεινώθη πάρα πολύ· ἔφθασεν εἰς ἓν σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν εἰξεύρω καὶ ἐγὼ πῶς εἰμπορεῖ νὰ διορθωθῇ πλέον. Ἡ Ὀθωμανικὴ αὐλὴ ἀφ’ οὗ ἔπερνε τοὺς φόρους διὰ τὰ ἥμισυ κτήματα, τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν κράτος, μετ’ ὀλίγον χρόνον δὲν εἰξεύρω, πότε, περὶ τὸ 1850 νομίζω, ἀργότερον εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης θέλω σᾶς ἀναπτύξει τὰ πράγματα, ἀφῄρεσε τὰ κτήματα ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Σούρπης, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς κυριότητος, καὶ ἔδωκε ταῦτα εἰς ὑπηκόους Ὀθωμανούς. Τί συνέβη ἀκόμη, Κύριοι; δὲν προσεβλήθη μόνον ἡ ἀρχὴ τῆς ἰδιοκτησίας ἐδῶ, ἀλλὰ προσεβλήθη καὶ ἡ ἀκεραιότης τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους· διότι εἰς τὸν ποταμὸν, ὅστις ἦτο ἡ ὁροθετικὴ γραμμὴ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, οἱ Ὀθωμανοὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ὑψώσαντες προχώματα ἔκαμαν, ὥστε ὁ χείμαῤῥος οὗτος ν’ ἀλλάξῃ κοίτην, καὶ νὰ ἔλθῃ ἔξωθεν τοῦ μέρους τῆς Σούρπης, καὶ ἐπειδὴ τὸ πρωτόκολλον περὶ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς ἔλεγεν, ὅτι θεωρεῖται ὁροθετικὸν ὅριον ὁ χείμαῤῥος, ἄρα εἶπον οἱ Τοῦρκοι, ὅτι ὅριον εἶναι ὁ ποταμὸς, τὸ ὅριον εἶναι ἐδῶ, καὶ ἀφῄρεσαν καὶ τὰ ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ κράτους κτήματα τῶν δυστυχῶν τούτων ἀνθρώπων.

§81ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Πότε ἔγεινεν αὐτό;

§82ΒΑΣΣΟΣ. Εἰς τὰ 59, νομίζω. — Τοῦτο, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἀληθὲς, θ’ ἀποδειχθῇ τρανώτατα, καθ’ ὅσον ὑπάρχει ὁ χάρτης τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς, ὅστις ὁρίζει τὰ ὅρια, ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμε μεγάλην ἀπορίαν, καὶ μὲ λυπεῖ πολὺ, καὶ δὲν ἔρχομαι νὰ μεμφθῶ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν διὰ τοῦτο, ἀλλ’ ἐν γένει ὅλας τὰς προλαβούσας, αἵτινες ἔδειξαν ἀσύγγνωστον ὀλιγωρίαν περὶ τούτου, ἐγένοντο ἐκθέσεις, παράπονα καὶ ἀναφοραὶ, καὶ οὐδεμία προστασία ἐδόθη εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτούς. Τί γίνεται σήμερον; Ἡ ὑψηλὴ Πύλη λέγει πρὸς αὐτοὺς, θέλετε νὰ σᾶς ἀποδώσω τὰ κτήματά σας; Ἔλθετε νὰ γίνετε Τοῦρκοι καὶ σᾶς τ’ ἀποδίδω, (γενικὴ δυσαρέσκεια). Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι πολλοὶ ἐδέχθησαν τὴν Ὀθωμανικὴν ὑπηκοότητα, διότι ἐννοεῖτε κάλλιστα, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ὅταν ἀφ’ ἑσπέρας ᾖναι νοικοκύρης, καὶ τὸ πρωΐ δὲν ἔχῃ λεπτὸν, εἶναι δύσκολος ἡ θέσις του. Πολλοὶ δὲ μένουν εἰσέτι, καὶ εἰς ἐμὲ ἐπ’ ἐσχάτων ὑπεβλήθη μία ἀναφορὰ, διότι ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύσω τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, καὶ εἶναι καθῆκόν μου νὰ σᾶς ὑποβάλω αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, διότι εἶναι χρέος ἡμῶν ὅλων νὰ φροντίσωμεν περὶ αὐτῆς. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν, Κύριοι, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐγκρίνητε τὴν αἴτησιν· ἡ ἐξουσία νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ τὰς διαπραγματεύσεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Οὔτε λόγον δὲ δὲν ἔκαμεν ἐν τούτοις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐνῷ εἰς ἄλλην ἐποχὴν ἠδύνατο τοῦτο νὰ ᾖναι ἀφορμὴ διακοπῆς τῶν σχέσεων. Διὰ τοῦτο λέγω νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα τῆς ὑποθέσεως αὑτῆς, καὶ ὅλαι αἱ πράξεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλω κάμει τὴν ἀνάπτυξιν καὶ θέλω συζητήσει τὸ ζήτημα τοῦτο.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω διαβιβάσει τὴν ἐπερώτησιν ταύτην τοῦ Κυρίου Βάσσου εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§84ΒΑΣΣΟΣ. Ὁρίζω ὡς ἡμέραν συζητήσεως τὴν Τετάρτην. Θέλω ὅμως νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, διότι θέλω νὰ ἐλέγξω τὴν κυβέρνησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία δὲν φροντίζει περὶ τοῦ συμφέροντος τῶν ὑπηκόων της.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βελιανίτης ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Ἡ Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει· Νὰ ἐκλεχθῇ ἑνδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ, ἐξ ἴσου ἀριθμοῦ Ἑπτανησίων πληρεξουσίων καὶ ἐκ τῶν τοῦ πρώην βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὅπως συσκεφθῇ καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν κλάδων τῆς Κυβερνήσεως τῆς πρώην Ἑπτανήσου ἀδιακρίτως προτείνῃ τοὺς σχετικοὺς νόμους, οἵτινες ὁμοιομόρφως ὀφείλουσι νὰ κυβερνῶσι τὰς πρώην κεχωρισμένας δύω ἐπικρατείας, πρὸς τὴν ὅσον οἷόν τε ταχυτέραν συγχώνευσιν αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 25 Ἰουλίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Παξῶν

Ι. ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις θέλει καὶ περὶ αὐτῆς συζητήσει τὴν Δευτέραν. Ὑπεβλήθησαν προτάσεις παρὰ τοῦ πληρεξουσίου Σολωμοῦ, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσιν· αἱ ἑξῆς· Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας Κύριος Νέστωρ Σολωμὸς ποτὲ Γερασίμου. Προτείνει εἰς τὴν Βʹ. τῶν Ἑλλήνων ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, νὰ ψηφισθῇ ὡς ἐθνικὴ ἐπέτειος ἑορτὴ ἡ ἐθνοσωτήριος τῆς 21 Μαΐου Ε. Α. 1864, ἥτις εἶναι καὶ ἡ ἑορτὴ τῶν Ἁγίων Μεγάλων Βασιλέων Κωνσταντίνου καὶ Ἐλένης, καθ’ ἣν ἀνεχώρησαν οἱ Ἄγγλοι ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον. Ἀθῆναι, τῇ 23 Ἰουλίου Ε. Α. 1864.

Ὁ πληρεξούτιος Κεφαλληνίας

ΝΕΣΤΩΡ ΣΟΛΩΜΟΣ Π. ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ.

Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας κύριος Νέστωρ Σολωμός. Προτείνει εἰς τὴν Βʹ. τῶν Ἑλλήνων ἐν Ἀθήναις ἐθνικὴν Συνέλευσιν ψήφισμα, δι’ οὗ νὰ παρακληθῶσιν αἱ τρεῖς εὐεργέτιδες Δυνάμεις, ὅπως διὰ τὴν παρ’ αὐτῶν καθιερωθεῖσαν ἀρχὴν τῶν ἐθνικοτήτων καὶ δι’ ὅσα ἔπραξαν διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἰταλίας, ἐνεργήσωσιν ὡσαύτως ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν ἀπὸ πέντε αἰώνων ὑπὸ ξενικὸν ζυγὸν στεναζόντων ἀδελφῶν ἡμῶν καὶ τῆς Πανελληνίου ἑνώσεως ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 23 Ἰουλίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας

ΝΕΣΤΩΡ ΣΟΛΩΜΟΣ Π. ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ.

Ὁ Πληρεξούσιος Κεφαλληνίας, Κύριος Νέστωρ Σολωμὸς ποτε Γερασίμου. Προτείνει εἰς τὴν Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ψήφισμα, ὅπως μεταποιηθῶσιν ὅλαι αἱ τῶν ξένων προτομαὶ καὶ ἀνδριάντες, εὑρισκόμεναι εἰς Ἑπτάνησον, εἰς μνήμην ὁμοεθνῶν, ἀξίων τῆς αἰωνίου τοῦ ἔθνους εὐγνωμοσύνης· εἰς μὲν τὴν Κέρκυραν νὰ ἀναγερθῇ ὁ ἀνδριὰς τοῦ ἀειμνήστου Ἰωάννου Καποδιστρίου, εἰς δὲ τὴν Κεφαλληνίαν ὁ ἀνδριὰς τοῦ Κοσμᾶ Φλαμιάτου, ὑπερμάχου τῆς ὀρθοδοξίας, καὶ εἰς Ζάκυνθον τῷ φιλελευθέρου ποιητοῦ Σολομοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 25 Ἰουλίου 1864 ἔτος Αʹ. Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας ΝΕΣΤΩΡ ΣΟΛΩΜΟΣ Ποτὲ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ. Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας Κύριος Νέστωρ Σολωμὸς ποτὲ Γερασίμου Προτείνει εἰς τὴν Βʹ. τῶν Ἑλλήνων ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ψήφισμα, δι’ οὗ νὰ ἐκλεχθῇ ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ἐκ τριῶν ἀτόμων, εἷς ἐξ αὐτῶν Ἱερεὺς, οἱ ἕτεροι δύω πολιτικοὶ, οἵτινες νὰ μεταφερθῶσιν εἰς Ἑπτάνησον καὶ νὰ θεωρήσωσιν ἐκ τοῦ πλησίον τὴν ἐκκλησιαστικὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν κατάστασιν αὐτῆς, ἐκθέτοντες πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τὴν διάγνωσίν των, οὐχ ἧττον καὶ τὰ μέσα τῆς θεραπείας, διότι ἡ κατάστασις τῆς Ἑπτανήσου εἶναι λυπηρὰ καὶ ἀξιοδάκρυτος. Ἀθῆναι, τῇ 24 Ἰουλίου 1864. Ὁ πληρεξούσιος Κεφαλληνίας ΝΕΣΤΩΡ ΣΟΛΩΜΟΣ Ποτὲ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ.

§87ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, ἀφοῦ ἀναγνωσθῶσιν αἱ προτάσεις, προσδιορίζεται ἡμέρα, καθ’ ἣν πρέπει ν’ ἀναπτυχθῶσι, καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις, τὰς παραδεχθῇ, τότε παραπέμπονται εἰς τὰ τμήματα.

§89ΒΛΑΝΤΗΣ. Προτείνω νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ Σύνταγμα.

§90ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὁμιλία, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω, δὲν εἶναι οὔτε ὑπὲρ, οὔτε κατὰ τῶν προτάσεων· θεωρῶ, ὅτι τὸ σπουδαιότερον ἀντικείμενον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ σπεύσῃ ἡ Συνέλευσις, εἶναι τὸ Σύνταγμα.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§92ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἑπομένως πᾶσα πρότασις ἐκτὸς τῶν ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι γεννῶνται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην, νὰ τὴν ἀποφεύγωμεν καὶ νὰ τὴν θεωρῶμεν πάντοτε δευτέρου λόγου· διὰ τοῦτο προτείνω πᾶσα πρότασις γενομένη τώρα νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς ἐκλογικοὺς Νόμους.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§94ΣΟΛΩΜΟΣ. Εἶναι ἀνώτερον συμφέρον ὅπως συζητηθῶσιν αἱ προτάσεις αὗται πρὸ τοῦ Συντάγματος· ἔχω τὴν ἰδιαιτέραν ἐντολὴν νὰ προτείνω αὐτὰς, διὰ τοῦτο προσκαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πρὶν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Συντάγματος, ὁρίζω τὴν τετάρτην ὡς ἡμέραν ἀναπτύξεως.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλησμόνησα νὰ ἐρωτήσω τὸν Κύριον Γεώργιον Τυπάλδον Ἰακωβάτον ποίαν ἡμέραν ὁρίζει.

§96ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Προτείνω νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν προτάσεων τοῦ Κ. Σολωμοῦ.

§97ΣΟΛΩΜΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δύναται νὰ συγχωνευθῇ μετὰ τῶν προτάσεών μου, διότι εἶναι τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§98ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἂν ἡ πρότασις περὶ συντάγματος θὰ συζητηθῇ πρῶτον, δηλαδὴ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Λεβίδου, Δρόσου καὶ Κυρ. Καραγιαννοπούλου.

§99ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νομίζω, ὅτι ὁ κανονισμὸς εἶναι ὁδηγὸς ὁ ἀλάνθαστος καὶ ὁ φεύγων ἀπ’ αὐτοῦ περιπλανᾶται εἰς μάτην· ὁ κανονισμὸς λέγει ὅταν γίνεται πρότασις ὁρίζεται ἡμέρα πρὸς ἀνάπτυξιν καὶ ἂν γίνῃ παραδεκτὴ τότε ἀρχίζει ἡ συζήτησις.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἀντικείμενον σήμερον δὲν εἴχομεν εἰμὴ τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἀγορεύσεων, αἵτινες ἤρξαντο ἀπὸ τῆς παρασκευῆς.

§101ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νομίζω, εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ πλέον ἡ περαιτέρω συζήτησις.

§102ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§103ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι καὶ ὡς πληρεξούσιος καὶ ὡς πολίτης θεωρῶ τὸ βῆμα τοῦτο ἱερὸν καὶ ἀποκαλῶ βέβηλον ὅν τινα κωλύει τὸν ἀγορεύοντα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν λόγον του ἐλευθέρως. Παρατηρῶ, Κύριε πρόεδρε, ὡς καὶ τὸ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ Συντάγματος καὶ αὐτὸς ὁ Βασιλεὺς, καί τοι ἔχει τὴν προνομίαν τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, καί τοι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναβολῆς καὶ τῆς διακοπῆς τῶν ἔργων τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, δὲν δύναται ὅμως, οὔτ’ ἐν Ἀγγλίᾳ, οὔτ’ ἐν οὐδεμιᾷ ἄλλῃ ὑπὸ τὰ συνταγματικὰ νόμιμα πολιτείᾳ, τὰ μεγάλα ταῦτα ἡγεμονικὰ δικαιώματα νὰ ἐνασκήσῃ καθ’ ἣν στιγμὴν γερουσιαστής τις ἢ βουλευτὴς ἀγορεύει ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὅ,τι λοιπὸν οὐδ’ αὐτῷ τῷ Βασιλεῖ ἔξεστι, θέλει εἶσθαι συγκεχωρημένον, ἄρα γε εἰς τὴν φλεγμαίνουσαν ἀναρχικὴν διάθεσίν τινων πληρεξουσίων; καὶ τοῦτο πότε; νῦν, ὅτε ἡ ἀναρχία κατεβλήθη, ὅτε τὸ κράτος αὐτῆς ἔπρεπε νὰ παύσῃ, ὅτε ἡ τάξις πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ. Παρηγοροῦμαι ὅμως, διότι θεωρῶ, καὶ μετ’ ἐμοῦ πᾶς ἀγαθόφρων πολίτης, ὅτι αἱ χθεσιναὶ ἀσχημίαι σαφῶς ἐκδηλοῦσι τὴν ἐκπνέουσαν ἀναρχίαν ἐν τοῖς τελευταίοις αὐτῆς σπαραγμοῖς. Τὸ Ἔθνος, ἡ Συνέλευσις, ἂς τὸ μάθωσιν οἱ ταραξίαι, θέλουσι σεβαστὸν τὸ βῆμα τοῦτο, ἂς ἀναλογισθῶσι δὲ καὶ οἱ ἐντὸς τοῦ ἱεροῦ τούτου περιβόλου μὴ παραιτούμενοι τῶν φαύλων παθῶν των, εἰς ποίας συνεπείας ἐνδεχόμενον νὰ ὠθήσωσι τὸ ἔθνος, καὶ ὅτι θέλουσι δώσει λόγον καὶ πρὸς τὸν ἀδέκαστον κριτὴν, ὅστις θέλει κρίνει αὐτοὺς μετὰ θάνατον, διότι ἐξώμωσαν τὸν ἱερὸν ὅρκον, ὃν ἔδωκαν, ὅτε εἰσῆλθον ἐνταῦθα ὡς πληρεξούσιοι τοῦ ἔθνους, ὅτι θέλουσιν ἐκπληρώσει πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος τὴν ἐμπιστευθεῖσαν αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐντολήν. (Θόρυβος ἀριστερόθεν, εὖγε! εὖγε! καὶ χειροκροτήματα ἐκ δεξιῶν).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου Κ. Σαριπόλου δὲν δύνανται νὰ δώσουν ἀφορμὴν οὔτε εἰς συζητήσεις, οὔτε εἰς παρατηρήσεις, ἐξ ἐναντίας μάλιστα πρέπει νὰ τέρψωσι πάντας τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους, πάντας τοὺς παρευρισκομένους ἐνταῦθα, τὴν πατρίδα ὁλόκληρον, διότι ὁ Κύριος Σαρίπολος δὲν ὡμίλησε περὶ ἄλλου ζητήματος, εἰμὴ περὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ βήματος τοῦ κειμένου ἐν τῷ μέσῳ τοῦ πανελληνίου. Πρὸς ταῦτα δὲν ἔχετε τίποτε νὰ παρατηρήσητε (εὖγε! εὖγε! χειροκροτήματα ἐκ τῶν πληρεξουσίων καὶ τοῦ ἀκροατηρίου)· ἀκούσατε τὴν πρότασιν, ἡ ὁποῖα ἔγεινε παρὰ πολλῶν συναδέλφων, νὰ κοποῦν αἱ ὁμιλίαι, νομίζω, ὅτι ἡ διάθεσις εἶναι γενική.

§105ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὰς ἀσπάζομαι· πρῶτος ἐγὼ, τοῦ ὁποίου διεκόπη ὁ λόγος, διότι μετὰ τὴν πανταχόθεν ἐκφρασθεῖσαν ἀποδοκιμασίαν κατὰ τῶν χθεσινῶν ἐναντίων λόγων καὶ συμβάντων, ἄσκοπον ἀποβαίνει νὰ ἐξακολουθήσω τὴν διακοπεῖσαν ἕνεκα τοῦ προμεμελετημένου ταράχου ἀγόρευσίν μου· ὤφειλον ὅμως νὰ εἴπω ὅσα εἶπον, διότι ἔχων τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι καὶ εἰσηγητὴς τοῦ πολιτεύματος, θέλω εὑρεθῆ καὶ εἰς τὸ μέλλον πολλάκις εἰς θέσιν νὰ λαμβάνω τὸν λόγον, ὅπως ἀντικρούσω τὰς πρὸς τὴν πολιτείαν τινῶν συμφώνους ἀνατρεπτικὰς θεωρίας. Ἂς μάθωσιν οὗτοι, ὅτι οὔτε ἀπειλαὶ, οὔτε κίνδυνοι θέλουσί ποτε μὲ ἀποτρέψει τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ πρὸς τὴν πατρίδα μου χρέους. Καὶ τὸ αἷμά μου ἀκόμη εἶμαι ἕτοιμος νὰ χύσω ὑπὲρ αὐτῆς, εἰς οὐδὲν λογιζόμενος ἂν ἀφήσω χήραν σύζυγον καὶ ἑπτὰ ὀρφανὰ ἀνήλικα τέκνα, διότι πέποιθα, ὅτι ἡ πατρὶς θέλει τὰ λάβει ὑπὸ τὴν προστασίαν της· (χειροκροτήματα, ἐνταῦθα ἀσπάζονται τὸν Σαρίπολον πλεῖστοι πληρεξούσιοι.)

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 1 παρὰ ¼).

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΗΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Μιχαηλίδης. Νικολαΐδης. Ξυδάκτυλος.