1864.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 236.

Τῆς 14 Μαρτίου 1864.

(Σάββατον).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§2ΛΕΚΑΤΗΣ. Κύριοι, ὅτε χθὲς ὑπεστήριξα τὴν ὕπαρξιν τοῦ προξενείου τῆς Σάμου ὑπέβαλον ἐπιβοηθητικὴν πρότασιν νὰ μετασχηματισθῇ εἰς ὑποπροξενεῖον, ἀλλὰ μὲ τὸν τίτλον τοῦ προξένου. Παρατηρῶ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι δὲν γίνεται μνεία, ὅτι ὁ ὑποπρόξενος θέλει φέρει τὸν τίτλον τοῦ προξένου καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ (θόρυβος).

§3ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Σάμον ἦτον ἐντελῶς περιττὸς ὁ πρόξενος (θόρυβος).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὴν ζητουμένην διόρθωσιν;

§5ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§6ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ὄχι.

§7ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Θὰ ἐρωτήσητε ἂν ἐγκρίνωνται τὰ πρακτικὰ (θόρυβος).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ διορθωθῶσι τὰ σχετικὰ πρακτικὰ, καθ’ ὅσον ἀποβλέπουσι τὸ προξενεῖον Σάμου καὶ νὰ τεθῇ «μετὰ τὰ λεχθέντα ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ προξενείου Σάμου ὡς πρὸς τὸν μισθόν».

§9ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἦλθε κατόπιν ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος καὶ εἶπεν ἀπεφασίσαμεν τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ προξενείου (θόρυβος).

§10Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θέλω τὸν λόγον. Ὅτε ἐθέσατε τὸ ζήτημα ἐὰν πρέπῃ νὰ καταργηθῇ τὸ προξενεῖον Σάμου καὶ ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις ὄχι, ἐνομίσατε μάλιστα ὅτι ἀποῤῥιφθείσης τῆς προτάσεως, παρεδέχθη τὸ προξενεῖον καὶ ἐπέμεινα εἰς τὸ ζήτημα περὶ τῆς διατηρήσεως εἰς ὑποπροξενεῖον, καὶ ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη (θόρυβος).

§11ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Λάβετε τὰ στενογραφηθέντα πρακτικά.

§12Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Εἶναι ἐναντίον τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τοῦ νόμου βεβαίως τὸ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἓν ὑποπροξενεῖον ἔχει βαθμὸν προξενείου, ἀλλ’ εἰς ἓν ὑποπροξενεῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ πρόξενον μὲ μισθὸν ὑποπροξένου. Ὥστε μετὰ τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν εἶναι περιττὸν πλέον νὰ προστεθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἔχουσι καλῶς. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐπειδὴ ἔχομεν πολλὰς καὶ σπουδαίας ἐργασίας παρακαλῶ νὰ ἤμεθα ἀκριβέστεροι, καθόσον ἀποβλέπει τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων. Γνωστοποιῶ, ὅτι προσεκλήθησαν αἱ εἰσηγητικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τῆς διώρυγος τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, περὶ τοῦ συνοικισμοῦ τῶν Σουλιωτῶν, περὶ τοῦ κατωτέρου κλήρου, αὐτῆς τῆς σπουδαιοτάτης προτάσεως, καὶ δὲν συνῆλθον εἰμὴ μόνον μέλη τινά. Πιστεύω ὅτι ἡ Συνέλευσις συμμερίζεται τὴν λύπην μου, διότι τινὲς ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ὀλιγωροῦσι πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§15ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ περὶ τῶν προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τί γίνεται;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὐτὴ προσεκλήθη. Γνωστοποιῶ, ὅτι ὁ πληρεξούσιος, Κ. Μανέτας, ἐζήτησε καὶ ἔλαβε 15 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν.

§17Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγωνιστῶν δὲν ἔχει οὐσιῶδες ἔργον;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐσιωδέστατον.

§19ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατρέχομεν ἤδη τὸ δεύτερον ἔτος μετὰ τὴν μεταβολὴν, καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη περὶ αὐτῶν. Δὲν τὸ λέγω ἀγυρτικῶς· ἀλλ’ ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι δυστυχῶς δὲν ἐγείρεται κἀμμία φωνὴ, τὸ ἐπαναλαμβάνω ἐγώ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτῆς καθόσον ἀποβλέπει τὴν πρότασιν περὶ παραχωρήσεως μέρους τοῦ παραλίου τοῦ παρακειμένου εἰς τὴν πόλιν τῶν Ναυπλιέων ἐξετελέσθη καὶ διευθύνθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς μὲ τυπογραφικὸν διάγραμμα. Ἡ γνωμοδότησις, τὸ διάγραμμα καὶ ἅπαντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα θέλουν κατατεθῆ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως, ὅσοι δὲ θέλουν νὰ φωτισθῶσιν, ὡς πρὸς τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ζήτημα, παρακαλοῦνται νὰ λάβωσιν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, εἰς μίαν δὲ τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων καὶ ἀφοῦ πληροφορηθῶ, ὅτι οἱ διαφερόμενοι ἐμελέτησαν τὰ ἔγγραφα, θὰ φέρω ὑπὸ συζήτησιν τὴν σχετικὴν πρότασιν.

§21ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ τελειώσῃ μίαν ὥραν προτήτερα, διότι πρόκειται νὰ ἐγκρίνωμεν ἢ νὰ μὴ ἐγκρίνωμεν τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν δαπανῶν τῆς Συνελεύσεως. Ὁ Κύριος γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ τὴν ἀναγνώσῃ. Πρὸς τὴν Βʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς χρηματικῆς διαχειρίσεως τοῦ προεδρείου τῆς ἐθνοσυνελεύσεως ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν της τὰ λογιστικὰ ἔγγραφα τῆς διαχειρίσεως αὐτοῦ καὶ ἐξελέγξασα αὐτὰ ὡς πρὸς μόνον τὴν πληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων, ἀφ’ ἧς ἤρχισε τὰς ἐργασίας τὸ σῶμα τοῦτο μέχρι τέλους 8βρίου 1863, ἐξῆξεν, ὅτι ἐδόθη εἰς τοὺς κατὰ καιρὸν προέδρους ΚΚ. Διομήδην Κυριακοῦ, Ἀριστ. Μωραϊτίνην καὶ Ἰωάννην Μεσσηνέζην

Πρὸς δὲ ἡ ἐπιτροπὴ γνωστοποιεῖ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο, ὅτι οἱ λαμβάνοντες ἔλαττον τῆς ἀποζημιώσεως στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἄφησαν τὰς δυνάμει τῶν Νόμων κρατήσεις πρὸς ὄφελος τῶν ἰδιοσυντηρήτων ταμείων τῶν συντάξεων κλπ. παρακαλεῖται ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Περαίνουσα ἡ ἐπιτροπὴ τὴν παροῦσαν ἔκθεσίν της, ἣν ὑποβάλλει ὑπ’ ὄψιν τοῦ σώματος, παρατηρεῖ ἐπὶ τέλους εἰς τοῦτο, ὅτι κατέβαλεν αὕτη πολλὰς προσπαθείας διὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ τοὺς λογαριασμοὺς τῆς χρηματικῆς διαχειρίσεως τοῦ προεδρείου ὅσον οἷόν τε ἀκριβέστερον, ἀρκεσθεῖσα ὡς πρὸς τὰς ἀδείας ἀπουσίας τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων ἕνεκα τῶν περιστάσεων εἰς τὰς προφορικὰς διαβεβαιώσεις αὐτῶν τούτων. Θεωρεῖ ἑπομένως ἀκριβεῖς τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ προεδρείου καὶ προτείνει τὴν ἔγκρισιν τῆς παρούσης ἐκθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1864.

Ἡ ἐπιτροπὴ

Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΣΩΜΑΚΗΣ, Δ. ΒΡΟΝΤΙΣΗΣ, Ν.

Π. ΚΑΪΡΗΣ, Σ. Π. ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ, ΛΕΩΝ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς τὴν ἔγκρισιν ἢ μή. Ὑποβάλλεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ προσδιορισμοῦ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ κτλ. διὰ τὸ ἔτος 1864 Ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος πρότασις στηρίζεται εἰς τὰ περὶ τούτου νενομισμένα, καὶ συναισθανομένη, ὅτι ὑπὲρ ἄλλοτε κατεπείγει νὰ συμπληρωθῶσι διὰ τῆς νεοσυλλεξίας αἱ μέχρι τοῦδε ἀραιωθεῖσαι ἐκ τῶν περιστάσεων τάξεις τοῦ Ἐθνικοῦ στρατοῦ, ἀποδέχεται ὁμοψήφως τὴν πρότασιν καὶ συνιστᾷ αὐτὴν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως, προτείνουσα μόνον νὰ ἐλαττωθῇ ἐκ τῶν ζητουμένων δισχιλίων καὶ πεντακοσίων στρατευσίμων ὁ διὰ τὸν σχηματισμὸν τοῦ ἀποφασισθέντος ἡμιτάγματος ἀριθμὸς 680 ἀνδρῶν, μὲ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ὁποίων ἡ διὰ τὸ ἔτος τοῦτο ὁριζομένη νεοσυλλεξία περιορίζεται εἰς 1820 ἄνδρας. Ἀθῆναι, τῇ 13 Μαρτίου 1864. Ἡ Ἐπιτροπή. Δ. Τριτάκης, Δ. Σαράβας, Σπ. Ἀντωνιάδης, Δ. Κλίμακας, Δ. Κουμουνδουράκης. Ὁ Εἰσηγητὴς Γ. Α. Μαυρομιχάλης. Ἡ ἔκθεσις θὰ τυπωθῇ, θὰ διανεμηθῇ, καὶ ἡ σχετικὴ πρότασις θὰ καταλάβῃ θέσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Κ. Κουμουνδούρου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἐντὸς τῶν ἐργασίμων μηνῶν τοῦ σχολικοῦ ἔτους μετάθεσις δὲν γίνεται. α) Δημοδιδασκάλου ἄνευ τῆς περὶ τοῦτο γνωμοδοτήσεως τοῦ οἰκείου δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. β) Δημοδιδασκάλου Ἑλληνικοῦ σχολείου ἄνευ γνωμοδοτήσεως τῆς Νομαρχίας. γ) Γυμνασιάρχου, καθηγητοῦ ἢ σχολάρχου ἄνευ τῆς ἰδίας αὐτῆς συγκαταθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

ΑΛ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος προτείνει τὸ κατεπεῖγον καὶ ἔχει τὸν λόγον νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ.

§26ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύνης καὶ Παιδείας). Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἀνάγκη ἀναπτύξεως μεγάλης δὲν ἔχει αὕτη ἡ πρότασις· τοῦτο σᾶς λέγω μόνον, ὅτι οὔτε δημοδιδασκάλους, οὔτε δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἔχετε. Ἂν ἡ Συνέλευσις εὐαρεστηθῇ ἂς τὸ κηρύξῃ κατεπεῖγον.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ πρότασις εἶναι κατεπείγουσα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ὑποβάλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου καὶ ὑπουργοῦ Κυρίου Χρηστίδου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1863 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν τεσσάρων χιλιάδων ἑπτακοσίων τεσσαράκοντα ἐννέα καὶ λεπτὰ τριάκοντα δύο ἀριθ, 4749 32|00. καταλογιζομένη ὡς ἐφεξῆς·

Προτείνεται τὸ κατεπεῖγον ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν ὡς κατεπείγουσαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§31ΚΑΛΟΣ. Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ἐζήτησα νὰ ὑποβάλλεται πάντοτε ἡ ἔκθεσις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ θὰ τυπωθῇ καὶ αὐτή. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Κυρίου Μιχαλοπούλου. Ἄρθρον 1. Οἱ δι’ εἰδικῶν νόμων ἐπιβαλλόμενοι φόροι πρὸς κατασκευὴν, καθάρισιν, βελτίωσιν τῶν λιμένων τοῦ Κράτους, ἢ πρὸς σύστασιν νέων τοιούτων δύνανται νὰ εἰσπράττωνται καὶ δι’ ἐνοικιάσεως μονοετοῦς, διετοῦς, ἢ τριετοῦς. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν φόρων προσφέρουσιν ἀξιόχρεων ἐγγύησιν καὶ συντρέχουσι μετὰ τῶν τελωνιακῶν ὑπαλλήλων εἰς τὴν μεταβίβασιν τῶν φόρων εἰσπραττομένων πάντοτε παρὰ τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Ἄρθρον 2. Αἱ περὶ λαθραίας ἐξαγωγῆς καὶ μεταφορᾶς, ἢ μὴ ἀκριβοῦς δηλώσεως, ἢ διασαφήσεως ὡς καὶ αἱ περὶ ἄλλων ὑπερβάσεων ποινικαὶ διατάξεις τῶν ἐν ἰσχύϊ περὶ τελωνιακῶν νόμων ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ἐπιβαλλομένους φόρους διὰ τὴν περὶ καθαρίσεως βελτιώσεις ἢ περὶ συστάσεως λιμένων εἰδικῶν νόμων. Ἄρθρον 3. Ἡ ἐνοικίασις τῶν περὶ ὧν ἐν τοῖς ἄρθροις ἀνωτέρω ἄρθροις πρόκειται φόρων ἐπιτρέπεται διὰ Β. διατάγματος ὁρίζοντος τοὺς ὅρους τῆς ἐνοικιάσεως.

Ὁ Πληρεξούσιος Ναυπλίας

Θ. Κ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

Πότε θέλετε τὴν ἀνάπτυξιν;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Κυρίου Παντολέοντος. Εἰς ὅσους δήμους δὲν ὑπάρχουσι συμβούλια δημοτικὰ τὸν κατὰ τὸ ἄρθρον 50 § 19 τοῦ περὶ δήμων Νόμου πληρεξούσιον πρὸς παράστασιν ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, ὁσάκις εἶναι ἀνάγκη, θέλει διορίζει ὁ δήμαρχος, τῇ ἐγκρίσει τῆς προϊσταμένης διοικητικῆς ἀρχῆς. Ὁ παρὼν Νόμος ἰσχύει μέχρις οὗ ἐνεργηθῶσι τακτικαὶ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ κατὰ τὸν περὶ δήμων Νόμον.

§35ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Σήμερον ἐδικάσθη μία ὑπόθεσις τοῦ δήμου ἐρήμην ἐνώπιον τῶν πρωτοδικῶν, πρόκειται νὰ δικασθῶσιν ὑποθέσεις ἐπίσης ἐρήμην ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου ὅπου δὲν ἐπιτρέπεται ἀνακοπή. Κοινοποιοῦνται αἱ ἀποφάσεις καὶ ὁ δήμαρχος δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τίποτε. Τώρα ὑπάρχουν ὑποθέσεις τοῦ δήμου πλέον τῶν 400 χιλιάδων δραχμῶν ἐκκρεμεῖς. Περὶ πασῶν τούτων ἐγνωμοδότησε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· ἐστάλησαν εἰς τοὺς Κυρίους Διομήδην καὶ Διαμαντόπουλον, ἀλλ’ αὐτοὶ διορισθέντες μετὰ ταῦτα ὑπουργοὶ δὲν δύνανται νὰ ἦναι πλέον πληρεξούσιοι δικηγόροι τοῦ δήμου. Βλέπετε ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀποδεχθῶμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν ἀμέσως. (Θόρυβος).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ πρότασις δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς τροπολογία εἰς τὴν πρότασιν ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἤδη, νομίζω ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὸν κανονισμὸν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ψῆφόν σας ἀμέσως. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται πάντες) παρεδέχθη. Κύριοι πληρεξούσιοι πρὸ πολλοῦ ὑπεβλήθη πρότασις περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως διὰ γενομένας δαπάνας ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἡ σχετικὴ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ τὴν παραδοχὴν αὐτῆς. Πιστεύω λοιπὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ τὴν ὑποβάλλω. Ἰδοὺ ἡ πρότασις· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1863 τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ὀγδοήκοντα χιλιάδων ἑπτακοσίων ἀριθ. 80,700, καταλογιζομένη εἰς τὰ ἑξῆς κεφάλαια καὶ ἄρθρα.

Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§37ΠΥΡΛΑΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν διὰ νὰ εὐχαριστηθῇ ὁ Κύριος Πύρλας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Ἀκυροῦνται αἱ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1863 χορηγηθεῖσαι πιστώσεις, ὧν δὲν ἐγένετο χρῆσις ἐπὶ τῶν ἑξῆς Κεφαλαίων καὶ Ἄρθρων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι καὶ τὸ 2. ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ὡς πρὸς τὸ σύνολον ὑπάρχει ἡ αὐτὴ γνώμη. Ἄρα παρεδέχθη ἡ πίστωσις.

§40ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ προηγούμενον ψήφισμα εἶναι καλόν. Νὰ ἐγκριθῶσι τὰ πρακτικά, ὥστε νὰ μεταβιβασθῶσιν ἀμέσως εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις τὸ τοιοῦτον.

§42ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§44ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ζητήσει προηγουμένως τὸν λόγον. Πρόκειται κατὰ τὴν 15 τοῦ παρόντος μηνὸς, αὔριον, δυνάμει ἑνὸς Νόμου τὸν ὁποῖον ἡ παροῦσα Συνέλευσις ἐπεψήφισε νὰ ἐφαρμόσετε καὶ νὰ προσδιορίσητε τὰ ὅρια τῶν κοινοτικῶν λειβαδίων καθὼς καὶ τῶν ἐθνικῶν, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Νόμου ἀπηντήθη μία λέξις ἡ λέξις ἀρχῆθεν, τοὐτέστι ἐκεῖνοι οἱ κάτοικοι ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς νομῆς ὅσοι ἀρχῆθεν κατῴκησαν εἴς τινας κοινότητας, παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ ἂν ἐξέδοτο τὰς ἀναγκαίας ὁδηγίας περὶ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τοῦ Νόμου τούτου καὶ πῶς ἐξήγησε τὴν λέξιν ταύτην. Τὴν ἐννοεῖ ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα ὅσοι κατάγονται ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ, ἢ ὅσοι εἶναι ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα τοῦ Θεμιστοκλέους καὶ Περικλέους ἢ οἱουδήποτε ἄλλου; ἐγὼ πρὸ τινων ἡμερῶν ὑπέβαλον πρότασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔδωσα τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους σχεδὸν τοὺς Ἕλληνας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821 καὶ ἀπεκατεστάθησαν εἰς τὰ χωρία ἢ τὰς κοινότητας καὶ ἐνεγράφησαν εὐθὺς κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συστάσεως τῶν δήμων. Ἡ δὲ τοιαύτη μέριμνα προῆλθε ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι ἐκ διαφόρων μερῶν τῶν ἔξω ἐπαρχιῶν ἄνθρωποι πολλοὶ συνηγωνίσθησαν, μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν, μετὰ ταῦτα δὲ μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας ὅθεν ἐξωρμήθησαν ἔμειναν εἰς τὰ χωρία ἢ τοὺς δήμους, καὶ μένουν ἔτι καὶ νῦν· δὲν ἐθεώρησα λοιπὸν δίκαιον νὰ ἐξαιρεθῶσιν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι τοσοῦτον ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ τῆς ἀνακτήσεως τῶν ἐλευθεριῶν μας.

§45ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.). Εὐχαριστῶ τὸν προαγορεύσαντα διότι ἔφερεν εἰς τὴν σκέψιν τῆς Συνελεύσεως ζήτημα ἀρκετὰ σπουδαῖον. Ὁ προκάτοχός μου ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν Νόμον καὶ ἐξέδωκεν ὁδηγίας ἀλλ’ εἰς τοῦτο τὸ μέρος εἶχεν ἀμφιβολίας τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον. Τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἔκαμε πρᾶξιν καὶ ἀπεφάσισε οὕτως ἀρχῆθεν, ἡ ἰδέα πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τοὺς ἐλθόντας εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄσκοπον ἡ Συνέλευσις λαμβάνουσα ὑπὸ σκέψιν αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἡ ὁποία εἶναι πολὺ σπουδαία, νὰ ἐκφράσῃ ῥητὴν γνώμην, ὁριστικὴν, καὶ εἰ δυνατὸν νὰ ἀποφανθῇ ἂν ἐννόει διὰ τῆς φράσεως ταύτης νὰ ἐλαττώσῃ, νὰ περιορίσῃ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 12, 13 τοῦ δημοτικοῦ Νόμου· ὁ δημοτικὸς Νόμος, Κύριοι! λαλεῖ περὶ τοῦ ἀστικοῦ δικαιώματος ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι τοῦ 12 ἄρθρου, ἔταξεν εἰς τὸ ἄρθρον 11 τὰ δικαιώματα τοῦ δημότου καὶ εἰς τὸ 12 ἄρθρον τὰς ὑποχρεώσεις του. Εἰς τὸ ἄρθρον ἕνδεκα λέγει· ὁ δημότης ἔχει τὸ δικαίωμα περιθάλψεως ὁσάκις δυστυχεῖ ἀπὸ τοὺς συνδημότας του, ἔχει ἴσην μετοχὴν εἰς τὴν περιουσίαν τοῦ δήμου ἐξ ἴσου μὲ τοὺς ἄλλους δημότας ἐκτὸς ἐὰν ῥητὸς Νόμος ἤλλαξεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, καὶ αὐτὸ τὸ ἄρθρον Κύριοι! ἀνταποκρίνεται μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 10 κατὰ τὰς ὁποίας ὁ δημότης αὐτὸς εἶναι ὑπόχρεως νὰ λάβῃ μέρος εἰς ὅλα τὰ βάρη τοῦ δήμου· ἂν ἀρνηθῶμεν εἰς ἕνα δημότην νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰ ὠφελήματα τοῦ δήμου, νομίζω ὅτι εἶναι ἀδικία νὰ μετέχῃ καὶ εἰς τὰ βάρη τοῦ δήμου καὶ τὰς ὑποχρεώσεις· διὰ τοῦτο εἶναι καλὸν, ἡ Συνέλευσις νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν μίαν ἔννοιαν μίαν διασάφησιν· ἐννοῶ λοιπὸν ὅτι μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦλθον κατὰ τὸν ἀγῶνα, ἢ ἐκεῖνοι οἵτινες ἦλθον μετὰ ταῦτα συνεπείᾳ τῶν πρωτοκόλλων τὰ ὁποῖα ἔδωκαν τὸ δικαίωμα νὰ μεταναστεύσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς λαβόντες τὰ ὅπλα κατὰ τὸν ἀγῶνα ὑπηρετήσαντες τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ ἐννοῶ νὰ ἐξαιρέσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν Νόμον περὶ ἰθαγενείας κατατάττονται εἰς τοὺς δήμους ἢ ἄλλως πως· τί θέλετε νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις; καθότι ὁ προκάτοχός μου δὲν ἔκαμεν ἄλλο παρὰ νὰ δώσῃ ὁδηγίας εἰς τὰς διαφόρους ἀρχὰς νὰ ἐφαρμόσουν τὴν λέξιν ἀρχῆθεν, καὶ προχθὲς ἔλαβον ἀναφορὰν ἐφόρου ὁ ὁποῖος ἐρωτᾷ τί ἐννοεῖ ὁ Νόμος μὲ τὴν λέξιν ἀρχῆθεν· δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κ. πληρεξουσίου, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις θέλει λάβει εἰς σκέψιν καὶ θέλει δώσει τὴν ἐτυμηγορίαν· ὁ Νόμος ἔχει ἄδηλόν τι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διαλυθῇ καὶ τοῦτο ὅσον τάχιστα.

§46ΔΡΟΣΟΣ. Τῷ ὄντι, Κύριοι, εἶχον δισταγμὸν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῆς λέξεως «ἀρχῆθεν» ἐνόμιζον ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ ἐπίσημος ἑρμηνεία· ἐν τούτοις ἐπαρουσιάσθη αἴτησις κτηνοτρόφων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον, ὅτι ἀποκατεστάθησαν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐπαναστάσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ ἡ αἴτησίς των ὑπεβλήθη εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον· τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάνθη, ὅτι, ὅσοι ἦλθον καὶ ἀποκατεστάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχοντος τοῦ ἀγῶνος, αὐτοὶ ἐξομοιοῦνται κατὰ πάντα μὲ τοὺς Ἕλληνας, τοὺς αὐτόχθονας· αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη λύσις, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν· εἴχομεν δὲ σκοπὸν νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν πρότασιν περὶ ἐπισήμου ἑρμηνείας.

§47Τ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὸ προκείμενον ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, διότι ἀποβλέπει 400–500 οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι καὶ δικαιώματα ἔχουν εἰς τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ἀναγκαῖαι εἶναι· εἶναι δὲ ἔτι μᾶλλον σπουδαιότερον, καθόσον εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα εἶναι τὸ ζωτικώτερον μέσον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει. Ἀπαιτεῖται λοιπὸν σκέψις· καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, ἐπειδὴ ὅλη ἡ κοινωνία καὶ ἡ Συνέλευσις ἔχει τὸ καθῆκον νὰ δοθῇ μία λύσις εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα, ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κύριον Πρόεδρον νὰ σχηματίσῃ αὔριον ἐπιτροπὴν, καὶ νὰ φέρῃ μίαν γνωμοδότησιν.

§48ΚΑΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς, καθόσον ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καραγιαννοπούλου εἶναι ἀρκετὰ καθαρῶς διατετυπωμένη, ἀνταποκρινομένη καὶ εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Χατζόπουλος.

§50ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μετὰ τοῦ Κυρίου Μαυρομμάτου, ν’ ἀναβληθῇ ἡ ὑπόθεσις μέχρι τῆς Δευτέρας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦ ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Κεφ. Αʹ.

§52ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, σᾶς παρεκάλεσα, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ κάμω παρατήρησιν εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καθόσον εἰσπράττει φόρους παρανόμους, καὶ δὲν μοὶ ἐδώσατε τὴν ἄδειαν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μοὶ εἴπατε, ὅτι εἶναι ἐπερώτησις.

§54ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος ἄλλοτε, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπέβαλε ψήφισμα εἰς τὴν Συνέλευσιν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεφασίσθη εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἡ προσδοκωμένη παρὰ τοῦ δημοσίου προσφορὰ, νὰ ἐφαρμόζηται τὸ ψήφισμα, τοὐτέστι νὰ συνέρχεται ἡ ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ἀπὸ τὸν ἔφορον, τὸν ταμίαν, τὸν ἔπαρχον, τὸν εἰδικὸν πάρεδρον καὶ τοὺς δημάρχους, διὰ νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων 4 ἐτῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀναλόγως κατὰ τὸ μέσον ὅρον νὰ ὁρίσωσι τοὺς φόρους. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Λεβαδείας, ἐπειδὴ ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος ἐξετάνθη πολὺ, τὰ τμήματα, Ῥάχεις, Πραμάγα, Στιβενίκου, δὲν ἐνοικιάσθησαν, διότι ὁ ἔφορος ἤθελε νὰ τοῦ δώσουν οἱ ἐνοικιασταὶ ἐκεῖνο τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀπῃτεῖτο ἀπὸ τὴν παραγωγὴν τῶν 4 ἐτῶν, δηλ. τὸν μέσον ὅρον· κατὰ συνέπειαν ἐζήτησε τὴν ἀκύρωσιν τῆς δημοπρασίας, εἰς μὲν τὸ τμῆμα Στιβενίκου συνῆλθεν ἡ ἐπιτροπὴ, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσὸν τῶν 4 προηγουμένων ἐτῶν, δηλ. τὸν μέσον ὅρον, τὴν φορολογίαν μεταξὺ ἐθνικῶν καὶ ἰδιοκτήτων, καὶ ὥρισε τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δοθῇ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀναλογίας· τοῦτο ἔκαμεν ἡ πλειοψηφία· ὁ ἔφορος ὅμως μὲ τὸν Ταμίαν εἶχον ἐναντίαν γνώμην, ὅτι ὅλον τὸ τμῆμα εἶναι ἐθνικὸν, καὶ ὥρισαν ἕνα ἄλλο ποσὸν ἀνώτερον, διότι ὡς ἐθνικὸν θὰ δώσῃ περισσοτέραν πρόσοδον. Τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ ἦλθεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν· τοῦτο δὲ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἀποῤῥίπτει τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, καὶ παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, τοὐτέστι τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, τοῦ ἐφόρου ἄνευ πρωτοκόλλου· διότι τὸ πρωτόκολλον εἶναι συνέπεια τῆς πλειοψηφίας, καὶ εἶναι ἄλλως πῶς κατηρτισμένον. Ὁ Ἔφορος χωρὶς νὰ προσκαλέσῃ τὸν Δήμαρχον, τοὺς εἰδικοὺς παρέδρους εἰς τὴν κατ’ ἄτομον διανομὴν τῶν φόρων, καταλογίζει τὸν φόρον εἰς αὐτοὺς ὅπως ἤθελεν, προσυπογράφει τὸν κατάλογον, καὶ κηρύττει αὐτὸν ἐκτελεστὸν, τὸν δίδει εἰς τὸν Ταμίαν πρὸς εἴσπραξιν, καὶ φέρει ὅλους τοὺς κατοίκους εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ διὰ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως ζητεῖ τὴν ἀπότισιν τοῦ φόρου. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τούτου εἶναι παράνομος, διότι τὸ γράμμα τοῦ νόμου δὲν τηρεῖται διόλου· ζητῶ λοιπὸν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀπέχῃ ὁ ἔφορος πάσης εἰσπράξεως τοῦ φόρου, νὰ ὑποβάλῃ δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ πρωτόκολλον τῶν ἀρχῶν, καὶ νὰ παρουσιάσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, δηλ. νὰ διατάξῃ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ καταλόγου, καὶ νὰ διατάξῃ τὸν Ἔφορον νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὸ γράμμα τοῦ νόμου.

§55Σ. ΖΩΤΟΣ. Πότε ἔλαβε χώραν αὐτὴ ἡ πρᾶξις;

§56Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐπὶ τῶν προηγουμένων ὑπουργείων Κεχαγιᾶ καὶ Δρόσου ἐγένοντο ἀναφοραὶ καὶ αἰτήσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ τὰ συνειθισμένα.......

§57Κ. ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§58Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον, τοῦ λέγω ὅτι αὐτὸς διέταξε τὸν Ἔφορον καὶ τὸν Ταμίαν νὰ μὴ ἀκούσῃ τὸν Δήμαρχον, (γέλως), καὶ ἐπειδὴ ὁ Ἔφορος ἐφοβήθη μὴ τὸν παύσῃ, ἔκαμεν ὅπως διετάχθη, ὑπάρχει δὲ καὶ ἓν ἕτερον παράπονον· τὸ δημόσιον κατελόγισεν ὥστε οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου τούτου Στιβενίκου νὰ πληρώσωσι φόρον ἀμπέλων ὡς ἐθνικὸν, ἐνῷ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ βασιλείου μέχρι σήμερον τὸ δημόσιον δὲν ἔχει κἀμμίαν ἐπὶ τῶν κτημάτων τούτων νομικὴν κατοχὴν, ἀλλ’ αὐθαιρέτως κατελόγισεν νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον ὡς ἂν ἦσαν ἐθνικὰ κτήματα. Ἐν τίνι δικαιώματι ἐρωτῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ Ἔφορος προέβη εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον, ἄνευ τινὸς τίτλου; παρανόμως. Ζητῶ λοιπὸν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ παρακληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν Ἔφορον ν’ ἀπέχῃ ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, εἰς τὰ τμήματα Πρακμάγας, Ῥάχες καὶ Στιβενίκου, νὰ ὑποβάλλῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς νὰ ἔλθῃ νὰ δώσῃ πληροφορίας.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς εἶναι ἕτοιμος ν’ ἀπαντήσῃ.

§60ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομ.) Δὲν γνωρίζω τίποτε.

§61ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν· διότι ὁ Κύριος πληρεξούσιος θετικῶς εἶπε ὅτι ταῦτα δὲν ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ ὑπουργείου, πῶς λοιπὸν θέλετε νὰ ἀφήσετε τὴν εὐθύνην χωρὶς ν’ ἀκούσητε τοὺς λόγους (θόρυβος).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζει ἡ Συνέλευσις. (Θόρυβος).

§63ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει τὸ παραδεχθῆ, νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Κεχαγιᾶς, διότι ἐκ τῆς ὁμιλίας του δύναται νὰ γίνῃ μετὰ ταῦτα περιττὴ πᾶσα συζήτησις.

§64ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἠκούσατε, κύριοι, ὅτι δύο παράπονα ἔκαμεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Λεβαδείας, τὸ ἓν, ὅτι ὁ Νόμος ὁ ὁποῖος ἐπεψηφίσθη εἶναι ἄδικος, ἐφαρμοζόμενος εἰς τὴν Λεβαδείαν· δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ παράνομον, διότι δὲν πρέπει νὰ χαρακτηρίζεται παράνομος ἕνας νόμος, ὅταν λέγητε, ὅτι παραβιάζεται· εἴδετε, ὅτι δὲν παρεβιάσθη ὁ νόμος, τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως ἦτο τοιοῦτον, ὥστε εἰς ἐκεῖνα τὰ τμήματα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν γίνεται ἐνοικίασις, ὁ φόρος πληρόνεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἐπληρώθη κατὰ τὰ τέσσαρα παρελθόντα ἔτη· ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί λέγει; ὁ προσδιορισμὸς τῶν τεσσάρων ἐτῶν δὲν εἶναι ἄδικος, ἀλλὰ τί λέγεται; ὅτι κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος αἱ περισσότεραι γαῖαι ἐκαλλιεργήθησαν εἰς βαμβάκιον, καὶ ἐπειδὴ φορολογοῦνται (θόρυβος).

§65ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§66ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τῷ ὄντι, ἐὰν ἐξετάσητε κατ’ οὐσίαν, τὸ παράπονον εἶναι δικαιότατον, καὶ διὰ τοῦτο εἶχον ἑτοίμην πρότασιν περὶ ἐκπτώσεως, ἀλλὰ τὴν ἔκπτωσιν αὐτὴν οὐδεὶς ὑπουργὸς δύναται νὰ τὴν κάμῃ, μόνον ἡ Συνέλευσις· διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἐὰν ἤθελον κάμει τὴν ἔκπτωσιν, ἤθελον παραβιάσει τὸν νόμον· ἠθέλατε κατηγορήσει τὸν ὑπουργὸν ἐπὶ παρανομίᾳ, διότι, ὅταν τὸν ἐψηφίσατε, εἴπατε, ὅτι ὁ φόρος πρέπει νὰ προσφέρηται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τεσσάρων ἐτῶν· ἀλλὰ δὲν εἶχε πρὸ ὀφθαλμῶν ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἤθελε γίνει καλλιέργεια βάμβακος ἢ ὄχι· τὸ δεύτερον δὲ παράπονον διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Συνελεύσεως, διότι διεκδικοῦνται τὰ κτήματα αὐτὰ ὡς ἰδιόκτητα, τὸ δὲ δημόσιον τὰ διεκδικεῖ ὡς ἐθνικά· αὐτὸ δὲ δὲν τὸ ἔκαμον ἐγώ, εὗρον ἀνέκαθεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι φορολογοῦνται αἱ γαῖαι αὗται ὡς ἐθνικαί. Ἐὰν ἔχωσι παράπονα ἐδῶ εἶναι τὰ δικαστήρια καὶ δύνανται νὰ προσέλθωσι.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§68ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Δὲν λέγω, ὅτι καταπιέζεται ὁ λαὸς διὰ τοῦ ψηφίσματος τούτου, λέγω, ὅτι τὸ δημόσιον ἄνευ πρωτοκόλλου...... (θόρυβος) Ὁ κ. Κεχαγιᾶς νομίζει, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο ἀδικεῖ τοὺς συμπολίτας μου. Τοῦτο ἐγένετο παραδεκτὸν, ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις τὸ θέλει· ἐκεῖ ὅμως τί συνέβη; Ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐγνωμοδότησε νὰ δώσῃ π. χ. ἓν τμῆμα 1000 κοιλά· ὁ ἔφορος δὲ εἶπε νὰ δώσῃ 2000, καὶ τὸ ὑπουργεῖον παρεδέχθη τὴν γνώμην του.

§69ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τοῦτο ἔγινε, διότι τὸ δημόσιον τὰ διεκδικεῖ ὡς ἐθνικά.

§70Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Εἶπον λοιπὸν εἰς τὸν ὑπουργὸν ν’ ἀναστείλῃ τὴν καταδίωξιν, καὶ νὰ φέρῃ τὰ ἔγγραφα ἵνα σᾶς πείσῃ, ὅτι ἔχετε ἄδικον Κ. Κεχαγιᾶ.

§71ΔΑΓΡΕΣ. Ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀγανάκτησις τοῦ πληρεξουσίου Λεβαδείας εἶμαι πεπεισμένος, διότι συνέβη καὶ μία παρομοία περίστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Αἱ ἀρχαὶ οὐδόλως ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν καταλογισμὸν τῶν φόρων τὰ δίκαια παράπονα τῶν φορολογουμένων· πρέπει νὰ μάθουν οἱ ὑπάλληλοι μίαν φορὰν διὰ πάντα νὰ φροντίζουν, ὄχι πῶς ν’ ἀπογυμνώνωσι τοὺς φορολογουμένους, καὶ νὰ ὠφελῶσι τὰ δημόσια ταμεῖα, ἀλλὰ πῶς ν’ ἀποδίδωσι δικαιοσύνην.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ ὁρισθῇ ἡ πρώτη ἡμέρα μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθ’ ἣν ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀφῄρεσε τοὺς μισθοὺς ἑνὸς γραμματέως ά. τάξεως. Παραδέχεται ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς;

§73ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα.

§74ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης καὶ Ἐκκλησιαστικῶν). Ἐγὼ παραδέχομαι Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅλας τὰς ἐλαττώσεις τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ ἐπιτροπή· ἑπομένως παρακαλῶ νὰ ἐπιψηφισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρ. 2. Προσωπικὸν Ἀρείου Πάγου. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ἐγκρίνεται.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 3 ἄρθρον τοῦ ά. Κεφαλαίου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνταῦθα προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τῆς θέσεως τριῶν Ἐφετῶν καὶ ἑνὸς Ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν.

§78Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἠξεύρετε, Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι τὸ σύνολον τῶν δικαιωμάτων πάσης κοινωνίας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην, ἵνα δὲ αὕτη ὁμολογουμένως καὶ πασιφανῶς δυνηθῇ νὰ ἐνεργήσῃ πρὸς αὐτὴν τὴν κοινωνίαν ἀπαιτεῖται, ὥστε νὰ ἔχῃ χεῖρας ἱκανὰς καὶ δραστήρια ὄργανα πρὸς ἐξάσκησιν αὐτῆς. Τὸ κῦμα τῶν οἰκονομιῶν ἤλπιζον, ὅτι δὲν ἤθελεν εἶναι τόσον ἀποταμιευτικὸν ὡς πρὸς τὸ ἐφετεῖον τῆς Ναυπλίας, καὶ διὰ τοῦτο προεκάλεσα ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς τὸ Ναύπλιον ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατοπτρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ ἐφετείου Ναυπλίας, καὶ τὸ ὁποῖον γνωρίζουσι πρὸ πάντων οἱ πληρεξούσιοι τῆς Πελοπονήσου. Τὸ ἐφετεῖον τῆς Ναυπλίας, Κύριοι, ἐμπεριέχει 3,552 ἐκκρεμεῖς πολιτικὰς δίκας, ὥστε διὰ νὰ ἔλθῃ τῆς τελευταίας ἡ σειρὰ εἰς τὸ πινάκιον πρὸς ἐκδίκασιν, ἀπαιτοῦνται τοὐλάχιστον τρία ἔτη· ἀλλὰ σήμερον ἀναλόγως αὐτοῦ τοῦ πλήθους πρέπει νὰ φέρωμεν μίαν θεραπείαν, καὶ ἐκ τῶν τριῶν ἐφετῶν οἵτινες ἀπαλείφονται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ προστεθῇ εἷς ἐφέτης τοὐλάχιστον, ὅπως διὰ τούτου δυνηθῇ νὰ καθαρισθῇ ὁ κόπρος αὐτὸς τοῦ Αὐγείου. Ἤθελον λοιπὸν ἐπαναλέγω παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησίν μου ταύτην διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῶσιν αἱ σφοδραὶ ἀγανακτήσεις κατὰ τοῦ δικαστηρίου Ναυπλίας. Καὶ οὕτω δύο τμημάτων σχηματιζομένων θὰ συμβιβάσωμεν τό τε συμφέρον τοῦ δημοσίου καὶ τῆς πολιτείας. Ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν δὲν ἔχῃ προνόμια, δὲν ἔχει καὶ καταφορὰν, διότι ἐκ τῶν 150 ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων τρεῖς μόνον ἐτέθησαν ἐκτὸς τοῦ νόμου κατὰ τὴν μεταπολίτευσιν· γνωρίζετε δὲ ποῖα αἰσθήματα ἔδειξαν οἱ λοιποὶ εἰς τὴν πολιτείαν. Θέλω λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ ἐφέτης εἰς τὸ Ναύπλιον, διότι ἐκεῖ πρὸ πάντων αἱ πολιτικαὶ δίκαι ὑπερῆραν τὸν ἀριθμὸν τῶν τριχῶν τῆς κεφαλῆς σας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησίς μου αὕτη·

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σαράβας.

§80ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐξακουλθῶ, Κύριοι, νὰ ἔχω τὴν ἰδέαν καὶ τὸ λέγω μὲ λύπην μου, ὅτι δὲν ἦλθεν ἀκόμη ἡ ἐποχὴ τῆς διοργανώσεως τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. Ἡ ἰδέα αὕτη ἐῤῥίφθη ἄλλοτε εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὴν Συνέλευσιν, καὶ δὲν ἤλπιζα μετὰ ἓν καὶ ἐπέκεινα ἔτος νὰ εὑρίσκηταί τις ἠναγκασμένος νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ πάλιν τὴν αὐτὴν ἰδέαν. Δὲν εἶναι λοιπὸν σήμερον ὁ καιρὸς τῆς διοργανώσεως τοῦ δικαστικοῦ κλάδου· διὰ τοῦτο ἤθελα συμβουλεύσει πάντα ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ᾖναι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον καινοτόμος· θέλει ἔλθει ἡ κατάλληλος ἐποχὴ, καθ’ ἣν ὁ δικαστικὸς κλάδος θέλει διοργανωθῇ. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐνῷ ἀναγνωρίζω, καθὼς ἀνεγνώρισεν ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ, ὅτι τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν τοῦ ἐφετείου δὲν ἐξαρκεῖ ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, οὐχ ἧττον ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ παρελθόντος προϋπολογισμοῦ· σημειώσατε δὲ, Κύριοι· ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν προτείνει ἐλάττωσιν τριῶν ἐφετῶν, ἀλλὰ δὲν παραδέχεται τὴν προτεινομένην προσθήκην τριῶν ἐφετῶν· θέλετε, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω ἓν ἄλλο τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέχθη μὲν εἰς τὴν ἔκθεσιν, ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς καὶ πρέπει νὰ λεχθῇ; εἶναι ἀδύνατον καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προκειμένου νὰ ἐκλέξῃ εἰς ἀνωτέρας δικαστικὰς θέσεις νὰ ᾖναι ἐντελῶς ἐλεύθερος εἰς τὴν ἐκλογήν του.

§81ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἐννοοῦμεν.

§82ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐξήγησα ἀρκούντως, Κύριοι, τοὺς λόγους δι’ οὓς δὲν παρεδέχθημεν τὴν προσθήκην. Καὶ μολοντοῦτο ἐὰν ἦτο ἀληθὲς, ὅτι μὲ τὴν προσθήκην ἑνὸς ἢ καὶ δύο ἐφετῶν ἐν Ναυπλίῳ, ἠδύνατο τὸ δικαστήριον νὰ γείνῃ ἐνήμερον ὡς ὑπεστήριξεν ὁ προλαλήσας, ἔπρεπε νὰ κλείσω τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς σκέψεις· ἀλλὰ δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ τρεῖς ἐφέται καὶ τὰ πράγματα κατ’ ἐμὴν γνώμην θὰ μένωσιν εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Πάντοτε ὑψώθησαν φωναὶ ὅτι αἱ ὑποθέσεις δὲν περαιοῦνται ταχέως διὰ τὴν ἔλλειψιν προσωπικοῦ· καὶ ἐνῷ ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος πάντοτε ηὐξάνετο τὸ προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων ὁ σκοπὸς δὲν ἐπετεύχθη. Ἡ ταχεῖα λοιπὸν περαίωσις τῶν δικῶν δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ καθὼς εἶχε τὸ θάῤῥος νὰ τὸ εἴπῃ ἡ ἐπιτροπή· ἀλλ’ ἐξαρτᾶται μᾶλλον ἀπὸ τὴν καλὴν ἐκλογὴν τοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀπὸ τὴν μεταῤῥύθμισιν διατάξεών τινων τῆς δικονομίας, περὶ ὧν ὅμως δὲν εἶναι καιρὸς νὰ γείνῃ λόγος σήμερον. Πιστεύω λοιπὸν ὅτι ἡ Συνέλευσις κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων τούτων σήμερον δὲν θὰ θεωρήσῃ ὡς ἀξίαν παραδοχῆς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη περὶ προσθήκης ἑνὸς ἐφέτου εἰς τὸ Ναύπλιον· διότι δὲν θά γίνῃ, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν ἄλλο τι εἰμὴ νὰ προστεθῇ μόνον ἓν πρόσωπον χωρὶς νὰ προστεθῇ τι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τοὺς Ἐφέτας καὶ τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. —«Ἄρθρον 4. Πρωτοδικῶν.» Ἐνταῦθα ὑπάρχει ἐλάττωσις τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην αὐτῆς νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «5. Εἰρηνοδικῶν.» Ἀντίῤῥησις τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάρχει.

§85ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι μία σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι τὰς συστάσεις πρέπει νὰ τὰς ἀφήσωμεν.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μήτε ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιμένει. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ «2 Κεφάλαιον. Ὑλικόν. Ἄρθρον 1. Ὑπουργείου.» Ἡ ἐπιτροπή προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν 1800 δραχμῶν. Ἐγκρίνεται;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. «2. Ἀρείου Πάγου. 3. Ἐφετείων. 4. Πρωτοδικείων. 5. Εἰρηνοδικείων.» Εἰς τὸν 2 § γʹ. καὶ εἰς τὸ 5 § δʹ. ἔχει ἡ ἐπιτροπὴ ἐλαττώσεις. Ἐγκρίνονται αὗται;

§90ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ Κεφάλ. 3. Ὑποδίκων φυλακαί· 1. Ἐνοίκιον φυλακῶν. 2. Ἐπισκευαὶ φυλακῶν. 3. Μισθοὶ φυλακιτῶν. 4. Διατροφὴ ὑποδίκων.

§92Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ἐπὶ τοῦ 4 ἄρθρου. Ἡ βελτίωσις τοῦ συστήματος τῶν φυλακῶν δὲν εἶναι μόνον κοινωνικὴ ἀνάγκη, ἀλλὰ καὶ ἔργον φιλανθρωπίας. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἀπέχουσα νὰ θίξῃ τὰ μὲ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο συνδεόμενα ζητήματα, περιορίζεται νὰ συστήσῃ ὡς πρόχειρόν τινα βοήθειαν τὴν κατὰ δέκα λεπτὰ αὔξησιν τῆς εἰς τοὺς ἀπόρους ὑποδίκους χορηγουμένης τροφοδοσίας.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς παραδέχεται τὴν σύστασιν;

§94ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργ. Οἰκονομ.). Μάλιστα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ χορήγησις ἡ διδομένη εἰς τοὺς ἀπόρους ὑποδίκους κατὰ 10 λεπτὰ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τὰ λοιπὰ ἐγκρίνει ὡς ἔχουσι.

§96ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ Κεφάλ. 1. Ἔξοδα ποινικῆς δικαιοσύνης.

Εἰς τὸ ἄρθρον 4 προτείνεται ἐλάττωσις τῆς ἐπιτροπῆς 5000 δραχμῶν· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τὰ λοιπὰ ἐγκρίνονται ὡς ἔχουσι.

§98ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ Κεφάλ. 5. Διάφορα ἔξοδα.

Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐλάττωσιν ἐπὶ τοῦ 2 ἄρθρου εἰς 1500 δραχμῶν. Ἐγκρίνεται;

§100ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιουτοτρόπως λοιπὸν ἐτελείωσε καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§103ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, τώρα νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλ. ά. Κεντρικὴ Διοίκησις. Ἄρθρον. 1. Προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὰς ἑξῆς ἐλαττώσεις. Τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μισθοῦ ἑνὸς τμηματάρχου, δύω ὑπουργικῶν γραμματέων ά. τάξεως, τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου τῆς δημοσίας οἰκονομίας, ἑνὸς τμηματάρχου τοῦ αὐτοῦ γραφείου καὶ ἑνὸς ὑπουργικοῦ γραμματέως ά. τάξεως. Προκύπτει δι’ ἐλάττωσις.

§105ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουρ. ἐσωτερικῶν). Ἡ μετάβασις ἀπὸ τοῦ προϋπολογιστοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν εἶναι παράδοξος ὀλίγον διότι εἰς μὲν τὸ ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης ἡ ἐπιτροπὴ ἐπήνεγκεν ὀλίγας ἐλαττώσεις, εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅμως τῶν ἐσωτερικῶν, αἱ ἐλαττώσεις προβαίνουν πολύ. Ἀποτελοῦν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§106ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, Κύριε πρόεδρε εἰς τὴν ἀρχὴν ἔχει πρότασιν περὶ διαιρέσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ ὅλων θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ὑπουργός.

§108ΖΑΪΜΗΣ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, ἐντὸς τῆς ἐπιτροπῆς δὲν συνεμερίσθην τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας ὡς πρός τινας ἐλαττώσεις, ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς περὶ τῆς γνώμης μου ταύτης. Τὸ ὅτι δὲν συνεφώνησα εἴς τινας ἐλαττώσεις, τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ἤμην ὀπαδὸς τῆς σπατάλης τοῦ δημοσίου πλούτου, δαπανωμένου εἰς μισθοδοσίαν πολλῶν ὑπαλλήλων. Ἐφρόνουν καὶ φρονῶ εἰσέτι, ὅτι πραγματικῶς τὸ ποσὸν τῶν ὑπαλλήλων εἴς τινας κλάδους εἶναι μέγα, ἀλλ’ ἐνόμιζον, ὅτι πρέπει μετὰ τῶν ἐλαττώσεων νὰ συμβαδίσῃ καὶ ἡ μεταβολὴ τῆς διοργανώσεως διαφόρων κλάδων τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας, ὡς πρὸς τοῦτο, Κύριοι, δὲν συνεφώνησα μὲ τὰ ἔντιμα μέλη τὰ ἀποτελέσαντα τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐνῷ νομίζω καὶ ἐνόμιζον καὶ τότε, ὅτι βεβαίως πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ εἰς τὴν ὀργάνωσιν ἐν γένει τοῦ κράτους, ὄχι μόνον τῶν διοικητικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν οἰκονομικῶν, καὶ ἄλλων κλάδων, καὶ διὰ τῆς διοργανώσεως τῆς νέας νὰ φθάσωμεν εἰς τὰς ὑποδεικνυομένας οἰκονομίας. Ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐφρόνει ἄλλως, καὶ ἐδῶ ὑπῆρξεν ἡ διαίρεσις μεταξὺ τῆς πλειονοψηφίας καὶ μειοψηφίας. Ἡ πρώτη διαφωνία, ἥτις ἐγέρθη ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν, ὡς βλέπετε ἐκ τῆς ἐκθέσεως, εἶναι ἡ ἐλάττωσις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν, τοὐτέστι τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς ὑπουργὸς τῆς Ὀκτωβριανῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῆς διαιρέσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν εἰς δύο ὑπουργεῖα, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ τῆς βιομηχανία, καὶ τῶν δημοσίων ἔργων, ὅτι ἡ γνώμη αὕτη ἦτο ὀρθὴ, καὶ τὴν γνώμην ταύτην ὡς βλέπετε ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ, Κύριοι, ἡ πλειοψηφία, ἢ μᾶλλον ἡ παμψηφία ἐπρότεινεν αὐτὴν ὡς ὀρθὴν, ἀφ’ ἑτέρου προτείνει τὴν ἐλάττωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν, ἢ μᾶλλον σχεδὸν τὴν παντελῆ καταστροφὴν τοῦ τμήματος τῆς δημοσίου οἰκονομίας. Ἀναχωρῶν, Κύριοι, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἡ ἵδρυσις ἑνὸς ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τῆς βιομηχανίας, εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία διὰ τὴν ὑλικὴν πρόοδον τοῦ τόπου, ἥτις πολὺ παρημελήθη ἀπὸ τὴν παλαιὰν δυναστείαν, ἀναχωρῶν ἐκ τῆς ἀρχῆς ὅτι πρέπει τὸ ταχύτερον, δὲν λέγω ἀμέσως, νὰ διαχωρισθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν κατέληξα εἰς τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου τῆς δημοσίου οἰκονομίας, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦτο πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ἄνευ ἀνωτέρας δαπάνης, διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν δημοσίων ἔργων. Ἐκηρύχθην λοιπὸν κατὰ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ, διὰ τὸν ἁπλοῦν λόγον, ὅτι ἐκηρύχθην ὑπὲρ τοῦ ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ἐθεώρησα ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ Γραφείου τῆς δημοσίου οἰκονομίας, δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς προσωπικὸν τοῦ νέου ὑπουργείου. Αὐτὴ ἦτον ἡ ἰδέα, ἥτις μὲ ὑποχρέωσεν ν’ ἀποτελέσω μέρος τῆς μειοψηφίας, ἥτις κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐπεδέχθη τὰς ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἐπρότεινεν ἡ πλειονοψηφία. Ἐλαττοῦται προσέτι εἷς τμηματάρχης εἰς τὸ κυρίως Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ τῆς ἐλαττώσεως αὐτῆς δὲν εἶχον, νὰ προτείνω ἀντίῤῥησίν τινα. Αὐταὶ εἶναι αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐν συντόμῳ ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς δικαιολόγησιν τῆς γνώμης μου· ἀπόκειται δὲ εἰς ὑμᾶς ν’ ἀποφασήσητε ὅ,τι ἠθέλατε ἐγκρίνει.

§109ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, προτοῦ γίνῃ λόγος περὶ τῶν ἐλαττώσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐθεώρησα καὶ θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ λυθῇ πρῶτον τὸ ζήματα, ἂν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν θέλῃ διαιρεθῆ εἰς δύο, ὡς προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ ἢ ὄχι. Δέν εἶναι, Κύριοι, μόνον ἡ διατήρησις τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλονται οἱ φόροι, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ περιστρέφεται ἡ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια· ὅταν γίνεται λόγος περὶ Κυβερνητικῆς ἐνεργείας πρέπει νὰ λαμβάνῃ τις πάντοτε τὸ πρᾶγμα ὑπὸ τὴν πλέον ἐκτεταμένην σημασίαν ἀλλ’ οὐχὶ ὑπὸ τὴν περιωρισμένην τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Τὸ κράτος, Κύριοι, ἐκπληροῖ τὸ ἔργον του, τὴν ἀποστολήν του, παρεμποδίζον μόνον τὰς αἱματηρὰς συγκρούσεις μεταξὺ ἀτομικῶν συμφερόντων, ὑπερασπιζόμενον τὰς ἀτομικὰς ἐνεργείας, ἀπέναντι βιαιοπραγιῶν καὶ κακουργιῶν. Τὸ κράτος, ἔχει ὡς εἴδετε, ἀποστολὴν ὑψηλὴν, ἀποστολὴν ἱερὰν, ἀποστολὴν θείαν νὰ προαγάγῃ δηλ. τὴν ἀνθρωπότητα εἰς τὴν τελειοποίησίν της. Ἔχει τὸ καθῆκον τὸ μέγα νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἔθνους. Τί ἤθελε, Κύριοι, καταβῆ ἡ κοινωνία, ἐὰν τὸ Κράτος ἤθελε περιορισθῆ μόνον εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων κατὰ τῶν βιαιοπραγιῶν; Ἤθελεν εἶσθαι εἰς τὴν ἐλεεινὴν κατάστασιν τοῦ μεσαιῶνος. Ἄρα πᾶν Κράτος προστατεῦον τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα ὀφείλει συγχρόνως νὰ προνοῇ περὶ τῆς προόδου καὶ περὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ὅλης κοινωνίας. Ἑπομένως ὑπὸ τὸ μέτρον τοῦτο πρέπει νὰ ἐξετάζῃ τις τὴν χρῆσιν τῶν πόρων. Ἐὰν δηλ. οἱ φόροι οἱ ἐπιβαλλόμενοι συντελοῦν εἰς τὴν πρόοδον καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ ἔθνους αὐτοῦ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὡς εἶναι ἐσχηματισμένον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, συντελεῖ πρὸς τοῦτο; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς εἶναι ἐσχηματισμένον περικλείει δύο τινά· Αʹ. Τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους, καὶ Βʹ. Τὸ ἐμπόριον, τὴν γεωργίαν τὴν βιομηχανίαν, καὶ τὰ δημόσια ἔργα. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχων ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων του τὴν διεύθυνσιν τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, καὶ ἀπασχολούμενος περὶ ταύτης ἑκάστοτε, δὲν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ δίδῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς γεωργίας τῆς βιομηχανίας καὶ τῶν δημοσίων ἔργων. Ἐὰν, Κύριοι, ἕκαστον ἔθνος πρέπῃ νὰ ῥίπτῃ ὄμμα περὶ τὰ σπουδαῖα ταῦτα ἀντικείμενα, πολλῷ μᾶλλον πρέπει νὰ ῥίπτῃ σπουδαῖα ὄμματα, καὶ προσοχὴν μεγάλην τὸ ἀρτισύστατον οἷον εἶναι ἡ Ἑλλάς. Δὲν δύναται Κύριοι, τὸ Κράτος νὰ ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὴν Ἀνατολὴν, πανταχοῦ καλῶς νὰ προστατεύεται προάγον τὸν Ἑλληνισμὸν, εἰμὴ διὰ μόνης τῆς διαδόσεως τῶν φώτων καὶ διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ ὡς πρὸς τὴν πρόοδον τοῦ πολιτισμοῦ· δὲν θέλομεν δυνηθῆ ἐπὶ πολλὰ ἔτη νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντά μας διὰ τῶν ὅπλων καὶ τῶν κανονίων, ἀλλὰ διὰ τῆς ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἀναπτύξεώς μας ἐπὶ τοῦ παρόντος. Δὲν θέλομεν δὲ φθάσει εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, ἥτις μᾶς παρέχει τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς ἐπιδείξεως δυνάμεως καὶ ἰσχύος, εἰμὴ ὅταν ἀναπτυχθῶσιν οἱ πόροι μας διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας, ἐμπορίου, βιομηχανίας, καὶ δημοσίων ἔργων. Ἐὰν δὲ πρὸ τῆς ἀναπτύξεως ταύτης προβαίνωμεν εἰς δαπάνας παρεχούσας κοῦφον ἐπίδειξιν θέλομεν ναυαγήσει· διότι τοὺς πόρους μας δὲν τοὺς καταναλίσκομεν εἰς ἀντικείμενα παραγωγικά. Ἕνεκα τούτου, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπή σας προῆλθεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν διαχώρησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς δύο, διὰ νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὸς ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ ἐμπορίου, τῆς γεωργίας καὶ δημοσίων ἔργων δυνάμενος ν’ ἀσχοληθῇ ἀποκλειστικῶς εἰς τοῦτο καὶ ὡς ἐκ φιλοτιμίας, καὶ ὡς ἐκ φιλοπατρίας. Ἔχουσα δὲ ὑπ’ ὄψιν, ἀφ’ ἑτέρου, ἡ ἐπιτροπή σας τὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις τοῦ κράτους, προέβη εἰς τὸ μέτρον νὰ προτείνῃ τὴν εἰς ἕτερον ὑπουργεῖον συγχώνευσιν ἑτέρου μὴ παρέχοντος πολλὰς πρακτικὰς ὠφελείας ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν Πατρίδα διὰ τὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις εἰς ἃς διατελοῦμεν καὶ εἰς ἃς θέλομεν διατελεῖ μέχρις οὗ ἀναπτυχθῶσιν οἱ πόροι μας. Ἡ ἐπιτροπή σας ἐσκέφθη ἐὰν ἠδύνατο νὰ συγχωνευθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ τῆς Δικαιοσύνης· ἀλλὰ δὲν ἔκρινε τοῦτο ὀρθόν· διότι καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶναι ἐπίσης σπουδαῖον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Ἔθνους, ὡς εἶναι σπουδαῖον καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἐπὶ τοῦ ἐμπορίου γεωργίας κτλ. Ἐθεώρησε δὲ ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ μέχρις οὗ τὸ ἔθνος ἀναπτυχθῇ, διὰ νὰ δώσῃ περισσοτέραν προσοχὴν εἰς τὸ Ναυτικόν, καταλληλότερον εἶναι νὰ συγχωνευθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι ἴσως παράδοξον, Κύριοι, διατὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ συγχωνευθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ οὐχὶ εἰς τὸ τῶν Στρατιωτικῶν. Δύο λόγοι, Κύριοι, σπουδαῖοι ὑπάρχουσι· ὁ εἷς εἶναι ὅτι δὲν συμφέρει ποσῶς ἵνα ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ὑπουργεῖον ἔχῃ εἰς χεῖρας του ἀμφοτέρας τὰς ὑλικὰς δυνάμεις τοῦ Κράτους· δεύτερον διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν· ἄλλως τε, Κύριοι, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔχει πολλὴν σχέσιν μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὡς ἐπὶ τῆς ἐμπορίας καὶ Ναυτιλίας· τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔχει ὑπὸ τὴν προστασίαν του τὴν ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν, ἥτις ἐκτείνεται εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου καὶ ἥτις ἐν ἐλλείψει ὑλικῆς ἐθνικῆς δυνάμεως πρὸς ὑποστήριξίν της ἔχει ἀνάγκην τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ἐξωτερικῶν Πρὸς τὸ συμφέρον λοιπὸν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας ἀπαιτεῖται ἵνα αὕτη ἀνατεθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου διατελοῦσιν οἱ προξενικοὶ ὑπάλληλοι· διότι οὗτοι θέλουσιν εἶσθαι ἐνθερμότεροι περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, γινώσκοντες, ὅτι ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐξωτερικῶν, καὶ ὅτι σφάλλοντες θέλουσιν ἐξελεγχθῇ ὑπὸ τῆς προϊσταμένης των ἀρχῆς αὐστηρότατα. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐπὶ τῆς προτέρας βασιλείας καὶ ἐπὶ τῆς νῦν διευθύνθη ἀπὸ πολιτικόν· ὑμεῖς δ’ αὐτοὶ κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν ἀνεθέσατε τοῦτο εἰς πολιτικόν. Ἄρα ὑμεῖς ἐλύσατε ἐκ τῶν προτέρων τὸ περὶ τούτου ζήτημα καὶ μὴ παραξενεύεσθε, ἐὰν νῦν προτείνεται ἡ συγχώνευσίς του εἰς τὸ τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν θεωρῶ δὲ ὅτι προσβάλλεται ποσῶς ἡ Ναυτικὴ ὑπηρεσία διευθυνομένη ὑπὸ πολιτικοῦ ἀφ’ οὗ μάλιστα αὕτη περιστρέφεται νῦν εἰς λογιστικὴν καὶ πολιτικὴν, οὐχὶ δὲ εἰς καθαρὰν ναυτικήν.

§110ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μᾶς λέγετε δύο λέξεις καὶ περὶ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων;

§111ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν πρότασιν περὶ ἐλαττώσεως τοῦ προσωπικοῦ. Ἡ ἐπιτροπή σας ὡς ἴδετε διῃρέθη εἰς δύο γνώμας. Ἡ μὲν μία γνώμη ἐπηρεαζομένη ἀπὸ τὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις τοῦ κράτους, καὶ ἀφ’ ἑτέρου φρονοῦσα, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη πολυτελοῦς προσωπικοῦ καθόσον τὰ μέσα δὲν ὑπάρχουν εἰς πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ τῆς συστάσεως τῆς δημοσίου οἰκονομίας, προῆλθεν εἰς τὸ μέτρον νὰ προτείνῃ τὴν προσωρινὴν κατάργησιν τοῦ γραφείου τούτου. Ἡ δὲ μειοψηφία ἐπηρεαζομένη ὑπὸ τῆς ἰδέας ἣν σᾶς ἐξέθεσα περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπάρξεως ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν δημοσίων ἔργων, ἐθεώρησε ὅτι ὑπάρχει ἡ συντήρησις ἀναγκαία πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ προπαρασκευάσῃ τὴν ὕλην τοῦ ἐμπορίου, τῆς γεωργίας καὶ τῆς βιομηχανίας, ὥστε ἐν ἀνάγκῃ ὅταν συστηθῇ ἰδιαίτερον ὑπουργεῖον, νὰ δύναται τὸ κράτος νὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὴν ὕλην εἰς περαιτέρω ἐνέργειαν. Ὅσον δὲ ἀφορᾶ περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου βεβαίως καθίσταται περιττὸς εἷς τμηματάρχης ἢ καὶ δύο ἔτι ὑπουργικοὶ γραμματεῖς, ἀλλὰ μένει εἰς ὑμᾶς νὰ σκεφθῆτε σπουδαίως ἐὰν ἡ σύστασις εἰδικοῦ τμήματος τῆς Ἐθνοφυλακῆς κτλ. δὲν ἀπαιτεῖ τὴν διατήρησιν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Καλός.

§113ΚΑΛΟΣ. Κύριοι! Βεβαίως ἦτο περιττὸν εἰς ἐμὲ μετὰ τὴν ἔκθεσιν ἣν σᾶς ἔκαμεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὁ πρὸ ὀλίγον καταβὰς τὸ βῆμα, νὰ ἔλθω πάλιν νὰ σᾶς καταδείξω τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τῆς βιομηχανίας. Ὁ σημερινὸς αἰὼν παντοῦ εἶναι αἰὼν ὑλισμοῦ· ὅλα τὰ ἔθνη σήμερον δὲν ὀργῶσιν εἰς ἄλλο παρὰ πῶς νὰ ἀναπτύξωσι τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ὑλικὴν εὐδαιμονίαν τοῦ τόπου των, διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας καὶ διὰ τῆς προαγωγῆς πρὸ πάντων τῆς γεωργίας. Μολονότι καὶ ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις ἐπελήφθη αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἄλλοτε, μολονότι καὶ ἡ Ἐπιτροπή σας ἐπελήφθη αὐτοῦ, δὲν ἐφθάσαμεν ὅμως εἰς ἓν ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ οἱ δύο προαγορεύσαντες δὲν ἔφθασαν ἐπίσης εἰς ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα· παρεδέχθησαν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ προτείνωσι τί νὰ γείνῃ. Ὁ φόβος ἴσως ὅτι οἱ πόροι τοῦ κράτους δὲν ἐπιτρέπουν σήμερον τὴν σύστασιν τοιούτου ὑπουργείου, δὲν εἶναι τόσον ἰσχυρὸς, ὥστε ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀποτρέψῃ καὶ ἀπὸ τὴν πρότασιν τῆς καταργήσεως ἑνὸς τῶν ὑπαρχόντων ὑπουργείων καὶ τῆς συστάσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων, τῆς γεωργίας καὶ τοῦ ἐμπορίου. Μὲ τὸ ὑπάρχον σήμερον προσωπικὸν ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν προσθήκην μόνον ἑνὸς ὑπουργικοῦ γραμματέως, ὡς διεκπεραιωτοῦ, ἔχετε τὸ γραφεῖον τοῦ νέου ὑπουργείου πληρέστατον, δυνάμενον ν’ ἀνταποκριθῇ, ἂν ὄχι ἐντελῶς, τουλάχιστον κατὰ μέγα μέρος εἰς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον καὶ ἡ κοινωνία ἀπαιτεῖ, καὶ ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ.

§114ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Διὰ τί ἀφοῦ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπάρχει ὅλον τὸ προσωπικὸν ἕτοιμον, διατί τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς αὐτὸν τὸν σκοπόν;

§115ΚΑΛΟΣ. Θὰ τὸ εἴπω, Κύριε. Διὰ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπάρχοντος σήμερον ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς προσθήκης ἑνὸς μόνου ὑπουργικοῦ γραμματέως, θέλομεν ἔχει τὸ ἀναγκαῖον προσωπικόν, καὶ ἵνα μὴ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς διὰ δαπάνης ἄλλης ἐνοικίου, ἔχομεν ἓν ἄλλο ὑπουργεῖον τοῦ ὁποίου τὴν κατάργησιν ἢ συγχώνευσιν, ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ. Ἔχομεν τὸ τῆς δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὸ ὁποῖον δυνάμεθα κάλλιστα, ὅπως ὑπάρχῃ σήμερον νὰ τὸ μεταφέρωμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καθόσον καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἕτερος κλάδος αὐτοῦ σχετίζονται μὲ τὴν διοίκησιν τοῦ κράτους. Ἡ κατωτέρα ἐκπαίδευσις πρὸ πάντων ἀνήκει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ σήμερον κατὰ μέγα μέρος αὐτὸ σκέπτεται καὶ ἀποφασίζει τὴν σύστασιν καὶ τὴν συντήρησιν τῶν δημοτικῶν σχολείων. Ἐντεῦθεν λοιπὸν βλέπετε ὅτι διὰ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπαντᾶται ἡ δαπάνη ἡ ὁποία θὰ προσγίνει ὡς ἐκ τῆς συστάσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων διὰ τὸ ἐνοίκιον. Κύριοι, διατὶ τάχα ἀφοῦ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ ὑπάρχει ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητῆται ἡ σύστασις ὑπουργείου τῶν Δημοσίων ἔργων κλπ.; ὁ λόγος εἶναι πρόχειρος· εἶσθε πληρεξούσιοι, εἶσθε πολῖται, βλέπετε καθ’ ἑκάστην εἰς πόσα ἄλλα ἀντικείμενα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνασχολεῖται, καιρὸς δὲν τῷ μένει νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς ἀντικείμενα παραγωγικὰ πλούτου, διότι τὰ πολιτικὰ τοῦ ἀφαιροῦσιν αὐτόν.

§116ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὡμίλησε κανεὶς ἐναντίον;

§117ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα πολλοὶ ἐξέφρασαν τὴν ἐναντίαν γνώμην. Ἀσχολούμενος εἰς τὴν πολιτικὴν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδόλως σκέπτεται περὶ βιομηχανίας· οὐδόλως σκέπτεται περὶ συγκοινωνίας. Ἐὰν οἱ ὑπάλληλοί του προσέρχονται πρὸς αὐτὸν μὲ ἐργασίαν, μετὰ κόπου πολλοῦ τὸν πείθουν νὰ ἐργασθῇ, διότι ἄλλα ἀντικείμενα σπουδαιότερα τῆς ἡμέρας τὸν ἀπασχολοῦν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀσχολούμενος εἰς προσωπικὰ ἀντικείμενα, ἀδυνατεῖ νὰ σκεφθῇ πρὸς ἐξεύρεσιν μέσων τοῦ πλούτου, ὅστις σήμερον εἶναι τὸ κυριώτερον ἐλατήριον τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς κοινωνίας, καὶ τῆς ἐνισχύσεως ὅλων τῶν πρὸς εὐημερίαν τῶν κρατῶν μέσων. Ἰδοὺ ὁ λόγος ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συστάσεως εἰδικοῦ ὑπουργείου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους προτείνω τὸ ἀκόλουθον ψήφισμα. Ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ δύναται νὰ παρατεθῇ ἐφ’ ὅσον θέλετε Γίνεται ὁ νόμος, καὶ ὅταν αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέψωσι κυροῦται καὶ τότε λαμβάνει τὴν ἐφαρμογήν του. Ἰδοὺ τὸ ψήφισμα. Ψηφίζει Ἄρθρον 1. Συνιστᾶται ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῶν Δημοσίων ἔργων. Ἄρθρον 2. Τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τούτου σύγκειται ἐξ ἑνὸς γενικοῦ γραμματέως, δύω τμηματαρχῶν ἀ. τάξεως, δύω ὁμοίως βʹ. δύω γραφέων ἀ. τάξεως, δύω ὁμοίως βʹ. ἑνὸς λοχαγοῦ τοῦ μηχανικοῦ ἀ. τάξεως, δύω ὑπολοχαγῶν, ἑνὸς ἀνθυπολοχαγοῦ ἢ ἀνθυπασπιστοῦ, πέντε ἰχνογράφων καὶ δύω κλητήρων. Ἄρθρον 3. Διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ καθήκοντα τοῦ ὑπουργείου καὶ ἡ διαίρεσις τοῦ γραφείου αὐτοῦ. Ἄρθρον 4. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως προσαρτᾶται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. (Ψιθυρισμοί.) Ἠκούσατε τὸ ψήφισμα καὶ ἠρχίσατε νὰ μουρμουρίζητε· τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ ὑπάρχει σήμερον· δὲν τὸ πλάττω (θόρυβος) εἶσθε κύριοι νὰ ἀποφασίσητε ὅ,τι θέλετε. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ νόμος πρέπει νὰ γείνῃ ἀπὸ τώρα, ἐὰν ἐπιθυμῆτε νὰ προαχθῇ εἰς τὸν τόπον ἡ ὑλικὴ εὐδαιμονία.

§118ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἴπατε ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ τμῆμα καὶ νὰ γείνῃ ὑπουργεῖον, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει καιρὸν ν’ ἀσχοληθῇ εἰς αὐτὰ τὰ ἔργα καὶ ἀφ’ οὗ ἀφαιρεῖτε αὐτὰ τὰ ἔργα, συγχωνεύετε τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν θρησκείαν. Δι’ αὐτὰ ἔχει καιρόν.

§119ΚΑΛΟΣ. Τὰ δημόσια ἔργα καὶ ἡ γεωργία εἶναι σπουδαιότερα σήμερον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Χρηστόπουλος.

§121ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παροῦσα ἐποχὴ, κύριοι, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἐποχὴ διοργανώσεως, εἶναι ἐποχὴ συντηρήσεως. Καὶ τοῦτο φαίνεται διότι οἱ ἄνθρωποι τῶν συντηρητικῶν ἀρχῶν καὶ καὶ τῆς νομιμοφροσύνης ἀνέλαβον νὰ ἐφαρμόσωσι τὴν σπουδαίαν αὐτῶν ἀποστολήν. Ἑπομένως σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν εἰς τοιαύτας συζητήσεις τὰς ὁποίας προκαλεῖ ὁ κ. Καλός. Ἡ ἐπιτροπή σας κατέγινε πολὺ εἰς αὐτὸ καὶ μόνον, νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ μίαν οἰκονομίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐθεώρησε ἀναγκαίαν, τὴν ἐλάττωσιν μέρους τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἄλλως τε καὶ ἂν ἐπρόκειτο νά γείνῃ τὸ τοιοῦτον ὅπερ προτείνει ὁ κ. Καλὸς, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ ἡ πρότασις ἀπὸ τὸν κ. Καλὸν, διότι κατὰ τὸ σύνταγμα οὐδεμία πρότασις ἀφορῶσα αὔξησιν ἐξόδων δύναται νὰ προέλθῃ ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους, ἑπομένως ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς εἶναι ὁ μόνος κατάλληλος· εἶν’ ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὑπερίσχυσεν ἡ ἰδέα τοῦ νὰ συγχωνευθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν μὲ ἐκεῖνο τῶν Ἐξωτερικῶν· τοῦτο τὸ ἔπραξεν ἡ ἐπιτροπὴ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπιφέρῃ μίαν οἰκονομίαν, καὶ ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου, ἐπιφυλάσσομαι ἀπὸ τοῦδε νὰ ζητήσω, ὥστε νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ δαπάνη τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἤδη πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν μόνον ἐὰν ἡ ἐλάττωσις πρέπει νὰ παραδεχθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἢ νὰ παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὑπεστήριξεν ὅ,τι καὶ σήμερον ὑποστηρίζει. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τότε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, διεμαρτύρετο διὰ τὴν ἐπιμονὴν τὴν ὁποίαν τὰ ἄλλα μέλη ἐδείκνυον διὰ τὰς ἐλαττώσεις· καὶ εἶμαι περίεργος νὰ ἴδω πῶς θὰ συμβιβασθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς κ. Χρηστίδην ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν. Πιστεύω ὅτι θὰ τὰ συμβιβάσουν οἱ ὑπουργοί. Αὐτὸ εἶναι ἐδικός των λογαριασμός (γέλως).

§122ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁμίλησε, μὴ κάμνεις παρεκβάσεις.

§123ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω λοιπὸν νὰ προσθέσω, παρὰ ὅτι τὸ γραφεῖον τῆς δημοσίου οἰκονομίας δὲν χρησιμεύει. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἰδιαίτερον Ὑπουργεῖον.

§124ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶναι περιττὸν ὡς τμῆμα, καὶ ἀναγκαῖον ὡς Ὑπουργεῖον.

§125ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς Ὑπουργεῖον θὰ ἔχῃ καὶ ἄλλα καθήκοντα. Σήμερον δὲν πρόκειται οὔτε περὶ γεωργίας, οὔτε περὶ βιομηχανίας, ἀλλὰ περὶ συντηρήσεως ἑνὸς ἀνωτέρου ὑπαλλήλου. Ἀπορῶ μάλιστα μὲ τὸν Κύριον Μίλησην πῶς ἀντικρούει ......

§126ΜΙΛΗΣΗΣ. Πῶς εἴπατε, Κύριε Χρηστόπουλε;

§127ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἀντικρούετε αὐτὰς τὰς οἰκονομίας.

§128ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὀνειρεύεσθε.

§129ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ ἐγὼ ὀνειρεύομαι, ἢ ἄλλοι παραλαλοῦν· (θόρυβος).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ῥήγας Παλαμήδης.

§131ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Κύριοι, αἱ παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς περὶ διοργανώσεως τῆς γεωργίας, βιομηχανίας, καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ ἄλλαι τοιαῦται εἶναι ἄξιαι λόγου. Λέγω, ὅτι μίαν ἡμέραν πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τοιαῦτα μέτρα· λέγω ὅμως, ὅτι σήμερον δὲν ἠμποροῦμεν, καθόσον πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ τελειώσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἄλλην βάσιν, παρὰ προσωρινὰ μέτρα. Δὲν ἔρχομαι νὰ παρατηρήσω τὴν ὑπόθεσιν ἐν γένει, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους.

§132ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, διατηρήσατε τὴν τάξιν.

§134Ρ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ Κράτους ἡ διοίκησις εἶναι ὁ ἄξων τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι εἶναι συνδρομεῖς. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τοιούτων ὄντων τῶν καθηκόντων της, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ δώσωμεν καὶ τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συντελοῦν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν πλήρη, συνεπείᾳ μιᾶς συνδρομῆς ἀπὸ μέρους τῆς νομοθετικῆς· τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ἔχει μεγάλην συνάφειαν, καὶ μὲ τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν τάξιν καὶ ὅλα τὰ λοιπά· εἰς τὸ Κράτος ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀντιπροσωπεύει κυρίως τὴν ὅλην Κυβέρνησιν, ἔχει τὸν ἔλεγχον ὅλων τῶν λοιπῶν· πιθανὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ περιττά τινα πρόσωπα, ἀλλὰ παραδόξως μεγάλη προσοχὴ ἐπεστήθη εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου· ἠμπορεῖ νὰ εἶχον δίκαιον οἱ ἐνιστάμενοι, ἀλλ’ ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ προσοχὴ ὑπῆρξε μεγαλητέρα τοῦ δέοντος. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, μάλιστα σήμερον, θεωρῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἐργασίας του, πρέπει νὰ ἔχῃ γραφεῖα εἰς τὸ ἑξῆς οὐσιώδη, πλήρη διὰ τὴν Ἐθνοφυλακὴν, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἕνα γραφεῖον, ἂς ᾖναι καὶ δευτέρας τάξεως, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Χωροφυλακῆς, αὐτὴ ἀνήκει εἰς τὸν στρατὸν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν πειθαρχίαν, τὴν βαθμολογίαν, τὴν μισθοδοσίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἀνήκει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Λοιπὸν, ἐνῷ σήμερον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει ἀνάγκην δύο ἔτι γραφείων, ἕνα τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ ἕνα τῆς Χωροφυλακῆς, δεινὸν εἶναι νὰ ἀφαιρέσωμεν ὁλόκληρον ἓν γραφεῖον τῆς δημοσίου οἰκονομίας, τὴν χρησιμότητα τοῦ ὁποίου ὅλοι ἀναγνωρίζομεν, διὰ τοῦτο μὴ γυμνώνετε αὐτὸν τὸν κλάδον. Τοῦ νέου Ὑπουργείου τὴν πρότασιν τὴν θεωρῶ ἀναγκαίαν, ἂν καὶ ἡ ὠφέλεια δὲν εἶναι εἰσέτι μεγάλη. Στοχασθῆτε, ὅτι τὴν οἰκονομίαν, τὴν ὁποίαν ἠλπίζαμεν νὰ γείνῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, αἱ περιστάσεις δὲν μᾶς ἐσυγχώρησαν νὰ γείνῃ, ἐξ ἐναντίας ἐπροσθέσαμεν. Λοιπὸν δὲν ἀξίζει, ὑπαλλήλους τινὰς, οἱ ὁποῖοι ἐμόχθησαν, διὰ νὰ γυμνασθοῦν ἐπὶ 10 καὶ 15 ἔτη, νὰ τοὺς πετάξωμεν εἰς τὸν δρόμον. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, καὶ τὰ λοιπὰ λέγω νὰ τὰ ἀναβάλωμεν ἐν δέοντι καιρῷ.

§135ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅταν ἡ ἐπιτροπή σας ἤρχισε νὰ ἐξελέγξῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, δὲν ὡδηγήθη μόνον ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς αὐστηρᾶς ἢ τῆς τυπικῆς οἰκονομίας τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἡ ἐπιτροπή σας, Κύριοι, εὐτύχησε νὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ πεῖραν καὶ διέτριψαν εἰς τὰς πρώτας θέσεις τοῦ Κράτους, ἦτον εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ καὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα· ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς σας ἐπὶ τῆς συστάσεως νέου ὑπουργείου εἶναι γνώμη, ἡ ὁποία καὶ ἄλλοτε ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν ἀνάγκην τῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ἔρχονταί τινες, λέγοντες σήμερον, ὅτι δὲν εἶναι ἐποχὴ διοργανώσεως, εἶναι ἐποχὴ αὐστηρᾶς οἰκονομίας καὶ οὐδὲν ἄλλο. Καθὼς σᾶς εἶπεν εἰς τὴν ἔκθεσίν της ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔκαμεν οἰκονομίαν πραγματικὴν, ἠθέλησε νὰ ὑποδείξῃ τὰς οἰκονομίας, ἠθέλησε νὰ καταστήσῃ τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν ὑπεύθυνον, ὅτι δύναται, ὅταν ἔχῃ τὴν καλὴν προαίρεσιν νὰ φέρῃ πολλὰς καὶ καλὰς οἰκονομίας. Ἡ ἐπιτροπή σας δὲν εἰργάσθη, καθὼς καὶ ὁ Κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπήγγειλε δημοσίᾳ εἰς τὴν Συνέλευσιν, οὔτε ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτεύσεως, οὔτε ἀπὸ πνεῦμα προσωπικῶν συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν κατὰ τῆς ὑπαλληλίας τοῦ Κράτους· εἰργάσθη ὅπως ὤφειλε νὰ ἐργασθῇ, ἐξελέγξασα ἕνα προϋπολογισμὸν, ὥστε νὰ γείνῃ ὑπόδειγμα εἰς τὰ μέλλοντα βουλευτικὰ Σώματα. Γνωρίζετε ποῖαι εἶναι αἱ ἐξελέγξεις τῶν κοινῶν βουλευτικῶν Σωμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἐξελέγξεις τυπικαὶ καὶ δι’ αὐτὸ εἴδετε, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ 43, ὅταν ἐγκαθιδρύθη τὸ πολίτευμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ προϋπολογισμοὶ δὲν ἔκαμαν οὐσιώδεις μεταῤῥυθμίσεις, καὶ δύναμαι μετὰ θάῤῥους νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τοῦ 43 μέχρι τοῦ 64, ποτὲ προϋπολογισμὸς διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐξελέγχθη, καὶ δι’ αὐτὸ εἴδετε, ὅτι ἐνῷ ὁ στρατὸς δὲν ηὐξάνετο κατ’ ἔτος, ὁ προϋπολογισμός του ὁσημέραι ἐλάμβανεν ἀνάπτυξιν ὅλως διόλου παράδοξον, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι πώποτε προϋπολογισμὸς δὲν ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα, κατ’ οὐσίαν ἐξελεγχθεὶς, ἦτο μία τυπικὴ ἐργασία τῶν νομοθετικῶν σωμάτων. Σήμερον ἡ Συνέλευσις, ἐξελέγχουσα τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, καθῆκον ἔχει νὰ ὑποδείξῃ τρόπον τῆς διοικήσεως νέον, ν’ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς ἱκανοποιήσεως προσώπων, νὰ θέσωμεν τὰ πρόσωπα, ὅπου πρόκειται νὰ συνδράμωμεν διὰ τῆς ὑπηρεσίας των τὴν ἀνάγκην τῆς πολιτείας. Ἡ ἐπιτροπή σας, προτείνουσα τὴν σύστασιν ὑπουργείου, δὲν ἐκινήθη ἀπὸ τὸ σύστημα νὰ οἰκονομήσῃ θέσεις νέου ὑπουργοῦ ἢ τμηματάρχου, καὶ ὅταν ἔλθωμεν νὰ συζητήσωμεν τὰ καθέκαστα τοῦ νέου ὑπουργείου, θὰ ἰδῆτε, ὅτι πραγματικῶς δαπάνη νέα δὲν θὰ προκύψῃ, τὰ ὑπουργεῖα σήμερον, ὅπως ἔχουν ἀπασχολοῦνται εἰς ἔργα ἴσως ὅλως ἀλλοῖα τοῦ προορισμοῦ των· ἔχετε ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιβεβαρυμένον ἀπὸ πλῆθος ὑπαλλήλων, ἐκ τῶν ὁποίων ἀρκετοὶ εἶναι περιττοί· ἔχετε ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχετε τμῆμα δημοσίου οἰκονομίας καὶ δημοσίων ἔργων, ἔχετε πληθὺν ὑπαλλήλων. Δι’ αὐτῶν τῶν προσώπων συγκεντρουμένων ὑπὸ τὰς χεῖρας ἑνὸς ὑπουργοῦ ἐνομίσαμεν, καὶ νομίζομεν, ὅτι δύναται καὶ δαπάνη νὰ μὴ προσγίνῃ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἀνάπτυξις τοῦ κλάδου αὐτοῦ νὰ ἐπιδιωχθῇ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τῆς συστάσεως νέου ὑπουργείου. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ καθέκαστα, πρόκειται μόνον ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ τὴν σύστασίν του, ἡ δὲ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ διαλαμβάνῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ νέου αὐτοῦ ὑπουργείου καὶ τὴν διαίρεσιν τοῦ γραφείου, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει ν’ ἀποφανθῇ πρῶτον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην ὑπουργείου δημοσίων ἔργων ναὶ ἢ ὄχι; δεύτερον ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία ἠγέρθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, περὶ τῆς ἰδέας ἡ ὁποία ἠγέρθη καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συγχωνεύσεως τῶν ὑπουργείων. Κύριοι ὅταν ἐπροτάθη συγχώνευσις λόγῳ τῆς συστάσεως νέου ὑπουργείου ἤμην ὑπὲρ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν· πολλοὶ ὅμως ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἶχον γνώμην, ὅτι ἂν λάβῃ χώραν ἡ συγχώνευσις αὕτη νὰ γίνῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὄχι εἰς τὸ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὴν ἰδέαν ταύτην ὑπηγόρευσαν φόβοι ὅλως διόλου ἀνύπαρκτοι, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς ὑπουργοῦ θέλουν συγκεντρωθῆ αἱ δυνάμεις τοῦ κράτους, ὡς τάχα ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἦτον Ἕλλην, δὲν ἦτον πατριώτης. Κύριοι, ἐκ πείρας ἔμαθον, ὅτι ὁσάκις τὰ δύο ὑπουργεῖα κατὰ τύχην συνέτρεξαν εἰς ἀνωμάλους περιστάσεις τοῦ τόπου ἔφεραν πάντοτε ταχύτερα καὶ εὐαρεστότερα ἀποτελέσματα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἡ ἁρμονία ἡ ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων ὑπάρχουσα μεταξὺ τῶν κανονισμῶν τῶν δύο ὑπουργείων, καὶ τῶν ὀργανισμῶν αὐτῶν ἔπεισαν ἐμὲ, ὡς καὶ πολλὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ παραδεχθῶμεν τὴν συγχώνευσιν τοῦ ὑπουργείου εἰς τὸ τῶν στρατιωτικῶν. Ὅτι κατ’ οὐσίαν δὲν ὑφίσταται διαφορὰ αὐτὸ βεβαίως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν τὸ γνωρίζετε. Θὰ ἐπέλθῃ δὲ καὶ σπουδαία οἰκονομία· διότι ὁ λογιστικὸς νόμος τοῦ κράτους, ὁ ὁποῖος διέπει καὶ τὰ δύο ὑπουργεῖα θὰ συγχωνευθῇ εἰς ἓν μόνον ὑπουργεῖον, θὰ παύσῃ δὲ καὶ τὸ πολυάριθμον προσωπικόν· ἐκτὸς τῶν ἄλλων δὲ ἂν, ὃ μὴ γένοιτο, τὸ ἔθνος εὑρεθῇ εἰς ἀνωμάλους περιστάσεις, καὶ παρουσιασθῇ ἀνάγκη συνδρομῆς ἐνόπλου δυνάμεως ναυτικῆς, καὶ στρατιωτικῆς, δύναται αὕτη εὑρισκομένη εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ νὰ διατεθῇ ἀποτελεσματικώτερον, καὶ ἔχομεν τὸ παρελθὸν, τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιοῖ τοῦτο. Κατὰ συνέπειαν προτείνω τὴν σύστασιν ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὸ τῶν ναυτικῶν. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰς ἐλαττώσεις, ἐνόσῳ δὲν συστηθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν δημοσίων ἔργων, φρονῶ, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς δημοσίας οἰκονομίας τὸ ὁποῖον δὲν κάμνει τίποτε οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐνόσῳ εἶναι εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος περισπᾶται εἰς διαφόρους ἀσχολίας εἶναι ὅλως διόλου περιττόν· ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν σύστασιν τοῦ ὑπουργείου τῶν δημοσίων ἔργων, τότε αὐτὸ τὸ προσωπικὸν δύναται νὰ μεταβῇ ἐκεῖ. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὰς ἐλαττώσεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ἡ ἐπιτροπή.

§136ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἂν καί, Κύριοι, δὲν θεωρῶ τὴν ὥραν αὐτὴν κατάλληλον πρὸς συζήτησιν ἑνὸς τοιούτου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον θεωρῶ, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου διοικητικόν, καὶ διαφεύγει τὴν προκειμένην συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, μολαταῦτα ἐπειδὴ πολλὰ διὰ μακρῶν θεωριῶν ἐλέχθησαν ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ τῆς διαχωρίσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς δύο, ἐξ ὧν τὸ ἓν νὰ ᾖναι ὑπουργεῖον τῶν δημοσίων ἔργων, ἔρχομαι καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ἂν καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι τῆς παρούσης συζητήσεως. Κύριοι, ὅλοι καταγινόμεθα εἰς τὰς οἰκονομίας, βεβαίως δὲν καταγινόμεθα μόνον διὰ νὰ ἐξισώσωμεν τὰ ἔξοδα μὲ τὰ ἔσοδα, δὲν καταγινόμεθα διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰ ἔσοδα ὥστε νὰ ἐναποταμιεύσωμεν χρηματικὸν εἰς τὸ ταμεῖον, καὶ νὰ τὸ ἔχωμεν νὰ τὸ καμαρόνωμεν, ἀλλὰ σκοπὸς εἶναι ὥστε νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν παραγωγικά τινα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα νὰ μεταχειρισθῶμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ Κράτους. Εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἡ βελτίωσις αὕτη γίνεται διὰ τῆς φροντίδος τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας, τῆς ναυτιλίας, τοῦ ἐμπορίου, καὶ διὰ νὰ ἀναπτυχθῶσι ταῦτα ἐκτὸς τῆς καλῆς διοικήσεως, ἥτις συνίσταται εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, καὶ λοιπά, ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς εὐκόλου συγκοινωνίας πρὸς ἀνάπτυξιν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι μεγάλη ἀνάγκη νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας εἰς τὰ δημόσια ἔργα· ἀλλ’ εἷς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπιβεβαρυμένος μὲ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, βεβαρυμένος μὲ τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν, καὶ μὲ τὴν πολιτικὴν ἐν γένει, καὶ μὲ τὰς σχέσεις πρὸς τὰ κοινοβουλευτικὰ σώματα, βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐνσκήψῃ σπουδαίως εἰς τὰ δημόσια αὐτὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ὡς προαπέδειξα εἶναι ἔργα εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἂν θέλῃ νὰ ἀναπτυχθῶσι, καὶ νὰ προοδεύσωσιν. Εἷς λοιπὸν ὑπουργὸς ἐπασχολούμενος εἰς αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ τίποτε, πρέπει νὰ ᾖναι εἷς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ ἄλλο ἔργον παρ’ αὐτά, καὶ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο πρέπει νὰ χωρισθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. (Θόρυβος).

§137ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§138ΣΟΥΪΔΑΣ. Μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ ἡ συζήτησις αὕτη· διότι πρόκειται περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος, καὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω εἰς τὸ σῶμα τοῦ μηχανικοῦ, ἔχω καὶ ἐγὼ κἄποιαν γνῶσιν, δὲν ἔρχομαι δὲ νὰ ἐπιβάλλω τὴν γνώμην μου, δὲν εἶπον ὅτι ἀπαιτῶ τὴν διαίρεσιν αὐτήν, ἀλλ’ ἀπέδειξα, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ διαίρεσις· ἡ Κυβέρνησις ὅμως, καὶ ἡ Συνέλευσις γνωρίζει τὴν ὥραν καθ’ ἣν θὰ εὑρεθῇ εἰς κατάστασιν, δύναται νὰ προπαρασκευασθῇ, ὥστε, ὅταν νομίσῃ ὅτι εἶναι κατάλληλος στιγμὴ νὰ ᾖναι ἑτοίμη. Διὰ τοῦτο κηρύττομαι ὑπὲρ τῆς συστάσεως ἐν καιρῷ τοῦ ὑπουργείου τούτου. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἐλαττώσεις, κηρύσσομαι ὑπὲρ τῶν προτάσεων τῆς ἐπιτροπῆς.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Κύριοι, ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως προέκυψαν τρία τινά· ά.) ἂν πρέπῃ ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ, περὶ διαχωρίσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ περὶ συστάσεως ἑνὸς ὑπουργείου τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, βʹ.) ἂν ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ γʹ.) ἂν αἱ ἐλαττώσεις αἱ προτεινόμεναι ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν πρέπει νὰ γίνωσιν ἀπὸ τοῦδε δεκταὶ, ἢ ὄχι· νομίζω ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα. Ἡ ἀπωτέρω πρότασις νομίζω εἶναι ἡ ἀναβλητική. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Καλοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ, διανεμηθῆ καὶ τεθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δεύτερον ζήτημα εἶναι, ἀφοῦ παρεδέχθη ἡ ἀναβολὴ, ἂν αἱ προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἔκπτωσιν εἶναι δεκταὶ ἢ ὄχι.

§140ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραδέχεται ὁ Κ. ὑπουργὸς τὰς προτάσεις ταύτας;

§141ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξέφρασε τὴν ἰδέαν του, ὅτι παραδέχεται τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ἦναι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μισθοῦ ἑνὸς τμηματάρχου. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Δεύτερον προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν 2 γραμματέων ά. τάξεως. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τρίτον προτείνεται ἡ ἀφαίρεσις τοῦ μισθοῦ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου τῆς δημοσίου Οἰκονομίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀφαίρεσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Προτείνεται ἡ ἀφαίρεσις τῆς μισθοδοσίας ἑνὸς τμηματάρχου τοῦ ἰδίου τμήματος. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου βʹ. «ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου,» ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιφέρει ἐλάττωσιν κατὰ 2,000 δραχμάς. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§143ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ἀποδέχομαι τὴν ἐλάττωσιν τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ ἐπιτροπή. Ἔχω ὅμως νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου ὡς πρὸς τὸ μίσθωμα τῆς ἁμάξης τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε 350 κατὰ μῆνα, διότι τότε ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦτο καὶ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ· καὶ τὸ ποσὸν 4800 νὰ γενῇ 3,000.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς προτάσεις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ μὲ τὴν παρατήρησιν τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ 4 καὶ 5 ἄρθρου ἡ ἐπιτροπὴ δὲν προτείνει ἐλαττώσεις ἄρα ἐγκρίνονται. Ἑπομένως ἐνεκρίθη τὸ πρῶτον κεφάλαιον μὲ τὰς ἐπιψηφισθείσας ἐλαττώσεις. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ βʹ. κεφάλαιον.

§145ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Αὔριον.

§146ΕΤΕΡΟΙ. Τόρα· νὰ τελειώσωμεν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴν ἀποσύρεσθε Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν εἰργάσθημεν οὔτε δύω ὥρας. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§148ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερικ.). Εἰσερχόμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν τοῦ κράτους. Ὡς παρατηρεῖτε εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, αὕτη διῃρέθη ὡς πρὸς ζήτημα σπουδαιότατον, δηλ. τὴν ὕπαρξιν ὅλων τῶν ἐπαρχείων τοῦ Κράτους· ἡ πλειονοψηφία, κατὰ δυστυχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἀνήκω, ἐπρότεινε τὴν κατάργησιν 14 ἐπαρχείων· οἱ λόγοι ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν κατάργησιν ταύτην ἦσαν δύω· πρῶτον, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐπιδιώκουσα τὸ αὐτοδιοίκητον τῶν δήμων (μεταχειρίζομαι τὰς ἰδίας της ἐκφράσεις) ἐνόμισεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ προβῇ ἀκινδύνως εἰς τὴν κατάργησιν τῶν 14 τούτων ἐπαρχείων, καὶ δεύτερον, διότι κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς οἱ ἔπαρχοι μὴ δυνάμενοι κατὰ τὸν νόμον νὰ ἐκδώσωσιν ἀποφάσεις, εἰσὶν ὄργανα, τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμεύουσιν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους. Τὴν γνώμην ταύτην τῆς πλειονοψηφίας, Κύριοι, ἀπέκρουσα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἔρχομαι νὰ ἀποκρούσω μεθ’ ὅλης τῆς δυνάμεως καὶ ἐνταῦθα. Εἶχον, Κύριοι, καὶ ἄλλοτε τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω ἔκθεσιν ὡς ὑπουργὸς τῆς Ὀκτωβριανῆς Κυβερνήσεως· ἐν τῇ ἐκθέσει ἐκείνῃ ἐξέθηκα ἰδέας τινὰς περὶ διοικήσεως, καὶ αἱ ἰδέαι αὗται, ἂν ἤθελον ποτὲ μεταβληθῇ εἰς νόμον ἤθελε προκύψει ὠφέλεια 100,000 δραχμῶν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλητε τὸν διοικητικὸν ὀργανισμὸν τοῦ κράτους, πρόκειται ἁπλῶς νὰ καταργήσωμεν 14 ἐπαρχεῖα· ἡ ὕπαρξις ὅμως τῶν ἐπαρχείων, Κύριοι, συνδέεται στενῶς ὄχι μόνον μὲ τὴν ὕπαρξιν τῆς διοικήσεως ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ συμφέροντα τὰ ἰδιωτικὰ τῶν διοικουμένων, οἱ ὁποῖοι πληρώνοντες τοὺς φόρους ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσωσι ἐγγὺς τοῦ τόπου των, τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἐπιβλέπουσαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, καὶ εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας. Σήμερον, Κύριοι, γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν· ἡ δημοσία τάξις δὲν ἱδρύθη ἐντελῶς, τὸ σέβας πρὸς τοὺς νόμους δὲν ἐπανῆλθεν. Τὸ νὰ θελήσητε νὰ στερήσητε τὰς ἐπαρχίας καθὼς καὶ τὴν κεντρικὴν ἀρχὴν, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, ἀπὸ τὰ 14 ἐπαρχεῖα εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ τὴν στερήσητε 14 ὀφθαλμῶν διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐπιβλέπῃ τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν· εἶμαι Κύριοι, ἐξ ἐκείνων, οἵτινες νομίζουν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διοικήσῃ μὲ ὀλίγα ἐπαρχεῖα καὶ ὅταν λέγω ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἐννοῶ βεβαίως τὸν ἑαυτόν μου, ἐννοῶ ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς, οἱ ὁποῖοι θέλουν μὲ διαδεχθῆ· δὲν ἔχω βεβαίως τὸ σύστημα, Κύριοι, νὰ φρονῶ κατὰ μίαν Γαλλικὴν παροιμίαν, «μετ’ ἐμὲ ἂς ἐπέλθῃ ὁ κατακλεισμός,» ὄχι Κύριοι, ἐπιθυμῶ ὁ διάδοχός μου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ μὲ ἀποδώσῃ τὴν εὐθύνην, ὅτι ἐγὼ κατέστρεψα τοὺς βραχίονας διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ συγκρατῆται ἡ διοίκησις τοῦ Κράτους. Διὰ τοὺς λόγους τούτους εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποδεχθῶ τὴν προτεινομένην παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐλάττωσιν τῶν ἐπαρχείων. Ἴσως, Κύριοι, εἰς ἄλλας περιστάσεις ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσίς τις· δὲν τὸ ἀποκρούω τοῦτο, ἀλλ’ ἡ σημερινὴ κατάστασις δὲν εἶναι τοιαύτη, ὁποία νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατάργησιν τῶν ἐπαρχείων, τῶν ὀργάνων τούτων τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ, Κύριοι, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω καὶ παράδειγμά τι, ἵνα σᾶς πείσω ἔτι μᾶλλον περὶ τῆς ἀνάγκης τῶν ἐπαρχειῶν. Κατὰ τὰ 1856 ὑπῆρχεν ὁ Κύριος Βούλγαρης ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου· κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπεφάσισε νὰ καταργήσῃ 2 ἐπαρχεῖα. Πραγματικῶς, Κύριοι, τὰ κατήργησε. Ἀλλὰ τὶ συνέβη; μετὰ 40 ἡμέρας οὐχὶ οἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν, ἀλλ’ αὗται αἱ ἴδιαι ἀπέστειλαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἐπιτροπὰς, ὅπως παραπονεθῶσι διὰ τὴν παραμέλησιν τῶν τοπικῶν συμφερόντων αὐτῶν· καὶ ὁ Κ. Βούλγαρης μετὰ 40 ἡμέρας ἠναγκάσθη νὰ παρουσιασθῇ πάλιν εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα, καὶ νὰ ζητήσῃ πίστωσιν, ἵνα ἱδρύσῃ τὰ ἐπαρχεῖα ταῦτα ἐκ νέου. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι στενῶς συνδέεται τὸ ζήτημα τῶν ἐπαρχείων μετὰ τῶν τοπικῶν συμφερόντων τῶν ἐπαρχιῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§149ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθησαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ 3 ἄρθρον. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας τῶν Νομαρχιῶν», καὶ τὸ 4 «ἔξοδα ὑπηρεσίας τῶν ἐπαρχείων», καὶ 5 «ἔκτακτα ἔξοδα διοικήσεως»· ἐπὶ τούτων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἄρα ἐγκρίνονται περιλαμβανομένου καὶ τοῦ 2 κεφαλαίου. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 3 «γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας (θόρυβος).

§151ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥραν 5 παρὰ 5 Μ.Μ.)

Ὁ πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ γραμματεῖς. Γ. Καραβᾶς. Γ. Μ. Ῥοῦφος.