1864.04.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 257.

Τῆς 9 Ἀπριλίου 1864.

(Πέμπτῃ.)

Ὥρα 1. Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου γενομένης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιῶ καὶ πάλιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι αὔριον ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὴν περαιτέρω συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στοιχεῖον Ζ «Λιμενικὴ ὑπηρεσία». Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σούδας. Ὁ Κ. Γραμματεὺς τῆς Συνελεύσεως Παππανικολάου εἶναι παρών; νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν του.

§4ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐπειδὴ παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπή σας εἰς τὸ μέρος περὶ λιμενικῆς ὑπηρεσίας ἐκφέρει μίαν γνώμην καὶ συσταίνει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντικατασταθῶσιν οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς διὰ λογιστικῶν ὑπαλλήλων τοῦ κλάδου αὐτοῦ τῶν μενόντων εἰς μίαν κατάστασιν ἐκτὸς ἐνεργείας, ἐπειδὴ τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Συνελεύσεως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη τὸ ν’ ἀντικατασταθῶσιν οἱ προϊστάμενοι τῶν λιμενικῶν ἀρχῶν ἀπὸ ναυτικοὺς μαχίμους, μοὶ ἐφάνη πολὺ σωστὸν καὶ κατάλληλον, καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει μία εἰδικὴ τάξις ἐπιλέκτων, οἵτινες κατὰ τὸν νόμον εἶναι προσδιωρισμένοι διὰ τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν, ἐπειδὴ δὲ ἐξωδίκως πληροφοροῦμαι ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετοὶ νέοι ἔχοντες ἱκανότητα περὶ τὴν γραφικὴν ὑπηρεσίαν, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι σωστότερον ἀντὶ λογιστικῶν ὑπαλλήλων νὰ ᾖναι ἐκ τῆς μαχίμου δυνάμεως, διότι αὐτοὶ ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας πρέπει νὰ ἠξεύρουν καὶ ἄλλα πράγματα, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι καταλληλότερον εἶναι, ἀντὶ νὰ συστηθῶσι μόνον οἱ λογιστικοὶ ὑπάλληλοι, νὰ συστηθῶσι προσέτι καὶ αὐτοὶ, οἵτινες εἶναι εἰδικῶς διὰ νόμου προσδιωρισμένοι διὰ τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν· ἐπειδὴ δίδει αὐτὴν τὴν σύστασιν ἐδῶ, καὶ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐδέχθη διαφόρους συστάσεις, συμφωνῶ ν’ ἀντικατασταθῶσιν ὅλοι οἱ λιμενικοὶ ὑπάλληλοι διὰ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, δὲν συμφωνῶ ὅμως εἰδικῶς ἀπὸ λογιστικοὺς ὑπαλλήλους, διότι ὑπάρχουν καὶ μάχιμοι ἀξιωματικοὶ ἐπίτακτοι· συνάμα δὲ κάμνω μίαν μικρὰν παρατήρησιν ὅτι τὰ γραφικὰ ἔξοδα ὅπως ἔμαθον εἶναι ἀρκετὰ, καθ’ ὅσον εἶναι τὰ περισσότερα ἔντυπα· δύνανται λοιπὸν νὰ ἐλαττωθῶσιν· ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μάθω ἐὰν ἡ ἐπιτροπή σας εἰς τὸ παρακατιὸν ἐκφέρουσα ἔξοδα γραφείου, μὲ τὰς ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει, ἐὰν ἐννοῇ ὅτι εἶναι ἠλαττωμένα καὶ τὰ τῶν λιμενικῶν ἀρχῶν, εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἐπιτροπήν· ἄλλως τε παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐλάττωσις αὕτη· ὅταν δὲ ἔλθωμεν εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ διαθεσιμότητος θέλω λάβει πάλιν τὸν λόγον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Βουδούρης.

§6ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ Κ. Σουίδας, ὁ προλαλήσας, εὑρίσκεται κατὰ τὴν ἰδέαν του ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς πλάνης· διότι τὴν σήμερον εἰς τὰ λιμεναρχεῖα δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσι παρὰ ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὡς προϊστάμενοι λιμενάρχαι, καὶ ὡς ὑπολιμενάρχαι· τώρα πρόκειται, Κύριοι, περὶ τῶν ὑποδεεστέρων ὑπαλλήλων. δηλ. περὶ τῶν γραμματέων καὶ βοηθῶν τῶν λιμεναρχείων. Ἡ ἐπιτροπή σας βλέπετε συνιστᾷ, ὥστε οἱ γραμματεῖς καὶ βοηθοὶ τῶν λιμεναρχείων, οἵτινες εἶναι ὡρισμένοι διὰ νόμου ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν, νὰ λαμβάνωνται ἐκ τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν. Ἡ σύστασις καὶ ἡ ἰδέα τοῦ Κ. προλαλήσαντος δὲν ἔχει καμμίαν οὐσιαστικὴν ἀξίαν διὰ τὸν ἀκόλουθον λόγον, διότι οἱ βοηθοὶ τῶν λιμεναρχείων εἶναι ὑπάλληλοι ὑποδιέστεροι, ἔχοντες ταπεινὸν μισθόν· τώρα τὶ θέλετε, Κύριοι; θέλετε κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Σουίδα νὰ πάρετε μαχίμους ἀξιωματικοὺς νὰ τοὺς κάμετε βοηθοὺς λιμεναρχείων; τότε καὶ τὸ ἔξοδον θέλει εἶσθαι πολὺ μεγαλύτερον καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ βαθμοῦ θὰ ὑποφέρῃ οὐσιαστικῶς. Ὁ Κ. Σουίδας δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι ἁπλῶς βοηθοὶ, καὶ ὁ προορισμὸς αὐτῶν εἶναι περιωρισμένος διὰ νόμου, δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ ὑπερβῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τοὺς 37 τουλάχιστον, ὡς ὅταν ἐγὼ ἤμην ὑπουργὸς, τὴν σήμερον περιωρίσθη εἰς 30, ὥστε βλέπετε, ὅτι εἶναι περιωρισμένος· δὲν ἠμπορεῖ δὲ ποτὲ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σουίδα, διότι ἐὰν λάβητε λογιστικοὺς ὑπαλλήλους, ἕπονται τοποθετήσεις. Ἐὰν πάρετε δὲ μαχίμους, ἀπὸ ποίαν τάξιν θὰ τοὺς πάρετε; θὰ κάμετε ὑποπλοιάρχους βοηθοὺς, ὁ μισθὸς τῶν σήμερον βοηθῶν εἶναι 60 δραχμαὶ ἢ 70.

§7ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι 100.

§8ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τῆς ἁ. τάξεως· θὰ κάμετε λοιπὸν ἀνθυποπλοιάρχους καὶ ὑποπλοιάρχους βοηθοὺς λιμεναρχείων; βλέπετε ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδέα δὲν ἔχει ὑπόστασιν, ἑπομένως εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία πολλὰ ὀρθῶς σκεφθεῖσα συνιστᾷ νὰ γίνεται χρῆσις πολιτικῶν ὑπαλλήλων τότε μόνον, ὅταν δὲν ἠμπορῇ νὰ γίνῃ χρῆσις ἄλλων. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, ἁπλῶς τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§10ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν δύναται ὁ Κ. Βουδούρης νὰ μοὶ ἀρνηθῇ, ὅτι τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ ὑπάρχουν κατώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ λογιστικοῦ καὶ τῆς μαχίμου δυνάμεως. Ἐὰν λοιπὸν ὁποιοσδήποτε μάχιμος ἀναλαμβάνῃ λογιστικὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἐρωτῶ δι’ ἐκείνους δύναται νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους δὲν δύναται, ἐνῷ ἀντιστοιχοῦν οἱ βαθμοί; Μοὶ φαίνεται λοιπὸν ὅτι δὲν ἔχει ὁ Κ. Βουδούρης δίκαιον νὰ λέγῃ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἰδέα μου.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἐλάττωσις, Κύριοι, δὲν προτείνεται, οὔτε ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, οὔτε ἀπὸ κανένα τῶν πληρεξουσίων, ἄρα, Κύριοι, ἐγκρίνεται τὸ στοιχ. Ζʹ.

§13ΤΙΝΕΣ. Ἡ σύστασις, Κύριε Πρόεδρε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὑποβάλλω τὴν σύστασιν τοῦ Κ. Σουίδα. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται) ἀπεῤῥίφθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ στοιχ. Η. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Κοτζιᾶς.

§15ΚΟΤΖΙΑΣ. Κύριοι, θέλω εἶμαι ὅσον ἐνδέχεται σύντομος, διότι ὑποθέτω ὅτι ἡ Συνέλευσις γνωρίζει καὶ τὸν τρόπον καὶ τὸν σκοπὸν τῆς συστάσεως τῶν τάξεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἀπὸ τοῦ 1834 μέχρι τοῦ 1852. Ὑπῆρχον δύω καὶ μόναι τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ἡ ἐνέργεια καὶ ἡ διαθεσιμότης· ἡ διαθεσιμότης διαφέρει μόνον κατὰ τὸ ὄνομα τῆς ἀργίας· διότι κατὰ τὸν μισθὸν εἶναι ἡ αὐτή· τὸ δὲ 1852 διὰ Βασ. Διατάγματος οἱ ἀξιωματικοὶ διῃρέθησαν εἰς Β. Ναυτικὸν καὶ εἰς ἐπιτάκτους. Τὸ 1856 ἔγεινεν ὁ περὶ κατατάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμος, καὶ οἱ μὲν τοῦ Βασ. ναυτικοῦ ἐτάχθησαν εἰς τὴν ἐνέργειαν καὶ εἰς τὴν διαθεσιμότητα· ἡ διαθεσιμότης ἐκείνη δὲν διαφέρει τῆς ἐνεργείας, εἰμὴ μόνον ἔχει διαφοράν τινα ὡς πρὸς τὸν μισθὸν, οἱ δὲ ἐπίτακτοι κατετάχθησαν εἰς ἀργίαν, εἰς ἀπόταξιν, εἰς ἀποστρατείαν καὶ εἰς ἐπιταξίαν· ἡ ἐπιταξία ἄχρηστος μὲν, ἀλλὰ διετηρήθη διὰ τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν· τὸ δὲ 1859, ἀφοῦ ὅλοι οἱ ἀληθεῖς πρόμαχοι τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος ἐῤῥίφθησαν παρανόμως καὶ αὐθαιρέτως εἰς τὴν ἀποστρατείαν, συνεστήθη ἡ ἐφεδρεία.

§16ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἴμεθα εἰς τὴν διαθεσιμότητα.

§17ΚΟΤΖΙΑΣ. Θέλω ὁμιλήσει περὶ ὅλων τῶν τάξεων ἐν γένει.— Ἀφοῦ ἐῤῥίφθησαν, λέγω, εἰς τὴν ἀποστρατείαν ὅλοι οἱ ἀληθεῖς πρόμαχοι τοῦ ἀγῶνος, καὶ μάλιστα πρόσωπα ἱστορικὰ ἐπανῆλθεν ἡ ἐφεδρεία· αὐτὴ ἦτο τὸ τεκμήριον ἐξαιρετικῆς ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς προμάχους τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος. Βεβαίως ὁ κύριος σκοπὸς τῆς συστάσεως τῆς τάξεως ταύτης δὲν ἦτο ἡ ἀμοιβὴ, ἡ ἐξαιρετικὴ ἀμοιβὴ τῶν προμάχων τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος, ὡς τὰ πράγματα αὐτὰ ἀπέδειξαν, ἀλλὰ σκοπὸς κύριος ἦτο διὰ νὰ ἐκκενωθῶσι θέσεις τῆς ἐνεργείας καὶ τῆς διαθεσιμότητος πρὸς ὄφελος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διεύθυναν τὸ τότε ὑπουργεῖον, καὶ διὰ τοὺς φίλους των. Διὰ τοῦτο δὲν φαίνεται καὶ παράδοξον, ὅτι καὶ νόμοι ἐξαιρετικοὶ προεκλήθησαν χάριν ἑνὸς καὶ μόνου ἀτόμου. Ἐκ τῆς διαιρέσεως τῶν τάξεων τούτων γενομένης παρανόμως, αὐθαιρέτως καὶ πρὸς χάριν ἀτόμων τινῶν, δύναται πᾶς τις νὰ ἐννοήσῃ καὶ τὸν ἀπρεπῆ τρόπον καὶ τὸν ὀλέθριον σκοπὸν τῆς συστάσεως τῶν τάξεων τούτων· δὲν ἀπέβλεπεν εἰς ἄλλο, εἰμὴ, ὡς αὐτὰ τὰ πράγματα, λέγω, ἀπέδειξαν, καὶ αὗται αἱ ἀναφοραὶ τῶν ἀγωνιστῶν πρὸς τὴν ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἐπιβεβαιοῦσιν, ἀπέβλεπε, λέγω, εἰς ἐξουδένωσιν τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος καὶ εἰς καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ ναυτικοῦ, ἂν θέλετε. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι, ἐὰν αἱ τάξεις αὗται διατηρηθῶσιν, εἶναι δίκαιον νὰ μετάσχωσι τῶν ἐξαιρετικῶν τούτων πλεονεκτημάτων καὶ οἱ ἀληθεῖς πρόμαχοι τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος. Ἐὰν, Κύριοι, ᾖναι τοῦτο δίκαιον......

§18ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Περὶ διαθεσιμότητος, Κ. Πρόεδρε (θόρυβος).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι!

§20ΚΟΤΖΙΑΣ. Δύναται τὸ δημόσιον νὰ ὑποστῇ τοιαύτην δαπάνην; διότι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους ἐκάμαμεν μὲ ἄλλους φίλους ἀναβαίνει μία δαπάνη ἐκ 485,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ἐὰν θέλετε, Κύριοι, ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις.

§21ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Περιττὸν, τράβα ἐμπρός!

§22ΚΟΤΖΙΑΣ. Εἶναι πρόχειρον· δηλ. ἐκ τῆς μεταβάσεως 13 πλοιάρχων ἐκ τῆς ἀποστρατείας εἰς τὴν ἐφεδρείαν φέρουσι δραχμὰς 78,000, 34 ἀντιπλοιάρχων δραχμὰς 154,640. 21 πλωταρχῶν δραχ. 75.000. 27 ὑποπλοιάρχων 48,600, 45 ἀνθυποπλοιάρχων 64,800, τὸ ὅλον 421,520. Προστιθεμένων δὲ καὶ 64,065 τῆς ἐφεδρείας φέρουσι 485,585.

§23ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὰ, Κ. Πρόεδρε, κατ’ ἄρθρον συζητοῦμεν· εἶναι ἡ διαθεσιμότης, καὶ ἔπειτα ἡ ἐφεδρεία.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε τὴν σειρὰν τοῦ λόγου μου.

§25ΚΟΤΖΙΑΣ. Ἐὰν τὸ δημόσιον δὲν δύναται νὰ ὑποστῇ τοιαύτην δαπάνην, γεννᾶται ἄλλο ζήτημα, θὰ διατηρηθῇ ἡ τάξις αὕτη διὰ 2 ἢ 3 ἀληθῶς ἀγωνιστὰς, διότι ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀγωνιστῶν πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἀναγνωρίζει μόνον 2 ἢ 3 ἀγωνιστάς.

§26ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§27ΚΟΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἄλλο ζήτημα, εἶναι τὸ αὐτό· μὴ μοῦ διακόπτης τὸ συμπέρασμά μου: Τὸ συμπέρασμά μου εἶναι σπουδαῖον. Ἐὰν λοιπὸν ἀφήσωμεν αὐτὴν χάριν αὐτῶν τῶν 2 ἢ 3 προσώπων, τί ἄλλο θέλομεν πράξει, εἰμὴ, ὅ,τι ἔπραττε καὶ τὸ παρελθόν; Ἡμεῖς πῶς θέλομεν νὰ δικαιώσωμεν αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν, ὅταν πράττωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ παρελθὸν ἔκαμε, διὰ τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἡ ἐπανάστασις ἐγένετο πρὸς καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ παρελθόντος; οἱ ὑποστηρίζοντες ταῦτα, λεληθότως καταδικάζομεν αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ἑπομένως δικαιολογοῦμεν αὐτὸ τὸ παρελθόν.

§28ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε! εἶναι ἔξω τοῦ θέματος.

§29ΚΟΤΖΙΑΣ. Τώρα ἐτελείωσα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιβάλητε τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως.

§31ΚΟΤΖΙΑΣ. Ἐὰν ᾖναι εὔλογον τὰ ἐθνικὰ ζητήματα νὰ τὰ θεωρῶμεν καὶ νὰ τὰ λύωμεν ὑπὸ ἐθνικὴν ἔποψιν, νομίζω, ὅτι εἶναι εὔλογον, καὶ αὐτὰς τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν, τὰ ἐξαμβλώματα τοῦ παρελθόντος συστήματος, πρέπει νὰ τὰς θεωρήσωμεν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἀκόλουθον πρότασιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης.

§33ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ, Κύριοι, ὅτι ἀναγκάζομαι νὰ καταδείξω τὸν προαγορεύσαντα εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι διὰ τῶν λόγων του ἠθέλησε νὰ πλανήσῃ τὸ σῶμα δι’ ἀριθμῶν μάλιστα, καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀποφάσεις, αἵτινες δὲν ἤθελον ἔχει ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρὰ μὲ ἀδικήματα νὰ περιποιήσουν ὠφελείας εἰς ἄτομα· δὲν ἤλπιζον τὴν τόλμην τοῦ προαγορεύσαντος ἐνώπιον τοιούτου συνεδρίου νὰ καταδείξῃ δι’ ἀριθμῶν ἐσφαλμένων καὶ ἰδανικῶν καὶ νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι ἡ ἐφεδρεία σημαίνει σπατάλην 600,000 δρ. Κύριοι! Ἀρκεῖ ἡ Συνέλευσις, ἀρκεῖ οἱ πληρεξούσιοι νὰ ῥίψουν ἓν βλέμμα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ θέλουν ἰδεῖ, ποῖα κεφάλαια ἀποφέρει ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος καὶ ἐκείνη τῆς ἐφεδρείας, θέλετε ἰδεῖ ὅτι ἡ μὲν κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος ἐπιβαρύνει τὸ κράτος κατὰ 137, ἡ δὲ τῆς ἐφεδρείας κατὰ 59 χιλιάδας· ὥστε δὲν βλέπω πῶς ἐδυνήθη δι’ ἰδανικῶν ὑπολογισμῶν ὁ προαγορεύσας νὰ σᾶς ὑποδείξῃ ἀριθμοὺς τόσον ὀγκώδεις.

§34ΤΙΝΕΣ. Εἶπε δι’ ὅλους, ὅσοι θὰ ἦναι εἰς τὸ μέλλον.

§35ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι! Ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος ἐθεωρήθη κατάστασις ἀναγκαία εἰς ὅλα τὰ ἔθνη, εἰς τὰ ὁποῖα ἀπεφάσισαν νὰ ἔχουν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. Ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος, πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις ὅτι δὲν εἶναι δικαίωμα τοῦ ἀτόμου, καθὼς καὶ ἡ κατάστασις τῆς ἐφεδρείας· τὸ δικαίωμα τοῦ ἀτόμου τοῦ ὑπηρετοῦντος τὸν στρατὸν ἢ τὸ ναυτικὸν εἶναι μόνον τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως· ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος καὶ ἡ κατάστασις τῆς ἐφεδρείας εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀπονέμει ἡ ἐκτελεστικὴ ἀρχή.

§36ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑπάρχει νόμος· τί λέγει;

§37ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Θεοχάρη! ἐπιθυμῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, καὶ ὅταν ἔλθητε νὰ μοὶ ἀντιλέξητε, νὰ φέρητε πράγματα καὶ ὄχι λόγους. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ κακὴ ἐφαρμογὴ τῶν καταστάσεων αὐτῶν ἔδωσε τὸ δικαίωμα τῆς διαθεσιμότητος εἰς τὸ δικαίωμα ἀτόμων, καθὼς καί τὸ τῆς ἐφεδρείας. Τὸ ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατὸν ἢ τὸ ναυτικὸν ἄτομον οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα ἔχει εἰμὴ τὸ τῆς συντάξεως, ὥστε οἱ ὑποθετικοὶ λογαριασμοὶ τοῦ προαγορεύσαντος εἶναι λόγια ἀνυπόστατα, καὶ τί ὑπέθεσεν; Ὑπέθεσεν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ προσωπικὸν τοῦ ναυτικοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἐφεδρείαν, κατὰ συνέπειαν νὰ ὑποβάλῃ τὸ κράτος εἰς δαπάνην ἑκατομμυρίων. Αὐταὶ εἶναι λέξεις, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ σᾶς πλανήσωσιν, ἂν δὲν ἄρω τὴν πλάνην. Εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, ὅτι ἡ κακὴ χρῆσις τῶν καταστάσεων αὐτῶν ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς πολλὰ ἀδικήματα. Ἡ πεπτωκυῖα δυναστεία μετεχειρίσθη τὴν κατάστασιν αὐτὴν διὰ τὴν πίεσιν τῶν συνειδήσεων, διὰ τὴν ἐξαχρείωσιν τῶν χαρακτήρων. Ἡ διαθεσιμότης εἰς τὸ ναυτικὸν εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ καταστάσεων· εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ εἶναι κατὰ ⅓ ὑπέρτερον τοῦ ἀναγκαίου προσωπικοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πλοίων μιᾶς δυνάμεως, π. χ. ἡ Γαλλία διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν στόλων της ἔχει ἀνάγκην 1,000 ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, ὀφείλει δὲ νὰ ἔχῃ ἀεννάως εἰς τοὺς καταλόγους της 1,400· καὶ ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ ἀπαιτεῖται πρὸ πάντων νὰ ᾖναι ἐπιστήμων, νὰ συνενώνῃ δὲ καὶ πρακτικὰς γνώσεις. Διὰ ν’ ἀποκτήσῃ ὅμως αὐτὴν τὴν ἀξίαν προαπαιτεῖται καὶ μεγάλη ἐκπαίδευσις καὶ μεγάλη ἐφαρμογὴ Ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου τὰ μεγάλα ἔθνη δὲν δύνανται νὰ συντηρῶσι στόλους, οἵτινες νὰ περικλείουν ὁλόκληρον τὸ προσωπικὸν, διότι γνωρίζετε, ὅτι οἱ στόλοι εἶναι πολυδάπανοι· ἀλλ’ οὐχ ἧττον τὰ ἔθνη αὐτὰ ἐπηρεάζονται ἐν γένει ἀπὸ τὴν κατάστασιν ὅλης τῆς Εὐρώπης, κ’ ἔκτοτε ἐξοπλίζουσι μοίρας, καὶ τὰς ἀποστέλλουσι, ποτὲ μὲν εἰς τὴν Ἀμερικὴν, ποτὲ δὲ εἰς τὸν Πόλον καὶ εἰς ἄλλα μέρη· ἔχουν δὲ πλοῖα ἕτοιμα εἰς τὰ νεώρια κ’ ἔχουν ἀνάγκην ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους δὲν δύνανται ἢ νὰ τοὺς ἔχουν πάντοτε εἰς τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος, διὰ νὰ τοὺς ἔχουν προχείρους· διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη ἡ κατάστασις αὕτη εἰς τὸ ναυτικὸν ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ χρῆσις τοῦ μέτρου τούτου παρ’ ἡμῖν ἦτο κακὴ, καὶ τὸ ἀναγνωρίζω θὰ ἰδῶμεν καὶ θὰ ἐξετάσωμεν, ἂν τὸ σύστημα τοῦτο ἐπικρατῇ εἰς τὰ διάφορα μέρη τοῦ κόσμου. Εἰς διάφορα μέρη, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπικρατεῖ, ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται ν’ ἀκολουθήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τὸ σύστημα, οὔτε τῆς Γαλλίας, οὔτε τῆς Ἀγγλίας, τῶν ὁποίων τοὺς νόμους παρεδέχθημεν, ἀλλὰ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπολύτου ἀρχῆς τῆς καταργήσεως τῆς διαθεσιμότητος. Ἡ ἐπιτροπή σας ἔχουσα ὅλα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν ἔφερε πρότασιν εἰς τὴν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας περιορίζει τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος εἰς μόνους τοὺς ἀξιωματικούς. Τότε ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ καὶ τῶν διαφόρων καταστάσεων, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάγονται, εἴδομεν μὲ λύπην μας, ὅτι εἰς τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος ὑπάρχουσι βαθμοφόροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσι, καὶ τοιοῦτοι εἶναι κατὰ τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν 16 λογισταί· θέλει ὅμως ἀπαντήσει τις ναυκλήρους διαθεσίμους, δοκίμους, καὶ εἴπομεν, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν τοιούτων βαθμολόγων συγκριτικῶς μὲ τὸν τόπον μας. Ἡ διαθεσιμότης ὑπάρχει, ὅταν ἓν πλοῖον ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελοῦν ἔχῃ ἀνάγκην ἐπισκευῆς 5 ἢ 6 μηνῶν καὶ ἑνὸς ἔτους· τὰ πληρώματα ἀποβιβάζονται, οἱ ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα, καὶ μετὰ τὴν ἐπισκευὴν ἐπανέρχονται, ἀλλὰ τοῦτο δὲν συμβαίνει εἰς ἡμᾶς, καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἐπιτροπή σας ἤθελεν ἀκολουθήσει μίαν μόνην ὁδὸν, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπέτυχεν· ἤθελε νὰ περιορίσῃ τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος εἰς μόνον τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς· ἔλαβε δὲ πρὸς τοῦτο ὑπ’ ὄψιν πολλὰς, ἀλλὰ πρακτικὰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι ἦτον ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῶσι, διότι ἡ ἐπιτροπὴ συνεκροτεῖτο ἀπὸ πρόσωπα ὅλων τῶν ἡλικιῶν καὶ τῶν ἐπαγγελμάτων. Δὲν ἔχομεν, Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς, τὰ μέσα τῶν ἐξοπλισμῶν καὶ τῶν ἀφοπλισμῶν τῶν πλοίων, δὲν δυνάμεθα νὰ διατηρῶμεν πλέον τῶν 4 ἢ 5 πλοίων πολεμικῶν εἰς ἐνέργειαν· ἔχομεν δὲ προσωπικὸν πολὺ πλεονάζον, ἔχομεν ἐν ὅλοις ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ 192, ἐκ τῶν ὁποίων 58 εἰς ἐνέργειαν· ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι ὑπόκεινται εἰς διαφόρους καταστάσεις. Ἡ ἐπιτροπή σας, Κύριοι, περιώρισε τὸ πλεονέκτημα τῆς διαθεσιμότητος εἰς μόνους τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, δὲν ἐφρόντισε νὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τὰ ἄτομα, τὸ δικαίωμα ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐξουσίαν· αὕτη δύναται νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ ἐπὶ τῶν προσώπων ἐκείνων, τῶν ὁποίων πάντοτε ἔχει τὴν ἀνάγκην, καὶ διὰ τοῦτο περιωρίσαμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν εἰς μόνους τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς· καὶ ἠξεύρετε διατί; οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι πάντοτε κυβερνῆται τῶν πλοίων, καὶ εἰς τὸν κυβερνήτην τοῦ πλοίου ἀπαιτοῦνται νὰ συντρέχουν πολλά· ἀπαιτεῖται διοίκησις, ἀπαιτεῖται ἐπιστημονικὴ θεωρία, ἀπαιτοῦνται στρατιωτικαὶ γνώσεις· διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπή σας περιώρισε τὴν διαθεσιμότητα εἰς μόνον τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς· ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἔκαμε καὶ ἄλλην σκέψιν ἐπὶ τούτου πολὺ σπουδαίαν. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ παρελθὸν εἶχε δημιουργήσει θέσεις, τὰς ὁποίας ἔδιδε κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς, εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ἀπὸ τῶν ὁποίων ἐξηρτᾶτο ἡ συντήρησις τῶν κυβερνήσεων, ἡ ἀποστόμωσις τοῦ κοινοῦ πνεύματος, καὶ κατὰ συνέπειαν προέβησαν νὰ θέσωσιν εἰς διαφόρους καταστάσεις τινῶν ἐπαγγελμάτων ἀνθρώπους, εἰς πράγματι δ’ ἀγωνισθέντας ἀνθρώπους ἔδωσαν ἀνεπαρκεῖς συντάξεις· ἀφ’ ἑτέρου ἐσύστησαν πολυδάπανον ἐφεδρείαν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεβίβασαν, οὐχὶ μόνον τοὺς ἀποδεδειγμένως ἀγωνισθέντας, ἀλλ’ ὅσους ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον νὰ οἰκονομήσωσι καὶ ἀπὸ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ὁποίων ὠφελοῦντο· κατὰ συνέπειαν ἐγένοντο πολλὰ ἀδικήματα, διότι πλοίαρχοι τοῦ ἀγῶνος ἐτίθεντο εἰς ἀποστρατίαν κ’ ἐλάμβανον 100 δραχμὰς τὸν μῆνα· ἄνθρωποι δὲ μηδόλως ἀγωνισθέντες καὶ μήπω γεννηθέντες κατὰ τὸν ἀγῶνα κατετάχθησαν εἰς τὴν ἐφεδρείαν, καὶ χωρὶς ν’ ἀναφέρω πρόσωπα γνωρίζω πλοιάρχους τοῦ ἀγῶνος συνταξιούχους νὰ λαμβάνουν 100 δραχμὰς τὸν μῆνα· γνωρίζω δὲ ἀνθρώπους οὐδέποτε ἀγωνισθέντας νὰ λαμβάνουν 300 καὶ 400 δραχμὰς τὸν μῆνα. Ἐπὶ τούτου, Κύριοι, πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ φέρῃ θεραπείαν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω, Κύριοι, καὶ ἄλλον σκοπὸν ἐκ τοῦ ὁποίου ὡρμήθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διατάξῃ τὴν διαθεσιμότητα ὑπὲρ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τὸν ἑξῆς. Ἕνεκα τῶν παρανομιῶν τοῦ παρελθόντος εὑρέθησαν νὰ μὴ ὑπάρχουν εἰς τὴν ἐφεδρείαν ἄνθρωποι ἀποδεδειγμένως ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἐνόσῳ, Κύριοι, τὸ ἔθνος δὲν προέβη εἰς μέτρον ὁριστικὸν καὶ ῥητὸν, τὸ ὁποῖον νὰ δώσῃ ὀλίγον ἄρτον εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἐθεώρησεν ἡ ἐπιτροπὴ ἔγκλημα νὰ στείλῃ εἰς τὴν ἀργίαν, ἢ εἰς τὴν σύνταξιν ἀνθρώπους πολλὰ μοχθήσαντας διὰ τὸν τόπον. Εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν θὰ εὕρητε πολλοὺς ἀξιωματικοὺς ἀνωτέρους, διατελοῦντας εἰς τὴν διαθεσιμότητα. Μία ἀπὸ τὰς πολλὰς σκέψεις εἶναι καὶ αὐτὴ, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπή σας ἐθεώρησε σπουδαίαν, διότι μεταξὺ τῶν διαθεσίμων ἀξιωματικῶν ὑπάρχουν ἀγωνισταὶ, τῶν ὁποίων κατ’ ἔτος αἱ πληγαὶ ἀνανεοῦνται· δὲν ἐτόλμησεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τοὺς ῥίψῃ εἰς σύνταξιν καὶ τὴν ἀργίαν, καὶ νὰ τοὺς κατακερματίσῃ τὸν ὀλίγον μισθὸν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον τὸ δημόσιον δὲν ἔχει μεγάλας ὠφελείας, διότι ἡ διαφορὰ τοῦ μισθοῦ τῆς διαθεσιμότητος καὶ τῆς ἀργίας μόλις ἀποφέρει ὠφέλειαν 10,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος· κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἐπωφελούμενος ἀπὸ τὴν περίστασιν αὐτὴν, νὰ κηρύξῃ ὑπάρχουσαν καὶ τὴν διαθεσιμότητα τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ἡ ὁποία περιλαμβάνει 5 ἀνωτέρους ἀξιωματικούς. Ἂν θελήσητε τὸ πλεονέκτημα αὐτὸ νὰ τὸ δώσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, αὕτη ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπονείμῃ τὴν κατάστασιν ὅπου νομίσῃ ἀναγκαῖον, ποτὲ τὸ ἄτομον δὲν δικαιοῦται, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ, κάμετέ με διαθέσιμον, κάμετέ με ἔφεδρον, μόνον δικαίωμα ἔχει νὰ λάβῃ σύνταξιν· διὰ τοῦτο λοιπὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐθέσαμεν νὰ περιορισθῇ ἡ διαθεσιμότης εἰς τοὺς ἀνωτέρους μόνον ἀξιωματικοὺς, καὶ νὰ μὴν ὑπάρχουν εἰς τὴν διαθεσιμότητα, οὔτε ναῦται, οὔτε λογισταὶ, οὔτε δόκιμοι· παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀναγνωρίσῃ ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῶν 5 αὐτῶν προσώπων τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος.

§38ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι! εἶμαι καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνος μὲ ὅλα ὅσα ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης εἶπεν ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου του, διότι σᾶς παρέστησε τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους τὰ ναυτικὰ κράτη διατηροῦν ἀξιωματικοὺς εἰς διαθεσιμότητα, ἀξιωματικοὺς, τοὺς ὁποίους προσκαίρως δὲν δύνανται νὰ μεταχειρίσωσι, διότι τὰ πλοῖα μένουσιν εἰς τοὺς ναυστάθμους· δὲν εἶμαι ὅμως διόλου σύμφωνος μὲ τὴν πρότασιν αὐτοῦ τὴν μετὰ ταῦτα, ἡ ὁποία φέρει τὸν τίτλον τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις πρέπῃ νὰ κάμῃ ἕν ἔργον, νομίζω, ὅτι τὸ καλήτερον πάντων εἶναι νὰ ζητήσῃ τὸν σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους, νὰ ἐξετάζῃ τοὺς νόμους καὶ νὰ τιμωρῇ τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι παραβαίνουσιν αὐτούς. Εἰς τὸν νόμον περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ περιλαμβάνονται αἱ αὐταὶ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸν νόμον περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς· αὗται δὲ εἶναι ἡ ἐνέργεια, εἶναι ἡ ἀργία, εἶναι ἡ διαθεσιμότης, εἶναι ἡ σύνταξις......

§39ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιταξία, ἡ ἀποταξία.

§40ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ὁ φίλος μου ὁ Κύριος Θεοχάρης ἀναφέρει, εἶναι ἐκτὸς τοῦ νόμου, δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι μία ἀνάγκη, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη αἴφνης τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ κατέταξεν, ὅπως ἐδύνατο, τοὺς πλεονάζοντας ἀξιωματικοὺς, καὶ ἐξ αὐτῶν μόνον δύναται ὁπότε θέλει νὰ λάβῃ· δὲν συνεφώνησα εἰς τὸ ζήτημα περὶ διαθεσιμότητος, ὁ νόμος περὶ καταστάσεως λέγει ῥητῶς· ἡ διαθεσιμότης εἶναι κατάστασις τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ, προσωρινῶς μένοντος ἄνευ ἐργασίας. Ὡραιότατα ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης εἶπεν, ὅτι τοῦτο πραγματικῶς δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται ἢ ὅταν ἀποχαιρετίσῃ πρὸς καιρὸν τὸ πλοῖον ἐπισκευαζόμενον ὁ ἀξιωματικὸς, οὐδεὶς δύναται νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ, τὸ πλοῖον πάσχει, θεραπεύεται εἰς τὸν ναύσταθμον καὶ τίθεται ὁλόκληρον τὸ πλήρωμα εἰς διαθεσιμότητα, μετὰ δὲ τὴν ἐπισκευὴν τὸ αὐτὸ πλήρωμα, οἱ αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ παραλαμβάνουν τὸ πλοῖον ἐπεμβαίνουσι καὶ ἐκτελοῦν τὴν ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς τῆς διαθεσιμότητος ταύτης καὶ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου πᾶς διαθέσιμος, ἂν ὑπάρχῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, κακῶς ὑπάρχει.

§41ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ εἰς θέσῃ διαθεσιμότητα.

§42ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν δύναται, ὡς ὁ Κύριος Καλιφρονᾶς λέγει, δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ εἰς διαθεσιμότητα ἀξιωματικοὺς, τῶν ὁποίων τὸ πλοῖον δὲν πάσχει, οὕτως εἶναι, Κ. Καλλιφρονᾶ, ἂς εἶσθε καὶ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§43ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λάθος ἔχετε, παρανόμως τοῦτο γίνεται, ἀλλὰ κατὰ νόμον δὲν δύναται νὰ πραχθῇ.

§44ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Συμφώνως μὲ τὸν νόμον, μὲ τὸν νόμον, ὅστις ὑφίσταται δὲν δύναται τίποτε νὰ κάμῃ, πρέπει νὰ ἀφήσητε τὴν διαθεσιμότητα ὅπως ὑπάρχει· ἀλλὰ, Κύριοι! οἱ νόμοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι εἰς τὸ χαρτὶ μόνον· τὶ ἔκαμον οἱ κατὰ καιροὺς Κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ναυτικῶν; ὁ Βαλτινὸς, ἐπειδὴ ζαλίζεται εἰς τὴν θάλασσαν, μετατίθεται εἰς τὴν διαθεσιμότητα καὶ προβιβάζεται, ὡς σᾶς λέγει ὁ φίλος μου Κύριος Θεοχάρης· ὁ Βαλτινὸς ἔχει τὰ συμφέροντά του εἰς τὴν Χαλκίδα εἰς τὴν διαθεσιμότητα, ὁ ἄλλος εἰς διαθεσιμότητα, ὅλοι παρανόμως εἶναι εἰς διαθεσιμότητα· εἰς τὸ πραγματικὸν δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει νὰ παραχωρήσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ διαθεσιμότητα μόνον εἰς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ, διότι δι’ ὃν λόγον τίθεται ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου ὁ ἀνώτερον βαθμὸν ἔχων εἰς διαθεσιμότητα, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ὁ ὑποπλοίαρχος καὶ ὁ παρακάτω τίθενται εἰς διαθεσιμότητα ἕως ὅτου ἐπανέλθῃ τὸ πλοῖον πάλιν εἰς ὑπηρεσίαν· ἀλλὰ τώρα, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀφοῦ σᾶς ἔφερον εἰς τὴν θέσιν τοῦ πραγματικοῦ ζητήματος καὶ πιστεύω, ὅτι σᾶς ἔπεισα, ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἂς μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν Κ. Μαυρομιχάλην, ἄλλως· πῶς ἄλλος δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸν μέχρι τοῦδε ἐν ἐνεργείᾳ ὑπάρχοντα νόμον, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὴν διαθεσιμότητα, ἐπεθύμουν καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ ὅ,τι λέγει ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, ἀλλ’ εἶναι ἄλλος νόμος, καὶ τοῦτον τὸν κάμνομεν ἡμεῖς, δηλ. ἐξηρέσαμεν τὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ὁ νόμος περὶ καταστάσεων τῶν ἀξιωματικῶν περιλαμβάνει, τὰς διατάξεις δυνάμει τῶν ὁποίων τὸ πλήρωμα ἑνὸς πλοίου τίθεται εἰς διαθεσιμότητα, ὅταν καὶ ἐφ’ ὅσον πάσχῃ τὸ πλοῖον· ἐξαιρέσει τούτου ἡ Κυβέρνησις νὰ δύναται νὰ θέτῃ εἰς διαθεσιμότητα τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ, εἶναι ὅλως διόλου ἀδιάφορον· καὶ ἡ σύστασις αὕτη, τὴν ὁποίαν ἀπέκρουσε, τὸ συμπέρασμα τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη γενόμενον, οὕτως εἰπεῖν νόμος, ἠξεύρετε τί εἶναι; εἶναι ἡ διαθεσιμότης τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, διότι εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς, τοὺς συνταγματάρχας, ὡς καὶ τὸ σῶμα τῶν ἐπιτελῶν, τοὺς θέτει ἡ Κυβέρνησις εἰς διαθεσιμότητα, ὅταν νομίσῃ ὅτι προσκαίρως δὲν τῇ εἶναι ἀναγκαῖοι διὰ τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν, τοὺς θέτει εἰς ἐξαιρετικὴν κατάστασιν ἀδιαφοροῦσα ἂν τοὺς ἐλαττώσῃ τὸν μισθὸν εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν κατάστασιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπειτα ὁπόταν θέλῃ τοὺς λαμβάνῃ, ἐνῷ, ἐὰν τοὺς θέτετε εἰς ἀργίαν, δὲν ἠδύνατο δυνάμει τοῦ νόμου τῆς ἀργίας νὰ τοὺς λάβῃ ὁπόταν ἤθελεν. Ὅσον εὔγλωττα καὶ ἂν δημηγορήσω, δὲν δύναμαι νὰ ὑπερβῶ τὸν Κ. Μαυρομιχάλην διὰ νὰ σᾶς πείσω, ὅτι εἶναι φόρος δίκαιος αὐτό, τὸ ὁποῖον σᾶς παρακαλῶ, διότι λέγω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται πάντοτε νὰ ἀποκτήσῃ καλοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ καὶ μάλιστα ἀνωτέρους, δὲν κάμνει χρῆσιν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ναυτικῶν της ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀνωτέρων ἀντὶ νὰ τοὺς θέσῃ εἰς ἀργίαν καὶ νὰ τοὺς θάψῃ, τοὺς φέρει ἐξαιρετικῶς εἰς τὴν διαθεσιμότητα, ὅθεν ὁπόταν θέλῃ δύναται νὰ τοὺς παραλάβῃ καὶ νὰ τοὺς μεταφέρῃ εἰς ἐνέργειαν. Περαίνων τὸν λόγον μου φρονῶ, ὅτι σύμφωνα μὲ τὸν νόμον ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἐξαιρετικὴ καὶ νὰ ψηφηφορηθῇ ὅλως διόλου χωριστά, ἡ δὲ διαθεσιμότης νὰ μὴ ἐγγιχθῇ ὅλως διόλου, διότι δὲν φοβούμεθα τίποτε, καθόσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ θέτῃ εἰς διαθεσιμότητα, καὶ ἐγώ ποτέ ἀπατηθεὶς ἐζήτησα τὴν διαθεσιμότητα διὰ μίαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν καὶ μὲ ἐφυλάκισαν.

§45ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Δὲν θέλω σᾶς ὁμιλίσει περὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων, οὔτε θέλω ἀντμίξει τὰ στρατιωτικά· οἱ προλαλήσαντες οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς ὡμίλησαν καὶ περὶ τῶν ναυτικῶν, διότι τὰ στρατιωτικὰ μετὰ τῶν ναυτικῶν συγγενεύουν· ἐγὼ θέλω περιορισθῆ νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν νομικὴν αὐτοῦ ἔποψιν· διότι ἐῤῥέθησαν πολλὰ περὶ τῆς ὑπαρχούσης νομοθεσίας, ὡς πρὸς τὰ ναυτικά. Ἔλαβον ἀφορμὴν, Κύριοι, νὰ μελετήσω τὴν καθεστῶσαν νομοθεσίαν περὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων· ἔλαβον ἀφορμὴν καὶ δίκην τινα νὰ ἀναδεχθῶ περὶ τούτου εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ εἶδα πράγματι, ὅτι αὐτὴ ἡ νομοθεσία ἐν γένει δὲν στηρίζεται εἰς τὴν δικαιοσύνην· διότι φέρει καταταστάσεις τῶν ἀξιωματικῶν ἀποστρατείας καὶ ἀποταξίας αὐθαιρέτως, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀφορμὴ καὶ χωρὶς οἱ ναυτικοὶ κἂν νὰ τὰς ζητήσωσι· Οὕτω τί ἐγένετο; διὰ μιᾶς ἀφῄρεσαν τὰ δικαιώματα τῶν ἀγωνιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον δικαιώματα, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ ὑπηρετήσωσιν ὠφελίμως τὴν πατρίδα, καὶ τοὺς ἔῤῥιψεν εἰς τὴν ἀποστρατείαν μὲ ἕνα πολὺ μικρὸν μισθὸν, μὲ τὸν ὁποῖον δὲν ἠδύναντο νὰ ζήσωσι, καὶ ἔφερον εἰς τὴν ἀργίαν ἢ εἰς τὴν διαθεσιμότητα ἄλλους. Ἡμεῖς τὴν σήμερον πρόκειται νὰ στήσωμεν τὴν προσοχήν μας εἰς ἕνα κλάδον πολὺ οὐσιώδη. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἓν σύστημα ὁποιονδήποτε εἴτε στρατιωτικὸν, εἴτε ναυτικὸν, εἴτε δικαστικὸν, ἀπαιτεῖται νὰ στηρίζεται εἰς ὀρθὴν νομοθεσίαν. Ἐνθυμεῖσθε πόση φιλονεικία ἐγένετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ τῶν στρατιωτικῶν, ἐνθυμεῖσθε δὲ, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀναγόμενον εἰς τὴν θάλασσαν ἐγένετο ἀντικείμενον μεγάλης συζητήσεως. Ἔχομεν ἀνάγκην Ναυτικῶν Δυνάμεων· ἀλλ’ αὐτὴν τὴν δύναμιν δὲν θέλομέν ποτε ἀναπτύξει, δὲν θέλομέν ποτε ἀναδείξει ἀξίαν τῆς Ἑλλάδος, ἥτις πράγματι εἶναι Ναυτικὴ, διότι πανταχόθεν περιβρέχεται ἀπὸ θάλασσαν, ἂν καὶ ἔχωμεν καὶ Ἤπειρον νὰ διατρέξωμεν, δὲν θέλομεν ποτὲ ἀναπτύξει τὰς ναυτικὰς δυνάμεις, ἐὰν δὲν σκεφθῶμεν πολὺ βαθύτερον, καὶ μελετήσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα οὐχὶ μόνον κατὰ τοὺς ὑπάρχοντας κανονισμοὺς, τοὺς ὁποίους φέρει ὁ ἕνας ὑπουργὸς κατὰ μέρος, ἀλλὰ πολὺ ὑψηλότερον καὶ ἐθνικώτερον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι χρεωστοῦμεν νὰ φέρωμεν εἰδικὴν νομοθεσίαν, χρεωστοῦμεν μάλιστα νὰ δικαιώσωμεν τὰ λείψανα τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος· ὀλίγα ἔμειναν καὶ αὐτὰ ἠδικήθησαν. Διὰ νὰ τὰ δικαιώσωμεν λοιπὸν πρέπει σήμερον νὰ καταργήσωμεν ἐκείνας τὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς αὐθαίρετοι καὶ δὲν στηρίζονται εἰς τὴν δικαιοσύνην, νὰ παραδεχθῶμεν λοιπὸν δύω τάξεις ἀξιωματικῶν, τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν διαθεσιμότητα νὰ τὴν περιορίσωμεν εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς· εἶναι πολὺ ἐσφαλμένη ἡ γνώμη τοῦ πρῶτον λαλήσαντος. Ὁ Κ. Κοτζιᾶς ἤθελε νὰ θέσωμεν τοὺς ἀγωνιστὰς εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἐφεδρείας καὶ διαθεσιμότητος, καὶ ταῦτα θέλουν μᾶς φέρει μίαν δαπάνην 400,000 δραχμῶν, ἐνῷ σήμερον ἐκ τῶν ἐνόντων εἶναι μόνον 60,000. Ὁ δὲ πρὸ ἐμοῦ λαλήσας μὴ ἐννοήσας τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Κοτζᾶ εἶπεν, ὅτι ἦλθε καὶ σᾶς εἶπε ψεύδη, ἀλλὰ νομίζω, Κύριοι, ὅστις ἔλθῃ καὶ κατακρίνῃ ἀπὸ τοῦ ὕψους τοῦ βήματος τούτου τὸν ἄλλον, πρέπει νὰ ᾖναι λίαν καλῶς πληροφορημένος. Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι πρέπει ἡ νομοθεσία νὰ στηριχθῇ εἰς τὴν δικαιοσύνην, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν δύω καταστάσεις....... ....... Μάλιστα, Κύριοι, τὰ μεγάλα ναυτικὰ κράτη ἔχουν διαθεσίμους ἀξιωματικούς· ἀλλ’ ἔχουν καὶ μεγάλα πλοῖα· ἀλλὰ τὰ ἰδικά μας ποῦ εἶναι, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ, οἵτινες νὰ κάθηνται εἰς τὴν ἐφεδρείαν, ἵνα, ἂν συμβῇ καὶ δυστύχημα ἢ ἀνάγκη, ἐφοπλισθῶσι τὰ πλοῖα διὰ νὰ ὑπάγουν εἰς μίαν μακρυνὴν ἐκστρατείαν καὶ νὰ ᾖναι ἕτοιμοι. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι αὐτὴ ἡ ἐφεδρεία ἢ διαθεσιμότης, περὶ τῆς ὁποίας ὁ ἔντιμος συνάδελφος σᾶς ἐλάλησε, δὲν ὑπάρχει· κατὰ δυστυχίαν ἡμεῖς ἔχομεν ὀλίγον ναυτικὸν, ἀλλ’ ἔχομεν πολλοὺς ναύτας, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σημαντικώτερον δι’ ἡμᾶς· διότι πλοῖα εἶναι τὸ μόνον εὔκολον νὰ εὕρωμεν, ὅταν ἔχωμεν χρήματα, ἀλλὰ ναύτας ὄχι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι δίκαιον σήμερον ἡ Συνέλευσις νὰ δικαιώσῃ τὰς ἐλπίδας τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπερεμάχησαν ὑπὲρ τῆς ἑλληνικῆς αὐτονομίας, νὰ παραδεχθῇ τοὺς ἀξίους τοὺς δυναμένους νὰ ὑπηρετήσωσι τὸ ναυτικὸν, ἐν ἐνεργείᾳ, ὅσοι δὲ μένουσιν ὑπεράριθμοι, αὐτοὶ νὰ τεθοῦν εἰς μίαν κατάστασιν ἢ διαθεσιμότητος ἢ ἀργίας· μικρὰ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἀργίας καὶ διαθεσιμότητος, ἀλλ’ ἐγὼ ἀναφέρω τὴν διαθεσιμότητα· καὶ νὰ λαμβάνουν ὀλιγώτερον μισθόν. Καὶ τοῦτον τὸν νόμον δὲν πρέπει νὰ τὸν περιορίσωμεν εἰς μόνους τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ᾖναι ἴσος, καὶ ἑπομένως κοινὸς δι’ ὅλους.

§46ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ περιορίσῃ τὴν δαπάνην τὴν προσδιωρισμένην εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, μὴ προσβάλλουσα τὰ κείμενα, ἤτοι νόμους καταστατικοὺς, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη αὕτη στηρίζεται, ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ νόμος ὁρίζει 5 θέσεις· τὴν θέσιν τῆς ἐνεργείας, τῆς διαθεσιμότητος, τῆς ἀργίας, τῆς ἀποταξίας, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος φίλος μου Κ. Βαλτινὸς δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ παραδεχθῇ, καὶ τελευταίαν τὴν τῆς ἀποστρατείας. Ἐγὼ, Κύριοι, νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ καταργήσῃ νόμον ὀργανικὸν, συζητοῦσα τὸν προϋπολογισμὸν, διότι διὰ νὰ καταργηθῇ νόμος ὀργανικὸς, πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλου· οὐχ ἧττον ὅμως δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀπαλείψῃ τὴν δαπάνην ὡρισμένως δι’ ἓν ἔτος, προσκαλοῦσα τὸν ὑπουργὸν νὰ φέρῃ νόμον ἐντὸς τοῦ ἔτους, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἄλλοτε δὲν θὰ παρουσιάζηται ἡ ἀπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπαλειφθεῖσα δαπάνη. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα. Ὅταν κατὰ πρώτην φορὰν ῥίψῃ τις τὸ βλέμμα εἰς τὸ ἄθροισμα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιουμένων νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὴν τάξιν ταύτην τῆς διαθεσιμότητος, θαυμάζει καὶ ἐκπλήσσεται.

§47ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον ὑπάρχουσιν;

§48ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οἱ ὀργανικοὶ νόμοι δὲν ὁρίζουσι ποτὲ πρόσωπα, ἄλλα θέσεις.

§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λέγει ὁ νόμος ποῖοι πρέπει νὰ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα.

§50ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι. — Διαθεσιμότης εἶναι θέσεις, εἰς ἣν διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος ὁ ὑπουργὸς κατατάσσει συνήθως τοὺς εὐνοουμένους του, διότι τοιαύτη πρόνοια ἐλήφθη πάντοτε ἀπὸ τοὺς ἑκάστοτε ὑπουργοὺς, ἐξαιρέσει ὀλίγων τινῶν ἀτόμων δικαιουμένων ἀείποτε διὰ τὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰδικότητα αὐτῶν. Ἅμα τις ῥίψῃ, λέγω, τὸ βλέμμα ἐπὶ τοῦ ἀθροίσματος τῶν δικαιουμένων, κατὰ τὴν ὄρεξιν, σᾶς εἶπα, τῶν κατὰ καιροὺς ὑπουργῶν, νὰ τίθενται εἰς τὴν διαθεσιμότητα, ἐκπλήσσεται· διότι 82 καὶ 92 = 174 πρόσωπα πληρωνόμενα ὡς διαθέσιμα, ἄνευ θέσεων ἀντιστοιχουσῶν τὴν πραγματικὴν ἐνέργειαν, ἀλλὰ πληρονόμενα μισθὸν ἀμεριμνομερίμνης, εἶναι ἀναμφίλεκτως σπατάλη τῶν δημοσίων χρημάτων· καὶ ἤθελεν εἶσθαι παράβλεψις τοῦ ἱεροῦ καθήκοντός μου τοῦ σπουδαίου καθήκοντος, ὅπερ ἔχομεν νὰ κηδόμεθα τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν φόρων του καταβάλλει ὁ λαὸς, ἂν δὲν κατηγγέλομεν τὴν περιττότητα τῆς δαπάνης ταύτης. Ἂν ἐξετάσωμεν Κύριοι, τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ σωρεία τῶν ἀνωτέρω προσώπων πληρόνεται τὰ ⅔ τῶν μισθῶν της, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὸ ἐνοίκιον, δικαιολογούμενον διὰ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς τῶν ἐν διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν, θέλομεν εὕρει ὅτι ἡ μισθοδοσία αὕτη γίνεται ἀσκόπως καὶ μόνον πρὸς οἰκονομίαν προσώπων. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ ἄδικον τοῦτο πρέπει νὰ συναισθανθῇ καλῶς ἡ Συνέλευσις καὶ νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμηθῇ· διότι ἐδῶ οὐδεὶς λόγος κομματικὸς μὲ ἀναγκάζει νὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς δαπάνης ταύτης, ἀλλὰ λόγος ἰσότητος καὶ οἰκονομίας· ἂν δικαιοῦνται οἱ 174 οὗτοι ἄνθρωποι νὰ λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς διαθεσιμότητος, δύναμαι νὰ ἀποδείξω, ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι τεθέντες εἰς ἀποστρατείαν τῇ ἁπλῇ καὶ μόνῃ θελήσει τοῦ ὑπουργοῦ, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τριπλασίους καὶ τετραπλασίους μισθούς· διότι ὑπηρέτησαν καὶ κατὰ τὸν ἀγῶνα καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς παρελθούσης βασιλείας. Σᾶς εἶπε, Κύριοι, ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, ὅτι εἰς τὰ ξένα ἔθνη εἶναι ἀναγκαία ἡ διαθεσιμότης καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐπενόησαν· καὶ σᾶς εἶπε καὶ τὸν λόγον καὶ εἶμαι σύμφωνος· διότι τὰ ἔθνη ταῦτα εἶναι ἠναγκασμένα νὰ διατηρῶσι τὴν ἀξιοπρέπειάν των, τὰ συμφέροντα τῶν ὑπηκόων των εἰς πολὺ μεμακρισμένας χώρας, διότι ἔχουσιν ἀποικίας· ἡ Γαλλία ἔχει ὁλόκληρον τὸ παράλιον τῆς Ἀφρικῆς, ἡ Ἀγγλία ἐπίσης τὰς Ἰνδίας, τὴν Ἀμερικὴν κτλ. Ἔχουσι λοιπὸν ἀνάγκην τὰ ἔθνη ταῦτα νὰ ἔχωσι 2–3 μοίρας εἰς ἐνέργειαν, αἱ μοῖραι δὲ αὗται ἐπανερχόμεναι εἰς τοὺς ναυστάθμους ἀφοπλίζονται καὶ μένουσιν ἐπὶ 5–6 μῆνας, καὶ ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη, γείνεται πάλιν νέα ναυτολόγησις αὐτῶν τῶν πλοίων, καὶ ἐπιβαίνουσιν οἱ ἀναγκαῖοι ἀξιωματικοί, ἀναλαμβάνοντες τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν. Ἡμεῖς ὅμως ἔχοντες δύο λιβυρνίδας καὶ 4–5 ἡμιολίας εἶναι ἀνάγκη νὰ πληρώνωμεν 184 ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς διαθεσίμους καὶ νὰ πληρώνωμεν καὶ τὰ ἐνοίκια αὐτῶν; προσήνεγκον ὑπηρεσίας οἱ εἰς διαθεσιμότητα μισθοδοτούμενοι κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα; ἂς δικαιωθῶσιν, ὅπως καὶ οἱ εἰς ἀποστρατείαν τεθέντες· δὲν ἔχουσιν ἄλλα δικαιώματα παρὰ ἴσα μὲ ἐκείνους· ἂς τεθῶσι καὶ οὗτοι εἰς μίαν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λαμβάνωσιν ἕνα μικρὸν μισθὸν, χωρὶς νὰ βλάπτηται καὶ τὸ δημόσιον καὶ νὰ συντηρῶνται καὶ ἐκεῖνοι· ὅ,τι δὲ σᾶς εἶπεν ὁ κατὰ πρῶτον ἀγορεύσας, ὅτι ἡ ἐκ τῆς ἀργίας ἢ ἐκ τῆς διαθεσιμότητος μετάβασις εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῶν παρὰ τῶν νόμων δικαιουμένων θέλει αὐξήσει τὰς δαπάνας, δὲν εἶχε τόσον ἄδικον καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω διὰ νόμου, τὸν ὁποῖον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης δὲν ἠθέλησε νὰ παραδεχθῇ ὅτι ὑπάρχει. Τὴν 27 Φεβρουαρίου 1859 ἐξεδόθη νόμος περὶ ἐφεδρείας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. «Ψηφισάμενοι ὁμοφώνως μετὰ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας διατάττομεν. ἌΡΘΡ. 1. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ τακτικοῦ ναυτικοῦ, οἱ ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος ὑπηρετήσαντες, μετὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ πρὸς σύνταξιν ἀποστρατείας δικαιώματος, καὶ πρὶν ἢ ἀποκατασταθῶσιν, ἐπιτρέπεται νὰ διαγραφῶσι τῶν ἀριθμῶν κατ’ ἰδίαν αὐτῶν αἴτησιν, καὶ νὰ μετατεθῶσιν οἱ ἐν ἐφεδρείᾳ. ἌΡΘΡ. 2. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον οἱ ἐν ἐφεδρείᾳ μετατεθέντες, θέλουσιν ἀπολαμβάνει τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ καὶ τὸν τῆς ὑπηρεσίας καθ’ ἃ ὁρίζει τὸ ἀπὸ 3/15 Νοεμβρίου τοῦ 1853 ἔτους Β. Διάταγμα. Ὅσοι δὲ αὐτῶν καὶ τόπον διαμονῆς ὡρισμένον ἀποτελῶσι, διαρκούσης τῆς τοιαύτης διαμονῆς, θέλουσιν ἀπολαμβάνει καὶ τὸ ἀναλογοῦν αὐτοῖς ἐνοίκιον κατὰ τὰ περὶ ἐνοικίων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ τακτικοῦ ναυτικοῦ κείμενα. ἌΡΘΡ. 3. Οἱ ἐν ἐφεδρείᾳ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἅπαξ τεθέντες δὲν ἀνακαλοῦνται εἰς τοὺς ἀριθμοὺς, εἰμὴ ἐκ καιρῷ πολέμου. ἌΡΘΡ. 4. Πᾶς ὁρισμὸς τῶν εἰρημένων ἐναντίος καταργεῖται. Ὁ παρὼν νόμος ψηφισθεὶς παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας, καὶ παρ’ ἡμῶν σήμερον κυρωθεὶς θέλει δημοσιευθῆ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτελεσθῇ ὡς νόμος τοῦ Κράτους.» Δύναται λοιπὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ ἐφεδρεία δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἢ ὄχι;

§51Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰ προσόντα τοῦ νόμου ἐμποδίζουν.

§52ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἴσως διότι λέγετε ἀγωνισταί; ἀλλὰ καὶ οὗτοι δικαιοῦνται νὰ ζητήσωσι.

§53Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀγωνισταὶ καὶ νὰ ἔχουν 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν.

§54ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δύσκολον νὰ τὰ ἔχωσι, διότι ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι τὰ 9 ἔτη τοῦ ἀγῶνος ἐδιπλασιάσθησαν· δυνάμει λοιπὸν τοῦ εὐεργετικοῦ τούτου ἄρθρου ὅλοι ὑπηρέτησαν.

§55Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸ ναυτικὸν μετροῦνται αἱ ἐκστρατεῖαι.

§56ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω τοῦτο, καὶ θαυμάζω, ποῦ τὸ ἀνεκάλυψεν ὁ Κ. Βουδούρης, τὰ 9 ἔτη τῆς ἐπαναστάσεως διπλασιάζονται, αὐτὸ γνωρίζω. Ὁ κατὰ πρῶτον λοιπὸν ἀγορεύσας εἶχε δίκαιον· ἐπειδὴ ὅμως δὲν πρόκειται οὐδὲ περὶ ἐφεδρείας οὐδὲ περὶ ἀργίας, ἀλλὰ μόνον περὶ διαθεσιμότητος, περιορίζομαι μόνον εἰς τὸ περὶ διαθεσιμότητος κεφάλαιον, καὶ σᾶς λέγω, ὅτι συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ἐὰν δ’ ἡ Συνέλευσις δὲν θελήσῃ παντάπασι νὰ ἀπαλείψῃ τὰς δαπάνας τῆς διαθεσιμότητος καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι, διὰ τὸ παρὸν ἔτος ἀπαλείφεται ἡ δαπάνη τῆς διαθεσιμότητος, καὶ οἱ ὑπάρχοντες διαθέσιμοι μεταβαίνουν εἰς ἀργίαν, ἂς εἴπῃ τότε ἐννοῶ τὴν διαθεσιμότητα, τὴν ὁποίαν ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ ὁρίζει, ὅτι ὁπόταν τὰ πλοῖα εὑρίσκωνται εἰς ἐπισκευὴν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσι, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ θεωρῶνται ὡς διαθέσιμοι, οἱ δὲ λοιποὶ νὰ τίθενται εἰς ἀργίαν·

§57ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὴν ἄλλην μου πρότασιν δὲν τὴν παραδέχεσθε διὰ τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς;

§58ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι· μόνον ταύτην.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐφωτίσθημεν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη (θόρυβος) ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, ὄχι ὡς πρὸς τὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ.

§61ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δὲν ἐφωτίσθημεν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἂς ἀκούσωμεν ἕνα ἀκόμη· εἶναι ὁ Κ. Λεκάτης· κατόπιν ὁ Κ. Βρατσάνος.

§63ΛΑΠΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὸν Κ. Βαλτινόν· ἐφωτίσθημεν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§65Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κ. Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ 2 λέξεις· ἐγὼ πιστεύω ὅτι τὸ κίνημα τοῦ Προέδρου εἶναι νὰ διευθύνῃ καὶ ἐνθαῤῥύνῃ τὴν συζήτησιν, ὄχι αὐθαιρέτως νὰ τὴν καταπνίγῃ· δὲν πρέπει κατὰ πρωτοβουλίαν νὰ ἐρωτήσῃ, ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις, ἀλλὰ νὰ ὑπήκῃ ἂν τοιοῦτόν τι τὸ ὑποδειχθῇ παρὰ τοῦ σώματος, ἐδῶ θυσιάζονται ζητήματα, καὶ τὸ ζήτημα δὲν ἀνεπτύχθη διόλου.

§66ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ εἶναι ἀνήκουστος.

§67ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διὰ νὰ ἐννοώμεθα, τὴν πρότασίν μου τὴν δευτέραν τὴν συσχετίζω μὲ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι, ἐὰν δὲν περάσῃ αὐτὸ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔδωσα, οἱ εἰς διαθεσιμότητα μεταφέρονται αὐτοδικαίως εἰς ἀργίαν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ψηφίζομεν τὸν πρϋπολογισμὸν καὶ ὅτι δὲν καταργοῦμεν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους τοὺς περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ.

§69ΤΙΝΕΣ. Δὲν δίδεται πίστωσις.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ διαφέρει. Ἀκούσατε, Κύριοι, τὰς διαφόρους προτάσεις, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐνεχειρίσθησαν. Πρότασις τοῦ Κ. Κοτζιᾶ, δι’ ἧς προτείνεται ἡ διατήρησις δύο μόνων τάξεων, ἐνεργείας καὶ ἀργίας. Αὐτὴ εἶναι τροποποίησις τῶν νόμων· ἄρα δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§71ΤΙΝΕΣ. Διατί; δύναται.

§72Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, Κ. Πρόεδρε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη.

§74Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶχον καὶ ἐγὼ πρότασιν, καὶ δὲν πρέπει νὰ πνίγητε τὰς συζητήσεις.

§75ΛΕΚΑΤΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Κοτζιᾶ δὲν ἐσυζητήθη, ἀλλ’ εἴπατε, ὅτι θὰ μεταβῇ εἰς τὰ τμήματα, διότι ἄλλως θὰ ἐλάμβανον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις τοῦ Κυρίου Βρατσάνου. «ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸν ἡ δι’ ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς ἀναθεώρησις τῶν προσόντων τῶν εἰς ἀποστρατείαν τεθέντων πλοιάρχων τοῦ ἀγῶνος, δυνάμει τοῦ ἀπὸ 27 Αὐγούστου 1856 περὶ ἀποκαταστάσεως αὐτῶν νόμου· δύναται δὲ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ

τοὺς ἐναντίον τῶν διατάξεων αὐτοῦ ταχθέντας.»

Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ.

Πρότασις τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ, δι’ ἧς παραδέχεται τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος νὰ περιλαμβάνῃ τοὺς μένοντας προσκαίρως ἀξιωματικοὺς ἄνευ ὑπηρεσίας, διότι τὰ πλοῖα, ἐφ’ ὧν ὑπηρετοῦσι, ὑπάρχουσιν εἰς ἀργίαν ἕνεκεν ἐπισκευῆς ἢ ἄλλης τινὸς παραπλησίας ἀφορμῆς.

§77ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§79ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς καθαρὰ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους κατὰ τὸν νόμον δὲν δύναται νὰ θέσῃ εἰς διαθεσιμότητα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι μία σύστασις.

§81Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχω τὴν ἀκόλουθον πρότασιν, ὅτι, ἐπειδὴ νόμοι δὲν καταστρέφονται, καὶ οἰκοδόμημα ὁλόκληρον Νομοθεσίας δὲν δύναται ἀσυζητητὶ νὰ καταστραφῇ, ὅτι τὰ πράγματα μένουσιν ὅπως ἔχουσιν· ἑπομένως εἶμαι ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπολύτως καὶ ἐντελῶς.

§82ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν συμφωνῶ παντάπασι μὲ τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα· δὲν θ’ ἀκυρώσωμεν νόμον διὰ τῆς παραδοχῆς τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Κοτζιᾶ, θὰ πράξωμεν, ὅ,τι ἐπράξαμεν εἰς τὰς ἄλλας διαφόρους θέσεις τῆς ὑπηρεσίας.

§83ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὰ στρατιωτικὰ, ἐκεῖ.

§84ΖΕΡΒΑΣ. Τί εἴπομεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν; Πῶς ἐπηνέχθησαν αἱ διάφοροι οἰκονομίαι; Εἴπομεν καταργεῖται ἕνας τμηματάρχης, καταργεῖται τοῦτο καὶ ἐκεῖνο, διότι τὰ ἐθεωρήσαμεν περιττά. Ἂς ἔλθωμεν λοιπὸν τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαθεσιμότητος, διότι περὶ τῶν ἄλλων ἔγινεν ἀρκετὴ ὁμιλία. Ἡ διαθεσιμότης δὲν εἶναι παρὰ μία θέσις, καὶ ἡ Συνέλευσις κάλλιστα ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι καταργεῖ τὰς θέσεις τῆς διαθεσιμότητος ἐπὶ τοῦ παρόντος, χωρὶς νὰ τηρήσῃ τὸν νόμον. Ποῦ στηρίζεται λοιπὸν ὁ Κύριος Βουδούρης, ὅτι καταργοῦμεν τὸν νόμον; Κατηργήσαμεν τοὺς ἄλλους νόμους, ἀφοῦ κατηργήσαμεν τόσας ἄλλας θέσεις; Καὶ, Κύριοι, ἤθελον εἶσθαι καὶ ἐγὼ συμφωνότατος νὰ μείνουν αὐτοὶ οἱ διαθέσιμοι, ἂν πραγματικῶς ἦναι· ἀλλ’ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διαθέσιμοι δὲν εἶναι.

§85ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας, Κύριε Πρόεδρε.

§86ΖΕΡΒΑΣ. Ἐξηγοῦμεν τὴν λέξιν διαθεσιμότης, (θόρυβος). Ἔχουν τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ καταργήσωμεν ἕνα νόμον. Λοιπὸν βεβαιοῦμεν, ὅτι νόμος δὲν καταργεῖται· πρέπει νὰ ἐξετάσῃς τί πρᾶγμα εἶναι ἡ διαθεσιμότης.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§88ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τρεῖς λέξεις, Κύριοι. Εἰς ὅλα τὰ Ἔθνη ὁμοιομόρφως διατάσσονται τὰ περὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. Λοιπὸν δὲν εἶναι πολλαὶ ἡμέραι, καθ’ ἃς ἡ Συνέλευσις, λόγῳ οἰκονομίας, ἀφῄρεσεν ὄχι τὰς θέσεις, ἀλλὰ τὴν μισθοδοσίαν προσωρινῶς διὰ τὸ τρέχον ἔτος τῆς διαθεσιμότητος. Λοιπὸν σήμερον ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τοῦτο πράττοντες καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, τοῦ ἀφορῶντος τὴν ναυτικὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, δὲν παρανομεῖτε. Σᾶς τὸ λέγουν διὰ νὰ σᾶς πλανήσουν. Δὲν παρανομεῖτε δι’ ὅλου.

§89Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας, Κύριε Πρόεδρε.

§90ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι ἐπὶ τοῦ θέματος πληρέστατα Σᾶς λέγω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τίποτε· ἐξ ἐναντίας μάλιστα τὴν διαβεβαιῶ πληρέστατα, ὅτι εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ νόμου, ὅτι θέλει πράξει δικαιοσύνην, ὅπως ἔπραξεν εἰς τὸν στρατόν, νὰ πράξῃ καὶ εἰς τὸ ναυτικόν.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§92ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπόν, Κύριοι, κατάστασις ἐνεργείας καὶ ἀργίας.

§93ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, δύω λέξεις καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ καταργήσωμεν νόμον καταστατικόν, ἀλλὰ μόνον ν’ ἀπαλείψωμεν μίαν δαπάνην, ἥτις γίνεται μὲ μεγάλην κατάχρησιν· καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν παροῦσαν πρότασιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας. «Ἐκεῖνοι μόνον οἱ ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα, ὅσων τὰ πλοῖα εἶναι ὑπὸ ἐπισκευήν». (Ἀναγινώσκει). «Ἡ Συνέλευσις ψηφίζει ἄρθρον μοναδικόν. Ὁ μισθὸς τῶν ἐν διαθεσιμότητι διατελούντων ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ περιορίζεται ἀπὸ τῆς 2 Μαΐου εἰς μισθὸν τῶν ἐν ἀργίᾳ ἀξιωματικῶν ἕνεκα καταργήσεως θέσεως». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Μὲ τὸν περιορισμὸν λοιπὸν αὐτὸν τῆς μισθοδοσίας, νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνει τὸ στοιχεῖον τὸ ἀφορῶν τοὺς διαθεσίμους τοῦ ναυτικοῦ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ στοιχεῖον Θʹ. «πλήρωμα πλοίων»· ὁ Κ. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§95ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἦλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ κάμω μίαν μικρὰν παρατήρησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ μίαν σύστασιν διὰ τῆς Συνελεύσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ πληρώματα τῶν βασ. πλοίων σύγκεινται ἐκ 354 ἀνδρῶν· τὰ ⅔ τῶν πληρωμάτων ἀνήκουσιν εἰς μίαν πόλιν, τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα μου, τὸν Πόρον. Τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην προσφέρει ἡ πατρίς μου ἐν ἀρχῇ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος μέχρι σήμερον· διότι καὶ ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος σχεδὸν τὰ ⅔ τῶν πληρωμάτων τοῦ Ὑδραϊκοῦ στόλου, ἐὰν ὄχι τὰ ⅔, τὸ 1 τρίτον τοὐλάχιστον ἦσαν ἀπὸ τὸν Πόρον. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς πεσούσης δυναστείας ἐξηκολούθουν νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ ναυτικόν, καθὼς καὶ τὴν σήμερον. Ὁ ἀείμνηστος Καποδίστριας, ὁ ὁποῖος ἦτο δίκαιος καὶ κοινὸς πρὸς ὅλους, ἀντήμειψε τὰς εἰς τὸ ναυτικὸν ὑπηρεσίας τῶν Ποριωτῶν διορίσας ἱκανοὺς Ποριώτας ἀξιωματικούς. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἦλθεν ἡ ἀντιβασιλεία ἀφῄρεσε τοὺς βαθμοὺς ἀπὸ αὐτούς. Ἔκτοτε δὲ μέχρι τῆς σήμερον οὐδεὶς ἀξιωματικὸς προεβιβάσθη ἐκ τῆς νήσου ταύτης. Ὑπάρχει σωρεία διαθεσίμων ἀξιωματικῶν, οὐδεὶς Ποριώτης· ὑπάρχουν πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ ἐν ἐνεργείᾳ, οὐδεὶς ἐκ τοῦ Πόρου.

§96ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§97ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Οὐδεὶς δόκιμος προσελήφθη εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ἐκ τοῦ Πόρου· νομίζω ὅτι συμβαίνει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἀδικία, τὴν ὁποίαν συνιστῶ διὰ τῆς Συνελεύσεως εἰς τὴν κυβέρνησιν διὰ νὰ τὴν θεραπεύσῃ ἐν μέρει. Οἱ πλεῖστοι τῶν ἀξιωματικῶν παραλαμβάνονται μόνον ἐκ μιᾶς πόλεως, ὀλίγιστοι εἶναι Σπετσιῶται καὶ Ψαριανοὶ καὶ οὐδεὶς σχεδὸν ἐκ το Γαλαξειδίου, καὶ οὐδεὶς ἐκ τοῦ Πόρου· ὑπάρχει λοιπὸν δυσαναλογία, ἢ μᾶλλον ὑπῆρχεν ἀδικία. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ ὑποστηρίξῃ παρὰ τῇ κυβερνήσει τὴν σύστασίν μου, διὰ νὰ θεραπευθῇ εἰς τὸ μέλλον αὐτὴ ἡ ἀδικία, νὰ προσληφθοῦν δηλ. κ’ ἐκ τῆς πόλεως ταύτης ὀλίγοι τινὲς ἀξιωματικοί.

§98ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατε τοὺς διαλόγους.

§100Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, εἶμαι πρῶτος ὁ λαμβάνων τὸν λόγον ἐπεμβαίνων εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Κ. πληρεξουσίου Σπετσῶν, ὁ ὁποῖος προχθὲς λίαν εὐκρινῶς καὶ ἀποτόμως εἶπεν, ὅτι ὁ Πόρος δὲν δίδει ναύτας, ἑπομένως βλέπετε, ὅτι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Κ. προλαλήσαντα ὑπῆρχεν εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κ. Θεοχάρη, ἀλλά, Κύριοι, εἶναι πραγματικῶς βέβαιον, ὅτι τὴν σήμερον, ὄχι κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, τὴν σήμερον τὸ πλεῖστον μέρος τῶν πληρωμάτων σύγκειται ἐκ Ποριωτῶν, καὶ τοῦτο εἶναι βέβαιον διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι οἱ ναῦται τῶν Σπετσῶν πρὸ πάντων καὶ οἱ ναῦται τῆς Ὕδρας δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὰ Βασ. πλοῖα μὲ τὸν μισθὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τοῖς δίδεται, ἐνῷ οἱ κάτοικοι τοῦ Πόρου, ἔχοντες τὸν ναύσταθμον πλησίον καὶ ἐπισκεπτομένων τῶν πλοίων συχνάκις τὸν Πόρον, δύνανται εὐτυχῶς νὰ δέχωνται αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν πρὸς ὄφελος καὶ τοῦ ἔθνους καὶ τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος των· ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ Ποριῶται εἰς τὸ βασιλ. ναυτικόν, τοῦτο εἶναι ἓν δυστύχημα, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς περισσότερον ἐμοῦ συμμερίζεται, ἀλλ’ εἶναι ἡ φυσικὴ κατάστασις ἴσια, ἴσια τῆς ἀληθείας, ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν δὲν ἦσαν πολλοὶ εἰς τὰ πλοῖα, δὲν ἔγειναν ὑπαξιωματικοὶ ἀκολούθως καὶ ἀκόμη ὀλιγώτεροι ἀξιωματικοί· καὶ ἤθελεν εἶσθαι, Κύριοι, εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς διῃρεῖτο ὡς ἡ τράπεζα τοῦ πατρικίου εἰς τεμάχια καὶ ἐὰν ἐλαμβάνοντο κατ’ ἀναλογίαν οἱ ἀξιωματικοί, αἱ θέσεις, οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι, οἱ ὑπουργοί, κατὰ νομούς· ἀλλὰ δυστυχῶς αὐτὸ τὸ σύστημα ἡ θεία πρόνοια καὶ ὁ ἀνθρώπινος ὀργανισμὸς τὸ ἀποκρούει.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὡς πρὸς τὸ προκείμενον στοιχεῖον ἐλάττωσις δὲν προτείνεται, ἄρα ἐγκρίνεται. Περὶ τῆς συστάσεως εἶναι ἀρκετὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ ἐσημειώθησαν. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ στοιχεῖον Θʹ. «Διαθέσιμοι» πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης.

§103ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ κανεὶς τὸν λόγον ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς, ἂς τὸν λάβῃ.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βουδούρης.

§105ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε! νὰ γείνῃ πλήρης ἡ Συνέλευσις.

§106ΤΙΝΕΣ. Εἴμεθα πλήρεις.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι νὰ καταλάβωσι τὰς ἕδρας των.

§108ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι! Ὁ περὶ ἐφεδρείας νόμος δὲν εἶναι, ὡς νομίζουσί τινες, ἀπόῤῥοια ὑπουργικῆς ἰδιοτροπίας, ἢ ἀπόῤῥοια αἰσθημάτων ὑπὲρ τάξεων ἢ προσώπων τινῶν, ἀλλ’ εἶναι εἰδικὴ καὶ φυσικὴ ἀπόῤῥοια τῶν ἐκδουλεύσεων προσώπων τινῶν κατὰ τὸν ἀγῶνα. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ νόμου, Κύριοι! Ὁ νόμος περὶ ἐφεδρείας ἀπαιτεῖ, ὥστε πᾶς ὁ διοριζόμενος ἔφεδρος ἔχῃ δύο κύρια προσόντα, τὸ πρῶτον νὰ ὑπηρέτησε κατὰ τὸν ἀγῶνα, καὶ τὸ δεύτερον ποσὸν νὰ ἔχῃ 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς ἐφεδρείας, ἐν πρώτοις θέλετε παρατηρήσει, ὅτι συνίσταται, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐκ 17 προσώπων· ἐξ αὐτῶν τὰ μὲν ἔχουν ὄχι μόνον προσόντα σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, ἀλλὰ καὶ προσόντα δόξης, προσόντα διακεκριμένων ὑπηρεσιῶν, τὰ ὁποῖα τοὺς ἔφερον εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν αὐτὴν κατάστασιν, ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τοῦ Ζάκα, ὅστις πρὸ ἐτῶν ἔπρεπεν, ἐὰν δὲν κατεπατεῖτο ἡ ἀρχαιότης του, νὰ ἦναι ναύαρχος, τοῦ ναυάρχου Νικοδήμου, καὶ 2–3 ἄλλων, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι ἡ ἐφεδρεία δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ μία σύνταξις, μία ἔνδοξος σύνταξις πρὸς ἀνθρώπους, οἵτινες ἀπέκτησαν προσόντα, τὰ ὁποῖα τὸ ἔθνος ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Τὴν σήμερον, Κύριοι, ἔρχονται καὶ σᾶς λέγουν ὅτι, ἐπειδὴ εἰς τὴν ἐν ἐφεδρείᾳ κατάταξιν προσώπων τινῶν παρεισέφρυσαν ἐνδεχόμεναι τινὲς καταχρήσεις, τὰς ὁποίας δὲν γνωρίζω, διὰ τοῦτο, ἢ πρέπει ἡ ἐφεδρεία νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς, ἢ πρέπει κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ πρώτου λαλήσαντος σήμερον Κ. Κοτζιᾶ, οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ ἐπίσης νὰ λάβωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐφεδρείας. Ἀλλὰ, Κύριοι, ποτὲ δὲν πρέπει τις νὰ συζητῇ περὶ ἰδανικῶν προτάσεων. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἰδέας τοῦ Κ. Κοτζιᾶ ὑποθέτει ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν· ἑπομένως εἶναι ἀποῤῥιπτέα· περὶ τοῦ πρώτου λοιπὸν μόνον δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη, δικαίως, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς διοικητικῶς δὲν κατεχράσθη· ἑπομένως μὴ θέλων νὰ σᾶς ἐπασχολήσω περισσότερον, συνιστῶ τὴν διατήρησιν τῆς ἐφεδρείας, μὲ τὴν σύστασιν καὶ τὴν εὐχὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ παυθῶσιν οἱ μὴ ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου προσδιωρισμένα προσόντα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§110ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, ὅ,τι ἐῤῥέθη περὶ τῶν διαθεσίμων, τὰ αὐτὰ εἰμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι εἰμποροῦν νὰ λεχθῶσι καὶ περὶ τῶν ἐφέδρων· μία μόνη διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δύω αὐτῶν τάξεων, ὅτι εἰς τὴν ἐφεδρείαν ἀναμιγνύεται καὶ ἕνας λόγος περὶ ἀγῶνος.

§111ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὸς εἶναι οὐσιώδης λόγος.

§112ΖΕΡΒΑΣ. Ἐὰν, Κύριοι, τῳόντι ἦτο ἡ ἐφεδρεία πρὸς ἀπονομὴν μιᾶς τιμῆς ἢ δικαιοσύνης τοῦ ἀγῶνος, ἤθελον καὶ ἐγὼ συμφωνήσει μετὰ τοῦ προλαλήσαντος· ἀλλ’ ὅπως τὰ πάντα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δυναστείαν ἐγένοντο κατ’ ἰδίαν βούλησιν, καὶ κατὰ τὸ συμφέρον τὸ προσωπικόν, τοιουτοτρόπως συνέβη καὶ εἰς τὴν ἐφεδρείαν. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ ἔντυπος ἀπὸ 20 πλοιάρχους, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξάγεται ὅτι 3 μόνον ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐφέδρων ἀνήκουν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀγωνιστῶν· ὅλοι δὲ οἱ λοιποὶ εἶναι νεήλυδες· καὶ ἤθελον, Κύριοι, ἀκόμη συναινέσει νὰ διατηρηθῇ καὶ ἡ τάξις τῶν διαθεσίμων καὶ ἡ τάξις τῶν ἐφέδρων, ἐὰν ὡς ἐκ τῆς διατηρήσεως τῆς τάξεως αὐτῆς ἐπρόκειτο νὰ ὠφεληθῇ τοὐλάχιστον ἡ πατρὶς ἐν καιρῷ ἀνάγκης. Εἰξεύρετε τί θὰ εἰπῇ ἐφεδρεία; Εἶναι, Κύριοι, ὡς νὰ εἴπῃ κανεὶς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς ἐνέργειαν, νὰ ἔχῃ καὶ ἓν κεφάλαιον, ἀποθεματικὸν λεγόμενον, τὸ ὁποῖον κεφάλαιον εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν, ὅπου δὲν ἐπαρκοῦσι τὰ τακτικὰ κεφάλαια τῆς ἐνεργείας, νὰ λάβῃ ἓν μέρος ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἔξοδα· αὐτὸ ἐννοεῖ τῶν ἐφέδρων ἡ τάξις. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς παρατηρήσωμεν, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐλθόντες διὰ νόμου εἰς τὴν ἐφεδρείαν, πρῶτον μὲν, εἶναι ἱκανοὶ νὰ χρησιμεύσουν δι’ ἐνέργειαν; καὶ δεύτερον νὰ παρατηρήσωμεν, καὶ ἐὰν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη διὰ νὰ ἔλθουν εἰς ἐνέργειαν. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον τὸ περὶ ἱκανότητος, σᾶς ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ὅπως καὶ εἰς πολλοὺς φαλαγγίτας δὲν ἐτηρήθη ἡ δικαιοσύνη τοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ διὰ διαφόρων πιστοποιητικῶν ψευδῶν ἔγειναν φαλαγγῖται, χωρὶς νὰ ἦσαν γεννημένοι κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὸ ναυτικόν, καὶ οὐδόλως γεννηθέντες κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἀπὸ πολῖται ἔγειναν ἀξιωματικοὶ ἀμέσως· καὶ ἐνῷ ἐκοιμῶντο ὑπὸ τὸ ἐφάπλωμά τους, κατὰ καιροὺς ἐλάμβανον καὶ ἕνα βαθμόν, χωρὶς νὰ ἐβράχυσάν ποτε τὰ πόδια τους εἰς τὴν θάλασσαν. Ὑπάρχουν πολλοί, Κύριοι, τοιοῦτοι, καὶ σᾶς τὸ λέγω μετὰ θετικότητος· καὶ ἐν τοσούτῳ ἔγειναν ἔφεδροι· διὰ τοῦτο εἶχε δίκαιον ὁ προλαλήσας πληρεξούσιος Πόρου, διατὶ δὲν ἔγειναν Ποριῶται. Πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι εἶναι ἀγωνισταὶ, εἶναι μικρότεροι κατὰ τὴν ἡλικίαν· ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ ἐν συνειδήσει, ὅτι μόλις εἶχον τὸ 15 ἔτος κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπαναστάσεως, ἐνῷ βλέπω πολλοὺς μικροτέρους ἐμοῦ νὰ λέγουν ὅτι εἶναι ἀγωνισταί, ἐνῷ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔχω ἄσπρας τρίχας δὲν εἰμπορῶ νὰ τὸ εἴπω. Εἶναι 40 ἔτη ἀπὸ τὸν ἀγῶνα· διὰ νὰ ᾖναι κανεὶς ἀγωνιστὴς, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τουλάχιστον τὸ 20 ἔτος τῆς ἡλικίας του· διὰ νὰ προοδεύσῃ καὶ νὰ λάβῃ βαθμοὺς, λοιπὸν ἔπρεπε νὰ ᾖναι τουλάχιστον 63 ἐτῶν τώρα, καὶ ὅμως τεσσαρακοντούτης ἄνθρωπος εἶναι ἀγωνιστὴς, 45 ἐτῶν ἀξιωματικοὶ λέγονται ἀγωνισταί.

§113ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Πόσων χρόνων λέγεται τὸν Κ. Ζάκαν;

§114ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν Κ. Κοσονάκον· δὲν ἐννοῶ διὰ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἔχουν τὴν ἡλικίαν καὶ τὰ δικαιώματα· αὐτὸ τὸ εἶπον προτήτερα. Ἀλλά, Κύριοι, τοὺς τοιούτους τὸ ἔθνος δύναται ν’ ἀποζημιώσῃ. Ἐκεῖ ποῦ θὰ τοὺς εἴπῃ ἐφέδρους διὰ νὰ πέρνουν 500, ἢ 280, ἢ 250 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἂς τοὺς εἴπῃ συνταξιούχους νὰ πέρνουν 1000. Εὐχαριστοῦμαι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πραγματικῶς ἀγωνισταὶ καὶ 1000 νὰ πάρουν· δὲν ἀνέχομαι ὅμως νὰ ἔλθῃ καὶ ὁ εἰς ἀφανίαν κατὰ τὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, νὰ ἔρχηται σήμερον μὲ ψεύδη νὰ εἴπῃ ὅτι ἦτο ἀγωνιστής. Διὰ τοῦτο λέγω, Κύριοι, ὅτι καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὴν ἐφεδρείαν, ἐπειδὴ ὑπάρχουν διάφορα ἀτοπήματα εἶμαι σύμφωνος νὰ εἰπῆτε εἰς τὴν ἐφεδρείαν ὅ,τι καὶ εἰς τοὺς διαθεσίμους· πρὸς τούτοις διὰ τοὺς ἀγωνιστὰς ἐκείνους, ὅσοι τυχὸν εἶναι, νὰ ληφθῇ πρόνοια, νὰ δοθῇ μία μεγάλη σύνταξις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ἔχει τὸν λόγον, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς.

§116ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ, Κύριοι, διότι δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὲρ τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐφεδρείας, καὶ κατὰ συνέπειαν ν’ ἀναχαιτίσω τὸν ῥοῦν τοῦ οἰκονομικοῦ πνεύματος· Κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οἱ ὑποστηρίξαντες τὴν κατάργησιν τῆς ἐφεδρείας, δὲν εὗρον ἄλλο μέσον παρ’ ὅτι εἰς τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς ἔλαβον χώραν καταχρήσεις. Δὲν δύναμαι, Κύριοι, οὔτε νὰ φιλονεικήσω, οὔτε νὰ διαψεύσω, ἐάν τὰ πρόσωπα τὰ ἀπαρτίζοντα σήμερον τὴν ἐφεδρείαν κέκτηνται τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος διαγράφει· ἀλλά, Κύριοι, ὀφείλω, φοβούμενος μήπως ἡ Συνέλευσις προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐφεδρείας τοῦ ναυτικοῦ, ὀφείλω νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν· καὶ τὴν πρότασιν αὐτὴν θὰ τὴν ὑποστηρίξουν, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν κατάργησιν τῆς ἐφεδρείας. Ὁ λόγος τῆς μὴ ὑπάρξεως ποῖος εἶναι κατ’ αὐτοὺς, Κύριοι; ὅτι οἱ μὴ ἔχοντες δικαιώματα ἀνεγνωρισμένα δὲν ὀφείλουν εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους, ἀνεγνωρίζουν ὅμως ὅτι τὸ ἔθνος ὀφείλει εὐγνωμοσύνην εἰς τοὺς πραγματικῶς ἀγωνισθέντας. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος, Κύριοι, θὰ φέρω πρότασιν, καὶ θὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐφεδρεία καταργεῖται, ἀλλ’ οἱ πλοίαρχοι τοῦ ἀγῶνος, οἱ ὑπηρετήσαντες κατὰ τὸν ἀγῶνα τοῦ 21 ὡς πλοίαρχοι, εἰς ὁποιανδήποτε κατάστασιν καὶ ἂν εὑρίσκωνται σήμερον, δικαιοῦνται εἰς τὴν μισθοδοσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ περὶ ἐφεδρείας νόμος ὁρίζει.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§118ΚΑΛΟΣ. Ἐκ τῶν ὑπαρχόντων εἰς ἐφεδρείαν.

§119ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἡ Συνέλευσις ἀνεγνώρισεν ὅτι πολλοὶ ἀγωνισταὶ, πολλοὶ πλοίαρχοι τοῦ ἀγῶνος ἐῤῥίφθησαν εἰς τὴν σύνταξιν, εἰς τὴν ἀνεπαρκῆ σύνταξιν τῶν 80 καὶ 100 δραχμῶν. Τοῦτο τὸ ἀνεγνώρισε τὸ ἔθνος, καὶ προέβη εἰς τὴν μεταπολίτευσίν του. Τὶ λέγω διὰ τῆς προτάσεώς μου; Οἱ πλοίαρχοι τοῦ ἀγῶνος, ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, καὶ ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὀνομάζωνται, καὶ τοιοῦτοι, Κύριοι, εἶναι καὶ ὀλίγοι καὶ ἀποδεδειγμένοι ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὰ μητρῷα τῶν ἀξιωματικῶν ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις τῶν πλοιάρχων τοῦ ἀγῶνος, ὅσοι διεύθυναν πλοῖα κατὰ τὸν ἀγῶνα, καὶ οἱ τοιοῦτοι εἶναι γνωστοὶ, ὄχι μόνον ἐντὸς τῶν τάξεων τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐντὸς ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας.

§120ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐκεῖνοι ποῦ διεύθυναν σώματα εἰς τὴν ξηράν;

§121ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν. Λοιπὸν, Κύριοι, ἡ πρότασίς μου εἶναι αὕτη, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει εἰς τὸ Προεδρεῖον. «Ἡ Συνέλευσις ψηφίζει. Ἄρθρ. 1. Ἡ ἐφεδρεία καταργεῖται. Ἄρθρ. 2. Οἱ κατὰ τὸν ἀγῶνα τοῦ 21 διατελέσαντες πλοίαρχοι εἰς οἱανδήποτε τῶν καταστάσεων καὶ ἂν διατελῶσι, δικαιοῦνται εἰς τὴν μισθοδοσίαν τὴν ὁριζομένην ὑπὸ τοῦ......... διατάγματος.» Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, ἐλπίζω, ἡ Συνέλευσις θέλει κατορθώσει δύο τινὰ, τοὺς μὲν ἀγωνιστὰς τοῦ ἀγῶνος ν’ ἀνταμείψῃ, τοὺς δὲ λαβόντας, ὡς μὴ ὤφειλε, τοιοῦτον δικαίωμα, ν’ ἀποκρούσῃ.

§122ΚΟΤΖΙΑΣ. Κύριοι, οἱ ἔφεδροι εἶναι μία ἐξαιρετικὴ τάξις δημιουργηθεῖσα ὡς τεκμήριον ἐξαιρετικὸν ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς προμάχους τοῦ ναυτικοῦ ἀγῶνος. Ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν εἰς τὴν σύστασιν αὐτῆς τῆς τάξεως, ἦτον, ὅτι οἱ πλοίαρχοι οἱ κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα, εἶχον μίαν ἐξαιρετικὴν θέσιν· ἡ ἐξαιρετικὴ θέσις ἦτον, ὅτι αὐτοὶ προσέφερον τὰ πλοῖά των, προσέφερον τὰ χρήματά των, καὶ προέτεινον τὰ στήθη των. Ἡ ἰδέα τῆς ἐφεδρείας ἦτο νὰ περιλαμβάνῃ ἐν αὐτῇ ἐκείνους τοὺς προμάχους, οἱ ὁποῖοι συνέδεον καὶ τὰ τρία ταῦτα προσόντα, καὶ βεβαίως ἀφοῦ ἔλαβον τοιαύτην ἐξαιρετικὴν θέσιν εἰς τὸν ἀγῶνα, εἵπετο νὰ ἔχουν καὶ μίαν ἀξίαν, καὶ μίαν ἐξαιρετικὴν θέσιν· εἰς αὐτὴν οἱ ἴδιοι ὁμολογεῖτε, ὅτι ἐγένετο κατάχρησις, ὁ σκοπὸς δὲν ἐξεπληρώθη. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν γνωρίζῃ, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦτα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καὶ χρήματα προσέφερον, καὶ πλοῖα καὶ τὸν ἑαυτόν των. Ὁ Κ. Μαυρομιχάλης μὲ ὠνόμασεν ἀποπλανημένον, ἂς μοὶ συγχωρήσῃ νὰ τῷ εἴπω ὅτι ὑπάρχουν 45 πλοίαρχοι, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπλοιάρχευσαν εἰς ξένα πλοῖα, ἐγὼ δὲν ὡμίλησα εἰς τὸν ἀέρα. Οἱ περισσότεροι τούτων τῶν πλοιάρχων εἶναι εἰς τὴν ἀποστρατίαν, ἀμφιβάλλω, ἂν ὑπάρχῃ εἷς μεταξὺ τῶν ἐφέδρων, ὁ ὁποῖος συνδέει καὶ τὰ τρία ταῦτα προσόντα· ἂν θελήσητε τῳόντι νὰ δημιουργήσητε τὴν ἐφεδρείαν ὅπως πρέπει, εἶμαι συμφωνότατος, διότι εἶναι δικαιότατον αὐτοὶ οἱ ἔχοντες καὶ τὰ τρία ταῦτα προσόντα νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς αὐτήν. (Θόρυβος).

§123ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ συμπέρασμα.

§124ΚΟΤΖΙΑΣ. Τὸ ἔθνος λοιπὸν πρέπει νὰ δώσῃ καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ὅ,τι καὶ ἂν δώσῃ, ἐγὼ εἶμαι εὐχαριστημένος.

§125ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, πρόκειται νὰ ἐξετάτωμεν τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον τὰ παρελθόντα ὑπουργεῖα ἐσύστησαν τὸ σῶμα τοῦτο. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον τὸ ἐσύστησαν ἦτο νὰ τεθῶσιν εἰς τὸ σῶμα τῆς ἐφεδρείας οἱ ἐξαιρετικῶς ὑπηρετήσαντες κατὰ τὸν ἀγῶνα καὶ συμπληρώσαντες 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο καὶ ὁ νόμος· κατὰ πόσον ὅμως ἐξεπληρώθη ὁ σκοπὸς οὗτος; κατ’ οὐδέν. Πρῶτον ἔκαμον καταχρήσεις εἰς τὴν κατάταξιν ἐπροβίβασαν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἤθελαν νὰ θέσωσιν εἰς τὴν ἐφεδρείαν μὲ ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον· καὶ τότε ἡ ἐφεδρεία ἰσοδυναμοῦσε μὲ σύνταξιν· ἂν μετεβίβαζεν αὐτοὺς τοὺς ἐπροβίβαζεν ἐκ δευτέρου, ἐνῷ ὁ νόμος ἀποκλείει τὸν προβιβασμὸν τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ. Ἐκτὸς, Κύριοι, ὅτι οἱ παρελθόντες ὑπουργοὶ ἔκαμνον τὴν κατάχρησιν ταύτην, τὴν ἀνήκουστον, δὲν συνεπλήρουν καὶ τὴν ἐφεδρείαν ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν ἐφεδρείαν, καὶ ἐκ τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὁ νόμος. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος νὰ ἐξετάσω τὰ προσόντα τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ, τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ τὸ ἐξετάσῃ. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται νὰ καθαρίσωμεν τὸ προσωπικὸν τῆς ἐφεδρείας, ἐπειδὴ σήμερον πρόκειται περὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς τάξεως τῆς ἐφεδρείας, λαμβάνω τὸν λόγον νὰ σᾶς εἴπω, ἂν ἡ Συνέλευσις σκοπῇ νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἀγωνιστὰς τοὺς ὑπάρχοντας εἰς οἱανδήποτε κατάστασιν, τοὺς ἀγωνιστὰς ἐκείνους τοὺς ναυμάχους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 7 ὁλόκληρα ἔτη ἐναυμάχουν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ, καὶ ἀπέκτησαν μεγάλα δικαιώματα ἀπέναντι τοῦ ἔθνους, χρεωστεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ῥητῶς, οἱ πλοίαρχοι οἱ χρηματίσαντες κατὰ τὸν ἀγῶνα, ἀπὸ τοῦ 21 μέχρι τέλους, ἐκεῖνοι μόνοι δικαιοῦνται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐφεδρείαν, καὶ μὴ νομίσητε, Κύριοι, ὅτι θὰ γείνῃ ὑπέρβασις δαπάνης, οὗτοι εἶναι πάντες ἀξιωματικοί, δὲν πρόκειται νὰ βαθμολογηθῶσιν, ἡ διαφορὰ τοῦ μισθοῦ, ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, εἶναι πολὺ μικρά· εἶναι αἶσχος διὰ τὸ ἔθνος, ὁ ἥρως Ἀντώνιος ὁ Βῶκος, ὁ συναγωνιστὴς τοῦ Κανάρη, εἰσελθὼν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν πρῶτος διὰ νὰ καύσῃ τὸν στόλον, νὰ ὑπάρχῃ εἰς τοὺς ἀποστράτους καὶ ἄλλοι μηδὲν πρὸς αὐτὸν παραβαλλόμενοι νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὴν ἐφεδρείαν! Ἂν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν, νὰ θέσῃ τὸν ὅρον, ὅτι οἱ πλοίαρχοι μόνοι πολεμικῶν ἢ πυρπολικῶν πλοίων δικαιοῦνται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἐφεδρείαν, καὶ ὁ ὑπουργὸς νὰ σχηματίσῃ τὸ σῶμα τοῦτο ἐκ τῶν πλοιάρχων εἰς οἱανδήποτε κατάστασιν καὶ ἂν εὑρίσκωνται.

§126ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι πολλὰ καὶ μεγάλα δικαιώματα τοῦ ἀγῶνος παρεγνωρίσθησαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἱκανοποιήθησαν, καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἱκανοποιηθῶσι, καὶ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ ἐπαναλάβω τοὺς κοινοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους τοσάκις εἴπομεν περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ἀδικίας αὐτῆς, ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται, ἢ περὶ προϋπολογισμοῦ, σήμερον δὲν κάμνομεν νόμους, δὲν ἐξετάζομεν δικαιώματα, καὶ δὲν ἠμποροῦμεν, συζητοῦντες τὸν προϋπολογισμὸν νὰ προσδιορίσωμεν καὶ τὰς συνεπείας αὐτῶν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα μᾶς προτείνουν· εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις μόνον περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ ὑποχρεωθῇ δὲ ἡ Κυβέρνησις αὔριον μεθαύριον νὰ φέρῃ ἕνα νόμον νὰ τὸν ὑποβάλῃ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἡμετέραν διάσκεψιν· ἂν παραδεχθῆτε τὴν πρότασιν ὅπως τὴν ἔφερον, δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ καταντήσῃ ὁ προϋπολογισμός. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ θεραπεύσωμεν τὸ κακὸν, χωρὶς νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς ἔχοντας δικαιώματα, νὰ ἀποφασίσωμεν, ὥστε αὔριον, μεθαύριον νὰ παρουσιασθῇ ἕνας νόμος· πρῶτον αὐτό· δεύτερον νὰ καταργήσωμεν τὴν ἐφεδρείαν, ἀλλὰ νὰ ἐξαιρέσητε τοὺς ἐν ἐφεδρείᾳ ὑπάρχοντας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὑποτίθεται (θόρυβος). Βλέπω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δεικνύει διάθεσιν εἰς τὸ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς πλοιάρχους· ἀφοῦ ὅμως θέλῃ νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, διατὶ νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς ὑπάρχοντας ἤδη; ἂν ὅμως θέλετε μόνον τοὺς τοῦ ἀγῶνος, δὲν ἀντιλέγω. Ὑπάρχει πρότασίς τις, ἧς τὸ ἁ. μέρος παραδέχομαι καὶ ὑποστηρίζω, δὲν εἶμαι ὅμως ἐν πλήρει γνώσει τοῦ βʹ. Ἄρθρον ά. «ὁ νόμος ὁ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ καταργεῖται.» Ἄρθρον βʹ. «ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ μένουσιν ἐν ἐφεδρείᾳ ὅσοι ἐχρημάτισαν πλοίαρχοι ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος· οἱ λοιποὶ τάσσονται ἐν ἀργίᾳ. Εἰς οὐδένα ἀξιωματικὸν τοῦ ναυτικοῦ ἔφεδρον χορηγεῖται ἐνοίκιον· οἱ μένοντες ἔφεδροι ἀπαλλάσσονται πάσης στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως, καὶ δύνανται νὰ μένωσιν ὅπου καὶ ἂν θελήσωσιν·» Αἱ τελευταῖαι εἶναι διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν γνωρίζω.

§127ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὅλη ἡ Συνέλευσις, βλέπω, ἔχει τὸ αὐτὸ αἴσθημα περὶ τῶν πλοιάρχων καὶ τῶν ἀγωνιστῶν· δὲν διαφωνοῦμεν ποσῶς ὡς πρὸς τοῦτο. Ἡ Συνέλευσις ὡρμήθη βεβαίως διὰ νὰ κάμῃ λόγον εἰδικὸν περὶ τῶν ἐφέδρων, ὡς ἐκ τῶν καταχρήσεων. Νομίζω ὅμως, Κύριοι, ὅτι καὶ περὶ ὅλων γενικῶς πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, καὶ δὲν ἐναπόκειται εἰς ἄλλον, παρὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μᾶς φέρῃ ἕνα νόμον· καὶ ἐπειδὴ ὁ Κ. ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι αὔριον ἢ μεθαύριον δύναται νὰ φέρῃ τὸν νόμον, ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ καθιερώσῃ τὸ σύστημα, ὅτι περιλαμβάνει σήμερον τοῦτο, καὶ αὔριον φροντίζει περὶ τῶν ἄλλων· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅλοι θέλομεν νὰ ἀνταμείψωμεν τοὺς ἀγωνιστὰς, πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως λάβωμεν γενικὸν μέτρον· ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ εἴπωμεν χορηγοῦμεν τὴν πίστωσιν, περὶ τῶν ἐφέδρων, ναὶ ἢ ὄχι.

§128ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθησαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη, ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις.

§130ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νομίζω, ὅτι θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν πίστωσιν ναὶ ἢ ὄχι; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν σχετικαὶ προτάσεις περὶ τοῦ νόμου τῶν ἐφέδρων.

§132ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νόμων, διότι ἄλλως ἠθέλομεν κάμει συζήτησιν (θόρυβος).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ, παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὸ νὰ δοθῇ ἡ πίστωσις, καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἐφεδρείαν τοῦ ναυτικοῦ; ὅσοι παραδέχονται παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίστροφον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ μὴ δοθῇ ἡ πίστωσις, ἀλλὰ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ σχετικαὶ προτάσεις, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη νὰ μὴ δοθῇ ἡ πίστωσις ὡς ἔχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Θὰ λάβετε λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις. Ἄρθρον Ά. «Ὁ νόμος ὁ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ βασιλικοῦ ναυτικοῦ καταργεῖται»· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον Βʹ. «Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἐφέδρων ναυτικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ μένουσιν ἐν ἐφεδρείᾳ ὅσοι ἐχρημάτισαν πλοίαρχοι ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος, οἱ λοιποὶ τάσσονται ἐν ἀργίᾳ».

§134ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, καὶ ἐκ τῆς θέσεώς μου ἔκαμα τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν Κ. Πρόεδρον, ὅτι δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν νόμους. Ὁ νόμος οὗτος ὑπεβλήθη ἄλλοτε ὑπὸ τοῦ Κ. Βούβουλη, δὲν ἠξεύρω ἂν ᾖναι ὁ αὐτός.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ὁ αὐτός.

§136ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ νόμος οὗτος συναναιρεῖται· διὰ τοῦ ά. ἄρθρου καταργεῖ τὴν ἐφεδρείαν, καὶ διὰ τοῦ βʹ. πάλιν τὴν ἐπαναφέρει.

§137ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§138ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λαμβάνουν σύνταξιν τὸν μισθὸν, ὃν εἶχον ἐν ἐφεδρείᾳ.

§139ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ εἰς ποῖον σῶμα θὰ ὑπαχθοῦν;

§140ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, τί θὰ γείνουν τώρα αἱ εὐχαὶ, τὰς ὁποίας πρὸ μιᾶς ὥρας συνεζητήσαμεν;

§141ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τίποτε.

§142ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Περιωρίσθησαν λοιπὸν ὅλαι αἱ καλαὶ διαθέσεις τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸ νὰ μείνῃ μόνον μία ἐφεδρεία πέντε ἀτόμων;

§143ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Σεῖς τὰ ἠξεύρετε αὐτὰ.

§144ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἂν πρόκειται, Κύριοι, νὰ συνενεργήσωμεν μίαν ἐφεδρείαν διὰ μόνον πέντε πλοιάρχους, διότι ἔτυχον νὰ ᾖναι εἰς τὴν ἐφεδρείαν αὐτὴν, τότε κάμετε ὅ,τι ἀγαπᾶτε· σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι, ἂν δικαιῶνται οἱ 5 οὗτοι, διότι εὑρέθησαν ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ, δικαιοῦνται καὶ ἄλλοι 25 ὅμοιοι μὲ αὐτούς.

§145ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς ἐφεδρείας.

§146ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶμαι ἐναντίος τῆς προτάσεως ταύτης· ἐνόμισα, ὅτι μόνον ἡ Συνέλευσις ἤθελε περιορισθῆ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς δαπάνης, ἥτις προσδιορίζεται διὰ τὴν ἐφεδρείαν, μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀναγκάσῃ τὸν Κύριον ὑπουργὸν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ φέρῃ νόμον περὶ ἐφεδρείας, διὰ τοῦ ὁποίου μέλλουν νὰ καταταχθῶσιν ὅλοι ἐκεῖνοι.

§147ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Θεοχάρη, μίαν λέξιν.

§148ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν κάμνω διαλόγους. Ἐπειδὴ ὅμως, Κύριοι, ἡ ἐφεδρεία κατηργήθη διὰ τοῦ ά. ἄρθρου πρὸ ἡμισείας στιγμῆς....

§149ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνθυμήσατέ τῳ, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὁποῦ λέγει, ἀπεφασίσθη, ὅπως ἐθέσατε ὑμεῖς τὸ ζήτημα· εἴπατε πῶς τὸ ἐθέσατε.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀφαίρεσιν, εἶπον, τοῦ προϋπολογισμοῦ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ προτάσεις, καὶ νὰ δοθῇ πίστωσις, νὰ ἐγερθῶσι.

§151ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι ἀδιάφορον τί θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Σᾶς παρατηρῶ μόνον, ὅτι πρέπει νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ φέρῃ νόμον περὶ ἐφεδρείας, δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ τεθῶσιν εἰς μίαν κατηγορίαν γενικὴν καὶ οἱ πέντε οὗτοι πλοίαρχοι καὶ οἱ ἄλλοι, διότι ἐξαιρέσεις δὲν παραδέχομαι.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐφωτίσθημεν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Ἰδοὺ ἡ πρότασις· τὴν ἀναγινώσκω τροποποιημένην. «Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ μένουσιν ἐν ἐφεδρείᾳ ὅσοι ἐχρημάτισαν πλοίαρχοι ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος, οἱ λοιποὶ τάσσονται ἐν ἀργίᾳ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τῶν δύω ἄρθρων νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Λοιπὸν, Κύριοι, ἡ πίστωσις ἡ σχετικὴ θὰ κανονισθῇ κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε.

§154ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ κεφάλαιον «Μισθὸς ἀργίας.»

§156ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Αὔριον.

§157ΕΤΕΡΟΙ (δεξιόθεν). Αὔριον εἶναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου· νὰ τελειώσωμεν τώρα, τὰ ἄλλα δὲν εἶναι τίποτε.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι.

§159ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μισθὸς ἀργίας.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§161ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§162ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε, δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φέρετε ἕνα ὀνομαστικὸν κατάλογον.

§164ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τώρα, Κύριε Πρόεδρε, πόσον μισθὸν θὰ θέσωμεν εἰς το Ὑπουργεῖον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι μία λογιστικὴ ἐργασία, καὶ θὰ γείνῃ σύμφωνα μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως. Λοιπὸν «Μισθὸς ἀργίας.»

§166ΣΟΥΪΔΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§168ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὔριον δὲν ἐκλέγομεν προεδρεῖον, ἂν δὲν τελειώσωμεν τὸν προϋπολογισμόν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν ἔνστασίν σας, Κ. Σουΐδα;

§170ΣΟΥΪΔΑΣ. Μάλιστα.

§171Α. ΔΟΣΙΟΣ. Βλέπω, Κ. πρόεδρε, σημειωμένους ναυκλήρους καὶ ναύτας εἰς θέσιν ἀργίας· μοὶ φαίνεται εἰς μόνον τοὺς ἀξιωματικοὺς εἶναι αὐτὴ ἡ θέσις.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς τὸν ἀντικρούει;

§173ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι.

§174ΤΙΝΕΣ. Νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ Κ. ὑπουργός.

§175ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τώρα ἔλαβον πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἐπιμελητὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν, ὅστις λέγει τοῦτο, ὅτι ἡ κατάστασις ἀργίας εἶναι ὡρισμένη διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, ἀλλ’ εὑρέθησαν τοιοῦτοι Ναύκληροι καὶ Ναῦται, οἵτινες εἶναι ἀνίκανοι διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν· καὶ κατὰ συνέπειαν τοὺς μισθοδοτοῦν. Λέγει ὅμως συγχρόνως, ὅτι αὐτοὶ, ὡς ἔχοντες πολυχρόνιον ὑπηρεσίαν καὶ δικαίωμα συντάξεως, δύνανται νὰ τεθοῦν εἰς σύνταξιν, ὥστε δυνάμεθα νὰ τοὺς μεταφέρωμεν εἰς τὴν κατάστασιν τῶν ἀποστράτων, καὶ νὰ λείψῃ αὕτη ἡ δαπάνη, καθ’ ὅσον αὐτοὶ ὡς ἐκ τῆς ἀνικανότητος δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐνεργήσουν ὑπηρεσίαν.

§176ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ὅσοι δὲν δύνανται νὰ ἀποκτήσουν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως;

§177Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὗτοι κατατάσσονται εἰς τὸν λόχον τῶν πρεσβυτῶν.

§178Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ τάξις αὕτη συνίσταται ἐκ τῶν ἀρχαίων ναυκλήρων καὶ ἀγωνιστῶν τῆς ἐπαναστάσεως, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ 43 κατετάχθησαν εἰς ἀργίαν ἢ εἰς διαθεσιμότητα, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔκτοτε λαμβάνουν τὸν μισθὸν αὐτὸν, ὅπως φαίνεται εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον· εἶναι, ἂν θέλητε, τὰ ἱερώτερα λείψανα τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποκτήσει αὐτὸ τὸ δικαίωμα πρὸ 22 ἐτῶν· ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ σαλεύσωμεν αὐτὸ τὸ κονδύλι.

§179ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ γίνωνται νέοι;

§180Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι.

§181ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, Κύριε Πρόεδρε.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα;

§183ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι......

§185ΣΟΥΪΔΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς, Κύριε Πρόεδρε.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, Κύριε Πρόεδρε.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα γίνεται ἡ ἔνστασις, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις, δὲν ἠμπορῶ νὰ προβῶ.

§188ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐπιμένει ὁ Κ. Σουΐδας.

§189ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐπιμένω.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πίστωσιν λέγουσι ναί.

§191ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, Κ. Πρόεδρε, δύω λέξεις. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σουΐδα δὲν εἶναι βάσιμος· πρότασις γενομένη παρ’ ἑνὸς μόνου Πληρεξουσίου, καὶ μὴ ὑποστηριζομένη ὑπὸ δέκα τοὐλάχιστον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν· διότι ἐὰν δοθῇ εἰς ἕνα Πληρεξούσιον τὸ δικαίωμα νὰ κάμνῃ εἰς πᾶσαν στιγμὴν τοιαύτην πρότασιν, καὶ νὰ προβαίνῃ ἡ Συνέλευσις εἰς ὀνομαστικὰς κλήσεις, σᾶς λέγω, ὅτι εἷς Πληρεξούσιος δύναται νὰ ματαιώσῃ ὅλας τὰς Συνεδριάσεις τῆς Συνελεύσεως.

§192ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἰς ἀπάντησιν τὸν παραπέμπω εἰς τὸν κανονισμόν.

§193ΚΑΛΟΣ. Ὁ Κ. Σουΐδας ἀντιλέγων εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μίληση, ἔχει ἄδικον, δὲν δύναται εἷς καὶ μόνος νὰ ματαιώνῃ τὰς συνεδριάσεις τοῦ σώματος, οὔτε οἱ πολλοί· καθῆκον ἔχουσι πάντες νὰ κάθηνται εἰς τὰς ἕδρας των, νὰ μὴ ἀναχωρῶσι (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§194ΣΟΥΪΔΑΣ. Θέλω νὰ φανῇ ἂν ᾖναι ἀπαρτία· ὅτι δὲ δὲν θέλω νὰ διαλυθῇ ἡ συνεδρίασις, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι μένω καὶ ψηφοφορῶ. Ἀλλὰ βλέπω, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις· ἑπομένως πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ τοῦτο.

§195ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κατὰ τύπους ὁ Κ. Σουΐδας ἔχει δίκαιον, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διόλου, οὔτε τὴν ἀφορμὴν, οὔτε τοὺς λόγους.

§196ΜΑΚΡΗΣ. Μὲ τὴν βίαν δὲν γίνεται ἡ πλειοψηφία (θόρυβος).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ μέχρι τοῦδε τακτικὴ τῆς Συνελεύσεως εἶναι, ὁσάκις γίνεται ἡ ἔνστασις, ἔστω καὶ παρ’ ἑνὸς μόνου πληρεξουσίου, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις, νὰ γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐὰν λοιπὸν, Κ. Σουΐδα, ἐπιμένετε, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις....

§198ΣΟΥΪΔΑΣ. Μάλιστα, ἐπιμένω.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε πρέπει νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία, ἀλλ’ ἐὰν δὲν εὑρεθῇ πλήρης ἡ Συνέλευσις θὰ δημοσιευθῶσι τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπεσύρθησαν.

§200ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ 11. ἄρθρον «μισθὸς ἀργίας» μὲ τὴν αὔξησιν, ἥτις προέρχεται κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§202ΚΑΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, Κ. Πρόεδρε, ἰδοὺ τί λέγει τὸ 22 ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ. «Ὁσάκις ἰσχυρίζεταί τις, ὅτι δὲν τηρεῖται ἡ ἡμερησία διάταξις κτλ.

§203ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂν ἦτο κατὰ περίστασιν εἰς τὴν πλειοψηφίαν (θόρυβος).

§204ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ πλειοψηφία δὲν ἀναβάλλεται, ἀλλ’ ἀποδεικνύεται δι’ ἀριθμῶν. Λοιπὸν, Κ. Πρόεδρε, αὐτὸ ὀφείλετε νὰ κάμητε. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 125 εἴμεθα παρόντες· ὥστε ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης.

§206ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἀποχωρησάντων. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 6 παρὰ ¼.)

Ὁ πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ γραμματεῖς. Χ. Κανελλόπουλος.