1864.07.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 284.

Τῆς 24 Ἰουλίου 1864.

(Παρασκευή).

Ὥρα 9 Π. Μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Α. Ζαΐμης.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Συνελεύσεως ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, διὰ νὰ κάμω μίαν πρότασιν, ἀφορῶσαν ἐκλογικὰ ἀντικείμενα. Ἐπειδὴ ἤδη ἡ Συνέλευσις εἶναι καθ’ ὅλα περαιωμένη, καὶ θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ τακτικά της ἔργα, φρονῶ, ὅτι πᾶν ἀντικείμενον ἐκλογικὸν νὰ ἀποπερατωθῇ. Παρακαλῶ λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου τὸν Πρόεδρον καὶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§5ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἔχω ἐπερώτησιν, Κ. Πρόεδρε, καὶ αἱ ἐπερωτήσεις προηγοῦνται.

§6ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου καὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἀκόμη προηγοῦνται τὰ ἐκλογικὰ ἀντικείμενα· παρακαλῶ λοιπὸν τὸν Κ. Κατσικαπῆν, ν’ ἀφήσῃ νὰ συζητήσωμεν τὸ ἐκλογικὸν ἀντικείμενον, καὶ ἂς ἔλθῃ κατόπιν· ἄλλως ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ.

§7ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι λελυμένον πρὸ πολλοῦ τοῦτο.

§8ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ὅλοι γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι μία ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Τριφυλλία, ἥτις κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνος ἔκαμε θαύματα διὰ τῶν ἀνδρῶν της, ἡ ἐπαρχία αὕτη σήμερον δὲν ἀντιπροσωπεύεται ὁλοσχερῶς εἰς τὸν σεβαστὸν τοῦτον περίβολον, διὰ τὸν λόγον ὅτι, ἐκ τῶν 6 πληρεξουσίων, οὓς δικαιοῦται ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ταύτην ὑπάρχουν μόνον τρεῖς, ὑπολείπονται δὲ ἕτεροι τρεῖς· καὶ ἑπομένως αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα δὲν πρέπει νὰ μένῃ ἐπ’ ἄπειρον. Εἶναι ὀρθὸν, Κύριοι, εἶναι δίκαιον ἡ Συνέλευσις νὰ φέρῃ μίαν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ὑπάρχουν ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας ἡ Συνέλευσις, ἡ πρότερον ἀπηρτισμένη πρέπει νὰ λύσῃ, τοὐτέστι τὰ τρία τμήματα τῆς Πελοποννήσου, τῆς Στερεᾶς καὶ τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου. Λοιπὸν, Κύριοι, λέγω, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ γείνῃ μία ἀπόφασις εἴτε ἔγκυρος εἶναι ἡ ἐκλογὴ, εἴτε ἄκυρος.

§9ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπὸ ψηφοφορίαν ἡ ἐκλογή.

§10ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§11ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ὅσον κατ’ ἐμὲ, σᾶς λέγω, ὅτι τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν τὴν θεωρῶ ἔγκυρον, καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ περαιωμένον. Δὲν ὑπολείπεται εἰμὴ ἡ ψηφοφορία. Τὸ κατ’ ἐμὲ μάλιστα φέρω καὶ πρότασιν, καὶ προτείνω, ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ ὡς μονίμους ἀντιπροσώπους διὰ τοὺς ὑπολειπομένους τρεῖς τοὺς Κυρίους Ι. Παπατσώρην, Ζῖκον Μαυροειδῆν καὶ Πανάγον Γότσην. Παρακαταθέτω τὴν πρότασίν μου εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Τ. Βάσσος.

§12ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἐπαναληφθῇ, ἡ ψηφοφορία, Κ. Πρόεδρε.

§13ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε. Προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ παρῆλθε πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐγένετο λόγος εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, νομίζω ὅτι διὰ νὰ γνωρίζητε εἰς ποῖον σημεῖον ἐστάθη ἡ ὑπόθεσις αὕτη, διότι ἴσως πολλοὶ τὸ ἐλησμονήσατε, νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά.

§15ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα.

§16ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις πρῶτον ἂν παραδέχηται νὰ γίνῃ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, διότι οὕτω τροποποιεῖται ἡ ἡμερησία διάταξις.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἀμέσως.

§18ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετρινοῦ· νομίζω, ὅτι προηγεῖται ἔνστασις τοῦ ἀπαραδέκτου κατὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν ὑποθέτει ἐπανάληψιν τῆς συζητήσεως.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς ἐνίστασθε, Κ. Κόκκινε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά;

§20ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετρινοῦ, ὡς μὴ δεκτῆς.

§21ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ἂς ἀκούσωμεν τὰ πρακτικά.

§22ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τότε γεννᾶται μία αἰτία συζητήσεως· τὰ γεγονότα δὲν τὰ δημιουργεῖτε σεῖς, Κ. Πρόεδρε, ἀλλ’ ἡ συζήτησις, ὑμεῖς διευθύνετε τὴν συζήτησιν.

§23ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κατὰ τὸν κανονισμόν, ὅλα τὰ περὶ ἐκλογῶν ζητήματα προηγοῦνται παντὸς ἄλλου.

§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οὐδεμία ἔνστασις δύναται νὰ γίνῃ ἀπαραδέκτου (θόρυβος).

§25ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἔχομεν πρότασιν ἀναβολῆς.

§26ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα, διότι ὅλοι εἶναι ἐνταλματίαι.

§27ΑΧΟΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν, ἦλθεν εἰς ψηφοφορίαν, καὶ ἀνεβλήθη διὰ τὴν ἐπιοῦσαν, δὲν συνεδριάσαμεν πλέον· λοιπὸν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία (θόρυβος).

§28ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἔκαμα μίαν ἔνστασιν, Κ. Πρόεδρε, συγχωρήσατέ μοι νὰ τὴν ἀναπτύξω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§30ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὄχι μετὰ τὴν συζήτησιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολλοὶ ἄλλοι πρὸ ὑμῶν.

§32ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἂς ὁμιλήσουν, ἐγὼ προτείνω ἔνστασιν ἀπαραδέκτου.

§33ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα προτείνομεν ἀναβολὴν· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, τοὺς ὁποίους ὁ Κ. Πετρινὸς ἔφερεν ὡς ἐπιλαχόντας, πρῶτον δὲν ἔλαβον τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, καὶ δεύτερον εἶναι ἐνταλματίαι.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τῆς οὐσίας.

§35ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἀναβολὴ προτιμᾶται πάσης ἄλλης προτάσεως· εἶναι ἐνταλματίαι, καὶ ὅταν τοὺς παραδεχθῶμεν νομιμοποιοῦμεν τὰ κακουργήματα αὐτῶν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἄλλοτε ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· ἐκ τῶν πρακτικῶν βλέπω, καὶ ἐνθυμοῦμαι ἀκόμη, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἔπαυσεν ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας, καθότι ἡ Συνέλευσις δὲν ἦτο πλήρης. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ὁσάκις μία ὑπόθεσις ἔρχεται εἰς ψηφοφορίαν, εἰς πρώτην ἑπομένην συνεδρίασιν οὐδεμία ἄλλη δύναται νὰ προηγηθῇ αὐτῆς. Παρενέβησαν πολλὰ σπουδαῖα περιστατικὰ διὰ τὴν πολιτείαν, καὶ ἐκώλυσαν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ κανονισμοῦ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ πράξω ὅ,τι ὁ κανονισμὸς ὁρίζει· ἄν ὑπάρχουν ἐναντίαι γνῶμαι, δύναται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφασίσῃ ὅπως θέλει, ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ πράξω παρ’ ὅ,τι ὁ κανονισμὸς ὁρίζει.

§37ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅταν προτείνεται ἀναβολὴ, ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι αὐτὴ προτάσσεται πάσης ἄλλης· λοιπὸν ἀφοῦ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ βαδίσητε κατὰ τὸν κανονισμὸν, πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἀναβολή.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ λοιπὸν, Κύριοι, νομίζω, ὅτι πρὶν προβῶμεν εἴς τι μέτρον, πρέπει ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικά· ἂν δὲ γίνεται πρότασις ἀναβολῆς, ἢ ἄλλη τις, μετὰ ταῦτα ἡ Συνέλευσις δύναται ν’ ἀποφασίσῃ· τοῦτο γίνεται ἁπλῶς διὰ ν’ ἀναμνήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν εἰς ποῖον σημεῖον ἐστάθη ἡ ἐκλογή. (Ἀναγινώσκεται τὸ σχετικὸν μέρος τῶν πρακτικῶν κτλ.)

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἐμείναμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς ἀπεπερατώθη καὶ ἀπεῤῥίφθη ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Κατ’ ἐμὲ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§40ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερόθεν). Μάλιστα.

§41ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ὄχι! Ἐνίσταμαι, Κ. Πρόεδρε· ζητῶ τὸν λόγον· ἰσχυρίζομαι, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νέα συζήτησις.

§42ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐξαντληθῇ μία πρότασις, δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις πλέον περὶ αὐτῆς (θόρυβος).

§43ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Δώσατέ μοι τὸν λόγον, Κ. πρόεδρε, παρακαλῶ.

§44ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Πῶς ἠμποροῦμεν νὰ ψηφοφορήσωμεν δι’ ἓν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν;

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι· παρατηρῶ, ὅτι πᾶν ζήτημα διὰ τῆς ψηφοφορίας θὰ λυθῇ· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἓν ζήτημα ἄλλο, διότι εἷς τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων μοὶ ἔκαμε τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς θὰ γίνῃ μόνον ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους τοὺς πρὸ τῆς ἑνώσεως.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι!

§47ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πᾶν ὅ,τι γίνεται ἀπὸ χθὲς καὶ ἐντεῦθεν θὰ γίνῃ ἀπὸ κοινοῦ (θόρυβος).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ ἡσυχίαν· ἕκαστος ἔχει γνώμην ἰδίαν, καὶ δύναται νὰ ἐκφράσῃ αὐτὴν ὅπως θέλει, καθὼς καὶ τὴν ψῆφόν του νὰ διαθέσῃ ὅπως θέλει· ἀλλ’ ἐπειδὴ μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις αὕτη, δὲν δύναμαι παρὰ νὰ τὴν φέρω ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως.....

§49ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος πρέπει νὰ γίνωνται αἱ παρατηρήσεις, καὶ ὄχι ἀπὸ τῆς ἕδρας.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μὲ διδάσκετε τὰ καθήκοντά μου· ὅταν ἀποτείνεσθε πρὸς ἐμὲ, νὰ ἦσθε προσεκτικώτερος.

§51ΤΙΝΕΣ. Μὴ ἀπειλῆτε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπειλῶ κανένα, ἀλλ’ ὅλους θέτω εἰς τὰ καθήκοντά των.

§53ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Πρῶτον πρέπει νὰ θέσητε ἑαυτὸν εἰς τὰ καθήκοντά σας.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Πετρινὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑλλάδος.

§55ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐζήτησα, τὸν λόγον διὰ νὰ τὸν ἀντικρούσω.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς. Λοιπὸν ὁ Κύριος Πετρινὸς ἔχει πρῶτος τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§57ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μὰ ὡμίλησεν ὁ Κ. Πετρινός.

§58ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Φρονῶ, Κύριοι, καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐγένετο μία ἀρκετὴ συζήτησις πρὸ τοῦ ν’ ἀποφασισθῇ ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐκ τῆς Ἑπτανήσου πληρεξουσίων· ἐνθυμεῖσθε, ὅτι οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι, ὅταν ἐπρόκειτο ν’ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἕν ψήφισμα, κανονίζον τὸν τρόπον τῶν ἐκλογῶν των, ἐζήτησαν, ὥστε τὰς ἐκλογὰς μόνον αὐτοὶ νὰ τὰς ἐξελέγξωσιν, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι ἑκάστη ἐπικράτεια, διότι ἕως χθὲς εἴμεθα δύω ἐπικράτειαι, σήμερον εἴμεθα μία, δύναται νὰ ἐξελέγχῃ ἰδιαιτέρως τὰς ἐκλογάς της. Προκειμένου λοιπὸν τότε ἡ μία ἐπικράτεια νὰ ἑνωθῇ, εἶπεν, ὅτι τὰς ἐκλογάς μας θὰ τὰς θεωρήσωμεν ἡμεῖς μόνον, ὅταν ὑπάγωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας. Πρέπει λοιπὸν, Κύριοι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ μετρήσωμεν μὲ τὸ ἴδιον μέτρον τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ἢ καὶ πᾶσαν ἄλλην νὰ τὴν λύσῃ ἡ πρώτη Συνέλευσις χωρὶς νὰ λάβουν μέρος διόλου εἰς τὴν ἐξέλεγξιν οἱ Ἑπτανήσιοι, καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ θελήσουν ν’ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καθ’ ὅσον μάλιστα δὲν γνωρίζουν μήτε τὰς περιστάσεις, μήτε τὰ πράγματα.

§59ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κύριοι, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὸ ἀπαράδεκτον εἴτε τῆς συζητήσεως, εἴτε τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Τριφυλλίας. Λυποῦμαι ὅτι ὁ καταβὰς ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του μὲ ὑποχρεοῖ ν’ ἀντικρούσω ἔνστασιν ἀπαράδεκτον, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπερίμενα, οὔτε ἐγὼ βεβαίως, οὔτε ὑμεῖς, νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῶν χειλέων του εἰς πρῶτον ἀσπασμὸν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς τῆς Ἑπτανήσου (θόρυβος ἀριστερόθεν). Λυποῦμαι, Κύριοι, βεβαίως, ὅτι τοιαῦται ἰδέαι καὶ τοιαῦτα αἰσθήματα ἤχησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐλπίζω, ὅτι ἡ καταιγὶς τῶν παθῶν ἐκόπασε, καὶ ὅτι παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτί.

§60ΤΙΝΕΣ. (Ἀριστερόθεν). Τί εἶναι αὐτά;

§61ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κανένα δὲν προσβάλλω· ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου θέλει ἠχήσει μόνος ὁ λόγος, καὶ μόνον τὸ ὅπλον τοῦ λόγου θέλει φέρει τὴν νίκην εἰς τὸ ἑξῆς. Ἤκουσα, Κύριοι, μετὰ μεγίστης ἀπορίας τὴν ἀναλογίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἐπεκαλέσθη τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, Βασιλικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ὡρίσθη ἰδιαιτέρως ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀδελφῶν Ἑπτανησίων. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐλησμόνησεν ὁ προλαλήσας, ὅτι καὶ τῆς Συνελεύσεως τὸ ψήφισμα καὶ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα ἐστηρίζοντο ἐπὶ πράξεως νομοθετικῆς, ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς Ἰονίου Βουλῆς, ἥτις εἶναι τὸ ἐγχώριον δημόσιον δίκαιον, εἶναι ὁ ἀρχέτυπος καὶ ἑνιαῖος τύπος τῆς Ἑνώσεως. Οἱ ἀδελφοὶ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου διὰ τῆς Βουλῆς αὑτῶν ἐζήτησαν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν παρ’ αὐτῆς Νόμων, μὲ μόνην τὴν παραδοχὴν τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν νέων ἐκλογῶν. Εἵπετο λοιπὸν ἐξ ἀνάγκης, ὅτι αὐτοὶ καὶ μόνοι ἐδύναντο νὰ ἐξελέγξωσι τὰς ἐκλογάς των, ὄχι διότι ἔλαβον παρὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως καὶ παρὰ τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος τὴν πρὸς τοῦτο ἐξουσίαν καὶ ἄδειαν, ἀλλὰ διότι αὐτοὶ ἦσαν ἀκριβεῖς καὶ πεπειραμένοι τῶν διαφόρων διατάξεων τῆς νομοθεσίας, τῶν διαφόρων νομολογιῶν περὶ τὴν ἐνέργειαν καὶ ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, διὰ τοὺς πλειοτέρους ἐξ ἡμῶν αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι συνεδέοντο μὲ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον εἶσθαι ὅλως διόλου καινοφανῆ, ἐν ᾧ, Κύριοι, διὰ τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου αἱ Ἑλληνικαὶ ἐκλογαὶ δὲν ἔχουσι τὸ καινοφανὲς, τὸ ἀλλότριον τοῦτο. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὅταν ὁ κανονισμὸς ἡμῶν ἐπιτρέπῃ εἰς πάντας νὰ λάβωσι μέρος εἰς μίαν ψηφοφορίαν, εἴτε παρεστάθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν, εἴτε ὄχι, ἀπορῶ πῶς σήμερον ζητοῦμεν ν’ ἀποκλείσωμεν τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου ἀπὸ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματος τούτου. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι πολλάκις ὅλαι τῆς Συνελεύσεως αἱ μερίδες περιέτρεχον ζητοῦσαι νὰ εἰσαγάγωσι μετὰ τὴν συζήτησιν κατὰ τὸ θέμα τῆς ψηφοφορίας ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως πρόσωπα, μὴ παρασταθέντα κατὰ τὴν συζήτησιν, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δώσωσι τὴν ψῆφόν των, καὶ σήμερον θέλομεν ἀρνηθῆ εἰς τοὺς Ἑπτανησίους, ἐρχομένους ἁπλῶς καὶ ἄνευ προκαταλήψεως, τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ λάβωσι μέρος τῶν πρακτικῶν μας, καὶ ν’ ἀποφασίσωσι περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ μιᾶς ἐκλογῆς, εἰς τὴν ὁποίαν δυστυχῶς προσήφθησαν αἱ στυγερώτεραι παρανομίαι, καὶ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἀνεξαιρέτως ἔχομεν συμφέρον νὰ ἐξελέγξωμεν (θόρυβος) λέγω, ὅτι ὅλοι ἔχομεν συμφέρον, ἡ ψῆφος τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἡ ψῆφος τῆς ὁλομελείας τῆς Συνελεύσεως, ὅπως κατηρτίσθη, διὰ τῆς προσελεύσεως τῶν Ἑπτανησίων, νὰ βεβαιώσῃ, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἦτο νόμιμος ἢ παράνομος. Εἰσήλθομεν, Κύριοι, πρὸ πολλοῦ μετὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς Βασιλείας εἰς τὸ κράτος τοῦ Νόμου, ἀπὸ τὰ ὅρια τοῦ Κράτους αὐτοῦ οὐδεὶς πλέον πρέπει νὰ ἐξέλθῃ (θόρυρος ἀριστερά). Ἔχω ὅμως νὰ ὑποστηρίξω ἑτέραν ἔνστασιν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι σήμερον οὔτε ψηφοφορία δύναται νὰ γίνῃ, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία, δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ, ἐὰν δὲν προηγηθῇ αὐτῆς νέα συζήτησις. Δὲν ἔρχομαι νὰ συζητήσω τὸ νόμιμον ἢ παράνομον τῆς ἐκλογῆς· ὑποστηρίζω ὅμως, ὅτι ἡ προσθήκη μιᾶς, δύω, τριῶν ἢ πλειοτέρων ψήφων εἰς τοὺς πληρεξουσίους ἐκείνους, ὅσοι ἠκροάσθησαν τῆς συζητήσεως, δὲν μεταβάλλει, δὲν λέγω τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφορίας, ἀλλὰ δὲν μεταβάλλει τὴν σύνθεσιν τοῦ δικαστηρίου σπουδαίως, δὲν τὴν ἐπηρεάζει εἰς τρόπον, ὥστε ἡ συζήτησις ἐκείνη ἕνεκα τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων ἐκ τῶν ἀπουσιασάντων, νὰ ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ· ἄλλως τε, Κύριοι, ἐάν τινες ἀπουσίασαν κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ προσέρχωνται εἰς τὴν ψηφοφορίαν, δὲν δικαιοῦνται βεβαίως κατὰ κανόνα ἐν γένει, νὰ ζητήσωσι μίαν ἐπανάληψιν τῆς συζητήσεως, διότι ἡ ἀπουσία αὐτῶν καταλογίζεται αὐτοῖς ὡς πταῖσμα, ὡς ἔλλειψις, καὶ ἐκ τῆς ἐλλείψεως αὐτοῦ οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπιληφθῇ δικαιώματος· ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα διαφέρει, οἱ Ἑπτανήσιοι δὲν ἦσαν ἐκλελεγμένοι, δὲν εἶχον κρούσει τὰς πύλας τοῦ Βουλευτηρίου ἡμῶν, ὅταν ἡ συζήτησις ἔγινεν· ἐματαιώθη ἡ συζήτησις ὅμως ἐκείνη, ἐματαιώθη διότι δὲν κατέληξεν εἰς τὸ νόμιμον αὐτῆς ἀποτέλεσμα, δηλ. εἰς τὴν διὰ ψηφοφορίας κρίσιν τῶν διαφόρων γνωμῶν, αἵτινες ἀνεπτύχθησαν ὡς πρὸς τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς. Ἐπῆλθεν ἡ ἕνωσις, ἐτελέσθη, Κύριοι, ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἀνεξαρτήτως ἄνευ διακρίσεως ἐπεριμένομεν, καὶ συνωδεύομεν μὲ τοὺς πόθους καὶ τὰς ἐλπίδας ἡμῶν. Ἐὰν εἰς τὴν συζήτησιν δὲν παρευρέθησαν οἱ Πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, τοῦτο δὲν προῆλθεν ἐξ ἰδίας αὐτῶν ἐλλείψεως, τοῦτο προῆλθεν ἐκ τῆς ἀναποφεύκτου τῶν πραγμάτων ἀνάγκης, καὶ θέλετε περὶ τῆς τοιαύτης ἀνάγκης οὐδένα νὰ κάμωμεν λόγον, καὶ εἰς οὐδὲν νὰ λογίσωμεν αὐτοὺς, ἀλλὰ νὰ νομίσωμεν, ὅτι σήμερον εἴμεθα ὅ,τι εἴμεθα, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἔβοσκον τὰ πάθη καὶ τῶν δύω μερίδων, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην. Οἱ κοινότεροι, Κύριοι, κανόνες τὰς διαδικασίας, καὶ ἀκούσατε, Κ. Γλαράκη, ὅστις ἐπαγγέλλεσθε τὸν Πρωτοδίκην, οἱ κοινότεροι κανόνες τῆς διαδικασίας ἀπαιτοῦσιν, ὅτι μία ὑπόθεσις πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς νέαν συζήτησιν, ὅταν ἐπῆλθε νέα σύνθεσις τοῦ δικαστηρίου, ὅταν ἐπῆλθε μεταβολὴ τῆς ἀρχικῆς θέσεως. Δὲν ἔχομεν δὲ νὰ λύσωμεν ζήτημα πολιτικὸν, ὑπεροχῆς, ἢ ἥττας τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἑτέρας μερίδος, ἔχομεν ζήτημα δικαιοσύνης, ζήτημα αὐστηρὸν τοῦ Νόμου, ἐρχόμεθα ν’ ἀποφανθῶμεν, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος, ἀλλὰ τὸ δικαστήριον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβε χώραν ἡ συζήτησις, νέον σήμερον ὑπάρχει. Θέλετε, Κύριοι, νὰ σβέσητε, νὰ πνίξητε τὸν λόγον, θέλετε νὰ ὑποχρεώσητε τοὺς ἀδελφοὺς Ἑπτανησίους, ἢ νὰ ἀπέχωσι τῆς ψηφοφορίας ὅλοι, μὴ γνωρίζοντες περὶ τίνος ἐπρόκειτο τότε, ἢ νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐν ἀγνοίᾳ καὶ χωρὶς νὰ φωτίσωσι τὴν συνείδησιν αὑτῶν διὰ μιᾶς τακτικῆς συζητήσεως; προτείνω λοιπὸν νὰ μὴ προχωρήσῃ ἡ ψηφοφορία, ἐὰν δὲν προηγηθῇ διαρκὴς καὶ σπουδαία συζήτησις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐνώπιον τοῦ νέου δικαστηρίου τῆς Συνελεύσεως, ἥτις συνετέθη ἄλλως πως, παρ’ ὅπως ἦτο συντεθειμένη, ὅταν τὸ πρῶτον συνεζητήθη αὕτη ἡ ὑπόθεσις.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου προεκάλεσα τὴν συζήτησιν δὲν ὑπάρχει πλέον, διότι ὁ Κ. Πετρινὸς ἀποσύρει τὴν πρότασίν του.

§63ΤΡΙΓΚΕΤΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Παντολέων.

§65ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Θαυμάζω πῶς τινὲς τῶν συναδέλφων μας... (Θόρυβος).

§66ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα δύναται νὰ λυθῇ ἀμέσως ἀπὸ τὴν γνωμοδότησιν τῶν Κυρίων Ἑπτανησίων. Θέλουν νὰ λάβουν μέρος, ἂς λάβουν, δὲν θέλουν ἂς ἀποχωρήσωσι.

§67ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ἐὰν ᾖναι πληρεξούσιοι, ἢ ὄχι, ἐὰν ᾖναι, πρέπει νὰ λάβουν μέρος εἰς πᾶσαν ὑπόθεσιν, ἐὰν δὲν ᾖναι, τότε καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἄκυρα, διότι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία (θόρυβος).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ γίνῃ συζήτησις.

§69ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Θαυμάζω πῶς δύνανται μερικοὶ συνάδελφοί μας νὰ καταστήσωσι ζήτημα ἁπλούστατον δύσκολον καὶ πολύπλοκον (θόρυβος).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀφήσατε τὰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας.

§71ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶναι πολὺ τολμηρὸν νὰ παρουσιάζῃ τις ἐνώπιον τοῦ σεβαστοῦ τούτου συνεδρίου ζήτημα ἁπλούστατον καὶ κοινότατον ὑπὸ τὴν πολιτικὴν ἔποψιν καὶ ν’ ἀναμιγνύωμεν εἰς αὐτὸ φατριασμοὺς καὶ πάθη. Τὸ προκείμενον ζήτημα, Κύριοι, εἶναι ἁπλούστατον, αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ τῆς Γριφυλίας αὐτὴ ἡ πολύμοχθος καὶ πολυπαθὴς ἐκλογὴ κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν συνεζητήθη διὰ μακρῶν ἐνώπιον τοῦ συνεδρίου τούτου. Τὸ συνέδριον τοῦτο ἔφθασεν εἰς πέρας, ἔφθασεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ψηφοφορία ἐγένετο, ἕνεκα ὅμως ἐλλείψεως ὀλίγων πληρεξουσίων ἀνεβλήθη καὶ τὸ ἀποτέλεσμα διὰ τὴν ἐπιοῦσαν. Τὶ ἔχει λοιπὸν, σᾶς παρακαλῶ, νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα μὲ τὴν ἀγάπην, τὴν ὁποίαν ἕκαστος Ἕλλην βαρέως αἰσθάνεται ἐγκεχαραγμένην ἐν τῇ καρδίᾳ του πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς, οἱ ὁποῖοι κατὰ πρῶτον πατοῦν τὸ ἔδαφος τῆς πατρίδος; τὶ ἔχει νὰ κάμῃ αὐτὸ διὰ νὰ ἀναῤῥιπίσωμεν ἐκ νέου πάθη νὰ φέρωμεν ταραχὰς καὶ συγχύσεις; Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει ν’ ἀρχίσῃ ἐκεῖ ὅπου ἔμεινεν ἐκκρεμές. Ποῦ ἔμεινεν ἐκρεμές; ἔμεινεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἐπιθυμοῦν οἱ Κύριοι Ἑπτανήσιοι νὰ λάβουν μέρος εἰς αὐτὸ χωρὶς ν’ ἀκούσουν τὴν συζήτησιν;

§72ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Δὲν εἰμποροῦν νὰ μὴ λάβουν;

§73ΣΟΛΩΜΟΣ. Ἐὰν δὲν συζητηθῇ, δὲν εἰμποροῦν νὰ λάβουν μέρος.

§74ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Δὲν ἐπιθυμῶ, Κύριοι, νὰ γίνῃ καμμία διαβολὴ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Κανεὶς δὲν εἰμπορεῖ νὰ καυχηθῇ, ὅτι ἔχει περισσότερον πατριωτισμὸν τοῦ ἄλλου, ὅτι εἶναι ἁγνότερος τοῦ ἄλλου. Αὐτὰ φέρουν τὰ πάθη καὶ τὰς συγχύσεις. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ πρότασις· ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι περαιωμένον, καὶ μένει μόνον νὰ ψηφοφορηθῇ. Ἐπιθυμοῦν οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν; Εὐχαρίστως, Κύριοι, μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας παραδεχόμεθα αὐτούς. Δὲν ἐπιθυμοῦν, διότι δὲν ἔγεινεν ἡ συζήτησις ἐνώπιόν των, in cognitione causae; Τότε ἠμποροῦν νὰ ἀπέλθουν. Εἶναι τὸ ἴδιον ὅταν γίνεται μία ψηφοφορία, καὶ ἕνας πληρεξούσιος δὲν ἐσχημάτισε πεποίθησιν περὶ ἑνὸς πράγματος, καὶ τότε δὲν δίδει ψῆφον, διότι ἀμφιβάλλει, διότι δὲν ὑπάρχει ἡ ἐνδόμυχος πεποίθησις. Λοιπὸν αὐτὸ ὑπάρχει σήμερον· τὸ ζήτημα εἶναι εἰς τὴν ψηφοφορίαν· ὑμεῖς δὲν ἠκούσατε τὴν συζήτησιν· δὲν εἶσθε in cognitio ne causae. Ἀπέχετε.

§75ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§76ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἔλθω εἰς περιττοὺς λόγους, ἀλλὰ θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν οὐσίαν του. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν οἱ Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑπτανήσου δύνανται νὰ λάβωσι μέρος εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον μείνει ἐκκρεμῆ, ἐγὼ λέγω, ὅτι ὑποχρεοῦνται ἐν γένει νὰ λάβουν μέρος καὶ ἔχουν καθῆκον, διότι ἂν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν ἐφαρμόσωμεν εἰς ἕν, θὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν εἰς ὅλην τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν πολλὰ σπουδαῖα πράγματα, τὰ ὁποῖα κατὰ μέγα μέρος ἀνήκουν εἰς ἡμᾶς τοὺς τότε, ἀλλὰ σήμερον ἀνήκουν εἰς ὅλην τὴν ὁμιλίαν τῆς συνελεύσεως. Λοιπὸν τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἐὰν θὰ λάβουν μέρος, θὰ λάβουν καὶ ὑποχρεοῦνται νὰ λάβουν. Χθὲς ἦτο ὁ λόγος ν’ ἀποφασισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις· ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν ἀπεφασίσθη· ὥστε ἐπαναλέγω, ὅτι πρέπει νὰ λάβουν μέρος οἱ Κύριοι Ἑπτανήσιοι, καὶ νὰ κανονισθῇ πρὸς τοῦτο ἡ ἡμερησία διάταξις.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σέρβος.

§78ΤΙΝΕΣ. Δὲν θέλει.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Θεοχάρης.

§80ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§81ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν λέξιν. Ὁ κυριώτερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπροτάθη νὰ μὴ λάβουν οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν εἶναι ὁ ἑξῆς· διότι ἐὰν ἀρχίσουν νὰ ψηφοφορήσουν ὅλοι, θὰ ἀρνηθοῦν ψῆφον ὡς εἶναι ἑπόμενον, καὶ ἑπομένως οὐδέποτε θὰ λάβωμεν ἀποτέλεσμα.

§82ΤΙΝΕΣ. Ποῦ τὸ εἰξεύρεις (θόρυβος).

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης ὑπεβλήθη μόνον μία πρότασις τοῦ Κ. Πλαστήρα, ἔχουσα οὕτω· «Πρέπει νὰ λάβωσι μέρος οἱ Ἑπτανήσιοι εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, ναὶ ἢ ὄχι;» (θόρυβος).

§85ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ψηφοφορηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις πρέπει νὰ ἐρωτήσητε κατὰ τὸν κανονισμόν. Ἂς ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ὑποστηρίζῃ τὴν πρότασιν ταύτην.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ὁ ὑποστηρίζων τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πλαστήρα;

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις λοιπὸν δὲν εἶναι δεκτή. Ἑτέρα πρότασις ὑπεβλήθη τοῦ Κ. Κοκκίνου εἰς τὸ Προεδρεῖον τοῦ νὰ προηγηθῇ τῆς ψηφοφορίας περὶ κύρους τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας, νέα συζήτησις.

§89ΒΕΑΚΗΣ. Βέβαια, διότι πολλοὶ τῶν Ἑπτανησίων δὲν ἔλαβον γνῶσιν, καὶ ἐγὼ δὲν ἔλαβον γνῶσιν (θόρυβος).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κοκκίνου...

§91ΓΟΥΛΕΜΑΣ. Δὲν ἔγεινε συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§92ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος.

§93ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Θεοχάρη, ἀφήσατε, ἂς ψηφοφορηθῇ.

§94ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πολὺ καλά, παραιτοῦμαι.

§95ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὲ φωτίσητε πῶς διεκόπη ἡ συζήτησις καὶ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ, δὲν εἶσθε ἐδῶ;

§97ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι διόλου θαυμαστὸν, ἐὰν δὲν ἤκουσα· ἐρωτῶ μόνον διὰ νὰ ψηφοφορήσω κατὰ συνείδησιν. Διεκόπη ἡ ἀπόφασις αὕτη, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι τὸ Σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες, ὅτε ἡ συζήτησις ἐγένετο;

§98ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον θὰ ὁμιλήσω.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§100ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Χίου, ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν ταύτην, ἐξαιτεῖται νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς.

§101ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὄχι, νὰ ἐπαναληφθῇ.

§102ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς σας, Κ. Κόκκινε. «Νὰ προηγηθῇ νέα συζήτησις» ὅπερ ἐστὶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας. Τρὶς συνεζητήθη, Κύριοι, ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἡ ἐκλογὴ τῆς Τριφυλλίας καὶ συνεζητήθη μὲ ὅλην τὴν σφοδρότητα ἀμφοτέρωθεν, ὁ δὲ Πρόεδρος κηρύξας περαιωμένην τὴν συζήτησιν προέβη εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Τὶ ἔκαμνον, Κύριοι, οἱ παρουσιάζοντες σήμερον ἐνστάσεις; ἀνεχώρουν.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Ἀνεχώρουν.

§104ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔστω, ἀπεχώρησαν!

§105ΣΧΙΝΑΣ. Ὑπεχώρησαν.

§106ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ διατὶ ἀπεχώρησαν; Διὰ ν’ ἀποδείξουν ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης κατὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ ματαιώσωσι τὴν συζήτησιν. Συνέρχεται ἡ Συνέλευσις, ἀλλὰ νέαι προτάσεις, νέα ζητήματα, σπουδαῖαι ὑποβληθεῖσαι ἐργασίαι ἔκαμνον, ὥστε ἡ ἐκλογὴ ν’ ἀναβάλλεται τῇ κοινῇ ψήφῳ τῆς Συνελεύσεως· αἱ σπουδαῖαι αὗται ἐργασίαι ἦσαν ἢ πιστώσεις ἐξαιτούμεναι παρὰ τῶν ὑπουργῶν περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἢ ἄλλα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἦσαν τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης. Πάλιν μετὰ 10, 15 ἡμέρας γίνεται μνεία περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, καὶ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία· τὶ ἔκαμαν πάλιν οἱ Κύριοι, οἱ παρουσιάζοντες σήμερον ἐνστάσεις; Τὴν αὐτήν των τακτικήν· ἔφευγον διὰ τῆς θύρας ἐκείνης.

§107ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι! διὰ τῆς ἄλλης.

§108ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν, Κύριοι, μάρτυρες τῶν λόγων μου τὰ πρακτικά. Ὑπάρχουν οἱ κατάλογοι τῆς ψηφοφορίας, καὶ δύναται τὸ Προεδρεῖον νὰ τοὺς παρουσιάσῃ. Πολλάκις 116 ψῆφοι, 120 ψῆφοι, ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, καὶ ἐν τοσούτῳ 30 μόνον Κύριοι ἀποχωροῦντες ἐματαίωναν τὴν ἐκλογήν.

§109ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ ν’ ἀσφαλίσωμεν τὸν Νόμον.

§110ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Σήμερον δὲ τί κάμνουν; καταφεύγουν εἰς διαιρέσεις· νομίζουν ἡμᾶς, ὅτι δὲν ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς μας Ἑπτανησίους. Ἀλλὰ, Κύριοι, πάλλει καὶ ἡμῶν ἡ καρδία, ὅπως πάλλει καὶ ὑμῶν. Ἡμεῖς εἰλικρινῶς ἠθέλαμεν τὴν ἕνωσιν· καὶ ὁ Ἕλλην ἐκεῖνος ὁ μὴ ἐπιθυμῶν τὴν πραγματικὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος εἶναι προδότης. Ἄρα ἡ ἔνστασις, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ λάβουν μέρος οἱ Ἑπτανήσιοι, δὲν ὑφίσταται. Εἶμαι παραβέβαιος, ὅτι ἐὰν ἐρωτήσητε αὐτοὺς ἐκείνους, περὶ ὧν γίνεται λόγος, ἐὰν θέλωσι νὰ λάβωσι μέρος, θὰ εἴπωσιν, ὅτι δὲν θέλουσιν. Ἡμεῖς, Κύριοι, παραδεχόμεθα νὰ λάβωσι μέρος καὶ οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι, καὶ πάντες ὅσοι ἄλλοι, φθάνει μόνον νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου, φθάνει νὰ ᾖναι πληρεξούσιοι· ἀντικρούω ὅμως καθ’ ὁλοκληρίαν μίαν πρότασιν ἑνὸς ἐντίμου πληρεξουσίου Καλαμῶν, ὅτι ἐπειδὴ ἔλλειπεν 9 μῆνας, ἀπαιτεῖ νὰ γίνῃ νέα συζήτησις.

§111ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§112ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διότι, Κύριοι, καὶ ἐγὼ ἔχω ἀπουσίας, καὶ ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου ἔγειναν πολλαὶ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως· δικαιοῦμαι τότε νὰ ζητήσω νὰ ἐπαναλάβητε τὴν συζήτησιν αὐτῶν, διὰ νὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος; Ἡ προκειμένη ὑπόθεσις εἶναι ὅλως ἐκλογική· καθαρῶς ἀφορᾷ ἐκλογήν· κἀνεὶς δὲν δύναται νὰ στερήσῃ μίαν ἐπαρχίαν τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ πέμψῃ τοὺς ἀντιπροσώπους της εἰς τὴν Συνέλευσιν. Εἴδατε πόσην ὥραν ὡμίλησε προχθὲς εἷς ἐκ Κεφαλληνίας πληρεξούσιος περὶ τῆς παραιτήσεως δύω πληρεξουσίων, καὶ πάντες ὁμοθυμαδὸν ἀπεφασίσαμεν νὰ μὴ δεχθῶμεν τὰς παραιτήσεις, καὶ θέλετε σήμερον νὰ στερήσωμεν τοῦ δικαιώματος μίαν ἐπαρχίαν νὰ ἔχῃ τοὺς φυσικοὺς ἀντιπροσώπους της ἐν τῷ συνεδρίῳ τούτῳ; Ἐγὼ ὅμως εἰς ταῦτα δὲν ἀρκοῦμαι, Κύριοι, ἀλλ’ ἐὰν ἦτο παρὼν καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤθελον τῷ ἀπευθύνει μίαν ἐπερώτησιν, διατὶ δὲν ἔλαβε πρόνοιαν περὶ τῆς ἀντιπροσωπείας 7 ἄλλων ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται τῶν νομίμων ἀντιπροσώπων των, διότι ἢ ἀπέθανον ἢ παρῃτήθησαν καὶ ἔμεινεν ἡ θέσις κενή; Οὐδεμίαν φροντίδα οὐδεὶς μέχρι τοῦδε ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβε νὰ διατάξῃ νέας ἐκλογάς. Ἑκάστη ἐπαρχία, Κύριοι, ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς, ἑκάστη ἐπαρχία πρέπει εἰς πᾶν ζήτημα συζητούμενον ἐνταῦθα νὰ ἔχῃ πλήρη τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιπροσώπων αὑτῆς. Συμπεραίνων, Κύριοι, προτείνω σήμερον νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ζητήματος τούτου, ἀδιάφορον, ἐὰν θὰ ἀποῤῥιφθῇ, ἂς διαταχθῶσι νέαι ἐκλογαὶ, πρέπει ὅμως νὰ τελειώσῃ σήμερον διὰ νὰ ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου ἡ ἀφορμὴ αὕτη, ἡ δίδουσα χώραν εἰς τοσαύτην ἀπώλειαν χρόνου.

§113ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπρότεινα, Κύριοι, ἐν ἀρχῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς προκειμένης συζητήσεως, διὰ τὸν προχειρότατον λόγον, ὅτι εἰς τὸν περίβολον τοῦτον εἰσῆλθον 84 περίπου πληρεξούσιοι καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθωσι περὶ τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς οὐσίας τῶν πληρεξουσίων αὐτῶν. Εἶπον κατ’ οὐσίαν, διότι.... (θόρυβος).

§114ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὁμιλεῖ περὶ τῆς οὐσίας, Κ. Πρόεδρε.

§115ΖΕΡΒΑΣ. Τί ἐννοεῖτε περὶ τοῦ ποιοῦ; Τὴν ποιότητα τῶν ἀνθρώπων νὰ βασανίσωμεν, ἢ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς;

§116ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχετε τὴν ἄδειαν νὰ ἐξετάσητε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ.

§117ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐρωτῶ ἀορίστως, Κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο σήμερον νὰ εἰσέλθωσι τρεῖς, οἱ ὁποῖοι σᾶς λέγουν, ὅτι χθὲς ἔκαμαν...... (θόρυβος).

§118ΑΧΟΛΟΣ. Νὰ τὸν περιορίσητε ἐπὶ τοῦ θέματος.

§119ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπρότεινα τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς, Κύριοι· καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρχεν ἡ πρότασις, ἂν θὰ ψηφοφορήσουν οἱ ἔντιμοι πληρεξούσιοι ἐξ Ἑπτανήσου, διέκοψα τὴν πρότασίν μου μέχρις οὗ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο· ἐπειδὴ δὲ ἅπαξ ἐλύθη, ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, οἱ περὶ ὧν πρόκειται πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιλαχόντες, δὲν ἔλαβον δηλ. τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν .... (θόρυβος).

§120ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας μὴν ἀγορεύῃς.

§121ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἤλθομεν ἐνταῦθα ν’ ἀκούσωμεν ἐρεσχελείας.

§122ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Προτείνω ν’ ἀναβληθῇ, διότι εἶναι ἐνταλματίας, καὶ δεύτερον......

§123ΠΟΛΛΟΙ. (Ἐξ ἀριστερῶν). Ψεύματα.

§124ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἂς μὲ κατηγορήσουν ἐπὶ συκοφαντίᾳ. Τὸ λέγω δημοσίᾳ, ὅτι εἶναι κακοῦργοι, καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ τοιούτους ἀνθρώπους.

§125ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§126ΜΙΛΗΣΗΣ. Δύω λέξεις θὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐπαναλήψεως τῆς συζητήσεως, χωρὶς νὰ ἔλθω εἰς διαδηλώσεις ἀδελφικῶν αἰσθημάτων, τῶν ὁποίων ἄφθονον χρῆσιν ἐποίησαν οἱ προαγορεύσαντες. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Χίου ὑπέβαλε κατ’ ἐμὲ σπουδαιότατον λόγον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστήριξε τὴν αἴτησιν τοῦ νὰ ἀναβληθῇ ἐκ νέου ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς. Σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ δικάσῃ —διότι μὴ λησμονήσητε, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐξελέγχουσα τὰς ἐκλογὰς, ἐξασκεῖ δικαστικὴν ἐξουσίαν —τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δικάσῃ, κατὰ μέγα μέρος δὲν εἶναι τὸ αὐτό. Ὑπάρχουσιν εἰς τοὺς κόλπους ἡμῶν συνάδελφοι, καὶ εἰς ἱκανὸν ἀριθμὸν, τοὺς ὁποίους δὲν θέλομεν ν’ ἀποκλείσωμεν κατὰ τύπους, τοὐλάχιστον ἀποσύρομεν τὴν πρότασιν ταύτην.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν.

§128ΜΙΛΗΣΗΣ. Προσπαθοῦμεν ὅμως κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν, κλείοντες τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν εἰς τὸ φῶς τῆς συζητήσεως καὶ προσκαλοῦντες αὐτοὺς ν’ ἀποφανθῶσι. Τοῦτο, Κύριοι, δὲν εἶναι ὀρθὸν, οὔτε σπουδαῖον.

§129ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀρνηθῶσι ψῆφον.

§130ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν ἀρνηθῶσι ψῆφον, θὰ ματαιώσωσι τὸ ἀποτέλεσμα· διότι 80 ἄνδρες, ἀρνούμενοι ψῆφον, βεβαίως παραλύουσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ὅ,τι λοιπὸν, Κύριοι, δὲν ἐτολμήσατε, νὰ εἴπητε φανερὰ καὶ ἀμέσως, προσπαθεῖτε νὰ τὸ πράξητε κρυφὰ καὶ πλαγίως.

§131ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποτὲ κρυφὰ δὲν συζητοῦμεν ἡμεῖς· σεῖς φεύγετε.

§132ΜΙΛΗΣΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ, Κ. Θεοχάρη τὴν φυγὴν κανὲν τῶν κομμάτων δὲν δύναται νὰ καυχηθῇ, ὅτι εἶναι ἄμεμπτον. Ἐκεῖνο δὲ τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον σήμερον καταδικάζει διὰ σοῦ τὴν φυγὴν, ἂς ἐνθυμηθῇ ὅτι ἔφυγεν εἰς κρισιμωτέρας περιστάσεις τοῦ ἔθνους (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§133ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ ἀκροατήριον νὰ μὴ λαμβάνῃ μέρος (θόρυβος γενικὸς, ποδοκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου) (θόρυβος).

§134ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τὸ ἀκροατήριον νὰ μείνῃ ἐλεύθερον νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Δὲν φοβούμεθα 7 ἢ 10 ὄργανα τοῦ παρελθόντος καὶ τινας δημοσιογράφους τοῦ Ὄθωνος.

§135ΔΑΓΡΕΣ. Πάντοτε ἐπεκαλέσθημεν τὴν ἀποχὴν τοῦ ἀκροατηρίου εἰς τὸ νὰ ἐκφράζῃ ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας. Τὸ ἀκροατήριον πρέπει ν’ ἀφήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐλευθέραν, ἡ ὁποία ἔρχεται ἤδη εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν σπουδαιοτέρων καθηκόντων της (θόρυβος).

§136ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν δὲν ἀφοροῦν μόνον τὸ ἀκροατήριον, ἀλλὰ 5 ἢ 10.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸ ἀκροατήριον ὅτι παρεξετράπη. Κάμνω εἰς αὐτὸ τὴν παρατήρησιν ὅτι ἂν ἐκ δευτέρου παρεκτραπῇ, θέλω ἐφαρμόσει τὸν νόμον.

§138ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ μὲ ἡσυχίαν· τὸ ζήτημα, περὶ οὗ πρόκειται, δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε νὰ διεγείρῃ τοιαύτην τρικυμίαν· ὁ Κατιλίνας δὲν ὑπάρχει πρὸ τῶν πυλῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς τυπικὸν, ἂν πρέπῃ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Τριφυλλίας, ἢ νὰ ἀρχίσωμεν ἀμέσως τὴν ψηφοφορίαν· καὶ ἂν εἰς τοιαῦτα ζητήματα τυπικὰ δὲν ἤμεθα ψυχροὶ, ἂν δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ συζητήσωμεν μὲ κρύον αἷμα παριστάμενοι εἰς τὸν κόσμον ὡς σῶμα σοβαρὸν, ὡς ἐμπρέπει εἰς πληρεξουσίους, ἔχοντας σπουδαίαν ἀποστολὴν νὰ ἐκπληρώσουν, τί μέλλει γίγνεσθαι αὔριον, ὅταν σπουδαιότερα ζητήματα θίγοντα μεγάλα συμφέροντα, ἔλθουν εἰς συζήτησιν; ἐννοῶ δὲ συμφέροντα κομματικὰ, διὰ νὰ μὴ σκανδαλισθῆτε. Προβαίνω, Κύριοι, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ δευτέρου λόγου, τὸν ὁποῖον ὑπένυξα πρὸ μικροῦ, ὅταν ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Κ. Πρόεδρον ἐξηγήσεις τινας περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν διεκόπη ἄλλοτε ἡ συζήτησις καὶ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Τριφυλλίας. Ἂν ἐνθυμῆσθε, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάσισε τότε ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, διότι ἀπὸ τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἦτο πλήρης, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἐγένετο ἐνώπιον σώματος πλήρους.

§139ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν Κ. Μίλησην νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἦτο ἐδῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος καὶ φωναὶ διάφοροι).

§140ΜΙΛΗΣΗΣ. Λυποῦμαι, μὰ τὸν Θεὸν, διότι τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον καυχᾶται ὅτι φέρει εἰς τὴν σημαίαν του ἀναγεγραμμένας τὰς συνταγματικὰς ἐλευθερίας, δὲν σέβεται τὴν ἱερωτέραν πασῶν, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Λέγω, Κύριοι, ὅτι ἡ γενομένη τότε συζήτησις δὲν ἦτο ἔγκυρος, διότι ἐγένετο ἐνώπιον ὀλίγων τινων μελῶν τῆς Συνελεύσεως καὶ ὄχι ἐνώπιον τοῦ σώματος, ἀφοῦ τὸ σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες.

§141ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε! ὀφείλετε νὰ ὑπερασπισθῆτε τὴν τιμὴν τοῦ προεδρείου διὰ τὸν λόγον, ὅτι ὁ προαγορεύσας προσέβαλε τὰ πρακτικὰ ὡς πλαστά. (θόρυβος).

§142ΜΙΛΗΣΗΣ. Μήπως πρότερον κραυγάζοντα καὶ διακόπτοντα, σᾶς ἐννόησα καλλίτερον; (γέλως) ἐπαναλαμβάνω καὶ τρίτον, ὅτι ἡ γενομένη συζήτησις δὲν θεωρεῖται ἔγκυρος, διότι τὸ σῶμα καθ’ ἣν στιγμὴν συνεζητεῖτο ἡ ἐκλογὴ δὲν ἦτο πλῆρες· λέγω δὲ ὅτι δὲν ἦτο πλῆρες, διότι εἰς τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ἡ ὁποία ἐπηκολούθησεν, ἀπεδείχθη ἡ ἀλήθεια αὕτη, ὅτι δηλ. τὸ σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες.

§143ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔφυγαν 2–3, διὰ τοῦτο ἐματαιώθη ἡ ψηφοφορία.

§144ΜΙΛΗΣΗΣ. Διὰ νὰ φιμώσω δὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ διακόπτουν εἰς πᾶσαν στιγμήν, ἐπικαλοῦμαι ἓν προηγούμενον τῆς Συνελεύσεως· εἰς μίαν ἄλλην περίπτωσιν, Κύριοι, ὅτε μετὰ τὴν συζήτησιν προέβη τὸ σῶμα εἰς τὴν ψηφοφορίαν κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, εἰς αὐτὴν δὲ ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ἦτο πλῆρες, τί ἔπραξεν ἡ Συνέλευσις; μετά τινα χρόνον ἐπανῆλθεν εἰς τὸ ζήτημα ἐκεῖνο, ἐπανέλαβε τὴν συζήτησιν καὶ δὲν προέβη ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἔπειτα, Κύριοι, διὰ τί φοβεῖσθε τὴν συζήτησιν; διατί κάμνετε τόσον θόρυβον; μήπως φοβεῖσθε, διότι εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἀπὸ τὴν συζήτησιν θὰ παρουσιασθῇ τὸ φάσμα τοῦ κακουργήματος ἐνώπιόν σας, καὶ θὰ τρομάξητε νὰ ψηφίσητε σύμφωνα μὲ τὸ συμφέρον καὶ τὴν ἐπιθυμίαν σας; Ἀναφέρομαι, Κύριοι, εἰς τὴν συνείδησίν σας· ἂν θέλητε τὴν ἀλήθειαν, δὲν πρέπει νὰ κλείσητε τὴν συζήτησιν· δὲν πρέπει νὰ τὴν κλείσητε χάριν 80οντα συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν πῶς θὰ ψηφοφορήσουν, δὲν πρέπει νὰ τὴν κλείσητε, διότι ἡ γενομένη δὲν ἦτον ἔγκυρος· διότι τὸ σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες. Ἄλλως σᾶς λέγω μετὰ θάῤῥους φοβεῖσθε τὸ φῶς, ὡς ἡ γραῖα τοῦ Ἀριστοφάνους, ἡ ὁποία ἐφοβεῖτο τὴν δᾶδα, διὰ νὰ μὴ φανῶσιν αἱ ῥητίδες τοῦ προσώπου της.

§145ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε ΚΚ. πληρεξούσιοι. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Κοκκίνου ἐγένετο συζήτησις. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κοκκίνου εἶναι ἡ ἑξῆς· «νὰ προηγηθῇ τῆς ψηφοφορίας περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας νέα συζήτησις».

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ γίνῃ λοιπὸν ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κοκκίνου λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§148ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ν’ ἀποφανθῶμεν, ἂν θὰ λάβωσι μέρος οἱ Ἑπτανήσιοι ναὶ ἢ ὄχι.

§149ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐψηφοφόρησαν προηγουμένως δι’ ἀναστάσεως, δὲν δύνανται παρὰ νὰ λάβωσι μέρος πάλιν εἰς τὴν δὲ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§150ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ψηφοφορίας, ἂν πρέπῃ οἱ πρώην Ἑπτανήσιοι, διότι ἤδη δὲν εἴμεθα Ἑπτανήσιοι, ἂν πρόκηται νὰ λάβωμεν μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῶν ζητημάτων, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι συγχωρημένον νὰ λάβωμεν μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἐκτὸς ἂν πρόκηται νὰ συζητήσωμεν ἕτερον ζήτημα, ὁποῖον ἤθελεν εἶσθαι νὰ συζητήσωμεν ἐκ νέου τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐκλογῆς. (θόρυβος). (Ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Ἐκφωνοῦνται ἐξ αὐτοῦ μόνον 3 ὀνόματα καὶ διακόπτεται ὁ γραμματεὺς ἐκ τοῦ θορύβου).

§151ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ θέμα πρέπει νὰ συζητήσωμεν, ἂν θὰ λάβωσι μέρος οἱ Ἑπτανήσιοι ἢ ὄχι.

§152ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀπεφασίσθη ἤδη, Κύριε Πρόεδρε, ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία, μὴ δίδετε τὸν λόγον. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος Κύριος Δεληγεώργης.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σημερινὴ συνεδρίασις, Κύριοι, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι πάντας λυπεῖ, κατασταθεῖσα θορυβώδης, διότι εἰς πάντων τὴν διάνοιαν ὑπάρχει ἡ ἐπιθυμία τοῦ νὰ διεξαγάγωμεν τὰς συζητήσεις μετ’ ἀξιοπρεπείας καὶ σεμνότητος· ἀφ’ ἑτέρου εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὰ ζητήματα, εἰς τὰ ὁποῖα εἴτε ἄμεσον, εἴτε ἔμμεσον συμφέρον δύνανται νὰ ἔχωσι πρόσωπα, ὡς εἶναι, ὅταν πρόκηται νὰ ἐνδυθῶσί τινες τὸ ἔνδυμα τοῦ πληρεξουσίου, εἰς ὅλα τὰ κοινοβούλια αἱ συζητήσεις εἰς τὰ προσωπικὰ ταῦτα ζητήματα καταντῶσι πολλάκις θορυβώδεις. Μολαταῦτα διεξαγαγόντες εἰς ἐποχὴν μεγάλων κινδύνων τῆς πατρίδος τοσοῦτον μεγάλα ζητήματα, ἀφορῶντα πολύτιμα συμφέροντα τῆς πατρίδος, εἶναι δίκαιον ἡμεῖς οἱ διεξαγαγόντες τοιαῦτα ζητήματα εἰς τοιαύτας περιστάσεις νὰ καταστείλωμεν αὐτὴν τὴν ὁρμὴν, ἥτις εἰς τὰ τοιαῦτα ζητήματα εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, ἔμφυτος. Καὶ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δύσκολον· δύω ἀρχαὶ διέπουν καὶ τὸ ἡμέτερον κοινοβούλιον, ὅπως καὶ ὅλων τῶν πεφωτισμένων ἐθνῶν, ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου καὶ ἡ ἐπικράτησις τῆς γνώμης τῆς πλειοψηφίας. Σεβόμενοι τὰς δύω ταύτας ἀρχὰς, δυνάμεθα ὅλας τὰς δυσκολίας νὰ τὰς ὑπεκφύγωμεν. Ἐὰν δὲ συμβῇ νὰ ᾖναί τις τόσον ἀκράτητος, ὥστε νὰ θελήσῃ νὰ παραβιάσῃ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην τῶν ἀρχῶν τούτων, πρέπον εἶναι οἱ λοιποὶ ν’ ἀφήσωσιν αὐτὸν μόνον, βέβαιοι ὄντες, ὅτι θέλει ἐκτεθῆ ἐνώπιον τῆς γνώμης τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ κοινοῦ. Παρ’ ἐλπίδα, Κύριοι, ἡ λύσις ἑνὸς ζητήματος, ἀφορῶντος τὴν ἀντιπροσωπείαν μιᾶς ἐπαρχίας, ἐγέννησεν ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἕνεκα τῆς φύσεώς των καὶ τῆς ὥρας, καθ’ ἣν φέρονται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῶσιν ἀμέσως. Ἀκόμη, Κύριοι, δὲν ἐγνωρίσθημεν μεταξύ μας, καὶ φέρεται μία ὑπόθεσις πρὸς λύσιν, ἥτις διὰ μακρῶν ἄλλοτε μὲν συνεζητήθη, ἄγνωστος εἶναι ὅμως εἰς τὸ ⅓ τῶν παρευρισκομένων ἐνταῦθα· καὶ ἡ ἐπιπόλαιος συζήτησις καὶ ἡ θορυβώδης ἀντὶ νὰ φωτίσῃ ἐπισκοτίζει· καὶ ἀντὶ ν’ ἀποδώσητε δικαιοσύνην εἰς τὸν λαὸν, τὸν ὁποῖον βεβαίως δὲν θέλετε ν’ ἀδικήσητε, ἰδίως δὲ οἱ νέοι ἀδελφοί μας, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τῆς δικαιοσύνης κυριεύονται, ἴσως τὸν ἀδικήσετε. Ἐννοεῖται, ὅτι μία ἐπαρχία ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτήσῃ παρ’ ἡμῶν ν’ ἀποφανθῶμεν, ἐὰν θέλῃ ἔχει τρεῖς ἢ ἓξ πληρεξουσίους, καὶ τίνες εἶναι οὗτοι· ἀφοῦ ἀπεφάνθημεν περὶ τῶν τριῶν, θέλομεν ἀποφανθῆ περὶ τῶν ἑτέρων τριῶν· ἄλλως εἶναι μέγα ἄδικον, ὡς μὴ στηριζόμενον εἰς κανένα λόγον, καὶ προερχόμενον ἀπὸ τὸ Πανελλήνιον· τὸ ζήτημα δὲν πρέπει νὰ μένῃ ἄλυτον· ἀλλ’ ἀναφερόμενος εἰς τὸν πατριωτισμὸν πάντων σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν δὲν νομίζητε πρέπον, ὅπως ἐγὼ, ν’ ἀναβάλωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§154ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι.

§155ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα, μάλιστα.

§156ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπιθυμῶ ν’ ἀκούσω τὴν γνώμην σας ἀπὸ τοῦ βήματος, ἴσα ἴσα πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκλήθητε νὰ ἐφαρμόσητε.

§157ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πειράζει.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαίρετα γνωρίζετε τὸν κανονισμόν· νομίζω, ὅτι ὁμιλῶ σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Συνελεύσεως.

§159ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγω, ὅτι παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀπομακρύνῃ τὸν θόρυβον καὶ τὴν σύγχυσιν, ἥτις ἐγεννήθη εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἥτις θέλει ἐξεγερθῆ, φοβοῦμαι, ἂν ἀμέσως θελήσητε νὰ προβῆτε. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀφήσῃ εἰς μεταγενεστέραν συνεδρίασιν τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπως εὑρίσκεται σήμερον, ἕως οὗ ἐπέλθῃ ἐντελὴς συνεννόησις, καὶ ἐπομένως διεξαχθῇ ἄνευ θορύβων. Ἐάν τις δὲν ἀντιλέγῃ, θέλω ἐρωτήσει τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν δέχηται τὴν ἀναβολήν.

§161ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἀντιλέγω ἐγώ.

§162ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν, καθ’ ἣν στιγμὴν κατελάβατε τὴν θέσιν σας, σᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ Κ. Ἀντιπρόεδρος εἰς ποῖον σημεῖον εὑρισκόμεθα. Ἐκ τῶν λόγων σας συμπεραίνω, ὅτι δὲν τὸ ἔπραξε· εἴμεθα λοιπὸν εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, ὅτι τὸ περὶ ἀναβολῆς δὲν ἐφάπτεται τοῦ ζητήματος τούτου· ἀλλὰ χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρῶτος ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κ. Δεληγιάννης, κατόπιν ὁ Κ. Πετρινός.

§164ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ Κ. Πετρινὸς παραιτεῖται.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφερόμενος καὶ πάλιν εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συνεδέλφους, ὑπενθυμίζω νὰ μὴ παραβῶσι τὰς δύω εἰρημένας ἀρχὰς, καὶ τοιουτοτρόπως ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ εἰς οἱανδήποτε λύσιν θέλει ἡ Συνέλευσις, χωρὶς νὰ προσβάλωμεν τὴν ὑπόληψίν μας.

§166Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἦλθον εἰς τὴν Συνέλευσιν σήμερον, ἐνόμιζα, ὅτι περὶ παντὸς ἄλλου ἤθελον εὑρεῖ αὐτὴν συζητοῦσαν, παρὰ περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλλίας· διότι, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, ὑμεῖς κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, διαλύοντες αὐτὴν, εἴπατε, ὅτι θέλομεν ἐργασθῆ εἰς κανονισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐνόμιζον λοιπὸν, ὅτι ἤθελε προηγηθῆ πάσης ἄλλης ἐργασίας ὁ κανονισμὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας, τῆς ὁποίας ἐπελάβετο ἡ Συνέλευσις σήμερον, δὲν ἠξεύρω πως, κατὰ ποίαν ἀνοχὴν τοῦ Προεδρείου, ἡμᾶς περιέπλεξε, καὶ μᾶς ἤγαγεν ἕως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διεξέλθωμεν, ἐφαρμόζοντες τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι δὲ δύσκολος ἡ διέξοδος αὕτη, καὶ διὰ τοῦτο θέλω ὑποβάλει τὴν γνώμην μου, στηριζόμενος μόνον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ἐπικαλούμενος τὴν ἀκριβῆ ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Ἡ συνεδρίασις ἤρξατο σήμερον ὑπὸ ἕνα τῶν Κυρίων ἀντιπροέδρων· μετὰ τινας συζητήσεις ἐπροτάθη γνώμη τῆς ἀναβολῆς τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ προηγηθῇ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, καὶ τὴν γνώμην ταύτην ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Κόκκινος. Ἐπὶ τῆς γνώμης ταύτης ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως, ἥτις κατὰ τὴν πεποίθησιν τοῦ Κ. Ἀντιπροέδρου δὲν διεκρίθη· ἐνδέχεται ἄλλως νὰ εἶχε τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ἡ πεποίθησις τοῦ Προεδρείου εἶναι πάντοτε σεβαστή· ὁ δὲ Κ. Ἀντιπρόεδρος, προκαλῶν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, εἶπεν, ὅτι ἐπροτάθησαν ἐνστάσεις, αἵτινες δὲν ἐπροτάθησαν ἐν δέοντι, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν. Ἐνῷ δὲ περιεμένομεν τὴν ἔναρξιν τῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δι’ ἀνακεφαλαιώσεως, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ κάμῃ ὁ Πρόεδρος, ἀλλὰ, τὴν ὁποίαν κάμνων, ὤφειλε νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῆς πορείας τῆς συζητήσεως, καὶ τῆς ὁποίας σκοπὸς εἶναι νὰ παραγάγῃ καὶ νὰ καταδείξῃ τὸ προϊὸν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἡ ἀνακεφαλαίωσις αὕτη μᾶς ἀπεμάκρυνε μακρὰν τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα· διότι πλέον δὲν πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν ζητῇ συζήτησιν πρὶν ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ πρόκειται κατὰ τὴν ἀνακεφαλαίωσιν, ἂν θέλῃ ν’ ἅψηται τοῦ ζητήματος τῆς ἐκλογῆς τῆς Τριφυλλίας ἢ ὄχι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ γνώμη δὲν εἶναι προϊὸν τῆς ἀνακεφαλαιώσεως τῆς συζητήσεως, ἥτις ἐγένετο· καὶ γνώμην μὴ στηριζομένην ἐπὶ τῆς συζητήσεως, ὑποθέτω, ὅτι ἴσως ἦτο καλὸν νὰ μὴ προέταττε τὸ Προεδρεῖον. Ὡς μέλος τῆς Συνελεύσεως ταύτης δὲν διαφέρομαι ποσῶς περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας· ἐπιθυμῶ μόνον ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως νὰ ᾖναι σύμφωνος μὲ τὸν νόμον καὶ τὰς πεποιθήσεις ἑκάστου· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῶμεν τελείως τῆς τάξεως, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τηρῶσι τὰ κοινοβούλια, διότι ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ψηφοφορία, ἂν πρέπῃ νὰ προηγηθῇ συζήτησις ἢ ὄχι πρὸ τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριφυλλίας· ἡ δὲ γνώμη τοῦ Προεδρείου εἶναι ἐκτὸς τῆς συζητήσεως.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον, ὅτι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους εἶπον, δὲν προέρχονται ἐκ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ πρόεδρος ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν ἐναρξαμένην συζήτησιν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ καθήκοντος τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς ὑπολήψεως τῆς Συνελεύσεως, περὶ τῆς τάξεως. Καὶ ἐπειδὴ ἠξιώθη νὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις, νὰ φροντίζῃ ὥστε αὐταὶ νὰ μὴ φθάσωσιν εἰς σκάνδαλα.

§168ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ποῖον ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μεριμνᾶτε ὑπὲρ τῆς ὑπολήψεως τῆς Συνελεύσεως;

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω ἐρωτήσει λοιπὸν τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ἂν δέχωνται ν’ ἀναβληθῇ εἰς ἑπομένην τινὰ συνεδρίασιν.

§170ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἐπρότεινε κανεὶς αὐτό.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπα ὅτι αὐτὴ ἡ πρότασις γίνεται διὰ νὰ λείψῃ πᾶσα ταραχώδης συζήτησις.

§172ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἄν γείνῃ ἀναβολὴ κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ προεδρείου, καθῆκον τότε νὰ ἐπαναληφθῇ αὐτὴ ἡ σκηνὴ, τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος θέλει ν’ ἀποφύγῃ· διότι ἐφθάσαμεν εἰς ἓν συμπέρασμα, ἂν πρέπῃ νὰ γείνῃ συζήτησις· ἂν δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ προεδρείου καὶ ἀναβάλλωμεν τὸ ζήτημα, τότε κατ’ ἐκείνην τὴν συνεδρίασιν θ’ ἀναφυῶσιν ὅλα τὰ ζητήματα καθὼς καὶ σήμερον, δηλαδὴ ἂν δικαιοῦνται οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ λάβωσι μέρος ἢ ὄχι καὶ τόσα ἄλλα, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τὰς αὐτὰς σκηνάς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ καθαρίσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ μιᾶς ψηφοφορίας, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ.

§173ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐκτὸς τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Γόρτυνος κατὰ τῆς προτάσεως τῆς ἀναβολῆς, τὴν ὁποίαν αἴφνης εἴδομεν παρεμπεσοῦσαν κατὰ τὴν πορείαν τῆς ψηφοφορίας, προτείνω ἕνα ἄλλον, τὸν ἑξῆς· ὑποθέτω, ὅτι τὸ προεδρεῖον μεριμνῶν περὶ τῆς ὑπολήψεως τῆς Συνελεύσεως, μεριμνᾷ ἢ ὀφείλει νὰ μεριμνᾷ πρὸ πάντων περὶ τῆς ἰδίας του ὑπολήψεως· ὅταν ὅμως, ἀφοῦ δὶς ἤδη ἠρωτήθη ἡ Συνέλευσις δι’ ἀναστάσεως, ἔρχηται ὁ Πρόεδρος διακόπτων τὴν ψηφοφορίαν καὶ προτείνῃ ἀπὸ τῆς θέσεώς του τὴν ἀναβολὴν, βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ ὑπόληψις τοῦ προεδρείου δὲν μένει ἄθικτος. Οἱ ἄνθρωποι, Κ. Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι ἀγαπῶσι νὰ ὑποπτεύωνται καὶ νὰ μὴ πιστεύωσι πολὺ τὰς εἰλικρινεῖς διαθέσεις, θὰ ὑποθέσωσιν ἴσως ὄχι ἐγὼ βεβαίως, διότι ἐγὼ ἐκτιμῶ πολὺ τὰ αἰσθήματα τῆς ἀμεροληψίας καὶ εὐθύτητος, τὰ ὁποῖα ἐμπνέουν τὸ Προεδρεῖον οἱ φιλύποπτοι οὗτοι ἄνθρωποι θὰ ὑποθέσουν, ὅτι ἐπειδὴ τὸ προεδρεῖον εἶδεν εἰς τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐννοεῖ, δὲν θὰ περάσῃ διὰ τῆς πλειονοψηφίας (θόρυβος)... Ἐπιθυμῶ νὰ ἦμαι πάντοτε καθαρὸς καὶ εἰλικρινής· ἀφήσατέ με νὰ εἴπω ἐλευθέρως τὴν ἰδέαν μου,—ἔῤῥιψεν εἰς τὸ μέσον τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς, διὰ νὰ ὑπεκφύγῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν πιστεύω τὸ τοιοῦτον. Ἐπιθυμῶ ὅμως τὸ προεδρεῖον νὰ μὴ δίδῃ ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ προβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§174ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§175Ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι κατ’ οὐσίαν οὐδεμία ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῆς γνώμης τοῦ προεδρείου, καὶ τῆς τοῦ Κ. Δεληγιάννη, ἥτις συμφωνεῖ μὲ τὴν τοῦ Κ. Κοκκίνου. Καὶ ὁ Κ. Κόκκινος νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἀναβολὴ τοῦ ζητήματος διὰ νὰ γείνῃ νέα συζήτησις (θόρυβος). Ἀμφότεροι λοιπὸν ζητοῦμεν τὴν ἀναβολήν.

§176ΠΟΛΛΟΙ. Ψηφοφορία, Κ. Πρόεδρε!

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Κ. Μίλησην, ὅτι ὁ Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι νομίζει κατάλληλον ν’ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ συγχρόνως ἀπηυθύνθη εἰς τὴν πλειοψηφίαν· καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἠμπορῶ ν’ ἀποκρούσω.......

§178ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν λοιπόν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Γρηγοριάδης ζητεῖ νὰ εἴπῃ ὀλίγας λέξεις.

§180ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§181ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Μὲ διαφέρει, Κύριοι.

§182ΠΟΛΛΟΙ. Ψηφοφορία!

§183ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τέσσαρας λέξεις θὰ ὁμιλήσω· δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ ἐμποδίσητε.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Ψηφοφορία, ψηφοφορία!

§185ΖΕΡΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ· ὁ καιρὸς δὲν ἀνήκει εἴς τινας τῶν πληρεξουσίων, ἀλλ’ εἰς τὸ ἔθνος· ἑπομένως ὅταν ἡ πλειονότης τῆς Συνελεύσεως εἴπῃ νὰ προβῇ εἰς ψηφοφορίαν κατὰ τὸν κανονισμὸν, πρέπει νὰ λάβῃ χώραν ἡ ψηφοφορία.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε, ὅτι δὶς ἄλλοτε ἢ τρὶς ἐφέρθη πρὸς συζήτησιν ἡ ἐκλογὴ τῆς Τριφυλλίας· οὐδέποτε ἔλαβον μέρος· ἑπομένως ἐπειδὴ θέλετε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, πρέπει πάλιν νὰ ἀποχωρήσω.

§187ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, νὰ μὴν ἀποχωρήσητε· εἶναι ψηφοφορία.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ πάντοτε περὶ οὐσίας πρόκειται.

§189ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, νομίζω τῷ ὄντι, ὅτι ἓν ἀπὸ τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα τιμῶσι τὴν Προεδρείαν Σας, εἶναι τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα πάντοτε, ὁσάκις πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ἐδείξατε· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἓν ἄλλο αἴσθημα.......

§190ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δίδετε τὸν λόγον εἰς ἄλλους· ἐγὼ θέλω νὰ ὁμιλήσω νὰ γίνῃ συζήτησις διὰ νὰ ψηφοφορήσωμεν. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Βάσσος. Ὁ Κ. Βαλασσόπουλος ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος.

§191ΠΟΛΛΟΙ. Πάλιν συζήτησις, Κ. Πρόεδρε; Ὄχι ὄχι· εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§192ΜΑΚΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Θέλομεν καὶ ἡμεῖς συζήτησιν, τί φωνάζετε;

§193ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι ἀργὰ πλέον.

§194ΒΛΑΝΤΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, Κ. πρόεδρε, πρέπει ν’ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία· διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς παραβάσεως τοῦ κανονισμοῦ.

§195ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Καὶ ἡμεῖς λοιπὸν θέλομεν τὸν λόγον νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι (θόρυβος).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία Κύριοι· καθήσατε, σᾶς παρακαλῶ.

§197ΒΛΑΝΤΗΣ. Βιαζόμεθα, Κ. πρόεδρε, διότι ὁ καιρὸς εἶναι τοῦ ἔθνους. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν λοιπόν.

§198ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω, Κύριοι, μὲ εὐχαρίστησίν μου, ὅτι οἱ ἔχοντες γνώμην ἐναντίαν ὑμῶν τοῦ νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις, ἤδη μοὶ εἶπον ὅτι συμφωνοῦν μὲ τὴν γνώμην σας.

§200ΠΟΛΛΟΙ. (δεξιόθεν) Ὄχι, ὄχι· ψηφοφορία.

§201ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας, ὥστε πᾶσα ψηφοφορία εἶναι περιττή.

§202ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, διὰ νὰ παύσῃ πᾶσα κακὴ συνεννόησις, διὰ νὰ παύσῃ πᾶσα κακὴ πίστις, ὅτι ἡμεῖς ἀποφεύγομεν τὴν συζήτησιν τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, διὰ νὰ καλύψωμεν, καθὼς εἴπατε, ἐγκλήματα ἢ διὰ νὰ καλύψωμεν ἄλλας πράξεις, ἰδοὺ, Κύριοι, ἐρχόμεθα καὶ ἐνώπιον τῶν συναδέλφων Κυρίων Ἑπτανησίων πληρεξουσίων, διὰ νὰ δεχθῶμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ πεισθῶσι καὶ αὐτοὶ νὰ ψηφίσωσι κατὰ συνείδησιν, ἀφοῦ πεισθῶσι περὶ τοῦ νομίμου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς· μόνον καὶ μόνον ἐνιστάμεθα, διότι ἦτο δεδικασμένον τὸ ζήτημα, ἐνιστάμεθα διὰ ν’ ἀπαλλάξωμεν τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ τὴν ἀπώλειαν τοῦ χρόνου, ἀφοῦ αὐτὸ δὲν σᾶς ἐμποδίζει, ἡμεῖς ἐρχόμεθα νὰ ζητήσωμεν τὸ φῶς τῆς συζητήσεως.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται λοιπὸν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς.

§204ΔΑΓΡΕΣ. Ἡμεῖς προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§205ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡμεῖς συμφωνοῦμεν.

§206ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§207ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπετε ὅτι ὁσάκις ἐξ ἀπροόπτου ἔρχονται τὰ ζητήματα εἰς τὴν Συνέλευσιν γεννᾶται θόρυβος καὶ ταραχή· καὶ τοῦτο, Κύριε Πρόεδρε, διότι δὲν εἶναι ὁριστικῶς κανονισμένη ἑκάστη ἡμέρα δι’ ἕκαστον ζήτημα, καὶ ἐκτὸς τοῦ θορύβου καὶ τῶν ταραχῶν, αἱ ὁποῖαι γεννῶνται κατὰ τὴν συζήτησιν, ὡς μὴ ὤφειλε, δὲν εἶναι προσέτι προητοιμασμένοι οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι καὶ μεμελετημένοι ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ, ὥστε νὰ ἔλθωσι νὰ συζητήσωσι καὶ νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐν πλήρει συνειδήσει καὶ ἐν πληρεστάτῃ πεποιθήσει, διὰ τοῦτο παραδεχθεῖσα ἡ Συνέλευσις τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἐκλογῆς ἐπὶ τῆς οὐσίας, καλὸν εἶναι νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν, ἐγὼ δὲ προτείνω νὰ ὁρισθῇ ἡ ἐρχομένη Τετάρτη, ὥστε νὰ ἤμεθα ὅλοι ἐν γνώσει, ὅταν θὰ συζητηθῇ.

§208ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς, αὐτὸ ἐπρόκειτο νὰ προτείνῃ καὶ ὁ Κύριος Γρηγοριάδης, τοὐτέστιν, ἐπειδὴ ἡμεῖς θέλομεν νὰ γείνῃ συζήτησις, ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ ἄλλην συνεδρίασιν· εἴμεθα λοιπὸν σύμφωνοι.

§209ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν ἐρχομένην Τετάρτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη.

§211ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω συνάμα πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου ἐκτὸς τοῦ ἐκλογικοῦ, τὸ ὁποῖον ὡρίσαμεν πρὶν, νὰ λάβῃ θέσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἡ συζήτησις τοῦ συντάγματος, αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει.

§212ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πρωτοβουλίαν ἐπ’ αὐτοῦ.

§213Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σεῖς μάλιστα, σεῖς. (γέλως).

§214ΚΑΛΟΣ. Ἐγένετο πρότασίς τις ἔκ τινος τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου καὶ ἐζητήσαμεν τὸν λόγον καὶ ἡμεῖς καὶ θὰ προκληθῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§215ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κατσικαπῆς ἔχει τὸν λόγον δι’ ἐπερώτησιν, καὶ αἱ ἐπερωτήσεις, καθὼς γνωρίζετε, προηγοῦνται.

§217ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀνεξαρτήτως, Κύριοι, τῶν κοινωνικῶν ἐκείνων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπό τινος καιροῦ ὑποκώφως πως συνταράσσουν τὸ ἔδαφος τῆς Ἑπτανήσου καὶ ἰδίως τῆς Κερκύρας, περιῆλθεν εἰς γνῶσίν μου εἴδησίς τις, ἥτις μὲ κατεθορύβησε, καὶ ἥτις, πιστεύω, θὰ καταθορυβήσῃ καὶ ὑμᾶς ἐπίσης· καὶ, Κύριοι, δὲν θορυβεῖσθε, ὅταν ἀπὸ τόπον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐπεριμέναμεν τὰ ὡραιότερα παραδείγματα τῆς τάξεως καὶ τῆς πρὸς τοὺς νόμους ὑπακοῆς, ἀπὸ τόπον τέλος πάντων, ὅστις ἐπιστεύομεν, ὅτι θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὑπογραμμὸς τῆς τάξεως καὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον νὰ ἔρχωνται εἰδήσεις λίαν θλιβεραί; ἔμαθον ἀπὸ ἀξιόπιστον πηγὴν, ὅτι ἡ ἐπιτόπιος ἀνακριτικὴ ἀρχὴ Ζακύνθου ἐπροφυλάκισε δι’ ἐντάλματός της ἱκανὸν ἀριθμὸν πολιτῶν, προτιθεμένων νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν, καὶ προεκάλεσεν ἐμφυλίους σπαραγμούς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον αὐτῆς ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ πληροφορήσῃ αὐτὴν κατὰ πόσον τὸ ἄκουσμα τοῦτο ἔχεται ἀληθείας, καὶ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἐν Ἑπτανήσῳ τὸ ἀντικείμενον τῆς δημοσίου ἀσφαλείας καὶ ἰδίως ἐν Ζακύνθῳ· συνάμα δὲ παρακαλῶ τοὺς Κυρίους ἀντιπροσώπους Ζακύνθου νὰ μᾶς διαφωτίσωσι περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου των, σχετικῶς μὲ τὸ σπουδαιότατον τοῦτο ἀντικείμενον.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζετε νὰ ἔλθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον;

§219ΤΙΝΕΣ. Τὴν Δευτέραν.

§220ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ, δώσατέ μοι τὸν λόγον διὰ νὰ ζητήσω μερικὰ ἔγγραφα· μὲ ἐπρόλαβεν ὁ Κ. προαγορεύσας εἰς τὸ περὶ Ζακύνθου ζήτημα.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§222ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ γράψῃ εἰς Ζάκυνθον νὰ σταλῇ ἐδῶ ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου Ζακύνθου ἀπὸ τὴν 21 Μαΐου μέχρι σήμερον, ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑψώθη ἡ ἐθνικὴ σημαία εἰς τὰ φρούρια τῆς Ζακύνθου· παρακαλῶ νὰ σημειώνεται. Δεύτερον νὰ κατατεθῇ ἡ ἀλληλογραφία, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν μεταξὺ τοῦ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου τῆς Κυβερνήσεως εἰς Κέρκυραν καὶ μεταξὺ τοῦ Ἐπάρχου καὶ τῆς Ἀστυνομίας Ζακύνθου. Τρίτον, νὰ κατατεθῇ ἡ ἀλληλογραφία, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον μετὰ τῆς Ἀστυνομίας Ζακύνθου, δηλ. τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος ἐπὶ προστασίας Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μετὰ τοῦ Ὑπομοιράρχου καὶ Ἀνθυπομοιράρχου τοῦ διορισθέντος ἐκεῖ μετὰ τὴν ἕνωσιν· νὰ κατατεθῇ, ἐὰν ὑπάρχῃ, εἰς τὸ ὑπουργεῖον, εἰ δὲ μὴ νὰ προσκληθῇ τὸ ὑπουργεῖον νὰ πέμψῃ ἀμέσως εἰς Ζάκυνθον, ὅπως μᾶς ἔλθῃ ἀντίγραφον ἀνακρίσεως λαβούσης χώραν ἐπὶ—θὰ τρομάξητε—ἐπὶ μάχης συγκροτηθείσης εἰς ἓν νησίδιον ἀπὸ τὰς 12 μετὰ τὸ μεσονύκτιον μέχρι τῆς 5 τῆς πρωΐας, μάχης συγκροτηθείσης ἀπὸ πειρατὰς, οἱ ὁποῖοι ἐφώρμησαν ἐπὶ τοῦ νησιδίου ἐκείνου, διὰ νὰ καταστρέψωσι 5–6 οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι ἐπῆγαν ἐκεῖ νὰ διασκεδάσωσιν. Εἶναι τῷ ὄντι σοβαρὰ τὰ πράγματα· ἀλλ’ ἡσυχάσατε, θέλετε ἔλθει ὅταν φθάσωσιν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ἠθικὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διασπείροντες ψευδεῖς φήμας θέλουν νὰ τρομάξουν τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Κυβέρνησιν· νὰ κατατεθῇ τὸ ἐξαγόμενον τῆς ἀνακρίσεως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Ὑπάρχει μάλιστα, Κύριοι, βούλευμα ἐκδοθὲν ἀπὸ τὴν ἀνακριτικὴν ἀρχὴν τῆς Ζακύνθου, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν φυλακισμένοι 8 ἢ 10, δὲν ἐνθυμοῦμαι, πολῖται κατηγορούμενοι ἐπὶ ὑποκινήσει ἐμφυλίου πολέμου, νὰ κατατεθῶσι, λέγω, τὰ ἀντίγραφα τῶν πράξεων τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς, νὰ κατατεθῇ ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔστειλεν ὁ ἔπαρχος Ζακύνθου εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, νὰ κατατεθῇ ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔστειλεν ὁ Ἀστυνόμος Ζακύνθου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, νὰ κατατεθῶσι λίαν σημαντικώτεραι ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ, αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνθησαν τόσον εἰς τὸ κεντρικὸν Μοιραρχεῖον τῆς Χωροφυλακῆς εἰς Κέρκυραν, καθὼς καὶ εἰς τὸν Μοίραρχον καὶ Ἀνθυπομοίραρχον τῆς Χωροφυλακῆς ἐν Ζακύνθῳ. Πρὸς τούτοις ἐπερωτῶ τὸν ὑπουργὸν τὸν ἀνάλογον, νομίζω, νὰ ᾖναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὶ ἔκαμεν ἕως τώρα περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, καὶ ζητῶ τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ, ὅπως ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρουσιασθῇ.

§223ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὄχι μόνον τὰ ἔγγραφα, νὰ παρουσιάσῃ καὶ ἔκθεσιν, ἣν ἔκαμεν ὁ ἀνακριτής.

§224ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μάλιστα.

§225ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τὴν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας συνώδευσε τὸ βούλευμα.

§226ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Σᾶς ἐγγυῶμαι δὲ περὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ὅτι εἶναι ἀθῶοι, ἀθωότατοι, καθὼς εἴμεθα καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα ἐδῶ. Ἐὰν ἐγκρίνετε νὰ προσκληθῇ ἀμέσως ὁ ὑπουργός.

§227ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§228ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀλλ’ ὑμεῖς οἱ κηδόμενοι τοσοῦτον ὑπὲρ τῆς προσωπικῆς ἀσφαλείας, σᾶς παρακαλῶ, προσκαλέσατέ τον ἀμέσως.

§229Τ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νὰ προσκληθῇ τώρα ἀμέσως, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον πρόκειται περὶ προσωπικῆς ἐλευθερίας πολιτῶν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν τινὲς, Κύριοι, θέλοντες νὰ προσέλθῃ ἀμέσως ὁ ὑπουργὸς ὁ ἁρμόδιος· ἄλλοι δὲ θέλουν τὴν Δευτέραν.

§231ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται, Κύριοι, πραγματικῶς περὶ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας· ἀλλ’ ἠκούσατε τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Ζακύνθου, Κ. Λομβάρδον, ζητήσαντα νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα πολλὰ ἔγγραφα σχετικὰ μὲ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Λοιπὸν, νομίζω, ὅτι οἱ ζητοῦντες νὰ προσέλθῃ ἀμέσως ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον βιάζουν πολὺ τὸ πρᾶγμα, ἐκτὸς, ἐὰν πρόκηται μόνον νὰ δώσῃ πληροφορίας. Ἀλλ’ ἤκουσα λέγοντας, ὅτι δίδουσιν ἐγγύησιν περὶ τῶν φυλακισμένων αὐτῶν· καὶ ἐγὼ, ἐὰν θέλετε ἠμποροῦσα νὰ δώσω τοιαύτην ἐγγύησιν· ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· πρόκειται μόνον νὰ πληροφορηθῶμεν, ἐὰν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἔλαβε μέτρα, καὶ ὁποῖα μέτρα ἔλαβε· καὶ ἐπειδὴ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁ Κ. Λομβάρδος, εἶναι κατ’ ἐμὲ σπουδαῖα, καὶ πρέπει νὰ ἔλθωσιν, ἡ Δευτέρα εἶναι κατάλληλος νὰ ἔλθωσιν· ἐὰν ὅμως νομίζητε νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς σήμερον νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἂς ἔλθῃ καὶ σήμερον.

§232ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον, διὰ νὰ ἐνασχολήσῃ τὴν κρίσιν καὶ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς προσωπικῆς τοῦ πολίτου ἐλευθερίας, τῆς ὁποίας τὸ συμφέρον εὑρίσκεται ὑπὸ συζήτησιν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν βεβαίως δὲν δύναται νὰ καταναγκασθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ πληροφορίας; τὰς ὁποίας τυχὸν δὲν ἔχει· οὐχ ἧττον ὅμως ὀφείλει ν’ ἀποδείξῃ τὴν μέριμναν αὐτοῦ ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ συμφέροντος· διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ Συνέλευσις νὰ προσκαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν παραχρῆμα, καὶ ὁ ὑπουργὸς ἐὰν δύναται θὰ εὐχαριστήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἀπαντῶν παραχρῆμα, ἄλλως θὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολήν.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύω γνῶμαι ὑπάρχουν· οἱ μὲν θέλουν ἀμέσως νὰ ἔλθῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς, καὶ οἱ ἄλλοι......

§234ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι μέχρις οὗ ἔλθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ μένῃ ἀπρακτοῦσα.

§236ΛΟΥΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεθύμουν καὶ ἐγὼ νὰ κάμω μίαν ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, Κύριε. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως Κ. Ἐπ. Δεληγεώργης.

§238ΛΟΥΖΗΣ. Συνεπείᾳ, Κύριοι, τοῦ τελευταίου πρωτοκόλλου τοῦ προσυπογραφέντος ἐν Κερκύρᾳ μεταξὺ τοῦ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ τοῦ Λόρδου μεγάλου Ἁρμοστοῦ τ’ ἀρχεῖα τῆς Ἰονίου Βουλῆς ὤφειλον νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὸν ἔκτακτον ἀπεσταλμένον παρὰ τοῦ Γραμματέως τῆς Βουλῆς ἐκείνης, δηλαδὴ ἐγένετο μία συνεννόησις μᾶλλον μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Κυρίου ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου, ὅστις ἐνέδωκεν εἰς τὰς παρατηρήσεις μου, καθότι τὸ πρωτόκολλον ἦτο ἀλλέως συντεταγμένον· πληροφοροῦμαι διὰ τοῦ Ταχυδρομείου τῆς χθὲς ὅτι τὸ κατάστημα τῆς Ἰονίου Βουλῆς πρόκειται νὰ παραχωρηθῇ ὅπως γένῃ ἐκκλησία Ἀγγλικὴ, ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν μὲ ἐξίπασεν τόσον ὅσον μὲ ἐξίπασεν ἓν ἄλλο γεγονός. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι τὰ ἀρχεῖα τῆς Ἰονίου Βουλῆς ἔμειναν ἔνθα ὑπῆρξαν· ἐγένοντο ἀκριβέστατοι κατάλογοι καὶ παρεδόθησαν παρ’ ἐμοῦ εἰς τὸν γραμματέα τοῦ Κυρίου ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου τακτικώτατα· εἶχον δὲ παρακαλέσει ἐγὼ ἐπιμόνως τὸν γραμματέα, ὥστε ν’ ἀφεθῇ προσωρινῶς ἕως οὗ λάβῃ μέτρα ἡ Ἐθνοσυνέλευσις περὶ τῶν ἀρχείων ἐκείνων ὁ ἤδη ὑπάρχων φύλαξ τοῦ Βουλευτηρίου ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἡ Ἰόνιος βουλὴ εἶχε ὀνοματίσει ὡς φύλακα τοῦ Βουλευτηρίου καὶ ἔχαιρε τὰ πιστὰ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ γραμματέως. Φαίνεται λοιπὸν, ὅτι ἤδη παρεχωρήθη τὸ κατάστημα ὅτι δὲν πρόκειται νὰ παραχωρηθῇ, ἀλλ’ ὅτι ἤδη παρεχωρήθη. Τοῦτο ἴσως θ’ ἀπαρτίσῃ ἀντικείμενον μιᾶς ἄλλης συζητήσεως καὶ ἄλλης ἐπερωτήσεως καὶ ἄλλων μέτρων ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, Κύριοι, μο’ ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν εἶναι, ὅτι ὁ Κύριος ἐκεῖνος, ὅστις ἔλαβε τὸ κατάστημα ἠθέλησεν ἀμέσως νὰ ἐξοβελίσῃ ἐκ τοῦ καταστήματος τὸν φύλακα, καὶ ἐν τούτοις τὰ ἀρχεῖα τῆς Ἰονίου Βουλῆς ὑπάρχουν ἐκεῖ, καὶ νὰ θέσῃ ὅποιον θέλει αὐτός. Τοῦτο κρίνω καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, καθότι εἰς ἐμὲ ἀνηγγέλθη ἐκ Κερκύρας χθές· σᾶς λέγω ὅτι ἐκεῖ εἶναι πολύτιμα ἔγγραφα, ἐγὼ εἶχον ἐπιμείνει καὶ τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα νὰ σταλῶσιν εἰς Ἀθήνας καθὼς ἐστάλησαν πολλὰ τῆς Γερουσίας. Κατὰ μείζονα λόγον ὤφειλον νὰ σταλῶσι τὰ ἔγγραφα τῆς Ἰονίου Βουλῆς, καθότι εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπὸ τὰ 1817 καὶ μέχρι τῶν τελευταίων ἡμερῶν καὶ μέχρι τῆς 13 Βουλῆς, καὶ μὰ τὴν ἀλήθειαν ἀπὸ τὰ 1833 εἶναι καὶ ἔγγραφα σπάνια καὶ μάλιστα εἶναι καὶ κἄποια ἔγγραφα τῆς 11ης Βουλῆς, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω ποὺ θὰ εὑρεθοῦν ἐκεῖ μέσα.

§239ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶναι βεβαία ἡ εἴδησίς σας;

§240ΛΟΥΖΗΣ. Ὤ! θετικωτάτη.

§241ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τότε λοιπὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα.

§242ΛΟΥΖΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐπερωτήσω τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν, τί ἔπραξεν ἐπὶ τούτου καὶ ἂν ἔχῃ εἰδήσεις περὶ ὅλων αὐτῶν, καθότι ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλὰ, ὅτι ὁ Κ. Ζηνόπουλος Γραμματεὺς τοῦ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου, μοὶ ἔδωκε δὶς καὶ τρὶς τὸν λόγον του περὶ τούτου. Αὐτὸς ὁ φύλαξ, καί τοι τὸ κατάστημα καὶ τὸ γραφεῖον παρεδίδοντο εἰς τὸν Ἔπαρχον Κερκύρας, ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἐκεῖ καὶ ὄχι ἄλλος.

§243ΜΕΤΑΞΑΣ. Διαλαμβάνεται καὶ εἰς τὸ ἐνοικιαστήριον καὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰ ἀρχεῖα τῆς Βουλῆς;

§244ΛΟΥΖΗΣ. Μὰ βέβαια. — Πιστεύω λοιπὸν ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει προσκαλέσει τὸν Κ. ὑπουργὸν διὰ νὰ λάβῃ μέτρα κατάλληλα καὶ κατεπείγοντα.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὴν ἐπερώτησιν. Ὁ Κ. Σχινᾶς ἐπρότεινε νὰ ὁρισθῇ ἡ αὔριον ὅπως προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς καὶ ἀπαντήσῃ.

§246ΜΟΡΜΟΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ καταλληλότερον μέτρον καὶ συμφέρον εἶναι νὰ μὴ ἀπολεσθοῦν τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων τὴν σπουδαιότητα μόνον ὁ Κ. γραμματεὺς καὶ νῦν συνάδελφός μας γνωρίζει· νομίζω, ὅτι καθῆκον ἡμῶν εἶναι νὰ μὴ περιμένωμεν διασαφήσεις παρὰ τοῦ ὑπουργείου, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὴν κυριαρχίαν τοῦ ἔθνους νὰ διατάξῃ δύω μεταξὺ τῶν μελῶν της, ἵνα ἀναχωρήσουν ἀμέσως εἰς Κέρκυραν ἵνα παραλάβωσι τὰ ἔγγραφα.

§247ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ ἡ Συνέλευσις εἰμὴ ἀφοῦ ἀκούσῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις κατὰ τὸν κανονισμὸν αὐτὸν τις τῶν πληρεξουσίων θέλῃ νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπερώτησιν, ὁρίζεται ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς πρέπει νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.»

§249ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Αὔριον νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργός.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Σαρίπολος ἔχει τὸν λόγον ἀπὸ χθές.

§251ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον προχθὲς κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. Βαλαωρίτου, σκοπῶν ὡς πληρεξούσιος ἀρχαῖος τῆς Συνελεύσεως πρὸ τῆς εἰσόδου τῶν συναδέλφων Ἑπτανησίων νὰ ἐκφράσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἑρμηνευτὴς τῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων, ἅτινα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ καρδίᾳ τῶν ἀδελφῶν Ἑπτανησίων, νὰ ἐκφράσω ἐκ μέρους, νομίζω ὅλων ἡμῶν, ὅτι ταὐτὰ καὶ ἐν ἡμῖν ὑπάρχουσιν......

§252ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι ὅλων.

§253ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἠδυνάμην ν’ ἀπαντήσω καὶ σήμερον ὅμως μοὶ φαίνεται ψυχρὸν νὰ ἀπαντήσω, νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ ἀσχοληθῇ· ἄν τις ὅμως τῶν πληρεξουσίων ἔχῃ σκοπὸν νὰ φέρῃ παρατήρησιν, διότι ἤκουσα τὸν Κύριον Καλὸν νὰ ζητῇ τὸν λόγον, τότε ἐπιφυλάττομαι νὰ ἀγορεύσω, παρακαλῶ δὲ νὰ μοὶ ἐπιφυλαχθῇ ἡ τάξις μετὰ τὸν Κ. Καλὸν ν’ ἀγορεύσω.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις πρὶν ἀποφασίσῃ νὰ προσέλθῃ ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ διασαφήσεις ἐπί τινος ἐπερωτήσεως ...... ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶναι παρών.

§255ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσ.). Νὰ ἀκούσω τὴν ἐπερώτησιν.

§256ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Σᾶς ἀπεύθυναν ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον ἔγγραφα τῶν ἀνακριτικῶν ἀρχῶν, ὅτι εἶναι φυλακισμένοι πολλοὶ καὶ κατηγοροῦνται ἐπὶ ἐγκλήματι ἐμφυλίου πολέμου· οἱ ἄνθρωποι δ’ αὐτοὶ ἐφυλακίσθησαν, περιμένουσι δὲ ἵνα ἴδωσι τί μέτρα ἔλαβε περὶ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις.

§257ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Δικαιοσ.) Κύριοι, φύλλα τινὰ τῆς ἐφημερίδος Ἡμέρας τῆς ἐν Τεργέστῃ ἐκδιδομένης περιέχουν ἄρθρα, καθαπτόμενα κατά τινων προσώπων τῆς Ζακύνθου· τὸ ἄρθρον ἀνεγνώσθη ἐν Ζακύνθῳ καὶ ἐξήγειρε τὴν φωνὴν πολλῶν, οἱ ὁποῖοι συσσωματωθέντες ἐξεδήλωσαν τὴν ἀπαρέσκειάν των κατὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ διὰ συναθροίσεως καὶ φωνῶν. Ἡ ἀστυνομία ἐνόμισεν, ὅτι ἡ διαδήλωσις ἔφερεν ἐγκληματικὸν χαρακτῆρα καὶ ἔδωκε τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν· ὁ Κ. ἀνακριτὴς ἐχαρακτήρισε τὸ κίνημα αὐτὸ ὡς ἀπόπειραν ἐμφυλίου πολέμου· κατὰ τὴν Ἰόνιον νομοθεσίαν, ἵνα εἰσαχθῇ κατηγορία τοιαύτη, ἀπαιτεῖται τῆς Γερουσίας καὶ νῦν δὲ τοῦ ὑπουργείου ἡ ἔγκρισις· ὑπεβλήθη λοιπὸν ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου τὸ βούλευμα διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν· ἔλαβον τὸ ἔγγραφον καὶ εἶδον, ὅτι τὸ ἔγκλημα δὲν ἔφερε τὸν χαρακτῆρα αὐτὸν, ἐπέστρεψα ὅλην τὴν δικογραφίαν πρὸς τὸν κύριον ἔπαρχον, εἰπὼν, ὅτι δὲν εἶδον τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κύριος ἀνακριτὴς, καὶ νὰ ἀποστείλῃ τὰ ἔγγραφα πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν, ἵνα χαρακτηρίσῃ τὸ ἔγκλημα ὅπως ἁρμόζει.

§258ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διετάχθη ἡ ἀποφυλάκισις;

§259ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ διατάξω τὴν ἀποφυλάκισιν.

§260ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπεστράφη ὅλη ἡ ἀλληλογραφία;

§261ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὕτη δὲν ἦτον ἄλλο εἰμὴ τὸ βούλευμα τοῦ ἀνακριτοῦ, μία ἔκθεσις τοῦ ἀστυνόμου καί τινα προσαγωγικὰ ἔγγραφα, αὐτὰ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν καὶ εἶδον, ὅτι δὲν ἔφερον τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον ἀπέδωσαν· φρονῶ, ὅτι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος ν’ ἀποφανθῶ, ἐπέστρεψα εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν τὰ ἔγγραφα, ὅπως δώσῃ τὸν ἀληθῆ χαρακτῆρα τοῦ ἐγκλήματος.

§262ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ εἴπω δύω λέξεις.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ἔδωσεν ἀφορμὴν εἴς τινα συνάδελφον νὰ κάμῃ παρατηρήσεις.

§264ΚΑΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ γίνῃ ἡ ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ Κ. ὑπουργοῦ.

§265ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐὰν θέλετε τώρα, ἐγὼ δὲν ἔχω παρὰ νὰ εἴπω δύω λέξεις· ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ φαίνεται ὅτι ἐπράχθη ἔγκλημα ἐν Ζακύνθῳ, ἀλλὰ τὸ ἔγκλημα ἐπράχθη ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν Ζακύνθου διότι εἶναι αἱ αὐταὶ ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι ἦσαν καὶ πρὸ τῆς ἄρσεως τῆς Ἀγγλικῆς προστασίας...

§266ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ τὰ λεχθέντα.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἐζήτησε τὸν λόγον· θεωρεῖται λοιπὸν ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι περαιωμένη. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως, ὁ Κ. Σαρίπολος, ἔπειτα ὁ Κύριος Δ. Μακρῆς ἐξ Ἑπτανήσου, ὁ Κ. Σολομὸς, ὁ Κ. Κόκκινος κτλ. ὁ Κύριος Μακρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§268Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, διότι πραγματικῶς διενοούμην μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κυρίου Προέδρου, ὅστις ἤνοιξε διὰ τοῦ προσφερθέντος πρὸς τοὺς Ἑπτανησίους ἀσπασμοῦ πανηγυρικὴν συζήτησιν, ὁ ἀσπασμὸς, ὅστις ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰ ἐνδόμυχα τῆς καρδίας του, ἀσπασμὸς ἀδελφοῦ πρὸς ἀδελφοὺς, μὲ ὤθησε νὰ ὑμνήσω καὶ ἐγὼ διὰ πανηγυρικῶν ἐκφράσεων τὴν λαμπρὰν ἐκείνην ἡμέραν, ἡμέραν τῷ ὄντι ἱερὰν καὶ ἁγίαν, διότι ἀφοῦ ὁ ἀποχωρισμὸς ἐξέλιπε, ναὶ ἐξέλιπε χάρις τῷ ὑψίστῳ, πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν ν’ ἀποδώσωμεν τὰς εὐχάς μας, εἰσήλθομεν ἤδη εἰς τὸν ἱερὸν ναὸν τῆς πατρίδος, ἵνα πιστῶς ὑπηρετήσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ ἡμετέρου ἔθνους· ἀλλ’ ἐπειδὴ τινὲς τῶν ἀγορευσάντων ὡμίλησαν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἀπὸ τοῦ βήματος, νομίζω περιττὴν πᾶσαν ἐπανάληψιν, καὶ ἁπλῶς μόνον περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀσθενῆ γνώμην μου μ’ ὅλην τὴν παῤῥησίαν· αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ τὴν ὑψηλὴν καὶ βαρυτάτην ἐντολήν μας, τρέμω, ναὶ τρέμω, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἔκφρασιν ταύτην, διότι θεωρῶ τὴν μεγίστην εὐθύνην, ἡ ὁποία ἵσταται ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μας, εἶναι τρομερὸν τὸ φορτίον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς τοὺς ὤμους μας, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ τὸ δεχθῶμεν χάριν τοῦ ἡμετέρου Ἔθνους καὶ διὰ νὰ ἀποδείξωμεν εἰς τὸν ἔξω κόσμον, ὅτι ὁ Ἕλλην οὐ μόνον αἰσθάνεται τὴν ἐλευθερίαν του, ἀλλὰ γινώσκει νὰ διατηρήσῃ ἀνέπαφον αὐτὴν ἀπέναντι οἵας δήποτε θυσίας. Ὁ Ἕλλην οἷος δήποτε καὶ ἂν ᾖναι, εἰς οἷον δήποτε κόμμα καὶ ἂν ἀνήκῃ, ἐνώπιον τοῦ βωμοῦ τῆς πατρίδος καὶ κομματισμὸν καὶ φιλαρχίαν καὶ συμφέροντα θυσιάζει οὐχὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ προθύμως καὶ αὐτὴν τὴν ζωὴν. Πιστεύω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι πάντες μηδενὸς ἐξαιρουμένου εὐχόμεθα καὶ ποθοῦμεν τὴν εὐημερίαν τοῦ ἡμετέρου Ἔθνους. Ἀλλὰ ἀνάγκη πᾶς, Κύριοι, νὰ ῥίψῃ τὸν πέπλον τῆς λήθης ἐπὶ τοῦ μαύρου παρελθόντος, πρὸς τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀσθενῆ μου γνώμην, ὀφείλομεν καὶ χάριν τινὰ, διότι ἐκ τῶν παραπτωμάτων αὐτοῦ ὡδηγήθημεν κατὰ τὴν ἀξιομνημόνευτον ταύτην ἐποχὴν, ἂς παρηγορηθῶμεν μόλα ταῦτα καὶ ἀπέναντι τοῦ μαύρου παρελθόντος ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ἱστορίαν τῶν ἐθνῶν. Τὰ μεγάλα ἔθνη, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν ὑψηλὴν ταύτην περιωπὴν ἡμάρτησαν καὶ αὐτὰ καὶ ἡμάρτησαν κατ’ ἀρχὰς καὶ ὑπέστησαν καὶ αὐτὰ μεγάλα δεινὰ, πλὴν διὰ τῆς πολιτικῆς συνέσεως διὰ τοῦ πατριωτισμοῦ καὶ τῆς αὐταπαρνήσεως ἀπέκτησαν τὰ μεγάλα αὐτὰ εὐεργετήματα, τὰ ὁποῖα σήμερον χαίρουν· καὶ ἡμεῖς δυνάμεθα σήμερον νὰ βαδίσωμεν τὴν αὐτὴν ὁδὸν, ἀπὸ ἡμᾶς, Κύριοι, ναὶ, κρέμαται νὰ συντομεύσωμεν τὸν χρόνον τῆς ἐκτελέσεως καὶ θέλομεν βεβαίως προσκτήσει τὴν παλαιάν μας εὔκλειαν, ἐὰν ὁ βάσκανος δαίμων τῆς διχονοίας δὲν διαφθείρῃ τὰς καρδίας ἡμῶν. Ἂς ἑνωθῶμεν λοιπὸν ἐν ἀδελφικῇ ἀγάπῃ καὶ ὁμονοίᾳ, ἵνα κατευοδώσωμεν τὸ μέγα τοῦτο ἔργον, τὸ ὁποῖον οἱ ἐντολεῖς μας ἐναπέθεσαν εἰς τὰς χεῖράς μας, ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὰ ἔργα τῶν προγόνων μας εὑρισκόμενοι ἤδη εἰς Ἀθήνας, ναὶ—τὰ ἔργα τῶν προγόνων μας, οὐχὶ μόνον τὰ ἀγαθὰ ἀλλὰ καὶ σκολιὰ, διότι εἰς ἀμφότερα ταῦτα θέλομεν εὕρει τὸ ἀκαταμάχητον ὅπλον, διὰ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ καταβάλλωμεν πάντα ἐχθρὸν καὶ πολέμιον. Ἡ Εὐρώπη περιμένει νὰ ἴδῃ ἀπὸ ἡμᾶς οὐχὶ ἁπλοῦν σύνταγμα, σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπιθυμίας μας, διότι σύνταγμα τοιοῦτον ἐν ἀκαρεὶ δυνάμεθα νὰ συντάξωμεν, ἀλλὰ περιμένει νὰ ἴδῃ συνταγματικώτερον τι καὶ ὑψηλότερον, περιμένει νὰ ἴδῃ τὴν ἐθνικήν μας ἀρετὴν, τοὐτέστι τὴν συντήρησιν τοῦ θρόνου τοῦ ἡμετέρου Βασιλείου, διότι ὁ Βασιλεὺς εἶναι ἡ καρδία τοῦ ἔθνους καὶ ὀφείλομεν νὰ περιστοιχίσωμεν αὐτόν· αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, τοὐτέστιν ἡ πολιτική μου πορεία, τὴν ὁποίαν μὲ ὅλην τὴν παῤῥησίαν καθυποβάλλω πρὸς ὑμᾶς, καὶ τὴν ὁποίαν θέλω διατηρήσει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτεύματος.

§269ΣΟΛΩΜΟΣ. Ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρομαι εἰς τὰς προτάσεις μου.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε καὶ προχθὲς καὶ σήμερον λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ὅτι αἱ συνεδριάσεις αὗται ἀπεφασίσθησαν παρ’ ὑμῶν τῶν ἰδίων νὰ ᾖναι πανηγυρικαί· δὲν θέλουν μᾶς φέρει εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα, καὶ τὸ ἀκροατήριον δύναται νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν τινὰ πλέον τῆς συνήθους, διότι δὲν πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς ἀπόφασιν. Ἐλευθερίας δὲ ταύτης τὸ ἀκροατήριον δὲν πρέπει νὰ κάμῃ κατάχρησιν. Ὁ Κ. Καλὸς ἔχει τὸν λόγον.

§271ΚΑΛΟΣ. Σεβαστὴ ὁμήγυρις τοῦ Πανελληνίου, ἡ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου σήμερον εὑρισκομένη καὶ Σὺ ἀκροατήριον συμπυκνούμενον τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐξαιτοῦμαι νὰ ἀκούσητε μεθ’ ὑπομονῆς πανθ’ ὅσα θέλω τολμήσει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπω. Βεβαίως μετὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐκ Λευκάδος πληρεξουσίου Κ. Βαλαωρίτου, του ὁποίου ἡ σειρήνειος γλῶσσα καὶ ἡ δραματικὴ παράστασις ἐσαγήνευσαν καὶ συνεκίνησαν πάντας, πᾶς τις ἤθελεν ἀποδειλιάσει νὰ ἀναβῇ τὸ βῆμα τοῦτο, ἵνα φέρῃ καὶ μικράν τινα παρατήρησιν ἐπὶ τῶν λεχθέντων· ἀλλ’ ἡ παῤῥησία, ἥτις μὲ παρακολούθησε καὶ ἥτις θέλει μὲ παρακολουθήσει εἰς ἅπαντα τὸν πολιτικόν μου βίον, καὶ τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον, μὲ δίδουσι θάῤῥος νὰ ἔλθω ἐνταῦθα καὶ νὰ εἴπω ἀληθείας αἱ ὁποῖαι θέλουν καταδείξει, ὅτι ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκ Λευκάδος ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν προῆλθεν κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του. Μετὰ τὴν ἀξιόλογον ἐκείνην προσαγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἐντὸς πάσης ἀξιοπρεπείας προεδρεύσαντος τὰς περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τῶν Ἰονίων συζητήσεις Κ. προέδρου, ἤλπιζον ὅτι σύμπαντες οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου ἤθελον δεχθῇ τὸν λόγον αὐτοῦ ὡς ἔκφρασιν γενικὴν οὐχὶ μόνον τῆς τῶν Ἑλλήνων ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ σύμπαντος τοῦ Ἑλλην. κόσμου. Μετὰ λύπης ὅμως, καὶ λέγω μετὰ λύπης, διότι ἔχω πεποίθησιν εἰς τὰ ἄδολα αἰσθήματα τῶν Ἑπτανησίων καὶ τὸν ἀκραιφνῆ πατριωτισμὸν τοῦ Κ. Βαλαωρίτου, ἤκουσα τοῦτον νὰ ἐκφράσῃ ἀρχάς τινας καὶ νὰ ῥίψῃ φράσεις αἵτινες δὲν πρέπει νὰ μένωσιν ἄνευ τινος ἀπαντήσεως. Ὅσα καὶ ἂν ἀπολαμβάνῃ τις ἀγαθὰ διατελῶν ὑπὸ τὸ κράτος ξένης προστασίας δὲν τὸν εὐαρεστοῦσι, καὶ δικαίως ὁ Ἑπτανησιακὸς λαὸς, διατελῶν ἀπὸ τοῦ 1817 ὑπὸ τὴν ξένην προστασίαν, ἐζήτησεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας καθ’ ἣν ἀνεγεννήθη ἡ Ἑλλὰς, διὰ τῶν ἀγώνων τοῦ 1821, διὰ τῆς προστασίας ἧς ἔτυχε παρὰ πάσης τῆς Εὐρώπης, διὰ τῆς συνδρομῆς τῶν μεγάλων δυνάμεων καὶ τῆς συμπαθείας ἁπάσης τῆς Εὐρώπης, νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν ζυγὸν τοῦ ξένου καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ ἑνωθῇ μετὰ τῶν ἀδελφῶν του, ὅπως ἀποτελέσῃ κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ προετοιμάσῃ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προορισμοῦ του. Ἀλλὰ δυστυχῶς, Κύριοι, οὔτε ἡ ἀναγέννησις τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὅτι τὰ παθήματα τῶν Ἑπτανησίων, καὶ πρὸ πάντων τῶν μαρτύρων τῆς Κεφαλληνίας, οὔτε αἱ ἀπὸ τοῦ 1848 καὶ ἐντεῦθεν ὑψούμεναι ἀπὸ τοῦ Βουλευτηρίου τῆς Ἑπτανήσου φωναὶ κατίσχυον ἀπέναντι τοῦ ἰσχυροῦ κατόχου τῶν Νήσων, διότι ἐκάθετο ἐπὶ τοῦ θρόνου τῶν Ἑλλήνων ἐκεῖνος, ὅστις διὰ πᾶν ἄλλο εἰργάζετο ἢ διὰ τὴν ἕνωσιν μετὰ τῶν ἀδελφῶν μας (εὖγε εὖγε)· Ἀληθῶς ὑπῆρξεν ἄκρος ὁ πατριωτισμὸς τῶν Ἑπτανησίων ἐργαζομένων καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν ὑπόνομον πρὸς ἀπελευθέρωσίν των, ἀλλὰ, Κύριοι, οὔτε τὰ ἔργα αὐτῶν, οὔτε τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, οὔτε ἁπάσης τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἠδύναντο νὰ φέρωσι τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ἡ ἔνδοξος μεταβολὴ τοῦ Ὀκτωβρίου, τὴν ὁποίαν προπαρασκεύασαν αἱ ἐπαναστάσεις τοῦ 1835, τοῦ 1836, τοῦ 1843 τοῦ 1853 καὶ τοῦ 1862. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ὁσασδήποτε καὶ ἂν προσεφέρετε θυσίας, ὁσασδήποτε καὶ ἂν ἐκάμνετε διαμαρτυρήσεις, δὲν ἠθέλατε κατορθώσει τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐθνικοῦ πόθου, ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ἡ ἐπανάστασις τοῦ Ὀκτωβρίου. Καθῆκον ἑπομένως ἐπεβάλλετο κατὰ πρῶτον εἰς ὑμᾶς, ἀδελφοὶ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπταννήσου, νὰ εὐχαριστήσητε τὸν ὕψιστον διὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Ὀκτωβρίου, καὶ νὰ προσφωνήσητε καταλλήλως πρὸς τὰ πεσόντα ὑπὲρ αὐτῆς θύματα, συνάμα δὲ νὰ ἐκφράσητε τὴν λύπην σας διότι δὲν ἠδυνήθητε νὰ συμπράξητε καὶ σεῖς εἰς τὸ μέγα τοῦτο δρᾶμα τῆς ἐθνικῆς παλινορθώσεως (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Ἡ ἕνωσις σᾶς εἶπε καὶ ὁ προαγορεύσας ἐκ Λευκάδος πληρεξούσιος δὲν ἐζητεῖτο ἵνα προσθέσῃ ἑπτὰ ξηροὺς βράχους εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἵνα δοθῇ ἔναρξις τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ἐθνικῶν πόθων. Πάντες οἱ Ἕλληνες γεννῶνται οὕτως εἰπεῖν μὲ τὴν ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλλάδος ἰδέαν, διότι αἱ μητέρες αὐτῶν τοὺς γαλακτοτροφοῦσι μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀνακτήσεως τῆς ἀρχαίας δόξης των. Πάντες λοιπὸν ἔχουσι τὸ αἴσθημα τοῦτο τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν δούλων ἀδελφῶν μας καὶ οὐχὶ μόνον οἱ κάτοικοι τῆς Ἑπτανήσου· οὐδεὶς Ἕλλην εἶναι κατώτερος τοῦ ἄλλου κατὰ τὸ μέγα καὶ ὑψηλὸν αὐτὸ αἴσθημα.

§272ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΙΤΗΣ. Καὶ μολαταῦτα ἐξεφράσετε τοῦ Γλάδστωνος ὅτι δὲν μᾶς θέλετε.

§273ΚΑΛΟΣ. Κακὰς ἔχετε πληροφορίας· ἡμεῖς, καὶ ἰδίως οἱ ἐπαναστάται, εἴχομεν ὡς σημαίαν τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν προπαρασκευὴν πρὸς ἀπελευθέρωσιν.

§274ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα.

§275ΚΑΛΟΣ. Δὲν ταράττομαι διόλου. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν ἔχετε ἀπόδειξιν, ὅτι ἡ ἐλευθέρα Ἑλλὰς, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἔλαβε τὰ ὅπλα, προσέφερε τὸ πᾶν πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ μέλλοντός της, τῆς ἀρχαίας δόξης της; Ἐὰν, Κύριοι, συνθῆκαί τινες τὴν περιώρισαν, ἐὰν γεγονότα ἄλλα ἀνέστειλαν τὴν πρόοδον τῶν σκοπῶν της, ἐὰν ἀκόμη καὶ ἄλλοι τινὲς λόγοι ἐξωτερικοὶ ἐμπόδισαν τοῦ νὰ συμμερισθῇ ἐνεργειῶν ἄλλων εἰς ἀκατάλληλον ὥραν ἐπιχειρισθεισῶν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐσκέφθημεν διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ἀδελφῶν μας, δὲν ἕπεται, ὅτι ἀπὸ ἡμᾶς ἔφυγε πλέον πᾶν αἴσθημα ὑπὲρ τῆς πατρίδος· ὅπως εἰς σᾶς, ὑπάρχει καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ αἴσθημα τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς πατρίδος. Ναὶ, Κύριοι, ἠγωνίσθητε ἐνδόξως διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῆς ξένης προστασίας· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς δὲν ἠγωνίσθημεν ἔλαττον ὑμῶν διὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν μας ἀπὸ τοῦ κακοῦ τῆς Ἑλλάδος δαίμονος· ὑπέστημεν πολλὰς κακουχίας, διότι σκληραὶ ἦσαν αἱ καθ’ ἡμῶν καταδιώξεις καὶ ἀνήθικοι οἱ καταδιωγμοὶ παντὸς ἀλλοφρονοῦντος· σκληρότεραι ἦσαν αἱ ἐξορίαι, διότι συνωδεύοντο μὲ ἀπάνθρωπον ἐπιτήρησιν καὶ μὲ δολοφονίας ἀκόμη προμελετημένας. Καὶ ὅμως δὲν ἀπεθαῤῥύνθημεν· ἐξηκολουθήσαμεν τὸν ἀγῶνα τῆς ἀνακτήσεως τῶν ἐλευθεριῶν μας, δὲν ἐμποδίσθημεν ἀπέναντι οὐδενὸς κινδύνου πρὸς ἐξόντωσιν τοῦ κακοῦ· καὶ τὴν περιουσίαν μας, καὶ τὴν ὕπαρξίν μας αὐτὴν προσηνέγκαμεν θαῤῥαλέως πρὸς φυγάδευσιν τοῦ Ὄθωνος. Πρὸς τὰ σκληρὰ ταῦτα μέσα κατὰ παντὸς ἐλευθεριάζοντος ὑπῆρχε παρ’ ἡμῖν καὶ ἓν ἄλλο μέσον ἰσχυρότατον, τὸ μέσον τῆς διαφθορᾶς, ἀπέναντι τοῦ ὁποίου ὀλίγοι δύνανται νὰ ἀντιτάττωνται. Πρὸς ταῦτα πάντα βιάζομαι νὰ φέρω τὰς ἀντιῤῥήσεις μου καὶ ἐπί τινος ἄλλης ἰδέας τοῦ ἐκ Λευκάδος πληρεξουσίου, ἰδέας ἥτις πιστεύω ὅτι διέφυγε τῆς γλώσσης του, ἢ τοὐλάχιστον ἐτέθη εἰς κακὴν θέσιν ἔνθα δύναται νὰ θεωρηθῇ προσβάλλουσα ἓν γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἀπεκάλεσε καὶ αὐτὸς ἔνδοξον. Σᾶς εἶπεν ὅτι ἐξέλιπεν ἡ δημοσία πίστις, καὶ ἐξέλιπεν ὡς ἐῤῥέθη ἀπὸ τῆς 8βριανῆς μεταπολιτεύσεως.

§276ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπε τοῦτο.

§277ΚΑΛΟΣ. Ἀκούω φωνὴν, ὅτι δὲν τὸ εἶπεν, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι ἐξέλιπεν ἡ δημοσία πίστις καὶ ἐξάγεται ὅτι ἐξέλιπε βεβαίως ἕνεκα τῆς ἐπαναστάσεως.

§278ΤΙΝΕΣ. Εἶναι φανερόν.

§279ΚΑΛΟΣ. Ἀπὸ τοῦ 8βρίου, Κύριοι, δὲν ἦλθεν ἡ κατάπτωσις τῆς δημοσίας πίστεως. Τὴν μεταβολὴν ταύτην, κατὰ δυστυχίαν ἐφθόνησεν, ἐκτὸς μιᾶς καὶ μόνης Δυνάμεως, σύμπασα ἡ Εὐρώπη, διότι εἶχε συμφέρον ἐπὶ τοῦ ζωηροῦ καὶ ἀνεξαρτήτου τούτου λαοῦ νὰ βασιλεύῃ ἄνθρωπος ἀναποφάσιστος καὶ μᾶλλον ὀπισθοδρομικὸς, μὴ θέλων νὰ βαδίζῃ ἐμπρὸς, ὡς ὀφείλει νὰ βαδίζῃ ὁ Βασιλεύων τῶν Ἑλλήνων. Παρεκτὸς δὲ τῶν ἐχθρῶν τούτων ὑπάρχουν καὶ ἐντὸς τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος ἐχθροὶ τῆς μεταβολῆς ἐκείνης, μὴ παύοντες καθ’ ἑκάστην νὰ παριστῶσι διὰ τῶν φαύλων ὀργάνων των, διὰ ἀλληλογραφιῶν, τὴν Ἑλλάδα εὑρισκομένην εἰς τὸ χεῖλος τοῦ βαράθρου, διὰ νὰ καταδείξωσιν ὅτι ὅ,τι καὶ ἂν ἐλέγετο πρὶν, ὑπῆρχε πραγματικόν· ἀλλ’ ὅμως ἐψεύσθησαν καὶ θὰ ψευσθῶσιν ἐσαεί. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔπεσεν εἰς χρεωκοπίαν ἀπὸ τῆς ὀκτωβριανῆς ἐπαναστάσεως· πρὸ πολλοῦ εἰσῆλθεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει εἰς τὴν κακὴν διοίκησιν, εἰς τὴν ὑπεραύξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅτι δὲ, Κύριοι, ἡ ἐπανάστασις ἀντὶ νὰ ἐλαττώσῃ ηὔξησε τὴν δημοσίαν πίστιν, εἶναι ἀναντίῤῥητον καὶ ἐξάγεται ἀπὸ τὴν ὑπερτίμησιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὰ χρεώγραφα τῶν 24 καὶ 25. (γέλωτες). Γελᾶτε καὶ καγχάζετε καὶ δὲν αἰσθάνεσθε ὅτι προσβάλλετε τὴν πατρίδα σας. Ὅταν, Κύριοι, ἡ πατρὶς ἡμῶν συκοφαντῆται, ὀφείλομεν νὰ ἐξελέγχωμεν τοὺς συκοφάντας ἡμῶν, καὶ ἀδιαφορῶ ὅστιςδήποτε εἶναι ὁ καγχάσας. Ἡ δημοσία πίστις ἠλαττώθη, Κύριοι, καὶ θέλει ἐλαττοῦσθαι ἐν ὅσῳ δὲν τακτοποιηθοῦν τὰ οἰκονομικά μας, ἐν ὅσῳ δὲν πληρώσωμεν τὰ ὀφειλόμενα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς συνέδραμον εἰς ἐποχὰς, καθ’ ἃς ὀλίγον ἔδει νὰ καταστραφῶμεν. Ἡ δ’ ἀναγνώρισις τῶν τοιούτων χρεῶν μας ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἀπ’ ἀρχῆς, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν ἡ Βασιλεία ἔφθασεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔχω ἤδη πλήρη τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὑπὸ τὸ νέον πολίτευμα, ὑπὸ τὴν νέαν Βασιλείαν, τὴν ἁγνὴν, διότι πιστεύω ὅτι ἁγνὴ εἶναι καὶ θέλει εἶσθαι ἡ τοῦ Γεωργίου, καὶ τὴν καλὴν τακτοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος θέλει προσεγγίσει ἡ ἡμέρα ἐκείνη, καθ’ ἣν ἡ Ἑλλὰς θέλει ἀνακτήσει τὴν πίστιν της, διὰ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ὑποχρεώσεών της. Ὁ ἔντιμος πληρεξ. ἐκ Λευκάδος παρετήρησεν, ὅτι δὲν πρέπει ὁ ἐπαναστατικὸς σάλος ἀκόμη νὰ ὑπάρχῃ, διότι εἶναι ἀσθένεια ἥτις κατὰ δυστυχίαν φέρει μαρασμὸν, γάγγραιναν, ἥτις κατατρώγει τὴν σάρκα τοῦ κοινωνικοῦ σώματος. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὁ ἐπαναστατικὸς σάλος ἔφερεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα; ὄχι, Κύριοι· καὶ πεισθῆτε, σεῖς ἔντιμοι πληρεξούσιοι ἐκ τῆς Ἑπτανήσου, ὅτι ἡ ἐθνικὴ αὕτη Συνέλευσις πρὸ πολλοῦ δὲν ἀντιπροσωπεύει τὸ ἐπαναστατικὸν πνεῦμα, διότι οὐδέποτε ἐπαρουσιάσθη ζήτημα ἡγεμονικὸν, ἔδειξε τὴν μεγαλειτέραν εἰλικρίνειαν καὶ αὐταπάρνησιν, ἵνα περικλείσῃ ἐντὸς πάσης τῆς ἰσχύος τὴν Βασιλικὴν ἀξιοπρέπειαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, μὴ νομίσῃ τις, καὶ τὸ λέγω καὶ πρὸς τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον τῆς Λευκάδος καὶ πρὸς πάντα ἄλλον, ὅτι ἡ πρὸ τῆς 21 Μαΐου ἐλευθέρα Ἑλλὰς θέλει ἐγκαταλείψει τὰς ὁποίας ἀπέκτησε ἐλευθερίας διὰ θυσιῶν καὶ αἱμάτων. Ἡ ἐλευθερία εἰς τὸν τόπον τοῦτον τὸ πρῶτον ἐγεννήθη καὶ εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμα τοῦ Ἕλληνος. Εἷς ἠθέλησε νὰ ἀφαιρέσῃ δι’ ὀργάνων τὰ ὁποῖα ἐσαγήνευε διὰ τῆς διαφθορᾶς, καὶ τῆς θεραπείας ἀναγκῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας περιεκυκλοῦντο, ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωσε, καὶ τὸ τέλος αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἐξορία του. Καὶ θέλετε σήμερον ἡμεῖς οἱ παραλαβόντες παρὰ τῶν πατέρων μας τὰς ἐλευθερίας καὶ διατηρήσαντες ταύτας διὰ θυσιῶν τοσούτων καὶ ἀγώνων νὰ τὰς ἐγκαταλείψωμεν; Ὄχι! Ἂν εἰς ἄλλα ἔθνη ἐπαρουσιάσθη ποτὲ τοιοῦτο φαινόμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν θέλει ποτὲ παρουσιασθῆ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ χρόνος τῆς συντάξεως τοῦ πολιτεύματος, τότε ἂς ἔλθῃ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ ἐκφράσῃ ἐλευθέρως τὰς ἰδέας του· τότε θέλουσι κανονισθῆ τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Στέμματος, τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ λαοῦ. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκ Λευκάδος προσέθηκεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ προσδράμωμεν εἰς θεωρίας· δὲν ἔχομεν ἀνάγκην θεωριῶν ἐν Ἑλλάδι· θέλομεν πράγματα καὶ πᾶν ὅ,τι ἴδομεν ὅτι ὑπάρχει κακὸν διὰ τὸν λαὸν πρέπει νὰ τὸ ἐκριζώσωμεν διὰ τοῦ νέου πολιτεύματος.

§280Α. ΛΟΝΤΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, Κύριε Πρόεδρε;

§281ΚΑΛΟΣ. Ὁποῖον τὸ ἔφερεν ὁ Κ. Βαλαωρίτης.

§282ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἴπατε, ὅτι ζητεῖτε νὰ φωνασκήσητε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§283ΚΑΛΟΣ. Οὐδένα προσβάλλω, οὐδένα συκοφαντῶ, δὲν φωνασκῶ, ὑπερασπίζομαι ἐμαυτὸν καὶ τὴν πατρίδα.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, παρακαλῶ.

§285ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μὴ τὸν διακόπτετε, Κύριοι· ἡμεῖς θέλομεν πληρεστάτην ἐλευθερίαν λόγου, Κύριε Καλέ· ἡμεῖς εἴμεθα τὸ θέμα τῆς συζητήσεως· ἐξηκολούθει παρακαλῶ.

§286ΚΑΛΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων καλῶν, τὰ ὁποῖα ἐπήνεγκεν ἡ μεταβολὴ τοῦ 8βρίου, παρήγαγε καὶ τοῦτο, ὅπερ ἔπρεπε νὰ συγκινῇ πάντα Ἕλληνα, καὶ νὰ τὸν κάμνῃ νὰ ἐγκαυχᾶται δι’ αὐτὸ, παρήγαγε τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἐλαττωμάτων μας. Ὑπάρχουν κοινωνικὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἔκρυπτεν ἡ βασιλεία τοῦ Ὄθωνος, ἀλλ’ ἡ ἐπανάστασις τὰ ἀπεκάλυψε, καὶ ὅταν ἓν ἔθνος ἀποκαλύψῃ τὰ ἐλαττώματά του, τότε βεβαίως ἐλπίζεται νὰ βελτιωθῇ. Μέγας τις ἱστορικὸς, τοῦ ὁποίου τὰς δοξασίας οὐδεὶς ἐπικρίνει, ὁ Μακωλέϋ, λέγει, ὅτι ἡ Ἀγγλία ὀφείλει κατὰ μέγα μέρος τὸ μεγαλεῖόν της εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἐλαττωμάτων της. Ἐὰν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς ἀνεγνωρίσαμεν ἐλαττώματά τινα, ἔπρεπε κατὰ πρόσωπον νὰ ἔλθωσι καὶ νὰ μᾶς κατακρίνωσι δι’ αὐτά; Ἔπρεπε νὰ συμπράξητε μεθ’ ἡμῶν, καὶ ἂν μετὰ τὴν σύμπραξίν σας, ἐβλέπατε ὅτι ἐνῷ σεῖς ἐγκατελείψατε πολλὰ τῶν ἐλαττωμάτων σας ἡμεῖς δὲ ἐμμένομεν εἰς τὰ ἡμέτερα, τότε καὶ μόνον τότε, εἴχατε δίκαιον νὰ μᾶς ἐξελέγξητε δημοσίᾳ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε ἐπαρουσίασε τοιαύτην κατάστασιν. Παρακάθησθε πλεῖστοι τῶν γερόντων, τῶν μετασχόντων εἰς τὰς μεγάλας ἐκείνας τῆς πατρίδος περιστάσεις, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατ’ αὐτὰς καὶ τὰ ἀτομικὰ καὶ τὰ πολιτικὰ πάθη τὰ ἐγκαταλείψατε· εἶσθαι ἀκόμη ἂν ὄχι συμμέτοχοι, μάρτυρες ἀψευδεῖς τῶν ἐνεργειῶν τῆς νεολαίας· γνωρίζετε πῶς ἀπέναντι τοῦ μεγάλου σκοποῦ ἡνώθη σύμπασα, καὶ παρέδωκεν εἰς λήθην τὸ παρελθόν. Πανταχοῦ ἐπεκράτησεν ἓν αἴσθημα, μία κατακυρίευσε πάντας πεποίθησις, νὰ φύγῃ ὁ Ὄθων. Τοῦτο ἦτο εὐχὴ ἐκφρασθεῖσα ἀπὸ τοῦ 1839, ἡ νεολαία τὴν εὗρε, τὴν ἠσπάσθη καὶ ἀπεφάσισε νὰ προσφέρῃ ὑπὲρ αὐτῆς πᾶν ὅ,τι εἶχε τιμαλφέστερον, προσέφερε τὴν ζωήν της. Καὶ σήμερον ἀκόμη, Κύριοι, ποσάκις δὲν περιῆλθεν ὁ τόπος εἰς δεινὰς περιστάσεις, καὶ πάντες ὁμοφώνως εἰς μίαν καὶ μόνην περιήλθομεν ἀπόφασιν; πιστεύω δὲ ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ αὐτὸ θέλομεν παρακολουθήσει παράδειγμα. Ὁ Ἕλλην κατὰ τοῦτο ὑπερτετερεῖ πάντα ἄλλον ὅταν βλέπῃ τὴν πατρίδα κινδυνεύουσαν, τὰ πάντα λησμονεῖ καὶ συνενοῦται· ἀπόδειξιν ἔχετε ὑμᾶς αὐτούς. Ποσάκις ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης δὲν διεπληκτίσθημεν, καὶ μετὰ μίαν στιγμὴν ὁ εἷς δὲν ἔδωκε τὴν χεῖρα εἰς τὸν ἄλλον ὡς ἀδελφοί; καὶ τοῦτο εἶναι ἀπόῤῥοια τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. Ποτὲ μὴ ἐπιθυμήτητε μία καὶ μόνη φωνὴ, ν’ ἀκούεται, μία καὶ μόνη πεποίθησις νὰ σχηματίζεται, διότι τότε ἐχάσατε τὰς ἐλευθερίας σας. Ἐὰν περιστατικά τινα θλιβερὰ ἐπῆλθον εἰς τὸν τόπον μας, ἐπῆλθον ἕνεκα τῆς βραδύτητος πρὸς ψήφισιν τοῦ πολιτεύματος, χάριν τῆς ἑνώσεως, καὶ ἔπρεπε διὰ τοῦτο ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Λευκάδος δίδων πίστιν εἰς τὰ φαῦλα ὄργανα τοῦ παρελθόντος, τὰ κηρύξαντα καὶ κηρύττοντα ὅτι ἡ Ἑλλὰς χάνεται, νὰ πιστεύσῃ καὶ νὰ κηρύξῃ τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος; Ἐπεθύμει ἡ Ἑλλὰς τὴν ταχεῖαν ἕνωσιν, ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὸν τακτικτὸν αὐτῆς βίον, μὴ δὲ πιστεύσητε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐχάνετο ἄνευ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου.

§287ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ εἶπεν αὐτό.

§288ΚΑΛΟΣ. Πιστεύω καὶ ἐγὼ ὅτι ἐν τῇ ποιητικῇ του παραφορᾷ ἐξέφυγον τοῦ στόματος αὐτοῦ φράσεις, αἵτινες ἐπλήγωσαν καὶ ἐμοῦ καὶ ἄλλων τὴν καρδίαν. Ἡ Ἑλλὰς, Κύριοι, ἐζήτει πάντοτε τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν ἐζήτει θερμότατα πρὸ ὀλίγου, ἵνα δι’ αὐτῆς καταντήσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐλπίζῃ ὅτι δύναται νὰ βηματίσῃ εἰς τὰ ἐμπρός. Ἀλλὰ, Κύριοι! πᾶν ὅτι πάντες σκεπτόμεθα, οὐδέποτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρέπει νὰ ἐκφέρεται· πρέπει πρῶτον νὰ τακτοποιήσωμεν τὰ ἐσωτερικά μας καὶ νὰ προετοιμαζώμεθα διὰ τὸ μέγα ἔργον, ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου πάντες θέλομεν δράμει ὅπου ἡ φωνὴ τῆς πατρίδος μᾶς καλέσει. Κηρύττοντες ἀπὸ τοῦ βήματος ὅ,τι ἐν τῷ κρυπτῷ πρέπει νὰ ἐργαζώμεθα, δὲν ὠφελοῦμεν τὴν πατρίδα, ἴσως γινώμεθα αἴτιοι ὀπισθοδρομήσεως. Ὁ ἐκ Λευκάδος Κ. πληρεξούσιος ἐξέθηκε, καὶ τὴν γνώμην του ταύτην παρηκολούθησαν καί τινες τῶν ἐντίμων λοιπῶν συναδέλφων του, ὅτι δὲν ἔχουν σκοπὸν νὰ ζητήσουν δι’ ἑαυτοὺς τίποτε, καὶ ὅτι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ὑποστηρίξουν πᾶσαν κυβέρνησιν· ἀλλ’ ἐδῶ ἔπεσεν εἰς συνταγματικὸν σολικισμόν. Ἡ ὑποστήριξις πάσης κυβερνήσεως δὲν εἶναι ὑπηρεσία πρὸς τὴν πατρίδα.

§289ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν τὸ ἐκάμετε ἐσεῖς.

§290ΚΑΛΟΣ. Δὲν ἀπαντῶ εἰς τὸν διακόπτοντά με, διότι δὲν περιαυτολογῶ (θόρυβος). Καθῆκον Κύριοι! παντὸς πληρεξουσίου εἶναι νὰ ὑποστηρίζῃ οὐχὶ πᾶσαν κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐκείνην ἥτις κατὰ τὴν κοινὴν πεποίθησιν ἐργάζεται εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς τάξεως καὶ τοῦ νόμου, εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ὑλικῶν μέσων καὶ εἰς τὴν προπαρασκευὴν τῶν ἀναγκαίων πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ προορισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν ταῦτα πράττῃ μία κυβέρνησις τότε καθῆκον παντὸς τιμίου πληρεξουσίου εἶναι νὰ τὴν ὑποστηρίζῃ, ἀλλὰ νὰ ἀποφαίνεται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι πᾶσαν κυβέρνησιν θὰ ὑποστηρίξει σημαίνει ὅτι δὲν θὰ ἔχει ἰδίαν θέλησιν. Κύριοι! ἀποδέχομαι πληρέστατα τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἐκ Λευκάδος πληρεξούσιος καὶ ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τοῦ βήματος σᾶς εἶπον, ὅτι καθῆκον ἔχομεν πάντες νὰ ἀποδείξωμεν εἰς τὴν Εὐρώπην δι’ ἀρετῆς καὶ πατριωτισμοῦ ὅτι εἴμεθα ἄξιοι ἑνὸς καλητέρου μέλλοντος, καὶ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸν νέον ἡμῶν Βασιλέα· ἀλλὰ πρὸς πάντα ἄλλον, ἢ πρὸς τοὺς ἐκ τῶν ἐπαναστατῶν τοῦ Ὀκτωβρίου πληρεξουσίους ἔπρεπε νὰ ἀποταθῇ ἡ τοιαύτη παραίνεσις, καὶ διατί; διότι ἡμεῖς ἀναλαβόντες τὸν ἀγῶνα ἵνα ἀποτεινάξωμεν τὸν ζυγὸν τοῦ τυράννου, ὅπως τινὲς τὸν ἀπεκάλουν, ὃν ἐγὼ ὅμως ἀποκαλῶ ἀνάξιον ἡγεμόνα τῆς Ἑλλάδος καὶ κακὸν αὐτῆς δαίμονα, ἀνελάβομεν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξωμεν πᾶσαν ἄλλην βασιλείαν, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἡμεῖς αὐτοὶ ἐξελεξάμεθα (χειροκροτήματα εἰς τὸ ἀκροατήριον). Οὐδεμίαν, Κύριοι, ἔχω ἀμφιβολίαν εἰς τὰ ἁγνὰ αἰσθήματα καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τοῦ Βασιλέως Γεωργίου. Ὅπως ἀπ’ ἀρχῆς ἐκήρυξε, ὅτι θέλει σεβασθῆ, ὡς καὶ ἐσεβάσθη, τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ τὰς σεβασθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι καὶ δὲν πρέπει μετὰ παῤῥησίας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅπερ εἶναι ἡ ἀκρόπολις τῶν ἐλευθεριῶν, πάντες νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν. Ὀφείλομεν νὰ κατακρίνωμεν πᾶν ὅ,τι βλέπομεν κακὸν καὶ νὰ ἐπιδοκιμάζωμεν τὸ καλόν. Τὸ φυτευθὲν νέον δένδρον ἔχει ἀνάγκην ἀέρος καθαροῦ καὶ ὕδατος διϋλισμένου, ὅπως ἀναπτυχθῇ. Δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν νὰ περικυκλωθῇ ἀπὸ ἀτμοσφαίραν νοσώδη καὶ νὰ ποτίζεται μὲ ὕδωρ δειλητηριῶδες. (Χειροκροτήματα). Εἴμεθα ἕτοιμοι σήμερον καθὼς καὶ πρὶν νὰ χύσωμεν τὸ αἷμά μας ὑπὲρ τοῦ Βασιλέως ἡμῶν Γεωργίου. Θέλομεν τὸν ἐνισχύσει καὶ θέλομεν τῷ δώσει τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τῷ ἀνήκουσι, διότι ἡ κατάπτωσις τῆς Βασιλείας εἶναι κατάπτωσις ἐθνικὴ, καὶ ἡ ἀποτυχία τοῦ νέου Βασιλέως συνεπάγει θλιβερωτέρας εἰς ἡμᾶς συνεπείας. (Χειροκροτήματα).

§291ΠΟΛΛΟΙ. (Ἀριστερόθεν ἐγειρόμενοι καὶ ἀναχωροῦντες). Αὔριον, αὔριον.

§292ΕΤΕΡΟΙ ΔΕΞΙΟΘΕΝ. Ὄχι νὰ προχωρήσωμεν σήμερον.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, παρακαλῶ, Κύριοι!

§294ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Λέγεται, Κύριοι! ὅτι εἰς τὰ Ἐλευσίνια, τὰ μεγάλα ἐκεῖνα τῶν προγόνων ἡμῶν μυστήρια, ἐδιδάσκοντο οἱ μύσται δύο πράγματα, τὸν Θεὸν καὶ τὴν ἐλευθερίαν· ὁ δᾳδοῦχος ἐλάμβανε τὴν δᾶδα εἰς τὴν χεῖρα, καὶ ἡ λαμπὰς αὕτη ἀπὸ χειρὸς εἰς χεῖρα περιερχομένη ἦν τὸ σύμβολον τοῦ φωτὸς τῆς ἀληθείας, ὅπερ διὰ τοῦ μυσταγωγοῦ ἐμυσταγώγει τοὺς μύστας. Τίς ἤθελέ ποτε πιστεύσει, ὅτι ἡ λαμπὰς ἐκείνη τοῦ φωτὸς, ἣν ὡς ὁ ἔντιμος φίλος μου ὁ πληρεξούσιος Κ. Βαλαωρίτης, πνευματέμφορος μυσταγωγὸς καὶ ἱεροφάντης ἐκράτει, τὰ μεγάλα καὶ λαμπρὰ τελῶν τῆς ἑνώσεως μυστήρια, ἤθελε περιπέσει εἰς χεῖρας τοῦ προαγορεύσαντος μύστου, ὅστις ἀντὶ νὰ τὴν διαβιβάσῃ εἰς ἄλλους καὶ φωτίσῃ καὶ αὐτοὺς, ἤθελε τὴν κλίνει κάτω διὰ νὰ καύσῃ τὸ ἱερὸν τῶν μυστηρίων τέμενος καὶ σὺν αὐτῷ τοὺς τὰ μυστήρια τελοῦντας! Κύπτω λοιπὸν ἐγὼ καὶ ἀναλαμβάνω τὴν λαμπάδα αὐτὴν, διότι πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς ἄλλος, ἀφοῦ ἀνορθωθῇ καὶ τεθῇ εἰς τὴν θέσιν της, θέλει τὴν ἀνατρέψει. Ἀνεστραμμένη λαμπὰς εἰκονιζομένη ὑπὸ τῶν προγόνων μας ἦτο τὸ σύμβολον τοῦ θανάτου.

§295ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε! εὖγε!

§296ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Μέγα τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνόησαν, καὶ ὅμως ἔπρεπε νὰ τὸ ἐννοήσωσιν· ἐκπέμπουσί τινες ἀεννάως τὴν φωνὴν τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ ὅμως ἡ στιγμὴ ἔφθασεν ὅπως παύσῃ ἡ φωνὴ αὕτη τοῦ νὰ ἠχῇ.

§297ΙΑΛΕΜΟΣ. Ποτὲ δὲν θὰ παύσῃ.

§298ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Αἱ ἐπαναστάσεις εἶναι ἀσθένειαι κοινωνικαὶ, ἀναγκαῖαι πολλάκις, ἱεραὶ ἐνίοτε, τὸ ἐπαναστατικὸν ὅμως πνεῦμα εἶναι πάντοτε πνεῦμα ἀνατρεπτικὸν, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται πνέον διαρκῶς εἰμὴ ν’ ἀνατρέψῃ τὸ πᾶν, καὶ νὰ πνίξῃ ἐν τῇ ἀπὸ τοῦ δηλητηριώδους ἀτμοῦ του ἀσφυξίᾳ τὴν ἐλευθερίαν· οὐδέποτε ἠδυνήθη νὰ συμπηχθῇ πολιτεία ἐν σπαραγμοῖς ἐπαναστατικοῖς. Ἐξηγοῦμαι τὴν ἰδέαν μου σαφέστερον δι’ εἰκόνος· ἔχει τις σεσαθρωμένον οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον καταῤῥέει· τὸ ῥίπτει, τὸ κρημνίζει, ῥίψας δὲ καὶ κρημνίσας σκοπεῖ ἆρά γε, θέλει ἆρά γε ἐρχόμενος καθ’ ἑκάστην ἐπὶ τῶν ἐρειπίων ἐκείνων ἀναμοχλεύει αὐτὰ διὰ τοῦ πτύου, τυφλούμενος ὑπὸ τοῦ κονιορτοῦ τοῦ ἐγειρομένου ἀπὸ τῶν ἐρειπίων, ἢ θέλει καθαρίσει τὸν τόπον, καὶ θέλει φέρει λίθους λαξευτοὺς διὰ νὰ ἐγείρῃ ἐπὶ τοῦ τόπου τοῦ πάλαι ἑτοιμοῤῥόπου κτιρίου μέγα, στερεὸν καὶ καλλιτεχνικὸν οἰκοδόμημα; (χειροκροτήματα ῥαγδαιότατα καὶ τινα ποδοκροτήματα).

§299ΠΟΛΛΟΙ. Κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ, πρέπει νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον οἱ ποδοκροτήσαντες, οἱ ἀταξίαι. Πρέπει νὰ διατάξητε νὰ ἀποβληθοῦν οἱ ὀλίγοι ἐκεῖνοι ἀνθυπασπισταί.

§300ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Κ. Πρόεδρε, τρεῖς ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὸ ἀπέναντι δωμάτιον τῶν θεωρείων ἀκαταπαύστως ποδοκροτοῦν· τούτους, παρακαλῶ, νὰ διατάξητε τὸν Κύριον Φρούραρχον, ὅπως τοὺς ἀποβάλῃ τῶν θεωρείων καὶ τιμωρηθῶσι πρεπόντως (θόρυβος).

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μίληση! Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ἐῤῥέθησαν τὰ αὐτὰ, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι πανηγυρικὴ, ὅτι δὲν ἔχει θέμα, ἑπομένως καὶ εἰς τὸ ἀκροατήριον φιλοτίμως ἐπαναλαμβάνον αὐτὰ, ἔδωκα τὴν ἐλευθερίαν τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει εἰς τὰς λοιπὰς συζητήσεις. Βεβαιωθῆτε ὅμως ὅτι ἀποκρούω πᾶν, ὅ,τι δύναται νὰ πιέσῃ τὰς συνειδήσεις.

§302ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Κ. Πρόεδρε, σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ ἀνθυπασπισταὶ ὀχλαγωγοῦν· τὸ καθῆκόν σας εἶναι νὰ διατάξητε τὸν φρούραρχον νὰ κάμῃ τὸ χρέος του, μὴ ἀδιαφορῆτε.

§303ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιβάλετε ἡσυχίαν εἰς τὸ ἀκροατήριον.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε, Κύριοι, νὰ κάμω; Ἐγὼ πάντοτε ἐπιθυμῶ ν’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως· τοὺς ἐπέπληξα καὶ τοὺς ἐπιπλήττω.

§305ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὁ Κύριος Πρόεδρος εἶπεν, ὡς ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ἔδωκε σήμερον ἔκτακτον ἐλευθερίαν εἰς τὸ ἀκροατήριον, ἀλλὰ, Κύριοι, διὰ τὸν λαλοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι, οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ ἐγκάθετοι τῶν ἀτάκτων· (εὖγε, εὖγε)· ποδοκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου· θόρυβος μέγας).

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί τρόπος εἶνε αὐτός; Κύριε Φρούραρχε, παρακαλῶ, νὰ μεταβῆτε αὐτοπροσώπως διὰ νὰ ἰδῆτε πόθεν προέρχονται αἱ ταραχαί. (ὁ θόρυβος ἐξακολουθεῖ.)

§307ΜΑΡΑΤΟΣ. (Πρὸς τὸν ὑποφρούραρχον Κ. Κατσικογιάννην). Ἀπ’ αὐτὸ τὸ θεωρεῖον κατεβάσατε δύω τρεῖς κάτω.

§308ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐσὺ δὲν ἠμπορεῖς νὰ μοῦ κάμῃς καμμίαν παρατήρησιν, μόνον ὁ Κύριος Πρόεδρος ἠμπορεῖ νὰ μὲ διατάξῃ.

§309ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὸ καθῆκόν σας δὲν εἶναι νὰ ἐπιπλήττετε τοὺς πληρεξουσίους, τὸ καθῆκόν σας εἶναι νὰ προσέχητε τὸ ἀκροατήριον. (θορυβώδεις διαπληκτισμοὶ μεταξὺ Παπαγεωργίου καὶ Κατσικογιάννη· φωναὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου, θόρυβος μέγας) Ἐνταῦθα ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως καταλείπει τὴν ἕδραν του.

§310ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ Κύριος Κατσικογιάννης ὡς ὑποφρούραρχος φέρῃ τὸ ξῖφος χρεωστεῖ νὰ τὸ μεταχειρισθῇ ἐναντίον πληρεξουσίου; (θόρυβος συνεχής).

§311ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ μετεχειρίσθη.

§312ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἠπείλησε. Ἐνταῦθα καταθορυβηθείσης τῆς Συνελεύσεως, ὁ Πρόεδρος ἐπανέρχεται καὶ διαλύει τὴν Συνεδρίασιν (ὥρᾳ 2 καὶ 20.)

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς. Μιχαϊλίδης Ξυδάκτυλος Νικολαΐδης