1864.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 224.

Τῆς 24 Φεβρουαρίου 1864.

(Δευτέρα).

Ὥρα 11 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται τὰ τμήματα καὶ αἱ εἰσηγητικαὶ ἐπιτροπαὶ, αἱ ὁποῖαι δὲν συνῆλθον, νὰ συνέλθωσιν. Ὡσαύτως παρακαλεῖται καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος νὰ συνέλθῃ.

§2ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλεῖται ὅσον οὔπω νὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἀγῶνος, ἄλλως νὰ ἐκλέξωμεν μίαν ἄλλην.

§3ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ πολιτεύματος ἔχει ἑτοίμην τὴν ἔκθεσίν της, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ἐν τῇ συνεδριάσει ὅλων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ προσδιορίσῃ μίαν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ συνεδριάσῃ ἡ Συνέλευσις, ὅπως τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, συνελθόντα ἀκούσουν τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ εἰργάζετο διαρκουσῶν τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως· νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ὅλως διόλου περιττὸν νὰ μὴ συνεδριάσῃ ἡ Συνέλευσις μίαν ἡμέραν, διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐκθέσεων· ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ συντάγματος πρέπει νὰ δείξῃ καὶ αὐτὴ τὴν αὐτὴν προθυμίαν. Σᾶς ἀναγινώσκω πρότασιν τοῦ Κ. Κολοκοτρώνη ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Θέλοντες νὰ ἐκφράσωμεν τρανὴν καὶ ἀληθῆ διαμαρτύρησιν ἐνώπιον ἅπαντος τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν Κερκυραϊκῶν φρουρίων, καὶ πιστεύοντες, ὅτι ἡ βαθεῖα θλίψις, ἣν ἐνεποίησεν εἰς πᾶσαν ἑλληνικὴν καρδίαν τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἐμπνέει σταθερὰν θέλησιν, ἥτις, ὅταν κατασταθῇ θέλησις ὁλοκλήρου ἐθνικότητος, ὡς τῆς Ἑλληνικῆς, καθίσταται παντοδύναμος· Προτείνομεν. Τὴν διὰ συνεισφορῶν ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων ἀνέγερσιν τῶν Κερκυραϊκῶν φρουρίων. Ἐπιφυλαττόμενοι νὰ ἐκθέσωμεν δι’ ὑπομνήματος λεπτομεροῦς τὴν ἰδέαν ἡμῶν, ἐκθέτομεν τὰς ἐφ’ ὧν αὕτη ἐρείδεται βάσεις.

Αʹ.

Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ταχίστην πραγματοποίησιν τῶν ἑξῆς. 1.) Τὴν σύστασιν ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς διευθυνούσης καὶ συγκειμένης, ἐκ τοῦ Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἐκ τοῦ Προέδρου τῆς τὴν ἕνωσιν ψηφισάσης Ἰονίου Βουλῆς, ἐκ τοῦ Προέδρου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἐκ τοῦ Μητροπολίτου Κερκύρας, ἐκ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρίας, Καὶ τέλος ἐξ ἄλλων προσέτι (ἐὰν κριθῇ ἀναγκαῖον) μελῶν. 2.) Τὴν ἔκδοσιν Διαταγῆς πρὸς ἁπάσας ἐν γένει τὰς ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Κράτους Ἑλληνικὰς ἀρχὰς, ἵνα σχηματίσωσι βιβλία, εἰς ἃ νὰ ἐγγράψωσι τὰς οἱασδήποτε συνεισφορὰς οἱ βουλόμενοι. 3.) Τὴν ἄδειαν ἐγγραφῆς συνεισφορῶν εἰς ἐπὶ τούτῳ βιβλία κατατεθησόμενα εἰς τὰς ἐκκλησίας, τὰ γραφεῖα τῶν ἐφημερίδων, καὶ τὰ φαρμακεῖα τοῦ Κράτους. 4. Τὴν σύστασιν Στρατιωτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξ ἀξιωματικῶν τῶν τεχνικῶν ὅπλων, εἰδικῶς σκοπὸν ἐχούσης τὴν ἐξέτασιν κατὰ τόπον πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τὸν ἑξῆς ὅρον (πραματοποιήσεως ἕνεκεν) καὶ κατὰ τὸ δυνατόν, Ἀνέγερσις προσκαίρων κατασκευῶν ἐπὶ τῆς μονίμου χαράξεως. 5.) Νὰ παρακληθῇ ἁρμοδίως ἡ Αὐτοκρατορικὴ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ν’ ἀποστείλῃ ἀνώτερόν τινα ἀξιωματικὸν τοῦ Μηχανικοῦ χρησιμεύσοντα ὡς Πρόεδρον τῆς ἄνω ῥηθείσης ἐπιτροπῆς· ὡσαύτως νὰ παρακληθῇ καὶ ἡ Αὐτῆς Μεγαλειότης ἡ Βασίλισσα τῆς Ἀγγλίας, ὅπως ἀποστείλῃ ἀξιωματικόν τινα ἐκ τῶν λαβόντων μέρος εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν φρουρίων.

Βʹ.

Τὸ Σῶμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἔχον πεποίθησιν εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων ἁπάντων, δίδει τὸ παράδειγμα, πρῶτον καταθέτον τοὺς μισθοὺς τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου ὡς πρώτην προσφορὰν, ἐπιφυλασσομένου ἑκάστου τῶν Κυρίων πληρεξουσίων νὰ συνεισφέρῃ ὅ,τι ὡς ἄτομον βούλεται. Ὁ προτείνων πληρεξούσιος Π. Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ, ὑπολ. πυροβολ. «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἡ Συνέλευσις καταθέτει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τοὺς μισθοὺς τοῦ Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου, ὅπως χρησιμεύσωσι πρὸς ἀνέγερσιν τῶν Κερκυραϊκῶν φρουρίων διὰ προσκαίρων κατασκευῶν ἐπὶ τῆς μονίμου χαράξεως. Ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ καὶ παραπεμφθῆ εἰς τὰ τμήματα. Κύριοι πληρεξούσιοι, νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐπιτρέπει νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη προχθὲς, καὶ ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ὡς κατεπείγουσα, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὰ πρόστιμα κατὰ τῶν ὀλιγωρούντων τὴν ἐθνοφυλακήν. Ἡ πρότασις λέγει «Μέχρις οὗ καταρτισθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηναίων τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρ. 60 τοῦ νόμου περὶ ἐθνοφυλακῆς ὁριζόμενον πρόστιμον ἐπιβάλλει ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ τοῦ δημάρχου ὡς προέδρου, καὶ τῶν δύω πρώτων ὁρκωτῶν κριτῶν.» Ἐνταῦθα ὑποβάλλω τὴν παρατήρησιν συνεπείᾳ τῶν παραστάσεων τῶν ἁρμοδίων προσώπων, ὅτι ἀντὶ τῶν δύω πρώτων ὁρκωτῶν κριτῶν, ἤθελεν εἶσθαι καλὸν νὰ τεθῇ δύο ὁρκωτῶν κριτῶν διοριζομένων ἀπὸ τὸν Νομάρχην. Ἑπτὰ εἶναι οἱ ἔνορκοι οἱ Ἀθηναῖοι. Ἐπειδὴ δὲ οἱ δύο δὲν θὰ ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ λαμβάνωσι πάντοτε μέρος εἰς τὸ συμβούλιον, ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὸν Νομάρχην τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἐκ τῶν 7 τοὺς ἔχοντας ὀλιγωτέρας ὑποθέσεις· ἰδοὺ ποῖοι εἶναι οἱ 7 πρῶτοι, Γρηγόριος Νοταρᾶς, Ἀνδρ. Σαράντης ὁ δεύτερος, ὁ τρίτος Χρῆστος Ζαχαρίτζας, Βασίλειος Κρασᾶς, Δημ. Κωνοφάος, καὶ Χρῆστος Φιλαδελφεὺς, βλέπετε ὅτι πάντα τὰ πρόσωπα εἶναι χαρακτῆρος κατὰ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία. Ἡ πρότασις ὅθεν θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς· «Μέχρι τῆς καταρτίσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 60 περὶ ἐθνοφυλακῆς ὁριζόμενον πρόστιμον ἐπιβάλλει ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ τοῦ δημάρχου ὡς προέδρου, καὶ δύο ὁρκωτῶν διοριζομένων παρὰ τοῦ Νομάρχου... (θόρυβος).

§5ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Δι’ ἐκλογῆς καὶ ν’ ἀλλάζωσι κατὰ τριμηνίαν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τούτων κωλυομένων ἐκ παρεπομένων τῶν ὑπὸ τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου Ἀττικῆς, κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτοῦ σύνοδον ἐκλεχθέντων πολιτῶν Ἀθηναίων καὶ κατοίκων τῆς πρωτευούσης. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον λέγει· «Ἡ ἄρνησις αὐτῶν τοῦ νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ νόμου περὶ ἐθνοφυλακῆς ὁριζόμενα καθήκοντα τιμωρεῖται κατὰ τὸ ἄρθρον 180 τοῦ Π. Ν.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Μπουκαούρης διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§7ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, μετὰ θετικότητος σᾶς λέγω, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔπαυσε δήμαρχόν τινα τῆς δημαρχίας Πατρῶν· ἐπιθυμῶ νὰ μάθω πῶς συνέβη τοῦτο νὰ παύσῃ δήμαρχον ἀνεγνωρισμένον ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ ἄλλον καταλυθέντα ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἐπαναστάσεως. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐγκρίνῃ, ὅπως ἔλθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ τοὺς λόγους τῆς ἀπολύσεως καὶ τῆς ἐπανόδου τοῦ καταλυθέντος δημάρχου. Τοῦτο συνέβη εἰς τὸν δῆμον Φαρῶν τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν.

§8Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ παρουσιάσῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα, ἢ τὴν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ νομάρχου Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζει ἡ Συνέλευσις;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§11ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Πέμπτην.

§12ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ αὔριον, ἡ Πέμπτη καὶ ἡ Δευτέρα. Ὁ ἐπερωτήσας ποίαν προτείνει;

§14ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Τὴν Πέμπτην.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Πέμπτην παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔριον παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν Πέμπτην. Ὁ Κύριος Τριτάκης ἔχει τὸν λόγον δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§16ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ μεταβάλω τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρό τινων ἡμερῶν. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐπερώτησα τὴν Κυβέρνησιν διὰ ποῖον λόγον ἀπέδωσε τὸν καταργηθέντα βαθμὸν εἰς τὸν Κύριον Παπαδιαμαντόπουλον. Εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ βαθμὸς αὐτὸς κατηργήθη διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο οὕτω. Προχθὲς μετέβην εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Ἱππικοῦ νὰ πληροφορηθῶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ὁ Κύριος ὑπασπιστὴς τῆς μοίρας μοὶ λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον Βασιλικὸν Διάταγμα, εἰμὴ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου, καὶ μοὶ προσέθηκε, ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Μοὶ ἐφάνη παράδοξον τοῦτο. Μετὰ ταῦτα μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ πραγματικῶς ἐπληροφορήθην, ὅτι δὲν ὑπῆρχε Βασιλικὸν Διάταγμα, (διότι εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι ἔκαμε λάθος τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔγραψε «καταργεῖται ὁ βαθμὸς» καὶ παρέλειψε τὸ «δυνάμει Βασιλικοῦ Διατάγματος.» Σήμερον μεταβαίνω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ λαμβάνω ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὸν ἀνθυπασπιστὴν αὐτὸν, καθὼς καὶ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων οἱ βαθμοὶ κατηργήθησαν, ὡς τοῦ Κυρίου Μπαλάφα, Δρακοπούλου κτλ. καὶ ἐκεῖ εἶδον καὶ ἔμαθον, ὅτι δὲν ὑπάρχει Βασιλικὸν Διάταγμα, παρὰ μόνον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνῆλθε καὶ εἶπε «δυνάμει τοῦ ψηφίσματος ΟϚʹ. ὁ βαθμὸς καταργεῖται τοῦ δεῖνος καὶ δεῖνος,»· δὲν ἔπρεπε ὅμως νὰ γίνῃ οὕτως, διότι ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, τοῦ ὑπολοχαγοῦ, τοῦ λοχαγοῦ, μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Στρατάρχου ἀπονέμεται διὰ βασιλικοῦ διατάγματος, καὶ ἑπομένως τυπικῶς διὰ νὰ καταργηθῇ, ὤφειλε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προκαλέσῃ βασιλικὸν διάταγμα. Τὸ τοιοῦτον ἂν θέλετε, Κύριοι, δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ τις νομομάθειαν, ἀλλ’ ἁπλῆν κρίσιν διὰ νὰ τὸ ἀνεύρῃ· ἐρώτησα καὶ ἄλλους, ἂν θέλετε νομομαθεῖς, καὶ μοὶ εἶπον, ὅτι ἔχω δίκαιον, καὶ θὰ σᾶς φέρω καὶ παραδείγματα.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἐπερώτησιν μόνον.

§18ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἰδού· διατὶ δὲν κατήργησαν τοὺς βαθμοὺς νομίμως κατὰ τύπον, δυνάμει τοῦ ψηφίσματος ΟϚʹ. καὶ διὰ τοῦ ὁποίου αὔριον μία ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀπὸ τόσα ἔξοδα. Δὲν ἐμβαίνω, Κύριοι, εἰς λεπτομερείας· ὅταν ἀπαντήσῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς, τότε ἐπιφυλάττομαι. Καθόσον βλέπω, ἡ Κυβέρνησις περιεφρόνησε τὰ ψηφίσματά μας· ἐπιφυλάττομαι δὲ νὰ σᾶς φέρω καὶ ἄλλα παραδείγματα, ὅτι ὄχι μόνον περιεφρόνησε τὰ ψηφίσματά μας, ἀλλὰ ἔρχεται καὶ γελᾷ καὶ μὲ ἡμᾶς· ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως ὁρίσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὡς κατεπεῖγον καὶ ἀποφασίσῃ, εἰ δυνατὸν αὔριον, νὰ παρουσιασθῇ, διότι τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἀπεφάσισε περὶ τοῦ προκειμένου. Ποῖος λοιπὸν εἶναι ὑπεύθυνος, παρὰ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, καὶ μάλιστα ὁ πρωθυπουργός;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Πέμπτην.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πέμπτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀ. ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τῶν δημοτικῶν συμβουλίων. Πρῶτος κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μίλησης. Ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἄρθρου. «Ἕκαστος ἐκλογεύς...

§22ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ πρότασίς μου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δαγρὲ. «Ἕκαστος ψηφοφόρος ἐγγράφει εἰς τὸ ψηφοδέλτιόν του ἕνα διὰ τὴν θέσιν δημάρχου, τοὺς ἀναγκαίους κατὰ τὸ πρόγραμμα δημαρχικοὺς παρέδρους καὶ διπλάσιον ἀριθμὸν τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου συμβούλους καὶ παραπληρωματικούς. Τὴν σειρὰν τῶν παρέδρων, ὡς καὶ τῶν μελῶν τοῦ δημοτ. συμβουλίου ὁρίζει ὁ μείζων ἀριθμὸς τῶν ψήφων, σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δήμων νόμου.»

§24ΜΙΛΗΣΗΣ. Πολεμῶ, Κύριοι, μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς πεποιθήσεώς μου τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ, διότι θεωρῶ αὐτὴν καὶ πρὸς τὰς ὑγιεῖς ἀρχὰς ἀντιβαίνουσαν, καὶ τὰ ἀληθῆ συμφέροντα τῶν δήμων καὶ τοῦ κράτους παραβλάπτουσαν. Τὴν πεποίθησίν μου δὲ ταύτην θέλω προσπαθήσει νὰ μεταδώσω, ἂν εὐαρεστηθῆτε νὰ μὲ ἀκολουθήσητε εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῆς προτάσεως. Εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, ὅτι ἡ συζήτησις ἐξετάθη ἤδη ἐπὶ πολὺ, ἀλλὰ θέλετε οὐχ ἧττον συνομολογήσει, ὅτι τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, εἶναι ἄξιον καὶ προσοχῆς συντόνου καὶ σκέψεως ὡρίμου καὶ ἐξετάσεως ἀπροκαταλήπτου. Μὴ λησμονήσετε δὲ, ὅτι αἱ πυρετώδεις πολιτικαὶ συζητήσεις θὰ παρέλθωσι, θὰ λησμονηθῶσιν, τὰ ἔργα μας δὲ μόνα θὰ ἐπιζήσωσι διὰ νὰ μαρτυρήσωσι περὶ τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον ἐνέπνεε τὴν Συνέλευσιν ταύτην, ἴσως δὲ καὶ νὰ τὴν δικαιολογήσωσιν ἀπέναντι τοῦ ἔθνους καὶ τῆς ἱστορίας. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα. Εἶναι προφανὲς Κύριοι, ὅτι τὸ ἀξίωμα τοῦ δημάρχου φέρει διπλοῦν χαρακτῆρα. Ὁ δήμαρχος εἶναι κυρίως καὶ πρὸ πάντων ἄρχων τῆς ὁμάδος τῶν δημοτῶν, κεκλημένος νὰ προασπίζῃ τὰ τοπικὰ συμφέροντα καὶ δικαιώματα αὐτῶν, ἀλλ’ εἶναι συγχρόνως — πολὺ εὐκόλως τὸ λησμονεῖτε — καὶ τὸ τελευταῖον ὄργανον τῆς διοικήσεως, ὁ ἔσχατος κρῖκος τῆς διοικητικῆς ἁλύσσου· διὰ τοῦ δημάρχου ἐκτελοῦνται οἱ νόμοι καὶ τὰ διατάγματα, δι’ αὐτοῦ ἐξασκεῖται ἡ ἀστυνομία τοῦ δήμου, δι’ αὐτοῦ ἐν γένει ἡ κυβέρνησις ἔρχεται εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τοὺς δημότας, ὥστε δύναται τις νὰ εἴπῃ ὅτι οἱ δήμαρχοι εἶναι οἱ δεσμοὶ, οἱ ἑνόνοντες τὰ διάφορα μέρη τοῦ κράτους πρὸς τὸ ὅλον. Τὸ διπλοῦν τοῦτο ἀξίωμα ἔχει ἀναγκαίως καὶ διπλῆν τὴν καταγωγήν· ἡ ἐκλογὴ βεβαίως εἶναι ἡ κυρία πηγὴ, διότι ὁ δήμαρχος πρέπει νὰ ᾖναι ἡ ἔκφρασις τῆς θελήσεως καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν δημοτῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ κυβερνητικὴ ἐνέργεια εἶναι ἡ δευτέρα καὶ ἀπαραίτητος πηγή. Ἐὰν, Κύριοι, κλείσωμεν τὴν μίαν τῶν πηγῶν τούτων, διαστρέφομεν τὸ ἀξίωμα τοῦ δημάρχου, νοθεύομεν τὴν φύσιν τῆς δημοτικῆς κοινότητος καὶ παραβλάπτομεν σπουδαιότατα συμφέροντα καὶ τοῦ δήμου καὶ τοῦ κράτους. Ἐὰν καταργήσωμεν τὴν ἐκλογὴν, μετατρέπομεν τὸν δήμαρχον εἰς ἁπλούστατον διοικητικὸν ὑπάλληλον, τὸν δὲ δῆμον εἰς ἁπλουστάτην διοικητικὴν περιφέρειαν. Ποῖα δὲ τὰ ἐντεῦθεν ἀποτελέσματα; ὀλέθρια· θυσιάζομεν εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ὁμοιομόρφου τὴν ποικιλίαν καὶ τὴν ζωὴν, καὶ φέρομεν εἰς μὲν τὸ κέντρον τὴν ἀποπληξίαν, εἰς δὲ τὰ μέρη τὴν παραλυσίαν· ἂν δ’ ἐξ ἄλλου ἀποξενώσωμεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, μεταβάλλομεν τὸν μὲν δήμαρχον εἰς ἀληθῆ φεουδάρχην, τὸν δὲ δῆμον εἰς ὁμηρικὴν ἡγεμονίαν. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα; ἐπίσης ὀλέθρια. Καταστρέφομεν τὴν ὀργανικὴν ἑνότητα τοῦ ἔθνους, καὶ εἰσάγομεν εἰς μὲν τὰ μέρη, τὴν ἄτακτον καὶ σπασμωδικὴν κίνησιν, εἰς δὲ τὸ κέντρον τὸν μαρασμὸν καὶ τὴν φθίσιν. Ἂν, Κύριοι, θελήσῃ τις νὰ κάμῃ τὸν παράλληλον τῶν ἐλλείψεων τῶν δύο τούτων συστημάτων, θὰ εὑρεθῇ εἰς ἀμηχανίαν ἵνα ἀποφανθῇ ὁπότερον εἶναι μᾶλλον σφαλερὸν καὶ ὀλέθριον Καὶ ὅμως, πρᾶγμα παράδοξον! τὸ ά. σύστημα μόλις διατυπωθὲν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 2 πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ, δὲν ἔτυχεν οὔτε τῆς τιμῆς νὰ ὑπερασπισθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλ’ ἔμεινεν ἀπροστάτευτον καὶ ἔκθετον· τὸ δεύτερον δὲ θριαμβευτικῶς, tambour battant, ἔρχεται νὰ κατασκηνώσῃ ἐν τῇ πολιτείᾳ.

§25ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. ... (θόρυβος).

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε, Κ. Ῥεβελάκη.

§27ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν παραξενεύομαι μὲ τὴν διακοπὴν τοῦ Κ. Ῥεβελάκη· αὐτὸ εἶναι τὸ σύνηθες ἔργον του ἐνταῦθα. Εἶπον, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει ἰσότης ἐλλείψεων μεταξὺ τῶν δύο ἄκρων συστημάτων, καὶ ὅτι ἀμηχανεῖ τις νὰ ἀποφανθῇ ποῖον εἶναι ἧττον ἐλαττωματικὸν καὶ ὀλέθριον· τὸ μὲν καταστρέφει τὴν ἀτομικότητα καὶ τὴν ζωὴν τῶν δήμων, τὸ δὲ παραλύει τὴν ἑνότητα καὶ τὴν δύναμιν τοῦ ἔθνους· τὸ μὲν καθιστᾷ τοὺς δημάρχους ἁπλοῦς ὑπαλλήλους, τὸ δὲ ἀληθεῖς τυραννίσκους καὶ κοτζαμπάσιδας· τὸ μὲν φέρει τὸν ἀπολυτισμὸν, τὸ δὲ τὴν ἀναρχίαν καὶ παραλυσίαν. Διατί λοιπὸν τὸ δεύτερον τοῦτο σύστημα ἔσχε τὸ προνόμιον νὰ κερδίσῃ τὴν συμπάθειαν τῶν πολλῶν; διότι ἔρχεται φέρον τὴν προσωπίδα τῆς ἐλευθερίας, καὶ εἶναι ἀνάγκη αὐτὴν τὴν προσωπίδα νὰ τὴν σχίσωμεν, μολονότι εἶναι ἄκαιρον εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν νὰ σχίζῃ τις προσωπίδας (γέλως). Κύριοι, ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας οὐδόλως συμβιβάζεται μὲ ἐξουσίαν ἄκρατον καὶ ἀπεριόριστον· ἡ ἐλευθερία βάσιν ἔχει τὸν συγκερασμὸν τῶν ἐξουσιῶν, ὁ δὲ μεγαλείτερος αὐτῆς ἐχθρὸς εἶναι τὸ ἄκρατον, τὸ ἀπόλυτον. Ῥίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὴν πολιτείαν σας, ποῦ εὑρίσκετε τὸ ἀπόλυτον; ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶναι σύμμικτος, ἡ ἐκτελεστικὴ εἰς ἄλλον ἀνήκει, δι’ ἄλλων ἐνεργεῖται καὶ παρ’ ἄλλων ἐλέγχεται, καὶ αὐτὴ ἡ δικαστικὴ ἥτις ἔχει ἀντικείμενον ἀμετάβλητον καὶ ἀναλλοίωτον, τὴν δικαιοσύνην, καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι ἀπόλυτος· ὑπεράνω αὐτῆς ἵσταται ὑπέρτατος διορθωτὴς καὶ μετριαστὴς ὁ ἀνώτατος ἄρχων, ὅστις διὰ τῆς χάριτος ἔρχεται εἴτε νὰ διορθώσῃ πλάνην τῆς ὁποίας εἶναι δεκτικὴ ἡ ἀνθρωπίνη ἀδυναμία, εἴτε νὰ μετριάσῃ ἄκραν δικαιοσύνην, ἥτις ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀδικίαν. Ὅταν δὲ τὸ ἀπόλυτον δὲν ἀνευρίσκετε εἰς κἀνὲν μέρος τῆς πολιτείας, ζητεῖτε νὰ τὸ ἐνθρονίσητε εἰς τοὺς δήμους, προικίζοντες αὐτοὺς μὲ τοπάρχας καὶ τυραννίσκους; καὶ τοῦτο πράττετε ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας; Ἐμπαιγμός! Ἀλλὰ ποῦ τέλος πάντων, ποῦ εὕρετε αὐτὸν τὸν ὡραῖον θεσμὸν, τὸν ὁποῖον μετὰ κρότου θέλετε νὰ εἰσαγάγητε παρ’ ἡμῖν; ποία ἐποχὴ σᾶς τὸν προσφέρει; ποῖος λαὸς τὸν ἐφήρμοσέ ποτε; Εἰς τὴν Γαλλίαν οὐδέποτε ἐφάνη οὔτε ὡς ἰδέα· ὁ νόμος τοῦ 1831 θεωρεῖται ἐν Γαλλίᾳ δημοτικότατος, ὁ δὲ νόμος οὗτος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, καὶ τὸ δίδει εἰς εὐρύτερον κύκλον, διότι ἡ κυβέρνησις ἐκλέγει μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ἐν Βελγίῳ ἐπίσης ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς κυβερνήσεως, ἥτις δύναται μάλιστα νὰ ἐκλέγῃ τὸν δήμαρχον καὶ ἐκτὸς τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὸ 1848 ἐζήτησάν τινες νὰ καταφύγουν εἰς ἄλλο σύστημα—ὄχι ὅμως τὸ ἐδικόν σας— ἐζήτησαν νὰ ἀφαιρέσουν τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν, δὲν τὸ ἔδιδον ὅμως εἰς τὸν λαὸν, ἀλλ’ εἰς τρίτην ἀρχὴν, τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, διότι ᾐσθάνοντο ὅτι τὸ ἀπόλυτον δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἐλευθερίαν. Ἀλλ’ αὐτὴ ἦτο μία ἁπλῆ ἀπόπειρα, τὴν ὁποίαν ὁ χρόνος κατεδίκασε, καὶ εἰς κανὲν μέρος σήμερον δὲν ἀπαντᾶτε τοιοῦτον σύστημα. Προλαμβάνω Κύριοι, τὴν ἀντίῤῥησιν. Θὰ μᾶς εἴπουν «καταφεύγετε πάντοτε εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ ἐκεῖθεν ἐρανίζεσθε τὰ παραδείγματα, μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἤθη καὶ τὰς παραδόσεις τοῦ τόπου, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν προσωπικότητα τοῦ ἔθνους». Κύριοι, ἡ ἀντίῤῥησις περιέχει ἐν ἑαυτῇ κἄποιαν ἀλήθειαν, ἀλλ’ εἰς τὴν γενικὴν καὶ ἀπόλυτον αὐτῆς ἐφαρμογὴν εἶναι ψευδὴς, οἱ δὲ προβάλλοντες αὐτὴν θέλουν, οὕτως εἰπεῖν, νὰ ἀποχωρίσωσι τὸ ἔθνος ἀπὸ τὴν ἀνθρωπότητα, ὅπως τοὺς δήμους ἀπὸ τὸ κράτος. Λησμονοῦν ὅμως ὅτι τὰ ἔθνη εἶναι μέλη τῆς ἀνθρωπότητος, ὅτι πᾶσα ἐποχὴ ἔχει ἓν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει πάντα τὰ κατ’ αὐτὴν ζῶντα ἔθνη, καὶ ὅτι οὐδὲν ἔθνος σωφρονοῦν δύναται νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸν κύκλον τοῦ ὅλου πολιτισμοῦ καὶ νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὸν στενὸν κύκλον τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ὑπάρξεως. Τὸ ἀληθὲς, Κύριοι, εἶναι ὅτι ὁ νομοθέτης πρέπει νὰ ἐμπνέεται οὐ μόνον ἀπὸ τὸ γενικὸν πνεῦμα τῆς ἐποχῆς του, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς παραδόσεις τοῦ τόπου καὶ τὰ ἤθη τοῦ λαοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομοθετεῖ· ἀλλὰ παρακαλῶ τοὺς ἀντιφρονοῦντας νὰ μοὶ εἴπουν, ποῦ εὑρίσκουν αὐτὰς τὰς ἰδίας παραδόσεις, αὐτὰ τὰ ἴδια ἤθη εἰς τὸν βίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ἐὰν προβάλουν τὴν πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἐποχὴν, ἀναγκάζομαι νὰ τοῖς εἴπω ὅτι πλανῶνται πλάνην οἰκτράν. Τίς ἀγνοεῖ ὅτι αἱ περιστάσεις ἐκεῖναι ἦσαν λίαν διαφορετικαὶ ἀπὸ τὰς σημερινάς; τὸ ἔθνος τότε εἶχε κεντρικὴν ἀρχὴν ἀλλοεθνῆ, τὰ συμφέροντα τῶν κοινοτήτων ἦσαν εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὰ τῆς κεντρικῆς ἀρχῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῶν ἀντιθέτων τούτων ἐξουσιῶν πόλεμος ἀκήρυκτος καὶ διηνεκής. Αἴ! τοιαύτην κατάστασιν, τοιαύτην ἀντίθεσιν θέλετε νὰ ἐγκαταστήσητε καὶ σήμερον μεταξὺ τῶν δήμων καὶ τῆς κυβερνήσεως;

§28ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λησμονεῖτε, Κύριε ῥήτωρ, ὅτι τὸ Ἔθνος ἀνέτρεψε προχθὲς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν.

§29ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀλλ’ ἐδημιούργησεν ἄλλην· ἢ μήπως, Κ. ἐπαναστάτα, ἡ ἐπανάστασις κατέτρεψε τὴν ἀρχὴν τῆς Κυβερνήσεως; Αἱ ὑγιεῖς λοιπὸν ἀρχαὶ, ὁ ὀρθὸς λόγος, ἡ ἱστορία εἶναι ἐναντίον σας. Τί ἔχετε ὑπὲρ ὑμῶν; Τὶ φέρετε εἰς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεώς σας; ἂς τὸ ἐξετάσωμεν διὰ βραχέων. Πρῶτον ἀπαντῶμεν τὸ φάσμα τῆς συγκεντρώσεως, τὸ ὁποῖον ἐπισείουν μετ’ ἐπιτηδειότητος, διὰ νὰ ἐκφοβίσουν τὰς ἀσθενεῖς πεποιθήσεις. Κύριοι, δὲν θὰ ἐμβῶ τώρα εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος τῆς συγκεντρώσεως ἢ ἀποκεντρώσεως· λέγω ἁπλῶς, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἔχει ἀπόλυτον λύσιν, ὅτι τὰ ἔθνη κατὰ τὸν βαθμὸν τῆς ἀναπτύξεώς των, καὶ κατὰ τὰς περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρίσκονται, πρέπει νὰ κλίνουν ἢ εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἢ εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν. Ἐν γένει εἶμαι ὀπαδὸς τῆς ἀποκεντρώσεως, διότι φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθοῦν ὀλίγον οἱ στενοὶ δεσμοὶ, οἱ συσφίγγοντες τὰ ἄτομα καὶ τὰς κοινότητας πρὸς τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τούτου; πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὰς σχέσεις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἀπέναντι τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας; Προφανῶς ὄχι. Ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, περιορίσατε τότε τὸν κύκλον τῶν δικαιωμάτων τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ τὴν κηδεμονίαν αὐτῆς ἐπὶ τῶν δήμων μεταβάλετε εἰς ἁπλῆν ἐπίβλεψιν. Σήμερον ὅμως δὲν μᾶς ζητεῖται τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ μᾶς ζητεῖται ἁπλῶς καὶ καθαρῶς ἡ ἐντελὴς ἀποχὴ τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν σύστασιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, δηλαδὴ ἡ καταστροφὴ τῆς ἑνότητος τοῦ Ἔθνους ἐν ὀνόματι τῆς ἀποκεντρώσεως! Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸ ἰσχυρώτερον ἐπιχείρημα τῶν ἐναντίων. Ὁ θεσμὸς οὗτος ἔχει τὴν ἀτυχίαν ν’ ἀνήκῃ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐπισωρεύσαντες λοιπὸν ὅλας τὰς καταχρήσεις, τὰς παρεκτροπὰς καὶ ἀσχημίας τοῦ παρελθόντος, τὰς ῥίπτουν ἀγανακτοῦντες εἰς βάρος τοῦ θεσμοῦ. Δὲν ἔχω πολλὴν ὄρεξιν ν’ ἀναδράμω εἰς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ κάμω τὸν παράλληλον μεταξὺ τῶν καταχρήσεων τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας καὶ τῶν παρεκτροπῶν καὶ ἀσχημιῶν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν· τοῦτο δὲν εἶναι ἔργον ἰδικόν μου, ἀλλὰ τῆς ἱστορίας· αὕτη δὲ κατακρίνουσα δικαίως τὰς ἐπεμβάσεις τῶν ἄνω, δὲν θὰ λησμονήσῃ, ἐστὲ βέβαιοι, καὶ τὰς παρεκτροπὰς καὶ ἀσχημίας των κάτω, αἱ ὁποῖαι κατὰ δυστυχίαν δὲν ὑπῆρξαν ὀλιγώτερον ἀξιοκατάκριτοι καὶ ἀξιοθρήνητοι. Καταχρήσεις! καὶ ποῖος τὰς ἀρνεῖται; ἀλλὰ τὶ κερδίζετε προβάλλοντες αὐτὰς μὲ τόσον στόμφον; Ποῖος θεσμός, σᾶς ἐρωτῶ, ἔμεινεν εἰς τὸ παρελθόν, χωρὶς νὰ μολυνθῇ ὑπὸ τῶν καταχρήσεων εἴτε τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, εἴτε τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, εἴτε τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων; Ἐὰν λοιπὸν ἦσθε συνεπεῖς, καταργήσατε ὅλους τοὺς θεσμοὺς τοῦ παρελθόντος· συντρίψατέ τους ὅλους, καὶ μεταβάλετέ τους εἰς κόνιν, διότι δὲν εἶναι ἄξιοι νὰ σᾶς κυβερνήσωσι πλέον! Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ πράξητε ποτέ, διότι εἶναι προφανὴς παραλογισμός. Αἱ καταχρήσεις, Κύριοι, δίδουν μόνον τὸ μέτρον τῆς διαφθορᾶς τῶν δημοσίων ἠθῶν, δὲν δίδουν ὅμως ποτὲ ἐπιχείρημα κατὰ τῆς ὀρθότητος τῶν θεσμῶν. Ἐπεκαλέσθησαν τρίτον τὴν δημοσίαν ἠθικήν. «Εἶναι ἀνάγκη, εἶπον, νὰ φροντίσωμεν περὶ τῆς δημοσίας ἠθικῆς καὶ περὶ τῆς μορφώσεως πολιτικῶν χαρακτήρων.» Ἐδῶ πλέον ἔπαυσα νὰ τοὺς ἐννοῶ. Θέλουν τὴν ἠθικοποίησιν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀρχόντων του; Πολὺ καλά· ἀλλὰ διὰ τίνος τρόπου ἐπιδιώκουν τὴν τοιαύτην ἠθικοποίησιν; Ἐγκαθιδρύοντες ἕνα τυραννίσκον εἰς ἕκαστον δῆμον, ὅστις καὶ τὴν ὑπηρεσίαν θὰ καταστρέφῃ καὶ τοὺς ἀντιπάλους του θὰ καταδιώκῃ καὶ τοὺς οἰκείους του θὰ περιποιῆται, καὶ θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα ἐν γένει θὰ διαπράττῃ, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ νὰ ἐκλεχθῇ δήμαρχος καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίοδον. Ἰδοὺ τὸ προσφορώτερον μέσον τοῦ νὰ ἠθικοποιηθῇ ὁ λαὸς καὶ νὰ μορφωθῶσιν οἱ πολιτικοὶ χαρακτῆρες! Ἐπ’ ἀληθείας φαίνεται, ὅτι ἀπωλέσαμεν τὴν κρίσιν περὶ τοῦ καλοῦ καὶ κακοῦ. Ὑπάρχουν τῳόντι, Κύριοι, ὑπάρχουν εἰς τὸν βίον τῶν ἐθνῶν τοιαῦται ἀπαίσιοι, ἀποφράδες ἐποχαί, ἐρχόμεναι εἴτε μετὰ μίαν συστηματικὴν διαφθοράν, εἴτε μετὰ μίαν ἐπανάστασιν, ἥτις συνταράξασα μέχρι μυχῶν τὴν κοινωνίαν, ἔφερεν ὅλας τὰς ἀσχημίας της εἰς τὴν ἐπιφάνειαν. Κατὰ τὰς ἐποχὰς ταύτας οἱ λαοί, χάνοντες τὸ αἴσθημα τῆς ἀληθοῦς ἐλευθερίας, χάνουν συγχρόνως καὶ τὴν ἠθικὴν κρίσιν. Οἰκτρὰ σύγχυσις ἐπικρατεῖ τότε μεταξὺ ἀληθείας καὶ ψεύδους, ἠθικοῦ καὶ αἰσχροῦ, δικαίου καὶ ἀδίκου, τὰ δὲ ὀνόματα χάνουν τὴν ἀληθῆ αὐτῶν σημασίαν. Μήπως ἆρά γε διατρέχομεν τοιαύτην ἀπαισίαν ἐποχήν, χαρακτηρίζοντες ὡς ἠθικώτατον, ὅ,τι εἰς τὴν φύσιν του εἶναι κακόηθες καὶ ἀποτρόπαιον; Δὲν ἠρκέσθησαν, Κύριοι, εἰς ταῦτα, ἀλλ’ ἐφρόντισαν καὶ περὶ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ ἡμῶν καὶ τῶν μελλόντων ἀντιπροσώπων. Ὅταν ἡ διαφθορὰ τῶν ἠθῶν εἰσχωρήσῃ ἐν τῇ πολιτείᾳ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ εὑρεθῶσιν ὁ ἀγοραστὴς ἐξ ἑνὸς καὶ ὁ πωλητὴς ἐξ ἑτέρου τῶν συνειδήσεων, μὴν ἀμφιβάλλετε, ὅτι τὸ τίμημα τῆς ἐντίμου ταύτης ἀγοραπωλησίας πάντοτε θὰ εὑρεθῇ. Ἡ ἐξουσία ἔχει εἰς χεῖράς της ὅλα τὰ δῶρα· ἐὰν τῆς ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν δημάρχους, νομίζετε, ὅτι ἐξηντλήσατε τὰ δῶρά της, καὶ ὅτι ἐξασφαλίσατε οὕτω τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους; Λησμονεῖτε ἔπειτα, ὅτι τὴν διαφθορὰν τῶν ἠθῶν δὲν πολεμοῦσιν οἱ φρόνιμοι νομοθέται μὲ νόμους· λησμονεῖτε ὅτι εἰς τὴν Ῥωμαϊκὴν διαφθορὰν δὲν ἔλειψαν οἱ νόμοι, ὅτι ὁ νομοθέτης ἐξηντλεῖτο μάλιστα εἰς νόμους κατὰ τῆς πολυτελείας καὶ τῆς διαφθορᾶς· ἀλλὰ δι’ αὐτῶν ἡ κοινωνία διόλου δὲν ἐσταμάτησεν εἰς τὸν κατήφορον τῆς διαφθορᾶς, ἕως οὗ ἔφθασεν εἰς τὴν καταστροφήν της. Καὶ ζητεῖτε σεῖς μὲ ἁπλοὺς θεσμοὺς νὰ σταματήσητε τὴν διαφθορὰν τῶν ἠθῶν, ἐὰν αὕτη ὑπάρχῃ; Κύριοι, ἐξέτεινα ὑπὲρ τὸ δέον τὸν λόγον μου, καὶ κατεχράσθην τὴν εὐμενῆ προσοχήν σας· (ὄχι· ὁμιλήσατε ὁμιλήσατε). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Ἡ ἀληθής, Κύριοι, τῶν λαῶν πρόοδος, ἐκείνη, ἥτις δὲν γεννᾶται σήμερον μόνον διὰ νὰ λάβῃ τὴν τιμὴν νὰ ἐγκαινιασθῇ ἐπισήμως αὔριον, εἶναι βαθμιαία, πραγματοποιουμένη ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, διότι τὰ ἔθνη, ὡς καὶ τὰ ἄτομα, βαδίζουν, καὶ δὲν πηδοῦν. Χθὲς ἀκόμη κατηργήσαμεν τὸ τίμημα, καὶ προσεκαλέσαμεν τὸν λαὸν νὰ ἐκλέγῃ ἀμέσως καὶ διὰ καθολικῆς ψηφοφορίας τοὺς δημοτικοὺς ἄρχοντάς του. Ἂς σταματήσωμεν ἐδῶ, καὶ ἂς περιμείνωμεν τὰ πράγματα. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, καὶ τὴν ἔκτακτον θέσιν μας· ἡ κοινωνία ἀκόμη δὲν ἀποκατέστη ἐντελῶς· ἡ τρικυμία τῆς ἐπαναστάσεως παρῆλθεν, ἀλλ’ ὁ σάλος της διαρκεῖ· τὰ πάθη ἐσίγησαν, ἀλλὰ δὲν ἐσβέσθησαν. Ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνώμαλον καὶ ἔκτακτον κατάστασιν τῆς κοινωνίας ῥίψωμεν ἐν τῷ μέσῳ τὸ μῆλον τῆς ἔριδος, ἐρεθίζοντες τὴν περὶ τῆς ἀρχῆς πονηρὰν ἅμιλλαν, τί θὰ γείνῃ ἡ δημοσία τάξις, ποῦ ἆρά γε θὰ περιέλθωμεν; Εἶναι πολιτικόν, εἶναι συνετὸν καὶ φρόνιμον νὰ ὑποστῶμεν ἄνευ ἀνάγκης τοιαύτην φοβερὰν δοκιμασίαν; Μὴ σπεύδωμεν λοιπόν· ἀφήσωμεν τὸν χρόνον νὰ ἀποφανθῇ, διότι ὁ χρόνος εἶναι τὸ ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον στοιχεῖον πρὸς ἐπιτυχίαν σταθερῶν καὶ ἐλευθέρων θεσμῶν. Θὰ ψηφίσω κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Δαγρέ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Χρηστόπουλος.

§31ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀκούσωμεν ἀκόμη ἕνα ὑπὲρ καὶ ἕνα κατά.

§33ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, τὴν ἀντίθετον ἰδέαν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ προλαλήσας, μ’ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς πεποιθήσεώς μου, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὴν ἐδικήν μου πεποίθησιν τὴν ἀρύομαι ἐξ ἄλλης πηγῆς, παρ’ ἐκείνην ἐξ ἧς ἠρύσθη τὴν ἐδικήν του ὁ προαγορεύσας. Τὴν ἀρύομαι ἐκ τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισα, ὅτι τριακονταετὴς πεῖρα ἀπέδειξε τὸ σύστημα τὸ μέχρι τοῦδε διέπον τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, ἀπέβη ὅλως διόλου ἐναντίον εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος μας. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ καταφύγωμεν εἰς θεωρίας, εἰς τὰς ὁποίας κατέφυγε, στενοχωρηθεὶς ὁ προλαλήσας· αὐτὰ τὰ πράγματα ὑποστηρίζουν τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς· καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ συντάξωμεν νόμον προσωρινόν, δὲν ἀπαιτεῖται σήμερον ν’ ἀναπτύξωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς θεωρίας. Ὁ Κ. Δαγρὲς προχθὲς ἀγορεύων, ἀνέπτυξε λεπτομερῶς ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζει ἡ ἀρχὴ τοῦ ἑνὸς ὑποψηφίου· ἑπομένως δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὰς αὐτὰς ἰδέας, διότι φρονῶ, ὅτι πάντες ὑμεῖς ἐμπνέεσθε ἀπὸ τὰς ἰδίας ἀρχὰς, ἀπὸ τὰς ὁποίας καὶ ὁ Κ. Δαγρές ὁρμώμενος, ὑπεστήριξε τὴν ἰδέαν τοῦ ἑνὸς ὑποψηφίου. Ἀρκεῖ ἓν μόνον ἐπιχείρημα νὰ παρουσιάσω, καὶ πιστεύω, ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη συζήτησις. Ὑποστηρίζουν, Κύριοι, οἱ ἐναντίοι, ὅτι εἰς τοὺς τρεῖς ὑποψηφίους ὑπάρχει ἐλευθερία τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὅτι δύναται ἡ ἐξουσία νὰ ἐκλέγῃ τὸν καλλίτερον ἐξ αὐτῶν· ἀλλά, Κύριοι, οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἰδέαν αὐτὴν δὲν ἔχουσι τὴν ἰδέαν αὐτὴν, δὲν ἔχουσι τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν πραγματικῶς παρουσιάζουν σήμερον, τοῦ νὰ ἐκλέγηται δηλ. ὁ καλλίτερος, ἀλλὰ νὰ δύνανται αἱ ἐξουσίαι νὰ ὑποστηρίζουν ὡς δήμαρχον ἐκεῖνον, ὅστις ἤθελεν εἶσθαι πλέον ἀρεστὸς εἰς αὐτὴν ἢ εἰς τοὺς φίλους της. Ὅσοι λοιπὸν ἐλπίζουν, ἢ ἔχουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλουσιν ἔλθει εἰς τὴν ἐξουσίαν, αὐτοὶ καὶ μόνοι ἔχουσι σχηματίσει αὐτὴν τὴν πεποίθησιν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἑνὸς εὑρίσκεται πραγματικῶς ἡ ἐκλογὴ τοῦ καλλιτέρου· διότι ὁ λαὸς, ὁ ὁποῖος θὰ προσκληθῇ νὰ ἐκλέξῃ τὸν ἀντιπρόσωπόν του, βεβαίως εἶναι εἰς θέσιν καλλιτέραν καὶ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν καὶ ἀπὸ κάθε ἄλλον νὰ ἐκλέξῃ τὸν καλλίτερον· ἀλλὰ μεταξὺ τῶν τριῶν νομίζετε, ὅτι θὰ ἐκλεχθῇ ὁ καλλίτερος; Ὄχι βεβαίως· διότι ὁ εἷς ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ὁ καλλίτερος καὶ ἔχων ἀνάγκην ν’ ἀναδειχθῇ πλειονοψηφῶν ἀναγκάζεται νὰ κάμῃ συνδυασμὸν μετὰ δύο ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 10, 20 ψήφους ἕκαστος καὶ ἐν τούτοις θὰ συμβῇ ὥστε ἡ ἐξουσία νὰ διορίζῃ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ δήμου, ὡς τοῦτο συνέβαινε μέχρι τοῦδε· Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ ἑνὸς δὲν παραλύει παντάπασι τὸν κρῖκον, τὸν συνδέοντα τοὺς δήμους μετὰ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, ὡς εἶπεν ὁ προαγορεύσας· ἀπεναντίας φρονῶ, ὅτι οὕτω πραγματικῶς θὰ συνδεθῇ ὁ λαὸς μετὰ τῶν ἀληθῶν ἀντιπροσώπων του καὶ θέλετε ἔχει εἰς τὸ μέλλον ὄχι ἀντιπροσώπους ὑποκύπτοντας εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀλλ’ ἀντιπροσώπους στηριζομένους εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ λαοῦ. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μακρηγορήσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ ἑπομένως παραδέχομαι καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ὁ εἷς ὑποψήφιος.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ζαΐμης.

§35ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§36ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἐφωτίσθημεν (θόρυβος).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ σπουδαίου ζητήματος. Ὁ Κ. Ζαΐμης ἔχει τὸν λόγον.

§38ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).

§39Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται περὶ σπουδαίου ζητήματος (θόρυβος).

§40ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε διαμαρτύρομαι.... (θόρυβος).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι ἐφωτίσθη. Τὸ ζήτημα εἶναι ἕνας ὑποψήφιος ἢ τρεῖς.......

§42ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν ἕνα λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 163· 119 εἶπον ναὶ, 13 ὄχι καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον· ἄρα παρεδέχθη Κύριοι ὁ εἷς ὑποψήφιος (εὖγε). Κύριοι πληρεξούσιοι! Μετὰ τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς Συνελεύσεως τὸ 5 ἄρθρον τοῦ παρόντος νόμου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταρτισθῇ ὡς ἀκολούθως. «Ἕκαστος ψηφοφόρος ἐγγράφει εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἕνα διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου, τοὺς ἀναγκαίους κατὰ τὸ πρόγγραμμα δημοτικοὺς καὶ εἰδικοὺς παρέδρους καὶ διπλάσιον ἀριθμὸν τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.... (θόρυβος).

§45ΔΑΓΡΕΣ. Φρονῶ ὁ ἀριθμὸς τῶν παραπληρωματικῶν νὰ ᾖναι ἴσος μὲ τὸν τῶν συμβούλων.

§46ΖΕΡΒΑΣ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν ὅλα τὰ ὀνόματα καὶ ὁ πλειοψηφῶν νὰ γίνῃ δήμαρχος (θόρυβος).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε μόνος· ὅλοι θέλουν, ὥστε διὰ τῆς ψηφοφορίας νὰ ὁρισθῇ ὁ δήμαρχος.

§48ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§49ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἡ πρότασις λέγει, ὅτι ἐν τῷ ψηφοδελτίῳ πρέπει νὰ σημειοῦται διπλάσιος ἀριθμὸς δημοτικῶν συμβούλων· ἐγὼ δὲ λέγω νὰ χρησιμεύσῃ τὸ ἥμισυ ὡς παραπληρωματικοί· ἀλλὰ φρονῶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ χωρισθῇ ἡ ἰδιότης τοῦ παραπληρωματικοῦ ἀπὸ ἐκείνην τοῦ τακτικοῦ· διότι ἡ ἀποτυγχάνουσα μερὶς θὰ βλέπῃ ποῖοι εἶναι οἱ παραπληρωματικοὶ σύμβουλοι τῆς ἐπιτυγχανούσης καὶ θὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις νὰ δίδῃ τὰς ψήφους καὶ νὰ τοὺς κάμῃ τακτικούς. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας λαμβάνουν, ὡς παραπληρωματικοὶ, νὰ μὴ ὑπολογίζωνται εἰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας λαμβάνουν ὡς τακτικοί. Ἀκόμη θὰ σᾶς ἐπιστήσω καὶ εἰς ἓν ἄλλο τὴν προσοχήν. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη αὐτὸ τοῦτο νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν καὶ ὡς πρὸς τοὺς δημαρχικοὺς παρέδρους, διότι ἡ ἀποτυγχάνουσα μερὶς εἰς τὸν πέμπτον ἢ ἕκτον πάρεδρον τῆς ἐπιτυγχανούσης θὰ δίδῃ τὰς ψήφους καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ γίνηται πρῶτος· κατόπιν θὰ ἔρχεται ἡ ῥᾳδιουργία καὶ ἡ συκοφαντία, καὶ διὰ τῶν δικαστηρίων, ἢ ἄλλως πως θὰ παύουν τὸν δήμαρχον καὶ θὰ γείνῃ ὁ πρῶτος πάρεδρος. Ἔπειτα, ἐὰν ᾖναι διὰ πρῶτος πάρεδρος ὁ δεῖνα, ἐὰν αὐτὸς ὁ ἴδιος λάβῃ ψήφους διὰ τὴν θέσιν τοῦ δευτέρου καὶ τρίτου νὰ μὴ ὑπολογίζωνται καὶ τοιουτοτρόπως εἶμαι βέβαιος θὰ λείψουν ὅλαι αἱ καταχρήσεις.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§52ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἰδοὺ κατὰ ποῖον τρόπον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνταχθῇ τὸ ἄρθρον.

§53ΔΑΓΡΕΣ. Φρονῶ, ὅτι οἱ πάρεδροι πρέπει νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς κοινότητος τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύουν.

§54ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν τὸ ἄρθρον· «ἕκαστος ἐκλογεὺς προτείνει διὰ τοῦ αὐτοῦ ψηφοδελτίου ἕνα διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου τὸν προσδιωρισμένον διὰ τῆς προβουλευτικῆς ἀποφάσεως τοῦ δημάρχου ἀριθμὸν τῶν δημαρχικῶν καὶ εἰδικῶν παρέδρων καὶ τὸν νενομισμένον ἀριθμὸν τῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Εἰς τὸ ψηφοδέλτιον θέλει διακρίνεσθαι ἡ τάξις τῶν δημαρχικῶν παρέδρων.

§55ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ προστεθῇ καὶ αὐτό· ἕνας λαμβάνει ψήφους διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου ἀλλ’ ἀποτυγχάνει, ὁ αὐτὸς λαμβάνει διὰ τὴν θέσιν τοῦ πρώτου παρέδρου, τοῦ δευτέρου κτλ. Λοιπὸν αἱ ψῆφοι τὰς ὁποίας λαμβάνει δι’ ἀνωτέραν θέσιν καταλογίζονται ἐὰν ἀποτύχῃ διὰ τὴν κατωτέραν.

§56ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.

§58ΚΑΛΟΣ. Ἀντιλέγω εἰς τὰς δύο προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμαν οἱ προαγορεύσαντες ὡς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους καὶ τοὺς παρέδρους διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐὰν θέσητε ὡς ἀρχὴν τοῦ ὅτι οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ πάρεδροι θὰ προσδιορίζωνται κατὰ τὴν τάξιν διὰ τοῦ ψηφοδελτίου, δὲν θὰ ἔχετε τὸ ἀξίωμα, ὅτι ἡ πλειονοψηφία κατισχύει τῆς μειονοψηφίας. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ ἀσθενεστέρα μερὶς βλέπουσα τὴν ἀποτυχίαν της θὰ ἑνόνῃ τὰς ψήφους ὑπὲρ τῶν παραπληρωματικῶν καὶ οὕτως θὰ ἀναδεικνύωνται οὗτοι τακτικοί· καὶ τοῦτο ἐὰν γίνηται ἡ πλειονοψηφία εἶναι εἰς αὐτούς· ἐγὼ ἐν παραδείγματι ψηφοφοροῦμαι ὡς παραπληρωματικὸς παρὰ τῆς μιᾶς μερίδος καὶ ἐκ τῆς ἐναντίας μερίδος λαμβάνω τόσας περιπλέον ψήφους, ἐγὼ θὰ ἔχω 10 καὶ 5 ἀπὸ ἐκεῖ 15 ψήφους, ὥστε ἀναδείκνυμαι πλειονοψηφῶν, διατί νὰ μὴ θεωρηθῶ τοιοῦτος, ἀφοῦ οἱ πλεῖστοι μὲ θέλουσι δημοτικὸν σύμβουλον; τοῦτ’ αὐτὸ λέγω καὶ διὰ τοὺς παρέδρους· ἀντιλέγω ἑπομένως εἰς τὴν πρότασιν νὰ διακρίνεται ἡ θέσις τῶν παρέδρων καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων, καὶ νὰ μὴ καταλογίζωνται εἰς ὄφελος τοῦ ά. βʹ. καὶ ἐφεξῆς παρέδρου, καθὼς καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου ὅσαι ψῆφοι δοθῶσιν ἀδιακρίτως εἰς αὐτούς· τὴν σειρὰν τῶν τε παρέδρων καὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ δημοτικῶν συμβούλων θὰ ὁρίζῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων ἀδιακρίτως. Ὑποστηρίζω δὲ καὶ τὸν διπλάσιον ἀριθμόν, διότι τοῦτο δὲν βλάπτει......(θόρυβος).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει περαιτέρω συζητήσει ἡ Συνέλευσις;

§60ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη.

§62ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐντὸς τοῦ δωματίου νὰ ἐξέλθωσιν. Ἐπιμένετε εἰς τὴν ἔνστασιν ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις;

§64ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἰδοὺ αἱ προτάσεις αἱ σχετικαί. «Ἕκαστος ψηφοφόρος σημειόνει εἰς τὸ ψηφοδέλτιόν του α) 1 ὑποψήφιον δήμαρχον, ἕνα 1 δημαρχικὸν πάρεδρον ἕνα 2ον κτλ. καὶ τοὺς ἀναγκαίους εἰδικοὺς παρέδρους· β) τοὺς ἀναγκαίους δημοτικοὺς συμβούλους καὶ γʹ) τοὺς ἀναγκαίους παραπληρωματικούς. Ἀπαγορεύεται ὁ ὑπολογισμὸς τῶν ψήφων τῆς μιᾶς ἰδιότητος πρὸς ἐκείνας μιᾶς ἄλλης.» Ἡ ἄλλη πρότασις εἶναι. «Ἕκαστος ψηφοφόρος ἐγγράφει εἰς τὸ ψηφοδέλτιόν του ἕνα διὰ τὴν θέσιν Δημάρχου, τοὺς ἀναγκαίους κατὰ τὸ πρόγραμμα δημαρχικοὺς καὶ εἰδικοὺς παρέδρους, καὶ διπλάσιον ἀριθμὸν τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.» Τὴν σειρὰν τῶν παρέδρων ὡς καὶ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὁρίζει ὁ μείζων ἀριθμὸς τῶν ψήφων σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δήμων Νόμου. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ἀντωνιάδου ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἕκαστος ἐκλογεὺς γράφει εἰς τὸ ψηφοδέλτιόν του διακεκριμένως ἕνα διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου, τὸν προσδιωρισμένον διὰ τοῦ προγράμματος τοῦ νομάρχου ἀριθμὸν τῶν δημαρχικῶν καὶ εἰδικῶν παρέδρων, καὶ τὸν νενομισμένον ἀριθμὸν τῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου· εἰς τὸ ψηφοδέλτιον θέλει διευκρινισθῆ ἡ τάξις τῶν δημαρχικῶν παρέδρων καὶ συμβούλων.» Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Δαγρὲ, οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἀναγινώσκω τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ἀντωνιάδου.

§66ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ἀντωνιάδου δὲν διευκρινίζει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ὡς πρὸς τοὺς συμβούλους, διότι λέγει τὸν προσδιωρισμένον ἀριθμὸν τῶν δημοτικῶν συμβούλων. Διὰ τοῦτο φρονῶ ἀναγκαῖον ἐν τῇ προτάσει νὰ διευκρινισθῇ ἡ μία διάταξις ἀπὸ τὴν ἄλλην.

§67ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὁ νόμος, Κύριοι, προσδιορίζει πόσα μέλη εἶναι δι’ ἕκαστον συμβούλιον καὶ πόσα εἶναι συμπληρωτικά. Εἰς τὸ αὐτὸ ψηφοδέλτιον σημειοῦνται τὰ κύρια μέλη· ἀφοῦ γίνῃ ἡ διαλογὴ τῶν ψήφων, ὅσοι ἔλαβον τὰς περισσοτέρας ψήφους, εἶναι κύρια μέλη, ὅσοι ἔλαβον δὲ ὀλιγωτέρας, εἶναι συμπληρωτικά.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ἀντωνιάδου. «Ἕκαστος ἐκλογεὺς γράφει εἰς τὸ αὐτὸ ψηφοδέλτιον διακεκριμένως ἕνα ὑποψήφιον διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου, τὸν προσδιωρισμένον διὰ τοῦ προγράμματος τοῦ νομάρχου ἀριθμὸν τῶν δημαρχικῶν καὶ εἰδικῶν παρέδρων, καὶ τὸν νενομισμένον ἀριθμὸν τῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Εἰς τὸ ψηφοδέλτιον θέλει διευκρινισθῆ ἡ τάξις τῶν δημαρχικῶν παρέδρων καὶ τῶν συμβούλων.» Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, (θόρυβος).

§69ΚΑΛΟΣ. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ τεθῇ, ὅτι ἰσχύει ἡ σχετικὴ πλειονοψηφία, διότι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ἔχει ἄλλο σύστημα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε θὰ προστεθῇ «ἡ ἐκλογὴ τοῦ δημάρχου, παρέδρου, καὶ δημοτικῶν συμβούλων γίνεται διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας τῶν ψηφοφορησάντων· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 6 ἄρθρον (θόρυβος).

§71ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ· Κύριοι, θὰ γίνῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν γενικὴ ψηφοφορία, θὰ ψηφοφορήσουν πολλοί· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εὐκολία εἰς τὴν ψηφοφορίαν, πρὸς τοῦτο ἔχω σημειώσει εἰς τὴν πρότασίν μου ὅτι «ὁ ἐκλογεὺς εἶναι ἐλεύθερος νὰ γράψῃ ὅπου θέλει τὸ ψηφοδέλτιόν του» ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀναγκαιοτάτη.

§72ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ τεθῇ. «Ἀπαγορεύεται ἡ ἐγγραφὴ ψηφοδελτίων ἐκτὸς τοῦ τόπου ἔνθα ἐνεργεῖται ἡ ἐκλογή· νὰ γράφεται δὲ εἰς λευκὸν χάρτην ἄνευ διακριτικοῦ σημείου»· καὶ τοῦτο, Κύριοι, τὸ λέγω ἵνα φυλάξω τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας· ὁ ψηφοφόρος δύναται νὰ γράψῃ τὸ ψηφοδέλτιόν του εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς ἵνα τὸ ῥίψῃ εἰς τὴν κάλπην.

§73ΚΑΛΟΣ. Εἰς τὸ ψηφισθὲν ἀνωτέρω ἄρθρον, ἡ ἐκλογὴ ἰσχύει καὶ διὰ σχετικῆς ψηφοφορίας πρέπει νὰ τεθῇ, ὅτι ὅσοςδήποτε ἀριθμὸς ψηφοφορήσῃ ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος. (Θόρυβος).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις· «ὁ ἐκλογεὺς εἶναι ἐλεύθερος νὰ γράψῃ τὸ ψηφοδέλτιόν του, ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς ἐπὶ λευκοῦ χάρτου». Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν.

§75ΖΩΤΟΣ. Παραδέχομαι ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου καὶ ὅπου καὶ ἂν θέλῃ νὰ γράφῃ τὸ ψηφοδέλτιόν του, δὲν βλέπω ὅμως τὸν λόγον διὰ τὶ νὰ τεθῇ ὁ περιορισμὸς ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς.

§76ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ πρότασις αὕτη ἔχει τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ προφυλάξῃ τὸν ψηφοφόρον ἀπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῶν προσώπων· ὁ ψηφοφόρος, ὅταν θὰ ψηφοφορήσῃ, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν οἰκίαν του τὸ ψηφοδέλτιόν του, καὶ μάλιστα λέγω ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς ἐγγραφὴ τῶν ψηφοδελτίων ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος, τῆς ἐκλογῆς.

§77ΗΡΑΚΛΗΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀντιλέγω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ Κύριος Δαγρὲς, καὶ διαμαρτύρομαι διότι ὑποθέτει τοὺς ψηφοφόρους τόσον ποταποὺς, ὥστε νὰ φοβῶνται τὰ πρόσωπα. Λέγω νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τὸ ἑξῆς «ὁ ψηφοφόρος δύναται νὰ ἐγγράφῃ τὸ ψηφοδέλτιόν του, ὅπου ἂν θέλῃ, καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω διῃρημένως τὸ ζήτημα, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπαγόρευσιν καθόσον ἀποβλέπει τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι, (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν θὰ ἔχῃ ὡς ἀκολούθως. «Ὁ ἐκλογεὺς εἶναι ἐλεύθερος νὰ γράψῃ ὅπου θέλει τὸ ψηφοδέλτιόν του, ἐπὶ λευκοῦ χάρτου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 8 ἄρθρον. «Μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας γίνεται ἡ διαλογὴ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου, τὰ δὲ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκτίθενται ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὸ δημαρχεῖον, καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δέχεται τὰς τυχὸν γενομένας κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, αἵτινες ὁμοῦ μὲ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἀποστέλλονται τὴν ἐπιοῦσαν εἰς τὸν Νομάρχην.» Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ Κ. Ἀντωνιάδου.

§79ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη παρέχει διατάξεις ὑπαρχούσας εἰς τὸν νόμον τὸν περὶ δήμων καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ τεθῶσιν ἐνταῦθα. Ἐγὼ κάμνω μόνον μίαν προσθήκην, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα ἀναγκαίαν, καὶ τὴν ὁποίαν προχθὲς σᾶς ἀνέπτυξα· δηλ. παραδέχομαι, ὥστε ἡ διαλογὴ τῶν ψήφων νὰ γίνεται καθεκάστην ἡμέραν μετὰ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι συμβαίνουν εἰς τὰς ψηφοφορίας ἄπειροι καλπονοθεύσεις· διότι ἡ κάλπη μένει τὸ ἑσπέρας καὶ ἑπομένως δύνανται νὰ ῥίψουν ἄπειρα ψηφοδέλτια· διὰ τοῦτο ἵνα φυλάξωμεν τὴν γνησιότητα τῶν ψηφοδελτίων δὲν ὑπάρχει μέσον, παρὰ καθ’ ἡμέραν μετὰ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας νὰ γίνεται ἡ διαλογὴ τῶν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ῥιφθέντων ψηφοδελτίων καὶ νὰ σημειοῦται τὸ ἀποτέλεσμα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Ἀντωνιάδου· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι τινὲς) ἀπεῤῥίφθη· θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον. Τὸ ἀναγινώσκω καὶ πάλιν, «μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας γίνεται ἡ διαλογὴ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου, τὰ δὲ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκτίθενται ἐπὶ 3 ἡμέρας εἰς τὸ δημαρχεῖον καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δέχεται τὰς τυχὸν γενομένας κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, αἵτινες ὁμοῦ μὲ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἀποστέλλονται τὴν ἐπιοῦσαν εἰς τὸν νομάρχην.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «Ἄρθρ. 9. Ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήψεως τῶν πρακτικῶν, ὁ νομάρχης, ὁ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν, καὶ ὁ νεώτερος τῶν δικαστῶν ἀποφαίνονται ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ἀνεκκλήτως.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. «Ἄρθρ. 10. Ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς διατάσσεται ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς, ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀνυπερθέτως,» οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσι, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «Ἄρθρ. 11. Ἐπικυρουμένης δὲ τῆς ἐκλογῆς, ἕπεται ὁ διορισμὸς τοῦ δημάρχου, καὶ ἡ ἐγκαθίδρυσις τῶν δημοτικῶν συμβούλων, θεωρουμένων κυρίων ἢ παραπληρωματικῶν, καθ’ ἃς ἔλαβεν ἕκαστος ψήφους.

§81ΔΑΓΡΕΣ. Τὸ σύστημα τοῦ διορισμοῦ τὸ κατηργήσαμεν.

§82ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τεθῇ ἡ ἀναγνώρισις ἢ ἡ ἐγκατάστασις.

§83ΕΤΕΡΟΣ. Νὰ σβύσῃ καὶ τὸ «θεωρουμένων κτλ.»

§84ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τοὺς ἐκλεχθέντας τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας.

§85ΚΑΛΟΣ. Περὶ αὐτοῦ προβλέπει ὁ περὶ δήμων νόμος.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἀντωνιάδης προτείνει νὰ κοινοποιῆται κατὰ πρῶτον εἰς τοὺς ἐκλεχθέντας ἡ ἀπόφασις τῆς νομαρχίας, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἕπεται ἡ ἐγκαθίδρυσις. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον θὰ ἔχῃ. «Ἐπικυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, κοινοποιεῖται εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ἐκλεχθέντων ἡ ἐκλογή του, καὶ μετὰ τοῦτο γίνεται ἡ ἐγκαθίδρυσις τῶν δημάρχων καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων.» Θέλετε προθεσμίαν διὰ τὴν κοινοποίησιν;

§87ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα 5 ἡμέρας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἀκούσατε. «Ἐπικυρουμένης δὲ τῆς ἐκλογῆς, γνωστοποιεῖται ἐντὸς 5 ἡμερῶν....»

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ἐντὸς 8 ἡμερῶν.

§90ΕΤΕΡΟΙ. Παραχρῆμα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι 8 ἡμέρας νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Λοιπόν. «Ἐπικυρουμένης τῆς ἐκλογῆς γνωστοποιεῖται ἐντὸς 8 ἡμερῶν ὑπὸ τοῦ νομάρχου εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ἐκλεχθέντων ἡ ἐκλογή του.» Τὰ περαιτέρω εἶναι περιττὰ, νομίζω.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἀνεγνώσθη, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§94ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Εἶναι διατεταγμένον ῥητῶς ἀπὸ τὸν νόμον, ἅμα κοινοποιηθῇ ὁ διορισμὸς τῶν συμβούλων, γίνεται ἡ ἐγκαθίδρυσις.

§95ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Πολὺ καλὰ, ἀλλὰ δὲν κοινοποιεῖται.

§96ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἀλλ’ ὁ νόμος τὸ λέγει ῥητῶς.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τεθῇ διάταξις περὶ ὁρκίσεως καὶ ἐγκαθιδρύσεως;

§98ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, οἱ θέλοντες νὰ τεθῇ ῥητὴ διάταξις καὶ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον περὶ ὁρκίσεως καὶ ἐγκαθιδρύσεως νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι) ἀπεῤῥίφθη. Μένει λοιπὸν ὁ νόμος, ὅστις προβλέπει. Θέλετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σύνολον;

§100ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ καταρτισθῇ, καὶ τὸ βλέπομεν ἀκολούθως.

§101ΔΑΓΡΕΣ. Καθιερώσατε, Κύριοι, αὐτὴν τὴν ὡραίαν ἀρχήν· ἀφ’ οὗ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν λαὸν νὰ ἐκλέγῃ τὸν δήμαρχον, ἀναντιῤῥήτως αὐτὸν τὸν δήμαρχον πρέπει νὰ τὸν προφυλάξητε ἀπὸ τὴν μάχαιραν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἐξουσίας. Φρονῶ, Κύριοι, καὶ πρεσβεύω, καὶ πιστεύω ὅτι καὶ οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν συμφωνεῖτε, ὅτι οἱ δήμαρχοι δὲν εἶναι ἁπλοῖ ὑπάλληλοι νὰ παύωνται καὶ νὰ διορίζωνται, πρέπει νὰ παύωνται, ἀλλ’ ὅταν ἀποδεδειγμένως καὶ πραγματικῶς πλημμελήσωσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των. Λοιπὸν, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ μία διάταξις εἰς αὐτὸ τὸ ψήφισμα, ὅτι δήμαρχος δὲν παύεται ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Καταργεῖται δὲ ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ δημοτικοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ἐδίδετο ἄδεια τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τοῦ δημάρχου. Ὁ δήμαρχος ἐὰν ἔπταισε πρέπει ὁ πολίτης νὰ τὸν εἰσαγάγῃ εἰς δίκην, ἀλλ’ ἀφοῦ καταδικασθῇ τότε μόνον παύεται.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§103ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, γίνεται συζήτησις τόρα· ἀλλὰ δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι σχετικὰ μὲ τὴν ἀνανέωσιν τῶν ὀλίγων διαλελυμένων δημοτικῶν συμβουλίων δὲν ἠμποροῦν νὰ εἰσαχθοῦν εἰς συζήτησιν.

§105ΠΟΛΛΟΙ. Ποῖος τὸ λέγει; εἶναι πολὺ σχετικά.

§106ΕΤΕΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, Κύριε Πρόεδρε (ἐγείρονται οἱ Κ. Κ. πληρεξούσιοι καὶ ἀναχωροῦν).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5 παρὰ 5.

Ὁ πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ γραμματεῖς. Θ. Βενετζάνος. Γ. Καραβᾶς.