1864.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 237.

Τῆς 16 Μαρτίου 1864.

(Δευτέρα).

Ὥρα 1. Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται. — Γνωστοποιῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἔφθασαν τὰ πρακτικὰ τῆς Τριφυλλίας· ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κληρωθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἰς μίαν τῶν ἐπιτροπῶν. Κληρωθεῖσα ἔλαχεν εἰς τὴν Δʹ. ἐπιτροπήν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὸ ἔργον της. — Ὁ πληρεξούσιος Κύριος Δόσιος ζητεῖ 8 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μαυρομαρᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§7ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ ὀλίγων λέξεων, τὰς ὁποίας θέλω ἐκφράσει καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων θέλω ἐπερωτήσει τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἡμέραν καθ’ ἣν ἐγὼ θέλω προσδιορίσει, ἐὰν ἡ Συνέλευσις συναινέσῃ. Ἀπό τινος καιροῦ, Κύριοι, ὄργανα τινα τοῦ τύπου ἔῤῥιψαν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ κατέστησαν ζήτημα τὴν νομιμότητα τῆς Βασιλείας τοῦ Βασιλέως ἡμῶν Γεωργίου καὶ τῆς ἐκλεξάσης Αὐτὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως. (θόρυβος). Τὸ ζήτημα εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων. Δὲν πρόκειται περὶ κομμάτων σήμερον, δὲν πρόκειται περὶ φιλοτιμιῶν, ἀλλὰ περὶ τῆς ὑπάρξεως παντὸς, περὶ τῶν καθεστώτων. Κρίνω περιττὸν, ἐπειδὴ πρόκειται σήμερον περὶ ἐπερωτήσεως, νὰ προβῶ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ὅπως τὸ ἔθεσεν ἡ δημοσιογραφία, διότι νομίζω ὅτι ἕκαστος πληρεξούσιος ἐπὶ τοιούτων γενικῶν ζητημάτων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σκεφθῇ ὡρίμως διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς μίαν ἄλλην ἡμέραν· ὁρίζω τὴν Τετάρτην ἐὰν ἡ Συνέλευσις συναινῇ.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§9Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τώρα.

§10ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Παρακαλῶ μόνον νὰ ᾖναι ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος παροῦσα, διότι θὰ θέσω εἰς αὐτὴν τὸ ζήτημα ἕνεκα τοῦ ὁποίου κάμνω τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν. «Ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν παρακαλῶ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πῶς ἐθεώρησε καὶ θεωρεῖ τὴν ἀπό τινος χρόνου ἐκ μέρους ὀργάνων τινῶν τοῦ τύπου γενομένην ἐν ἐκτάσει συζήτησιν καὶ ἀμφισβήτησιν τῆς νομιμότητος τῆς Βασιλείας τοῦ βασιλέως ἡμῶν Γεωργίου καὶ τῆς ἐκλεξάσης Αὐτὸν Ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως. Ἂν ἡ συζητουμένη ἰδέα περὶ τῆς νομιμότητος τῆς Βασιλείας καὶ τῆς Συνελεύσεως εἶναι προϊὸν ἁπλῶς καὶ μόνον, ἢ εἶναι προϊὸν ἀφανοῦς τινος συμμορίας· καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησέ τι πρὸς ἀναζήτησιν τῆς ἀληθείας καὶ ἐξετελέσθησαν τὰ ὑπὸ τοῦ Νόμου ἐπιβαλλόμενα εἰς τὰς δημοσίους ἀρχὰς καθήκοντα.»

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§12ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Τετάρτην.

§13ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀντιλέγω· νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ συζήτησις σήμερον.

§15ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀντιλέγω καὶ ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε· διότι αὐτὰ εἶναι ἔργα νοσούσης κεφαλῆς.

§16ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται σήμερον νὰ συζητηθῇ, διότι προσκαλεῖται ἡ Κυβέρνησις.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ γείνῃ συζήτησις.

§18ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις διόλου, θεωρῶ προδοτικὴν τὴν ἐπερώτησιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ οἱαδήποτε συζήτησις σήμερον νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται πολλὰ ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. —Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ γείνῃ οἱαδήποτε συζήτησις τὴν Τετάρτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· Παρεδέχθη. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§20ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κ. Τριτάκης ἔκαμε μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ ποίους λόγους δὲν ἐπροκάλεσε Β. Διάταγμα διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἀνθυπασπιστῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔγειναν ἀπὸ πολῖται, δυνάμει τοῦ ψηφίσματος ΟΣʹ. Εἶπεν ὅτι οἱ ἀνθυπασπισταὶ, ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ λοιποὶ ἀξιωματικοὶ, ὅταν διορίζωνται, διορίζονται διὰ Β. Διατάγματ., καὶ ὅταν καταργοῦνται, ἐπίσης καταργοῦνται πάλιν διὰ Β. Διατάγματος· καὶ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις διὰ ψηφίσματός της κατήργησε τοὺς ἀνθυπασπιστὰς, διὰ τὶ δὲν ἐφρόντισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσκαλέσῃ διάταγμα καὶ νὰ κοινοποιήσῃ εἰς αὐτοὺς διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Βασιλέως ὅτι καταργοῦνται. Ἐπιμένω, λοιπὸν ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἐπροκάλεσε διάταγμα ἢ ὄχι. Ὁ Κ. Τριτάκης ἐννόει, καὶ ἐγὼ τὸ αὐτὸ ἐννοῶ καὶ ὅλη ἡ Συνέλευσις ὅτι διὰ νὰ καταργηθῇ ἕνας ἀνθυπασπιστὴς, πρέπει νὰ προκαλέσῃ ὁ ὑπουργὸς ἓν διάταγμα, καθ’ ὅσον ὅταν διορίζωνται, διορίζωνται διὰ Β. Διατάγματος. Ἡ Συνέλευσις ἡ ἰδία πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διὰ ψηφίσματός της ἀπεφάσισεν οἱ ὑπεράριθμοι ἀξιωματικοὶ νὰ τεθῶσιν εἰς ἀργίαν· τὸ ψήφισμα ὑπεβλήθη εἰς τὸν Βασιλέα· ὁ Βασιλεὺς τὸ ἐπεκύρωσε, καὶ ἐκοινοποιήθη εἰς ἕνα ἕκαστον ὅτι τίθεται εἰς ἀργίαν διὰ Β. διατάγματος κτλ. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι οἱ ἀνθυπασπισταὶ αὐτοὶ, ἐπειδὴ δὲν ἐπροκλήθη Β. διάταγμα, εἶναι ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν εἶναι νὰ μᾶς εἴπῃ, διὰ νὰ ἠξεύρωμεν, ποῖοι ἐξ αὐτῶν δικαιοῦνται νὰ ἐπανακτήσωσι τὸν βαθμόν των διὰ νὰ προταθῇ ἐξαίρεσις νὰ μὴν ἀφίσωμεν τοὺς δικαιούχους αὐτοὺς εἰς τοὺς δρόμους.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§22ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν τετάρτην.

§23ΕΤΕΡΟΙ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§24ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Νομίζω καλὸν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ὑπουργός.

§25ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Κ, Πρόεδρε, ὁ Κ. Μαυρομιχάλης ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ, ἂν ὁ νῦν ὑπουργὸς ἐπληροφορήθη τὸ λάθος τοῦ πρώην ὑπουργοῦ καὶ τὸ διώρθωσε, δηλ. νὰ προκαλέσῃ Β. διάταγμα διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἀνθυπασπιστῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Τετάρτην νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι) ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Εὑρισκόμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ Γʹ. κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§27ΖΑΪΜΗΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικ.) Ἄν εὐαρεστηθῆτε νὰ παρατηρήσητε τὴν σελίδα 142 τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ 1 ἄρθρον τοῦ κεφαλαίου Γʹ. σύγκειται ἀπὸ 4 §. Κατὰ τὸν § 1 ὁ προϋπολογισμὸς εἶχεν ὁρίσει 40,000 δραχμὰς εἰς ἀποζημίωσιν ἀμοιβῶν τῶν ἀνδραγαθούντων εἰς ἐξόντωσιν τῶν λῃστῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐλάττωσιν τῶν 40,000 εἰς 20,000. Ἀποδέχομαι τὴν ἐλάττωσιν αὐτὴν, μολονότι ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι δὲν μοὶ φαίνεται πολὺ εὔλογον καθ’ ὅσον οἱ τελευταῖον συλληφθέντες καὶ φονευθέντες λῃσταὶ εἶναι πολλοὶ, καὶ πιθανὸν τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ μὴ ἐξαρκέσῃ· μολοντοῦτο δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ παραδεχθῶ, τὴν ἐλάττωσιν διότι θέλω ἐπιστήσει ὅλην μου τὴν προσοχὴν εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πρωτοκόλλων, τὰ ὁποῖα συντάσσονται, ὅταν πρόκειται ν’ ἀποδοθοῦν ἀποζημιώσεις τοιαῦται. Τὸν § 2 ὅστις ἐπιγράφεται «εἰς ἀντιμισθίαν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων κλπ. ἔκτακτα μέτρα δημοσίας ἀσφαλείας.» ὥρισε ὁ προϋπολογισμὸς εἰς 200,000 δραχμάς· καθὼς δὲ παρατηρεῖτε εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ἐδάφιον τοῦτο περιωρίσθη εἰς 100,000 δραχ. Ἡ πίστωσις, Κύριοι τῶν 100,000 δραχμῶν εἶναι ἐξηντλημένη διὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν, τουτέστι τὸν Ἰανουάριον, Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον. Διὰ τὴν τριμηνίαν ταύτην ἐχορηγήθησαν 80,000 δραχμαὶ ἀπέναντι τοῦ ἐδαφίου τούτου. Ἐξωδεύθησαν δι’ ἐνταλμάτων ἐκδοθέντων ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον 25,202 δραχ. ἐδόθησαν εἰς τοὺς νομάρχας ἐπιτροπικαὶ 20413 ὀφείλονται δὲ εἰς τοὺς ὑπὸ τὸν ταγματάρχην Σκαλτσοδῆμον καὶ Σκυλοδῆμον διατελοῦντας ἐθνοφύλακας, διὰ πληρωμὴν ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τέλους τοῦ Φεβρουαρίου 16,250. Ὀφείλονται ἐπίσης δι’ ὁμοίαν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς κατὰ τὴν Βοιωτίαν 7,200 δραχμὰς, ὥστε τὸ ὅλον εἶναι 69,165, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς πληρωθεῖσαι. Ἐκτὸς τούτου ἀπαιτοῦνται εἰσέτι καθ’ ὑπολογισμὸν, ἀλλὰ συμφώνως μέ τινα οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, 25,000, ὥστε κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τούτους ἀπαιτοῦνται διὰ ἔξοδα ἔκτακτα ἀσφαλείας μέχρι τῆς πρώτης Ἀπριλίου 91,000 δραχμῶν. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον χορηγεῖ ἡ ἐπιτροπὴ δι’ ἔκτακτα μέτρα ἀσφαλείας, εἶναι σχεδὸν ἐξηντλημένον. Ἀναφέρων, Κύριοι, τοῦτο, δὲν προτίθεμαι νὰ ἐπιῤῥίψω ψόγον τινὰ ἢ μομφὴν ἐπὶ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως· πρῶτον διότι τὸ σύστημα τοῦτο, τὸ νὰ καταγγείλῃ μία διάδοχος Κυβέρνησις τὴν ἄλλην, ποτὲ δὲν μοὶ ἀρέσει· καὶ 2) διότι ἔχω πάντοτε κατὰ νοῦν ὅ,τι ἄλλοτε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον θρηνοῦμεν ἤδη, ὁ μακαρίτης Π. Ἀργυρόπουλος, ἔλεγεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Γερουσίας, ὅτι μία Κυβέρνησις δύναται νὰ θεωρηθῇ κατὰ 9/10 ὡς συνέχεια μιᾶς ἄλλης. Ἀναφέρω τοῦτο μόνον διὰ νὰ πείσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις εὑρεθεῖσα εἰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, ἠναγκάσθη νὰ δαπανήσῃ πρὸς διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἡ λῃστεία Κύριοι, ἥτις κατὰ δυστυχίαν ἐξακολουθεῖ πρό τινος καιροῦ, ἦρεν αὐθάδη κεφαλὴν, καὶ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις προέβη εἰς μέτρα ἔκτακτα διὰ νὰ περιστείλῃ καὶ καταστείλῃ τὴν πληγὴν ταύτην. Μ’ εὐχαρίστησίν μου δὲ Κύριοι, ἀναγγέλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι αἱ προσπάθειαι τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως δὲν ἀπέβησαν μάταιαι· ἐξ ἐναντίας κατὰ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψιν εἰς τοὺς Νομοὺς τῆς Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας καὶ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας ἀπέβη ἐπιτυχὴς διότι μόνον κατὰ τὸν Νομὸν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας συνελήφθησαν, ἐφονεύθησαν καὶ προσῆλθον εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς 85 λῃσταὶ καὶ λῃσταποδόχοι· ἄλλαι δέ τινες ληστρικαὶ συμμορίαι τῶν ὁποίων εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα, εἴτε διελύθησαν, εἴτε ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ Ὀθωμανικόν. Βλέπετε λοιπὸν Κύριοι, ὅτι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἦτο ἠναγκασμένη νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ μέτρον τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων, καθόσον δὲν εἶχεν μέσα ἄλλα· ὁ στρατὸς δὲν ἐχορήγει ἀρκετὸν προσωπικὸν, ὥστε νὰ λάβῃ ὁποῖα μέτρα ὤφειλε πρὸς καταστολὴν καὶ καταδίωξιν τῆς ληστείας. Ἐλθὼν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εὗρον, ὅτι διατηροῦνται ἔμμισθοι ἐθνοφύλακες οἱ ἑξῆς· ἐν τῇ Ἀττικῇ καὶ Μεγαρίδι 69· ἐν τῇ Βοιωτίᾳ 70· ἐν τῷ Νομῷ Αἰτωλοακαρνανίας ὑπὸ τὸν Σκυλλοδῆμον 140, ὑπὸ τὸν ταγματάρχην Σκυλοδῆμον 90, καὶ ἐν τῷ Νομῷ Φθιώτιδος 150· τὸ ὅλον 519. Ἐκ τούτων ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Βούλγαρης τελευταῖον εἶχεν ἐλαττώσει 30— ἐλθὼν δὲ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἠναγκάσθην κ’ ἐγὼ ἐπίσης λόγῳ οἰκονομίας νὰ ἐλαττώσω 40 ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας, ν’ ἀπολύσω δὲ 24 κλητῆρας ἐκτάκτους τῆς Ἀστυνομίας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ δαπάνη ἥτις ἐγένετο μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ ἐδαφίου τούτου εἶναι προσηκόντως ᾐτιολογημένη· ἴσως ἤθελεν εἴπει τις, ὅτι ὤφειλον ἀμέσως ν’ ἀπολύσω τοὺς ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας διότι τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς. Τοῦτο Κύριοι, ἦτο ἀδύνατον, διότι εἰς τὰς δύο μεθορίους ἐπαρχίας τὰ τελευταῖα ἀντιπειθαρχικὰ κινήματα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν καὶ τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς ἐτελείωσαν, εἶχον ἐλαττώσει κατὰ πολὺ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ ἡ Κυβέρνησις· δὲν ὑπῆρχε ἑπομένως οὐδὲ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποσταλῇ δύναμις τακτικὴ προσήκουσα, διὰ ν’ ἀντιταχθῇ κατὰ τῆς ληστείας. Δὲν ἠδυνάμην λοιπὸν ν’ ἀναλάβω τοιαύτην εὐθύνην, περισσότερον δὲ δὲν δύναμαι νὰ πραγματοποιήσω τοῦτο σήμερον εἰς τὸν Νομὸν τῆς Φθιώτιδος, εἰς τὸν ὁποῖον ὡς δύνανται νὰ ὁμολογήσουν οἱ ἔντιμοι πληρεξούσιοι τῆς ἐπαρχίας ἀπειλεῖται ληστεία ἐπικίνδυνος καὶ ἐπίφοβος. Ἐκεῖ ὑπάρχει μία λῃστρικὴ συμμορία τῶν Πατσαουρέων ἐξ 60 λῃστῶν. Ἐννοεῖται ὅτι ἐκεῖ ἀπαιτεῖται δύναμις ἰσχυρὰ κυβερνητικὴ, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιταχθῇ κατὰ τοιαύτης συμμορίας. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει καὶ ἄλλη τις συμμορία τοῦ Καρδιασμένου, ὅστις ἐσχάτως βλέπων τὴν μικρὰν δύναμιν τῶν ἡμετέρων ἀποσπασμάτων, ἔλαβε τοσοῦτον θράσος καὶ τόλμην, ὥστε ἀπέτεινε πρὸς ἕνα ἀποσπασματάρχην καὶ ἀπειλητικὴν ἐπιστολήν. Ἐννοεῖτε λοιπὸν ὅτι διὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας εἶναι ἀναγκαῖον νὰ διατηρηθῇ ὅλον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐνέγραψεν ὁ προϋπολογισμός. Δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι θέλομεν προσπαθήσει ὅσον εἶναι τὸ δυνατὸν νὰ ἀναπληρώσωμεν τοὺς ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας διὰ τακτικῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, καὶ τότε θέλομεν ἀπολύσει τοὺς περισσοτέρους, καὶ δὲν θέλομεν κρατήσει παρ’ ἐκείνους μόνον, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖοι διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἡσυχίας καὶ τὴν καταστολὴν τῆς ληστείας. Βλέπετε ὅτι ἡ πίστωσις τὴν ὁποίαν χορηγεῖ ἡ ἐπιτροπὴ, ἤτοι αἱ 100,000 δραχμὰς εἶναι ἐξηντλημέναι μέχρι τοῦ τέλους τῆς πρώτης τριμηνίας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Χρηστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§29ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, εἶμαι ἐναντίος τῆς προτάσεως τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καθόσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τῶν ἐξόδων τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, διότι καθὼς ἐννοήσατε ἀπὸ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν χρησιμεύει παρὰ εἰς πληρωμὴν τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ, μέλος τῆς ὁποίας ἦτο καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ἄλλων ὑπουργῶν ὑπεστήριξαν τὴν ἀρχὴν τοῦ ὅτι πρέπει τοῦ λοιποῦ νὰ ἐκλείψῃ τὸ ἔμμισθον τῶν ἐθνοφυλάκων, διότι ἀντὶ νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις συνιστᾷ αὐτὸ τὸ σῶμα, ἀπεναντίας φέρει βλάβην καὶ ἐξάπτει τὰ ἐγχώρια πάθη. Πιστεύω, ὅτι οἱ σημερινοὶ ὑπουργοὶ, οἱ ὁποῖοι τότε ὑπεστήριξαν ὑπὸ πατριωτικοῦ ζήλου αὐτὴν τὴν ἰδέαν θέλουν καὶ σήμερον ἐμμείνει εἰς αὐτήν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ὁ Κ. Ζαΐμης ἦτο σύμφωνος, διότι καθόσον εἶχον παρατηρήσει εἰς ὅλα τὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐφαίνετο ἐναντίος τῶν ἐλαττώσεων, ὑποστηρίζων πάντοτε, ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνῃ ὁ προϋπολογισμὸς ὡς ὑπεβλήθη· ἀλλ’ οἱ ἄλλοι εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀπετέλουν τὴν πλειονοψηφίαν εἰς ὅλας τὰς ἐλαττώσεις. Κύριοι, ἠκούσατε, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐξηντλήθη μέχρι τῆς 1 Ἀπριλίου εἰς πληρωμὴν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων, δηλ. εἰς τὰ λεγόμενα....... Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις τότε βεβαίως θὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ποσὸν αὐτό· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἐκλείψῃ πλέον, μάλιστα ἐπιφυλάττομαι νὰ φέρω ἐπερώτησιν ὡς πρὸς ἓν ἀντικείμενον περὶ οὗ ἔκαμε λόγον ἤδη ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δηλ. περὶ τῆς ἀρχηγείας τοῦ Κ. Σκυλοδήμου καὶ Σκαλτσοδήμου· ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πρὸ ὀλίγου καιροῦ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀγορεύων καὶ κατὰ τὰς ὁποίας ὡς ἔλεγεν εἶχε θετικὰς πληροφορίας εἶπε πολλὰ περὶ τῆς ἐλεεινῆς καταστάσεως ἐκείνων τῶν μερῶν καὶ κατέκρινε τὴν κυβέρνησιν διὰ τὴν διατήρησιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἐκεῖ, διότι δὲν ἔφερον κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνων αὐτὴν τὴν ἰδέαν, λέγω ὅτι ὁ διορισμὸς τοῦ Κ. Σκαλτσᾶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα δὲν εἶναι κατάλληλος, ἂν καὶ εἶναι ἀπὸ τοὺς καλοὺς στρατιωτικοὺς, γνωρίζετε ὅμως, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ὁπωσδήποτε ὅταν διορίζωνται εἰς τὰ μέρη, εἰς ἃ ἔχουν συμφέροντα πολιτικὰ καὶ ὑλικὰ, βεβαίως αἱ συμπάθειαί των δὲν θὰ ἦναι παρὰ ὑπὲρ τῶν ἰδίων των συμφερόντων. Δὲν μᾶς ἔφερεν ὁ Κ. ὑπουργὸς καμμίαν πληροφορίαν, ποῖα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἡ σύστασις τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων ἔφερεν εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, ἀπ’ ἐναντίας καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἡ λῃστεία ὑπάρχει ἀκόμη καὶ οἱ τρομερώτεροι λῃσταὶ ἐτράβηχθησαν εἰς τὰ μεθόρια, καὶ τοῦτο γίνεται, διὰ νὰ φαίνηται, ὅτι γίνεται κἄτι τι· ἀλλὰ δὲν εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ γνωρίζῃ ἐν γένει περὶ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ποῖα τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν κάμνει τὸ δημόσιον, δὲν μᾶς εἶπεν ἐὰν ἐξωντώθη ἡ λῃστεία.

§30ΤΙΝΕΣ. Μᾶς εἶπε τόσα.

§31ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶπε κἄτι τι, ἀλλ’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἀνατολικὴν Ἑλλάδα.

§32ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὴν δυτικήν.

§33ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δύναται σήμερον δι’ ἄλλων νομίμων μέσων, ὄχι τῶν ἐκτάκτων καὶ ἐκνόμων νὰ ἐπιτύχῃ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας καὶ πρὸ πάντων διὰ τῆς καλῆς διοικήσεως τὴν ὁποίαν ὑπόσχεται εἰς τὸ πρόγραμμά της. Πρὸ ὀλίγου ἐσχηματίσαμεν ἓν ἡμίταγμα κ’ ἐκεῖ θὰ ὑποστῶμεν μίαν ἀρκετὰ μεγάλην δαπάνην, νομίζω, ὅτι ἀρκετὴ εἶναι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἡ ὁποία ἀποῤῥοφᾷ ἕν μέγα μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸ νὰ καταδιώξουν τὴν λῃστείαν· ὥστε φρονῶ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὴ ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν οἰκονομίαν. Ἠκούσατε, ὅτι εἰς τρεῖς μῆνας ἐξωδεύθησαν 100,000 δραχμ. καὶ 500,000 ἐὰν δώσητε αὔριον θὰ εἴπουν, ὅτι τὰ ἐξώδευσαν.

§34Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Δὲν μᾶς ἀναφέρετε τὰς συμπλοκὰς, ποῦ ἐφονεύθησαν αὐτοὶ οἱ 80 λῃσταί;

§35ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν.

§36ΓΡΙΒΑΣ. 25 μόνον ἐξηπάτησαν, ὅτι θὰ τοὺς ἀμνηστεύσουν, καὶ τοὺς ἐπῆγαν εἰς τὰς φυλακάς.

§37ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξέθεσε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ μεταχειρισθῇ ἔμμισθον Ἐθνοφυλακήν. Εἶσθε ὅλοι μάρτυρες, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἠναγκασμένη νὰ ὀργανίσῃ τὸν στρατὸν καὶ νὰ τοποθετήσῃ αὐτόν· ἐκ δὲ τούτου δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ μεταχειρισθῇ τὴν ἀνάλογον δύναμιν εἰς καταδίωξιν τῆς λῃστείας, λῃστείας ὑψωσάσης πολὺ τρομερὰν κεφαλήν· ἀλλ’ ἐνῷ τότε, ὅτε ὁ στρατὸς δὲν ἦτο καλῶς τακτοποιημένος, ἐδικαιοῦτο ἡ ὕπαρξις ἐμμίσθου Ἐθνοφυλακῆς, νομίζω, ὅτι μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ λοιποῦ, καθόσον, ἐὰν ὄχι εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν, τοὐλάχιστον εἰς πολλὰ μέρη, γνωρίζετε ὑμεῖς οἱ ἴδιοι ἐξ ἰδίας πείρας, ὅτι ἡ ἔμμισθος Ἐθνοφυλακὴ πολλάκις ἐχρησίμευσεν εἰς καταπίεσιν ἀντιπάλων, καὶ μάλιστα εἰς παρώθησιν τῆς λῃστείας, τοσοῦτον μᾶλλον ἐμμένω εἰς τὴν ἰδέαν ταύτην συμφώνως μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ὅσον ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν ὑπάρχουν ἤδη 1,600 χωροφύλακες καὶ 440 ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπενωμοτάρχαι ἄνευ τῶν ἀξιωματικῶν, ἄρα 2,000 χωροφύλακες. Αὐτοὶ διατιθέμενοι καταλλήλως εἰς τὰ μέρη τοῦ Κράτους ἀναλόγως τῶν ἐπιτοπίων περιστάσεων δύνανται, νομίζω, πολὺ καλὰ νὰ ἱκανοποιήσωσι τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίου ἀσφαλείας· ἔχομεν 50 ἐπαρχίας, ἐννοεῖται, ὅτι ὅλαι αἱ τοῦ Αἰγαίου Πελάγους δὲν ἔχουν ἀνάγκην πολλῶν χωροφυλάκων. Ἠξεύρω ἐξ ἰδίας πείρας, ὅτι εἰς πολλὰς νήσους 2, 3 χωροφύλακες ἀρκοῦν. Ἐννοεῖται λοιπὸν, ὅτι μία κατάλληλος διάθεσις τῆς χωροφυλακῆς ἠμπορεῖ νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἀλλ’ ἄνθρωποι ὅλως διόλου ἄπειροι τοῦ τόπου, ἄπειροι τῶν ἐπιτοπίων σχέσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν ἀποτελέσματα εὐάρεστα, ἐὰν δὲν ἔχουν καὶ τὴν ἐπιτόπιον γνῶσιν· μολονότι ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἤμην ἐναντίος τοῦ διορισμοῦ τῶν ἐμμίσθων Ἐθνοφυλάκων, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ, ὅτι τὰ διάφορα ἀποσπάσματα, ἐὰν δὲν ἔχουν μεθ’ ἑαυτῶν, ὄχι μίαν ὁλικὴν δύναμιν Ἐθνοφυλάκων, ἀλλὰ βοήθειαν τοῦ τόπου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωσιν ἀποτελέσματα εὐάρεστα· λέγων βοήθειαν ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἔχουν πλησίον των ἀνθρώπους, γινώσκοντας τὰ καταφύγια τῶν λῃστῶν, γινώσκοντας τὰς σχέσεις τῆς ποιότητος καὶ ἰδιότητος αὐτῶν, ὡς τοιοῦτοι δύνανται νὰ ᾖναι ὁδηγοὶ, προσκολλώμενοι εἰς τὰ διάφορα ἀποσπάσματα, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἕτερον θέλουσιν ἔχει καθῆκον, παρὰ μόνον νὰ ὁδηγοῦν τοὺς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀποσπασμάτων ἀξιωματικοὺς εἰς τὰ διάφορα μέρη. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι κατορθοῦμεν δύω τινά· ά) ἀπαλλάττομεν τὸ δημόσιον ἀπὸ τὰ μεγάλα αὐτὰ βάρη τῆς τηρήσεως ἐμμίσθου Ἐθνοφυλακῆς, καὶ βʹ) συντρέχομεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως καὶ ἡσυχίας· δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πίστωσιν δαπάνης ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας· διότι τοιαύτη ἄρνησις ἤθελεν ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ νὰ ἐπέλθῃ παραλυσία καὶ ἀναρχία. Ποτὲ βεβαίως ἡ Συνέλευσις σκεπτομένη περὶ τοῦ συμφέροντος τοῦ τόπου δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ νὰ δώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν πᾶσαν ὑποστήριξιν τείνουσαν εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως καὶ ἡσυχίας. Ἐπομένως ὑπὸ τὰς ἐπόψεις ταύτας φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ χορηγήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέσα, ἀλλὰ μέσα ἀνάλογα τῶν οἰκονομικῶν μας περιστάσεων καὶ τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν. Φρονῶ ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν μεταχειρισθῇ τοὺς ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας ὡς ὑλικὴν δύναμιν, ὅταν τὰ ἀποσπάσματα συνίστανται ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν καὶ ἀπὸ ἄλλους στρατιώτας, καὶ παρ’ αὐτῆς διορισθῇ ἀνάλογος ἀριθμὸς ὁδηγῶν κατορθοῦμεν τὸν σκοπόν μας. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι ἐὰν δώσωμεν πίστωσιν 50,000 δραχ. θέλομεν ἐκπληρώσει κάλλιστα τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς Σκαλτσᾶ, δὲν δύναμαι ἐνόσῳ δὲν ἔχω πραγματικῶς ἐναντίας ἀποδείξεις νὰ πείθωμαι εἰς τὰς πληροφορίας τρίτου μᾶλλον παρὰ εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ὅστις οὐδὲν συμφέρον ἔχων νὰ καλύψῃ τὸν Κύριον Σκαλτσᾶν διορισθέντα ἐπὶ κεφαλῆς τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων κατὰ τὴν Ἀκαρνανίαν οὐχὶ ὑπ’ αὐτοῦ τούτου ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ προκατόχου του, ἦλθε καὶ μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι ὁ Κ. Σκαλτσᾶς ἐξεπλήρωσε καλῶς τὸ καθῆκόν του, καὶ ὅτι 85 λῃσταὶ καὶ 5 λῃσταποδόχοι προσῆλθον κατὰ τὴν Ἀκαρνανίαν, οἱ δὲ λοιποὶ ἀπῆλθον εἰς τὸ ἐξωτερικόν· ἀλλὰ λέγουν ποῖαι συμπλοκαὶ ἔγειναν, τί κατώρθωσαν, λέγω, ὅτι καλῆς Κυβερνήσεως ἴδιον εἶναι ὄχι διὰ τοῦ αἵματος νὰ φέρῃ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, ἀλλὰ διὰ τῶν εἰρηνικῶν μέτρων. Μάλιστα ἐπεθύμουν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος νὰ παγιωθῇ ἡ τάξις διὰ τῶν ἠπίων μέτρων, διότι ποτὲ αἱ Κυβερνήσεις δὲν πρέπει νὰ προστρέχουν εἰς τὰ αὐστηρότατα μέτρα παρὰ ὅταν ᾖναι μεγίστη ἀνάγκη. Ἑπομένως ἐὰν κατώρθωσε νὰ προσέλθουν 85 λῃσταὶ εἶναι κατακριτέα; τοὐναντίον εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου. Ἴσως Κύριοι, ἐὰν ἐπήρχοντο τοιαῦται συγκρούσεις ὁποῖαι μᾶς προτείνονται ἠδύναντο νὰ ἔχουν πολὺ δυσάρεστα ἀποτελέσματα· ἐκ τῶν σκέψεων τούτων ὁρμώμενος προτείνω ὥστε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προστεθῇ ποσὸν 50,000 δραχ. ἀκόμη δι’ ἔξοδα ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας.

§38ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤλπιζον Κύριοι, ὕστερον ἀπὸ τὴν εἰλικρινῆ καὶ πατριωτικὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα ὁ συνάδελφός μας Κ. Χρηστόπουλος καὶ νὰ ἀντικρούσῃ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ· ἦλθε κατόπιν ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος καὶ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ὑπεστήριξε τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀρνηθῇ ὅσα εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ συγχρόνως ἐπρόσθεσεν ὅτι διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα κατὰ τῆς λῃστείας πρέπει οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν καταδίωξιν αὐτῆς ὥστε συνεφώνησε καθ’ ὁλοκληρίαν μὲ τὴν γνώμην τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἐζήτησε νὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν εἰς 50,000 δραχμάς· εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου του ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος σᾶς εἶπεν ὅτι ἔχομεν χωροφυλακὴν, ἔχομεν στρατιώτας οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐνεργήσουν τὰς καταδιώξεις, ἀλλὰ δὲν ἀγνοεῖτε ὅσοι κατοικεῖτε τὰς ἐπαρχίας τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἰς οὐδὲν δύνανται νὰ συντελέσουν· καὶ ἰδοὺ διατὶ, διότι οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου διὰ νὰ ἐκθέσουν εἰλικρινῶς ποίαν γνῶσιν ἔλαβον, δηλαδὴ ποῦ ὑπάρχουν λῃσταὶ, ποῦ διευθύνθησαν καὶ λοιπὰ, πρέπει νὰ εὕρουν ἄνθρωπον τοῦ τόπου εἰς τὸν ὁποῖον νὰ εἴπουν εἰλικρινῶς τὶ τρέχει· καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ὁσάκις ἤθελον νὰ πράξουν τοῦτο ἔλαβον τὰ ἐπίχειρα τῆς κακίας των, ἐφυλακίσθησαν, κατεδιώχθησαν, καὶ ὑπέφεραν τὰ πάντα, ἐνῷ ἐκ τοῦ ἐναντίου ὁσάκις εἶχον μέρος πρόσωπα τῆς ἐπαρχίας εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, ἐπῆλθον τὰ λαμπρότερα ἀποτελέσματα, ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἐθνοφυλακὴ καὶ εἰς τοῦτο συνεφώνησε καὶ ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος. Ἰσχυρίζονταί τινες ποῖα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ἡ ἐθνοφυλακὴ, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω κᾀνένα ἀποτέλεσμα ἂν καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἔφερε καλὰ ἀποτελέσματα, ἀρκεῖ νὰ μάθετε, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα δὲν ἐνεργήθη κᾀμμία λῃστεία. Τοῦτο εἶναι ἀρκετὸν νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι ἡ ἐθνοφυλακὴ ἔφερε καλὰ ἀποτελέσματα. Κύριοι, ὅσοι ἀνεγνώσατε τὰς ἐφημερίδας τῆς Φθιώτιδος εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὁροθετικὴ γραμμὴ σχεδὸν πλημμηρεῖ ἀπὸ λῃστὰς, καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι μὲν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δύσκολον, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ὁ στρατὸς ὁ ἀπαιτούμενος καὶ ἡ ἐθνοφυλακὴ νὰ ἔλθουν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ νὰ πράξωσι τὰς τρομερωτέρας λῃστείας· καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις τῆς ἐθνοφυλακῆς. Φίλοι μου τινὲς μάλιστα μοὶ ἔγραψαν, ὅτι ὁ Κ. Νομάρχης Φθιώτιδος ἀνέφερεν εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ζητεῖ νὰ προστεθῶσιν ἀκόμη 50 ἐθνοφύλακες καὶ ἂν ᾖναι ἀληθὲς τοῦτο, εἶναι ἀναγκαία καὶ ἡ προσθήκη αὐτῶν, ἄλλω τις δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ λογικῶς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἀφοῦ κατὰ τὸν Ἰανουάριον ἢ Φεβρουάριον, ὅτε δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἐθνοφυλακὴ, διότι ὡς γνωρίζετε ἐπλημμύρισεν ὁ τόπος ἀπὸ χιόνας καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ ἐὰν ἤθελον οἱ λῃσταὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ βλάψουν, ὑπῆρχον 150 ἐθνοφύλακες εἰς τὴν Φθιώτιδα, οἵτινες εἶναι ἀνάγκη ὄχι μόνον νὰ διατηρηθῶσιν οὗτοι, ἀλλὰ νὰ προστεθῶσιν ἀκόμη 50, ἕνεκα τῆς ἐποχῆς τοῦ χρόνου; ἀλλὰ ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῶσι τοὐλάχιστον αὐτοὶ οἱ 150· πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ μὴ παραδεχθῆτε τὸν προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἀφοῦ ὁ Κ. ὑπουργὸς σᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι μέχρι τέλους Μαρτίου ἐξηντλήθη τὸ ποσὸν τῶν 100,000 δραχμῶν καὶ πιστεύω, ὅτι, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνώριζε τοῦτο, ἀναντιῤῥήτως δὲν ἤθελε προτείνει τὴν ἐλάττωσιν αὐτήν· πάντοτε ἤλπιζεν, ὅτι, ἀφοῦ τὸ ποσὸν τοῦτο εἶχε προσδιορισθῆ δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος, ἐξ ἀναλογίας ἤθελε γείνει τὸ ἔξοδον, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐβεβαιώθητε, ὅτι ἐξωδεύθη, βεβαίως δὲν θέλετε δυσκολευθῆ νὰ παραδεχθῆτε τὸ ποσὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς λίαν ἀναγκαῖον διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως, ἐκτὸς ἐάν θέλητε νὰ πλημμυρήσῃ ἡ Στερεὰ Ἑλλὰς ἀπὸ λῃστὰς, ὅπερ δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σουΐδας.

§40ΣΟΥΪΔΑΣ. Μὲ ἀπορίαν μου βλέπω τὸ παρὸν Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον πρὶν εἰσέλθῃ ὑπέσχετο συνταγματικὴν πορείαν ἀληθῆ καὶ διόρθωσιν τῶν κακῶς, κατ’ αὐτὸ, κειμένων, ὅτι ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματά του ἤρχισε νὰ σολοικίζῃ συνταγματικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς, καὶ πρῶτον μὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸ πρόγραμμά του (θόρυβος). Συγχαίρω τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα διὰ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἀνατροφὴν, τὴν ὁποίαν δεικνύει.

§41ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ νὰ συστήσητε προσοχὴν, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων.

§43ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματά του, λέγω, ὅτι ἤρχισε νὰ σολοικίζῃ συνταγματικῶς· διότι ἐνῷ περὶ συνδρομῆς ὁμιλεῖ εἰς τὸ πρόγραμμά του καὶ ζητεῖ ἀπὸ ὅλους τοιαύτην, δὲν ἔκαμε διόλου λόγον περὶ τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτὸ, ἐνῷ καθ’ ἑκάστην ἔρχεται καὶ ζητεῖ τὴν συνδρομήν της (γέλωτες). Δεύτερον καὶ ἄλλοτε εἶπον καὶ τώρα ἐπαναλέγω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ζήτημα φύσει Ὑπουργικόν.

§44ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Θέσει.

§45ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐνῷ λοιπὸν ἀφ’ ἑνὸς ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὡς ἀντιπρόσωπος δῆθεν τοῦ Ὑπουργείου ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει, ὅτι θὰ ἐπιμείνῃ εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας εἶχε τὴν τιμὴν νὰ ᾖναι Πρόεδρος ἐπέφερε, βλέπω μὲ ἀπορίαν μου ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητῇ τὸ ἐναντίον, ὥστε δὲν ἔχω παρὰ νὰ ὑποθέσω, ὅτι δὲν ἔχει ἰδίαν πεποίθησιν, καὶ ἀπὸ κοινοῦ δὲν συνεργάζονται εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ κράτους κατ’ ἐμέ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ καθέκαστα. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι ὁ Κ. Σκαλτσᾶς Διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ ἐν Ἀκαρνανίᾳ—ἔκαμε τὸν Πανηγυρικὸν τοῦ Κ. Σκαλτσᾶ.

§46ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἔκαμα κανενὸς τὸν Πανηγυρικόν.

§47ΣΟΥΪΔΑΣ. Οἱ ἐξαλείψαντες τὴν ληστείαν ἦσαν σώματά τινα τοῦ Πεζικοῦ ὑπ’ αὐτὸν, καθὼς λόχος τις τοῦ πέμπτου τάγματος, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἔγραψεν κατὰ τοῦ Σκαλτζᾶ, ὅτι ὑποθάλπει τὴν ληστείαν, καὶ αὐτὸς ὁ λόχος εἰς τὸν Βάλτον ἔπραξε, καί τοι ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ Διοικητοῦ, ὅ,τι καὶ ἂν ἔπραξε, καὶ ἐξηλείφθη ἡ ληστεία. Λοιπὸν δὲν εἶμαι σύμφωνος, ὅτι ὁ Κ. Σκαλτζᾶς ἐξήλειψε τὴν ληστείαν, τὴν ἐξήλειψεν ἡ καλὴ διάθεσις τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, καὶ παντάπασιν ἢ κατ’ ὀλίγον ἴσως συνεισέφερον οἱ ὑπ’ αὐτὸν ἐθνοφύλακες. Διὰ τοῦτο δὲν θεωρῶ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ὡς λίαν ἀναγκαῖον· ἠδύνατο νὰ γίνῃ τοποθέτησις καταλληλοτέρα, καὶ καταλληλοτέρα διοίκησις, καὶ εἶμαι πολὺ βέβαιος, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ληστείας θὰ ἦταν πλέον ἀποτελεσματικώτατα. Κύριοι, εἶμαι κάτοικος Μεσολογγίου, ἔζησα πολλὰ ἔτη εἰς τὴν Στερεὰν, καὶ σχεδὸν βῆμα πρὸς βῆμα γνωρίζω τὸν τόπον καὶ τὰ πρόσωπα. Δὲν εἶναι λοιπὸν καὶ ὁ ἀριθ. ὁ μέγας τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων, ἀλλ’ ὁ Ἀστυνομικὸς κατάλληλος τρόπος, διότι βεβαίως ἀστυνομικῶς θὰ τοὺς καταδιώξετε, ἐὰν δὲν γνωρίζετε ποῦ νὰ τοὺς εὕρητε, καὶ ποῖοι ἐκ τῶν κατοίκων δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι. Οἱ λῃσταὶ εἶναι ἀδύνατόν ποτε καὶ μὲ ἑκατομμύρια νὰ τοὺς καταδιώξητε, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γνωρίζητε καὶ τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ κατασκηνωθοῦν· μόνον ἀστυνομικῶς ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς καταδιώξητε, καὶ τοῦτο τότε, ὅταν τὰ πρόσωπα τὰ διοικοῦντα ᾖναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καὶ τὸν τόπον γνωρίζουν καὶ εἶναι σεβαστά. Λοιπὸν δὲν βλέπω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἀναγκαῖος, ἀλλὰ τὰ κατάλληλα πρόσωπα, καὶ διὰ τοῦτο δὲν βλέπω ὀρθὴν τὴν ἐξόγκωσιν αὐτὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον αὐτό. Διὰ τοῦτο κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως· δὲν θέλω καθ’ ὅλου τὴν ἐξάλειψιν, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ, καὶ κατὰ συνέπειαν εἶμαι σύμφωνος ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ Κ. Ἀντωνοπούλου, διότι, βλέπω πραγματικῶς ὅτι ἕως τώρα ἐξηντλήθη.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βαλτινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὴ ἐπαγγελλόμενος, Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸν οἰκονομολόγον ἀπέσχον μέχρι τοῦδε νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ τὸ προκείμενον ζήτημα δὲν εἶναι ἁπλῶς ζήτημα κονδυλίων. Τῇ ἀληθείᾳ Κύριοι! ἐὰν ποτέ τις ἔδειξεν ἱκανότητα πολιτικὴν, συγχωρήσατέ με νὰ ὁμολογήσω ὅτι πολιτικὴν ἱκανότητα ἔδειξεν τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἧτταν του. (γέλως). Τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον ἔρχεται νὰ πολεμήσῃ διὰ τῶν φίλων του, ὅ,τι ἐζήτησεν ὅταν ἦτο εἰς τὰ πράγματα.

§50ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§51ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἔρχονται, λέγω, νὰ πολεμήσουν τὰ κονδύλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνόμισαν ἀναγκαῖα πρὸς συντήρησιν των προσβάλλουσι σήμερον ἓν κονδύλιον τὸ ὁποῖον παρεδέχθη τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον ἐν πλήρει πεποιθήσει ὅτε συνέττατε τὸν προϋπολογισμόν· βεβαίως τὸ κονδύλιον περὶ δημοσίας ἀσφαλείας ὅταν τὸ ἐνέγραφεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, τὸ ἐνέγραφε τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον διότι τῷ ἦτο ἀναγκαῖον. Σήμερον ἠλλάξαμεν τὴν φάσιν, οἱ προχθὲς ἀντιπολιτευόμενοι εἶναι σήμερον συμπολιτευόμενοι, οἱ τότε συμπολιτευόμενοι εἶναι σήμερον ἀντιπολιτευόμενοι. Εἰς τὴν ἀλλαγὴν τῶν ἰδεῶν τῶν ἀνθρώπων ἐπιθυμῶ νὰ παρακολουθῇ, ἡ λογικὴ, ἡ ἠθικὴ, ἡ πολιτική. Ἐπιθυμῶ νὰ βλέπω ἀντιπολίτευσιν λογικὴν, ἥτις νὰ πολεμήσῃ τὸ παρὸν ὑπουργεῖον καὶ νὰ τὸ ῥίψῃ ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς καὶ νὰ τὸ διαδεχθοῦν, ἀλλὰ θέλω καὶ πρέπει νὰ μὴ τὸ πολεμοῦν ὅταν τὸ βλέπωσι χαρακωμένον ὄπισθεν τῶν ὀχυρωμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἤγειρον οἱ πεσόντες ὑπουργοὶ, ὄπισθεν λέγω τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸν ὁποῖον ὑπεστήριζον ἕως χθὲς μὲ τὸ ἀπόλυτον ΝΑΙ, καὶ σήμερον ἔρχονται καὶ τὸν πολεμοῦσι. (θόρυβος). Κύριοι! ἠκολούθησα τοὺς λόγους ὅλων ὅσοι διεδέχθησαν τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οἱ Κύριοι αὐτοὶ δὲν συνεφώνησαν, ἦλθε πρότασις ἀποῤῥίπτουσα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ πεσόντος ὑπουργείου· ἦλθε πρότασις λέγουσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν παροῦσαν, ἐξωδεύθη ὑπὸ τῶν προκατόχων της ὅ,τι ἐξοδεύθη διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἀλλὰ σήμερον κανένα λεπτὸν δὲν δίδομεν εἰς τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν ὅπως ἀσφαλίσῃ τὸν τόπον κατὰ τῆς λῃστείας· τὴν πρότασιν ταύτην Κύριοι! ὅστις τὴν εἶπε, τὴν ὑπεστήριξε καὶ ἂν ἔχετε ὦτα τὴν ἠκούσατε. Θέλω παρακολουθήσει καὶ καταπολεμήσει μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ Κυρίου Χρηστοπούλου ὁ ὁποῖος, ἂς μὲ συγχωρηθῇ νὰ τὸ εἰπῶ ἂν θέσῃ τὴν χεῖρα εἰς τὴν καρδίαν· θὰ ὁμολογήσῃ ὅτι δὲν εἶναι εἰλικρινὴς, ὁ Κύριος Χρηστόπουλος ἴσως παρεσύρθη ἀπὸ τὴν πολιτικὴν πάλην θέλων νὰ ἐκδικηθῇ προσωπικὰ ζητήματα ἀδιαφορῶν ἂν ἐκθέτῃ τὴν πατρίδα εἰς κίνδυνον. Ἀλλὰ τί μὲ μέλει, Κύριοι! ἂν ᾖναι ὁ Κύριος Σκυλοδῆμος ἢ Σκαλτζοδῆμος διῶκται τῆς λῃστείας; αὐτὸ δὲν μὲ μέλει τίποτε, ἂν μὲ ἐρωτήσητε, ἐπιθυμῶ νὰ μὴ βλέπω ἀνθρώπους τινας προσερχομένους νὰ θέλουν τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτῶν ὑποδεικνύοντες ὅτι θέλουν νὰ ἀναλάβωσιν αὐτοὶ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας παραπονούμενοι δι’ αὐτὸ καὶ μόνον κατὰ τοῦ Σκυλοδήμου καὶ τοῦ Σκαλτζοδήμου· οὐδεὶς μὲ ἐγγυᾶται ὅτι αὐτοὶ θέλουν κάμει περισσότερα αὐτῶν διότι ἂν τοὺς κατηγοροῦν τούτους οἵτινες δὲν εἶναι πολιτικοί μου φίλοι, μοὶ φαίνεται ὅτι τοὺς κατηγοροῦν ἀπὸ τὰ πάθη τὰ ἐπιτόπια, ἔχω δὲ πεποίθησιν ὅτι ὅταν τοὺς διαδεχθοῦν θὰ φωνάζουν ἄλλοι κατ’ αὐτῶν. Αἱ ἐπαρχίαι, Κύριοι, αἱ μεθόριαι διὰ τὴν δυστυχίαν αὐτῶν τε καὶ τῆς Ἑλλάδος ἐγένοντο μέχρι σήμερον θύματα τῆς ἐπιῤῥοῆς.

§52Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Τὰ λέγεις διότι εἶσαι ξένος.

§53ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὰ λέγω διότι δὲν θέλω ποτὲ ὅπως τινὲς νὰ ἀποκτήσω αὐτὴν τὴν ἐπιῤῥοὴν, δὲν θέλω νὰ ἐπιβάλω ὅπως μὲ θεωρήσουν οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου Βασιλέα των.

§54Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Διότι δὲν τὴν ἔχεις.

§55ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν σὲ ἐννοοῦμεν.

§56ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι πληρεξούσιοι! Ἐνδομύχως παραδέχομαι ὅτι ὁ πόλεμος τοῦ κονδυλίου τούτου καθ’ ὁλοκληρίαν εἶναι πόλεμος προσωπικὸς, καὶ ἡ Συνέλευσις πιστεύω δὲν θὰ θέλῃ ποτὲ νὰ γίνῃ ἕρμαιον τῶν ἰδιαιτέρων ἑκάστου σκοπῶν· εἶναι λοιπὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρχῃ κονδύλιον δημοσίας ἀσφαλείας. Κύριοι πληρεξούσιοι! ἂν ἦτο δεδομένον εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ διοργανώσῃ τὸν τόπον ἐν ἀκαρεῖ, ἤθελον εὐχηθῆ νὰ ἐκλείψουν τὰ τιμάρια αὐτὰ ἀπὸ τὴν βόρειον Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἀτυχῶς δὲν εἶναι δεδομένον σήμερον εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ πράξῃ τοῦτο· ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ κυβέρνησις οἱαδήποτε καὶ ἂν ἤθελον εἶσθαι, εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ παρακολουθοῦν τὰ πράγματα καὶ σιγὰ σιγὰ διὰ τῆς φρονήσεως νὰ κατορθώσουν τὴν εἰς τὸ κρεῖττον μεταβολὴν τοῦ τόπου. Εἴμεθα Κύριοι πλέον ἠναγκασμένοι νὰ μὴν ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν συνδρομήν μας, διότι ἀρνούμενοι τὴν συνδρομὴν μας, ἀρνούμενοι τὸν προϋπολογισμὸν, ἐκθέτομεν τὰς βορείους ἐπαρχίας εἰς τοὺς τρομερωτέρους σπαραγμοὺς ἤδη εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἄνοιξιν, καὶ πανταχόθεν αἱ εἰδήσεις αἱ λυπηρότεραι διαδίδονται, συμμορίαι ἄπειροι προπαρασκευάζονται, ἀφίνω ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἤδη· ἴδωμεν λοιπὸν ἂν δύναται ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε νὰ μένῃ δεδεμένη ἐντὸς στενοτάτου κύκλου, τὸν ὁποῖον ἄλλος προαγορεύσας ὥρισε κατὰ 50,000 δραχμῶν. Εἶπον, Κύριοι, καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐὰν ἡ κατάστασις τοῦ τόπου τὸ ἐσυγχώρει, ἐὰν ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ τὸ ἐσυγχώρει, ἂν αἱ γραμμαὶ αὐτοῦ δὲν ἦσαν ὅλως διόλου ἠραιωμέναι, ηὐχόμην νὰ μὴν ὑπῆρχεν ἔμμισθος Ἐθνοφυλακὴ, τὸ παρελθὸν Κ. πληρεξούσιοι ἀπέδειξεν, ὅτι καὶ μὲ 10,000 στρατὸν ἐνεργητικὸν τὸν ὁποῖον εἴχαμεν, δὲν ἠδυνήθημεν ποτὲ νὰ σταματήσωμεν τὴν ληστείαν, καὶ δὲν ἠδυνήθημεν μέχρι τοῦδε, διότι ἀτυχῶς ὁ τόπος ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ πάθη καὶ παρασυρόμενος ἀπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, ὠθεῖται εἰς τοὺς κλονισμούς.

§57Γ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἔκαμεν ἡ παρανομία τοῦ Ὄθωνος.

§58ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶσθε σύμφωνοι πάντες μετ’ ἐμοῦ, λυποῦμαι πολὺ, ἀλλ’ ὅσοι σπουδάζουν τὰ ἐπιτόπια, θέλουν μάθει, ὅτι ἂν ὑπῆρξαν λησταὶ εἰς τὴν βόρειον Ἑλλάδα, τοὺς ὤθησαν μεγάλοι, καὶ σήμερον τὰ αὐτὰ θέλουν συμβῆ, στρατὸν μόνον κατ’ ὄνομα ἔχομεν, ἡ πατρὶς δὲν ἔχει ἄλλας δυνάμεις, ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν εἶναι ἠναγκασμένη νὰ προσφύγῃ εἰς τοὺς κατοίκους, καὶ ἂς μὲ διαδεχθῇ ἄλλος νὰ μὲ ἀντείπῃ· ἄλλως ἀπὸ καρδίας ἤθελον εὐχηθῆ νὰ μὴ κάμωμεν ἔμμισθον ἐθνοφυλακήν· ἀτυχῶς ὅμως δὲν ἔχομεν ἄνδρας, στελέχη ἔχομεν μόνον, ἔχομεν ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς, οἱ στρατιῶται μὰ τὴν ἀλήθειαν, μόλις δύνανται νὰ ἀπαρτίσωσι δύω τάγματα· πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ ἀρνηθῆτε, νὰ ἐμποδίσητε τὴν διὰ τοῦ τόπου καταδίωξιν τῶν ληστῶν; σήμερον ὅτε δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἠθικοποιήσωμεν τὸν τόπον, ὅτε δὲν εἶναι καιρὸς νὰ διδάξωμεν τί πρέπει νὰ πράττουν, εἶναι ἀνάγκη ὁ τόπος νὰ πληρωθῇ, ἀδιάφορον ἂν σήμερον πληρώνεται ὁ Σκαλτζᾶς, αὔριον θὰ πληρώνεται ὁ κύριος Καραγιαννόπουλος. Ὅσοι ζῶσι εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, ἕκαστος διὰ τῶν φίλων του θὰ κατορθώσει ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐμπιστεύεται, δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ἄλλος προαγορεύσας, στηριζόμενος εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ κατορθώσῃ τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστείας προσαρτῶσα εἰς τὰ ἀποσπάσματα τοῦ στρατοῦ τοὺς λεγομένους ὁδηγούς· ἀλλ’ ἀτυχῶς ὡς προεῖπον δὲν ἔχομεν στρατιώτας, δὲν ἔχομεν δυνάμεις ἀρκετάς· ἄλλως τε Κύριοι, εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψωμεν εἰς πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑαυτοῦ εἶναι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν θέλετε νὰ ἀρνηθῆτε ὁλοσχερῶς τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὸ μέρος τοῦτο, διότι ὡς μανθάνω τὸ ἥμισυ ποσὸν ἐξηντλήθη, 100, 000 δραχμαὶ, θέλετε καταδικάσει τὸν τόπον εἰς τὴν καταδίωξιν τὴν τρομερὰν ἐκ μέρους τῶν λῃστριακῶν συμμοριῶν. Ἂν θέλετε νὰ ἐλαττώσητε τὸ ποσὸν, δένετε τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σήμερον ἦλθεν εἰς τὰ πράγματα καὶ ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρει ἀκόμη πῶς νὰ φέρῃ τὴν ἡσυχίαν εἰς τοὺς τόπους ἐκείνους.

§59ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ θεωρῶ προσωπικὸν τὸ ζήτημα, θέλω ἀντικρούσει εἰς τὸ προσωπικὸν ζήτημα τοῦ πεσόντος ὑπουργείου, θεωρῶ προσβεβλημένον τὸν ἑαυτόν μου.

§60ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πρὶν ἢ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου κρίνω ἀναγκαῖον νὰ εἴπω δύω λέξεις ὡς πρὸς τὸ προοίμιον τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ προαγορεύσας κ. Βαλτινός. Εἶπεν ὅτι παραξενεύεται μὲ τὴν δεξιὰν πλευρὰν διὰ τὶ νὰ μὴ ὑποστηρίζῃ ὅ,τι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἔφερε ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Κύριοι! Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. Βαλτινὸς πρέπει νὰ παραξενεύεται μὲ τὴν διαγωγὴν τῆς δεξιᾶς πλευρᾶς ἢ ἐγὼ νὰ παραξενεύωμαι μὲ τὸν συλλογισμὸν τοῦ κ. Βαλτινοῦ. Ἐξηγοῦμαι· ἐν πρώτοις, κύριοι, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ πολλοὶ ἐξ ὅσων μέχρι τοῦδε ὡμίλησαν, πρὸ πάντων οἱ ὑπουργοὶ ἐθεώρησαν τὸ ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ οὐχὶ ὡς ζήτημα ὑπουργικὸν, ἀλλ’ ὡς ζήτημα ἀδιάφορον. Ἐπομένως δὲν ἕπεται, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις προσήγαγε τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν, ἐχρεώστει ἡ δεξιὰ πλευρὰ νὰ τὸν ὑποστηρίζῃ· ἀπόδειξις τρανὴ ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πολλὰ μέλη ἀνήκοντα εἰς τὴν δεξιὰν πλευρὰν ὑπεστήριξαν τὰς οἰκονομίας. Δὲν ἠξεύρω τίς ἐκ τῶν δύω πρέπει νὰ παραξενεύεται ὁ κ. Βαλτινὸς ἢ ἐγώ; Τί συνέβη κύριοι; ὁ προϋπολογισμὸς ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν προλαβοῦσαν κυβέρνησιν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καθὼς καὶ ἡ ἀριστερὰ πλευρὰ ἐκήρυξαν ὅτι μὲ τοιοῦτον προϋπολογισμὸν σπατάλης δὲν δύναται νὰ κυβερνηθῇ ὁ τόπος, πρέπει νὰ γείνουν ἐλαττώσεις καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κ. Χρηστίδης ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ὄχι μόνον τὰς οἰκονομίας τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξαμεν ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ τὰς ὑποστηρίξωμεν καὶ ὡς ὑπουργοὶ, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη πλειοτέρας θέλομεν σᾶς προτείνει, καὶ ἐνθυμοῦμαι ἐπροκάλεσε καὶ χειροκροτήσεις· πῶς λοιπόν; αὐτοὶ οἱ λόγοι ὑπηγορεύθησαν ἀπὸ πνεῦμα δημοσίας ἀγυρτείας ἢ εἰλικρινείας; πρέπει νὰ ἦσθε συνεπεῖς. (θόρυβος) Ὁ κ. Ζαΐμης εἶναι συνεπέστατος καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἔλεγεν ὅτι δὲν δύναται μὲ τόσας οἰκονομίας νὰ κυβερνηθῇ ὁ τόπος· ἀλλὰ τί ἔλεγεν ὁ κ. Χρηστίδης, τί ἔλεγεν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος τί ἔλεγον ἐγώ; ὅτι ἠδυνάμεθα (θόρυβος).

§61ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Σεῖς ἐξωδεύσατε εἰς 3 μῆνας 100,000 δραχμάς.

§62ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δύνασθε λοιπὸν νὰ κυβερνήσετε μὲ τὰς οἰκονομίας αὐτάς; σεῖς εἴπατε ὅτι δύνασθε, πῶς δὲν εἶσθε συνεπεῖς; (θόρυβος) Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ταράττεσθε ἀφίνω αὐτὰ σήμερον.

§63ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι νὰ τὰ εἰπῆτε.

§64ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Θέλετε λοιπὸν; μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐπερίμενα κύριοι, ὅτι ὁ κ. Χρηστίδης ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντικρούσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ζαΐμην. Ὁ κ. Ζαΐμης εἶναι συνεπέστατος. Οἱ ἄλλοι ὑπουργοὶ εἶπον ὅτι δύνανται νὰ κυβερνήσωσι, σήμερον ἔρχονται ὄχι νὰ προτείνουν νέας οἰκονομίας ὅπως προχθές, ἀλλὰ νὰ κάμουν ἐξαιρέσεις· χθὲς 130,000 δραχμῶν ἐκάμαμεν ἐξαιρέσεις εἰς τὰ ἐπαρχεῖα· ποῦ εἶναι τὸ ποσὸν τῶν 2,000,000; ὅταν εἰς κάθε προϋπολογισμὸν κάμνωμεν ἐξαιρέσεις θὰ καταντήσωμεν εἰς τὸ μηδέν. Ποῦ εἶναι αἱ οἰκονομίαι τὰς ὁποίας, μᾶς ὑπεσχέθησαν, ὅτι δηλ. θὰ προτείνωσι καὶ νέας ἀκόμη ἐνῷ μάλιστα συνέβησαν καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα οὔτε ἡ ἐπιτροπὴ, οὔτε ἡ Συνέλευσις ἐγνώριζε, ἡ μεγάλη ἐκείνη δαπάνη εἰς τὴν σύστασιν τοῦ σώματος ἐκείνου, τοῦ παραδόξου ἐκείνου ἡμιτάγματος; Εἶναι λοιπὸν λόγος ἰσχυρὸς νὰ προτείνωνται νέαι οἰκονομίαι, διότι μὲ νέα βάρη ἐπιφορτίζεται ἡ πατρίς. Αὐτὰ, Κύριοι, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω ὡς πρὸς τὸ προκείμενον. Ἔρχομαι δὲ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι εἶμαι εἰλικρινέστατος. Κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, θεωρῶ περιττὴν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, διὰ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ ποσοῦ, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ δαπάνη, ἡ προσδιωρισμένη διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν δημόσιον ἀσφάλειαν, δὲν δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς κανένα ὅριον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προΐδωμεν ποῖαι ταραχαὶ δύνανται νὰ συμβῶσι, ποῖα ἔκτακτα γεγονότα θὰ ἀναγκάσουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δαπανήσῃ· νὰ ὁρισθῇ κύριοι, τὸ ποσὸν εἶναι ἀδύνατον, καὶ διὰ τοῦτο, κύριοι, ὁ ἴδιος νόμος τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσετε αὐτὴν τὴν δαπάνην τὴν ἀφῄρεσεν. Τὰ μέτρα τῆς γενικῆς ἀσφαλείας τὰ ἐξαιρεῖ ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, διότι εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἰδοὺ τὶ λέγει· «ἐὰν αἱ διὰ τοῦ παρελθόντος νόμου χορηγούμεναι πιστώσεις δὲν ἐξαρκέσωσιν πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων, ἐπιτρέπεται ἵνα ἐν ἀπουσίᾳ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας χορηγηθῶσι διὰ Β. Διατάγματος ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἐπὶ τῶν ἑξῆς ἄρθρων....» Ὡς βλέπετε δύναται νὰ δαπανήσῃ καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Συνελεύσεως· διότι ἐξαιρεῖ τὰ γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας. Ἂν ἐκραγῇ μία στάσις καὶ δὲν ἔχῃ πίστωσιν, νομίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖρας; καὶ θὰ τὴν ὀνομάσητε κυβέρνησιν πατριωτικὴν, διότι δὲν ἐδαπάνησε καὶ ἓν ἑκατομμύριον διὰ νὰ προλάβῃ τὴν στάσιν; Ἀδύνατον λοιπὸν νὰ ὑποβληθῇ ἡ δαπάνη εἰς ὅρια. Διὰ τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον εἴτε 200 εἴτε 180 χιλιάδες προσδιορισθῶσι. Εἰς ἄλλο ὅμως ἀντικείμενον πρέπει νὰ ἐνασχοληθῇ ἡ Συνέλευσις, αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, τοὐτέστι τὸ ἀντικείμενον περὶ τῆς χρήσεως τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι τοῦ λοιποῦ πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ δαπάνη εἰς τὴν ἔμμισθον ἐθνοφυλακήν· τοῦτο εἶναι σπουδαῖον ζήτημα· διότι ἡ παῦσις αὐτοῦ τοῦ μέσου διὰ τὴν ἀσφάλειαν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς καλῆς διοργανώσεως τοῦ στρατοῦ καὶ τακτοποιήσεως. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ στρατός μας τὴν σήμερον εἶναι εἰς καλὴν κατάστασιν, ὥστε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ ἐκτάκτου μέτρου, τὸ ὁποῖον ὅσον εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις εἶναι πάντῃ περιττὸν, τόσον εἰς ἀνωμάλους εἶναι χρησιμώτατον. Τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν ὅλων ὑμῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν ἐφθάσαμεν εἰσέτι εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, ὥστε νὰ κατασταθῇ τὸ μέσον τοῦτο περιττὸν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ν’ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμνῃ χρῆσιν τοῦ μέτρου τούτου τοῦ ἐκτάκτου.

§65ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκονομ.) Κύριοι, ὁ καταβὰς τοῦ βήματος νομίζει, ὅτι ἔδρεψε δάφνας, ἀλλ’ ἐγὼ τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι ἔδρεψε τὸ ἐναντίον. Κύριοι, εἶπον καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ὡς ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἐκεῖ ὑπεστήριξα, τὰς ὑποστηρίζω ὡς ὑπουργὸς, καὶ, ὡς εἴδετε, ὑπεστήριξα καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Οἰκονομίας μέχρι τριχός. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι ἐδημοκόπησα ἀπὸ τοῦ βήματος. Εἶπεν ὁ προαγορεύσας καὶ ἄλλο τι ὄχι ὀρθὸν, ὅτι, ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι θὰ φέρωμεν καὶ ἐλαττώσεις ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν εἴπομεν, ὅτι θὰ φέρωμεν νέας ἐλαττώσεις, δὲν εἶπον τοῦτο (θόρυβος). Δὲν ὠφελεῖσθε συνταραττόμενοι, διότι δὲν ἀκούετε τὴν σειρὰν τοῦ λόγου, ἥτις εἶναι ἀναγκαία διὰ νὰ φωτισθῆτε, καὶ ὑμεῖς, καὶ τὸ κοινὸν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀκούει. Δὲν εἶπα ποτε, ὅτι θὰ φέρω ἐλαττώσεις, ἀλλ’ ὅτι θὰ τὰς ἐφαρμόσω.

§66ΣΟΥΪΔΑΣ. Τὸ εἴπετε, ἐπικαλοῦμαι τὴν στενογραφίαν.

§67ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, εἶναι γεγραμμένον ῥητῶς εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, μὲ τὸ περιεχόμενον τῆς ὁποίας εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος, διότι εἶμαι καὶ ὁ συντάκτης αὐτῆς· εἶπον καὶ ἐπαναλαμάνω, ὅτι εἰς μόνην τὴν Κυβέρνησιν ἀνήκει, ὅταν φέρῃ τὸν προϋπολογισμὸν, νὰ τὸν φέρῃ μὲ πολλὰς ἐλαττώσεις, διότι αὐτὴ γνωρίζει ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσιν ἐλαττώσεις. Ἐπρόσθεσα ὅτι εἰς μόνην τὴν κυβέρνησιν ἀνήκει, ἐφαρμόζουσα τὸν προϋπολογισμὸν, νὰ ἐπιφέρῃ νέας ἐλαττώσεις ὅπου εἶναι ἀνάγκη, καὶ εἴπομεν ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου, ὅτι θὰ προσπαθήσωμεν, ἐφαρμόζοντες τὸν προϋπολογισμὸν, νὰ ἐπιφέρωμεν ἐλαττώσεις. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι ἐδημοκόπησα, ἀπ’ ἐναντίας ὅ,τι εἴπομεν, καὶ τὸ πράττομεν καὶ θὰ τὸ πράξωμεν. Καὶ λυποῦμαι, ὅτι δὲν θὰ εἶσθε ἐδῶ παρόντες, ὅταν θὰ δοθῇ ὁ ἀπολογισμὸς διὰ νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι, πᾶν ὅ,τι λέγομεν, ἐκεῖνο καὶ θὰ πράξωμεν. (θόρυβος)· Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 64 κλείει τὴν 31 8βρίου 65 κατὰ τὸν νόμον καὶ παραδίδεται εἰς τὸ 66.

§68ΣΟΥΪΔΑΣ. Θὰ εἶσθε ἕως τότε ὑπουργός;

§69ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Πιστεύω καὶ εὔχομαι, ὅτι ἕως τότε, οὔτε ὑμεῖς Συνέλευσις θὰ διατελῆτε, οὔτε ἐγὼ ὑπουργός. — Αὐτὴν τὴν μικρὰν ἀπάντησιν, τὴν λογικὴν, τὴν θετικὴν εἶχον νὰ κάμω εἰς ὅλας τὰς φρασεολογίας, ἃς ἐξετόξευσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν, τῳόντι ἦτον ἐναντίας γνώμης εἰς τὰς περισσοτέρας ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἡ πλειοψηφία ἐπέφερεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν, ὑποστηρίζων τὸ φρόνημά του ἀπὸ τοῦ βήματος, εἰς τὴν Συνέλευσιν δὲ ἀνήκει νὰ κρίνῃ μεταξὺ τῶν προτάσεων τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, μὲ τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι σύμφωνος. Ἀλλὰ τί σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν; Τί σᾶς ἐζήτησε; Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ προσδιώρισεν. Ἡ ἐπιτροπὴ τί εἶπεν; Νὰ διοικώμεθα ὀρθῶς· ἂν ὀρθῶς διοικηθῶμεν καὶ δὲν θέλωμεν νὰ κινήσωμεν πάθη ὅτι ἀρκοῦν 100,000 δραχμαί. Ἦτο πιθανὸν, Κύριοι, ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου, Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου, ὅτε καλύπτεται ὅλος ὁ τόπος ὑπὸ χιόνος, ὅτι ἤθελον δαπανηθῆ εἰς καταδίωξιν τῶν ληστῶν 100,000 δραχμῶν; Εἶσθε κύριοι νὰ κρίνητε ὅπως θέλετε. Ἡ ἐπιτροπὴ, ὅταν ἐσκέπτετο, δὲν εἶχε παντάπασι τὴν ἰδέαν, ὅτι ἤθελον ἐξοδευθῆ 100,000 δραχμαί. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν σᾶς λέγει· «δότε μου τὰς 100,000 δραχμ.» καὶ σᾶς τὸ λέγει, ὅταν ἔρχεται ὁ Μάρτιος, ἤγουν εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἀνοίγει τὸ κλαρὶ, ὅπως λέγουν. Τί θέλετε νὰ εἴπητε σήμερον; ὅτι ζητεῖ αὔξησιν; παντάπασιν, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ. Δύνασθε νὰ εἴπητε, «σοῦ ἀφαιροῦμεν τὸ ¼, διότι ἡ μία τριμηνία λήγει,» καὶ τότε ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν εἶναι ἐντὸς τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐστάθη ἢ ἐγνωμοδότησεν ἡ ἐπιτροπή. Πῶς ἔρχεσθε λοιπὸν νὰ καταγγείλητε εἰς τὸ κοινὸν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν τηρεῖ τὰς ὑποσχέσεις του καὶ τὸ πρόγραμμά του; Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ φέρωμεν μεγάλας ἐλαττώσεις. Καὶ σημειώσατε, Κύριοι, ὅτι, ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέλος, ἐγνωμοδότει, δὲν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἡμίταγμα, τὸ ὁποῖον ἐσχηματίσθη, καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν τί τρέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν κοινωνίαν, διότι εἴμεθα ἁπλᾶ μέλη τῆς κοινωνίας· μόνον ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ προγνωρίζῃ τί θὰ γείνῃ· εἰς αὐτὴν ἀνῆκε νὰ μᾶς εἴπῃ, «πλανᾶσθε, ἔχω ἀνάγκην νὰ ζητήσω 500,000 δραχμάς.» Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον δὲν ζητεῖ σήμερον περισσότερον ἀφ’ ὅ,τι ἡ ἐπιτροπή· αὔριον θὰ ἴδητε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ ζητήσῃ οὐδενὸς λεπτοῦ αὔξησιν, ἀλλὰ θὰ εὐχαριστηθῇ εἰς ὅ,τι ἐψήφισεν ἡ ἐπιτροπή. Εἶναι εὔκολον νὰ μηκτυρίζωμεν, νὰ χλευάζωμεν καὶ ὀνειδίζωμεν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν δίκαιον, καὶ αὐτὸ τὸ δίκαιον δὲν θὰ σᾶς συγχωρήσωμεν νὰ τὸ καλύψητε πώποτε. Δύνασθε νὰ λέγητε ὅ,τι θέλετε, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὰ πράγματα νὰ σᾶς ἀντιτάξωμεν. Ποτὲ ἀπὸ τοῦ βήματος δὲν θὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμπορεῖ νὰ διοικηθῇ μὲ ὀλιγώτερον ἀπὸ 23 ἑκατομμύρια, διότι δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει 23 ἑκατομμύρια, καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν πιέσωμεν, νὰ τὴν γυμνώσωμεν. Ὀφείλομεν νὰ ζήσωμεν μὲ ὅλην τὴν λιτότητα, μὲ ὅλην τὴν γυμνότητα, νὰ καταβιβάσωμεν ἀκόμη, Κύριοι, ὄχι ὅμως νὰ βαρύνωμεν τὴν Ἑλλάδα μὲ δάνεια. Ὀφείλομεν νὰ πληρώνωμεν διὰ τόκους ἕνα ἑκατομμύριον δραχμῶν ἐτησίως, καὶ πρῶτον καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐλαττώσῃ ἐφαρμόζουσα ὅλας ἐκείνας τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας δύναται νὰ καταργήσῃ, χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Εἴπατε, ὅτι χθὲς ἔγεινε μία ἐξαίρεσις· ἀλλὰ τὶς ἐκ τῶν πληρεξουσίων δὲν ἀνέστη; Ἀπέναντι λοιπὸν μιᾶς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ;

§70ΣΟΥΪΔΑΣ. Καὶ πῶς δὲν εἶσθε ἐναντίος;

§71ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἔγεινεν ἐξαίρεσις, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀληθές· δὲν ἐζητήσαμεν ἡμεῖς ἐξαίρεσιν, καὶ σεῖς εἶσθε παντοδύναμοι νὰ τὸ κάμητε. Ἔρχεσθε λοιπὸν νὰ μεμφθῆτε ἡμᾶς διότι ἐκάματε σεῖς ἐξαίρεσιν; Ἐγὼ, ἂν ἤμην ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤθελον ἐπιμείνει νὰ καταργήσω καὶ τοὺς 35 οὐχὶ μόνον τοὺς 17 Ἐπάρχους, ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν πρέπει νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν καὶ διὰ τοῦτο ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν γνώμην του, καὶ ἔχει δίκαιον. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἥτις, ὡς βλέπω, εἶναι μεμονωμένη, ἠδυνάμεθα καὶ ἄνευ Ἐπάρχων νὰ ζήσωμεν, ἀλλ’ ἄλλως ἔκρινεν ἡ Συνέλευσις. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὐχαριστήθη, διότι ἠναγκάσθημεν νὰ πάρωμεν 120 χιλιάδας; Σήμερον δὲν ἔχομεν χρήματα, καὶ δυσκόλως θὰ διανύσωμεν τοὺς 3 μῆνας, ἕως οὗ νὰ ἀρχίσουν αἱ εἰσπράξεις· καὶ ἐπεθύμουν νὰ γίνῃ σήμερον καὶ αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις καὶ ἄλλη. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Συνέλευσις θέλῃ ν’ ἀποφασίσῃ οὕτω πως, τί ἔπρεπε νὰ κάμωμεν; Δὲν ἀστειεύομαι, λέγω θετικώτατα, ὅτι δυνάμεθα νὰ διοικηθῶμεν ἄνευ ἐπάρχων. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα μὲν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ἀφίνει εἰς τὴν κρίσιν σας, ἀλλὰ δὲν δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε τὰ μέσα τῆς ἀσφαλείας σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφ’ οὗ 100 χιλιάδες ἐδαπανήθησαν εἰς τὸ παρελθὸν διάστημα, νὰ εἴπητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἔχει 9 μῆνας ἔμπροσθέν της, τὸ ἔαρ, τὸ φθινόπωρον, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διοικήσῃ ἄνευ λεπτοῦ; Δὲν πρέπει ὅμως ν’ ἀγνοῇ ἡ Συνέλευσις ἓν ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις κηρύττει ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ἀπὸ τὸ βιβλίον τῆς Ἑλλάδος ἥ, τε ἔμμισθος ἐθνοφυλακὴ καὶ ἡ χρῆσις αὐτῆς, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε πρὸ ὀλίγου, (εἶναι γεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικά), συστήσαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ προσπαθήσῃ βαθμηδὸν νὰ συναθροίσῃ στρατιωτικὴν δύναμιν εἰς τὰς μεθορίους ἐπαρχίας καὶ νὰ παύσῃ ὅλη ἡ ἔμμισθος Ἐθνοφυλακὴ, καὶ ἐν καιρῷ ἀνάγκης νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν τοῦ τόπου, διότι ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὄχι διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος εἶπεν, δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω κἀμμίαν κακὴν πρόθεσιν εἰς τοὺς προὔχοντας κατὰ τὰς ἐπαρχίας· εἰς τὴν φύσιν τῆς ἐμμίσθου Ἐθνοφυλακῆς εἶναι τὸ νὰ μένῃ ἡ λῃστεία καὶ ἀντὶ νὰ ἐλαττοῦται ν’ αὐξάνῃ. Τὸ στοιχεῖον τῆς ἀταξίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ τὴν τάξιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μεταχειρισθῇ τὸ στοιχεῖον τῆς τάξεως, ὅπερ εἶναι ἡ χωροφυλακὴ, ὁ τακτικὸς στρατὸς, καὶ ἡ τακτικὴ Ἐθνοφυλακὴ· αὐτὴ δὲ ἡ ἀπόφασις εἶναι σημειωμένη εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ ὑπουργείου. Κατὰ τῆς ἐμμίσθου Ἐθνοφυλακῆς πρῶτος ἐγὼ κηρύττομαι καὶ εἶμαι κεκηρυγμένος οὐχὶ διὰ λόγους προσωπικοὺς, ἀλλὰ διότι εἶχα καὶ ἔχω τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας κηρύττω σήμερον· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν, μία νέα Κυβέρνησις νὰ μεταβάλῃ ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ τὰ κακὰ τῆς παρελθούσης, εἶναι ἀνάγκη νὰ βαδίζῃ βαθμηδόν, διότι δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ εἰς ἓν μέρος θεραπείαν ὁ ὑπουργός, ἀλλ’ εἰς πᾶσαν τὴν ἐπικράτειαν, καὶ, καθὼς ἄριστα ὡμίλησεν εἷς ἄλλος προαγορεύσας, τὰ πράγματα δὲν βιάζονται· ὁ ὑπουργὸς δὲν ἔρχεται νὰ δημιουργήσῃ τίποτε, ἀλλ’ ἔχει τὴν ἀποστολὴν νὰ κανονίζῃ τὰ ὑπάρχοντα πράγματα, καὶ νὰ τὰ διαῤῥυθμίζῃ εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποβαίνουν εἰς καλὸν τῆς πατρίδος. Ἦλθε, Κύριοι, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ εὗρεν εἰς κατάστασιν ἀνώμαλον τὸν τόπον, εὗρεν ἐπαναστατημένην τὴν φρουρὰν τοῦ Μεσολογγίου, τὴν φρουρὰν τῆς Ναυπάκτου, τὴν φρουρὰν τῆς Βονίτσης, καὶ τὸ μόνον δυνατὸν στοιχεῖον ἦτον ἡ ἔμμισθος Ἐθνοφυλακή. Ἠδύνατο λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαλύσῃ αὐτὴν τὴν Ἐθνοφυλακὴν ἀμέσως, διὰ νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν μίαν ἀταξίαν ἄλλην; Ἠδύνατο νὰ διατάξῃ τὴν ἀναρχίαν; Μοὶ φαίνεται ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν Ἑλλήνων πληρεξουσίων, μήτε τὸ πιστεύει, μήτε τὸ συνιστᾷ. Ἡ Κυβέρνησις προβαίνει βαθμηδόν, καὶ ἠκολούθησε μάλιστα τὰ αὐστηρὰ, τὰ ὀρθὰ καὶ συνετὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ προκάτοχος διέταξε. Ἔχομεν τινὰς συμπαθείας εἰς ἐκεῖνο τὸ τάγμα, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς Μεσολόγγιον, καὶ μολοντοῦτο τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἤλθομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν (θόρυβος), τὸ διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχε κοινοποιηθῆ, καὶ μολοντοῦτο τί ἐπράξαμεν; ὡς Κυβερνῆται αἰσθανόμενοι πόνον, δὲν ἐμιμήθημεν ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἐφείσθησαν τῶν φίλων των, καὶ οὐχὶ μόνον δὲν διέταξαν διάλυσιν, ἀλλ’ οἰκονόμησαν καὶ τὸ πρᾶγμα, ἡμεῖς ὅμως δὲν οἰκονομήσαμεν (θόρυβος). Τὰ πράγματα, Κύριοι, δὲν μεταβάλλονται διὰ τῶν λόγων. Ἦλθε, Κύριοι, ἡ στάσις τῆς Βονίτσης, τοὺς διελύσαμεν καὶ ἐκείνους· δὲν ἐδιστάσαμεν, δὲν ὀπισθοδρομήσαμεν, καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον ἐλάβαμεν παντοῦ καὶ θέλομεν τὸ λάβει, καὶ ὅπου ἂν εὕρωμεν τὴν ἀταξίαν θὰ τὴν κτυπήσωμεν. Καὶ ὅμως τὶ ἔρχεσθε καὶ λέγετε σήμερον; «δὲν σᾶς δίδομεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε, διότι τὰ ἐδώσαμεν εἰς τοὺς προκατόχους σας.» Δὲν ἔρχομαι νὰ εἴπω τίποτε διὰ τὰ παρελθόντα· λέγω μόνον, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα, ἡ ἀπαίτησις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι δικαιοτάτη, καὶ ἡ Συνέλευσις, πιστεύω, δὲν θέλει τὴν ἀποῤῥίψει.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Πετσάλης.

§74ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔδωσε τὴν θέσιν του εἰς τὸν Κ. Κεχαγιᾶν ὅστις ὡμίλησε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ εἶναι ἐγγεγραμμένος καὶ ὁ Κ. Κεχαγιᾶς.

§76ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε περὶ τῶν ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπισήμως ἔδωκεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως· θὰ περιμείνω τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῶν· βλέπετε πόσον μέτριος εἶμαι, ἂν καὶ ἠδυνάμην νὰ εἴπω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ὁ Κ. Χρηστίδης πολλάκις ἔδωκεν ὑποσχέσεις εἰς τὸν βίον του τὸν πολιτικὸν καὶ οὐδέποτε τὰς ἐτήρησε· τοὐλάχιστον αὐτὸ διδάσκει ἡ ἱστορία ἡ σύγχρονος τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἤθελα νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως· πολλοὶ ἔλαβον αὐτὸν πρὸ ἐμοῦ καὶ ἡ συζήτησις, ἥτις ἐγένετο, ἦτο ἀρκοῦσα διὰ νὰ φωτίσῃ τὴν Συνέλευσιν ὥστε ἐν γνώσει νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν της. Ἀλλά τινες τῶν ἀγορευσάντων ἐν γνώσει ἔῤῥιψαν πλαγίας μομφὰς κατὰ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως· αὐτὸ ἔπραξε καὶ ὁ Κ. Χρηστίδης νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παραλείπων νὰ τηρήσῃ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὤφειλεν ὡς ὑπουργὸς νὰ φυλάξῃ. Ἐγὼ, Κύριοι, ἀρκοῦμαι εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, Κυρίου Ζαΐμη, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ δυσκόλου αὐτοῦ ζητήματος τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ διεξαγάγῃ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ἥτις ἐσυστήθη ἀμέσως μετὰ τὴν ἔλευσιν τῆς Βασιλείας. Ὅστις δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐννοήσῃ τὴν δυσχέρειαν τῶν περιστάσεων ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις, ὁ τοιοῦτος μόνος δὲν δύναται καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν αὐτὴ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ προσήνεγκεν. Ὅταν ὑπάρχουν ἐπίσημοι διαβεβαιώσεις ὁποῖαι εἶναι αἱ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν ὑπάρχουν ἐπίσημοι ἀποδείξεις, ὁποῖαι εἶναι αἱ ἀποτελούμεναι ὑπὸ τῶν δημοσίων ἐγγράφων ἑνὸς Κράτους, ὅταν ᾖναι αὐτὰ τὰ ἴδια γεγονότα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι περὶ τῆς ἀληθείας (σᾶς προσθέτω καὶ ἓν ἕτερον) ὅταν ὑπάρχῃ ἡ ὁμολογία ἡ ἐπίσημος τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας, τὸ νὰ ἔρχωνταί τινες κατὰ συμφέρον ἢ κατὰ θέλησιν νὰ διαστρέφωσι τὰ πράγματα, νὰ ῥίπτωσι μομφὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τοῦτο βεβαίως δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀλήθειαν, οὔτε νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἀξίαν ἀπὸ τὰ πρόσωπα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὰ τὰ γεγονότα. Ἡ κατάστασις τῆς Ἀκαρνανίας, ὅταν ἦλθεν ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὴν ἀποδώσω εἰς καμμίαν εἰδικὴν αἰτίαν, ἀλλ’ εἰς τὰς γενικὰς αἰτίας, αἱ ὁποῖαι ἐπεπόλαζον τότε, ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἡ γείτων ἐπικράτεια παρεπονέθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι οἱ ὑπήκοοί της ἐλῃστεύοντο ἐν σταθερᾷ μεσημβρίᾳ. Ἐν τούτοις, Κύριοι, εἰς ὀλίγον διάστημα χρόνου, ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον σᾶς παρουσίασεν ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· δηλ. ἐξήλειψεν ἐντελῶς τὴν λῃστείαν ἀπὸ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ εἰς εἰδικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐνήργησαν ἐπὶ τοῦ τόπου ἐκείνου· δὲν θέλω νὰ ὑπερασπισθῶ κανὲν πρόσωπον, οὔτε νὰ συστήσω εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν κανὲν τοιοῦτον. Τὰ πρόσωπα ἔχουν τὴν ἀξίαν των, ἀνεξαρτήτως ἀπὸ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἄτομά τινα δύνανται νὰ ἔχουν διὰ νὰ ἐλαττώσουν αὐτὴν, ἡ κοινωνία πάντοτε καὶ εἰς πᾶσαν ἐποχὴν ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν διαγωγὴν θέλει ἐκτιμήσει. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀξίως τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει, σᾶς ὑπέδειξε τὴν ἀνάγκην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, νὰ μὴ δύναται νὰ μεταχειρισθῇ ἄλλα μέσα παρὰ τοὺς ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπόν της, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔπραξεν ὁ προλαλήσας ὑπουργός, κατακρίνων τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἰς μίαν ἐποχὴν τοιαύτην, καθ’ ἣν οὔτε στρατὸς ὑπῆρχεν, οὔτε ἄλλη τις δύναμις, κατέφυγεν εἰς αὐτὸ τὸ μέσον τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐπαρουσίαζον αἱ περιστάσεις διὰ νὰ μεταχειρισθῇ. Δὲν θέλω σήμερον νὰ ἐπεμβῶ εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρόκειται ἐνώπιόν σας, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἁρμοδίαν τὴν ὑπάρχουσαν Κυβέρνησιν, ἂν πρέπῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ μὲ τὸ ἴδιον μέσον ἢ ὄχι· διότι ἐγὼ δὲν ἀναγνωρίζω τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἐσφετερίσθη ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ κυβερνήσῃ. Λέγω ὅτι αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας ἢ ἄλλα πρόσωπα νὰ μεταχειρισθῇ· αὐτὴ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς περιστάσεις, ἂν ὑπάρχῃ ἀνάλογος πραγματικὴ δύναμις εἰς τὸν στρατὸν, ὥστε νὰ μεταχειρισθῇ μέρος αὐτοῦ καὶ εἰς καταδίωξιν τῆς λῃστείας, αὐτὴ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ὁ στρατὸς σήμερον προσφέρῃ ἀποχρώσας ἐγγυήσεις εἰς αὐτὸν τὸν σκοπόν. Ἀλλ’ ἔρχομαι νὰ διορθώσω ἐσφαλμένας κρίσεις τοῦ νῦν ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις δὲν ἠδυνήθη, ἂν καὶ σήμερον ὑπόσχεται νὰ κυβερνήσῃ τὸ κράτος, νὰ κατανοήσῃ ὅτι εἰς τοιαύτην ἐποχὴν ἐλθοῦσα ἡ Κυβέρνησις ἡ παρελθοῦσα ἠναγκάσθη νὰ ἐξοδεύσῃ 90 χιλ. δραχ., ὡς εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργός.

§77ΤΙΝΕΣ. 69 χιλιάδες.

§78Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ἀδιάφορον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησε διὰ νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, ὅστις δὲν κάμνει την διάκρισιν ὅτι αὐτὰ τὰ ἔξοδα ἠμποροῦν νὰ ᾖναι πολλὰ καὶ μεγάλα, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν ἰδιαιτέρων περιστάσεων. Σήμερον, ἂν ὑπάρχῃ ἀσφάλεια εἰς τὸ κράτος, αὔριον ἠμπορεῖ νὰ παρουσιασθοῦν περιστάσεις νεώτεραι καὶ ν’ ἀπαιτηθῇ νὰ ἐξοδευθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐξωδεύθη, ἢ καὶ ἀνώτερον. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἓν ἄλλο ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἐπίσης παρεγνώρισεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ πᾶν ἄλλο δύναταί τις νὰ κατηγορήσῃ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνόμισε κατάλληλα νὰ λάβῃ, καθόσον ἀφορᾷ τὸν στρατὸν, ἀφ’ οὗ εἰς τὸν στρατὸν ἐπαρουσιάσθησαν ἀντιπειθαρχικὰ κινήματα. Ὅτε, Κύριοι, ἐγένετο ἡ στάσις τῆς Τριπόλεως, ὑπῆρχεν ἀκόμη ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ Κύριος Σμολένσκης, ὅστις ἤδη παρακάθηται ἐνταῦθα. Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὁμοθυμαδὸν παρεδέχθη τὴν διάλυσιν τοῦ τάγματος, καὶ συνετάχθη περὶ τούτου τὸ οἰκεῖον διάταγμα, διὰ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Α. Μ. Ἦταν τὰ πάντα ἕτοιμα πρὸς ὑπογραφὴν, ὅταν ἐπῆλθεν ἡ μεταβολὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Κανεὶς δὲν ἠδύνατο ν’ ἀμφιβάλῃ, ὅτι καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ διαδόχου του ἤθελε παραδεχθῆ τὸ ἴδιον μέτρον· ἀλλὰ δυστυχῶς, καὶ κατὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ καταδικάσω τὰς πεποιθήσεις τοῦ ἀτόμου, δυστυχῶς ὁ διάδοχος ὑπουργὸς τοῦ Κυρίου Σμολένσκη, ἅμα διαδεχθεὶς αὐτὸν καὶ συγκαθήσας εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ὅπου ἐπαρουσιάσθη ἐκ νέου τὸ ζήτημα, ἐπέμεινε μέχρι παραιτήσεως, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον τῆς διαλύσεως. Ἐννοεῖτε κάλλιστα ποία ἦτον ἡ θέσις τοῦ ὑπουργείου, ἐὰν μετ’ ὀλίγην ὥραν ἤθελε προβῆ εἰς μίαν νέαν μεταῤῥύθμισιν καὶ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐθεωρεῖτο, ὅτι ἦτον ὁ ἁρμοδιότερος καὶ ὁ ἔχων τὰς πλειοτέρας γνώσεις, τὰς εἰδικὰς γνώσεις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ὥστε ἀναδεχόμενος αὐτὸς τὴν εὐθύνην, ἔπρεπε ν’ ἀφεθῇ ἐλεύθερος νὰ πράξῃ κατὰ τὴν πεποίθησίν του· τοιουτοτρόπως καὶ ἐγένετο. Συνετάχθη πρωτόκολλον ἐν ᾧ καταφαίνεται ἡ γνώμη ὅλων τῶν ἄλλων ὑπουργῶν ὑπὲρ τῆς διαλύσεως τοῦ τάγματος, καὶ ἡ γνώμη τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ ἑτερογνωμοῦντος καὶ ἀναδεχομένου τὴν εὐθύνην. Ἡ ἀρχὴ λοιπὸν, Κύριοι, τῆς διαλύσεως τῶν ταγμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα στασιάζουν, ὡς μέτρον κυβερνητικὸν, εἶναι μία ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν καθιέρωσεν ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις· συνεπὴς δὲ πρὸς αὐτὴν, ὅταν ἐπαρουσιάσθη ἑτέρα στάσις, ἡ τοῦ Μεσολογγίου, παμψηφεὶ, ὁλόκληρον τὸ ὑπουργεῖον παρεδέχθη τὴν διάλυσιν τοῦ σώματος αὐτοῦ, καὶ ὑπέβαλε τὸ διάταγμα εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα τὸν Βασιλέα, ὅστις τὸ ἐπεκύρωσε διὰ τῆς ὑπογραφῆς του. Τὸ διάταγμα, καθὼς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ἔμενεν ἀνεκτέλεστον, ὅταν ἐσχηματίσθη ἡ νέα Κυβέρνησις. Ἦλθεν αὐτὴ καὶ εὗρεν ἓν μέτρον παραδεδεγμένον καὶ κανονισμένον ὑπὸ τῆς προλαβούσης Κυβερνήσεως, μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐφήρμοσε μετὰ πάσης αὐστηρότητος, καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς μεροληψίας, καὶ οὐχὶ ὡς ἤθελησε νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ προλαλήσας.

§79ΛΑΠΑΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ κάμῃ καὶ εἰς τὸ ἕκτον.

§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὰ ἐκεῖ εὑρέθη ἀντίπαλος ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§81ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παρών.

§82ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐὰν θέλητε, μάλιστα φαίνεται τοῦτο, ὅτι, καθὼς ἐξεφράσθη ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ προλαλήσας ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἴσως ἴσως παρὰ τὴν πεποίθησίν του ἐξετελέσθη κατὰ τοῦ τάγματος τοῦ Μεσολογγίου τὸ μέτρον τῆς διαλύσεως. Τοῦτο δὲ τὸ εἰκάζω ἔτι μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἡ διλοχία, ἡ ἐν Ναυπάκτῳ ὑποπεσοῦσα εἰς τὸ αὐτὸ ἁμάρτημα, δὲν ὑπέστη καὶ τὰς αὐτὰς συνεπείας. Τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον δὲν ἔλαβε τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον καὶ κατὰ τῆς διλοχίας ταύτης. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔμεινεν ἐκκρεμὲς, καὶ βλέπετε ποίαν λύσιν ἔλαβεν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, τοῦ ὁποίου ὁ Κ. Χρηστίδης ἀποτελεῖ μέρος, ὥστε οὐδὲν δίκαιον εἶχε νὰ μεμφθῇ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἠκολούθησεν ἓν ὁμοιόμορφον σύστημα κυβερνητικὸν εἰς ἀμφότερα τὰ παρουσιασθέντα αὐτῇ ὅμοια περιστατικά. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἀρκετὰ ἐξέθεσα τὰς περιστάσεις καὶ τὰς αἰτίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις δὲν ἡμάρτησεν εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εὐηρεστήθη ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὴν μεμφθῇ.

§83ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, ἐὰν αἱ τελευταῖαι λέξεις τοῦ Κυρίου Πετσάλη δὲν μὲ ἠνάγκαζον. Δὲν ἔχω, Κύριοι, σκοπὸν νὰ ἐρεθίσω τὴν συζήτησιν· ἐπιθυμῶ ὅμως, ὥστε ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ κοινωνία νὰ γνωρίσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἐνέργειαν ἑκάστου. Ὁ Κύριος Πετσάλης τελευτῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ παρὸν Ὑπουργεῖον δὲν ἐξηκολούθησε τὸν ὁδὸν τὴν διαγραφεῖσαν ἀπὸ τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον ὡς πρὸς τοὺς ἀτακτήσαντας στρατιώτας, καὶ ἀνέφερεν ἰδίως τὴν διλοχίαν τῆς Ναυπάκτου, καὶ μᾶς ἐμέμφθη διὰ τοῦτο· Κύριοι, ἠθέλατε, καὶ ἔπρεπε νὰ μᾶς καταδικάσητε, ἐὰν ἐξηκολουθοῦμεν αὐτὴν τὴν ὁδὸν, νὰ σᾶς εἴπω δὲ κρίνατέ το σεῖς ποία ἡ μία καὶ ποία ἡ ἄλλη ὁδὸς καὶ ἐὰν ἡ ἐδική μας δὲν εἶναι τῷ ὄντι ἡ κατάλληλος. Τί ἔγεινεν εἰς τὸ Μεσολόγγιον; Ἐννοεῖτε, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕκτον τάγμα δὲν θέλω νὰ κάμω λόγον, δὲν θὰ εἴπω εἰς τὸν Κύριον Σμόλενσκ διὰ τί δὲν ἐξετέλεσε τὸ διάταγμα τῆς διαλύσεως, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε, ποῖος τὸν ἐμπόδισε δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, διὰ τοῦτο καὶ δὲν κάμνω λόγον. Τί ἔγεινεν εἰς τὸ Μεσολόγγιον; Ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὴν διάλυσιν τοῦ τάγματος ἀτακτήσαντος, καὶ ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς στρατιώτας νὰ ὑπάγουν εἰς τὰς οἰκίας των, τοὺς δὲ ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς τοὺς διετήρησε δὲν ἠξεύρω εἰς ποίαν κατάστασιν μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἀπολαμβάνουν πλήρη τὸν μισθόν. Καθ’ ἡμᾶς τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν εἶναι τιμωρία, εἶναι εὐεργεσία. Τί ζητεῖ ὁ ἁπλοῦς στρατιώτης παρὰ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ σπίτι του; Τί ζητοῦν οἱ ἀξιωματικοί, παρὰ νὰ κάθηνται εἰς τὰς οἰκίας των ἥσυχοι καὶ νὰ μισθοδοτῶνται. Λοιπὸν, Κύριοι, αὐτὸ τὸ σύστημα δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, διότι δὲν συντελεῖ πρὸς τὴν πειθαρχίαν, πρὸς τὴν τάξιν, διότι τοὺς ἀτακτοῦντας δὲν τοὺς τιμωρεῖ, τοὺς βραβεύει. Ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν τὸ ἐναντίον σύστημα, δὲν ἀπεφασίσαμεν νὰ διαλύσωμεν ἁπλῶς τοὺς στρατιώτας, καὶ νὰ τοὺς στείλωμεν εἰς τὰς οἰκίας των, ἀλλὰ νὰ τιμωρήσωμεν τοὺς ἐνόχους, νὰ ἐνεργήσωμεν ἀνακρίσεις, καὶ αὐτὸ ἐννοοῦμεν σύστημα πειθαρχικόν, σύστημα τὸ ὁποῖον φέρει πρὸς τὴν τάξιν, πρὸς τὴν πειθαρχίαν τὸν στρατόν. Λοιπὸν ἀντὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς Κυρίους ἀξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας πάρετε τὸν μισθόν σας, ὑπάγετε εἰς τὰς οἰκίας σας, καὶ ἀναπαυθῆτε, εἴπομεν οἱ πταίσαντες νὰ δώσωσι λόγον, νὰ τιμωρηθοῦν μεθ’ ὅλης τῆς αὐστηρότητος, καὶ, Κύριοι, τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ἐλάβομεν καθ’ ὅλων τῶν ἀτακτησάντων, ἐν γένει, καὶ ἀπέναντι τῶν ἀτακτησάντων στρατιωτῶν εἰς Βόνιτζαν καὶ ἐναντίον τῶν ἀτακτησάντων στρατιωτῶν εἰς Ναύπακτον, καὶ ἐναντίον ἑνὸς λόχου τοῦ πέμπτου τάγματος περιφερομένου αὐτοκεφάλως εἰς τὰς Ἐπαρχίας.

§84ΤΙΝΕΣ. Ὁ Κύριος Σούδας εἶναι Διοικητής.

§85ΣΟΥΪΔΑΣ. Σεῖς εἶσθε οἱ ἐνεργοῦντες αὐτά. (γέλως).

§86ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μὴ κεντᾷς διὰ τὸν ἀδελφόν σου, διότι ἔχομεν γράμματα κατ’ αὐτοῦ (θόρυβος).

§87ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι ψεύδη ὅλα· ἔχω τηλεγραφήματα (θόρυβος).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι.

§89ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὰ πράγματα, Κύριοι, εἶναι τοιαῦτα, ἐγὼ δὲν θέλω ἐμποδισθῇ βεβαίως ἀπὸ τὰς ἀπειλὰς καὶ τοὺς λόγους νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν, καὶ νὰ μεμφθῶ τοὺς κακούς. Εἷς λόχος αὐτοκέφαλος περιέρχεται εἰς τὴν Στερεάν· δὲν ἤθελε νὰ ὑπακούσῃ τὰς διαταγὰς, αὐτοκέφαλος διευθύνετο πρὸς τὴν Λαμίαν, ἠναγκάσθημεν νὰ διατάξωμεν, νὰ ὑποταχθῇ ὡς καὶ ὑπετάχθη καὶ παρέδωκε τὰ ὅπλα ἀναγκαστικῶς.

§90ΣΟΥΪΔΑΣ. Πότε ἠναγκάσθη (θόρυβος μέγας).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κ. Σουΐδα, θὰ προκαλέσω τὴν ἀποδοκιμασίαν ὑμῶν.

§92ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν, ἔχω τηλεγραφήματα καὶ τὰ παρακαταθέτω (θόρυβος).

§93ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε! Ὁ Κ. Ζυμβρακάκης ἐστάλη ἐκτάκτως εἰς τὸ Μεσολόγγιον, εἶναι ἐδῶ καὶ ἂς σᾶς πληροφορήσῃ (θόρυβος).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι· ἐὰν ζητήσῃ τὸν λόγον ὁ Κ. Ζυμβρακάκης, θὰ τὸν λάβῃ· παρακαλῶ μόνον τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴν ἐξάπτηται, ν’ ἀπέχῃ ἀπὸ διαπληκτισμούς· ἐγὼ ἀφίνω ὅλην τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν συζήτησιν.

§95ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὅταν φέρηται μεροληπτικῶς ἡ Κυβέρνησις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναφέρω εἰς τὴν τάξιν· πιστεύω, ὅτι ἡ δεξιὰ πτέρυξ θὰ ἀποδοκιμάζῃ τὴν διαγωγὴν τοῦ Κ. Σούδα.

§97ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα! (θόρυβος).

§98ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε! Μοὶ δίδει τὴν ἄδειαν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ τῷ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν;

§99ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα!

§100ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θέλω νὰ τὸν ἐρωτήσω· ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μετεχειρίσθη ἄλλα μέτρα ἐδικά της, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ διατάγματος περὶ διαλύσεως ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ προλαβοῦσα καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ἢ τὰ ἴδια; δεύτερον· ἀφοῦ τὸ μέτρον τῆς διαλύσεως τὸ ἐθεώρησε καὶ τὸ θεωρεῖ τόσον κακόν, ποῖος ὑπεχρέωσε τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκτελέσῃ διάταγμα τοιοῦτον;

§101ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν καταλαμβάνω τί ἠθέλησεν νὰ εἴπῃ ὁ Κ. Πετσάλης· ἀφήσαμεν τὰ πράγματα νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Μεσολόγγιον, ὅπως διετάχθη ἀπὸ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα· ὅταν ἡμεῖς ἐξ ὑπαρχῆς ἐκαλέσθημεν νὰ ἐνεργήσωμεν, ἐνομίσαμεν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐνεργήσωμεν αὐστηρότερον, καὶ ὄχι μόνον νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν διάλυσιν παρὰ νὰ τιμωρήσωμεν καὶ τοὺς ἐνόχους. Λοιπὸν ἀπορῶ πῶς ἐρεθίζονται τινές· ἐδὼ προκληθέντες ἔπρεπε νὰ δώσωμεν λόγον διὰ τὴν διαγωγήν μας ὡς πρὸς τὴν διλοχίαν τῆς Ναυπάκτου, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐνεργοῦμεν ἀνακρίσεις καὶ ἀποφασισμένοι εἴμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν τάξιν, καὶ νὰ τὴν ὑποστηρίξωμεν ἀπέναντι παντὸς οὕτινος δήποτε, καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Νόμον ἐναντίον ὅλων ὅσοι ἀτακτήσουν, καὶ διὰ τοῦτο, ὅπου ἐφάνη ἀτάκτημα ἐτιμωρήσαμεν ἐξ ἴσου· παρακαταθέτω τὰ τηλεγραφήματα ἐδὼ χάριν τοῦ κ. Σουίδα· δὲν ἔχω δὲ νὰ εἴπω, παρὰ πολλὰ ὀλίγα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου περὶ ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς· ἐνόμιζόν τινες ὅτι ἤθελον μὲ φέρει εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸν ἑαυτόν μου· ἐπλανήθησαν· ἤμην, εἶμαι καὶ θέλω εἶσθαι κατὰ τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς κατ’ ἀρχὴν, διότι κατ’ ἀρχὴν πιστεύω, ὅτι αὕτη δὲν εἶναι κατάλληλος ἵνα ἐξαλείψῃ τὴν ληστείαν· δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν Δερβεναγάδων, δὲν θέλω, οὔτε ἐγὼ, οὔτε κἀνεὶς τῶν συναδέλφων μου Δερβέναγας νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν θέλομεν συγκέντρωσιν καὶ πληθὺν θέσεων· ἀπόδειξις εἶναι δύω μικρὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα προχθὲς παρουσιάσαμεν, ἔχουν σκοπὸν, ὅπως δύνανται ἀμερολήπτως νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των, ν’ ἀπομακρύνουν τοὺς μικροὺς ὑπαλλήλους, εἰρηνοδίκας καὶ δικαστὰς ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας των καὶ νὰ περιορίζουν τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐνομίσαμεν καὶ νομίζομεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐνασχοληθῶμεν ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ καλοῦ, ὑπὲρ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, παραιτούμενοι δικαιωμάτων καὶ ἐξουσίας ἅτινα εἰς κακὰς χεῖρας δύνανται νὰ διαφθείρουν καὶ νὰ καταπιέζουν τὰς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων. Ὅταν, Κύριοι, ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου, ἠκολούθησεν ἀμέσως τὴν ἀρχὴν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐμπνεόμεθα, τῶν οἰκονομιῶν, καὶ τὴν ὁποίαν θέλει ἐφαρμόσει, καθ’ ὅσον νομίζει, ὅτι αἱ περιστάσεις εἶναι κατάλληλοι, τὶ ἔκαμεν; ἅμα ἀνέλαβε τὸ καθῆκόν του ἔπαυσεν ἀμέσως 40 ἐθνοφύλακας, ἔπαυσεν ἀμέσως 24 κλητῆρας ἐκτάκτους, τοὺς ὁποίους ἐθεώρησε περιττούς· Βλέπετε ὅτι ἡ πρώτη πρᾶξις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐντίμου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐνόμιζε, καὶ δὲν νομίζει τὰς οἰκονομίας ἁπάσας τοῦ παρόντος καιροῦ, ἡ πρώτη πρᾶξίς μας ἦτον ἡ οἰκονομία, καὶ ἠθέλομεν ἐξακολουθήσει νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος, ἐὰν τὴν ἐπαύριον, καθ’ ἣν ἀνελάβομεν τὰ καθήκοντά μας, δὲν εὑρισκόμεθα ἄνευ στρατιώτου εἰς τὸ Μεσολόγγιον, ἄνευ στρατιώτου εἰς τὴν Βόνιτζαν, μὲ τὸν πέμπτον λόχον περιφερόμενον, καὶ τὴν στασιάσασαν διλοχίαν τῆς Ναυπάκτου, ἐὰν δὲν εὑρισκώμεθα ἐντελῶς γυμνοὶ στρατιωτῶν. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει βαρυτάτην εὐθύνην διὰ τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας, πολλὰ δικαίως εἶπεν τότε, ὅτι εἰς αὐτὴν εἶναι τὴν κατάστασιν, καθ’ ἣν στρατιώτην οὐδένα σχεδὸν ἔχομεν· ἐὰν ἀμέσως προχωρήσωμεν εἰς τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισεν ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν εἶναι κίνδυνος μόνον, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐμποδίσωμεν τὰς λαβούσας χώραν πράξεις, ἀλλὰ καὶ οἱ ἴδιοι αὐτοὶ ἴσως ἀπολυόμενοι παρεκτραπῶσι. Ποῦ θὰ εὑρεθῇ τότε ἡ ἡσυχία τοῦ τόπου; Ποῦ θὰ εὑρεθῇ τότε ἡ Κυβέρνησις; Διὰ τοῦτο εἶχε πολὺ δίκαιον ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὄχι μόνον, ἐπειδὴ ἐπέμενεν εἰς τὰς ἰδέας του τὰς ἀρχικάς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχει ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου καὶ ἐπειδὴ εἶδεν ὅτι ἀπὸ τὸ κεφάλαιον αὐτὸ δὲν ἔμειναν παρὰ 6,000 δραχμαί, διότι αἱ ἄλλαι ἐξωδεύθησαν, νὰ εἴπῃ, θὰ ὑπάγω εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ θὰ εἴπω, ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως ἓν ποσόν. Τί ἠθέλατε ἡμεῖς νὰ κάμωμεν; ν’ ἀντιταχθῶμεν; ἢ τί θὰ κάμετε σεῖς; Δὲν ἠρνήθημεν λοιπὸν τὴν ἀρχὴν τῆς οἰκονομίας τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξαμεν, καὶ ἐπεθύμουν ὁ Κ. πληρεξούσιος Κεχαγιᾶς, ὁ ὁποῖος μὲ δυνατὴν φωνὴν μᾶς ἐπέπληξεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου νὰ μᾶς ἀποδείξῃ μίαν μόνην περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ εἰς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα καὶ εἰς τὰ πολιτικὰ παρεβιάσαμεν τὰς ἀρχάς μας· ὑποβάλλομεν τὴν διαγωγήν μας εἰς τὴν ἀνάκρισίν σας, καὶ ἐὰν τῳόντι μᾶς εὕρητε, ὅτι εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν δὲν τηροῦμεν τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξαμεν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ καθήσωμεν εἰς τὰς ἕδρας αὐτάς. Κατὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἐπαρχείων εἶχον, καὶ ἔχω τὴν ἰδίαν πάντοτε γνώμην· ἀλλ’ ἡ γνώμη μου δὲν ἦτον ἰσχυρὰ ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ σιωπὴν καὶ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εὐθύνην, καὶ ὁ ὁποῖος ἐπρέσβευεν τὴν ἐναντίαν ἀρχὴν, καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ τῷ εἴπω, μὴ ἐκφράζῃς τὴν γνώμην σου· δὲν ἦτον οὔτε τῆς δικαιοδοσίας, οὔτε τοῦ δικαιώματός μου. Ἐγὼ, Κύριοι, τῳόντι ἀπορῶ μὲ τὴν μομφὴν τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ μᾶς ἀποδίδουν, ὅτι ἡ πρώτη πρᾶξις ἦτο νὰ ἔλθωμεν ἐδῶ, καὶ νὰ παραιτηθῶμεν μέρους τῶν δικαιωμάτων μας καὶ τῆς ἐξουσίας μας, τὰ ὁποῖα εἰς χεῖρας φατριαστικὰς, ἐπαναλαμβάνω, καὶ κακὰς ἤθελον εἶσθαι ἓν ἰσχυρὸν ὅπλον διὰ νὰ πιέζουν τὰς συνειδήσεις καὶ νὰ διαφθείρουν τὴν ὑπηρεσίαν. Κύριοι, μετὰ τὰς ἐκτεταμένας ἀναπτύξεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐνώπιόν σας, ἁρμόδιοι εἶσθε σεῖς ν’ ἀποφασίσητε, ἐὰν τῷ ὄντι, ὅ,τι θεωρεῖ ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ὄχι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου πλέον Κ. Ζαΐμης, ὄχι ἡ ὑπηρεσία πλέον, παρὰ ἡ κατάστασις αὐτὴ τῶν πραγμάτων, ἐὰν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, καὶ ἴσως τοῦ τόπου, εἶναι ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον σεῖς θέλετε δυνηθῆ νὰ τὸ ἀποκρούσητε. Εἶσθε κύριοι, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε ὅλας τὰς συνεπείας αὐτῆς τῆς ἀποφάσεώς σας. Τὸ καθ’ ἡμᾶς ἐπιμένομεν, καὶ θέλομεν ἐπιμένει εἰς ὅλας τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὑπὸ πολιτικὴν, καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν, καὶ ἕτοιμοι εἴμεθα νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς πᾶσαν συζήτησιν, καὶ πᾶσαν βάσανον ὁπόταν θέλητε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Δαγρές.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ καιροῦ ὁ Κ. Δαγρὲς ζητεῖ τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποβάλῃ μίαν ἀναβλητικὴν ἔνστασιν· ἂς τὸν ἀκούσωμεν.

§105ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§106ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, μὴ σπεύδετε ὅταν πρόκειται νὰ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ ἐξοδεύωνται οἱ ἱδρῶτες τοῦ πτωχοῦ, τοῦ ῥαγιᾶ. Ἀπὸ ὅλην τὴν συζήτησιν δὲν ἠκούσατε τίποτε ἄλλο παρὰ ἀντεγκλήσεις· οὐδεὶς ἦλθεν εἰς τὸ ζήτημα τὸ πραγματικὸν, χαρίσατέ μοι λοιπὸν τὴν προσοχήν σας νὰ ἔλθω εἰς τὸ ζήτημα. Δὲν θ’ ἀκολουθήσω τὸν Κ. Κεχαγιᾶν, οὐδὲ εἰς τὴν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, οὐδὲ εἰς τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὡς ὑπουργὸς ἄλλοτε (θόρυβος). Δὲν θ’ ἀκολουθήσω οὐδένα τῶν προαγορευσάντων, οὐδὲ θὰ ἐξελέγξω τὴν πορείαν τῶν ὡς ὑπουργῶν, οὔτε ὡς συμπολιτευομένων. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Τὸ παρελθὸν Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ σᾶς ἐζήτησε νὰ τῷ δοθῇ πίστωσις δι’ ἔξοδα δημοσίου ἀσφαλείας 200,000 δραχμῶν· τὸ Ὑπουργεῖον τὸ παρελθὸν σᾶς ἐζήτησε δι’ ἔξοδα τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου τὸ ⅙ διὰ τοὺς δύω μῆνας, τὸ 1|12 διὰ τὸν ἕνα, βεβαίως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπιβληθέντος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς γίνεται μνεία εἰς τὰς πιστώσεις. Ὅταν πρόκειται ν’ ἀποφασίσητε περὶ χρημάτων, καθὼς καὶ προχθὲς σᾶς εἶπον, τὰ ὁποῖα εἶναι τῆς αὐτῆς κατηγορίας, καθὼς τὰ τῶν ἐφημερίδων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν πρόκειται τοιαῦτα ποσὰ νὰ ἐξετάσητε, δὲν πρέπει νὰ ἦσθε φειδωλοὶ διὰ τὸ ποσὸν, ὅσον διὰ τὴν ἀρχὴν ἥτις πρόκειται νὰ καθιερωθῇ διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Τὸ ὑπουργεῖον λοιπὸν ἐζήτησε δύω πιστώσεις διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον, καὶ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὸ νὰ ἐξοδεύσῃ τὰ 2|12 τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ. Ἀφοῦ τοῦ δίδομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξοδεύσῃ τὰ 2|12 τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον, ἔρχεται τὸ κεφάλαιον τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, καὶ τί βλέπετε, Κύριοι; βλέπετε μίαν δαπάνην καθ’ ὑπέρβασιν γινομένην (θόρυβος). Καὶ ἂν αὐτοὶ οἱ σημερινοὶ ὑπουργοὶ, τῶν ὁποίων εἶμαι φίλος πράξωσι τὸ αὐτὸ, θέλω ῥίψει κατ’ αὐτῶν μέλαιναν ψῆφον. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, σᾶς ἐζήτησε δι’ ἔξοδα δημοσίας ἀσφαλείας 200,000 δραχμῶν, τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ, τὸ ζητῆσαν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ 200,000 δραχμῶν δι’ ὅλον τὸ ἔτος ἐξώδευσε πόσον νομίζετε διὰ 2 μῆνας; 94,000 (θόρυβος). Δὲν ἦλθον, Κύριοι νὰ κατακρίνω κανένα, κατακρίνω τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν φίλον μου Κ. Ζαΐμην, διότι ἦλθε νὰ ῥίψῃ πέπλον ἐπὶ μιᾶς παρανομίας ὅπως καὶ ὁ Κ. Χρηστίδης προχθές. Διαδίδεται ὅτι κλητῆρες τῆς Ἀστυνομίας ἀλλαχοῦ εὑρισκόμενοι καὶ χωρὶς νὰ ὑπηρετήσωσι ὡς τοιοῦτοι πληρώνονται ἐκ τῆς Ἀστυνομίας, κανεὶς δὲν δύναται νὰ μοὶ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι οἱ πληρωνόμενοι ἐθνοφύλακες εἴτε εἰς τὸν Βάλτον, εἴτε τὴν Φθιώτιδα, εἴτε εἰς τὴν Βοιωτίαν δὲν εἶναι τόσοι, ὅσοι λέγουν ὅτι εἶναι· ὅστις θέλει νὰ μοὶ τὸ ἀρνηθῇ, ἂς ἔλθῃ μὲ τὰ ἐντάλματα τῆς πληρωμῆς, ἂς φέρῃ ἐκθέσεις δημοσίων ὑπαλλήλων· ταῦτα ἐγένοντο μόνον ἐπὶ τῇ διαβεβαιώσει τῶν ἀρχηγῶν τῶν σωμάτων. Ἂν ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, ὑποβλέπουσα εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ ἔθνους, ἀφαιρῇ κονδύλια ἀναγκαιότερα πολὺ, βεβαίως εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ δώσῃ μεγαλυτέραν προσοχήν· ἐγὼ δὲν πολεμῶ τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ προηγουμένου Ὑπουργείου, ἀλλὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς δέχομαι. Κύριοι, νὰ δεχθῶμεν τὰς 200,000 δραχ. διὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλὰ νὰ θεωρήσετε, ὡς γινόμενα ἔξοδα τὰ 2|12 τοῦ ὅλου ποσοῦ· ἂν Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ ἔκτακτα ἔξοδα διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὸ μέλλον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πολὺ περισσότερα, ἀλλ’ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, εἴτε ἡ παροῦσα ἐξώδευσε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ταῖς ἐδόθη ναὶ ἢ ὄχι; ἂν ἐξώδευσε τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἔχετε νὰ εἴπητε τίποτε, παρὰ νὰ λάβητε ὡς βάσιν τὰς δαπάνας τῶν δύο μηνῶν.

§107ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ χορηγήσωμεν σήμερον, καὶ πρέπει νὰ χορηγήσωμεν σήμερον τῶν 100,000 δραχμῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐξοδεύῃ τόσον κατὰ μῆνα, δύναται νὰ τὸ ἐξοδεύσῃ καὶ ὅλον εἰς μίαν ἡμέραν.

§108ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἐξώδευσεν εἰς 2 μῆνας 94,000 δραχμῶν (θόρυβος μέγας). Ἐπειδὴ ἡ ὁμιλία μου βλέπω, ὅτι σᾶς προξενεῖ ταραχὴν, καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ δαπάναι αὐταὶ, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο αἱ πλεῖσται νὰ ἐγένοντο καταχρηστικῶς, λέγω νὰ ὑποβληθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν δοθέντων χρημάτων, διὰ νὰ μάθωσι νὰ μὴ ταράττωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον φωνάζουν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ προσκαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χρήματα ἀπὸ κεφάλαιον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ δεύτερον ἂν μέχρι τῶν τελευταίων ἡμερῶν τοῦ Μαρτίου δὲν ὑπῆρχεν ὑπέρβασις ἀστυνομικῶν κλητήρων πλέον τῶν 100· καὶ ἂν ἐκ τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων δὲν ἐπληρώνοντο, πολλοὶ μένοντες εἰς τὸν Βάλτον, εἰς τὴν Ὕδραν, εἰς τὰς Καλάμας καὶ ἀλλοῦ (θόρυβος μέγας καὶ συνδιαλέξεις μεταξὺ τῶν πληρεξουσίων).

§109ΖΑΪΜΗΣ. Δύο λέξεις, Κύριοι, θέλω σᾶς εἰπεῖ· ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου πρῶτον ὀφείλω νὰ διορθώσω ἓν λάθος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀκουσίως βεβαίως ὑπέπεσεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος τῶν Καλαμῶν Κ. Δαγρὲς, ὅτι δηλαδὴ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἔκαμεν ὑπέρβασιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, διότι ἐζήτησε τὰ 2|12, καὶ ἐδαπάνησεν ὑπὲρ τὰς 90,000 δραχμῶν· τοῦτο εἶναι λάθος, διότι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις διὰ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἐζήτησε παρὰ τῆς Συνελεύσεως τὸν Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον· ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου πίστωσιν 80,000 δραχμῶν· 94,000 δὲ δραχμῶν, Κύριοι, ἀπαιτοῦνται μέχρι τέλους Μαρτίου, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἐπληρώθησαν· ὀφείλονται, καὶ ἐγὼ ἐδίστασα νὰ ὑπογράψω πολλὰ ἐντάλματα· ὀλίγα λίαν κατεπείγοντα ὑπέγραψα μέχρις ὅτου ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ· οὐχ’ ἧττον ὅμως καθυστεροῦνται μισθοὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ πληρωθῶσι τὸ ταχύτερον, πρὸς τὸ συμφέρον αὐτὸ τῆς δημοσίας τάξεως. Ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος ἀρκετὰ καλὰ ἐξέθηκα τὴν γνώμην μου, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία τις· εἶπον ὅτι δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς· δὲν τὴν ἀποδέχομαι κατ’ ἀρχὴν, ἀλλὰ τὴν ἀπεδέχθην, διότι τὴν ἀπεδέχθη καὶ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ἕνεκα ἀνάγκης· τὴν ἀπεδέχθην, διότι ὡς γνωρίζετε, αἱ τάξεις τοῦ στρατοῦ ἠραιώθησαν, δὲν δυνάμεθα ἑπομένως νὰ ἔχωμεν τὴν προσήκουσαν τακτικὴν δύναμιν διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς παρουσιαζομένας ἀνάγκας, καὶ ὡς πρὸς τὴν συντήρησιν τῆς δημοσίου τάξεως καὶ ὡς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω καθαρῶς τὴν γνώμην μου· ἐζητήσαμεν διὰ παντὸς μέσου νὰ μεταχειρισθῶμεν τὴν τακτικὴν δημοσίαν δύναμιν, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως ἔχομεν ὅλοι περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην· καὶ πρὸ δύο ἡμερῶν ἐξέδωκα διαταγὴν εἰς τὸν Νομάρχην Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ὥστε ἡ ἐθνοφυλακὴ ἡ μὴ ἔμμισθος, ἡ τακτικὴ νὰ ἀναλάβῃ τὴν φρούρησιν εἰς τὰς πόλεις τοῦ Νομοῦ· ὥστε οἱ στρατιῶται, εἰς τὴν φρούρησιν τῶν πόλεων ἐνασχολούμενοι, νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ αὐτὰς καὶ νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Ἰδοὺ, Κύριοι, τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον πρὸ δύο ἡμερῶν ἔλαβον, μέτρον δεικνύον τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ ταχύτερον τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς. Ἀλλὰ, Κύριοι, τό γε νῦν ἔχον, σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω εἶναι ἀδύνατον, ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, ἂν ἡ Συνέλευσις δὲν χορηγήσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον νομίζω ἐπαρκές· τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι αἱ 100,000 δραχμαὶ, ἤτοι νὰ διατηρηθῇ τὸ ποσὸν τὸ ἐγγεγραμμένον εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἐφωτίσθη. Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως, προκύπτουν αἱ ἑξῆς προτάσεις ά) τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν τῶν 200,000 εἰς 100,000 βʹ) νὰ περιορισθῇ εἰς 150,000 γʹ) νὰ περιορισθῇ εἰς 75,000 καὶ δʹ) νὰ μείνῃ τὸ ποσὸν ὅπως ἔχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§112ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος ζητῶ τὸν λόγον (θόρυβος).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σοὶ δίδω τὸν λόγον, τὸ ζήτημα εἶναι καθαρόν· (θόρυβος). Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Χρηστόπουλος νὰ ἐγερθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται)· (θόρυβος).

§114ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ἐσυκοφάντησαν, ὅτι ὑπηρετῶ πάθη, καὶ ἑπομένως ἐπιμένω νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἰδοὺ τί ἤθελα νὰ εἴπω ἐν ὀλίγοις. Δὲν ἐννοοῦμέν ποτε νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰ μέσα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης καὶ νὰ συστήσωμεν ὥστε ἡ δαπάνη αὕτη νὰ χρησιμεύῃ πρὸς τὸν σκοπὸν δι’ ὃν χορηγεῖται· ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν καὶ ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος.

§115ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ζητῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τὸν λόγον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δώσω τὸν λόγον· διότι ἔπαυσεν ἡ συζήτησις.

§117ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ μοὶ ἀρνηθῇ τοῦτον, ὁ κανονισμὸς μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ζητῶμεν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ κανονισμὸς εἶναι ἰδιοκτησία τῆς μειονοψηφίας. Ὁ κανονισμὸς προστατεύει τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, προστατεύει τὴν μειονοψηφίαν ἀπέναντι τῆς πιέσεως τῆς πλειονοψηφίας καὶ τῆς αὐθαιρέτου θελήσεως τοῦ προέδρου. Ἔρχομαι μετὰ τὴν παρέκβασιν ταύτην εἰς τὸ θέμα τοῦτο· ὡς παρατηρῶ, δὲν εἶναι καλῶς θεμένον ὑπὸ τοῦ Κ. Προέδρου, ὁ Κ. Πρόεδρος πρέπει νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν ὅλον τὸ ἄρθρον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ οὐχὶ τὰ ἐδάφια· διότι ὑπὸ τοῦ λογιστικοῦ νόμου ἐπιτρέπεται ἡ συγχώνευσις τῶν ἐδαφίων εἰς τὰς δαπάνας, καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν ἔχει ἐπιῤῥοὴν ἡ ψηφοφορία ἐπὶ ἐδαφίων, ἀφ’ οὗ τὸ δι’ αὐτῶν ὁριζόμενον ποσὸν δὲν εἶναι ἀνυπέρβλητον, ἀλλὰ μόνον τὸ διὰ τοῦ ἄρθρου. Ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ ἰσχυρίσθην, ὅτι ἡ ὁριζομένη δαπάνη διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς δραχ. 180,000 ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας, ὁ δὲ Κ. Ὑπουργὸς ἐμμένει νὰ ψηφισθῇ πίστωσις ἐκ δραχ. 230,000, πρέπει νῦν νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνῃ νὰ ψηφισθῇ πίστωσις ἐκ δραχ. 180,000 διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίου ἀσφαλείας κατὰ τὴν γνώμην μου ἢ ἐκ δραχ. 230,000 κατὰ τὴν τοῦ ὑπουργοῦ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὑποβάλλω τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σώματος κατ’ ἐδάφιον, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ἑκάστην δαπάνην κατ’ ἐδάφιον καὶ ὄχι κατ’ ἄρθρον. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πρὸς ἐξόντωσιν τῆς ληστείας ἀνδραγαθούντων ὁ Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δέχεται τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐπιτροπῆς· ἐγκρίνεται; ὡς πρὸς δὲ τὸν § 6ον περὶ δαπάνης ἐκ δραχ. 200,000 εἰς ἐμμίσθους ἐθνοφύλακας κλ. ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐπιμένει, ἀλλ’ ἄλλοι ἐπρότειναν 150,000 ἄλλοι 180,000 (θόρυβος).

§119ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὴν συζήτησιν σύγκειται ἐκ τριῶν ἐδαφίων, καὶ ὁ Κ. Ἀντωνόπουλος ἔχει δίκαιον, διότι κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον μεταβίβασις τῶν ἐδαφίων ἐπιτρέπεται, οὐχὶ ὅμως ἀπ’ ἄρθρου εἰς ἄρθρον· ἑπομένως ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος ἔχει δίκαιον, ζητῶν νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ ἄρθρον ὁλόκληρον. Τὸ ἄρθρον τοῦτο κατὰ τὸν Κ. Ἀντωνόπουλον περιορίζεται εἰς 180,000 δραχμάς· ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου εἶναι νὰ περιορισθῇ εἰς 230,000 δραχ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. — Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ποσὸν τῶν 180,000 δραχμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη· οἱ παραδεχόμενοι τὸ ποσὸν τῶν 230,000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ γʹ. Κεφ. Προσωπικὸν διοικητικῆς ἀστυνομίας. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἐλάττωσιν τοῦ βοηθοῦ τῆς ἀστυνομίας καὶ τὴν ἐλάττωσιν 50 κλητήρων· ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.

§121ΚΑΛΟΣ. Δὲν παρῆλθε πολὺς χρόνος ἀφ’ ὅτου ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀστυνομίας· οἱ λόγοι οἵτινες ἐπροκάλεσαν τὴν ἀνανέωσιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, καὶ τὸν προσδιορισμὸν τῶν κλητήρων εἰς 200 ἄνδρας, εἶναι γνωστοί· οἱ λόγοι ἐκεῖνοι ὑφίστανται καὶ τὴν σήμερον κατὰ μείζονα λόγον. Οὐχὶ μόνον σήμερον, ἀλλὰ καὶ καθόλον τὸ παρελθὸν διάστημα τῆς ἀστυνομίας θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων ἦτο περισσότερον τοῦ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζομένου. Ὑπῆρξε καὶ ἐποχὴ καθ’ ἣν ὁ ἀριθμὸς περιωρίσθη ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων, ἀλλ’ αὕτη ἦτο πολλὰ σύντομος. Μόλις ὁ διευθυντὴς περιώριζε τὸν ἀριθμὸν τῶν κλητήρων, καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἠναγκάζετο νὰ ζητῇ ἐπαύξησιν, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐχορήγει τὰ ἀπαιτούμενα μέσα ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῆς ἀσφαλείας. Σήμερον ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς κατὰ 50. Νομίζετε, ὅτι περιορίζοντες τοὺς κλητῆρας εἰς 150, θέλετε φθάσει εἰς τὸν σκοπὸν τῆς οἰκονομίας; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Θὰ ἀναγκασθῇ ἡ κυβέρνησις μετὰ μίαν ἡμέραν, ἀφοῦ ψηφισθῇ ὁ νόμος καὶ ἐφαρμοσθῇ, νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν ἐξ ἄλλου κεφαλαίου, διότι καὶ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν τῶν 200 μόλις δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ, καὶ ἡ πόλις καθ’ ἑκάστην ἐκτείνεται, καὶ ὁ πληθυσμὸς αὐξάνει, αἱ δὲ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἐπολαπλασιάσθησαν. Ἡ πόλις διαιρεῖται εἰς τέσσαρα μεγάλα τμήματα, καὶ δύω παραρτήματα, ἅτινα ὁσημέραι πληθύνονται καὶ ἐκτείνονται· δι’ ἕκαστον τῶν τμημάτων ἀπαιτοῦνται κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ἀνὰ 25 ἄνδρες, διὰ τὸ κέντρον 20, καὶ ἀνὰ 10 δι’ ἕκαστον παράρτημα, τὸ ὅλον 140· ὑπάρχουν δὲ καὶ δύο σταθμοὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ἀστυνομία ὀφείλει νὰ διατηρῇ τοὐλάχιστον ἀνὰ 5 ἄνδρας· ὁ μὲν εἶναι πρὸς τὸ μέρος τῆς Κηφισσίας, ὁ δὲ πρὸς τὴν ἱερὰν ὁδόν· ὥστε διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ἀπαιτοῦνται 150 ἄνδρες. Ἔπειτα ἔχομεν τὸν Πειραιᾶ ἔνθα ἀπαιτοῦνται τοὐλάχιστον 50 ἄνδρες· τὸ ὅλον ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 200. Ἴσως τινὲς εἴπωσιν, ὅτι δὲν γίνεται κατάλληλος ἐκλογὴ καὶ ἡ προσήκουσα χρῆσις, ἀλλὰ τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ νὰ στερήσωμεν καὶ τὰ μέσα τῆς ἀστυνομίας. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ διότι ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἀποφασίσωμεν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ προσωπικοῦ, ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ αὐξήσῃ, παρανόμως, καὶ ἐναντίον τοῦ συμφέροντος τῆς τάξεως, δέχομαι νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸν ὑπάρχοντα ἀριθμόν. Προτείνω εἰσέτι νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν καὶ τὸν βοηθὸν τοῦ ἐπὶ τῶν διαβατηρίων, διότι τοιοῦτοι βοηθοὶ ὑπάρχουσιν εἰς ἄλλας πόλεις ὀλιγανθρωποτέρας τῆς πρωτευούσης. Πρέπει νὰ παράσχηται πάντοτε εἰς τοὺς πολίτας πᾶσα εὐκολία εἰς τὴν λῆψιν τῶν διαβατηρίων, ὅπερ δὲν ἐπιτυγχάνεται ἄνευ τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς τοὐλάχιστον βοηθοῦ.

§122ΣΟΥΪΔΑΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, ἐπιμένω εἰς τὴν ἔνστασίν μου.

§123ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ἐπιμένουν, Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν.

§124ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον λοιπὸν Κ. Πρόεδρε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5 καὶ 20.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θεόφ. Γεωργίου. Ν. Κατσικαπῆς.